cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Comunicacion de camp pròche
Tecnologias ligadas
La possibilitat de comunicacion sens fils basats en ondas de radiofrequéncia donèt luòc al desvolopament de nombrosas tecnologias basadas dins lo mèsme principi fisic. Dins la seguenta taula se detalhan e comparan aquelas que complètan o an un domèni d'aplicacion equivalenta a la NFC. Figura 3: Taula comparativa de las desparièras tecnologias de comunicacion sens fils
Oneux (Sòma)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Comunicacion de camp pròche
Comparason amb Bluetooth
Bluetooth es un protocòl de comunicacion de corta portada amb naut nivèl de seguretat. Foguèt desvolopat per Telecom Vendor Ericsson. Opèra a la banda ISM (Indústria de la Sciéncia e la Medecina sens licéncia), qu'es de 2,4 GHz. Bluetooth Es una comunicacion basada en paquets amb l'arquitectura de Master e Slave e se pòdon connectar fins a sèt dispositius a l'encòp.
NFC Trabalha amb de velocitats inferioras a aquestas ofèrtas per Bluetooth, mas consoma fòrça mens d'energia e demanda pas l'apàriament prealable dels dispositius.
Lo temps de configuracion de NFC es mai rapid que lo de l'estandard Bluetooth. Puslèu que de realizar de configuracions manualas per identificar los dispositius, la connexion entre eles es establida de forma gaireben automatica: unes 0'1 segondas.
NFC opèra a 13,56 MHz e pòt trabalhar amb de velocitats de donadas de fins a 424 kbps, alara que lo Bluetooth opèra a la frequéncia de 2,4 GHz e lo taus maximal taxa es de 2.1 Mbps. Bluetooth pòt trabalhar a unas distàncias compresas dins un rai de fins a 10 mètres, alara que NFC es dessenhada a trabalhar a de distàncias d'unes 20 cm. Aquó poiriá semblar un ponch negatiu per la tecnologia NFC, mas aquel fach redusís la probabilitat de d'intercepcions non desiradas. Aquò la fa mai adaptada a de zònas ont i a fòrça gents amb de dispositius del mèsme tipe, donc que la correlacion d'un senhal amb lo dispositiu de transmission fisica (e per extension amb lo sieu usatgièr) es malaisida.
A subjècta de la consomacion d'energia, NFC n'utiliza mens que los dispositius Bluetooth, e subretot quand los dispositius son pas alimentats (per exemple, un telefòn mobil que seriá apagat) aquesta consomacion aumenta considerablament, alara qu'alimentar las etiquetas passivas demanda d'energia.
Amavida
vinheta
Amavida es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Comunicacion de camp pròche
Estandards
La tecnologia NFC foguèt estandarditzada per ISO/IEC (International Organization for Standardization/International Electrotechnical Comision), ETSI (European Telecommunications Standards Institute) e ECMA (European Computer Manufacturers Association). Aquestes estandards especifican los esquèmas de modulacion, codificacion, velocitat de transferiment e lo format de la trama de l'interfàcia de radiofrequéncia per dispositius NFC, e tanben los esquèmas de inicializacion e de las exigéncias del contraròtle de collisions pendent l'inicialitzacion del procès de comunicacion. Definisson tanben lo protocòl de transpòrt, e tanben los metòdes d'activacion de protocòl e d'escambi de donadas.
Forum NFC
En 2004, un ensems d'entrepresas internacionalas, lideradas per Nokia, Sony e NXP Semiconductors, constituiguèron lo NFC Forum, una organizacion sens tòca lucrativa e la mission que n'es preparar l'usatge de la tecnologia NFC desvolopant d'especificacions, assegurant l'interoperabilitat entre dispositius e servicis e informant lo mercat sus aquesta tecnologia. En junh de 2013 lo Forum NFC dispausava del supòrt de 190 entrepresas associadas.
Alternativas amb MicroSD e SIM
Que los usatgièrs de telefòns mobils non equipats de nièras o tecnologia NFC pòscan dispausar de sos servicis se creèron una sèria de dispositius complementaris coma las cartas MicroSD o las SIM. Caldriá de las incorporar a quin telefòn mobil que siá, quin que siá son sistèma d'expleitacion, e d'apondre una aplicacion dessenhada per gerir aquel novèl element. Pasmens, lo taus de remplaçament dels terminalas es tan rapid que sembla pas necessari de se consacrar fòrça a resòlvre aqueles problèmas.
Comoditat e avantatges
L'evolucion de la tecnologia RFID dins l'airal de l'NFC a donat luòc a un ensems d'aplicacions realas que son non solament tecnicament realizablas mas tanben comercialament viablas. NFC Ofrís una relacion còst-benefici apropriat al mercat tecnologic actual e complís amb los estandards acordats internacionalament. Lo principal atrach de la tecnologia NFC es que permet diferentas formas de comunicacion e transaccions d'un biais fòrça comòde e intuitiu per l'usatgièr. Al respècte d'aquesta simplicitat d'usatge, se pòt establir una analogia amb los autres dispositius d'usatge quotidian coma aqueste per exemple de quichar un interruptor o dobrir una pòrta. Atal que, podèm dire qu'aquela tecnologia ofrís lo servici desirat a l'usatgièr mejanç d'accions simplas coma "tocar" o "sarrar" un dispositiu NFC a un autre, permetent atal l'usatge de quin servici que siá o l'interaccion electronica amb de gents de totas las edats o capacitats.
Aspèctes de seguretat e vulnerabilitat
NFC ofrís una seguretat intrinseca a causa del limitat rai de comunicacion entre iniciator e la cibla (unes centimètres). Atal, quitament s'aquò fa dificult lo fach de panar d'informacions, de cap de baias se garantís qu'una comunicacion via NFC pòsca pas èsser raubada. Unas de las menaças mai comunas son las mencionadas en seguida: Garantir la seguretat de las transmissions de donadas per NFC exigís la cooperacion de fòrça partidas importantas dins d'aquel projècte: los provesidors dels dispositius deuràn aparar encara mai fòrtament los terminals amb una fòrta criptografia e de protocòls de autentificacion; los clients o d'usatgièrs deuràn far un excellent usatge de contrasenhas e antivirus e se caldrà tanben vigilar a la bona mantenença e a la seguretat dels sistèmas de transmission utilizats.
Aplicacions
Existisson fòrça aplicacions de NFC que se pòdon gropar en tres grands grops segon sa fin principala:
Demanda de servici
Aquelas aplicacions consistisson al fach que l'usatgièr tòque amb son dispositiu NFC (per exemple, un telefòn) una etiqueta NFC que s'encontra dins un luòc determinat. D'aqueste biais, l'etiqueta transferís al terminal una pichona quantitat de donadas (tèxt, URL, numèro de telefòn o quina autra informacion brèva) que permetràn a l'usatgièr de realizar una accion. Unes exemples d'aqueste tipe d'aplicacions:
Pagaments e crompa de bilhets e dintradas
Aquel tipe d'aplicacions son aquestas que donèron subretot luòc als estandards NFC. Que dempuèi fa temps s'utilizavan las cartas sens contacte per unas transaccions comercialas e crompa de bilhets en mejans de transpòrt, la nòva tecnologia NFC foguèt definida per manténer la compatibilitat amb las aplicacions existentas. Unes exemples:
Kali
thumb|300px|Representacion de la diva Kali provenenta de l'Índia meridionala Kali (en sanscrit काली, bengalin কালী, tamil காளி, IAST Kālī), es una de las divas mai importantas dins la religion indoïsta. Kali es associada a d'autras divas coma Durga, Bhadrakali, Sati, Rudrani, Parvati e Chamonda. Es tanben la mai importanta de las dètz Mahavídias. Es una divinitat fòrça populara dins tota Índia, mas o es particularament dins la region de Bengala.
El Arenal
El Arenal es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Kali
Representacion de Kali (o mûrti)
La diva negra (pasmens es sovent blava dins los imatges popularas en Índia) es representada nusa amb un long collar. Son agach es ferotge e trai la lenga. Es generalament a dançar sul còs de Shiva, qu'es a jaire coma un cadabre sus l'esquina e reclama son indulgéncia. Existisson doas versions de Kali, la primièra, mai populara, amb quatre braces e una autra que n'a dètz.
Picharanda
Pichranda [pjitsaˈʁɑ̃da] (Picherande en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Kali
Representacion de Kali (o mûrti)
Sovent es a portar un pagne format de braces talhats, ten un cap copat dins una man, una espasa, que simboliza lo poder de destruccion, dins l'autra man. La forma Bhadrakali possedís mantun parelh de braces, que representan los ponches cardinals. Son culte es present mai que mai dins la region de Bengal, çò qu'inspirèt fòrça poètas del país a cantar sa devocion a la diva, coma per exemple Ramprasad Sen.
Picharanda
Nòtas
<references group="N"/>
Kali
Representacion de Kali (o mûrti)
Pels cresents Kali es vestida de l'univèrs, representa l'imatge d'una maire qu'apara, e los crans del collar simbolizan las 52 letras del sanscrit.
La tuaira de Raktabija
thumb|250px|Litografia de Kali Dins lo mite mai famós que concernís Kali, Durga e sas assistentas, Matrikas, nafran lo demòni Raktabija, amb fòrça biaisses e amb una bèla varietat d'armas, pr'mor de l'anequelir. Pasmens, s'avisan lèu qu'en luòga de lo tuar, la situacion a empejorat que tre que cada gota de sang raja de Raktabija, apareis un clòn d'aqueste. La batalha ven mai dificila que cada còp apareisson mai d'autres demònis. Durga, qu'a mestièr d'ajuda, apèla Kali per tal de combatre las creaturas diabolicas. Se ditz tanben que la diva Durga assumiguèt la forma de Kali en aquel moment.
Lo Devi Mahatmyam o descriu aital:
''Out of the surface of her (Durga's) forehead, fierce with frown, issued suddenly Kali of terrible countenance, armed with a sword and noose. Bearing the strange khatvanga (skull-topped staff ), decorated with a garland of skulls, clad in a tiger's skin, very appalling owing to her emaciated flesh, with gaping mouth, fearful with her tongue lolling out, having deep reddish eyes, filling the regions of the sky with her roars, falling upon impetuously and slaughtering the great asuras in that army, she devoured those hordes of the foes of the devas.''
Kali destrusiguèt Raktabija en chucar la sang del còs del demòni e en engolir los dobles de Raktabija dins sa granda boca. Estrambordada per sa victòria, Kali comencèt alara a dançar sul terrenh de batalha, e caminèt suls cadabres dels mòrts. Son marit Shiva jasiá demest las victimas qu'èran jos sos pès, çò qu'es una de las representacions mai frequentas de Kali dins l'iconografia que la concernís e se sona: Daksinakali.
Regat
Regat (Régat en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Kali
La tuaira de Raktabija
Dins la version Devi Mahatmya d'aquesta istòria, se descriu tanben Kali coma una Matrika e una Shakti, valent a dire poder de Devi. Li es donat l'epitèt  (Chamunda), çò es la tuaira slayer dels demònis Chanda e Monda. Chamonda es sovent identificat amb Kali e es pro semblant dins son aparéncia e vestimenta.
Silenci e Crit
Silenci e Crit (Csend és kiáltá) es lo cinquen filme long d'en Miklós Jancsó, realizat en 1968. Se ne pòt tot parièr considerar coma lo darrièr d'una vertadièra trilogia subre la violéncia dins l'istòria aprèp 'Los Desesperançats (violéncia de l'opression) e Roges e Blancs (violéncia de la guèrra).
Aicí se ne tracha d'una violéncia fòrça mai intima e desparaulabla.
Oneux (Sòma)
Istòria
Lo luòc levava antany del comtat del Ponthieu, província de Picardie.
Silenci e Crit
Es tanben aiceste filme una mena d' abotiment del biais de filmar d'en Jancsó ( e son escritura del plan sequéncia amai las siás arquitecturas geometricas...) que luòga de demorar un estèta ancorat dins un sol estil ne cambiarà del tot al tot o quasi, dequ'unas annadas mai tard, dins Salme roge, lo siu vertadièr cimèl artistic, lo siu vertadièr acrist estetic.
Oneux (Sòma)
Istòria
Lo sant patron es Sants-Martin, nom de l'ancian vilatge #que se trobava antany mai al nòrd e #que patís un incendi l'an 1692. Es continuament a aquela destruccion que las villageois #venir s'installar dins l'actual pòble.
Silenci e Crit
Sinòpsi
A la fin de la Republica Ongresa dels Conselhs de 1919 bailejada per en Béla Kun, lo jove partisan de la revolucion e ex soldat de l'armada roja ongresa n' István Cserzi se va recaptar dins la bòria d'en Károly que lai viu amb las siás doas filhas Teréz e Anna, que son las que de verai son las mèstras de l'ostal.
Oneux (Sòma)
Istòria
Le lieu relevait autrefois du comté du Ponthieu, province de Picardie.
Le saint patron est Saint-Martin, nom de l'ancien village qui se trouvait jadis 2 km plus au nord et qui subit un incendie en 1692. C'est suite à cette destruction que les villageois vinrent s'installer dans l'actuel village.
Nòtas
<references group=N/>
Chérancé (Sarthe)
Chérancé  es una comuna francesa administrada per lo departament de Sarta de la region dels Païses de Léger.
Arenas de San Pedro
Arenas de San Pedro es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Chérancé (Sarthe)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Silenci e Crit
Sinòpsi
Lo cap de la polícia locala Kemery ( mas amic siu d'enfantesa) lo va secutar sens relambi per que n'avoèsse el las siás relacions dirèctas amb los revolucionaris.
Se ne va anar teissent alavetz una relacion ambigüa entre eles dos que lo realizator se refusa pr'aquò d'aclarar mai las causas o las rasons d'aicesta quita relacion.
Las doas femnas çaquelà ne son a s'empoisonar a beles paucs lo lor paire e la siá molhèr que, quand se ne serà mainat l'István, ne deurà el causir: o ben las denonciar e riscar de segur d'èsser tuat per las chormas de Miklós Horthy o ben se calar e daissar aital a se far un òrre crime familial.
Nòtas & referéncias
}
Arrondiment de Murèth
L’arrondiment de Murèth es una division administrativa e una anciana division electorala francesa, situada dins lo departament de Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Composicion entà 2015
Lista dels cantons de l’arrondiment de Murèth:
Langourla
Langórlàe en galò; Langourlae en breton ( Langourla en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Comuna situada al Sud-Es de Còstas-de Armor, en lo Portat. La municipalitat es en lisière del bòsc de Boquen e de lo sieu abbaye.
Commune située au Sud-Est des Côtes-d'Armor, dans le Mené. La commune est en lisière de la forêt de Boquen et de son abbaye.
Arevalillo
Arevalillo es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Langourla
Istòria
A Langourla, la mai vièlha traça de civilizacion es çò menhir de la Cóser (d'unes autres menhirs lor a calgut èsser destruits al cors dels sègles). Cela significa mai que d'òmes an viscut en aquela municipalitat al edat de bronze, siá aperaquí 2,000 ans abans J.-C. Aqueles òmes vivián dins pòbles e conreaven ja la tèrra. Abans eles, d'unes autres pòbles an viscut en la region, mas an pas quitats de traces.
Pel continuament, Langourla #èsser cap de-luòc de costat fins a la Revolucion : las municipalitats depenents èran Éréac, Mérillac, Sant-Jacut-de detlo-Portat e Sant-Gilles-de detlo-Portat, una populacion de 4,000 armas a l'epòca.
Amaric
L’amaric o amara (አማርኛ, ) es una lenga del grop etiosemitic de la familha de las lengas semiticas, una familha al sen de que ocupa, en tèrmes de locutors, la segonda plaça après l'arabi. En rason de la politica lingüistica abans la casuda del Derg, la lenga es parlada en Etiopia per una majoritat de la populacion, o coma lenga mairala — majoritàriament pels amaras —, o coma lenga segonda o veïculara.
Langourla
Istòria
À Langourla, la plus vieille trace de civilisation est le menhir de la Coudre (d'autres menhirs ont dû être détruits au cours des siècles). Cela signifie que des hommes ont vécu dans cette commune à l'âge de bronze, soit environ 2,000 ans avant J.-C. Ces hommes vivaient dans des villages et cultivaient déjà la terre. Avant eux, d'autres peuples ont vécu dans la région, mais ils n'ont pas laissés de traces.
Amaric
Dempuèi l'intrada en vigor de la Constitucion de 1994, l'amharic perdèt son estatut de lenga oficiala, l'article 5-1 afirmant la reconeissença per l'Estat del meteis estatut per totas las lengas etiopianas ; pasmens, l'article 5-2 dona a l'amharic l'estatut de lenga de trabalh del govèrn federal.
Langourla
Istòria
Langourla est une très ancienne paroisse : en 1211, on a des traces de son existence. Mais le nom de Langourla était déjà connu au siècle précédent. Un seigneur de Langourla était attaché au Duc Alain Fergent puis au Duc Conan III. Il mourut en 1148. Le territoire de Langourla s'étendait autrefois jusque Merdrignac et Saint-Launeuc, ce qui obligea d'y ériger deux trèves pour la commodité et l'utilité des paroissiens, à savoir Saint-Vran et Mérillac : peu à peu, ces deux trèves se sont érigées en paroisse, mais Langourla avait le privilège d'être la « mère-Église » de ces trois paroisses. La paroisse fut administrée jusqu'en 1312 par des Templiers.
Amaric
Fòra d'Etiopia, l'amharic es parlat per près de 2,7 milions de personas vivent en Egipte, en Israèl, a Jiboti, al Iemèn, al Sodan, als EUA, e tanben en Eritrèa per una partida de la populacion avent conegut lo periòde d'abans l'independéncia en 1993.
Langourla
Istòria
Vers 1273, on retrouve Langourla liée à celle de Saint-Vran sous le nom de Parrochia de Langourla et de Sancto-Verrano. En 1330, chaque paroisse avait retrouver son indépendance et, en 1790, Langourla devint commune.
Amaric
L'amaric s'escriu mejançant l'alfasillabari etiopian.
Langourla
Istòria
Par la suite, Langourla fut chef-lieu de canton jusqu'à la Révolution : les communes dépendantes étaient Éréac, Mérillac, Saint-Jacut-du-Mené et Saint-Gilles-du-Mené, une population de 4,000 âmes à l'époque.
Amaric
Diferéncias amb l'alfasillabari etiopian original
L'amaric s'escriu mejan de l'alfasillabari amaric, derivat de l'Alfasillabari etiopian. De letras foguèron apondudas a las 26 de basa:
En mai dels apondis, l'alfasillabari amaric se destria per la prononciacion identica d'unas letras diferentas:
Istoricament, aqueles sons èran estat destriats. Atal, አ (ʾ) e ዐ (ʾ) son a l'origina un còp de glota e una faringala fricativa sonora. Aquelas consonantas venguèron de « portaires de vocalas ».
Lectura
Tot coma l'alfasillabari etiopian, l'amaric se legís d'esquèrra cap a drecha, los caractèrs son separats, an pas de forma iniciala, mediana, finala o cursiva, o de diferenciacion majuscula - minuscula. Aquel caractèr se presente jos set formas nomenadas « òrdres » correspondent a la vocala. Los òrdres pòrtan totes un nom en gueez indicat entre parentèsis :
La lectura presenta mai sovent pas de dificultats; per exemple, lo tresen caractèr de la primièra linha se legís « hi ». Pasmens, d'elements son problematics. L'alfasillabari amharic n'indica pas las geminacions, çò que fa confusion; አለ se pòt legir alä, « diguèt » o allä, « i a ». Sol lo contèxte fa la causida. Dins la retranscripcion, la geminacion es indicada per un doblament de la consonanta. Un segond problèma concernís lo siesen òrdre ə que pòt èsser la consonanta seguida de la vocala o la consonanta sola. La coneissença del tèrme e de sa prononciacion es alara indispensable. Lo mot ደንበር, « frontièra » poiriá se legir dänəbär, mai la lectura corrècta es dänbär, la consonanta n es prononcida sens la vocala. Dins la fòrça granda majoritat de las escasenças, lo seisen òrdre es pas jamai prononciat a la fin del mot. Se dich pel mot ስንት, « quant », sənt e non səntə. Una de las raras situacions ont aquel seisen òrdre es prononciat es la recitacion d'une poesia. Fin finala, las lettras seguents son legidas amb un a al primièr òrdre, e non un ä : ሀ (ha), ሐ (ha), ኀ (ha), አ (a) e ዐ (a).
Ortografia
L'ortografia es tanben pauc complicada, encara a causa de la natura de l'alfasillabari. Un questionament existís al subjècte de las causida dins las letras prononciadas de biais identic. Mai, aquelas pòrtan des noms especifics per las plan destriar. La letra es nomenada en referéncia a un mot on s'utiliza. Atal, se parla de la ንጉሡ ፡ ሠ, nəgusu sä, çò que significa « le sä de nəgus », es a dire aquela utilizada per escriure lo mot « nəgus ».
La causida d'un caractèr modifica pas la prononciacion. Pasmens, la decision d'escriure amb tala letra puslèu qu'una autra se referís mai sovent a l'etimologia guèz, defenduda pels tradicionalistas. Un exemple es aquel de mot ንጉሥ, nəgus, que s'esciu amb la sä ሠ e non ሰ. Per aquel tèrme, l'escritura d'origina es mai sovent respectada e coneguda, çò qu'es pas sempre le cas. I a de debats entre tradicionalistas sus las etomologias per justificar la causida d'un caractèr.
* Al primièr òrdre, las letras ሀ, ሐ, ኀ, አ e ዐ son legidas amb una vocala a identic al quatren òrdre.
Consonantas
Las consonantas ejectivas correspondon a las consonantas enfaticas del protosemitica. Son transcrichas amb un punt subrescrich.
Dins la taulas çai dejós, los simbòls ne fasent pas partida de l'Alfabet fonetic internacional son indicats entre parentèsis.
Vocalas
275px
Istòria
drecha|vinheta|350x350px|Títol de l'imne nacional etiopian escrich en amharic
Los primièrs tèxtes escrich en amaric datan del Sègle XIII.
Fòrça adèptes del movement rastafari aprenon l'amaric que considèran coma una lenga sacrada.
Ara, l'amharic es la lenga majoritària dels etiopians, e per 27 milions en lenga mairala. Amb los etiopians que lo parlan en lenga segonda, serián mai de 50 milions d'etiopians sabon parlar l'amharic sus 85 milions d'abitants.
Guinecourt
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Diou (Endre)
Diou es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Assoan
Assoan o Siene (en grèc: Συήνη Siene, en còpte: Soan, en arabi: أسوان Assoan) es una vila d'Egipte situada a gaireben 843 km al sud del Caire, sus la riba drecha del Nil, près de la primièra cataracta.
Arévalo
Arévalo es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Assoan
Es ara lo cap luòc del governorat d'Assoan e compte ara près de.
Istòria
esquèrra|vinheta|Assoan, en 1857
Aquela ciutat, mai miègjornala d'Egipte foguèt longtemps una de las principalas dintrada e sortiadas de l'Africa negra, fasent nàicer un comèrci prospèr sus la rota de las caravanas. Vila frontièra, los Còptes la nomenavan Soan mot significant « negòci ».
Aquela vila es tanben coneguda jol nom de Siene, a partir l'Antiquitat, foguèt lo sèti d'un evescat.
Venguèt celèbra per l'experiéncia d'Eratostenes visant a determinar la circonferéncia de la Tèrra, que lo sabent l'aviá causida a causa de sa proximitat amb lo tropic del Càncer: lo Solelh èra alara a la verticala de la vila pendent lo solstici d'estiu.
vinheta|L'obelisc inacabat
Clima
Assoan beneficia d'un clima desertic caud (Classificacion de Köppen BWh) pro accentuat amb d'estius longs e fòrça cauds e d'ivèrns curts e un pauc cauds. Lo clima es largament iperarid e fòrça sec pendent tota l'annada que las precipitacions mejanas annalas son de gaireben de 0 mm. Assoan fa partit de las vilas e dels luòcs mai sec e arids del mond e es pas rare que plòga pas de res pendent de decenniás. En estiu, la calor es extrèma e persistanta que las temperaturas mejanas maximalas son de contunh superioras a 40 °C entre lo començament de mai e aquel d'octobre, veire mai mas son a l'entorn de 45 °C pendent aquel long periòde. De pics de calor extrèmas se pòdon produire, quitament a las intersasons ont es pas rare que lo mercuri atenga 48 °C o mai en abril o en octòbre per exemple. En ivèrn, la calor es pro agrabla en jornada amb de temperaturas mejanas maximalas demorant superioras a 23 °C amb de puntas possiblas a 30 °C. Lo cel es sempre sens nívols clar tot lo long de l'annada las jornada cobèrtas demoran fòrça raras. De fach, lo rai solar figura d'entre los mai nauts al mond e la durada del solelhament annala i es estimada a mai de 4 000 h, un maxim mondial atench dins una granda partida del Sahara central e oriental. La temperatura mejana jornalièra annala es superiora a 26 °C a Assoan. L'umiditat relativa i es excepcionalament fèble tot lo long de l'an amb una mejana annala de gaireben 26 %, e subretot en sason cauda ont lo gra igrometric de l'aire cai sovent jos 5 %. La region fa partit de las mai sècas e de las mai solelhadas al mond.
Economia
Una de las riquesa d’Assoan veniá del Nil que fornissiá, en mai de sediments, son peis, abans que la restanca d'Assoan ne perturbe l'ecologia del fluvi.
Una autra de las riquesas d’Assoan a partir de l’Antiquitat foguèt l’expleitacion de las peirièras de granit, que se podava portar pel Nil. L'obelisc inacabat n'es un rèste.
Assoan possedís un aeropòrt (code AITA : ASW).
Torisme
La vila ten una bona partida de son activitat economica del torisme, per exemple de crosièras sul fluvi dempuèi Loxòr o suls lac Nasser.
Èra vila preferida de François Mitterrand qu'i passava Nadal cada an. Lo president francés demorava a Old Cataract, palai reial vengut ostelariá de luxe, situat en fàcia dels temples de l'Illa Elefantina. Winston Churchill tanben i delorava,. Aquel meteis ostal recebèt la visita d'Agatha Christie, ont escriviá una partida de son roman Mòrt sus lo Nil, e que l'adaptacion cinematografica fuguèt filmada dins los luòcs. L'escrivain Amelia Edwards, dins A Thousand Miles Up the Nile (1877), descriu las ribas del fluvi ont visquèt « de grands paquets de pèls de lion e de leopard, de balas de coton, de sacs de fuèlhas de hanna e de defensas d'elefants ». Gustave Flaubert e son amic Maxime Du Camp i comencèron lor viatge en Egipte. L'escrivan e fotograf Hervé Guibert consacrèt a la vila una partida de son recit de viatge Letras d’Egipte: del Caire a Assoan.
Restancas
Assoan es tanben conegut per sas restancas, la primièra bastida pels britanics en 1908, e lo segond pel president Sadate en 1971 creant un vasta sèrva en amont de la vila, lo lac Nasser. A l'epòca de Nasser se realizèt lo vièlh sòmi dels faraons: mestrejar la aigas del dieu du Nil.
S'i trapa al mièg del Nil l'Illa Elefantina e l'Illa Kitchener.
Dins la aigas entre las doas restancas, l'illa de Filé, sus que se situava un temple d'Isis, fuguèt submergida pendent la construccion de la restanca nauta, qual temple tornèt èsser bastit per l'Unesco sus l'illa d'Aguilkia, 300 m mai a nòrd.
Transpòrts
La vila es deservida per l'aeropòrt internacional d'Assoan.
Cultura
Pòrta del reialme de Nubia, l'anciana Siene torna far viure dempuèi unas annadas amb aquela cultura. Lo musèu de la Nubia, inaugurat en 1997, aculhís los rèstes d'una civilizacion que las tèrras foguèron englolidas pel lac Nasser. Vòl presentar aqueles aspèctes antropologics e socials, tot en expausant d'estatuas e d'objèctes faraonics salvats de las aigas.
La vila es lo sèti d'una metropòli còpta: la Catedrala còpta orthodòxa de Sant Miquèl d'Assoan.
Espòrt
La vila possedís una equipa de fotbòl, l'Assoan Sporting Club.
Cataractas del Nil
vinheta|Las Cataractas del Nil
Las cataractas del Nil son de rabeges, mai que de tombadas d'aiga, deguts a d'encombraments rocasuts dins lo lièch del fluvi. Al nombre de sièis, fan malaisida e dangierosa, dins de luòcs precises, la navigacion sul fluvi, mas la copant pas.
La Nubia s'espandís de la primièra cataracta fins a la quatrena cataracta.
Lo desèrt de Baioda se trapa dins la bocla formada pel le Nil entre la quatrena e la sieisena cataracta.
Primièra cataracta
vinheta|La primièra cataracta, vist dempuèi l'anciana restanca d'Assoan
Dins l'Antiquitat, la primièra cataracta del Nil èra la frontièra sud de l'Egipte. Se trapa just en amont d'Assoan al nivèl de l'illa de Begah. Regulada per la restanca d'Assoan, se presenta ara jos la forma d'una cordelada d'illa barrant le fluvi. Los canals formats constituisson una restanca que se pòt percorrir en nau.
Segonda cataracta
Sesostris I pacifica la Bassa Nubia a la seguida de son paire e fa bastir un ensemble de fortalesas, completadas pels successors fins a Sesostris. Al còr de la cataracta, aquel darrièr fa bastir doas enòrmad ciutadèlas: a Semna sux la riba oèst e Kumma a l’èst.
Tresena cataracta
D'entre los ròcs en granit, es quilhada una statuat del faraon negre Taharqa.
Quatrena cataracta
La quatrena cataracta del Nil se caracteriza per sos rabegs e sas enòrmas formacions rocasudas.
Cinquena cataracta
vinheta|La cinquena cataracta del Nil al Sodan
Es situada mai a l'Èst.
Sieisena cataracta
A cinquanta quilomètres al nòrd de la capitala sodanesa, lo desèrt es emplit de formacions graniticas, derrièrrs contrafòrts de la sieisena cataracta.
Riucròs
Riucròs (Rieucros en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Aveinte
Aveinte es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Post mortem
Post mortem es una locucion latina que sa significacion es « après la mòrt ».
Tripla Aliança (Mesoamerica)
La Tripla Aliança èra una aliança formada entre lei vilas mesoamericana de Tenochtitlan, Texcoco e Tlacopan. Inicialament, èra destinada a luchar còntra la vila d'Azcapotzalco mai l'acòrd subrevisquèt e venguèt la basa de la dominacion astèca sus la region.
Bosnormand
Bosnormand en normand (Bosnormand en francés) es una anciana comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de Normandia. Lo 1èr de genièr de 2017 venguèt comuna delegada de la comuna novèla de Bosroumois.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Avellaneda
vinheta
Avellaneda es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Mancasturma
Mancastùrma (formas lombarda e emiliana; en italian e oficialament: Maccastorna) es una comuna italiana de la província de Lodi en Lombardia (Itàlia).
Amb sos 64 abitants es la comuna mai menuda de Lombardia, e una de las mai pichonas d'Itàlia.
Geografia
Mancastùrma es situada a 40 km al sud de Lòd e a 15 km al nòrd de Cremona.
Economia
La comuna viu totalament de l'agricultura. Lo sol Cafè-Restaurant de la localitat se situa a mièg-camin entre glèisa e castèl.
Republica de Florença
Lo tèrme Republica de Florença designa tres periòdes de l'istòria de la ciutat-estat italiana de Florença que van de 1115 a 1434, de 1494 a 1512 e de 1527 a 1532.
Pignols
Pignols (Pignols en francés) z-es 'na comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe..
Nòtas
<references group="N"/>
Dolly
Dolly èra un grop rock francés de tendéncia noise post grunge fondat a Nantas e actiu de 1995 a 2005.
Biografia
En 1997 es publicat lor primièr album realisat par Clive Martin. La musica d'aqueste album que se sarra del grunge american (mès pr'aquò cantat en francés) obten còp-sèc un resson dins lo mitan rock exagonal, e lo single Je n'veux pas rester sage ven quitament au mes de junh de 1997 un tube. En seguida, doas autras cançons tiradas de l'album Dolly auràn tanben un resson, Quand l'herbe nous dévore e Partir seule.
Entre 1997 e 2004, Dolly a sortit quatre albums en francés, e un en anglés (Sunday afternoon). Lo grop s'arrestèt en 2005 quand defuntèt dins un accident lo bassita Michaël Chamberlin.
Chauvigny-du-Perche
Chauvigny-du-Perche es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Region autonòma de Tibet
La region autonòma de Tibet o region autonòma de Xizang (tibetan:t=བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ ; chinés: 西藏自治区 ) es una de las cinc regions autonòmas de la Republica Populara de China (RPC). Situada dins lo sud-oèst del país, confronta amb la region autonòma de Xinjiang e la província de Qinghai al nòrd, la província de Sichuan a l'èst e la província de Yunnan al sud-èst. Confronta Myanmar, Índia, Botan e Nepal al sud e a l'oèst. Es abitada tradicionalament pels tibetans e per d'autres grops etnics coma los qiangs. I vivon tanben nombre de hans e de huis. Ten per capluòc Lassà, l'anciana capitala de Tibet dempuèi lo sègle XVII. La region autonòma de Tibet foguèt oficialament fondada en setembre de 1965. Compta uèi aperaquí tres milions d'abitants.
Monofisisme
Lo monofisisme es un corrent cristologic que considèra que l'unica natura del Crist es divina. Sorgiguèt pel primèr còp al segle V e aguèt diferentas manifestacions dins l'istòria, coma aquela dels acefals. Foguèt condemnat coma eretgia a l'escasença del concili de Calcedònia (451), qu'assegura que Jèsus reunís en el una doble natura: aquela umana (per l'Encarnacion) coma filh de la Verge Maria, e aquela divina coma Filh de Déu, doctrina establida aprés de diferents concilis. Tanben s'opausa a l'eretgia opausada, lo nestorianisme. Per aquò los cristians monofisitas son nomenats tanben precalcedonians.
I a dos corrents basics del monofisisme: lo primièr afirma que la natura umana que teniá Jèsus al naícer foguèt dissolguda dins la divina (defendut per Eutiques de Constantinòble) e lo segon nega pas la natura umana, mas sosten qu'es absoludament dominada per la divina, que la rason divina prenguèt la plaça de la ment umana (com explicava, entre d'autres, Apollinar de Laodicèa).
Se difusèt en Egipte, Siria e Armenia Armènia. Ara, son de glèisas monofisicas la Glèisa ortodòxa siriaca o jacobita, e la Glèisa ortodòxa siriomalankar en l'Índia, la Glèisa ortodòxa còpta, la Glèisa ortodòxa etiopiana e la Glèisa apostoloica armeniana.
Sistèma Galileo
right|thumb|Logotip del sistema Galileo Lo sistèma de navigacion per satellit Galileo es una alternativa de l'Union Europèa a l'actuala constellacion GPS dels Estats Units d'America e del GLONASS rus. Prenguèt lo nom de l'astronòm italian Galileo Galilei e èra previst que vengue operaticinal en 2010. Per de problèmas d'organizacion e financièrs, fins al 21 d'octobre de 2011 s'enlairèt fin finala los primièrs 2 satellits (d'un total de 30 que deuriá aver).
Las melhoracions que oferís Galileo al respècte del GPS son las seguentas:
Galileo es concebut coma un projècte civil, destinat a melhorar la securitat dins lo transpòrt, sobretot aerian e naval. GPS en cambi, nasquèt coma un sistèma tactic militar que mai tard s'expleitèt comercialament.
right|thumb|[[Galileo Galilei.]]
Istòria
Lo projècte Galileo nasquèt oficialament en 2003 en Union Europèa coma lo resultat de quatre ans de negociacions entre diferentas poténcias, amb d'objectius divergents. Lo principal obstacle, en mai del finançament, es lo govèrn dels Estats Units d'America, que blocava de contunh quina que siá ensag d'accion, subretot aprèp los atemptats del 11 de setembre de 2001.
Fin finala en 2003 se capitèt a reculhir la soma de per finançar lo desevolopament fins a 2005. En parallèl, Galileo Industries comencèt a bastir las infraestructuras necessàrias pel desvolopar del projècte, entre elas lo GSTB-v1 (Galileo System Test Bed v1).
En 2004, aprèp d'ans de negociacions e pressions de part del govèrn dels Estats Units d'America, lo projècte capitèt a adquirir una banda de frequéncias (coneguda com Binary Offset Carrier 1.1) mejans que se farà la transmission.
En decembre de 2005 foguèt lançat lo GIOVE-A (Galileo In-Orbit Validation Element), lo primièr satellit de la constellacion Galileo. Pasmens qu'es pas encara operacional, aquel lançament es crucial pel succès de Galileo: en mai de tranquillizar los investidors, dempuèi demòra reservada l'orbita qu'ocuparán los primièrs satellits operacionals. Tanben se comencèt a utilizar la banda de frequéncias e se met a l'espròva qualques equipaments. La segonda version del banc d'ensags (GSTB-v2) comencèt a foncionar.
A la fin de 2006 encara se realizèt d'experienças sus GIOVE-A e se preparava lo lançament del GIOVE-B, lo segon e darrièr satellit experimental.
Lo 21 d'octobre de 2011 s'enlairèt la fusada russa Soyuz, dempuèi de Guaiana, amb los primièrs 2 satellits (del total de 30 que deuriá aver el Sistèma Galileo).
Guilhèm Molinièr
thumb|200px|Dessenh de la tomba d'en Guilhèm Molinièr al Musèu de Tolosa Guilhèm Molinièr foguèt un jurista e poeta occitan del sègle XIV, qu'es conegut pel fach qu'escriguèt las ''Leys d'Amors.
Biografia
Guilhèm Molinièr trabalhava dins la vila de Tolosa, ont lo Consistori de la Sobregaia Companhiá dels Sèt Trobadors de Tolosa li demandèt de redigir, entre 1328 e 1337 un manual de gramatica, versificacion e retorica que se sonèt las Leys d'Amors. Aquel tèxt deviá servir de nòrma pels jutges que avián per ròtle d'autrejar los prèmis literaris dels Jòcs Florals. L'òbra reculhís d'aspèctes formals, definís los genres e sosgenres de la poesia trobadoresca e venguèt lo manual obligatori dels que volián venir poètas. Sembla que redigiguèt pas l'òbra solet mas que foguèt ajudat per d'autres conselhièrs coma Bartolomieu Marc. Las Leys de Guilhèm Molinièr coneguèron una granda popularitat e las nòrmas exerciguèron tanben cèrta influéncia dins l'escritura dels poètas catalans, galècs o italians, que lor serviguèt de referent.
Sistèma Galileo
Descripcion del sistèma
Lo Sistema Galileo tanben conten una seriá d'estacions terrèstres que servisson a determinar la posicion exacta de cadun dels satellits per melhorar la precision del senhal e ne corrigir la trajectòria.
Cinq servicis
Cinq servicis sont prevists:
Finançament
L'investiment estimat del programa es superior a 3,4 miliards d'èuros.
Los costs d'expleitacion anadièrs son estimats a.
Le finançament del programa èra previst d'en primièr coma atal:
Lo projècte encontrèt de grandas dificultats: rivalitat entre los Estats, dificultat de causir un grop privat, eca.
Aquelas dificultat provoquèron « un retard de 5 ans al respècte del calendrièr inicial ». La Comission Europèa a plaidejèt amb fòrça lo 17 de mai de 2007 per un finançament public complèt dels 30 satellits. Fin finala, Galileo aurá un estatut unic perque primièra infrastructura comuna producha e finança per l'Union Europèa, que ne será tanben proprietària.
Organizacion Mondiala de la Proprietat Intellectuala
L'Organizacion Mondiala de la Proprietat Intellectuala (en anglés : World Intellectual Property Organization) es una institucion especializada de l'Organizacion de las Nacions Unidas que sa mission oficiala es d'encoratjar lo desolopament de la creativitat e de favorizar la creacion d'un sistèma internacionau de proteccion intellectuala. Son sèti se situa a Genèva.
Sistèma Galileo
Participacion
Fòrça autres païses son interessats per una participacion a Galileo, a de nivèls de cooperacion mai o mens importants.
Des discussions son tanben en cors amb los païses seguents:
Rapòrts amb los Estats Units d'America
thumb|Lettra del secretari adjunt a la Defensa dels Estats Units d'America de [[Paul Wolfowitz als ministres dels Estats membre de l'Union Europèa en decembre de 2001, illustrant la campanha de lobbying dels Estats Unis d'America contra Galileo]] Los Estats Units d'America, dempuèi lo començament del projècte, enseguèt de lo far anular, e aquò per diferentas rasons mai o mens avoadas:
Los Estats Units d'America fin finala acceptèron Galileo e quitament i participèron. Lo 26 de junh 2004 un acòrdi final permetent l'interoperabilitat tecnica de Galileo amb lo GPS. Aquò permetrá de poder utilizar lo sistèma Galileo e GPS amb un meteis receptor. E mai, se un dels sistèmas auriá de defalhenças, lo segond prendrá lo relai de biais totalament transparent.
L'utilizacion d'ambedos sistèmas e del sistèma EGNOS (sistèma difusant per de satellits geoestacionaris de las donadas de correccion del GPS american dempuèi un malhum de seguida al sòl) permet de melhorar la precision del posicionament sus l'ensemd de la planeta.
Aquel acòrdi del 26 de junh de 2004 es en granda partida confidencial mas, per l'essencial, se pòt dire que l'acòrdi prevei la possibilitat de discriminar, en cas de crisi, de senhals militaris americans « M code » dels senhals civils del GPS american. Recipròcament, l'acòrdi permet tanben de mantenir en operacion los senhals PRS (dedicats als servicis publics) europèus quand será necessàri d'interdire, per de rasons de securitat, l'accès als senhals duberts.
Acòrdi instituissent l’Organizacion Mondiala del Comèrci
L'Acòrdi instituissent l’Organizacion Mondiala del Comèrci foguèt un tractat signat lo 15 d'abriu de 1994 que determina lo foncionament de l'Organizacion Mondiala del Comèrci.
Bijou
Bijou es un grop de rock francés format en Illa de França, sustot populars e actius entre 1975 e 1982, que se tòrnan formar episodicament.
Biografia
Bijou es compausat de Vincent Palmer a la guitarra, de Philippe Dauga a la bassa e Joël « Dynamite » Yann a la batariá. Son estats còsta Téléphone e Starshooter l'un dels grops emblematics del reviscòl del rock en francés a la fin de las annadas 70, vist que per reaccion al rock francés embastardit yéyé de las annadas 60 (Johnny Hallyday, Danyel Gérard, Eddy Mitchell, Dick Rivers), la generacion 70 preconisava un retorn a la font del rock vertadièr en cantant en anglés (Shakin' Street, Dogs, Taï Phong, Little Bob Story...).
Quitament mens popular que Téléphone, lo grop Bijou va pr'aquò tanben cantar qualquas cançons uèi emblematicas del rock francofòn coma Betty Jane Rose e Rock à la radio. Van tan plan reactualisar ambe lor pròpi son qualquas cançons pop francesa de las annadas 60, títols de Jacques Dutronc (La fille du Père Noël), de Ronnie Bird (Où va-t-elle ?, la version francesa de Come On Back dels Hollies) o encara de Serge Gainsbourg (Les papillons noirs).
Punçat
Punçat [pɛ̃ˈsa] (Pionsat en francés) z-es 'na comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe.
Toponimia
Le nom de Punçat ven d'una esplotacion agricòla gallo-romana apelada Ponticiacum (domeni de "Poncius"), passada a Puntiatum en 1118, puèi escrita Punsat a partir dau sègle XVI e en fin Pionsat.
Nòtas
<references group="N"/>
El Barco de Ávila
El Barco de Ávila es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Convencion de Bèrna per la Proteccion de las Òbras Literàrias e Artisticas
La Convencion de Bèrna per la Proteccion de las Òbras Literàrias e Artisticas es un acòrdi signat lo 9 de setembre de 1886 qu'instaura una una proteccion de las òbras publicadas coma pas publicadas, sens formalitat d'enregistrament, mas los Estats pòdon exigir que fagan l’objècte d'una fixacion materiala. La Convencion prevei la reconeissença del drech moral pels Estats signataris, e impausa una durada de proteccion minimala de cinquanta ans post mortem. A lor adesion, los Estats Units d'America an pasmens obtengut una resèrva lor permetent d'aplicar pas lo drech moral.
Becedas
Becedas es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Cherré (Sarthe)
Cherré  es una comuna francesa administrada per lo departament de Sarta de la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Barromán
Barromán es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
El Barraco
El Barraco es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Becedillas
Becedillas es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Oresmaux
Oresmaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Starshooter
Starshooter èra un grop de rock francés format a Lion en 1975 e desseparat en 1982. Èra composat de Kent Hutchinson (guitarra e cant), de Jello (guitarra), de Mickey Snack (bassa) e de Phil Pressing (batariá).
Biografia
Starshooter es estat l'un dels grops emblematics del reviscòl del rock en francés a la fin de las annadas 70, a contrabriu de la scèna exagonala contemporanèa coma Shakin' Street, Dogs, Taï Phong o encara Little Bob Story, grops que preconisavan un retorn a la font del rock vertadièr en cantant en anglés sonque. D'aquesta passa, Starshooter èra a l'epòca aparentat a grops similars coma Téléphone e Bijou.
Pròishes del punk, son responsables d'un petit escandal que lor faguèt de publicitat dins aqueste mitan en escopir sus los Beatles dins una de lors primièras cançons, Get Baque, que las paraulas disián aital « volèm pas pus dels Beatles e de lor cagada de musica bona a far dançar los micoquets ». Quitament se Get baque es aital venguda una cançon emblematica del punk francés, lor cançon la mai coneguda es pr'aquò puslèu Betsy party.
Entre 1978 et 1981, an sortit quatre albums, puèi se son desseparats en 1982. En seguida, Kent a començat une carrièra en solitari onorabla, pr'aquò en abandonar lo rock per se virar ambe succès cap a la cançon francesa (Reste encore en 1989, J'aime un pays en 1990, Allons z'à la campagne en 1994, Dis-moi, est-ce que tu m'aimeras en 1996...).
Pseudonim
Un pseudonim es un nom d'emprunt chausit per una persona per exercir una activitat sota un nom diferent de son nom oficiau.
Clamença Isaura
thumb|270px|Clamença Isaura, pintura de [[Jules Joseph Lefebvre (1836-1911)]] Clamença Isaura es un personatge mitic de l'Edat Mejana del país tolosan. La legenda ditz que creèt los Jòcs Floraus a Tolosa e venguèt aital una figura emblematica per fòrça poètas coma Pèire Godolin.
Biografia
Se pensa actualament que Clamença Isaura existiguèt pas jamai, que foguèt un personatge inventat per ajudar a la creacion de l'Acadèmia dels Jòcs Florals en ne far una mena de protectora e mecèna d'aquesta institucion. Aquela dòna sortida d'una de las mai grandas familhas de la noblesa lengadociana, sens marit ni mai enfants, seriá mòrta cap a 1500 quand aviá 50 ans. Lo nom Isaura apareguèt per primièr còp en 1549 dins una ballada premiada als Jòcs Florals. Son còs seriá estat enterrat en 1557 jos l'autar de Maria, dins la basilica de la Daurada de Tolosa.
Eiretatge de Clamença Isaura
thumb|left|270px|Clamença Isaura, escultura d'[[Antoine Augustin Préault. Jardin du Luxembourg (París, França)]] Dòna Clamença venguèt lo personatge emblematic e central dels jòcs florals. E tre 1527, lo 3 de mai se fasiá cada an son elògi public. Mai tard la figura de Clamença Isaura, a mai foguèsse sonque una legenda, inspirèt fòrça artistas: de poètas, d'escrivans e mai tanben de pintors e d'escultors. Divèrses endreches e bastiments de l'airal tolosan pòrtan lo nom d'aquela dòna illustra.
Rius de Pelapòrc
Rius de Pelapòrc (Rieux-de-Pelleport en francés) es una comuna occitana situada dins lo departament d'Arièja e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.