cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Perrigny-sur-Armançon
Istòria
Une belle statue de Saint Martin à cheval partageant la moitié de son manteau avec un mendiant est posé au-dessus de la petite église du village
Mi
Mi (μ en minuscula, Μ en majuscula) es la dosena letra de l'alfabet grèc.
Rama Ièr
thumb|right|[[Pintura dau rèi Rama I]]
Nascut dins una familha nobla, foguèt dirigit vèrs una carriera militara onte venguèt amic amb lo futur rèi Taksin. Ansin, en 1767, après la casuda d'Ayutthaya, jonhèt lei rengs de son armada sota lo nom de Chao Phraya Chakri. I venguèt generau e se destrièt amb la conquista de Vientiane en 1778 ò en 1779.
En 1782, après la reconoissença de l'estat de foliá de Taksin e son execucion, prenguèt lo poder gràcias a un còp d'estat. Chakri ordonèt l'assassinat dau prince eiretier e foguèt coronat lo 7 d'abriu fondant la dinastia actuala de Tailàndia. Durant son rèine, contunièt l'òbra de son predecessor per mantenir l'unitat de Siam. Per aquò, fondèt una novèla capitala, Bangkòk, escriguèt un còdi de lèis novèu e sostenguèt la cultura tai. En parallèl, perseguiguèt la guèrra còntra Birmania. Obligat de defendre dos còps Ayutthaya (1785 e 1808) e d'acceptar la cession de la còsta de Tenasserim (1793), causèt de dificultats importantas a son adversari amb la conquista de Pattani (1785) e son sostèn a la rebellion dau governador de Tavoy (1791).
(337) Devosa
(337) Devosa es un asteroïde.
Mongeta mong
La mongeta mong (chinés : 绿豆, pinyin: lùdòu) es una planta annadièra de la familha de las fabaceae originària del soscontinent indian e cultivada coma ortalécia per sas granas consomidas coma legum. Es un ingredient corrent de la cosina asiatica.
Aquela mongeta es reputada per aver de proprietats fortificantas e lutar contra la fatiga.
Utilizacion
left|thumb|Joves grelhs de mongetas mungó Dins de regions de China, se manja lo mong en sopa.
La farina de mong es utilizada dins l'Andhra Pradesh, en Índia, per ne far de pescajons: los Pesarattu. En China la farina permet de far de vermicèli e de pastas.
Se manja tanben los joves grelhs eissits de granas aprèp germinacion, sovent conegudas jol nom fals de « grelhs de sòja » o « brots de sòja ».
Cultura
Lo mong es una planta tropicala (o sostropicala) que sa cultura demanda de temperaturas caudas (30 a ). Pòt butar dins d'aiga destillada.
thumb|creissença de la mongeta mong (grelhs de sòja) en dètz jorns
Sent Lugèir de Balion
Sent Lugèir (de Balion) (en francés: Saint-Léger-de-Balson) qu'es ua comuna bordalesa de Gasconha situada dens lo departament de Gironda e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Abella de la Conca
Abella de la Conca es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Gondar
Gondar (ge'ez : ጎንደር), de còups escrich Gonder, es una vila e un woreda d'Etiopia que si situa au nòrd-oèst dau lac Tana, dins la província anciana de Begemder, o província de Gondar.
Après lo transferiment de la capitala a Magdala per l'emperaire Tewodros II en 1885, Gondar siguèt pilhada per lei mahdistas sodanés en 1887, ocupada per leis Italians de 1935 o 1936 a 1941, puei bombardada per lei Britanics en 1941. Gondar comptava 112 000 abitants en 1994. Si l'i tròba encara fòrça roïnas dei palais emperiaus, glèias, ensin que de bastiments d'arquitectura faissista eiretats de l'ocupacion italiana.
.delta
(acorcha de Delta Air Lines, "linhas aerianas del delta", en anglés) es un nom de domeni generic depausat per la companhiá americana Delta Airlines. Es en servici dempuèi l’11 de julhet de 2015.
País de Briva
Lo País de Briva es un parçan d'Occitània situat en Lemosin.
Sa vila principala es Briva.
Lo gentilici es brivista.
22 de novembre
Decèsses
Vejatz tanben:
Torre de Belém
La torre de Belém foguèt bastida sus las ribas de Tage entre 1515 e 1521 per lo rei Manuel I de Portugal per velhar la dintrada del pòrt de Lisbona. Situada dins lo quartièr de Belém, es marcada sus la lista del Patrimòni Mondial de l'Umanitat en 1983.
La torre de Belém evòca Africa a Lisbona. Jos las terrassas, los balcons e los agachons morescs, aquesta ciutadèla, bastida al sègle XVI per Arruda per abrigar los capitanis del pòrt, vegèt passar las caravèlas cap a las còstas de Guinèa.
Istòria
thumb|230px|left|[[Lòtja al primièr estatge de la torre de Belém]]
La torre de Belém foguèt bastida per servir de pòrta de dintrada per la vila de Lisbona mai es tanben una pèça del sistèma de defensa qu'apara l'embocadura de Tage e lo monastèri dels Ieronimitas, que constituiguèron d'elements estrategics de la vila. Aqueste sistèma de defensa foguèt començat amb lo rei Joan II de Portugal (1455-1495), que faguèt bastir las fortalesas de Cascais e de São Sebastião da Caparica. Las ribas de Belém foguèron aparadas per la Grande Nau, que foguèt remplaçada per la torre de Belém al cors de las cinc darrièras annadas del reialme del rei Manuel Ier de Portugal.
La torre foguèt bastida entre 1515 e 1521 par l'arquitècte militar Francisco de Arruda, creador de fortalesas bastidas en Marròc, sus de tèrras portuguesas. L'influéncia de l'art Moresc se pòt veire dins las decoracions delicatas de las fenèstras e balcons cintrats, coma amb las copòlas caneladas dels agachons. Es probable que Diogo de Boitaca, primièr arquitècte del monastèri dels Ieronimitas, tanben participèt a la decoracion del bastiment. Las machacoladuras e los merlets son decorats amb de rics ornaments esculturals, tipics de l'estil manuelin. |thumb|La flòta francesa davant la torre de Belém pendent lo combat de Tage, l'11 de julhet de 1831
En 1580, quand Lisbona foguèt envasida per las tropas espanhòlas pendent la lucha pel tròne portugués, la torre combatèt e se rendèt al Duc d'Albe. Dins los sègles seguents, la torre foguèt utilizada coma prison, que las jaulas sosterranhas foguèron regularament inondadas.
Es de notar que la torre foguèt bastida en plen mitan de Tage, e se retrobèt sus la riba, aprèp lo tèrratrem de Lisbona de 1755 e lo destornament de las aigas.
Dins las annadas 1840, jos lo vam de l'escrivan Almeida Garrett, la torre de Belém foguèt restaurada pel rei Ferrand II de Portugal. E a aquesta epòca s'apondèt d'elements decoratius neomanuelins.
Lo bastiment foguèt declarat monument nacional en 1910.
Art e arquitectura
thumb|La decoracion d'estil manuelin de la torre de Belém.
La torre de Belém es considerada coma una òbra majora de l'estil manuelin, pr'amor fòrça motius tipicament manuelins coma l'esfèra armillara (simbòl de Manuel I), la crotz de l'Ordre del Crist o las fenèstras d'ogivas elaboradas. Pr'aquò, d'ornaments de la torre son de la restauracion, al mitan del sègle XIX, coma los boclièrs arborant la crotz de l'Ordre Militar del Crist, decorant los merlets e las pichonas clastras. Las decoracions pus trabalhadas son fàcia a Tage.
D'un ponch de vista arquitectural, la torre de Belém se pòt devesir en doas partidas : lo bastion, en forma d'exagòn irregular, e la torre de quatre estatges, en la fàcia Nòrd del bastion. L'ensemble del bastiment figura la proa d'una caravèla.
Lo bastion presenta una pèça arcada, la casamata, amb de duberturas dins las muralhas de d'espessor per los 17 canons de culassa de calibre gròs. Lo tech es dubèrt al centre de la casemata, permetèt la disposicion dels fums dels canons. La plataforma del bastion poguèt tanben servir de posicion per las armas de calibre pus petit. La torre de Belém foguèt la primièra fortificacion portuguesa amb dos estatges de posicions de tir. Als cantons d'aquesta plataforma, coma al naut de la torre, i a d'agachons subremontats de copòlas rapelant l'art moresc. La basa dels agachons mòstra d'imatges d'animals salvatges, qu'un rinocèros qu'es considerat coma la primièra escultura d'aquest animal dins l'art d'Europèa Occidendala. Sus la plataforma fàcia a la torre i a una estatua de la Madòna e l'Enfant de Belém.
thumb|left|Casemata de la torre de Belém.
La dintrada de la torre es un pòrge decorat amb mai d'un motius manuelins. Tota la torre es decorada de còrdas torsadadas escultadas dins la pèira, que forman un nos sus la faciada nòrd. La torre es subremontada amb d'estatuas de San Vincenç e de Sant Miquèl, e traucada de fenèstras cintradas. La lòtja cobèrta d'estil Renaissença corre sus tota la fàcia sud del primièr estatge de la torre. Los escuts que decòran los merlets son neomanuelin.
La torre (35 mètres de naut), presenta tres estatges e una terrassa amb un ponch de vista sul païsatge environant. La polvera pels canons foguèt conservada al nivèl de la mar. Òm monta amb un escalièr en viseta. Los apartaments del comandant se tròban al primièr e una capèla, que sa decoracion foguèt la crotz de l'Ordre del Crist e l'esfèra armillara, ocupavan lo quatren.
(339) Dorothea
(339) Dorothea es un asteroïde.
(336) Lacadiera
(336) Lacadiera es un asteroïde 	de la Cencha principala. Classificat coma asteroïd de tipe D e probalament compausat de rics silicats organics, de carbòni e de silicats anidres. Foguèt descobèrt per Auguste Charlois lo 19 de setembre de 1892 a l'Observatòri de Niça. Es nomenat d'après lo nom de la localitat de La Cadiera en Provença d'ont Auguste Charlois es originari.
Břetislav Novotný
Břetislav Novotný, nascut lo 10 de genièr de 1924 a Vsetín, en Checoslovaquia (ara en Republica Chèca), mòrt lo 22 d'octobre de 2019, es un violonista que participèt al primièr Qüartet de Praga (1920-1955), tanplan coma al segond (1955-2001).
Biografia
Aprèp los estudis segondaris, ensagèt en 1943 d'estudiar al Conservatòri de Praga, pr'aquò las autoritats alemandas d'ocupacion li permetèron pas e deguèt trabalhar coma obrièr en una fabrica d'armaments a Vsetín. A la fin de la guèrra, en 1945, comencèt los estudis de violon al Conservatòri de Praga. De 1954 a 1955 (informacions pas claras sus las annadas precedentas e sus son ròtle de primièr violon del Qüartet de Praga : veire l'istoric sus la Wikipèdia chèca), Břetislav Novotný foguèt lo segond violon del primièr Qüartet de Praga (1920-1955), puèi, quand aquel ensemble se separèt, fondèt, ambe l'acòrdi de Ladislav Černý, altista del qüartet, un qüartet novèl del meteis nom, (Kvarteto města Prahy), lo Qüartet de Praga (en chèc Kvarteto města Prahy, en alemand Prager Streichquartett, en anglés Prague String Quartet), que ne demorèt lo primièr violon d'aquí a la fin, en 2001. Tanben, de 1954 a 1961, foguèt lo primièr violon (en alemand, lo Konzermeister) de l'Orquèstra sinfonica de Praga.
En mai d'aquò, Břetislav Novotný faguèt una carrièra de solista. En 1969, enregistrèt en çò de Supraphon las Sonatas e Partitàs de Joan Sebastian Bach. De 1972 a 1990, Břetislav Novotný foguèt lo conselhièr artistic de l'Orquèstra de Cambra de Praga e, de 1991 a 1993, faguèt çò meteis per l'Orquèstra de Cambra Suk (en chèc Sukův komorní orchestr, en anglés Suk Chamber Orchestra). De 1988 a 2007, foguèt lo cap d'orquèstra de l'Orquèstra filarmonica de la Boèmia del Sud (en chèc, Jihočeská filharmonie, en anglés, South Czech Philharmonic), a České Budějovice.
(340) Eduarda
(340) Eduarda es un asteroïde.
Tayasal
Tayasal ò Nojpetén èra una ciutat-estat maia situada sus l'illa dau lac Petén Itzá en Guatemala. Tre sa fondacion vèrs 1221, venguèt la capitala dau pòble itzá. Lo conquistador espanhòu Hernán Cortés i venguèt en 1525 e i establiguèt de relacions bònas ambé leis autoritats de la vila. Pasmens, après aqueu passatge, Tayasal foguèt negligida per leis Espanhòus fins au sègle XVII. Isolada dins la seuva tropicala e ben protegida per sa posicion insulara, la ciutat opausèt alora una resisténcia importanta ais atacas espanhòlas (au mens sièis expedicions foguèron rebutadas entre 1622 e 1695) fins a sa conquista e sa destruccion en 1697. Ambé la vila vesina de Zacpeten, es considerada coma lo darrier estat maia independent.
Moans-Sartòu
Moans-Sartòu ò mielhs Moans e Sartòu (Mouans-Sartoux en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
Moans-Sartòu se situan dins la vau grassenca entre Canas (12 km) e Grassa (8 km) e a proximitat immediata de Mogins
Istòria
Moans e Sartòu son doas aglomeracions separadas : Moans, dins la plana mentre que Sartòu es quilhat sus lo tuc dau Castelaràs.
En 1199, l'abadiá cisterciana Nòstra Dòna dels Prats s'establiguèt a Sartòu.
A l'origina Moans-Sartòu constituissián doas comunitats desparièras. Cap a 1350, coma bon nombre de vilatges de la region, Moans e Sartòu foguèron abandonat per amor de la pèsta).
En 1496 Pèire de Grassa, alavetz senhor de Moans fa venir seissanta familhas de figons de la region de Gènoa amb la fin de repoblar lo sieu territòri e passa amb eles un acte d'abitacion. A aquela epòca se bastiguèt lo vilatge.
A la prima de 1858, lei comunautats de Moans e Sartòu son fusionadas.
Dins lo contèxte de la fin de la guèrra d'Argèria, un masatge forestièr foguèt bastit en 1962 fòra de la vila, per de familhas de harkis. Aqueu masatge èra de còps sonat "lo camp de Timgad". Foguèt abitat fins au començament daus ans 1980.
La Bernardière
La Bernardière es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Divisions administrativas de Bulgaria
thumb|right|300px|Regions de Bulgaria Dempuèi 1999, Bulgaria se divisa en 28 regions (oblasti). Aquelas regions se divisan en 260 comunas que pòdon recampar mai d'un vilatge.
Istoric
thumb|right|300px|Regions de Bulgaria de 1987 a 1998 En 1959, Bulgaria se divisa en 28 comtats (okrăgi). Aquels comtats son recampats en 1987 en 9 regions (oblasti). En 1999, las regions son suprimidas, los ancians comtats son restablits mas prenon lo nom de region.
Agramunt
Agramunt es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Castilhon de Dordonha
Castilhon o Castilhon de Dordonha es una anciana comuna occitana, fusionada en 1803 amb Capitorlan dins Castilhon e Capitorlan.
Toponimia
Sus la carta de Cassini es escrit Chatillon.
(341) California
(341) California es un asteroïde.
La Vilata
La Vilata (Lavillatte en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Saint-Parres-aux-Tertres
Saint-Parres-aux-Tertres es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Saint-Parres est situé à deux kilomètres de Troyes, sur le haut de la colline appelée Mont-des-Idoles, où saint Parres, noble citoyen de Troyes, souffrit le martyre en l'an 275. C'est dans la place où il fut enterré que l'archiprêtre Eusèbe, lorsque la presécution eut cessé, fit bâtir une chapelle devenue plus tard une paroisse, sous le patronage de saint Patrocle. La glèisa actuelle fut construite vers les premières années du XVIe siècle.
Ocean Indian
right
Guy Scott
thumb|250px|Guy Scott Guy Lindsay Scott (Livingstone, 1 de junh de 1944) es lo vice-president de Zambia qu'assegurèt l'interim del poder a partir de la mòrt de Michael Sata, del 28 d'octobre de 2014 al 25 de genièr de 2015.
Ocean Indian
L'ocean Indian es la tresena massa d'aiga del mond per òrdre d'importància e cobrís a pauc près 20% de la superficia de la tèrra.
Es limitat al nòrd per Asia, a l'oèst per la peninsula Arabica e Africa, a l'èst per la peninsula de Malacca, las Illas de la Sonda e Austràlia, e al sud per l'Antartica. Es separat de l'ocean Atlantic pel meridian 20° èst, al sud d'Africa e de l'ocean Pacific pel meridian 147° èst. Lo punt mai septentrional de l'ocean Indian es situat aproximativament a 30° nòrd de latitud dins lo golf Persic. L'ocean Indian fa a pauc près 10,000 km de long entre Africa e Austràlia; la seuna aira es de 73,556,000 km² en inclusent la mar Roja e lo golf Persic. Lo seu volum d'aiga es estimat a 292,131,000 km3. D'illetas n'en puntilhan las ribas continentalas.
Somalia
Somalia es un estat de la Bana d'Africa situat lòng dau Golf d'Adèn e de l'Ocean Indian qu'es frontalier de Jiboti au nòrd, d'Etiopia a l'èst e de Kenya au sud-èst. Son clima es umid lòng de l'ocean mai rapidament sec e mai desertic dins lei regions interioras. La populacion es estimada a 10 milions d'abitants. Aperaquí 85% es compausada de Somalis (85%). Lo somali e l'arabi son lei doi lengas principalas de la populacion e l'islam es quasiment la religion unica deis abitants (99,8%).
Ocean Indian
Los estats independents de l'ocean Indian son las Seichèlas, las Maldivas, Maurici, Sri Lanka. Indonesia lo bòrda. L'importància de l'ocean Indian coma rota de transit entre Asia e Africa n'a fach un luòc de conflictes. Encausa de la seuna extension, cap de nacion l'a pas dominat amb succès fins al començament del sègle XIX, quand Anglatèrra contrarotlava la màger part de las tèrras a l'entorn.
Vrizy
Geografia
Lo vilatge de Vrizy aperten al costat de Vouziers e al arrondissement de Vouziers. Los abitants de Vrizy èran al nombre de 374 al recensement de 2006. La superficie es d'unitat|8.3|km|2. Se situa a una altitud de 98 mètres (A la comuna). Lo riu l'Aisne es lo principal cors d'aiga #que travèrsa lo pòble. Es tanben adaigat pel ruisseau de la muda e lo canal de Vouziers, dobèrt a la navegacion l'an 1840, #qu'a connectat al canal de las Ardenas.
Le village de Vrizy appartient au canton de Vouziers et à l'arrondissement de Vouziers. Les abitants de Vrizy étaient au nombre de 374 au recensement de 2006. La superficie est de 8.3 km. Il se situe à une altitude de 98 mètres (A la mairie). La rivière l'Aisne est le principal cours d'eau qui traverse le village. Il est aussi arrosé par le ruisseau de la muette et le canal de Vouziers, ouvert à la navigation en 1840, qui est relié au canal des Ardennes.
Somalia
Lentament poblada per lei Somalis dins lo corrent dau millenari II ap. JC, la region foguèt colonizada per Itàlia e lo Reiaume Unit a la fin dau sègle XIX. En 1960, lei Somalia Britanica e Italiana foguèron unificadas e venguèron independentas lo 1 de julhet. En 1969, Siad Barre prenguèt lo poder amb un còp d'estat e va gardèt fins a 1991. Sota sa direccion, Somalia ataquèt sensa succès Etiopia en 1978 (Guèrra d'Ogaden) e s'enfonsèt pauc a pauc dins una tiera de guèrras civilas qu'entraïnèron l'afondrament totau deis institucions centralas. Dempuei lo començament deis annadas 1990, lei regions meridionalas e centralas son tengudas per diferentei faccions dirigidas per de senhors de guèrra e au nòrd, Somaliland es de facto independent dempuei 1991 e assaia d'obtenir la reconeissença de la comunautat internacionala.
Mogadisho es la capitala oficiala. Lo gentilici es somali o somalian, -a.
Geografia fisica
Somalia si situa a la poncha de la Bana d'Africa. Es enviroutada per Jiboti au nòrd-oèst, lo Golf d'Aden au nòrd, l'Ocean Indian a l'èst, Kenya au sud-oèst e Etiopia a l'oèst. La superficia de son territòri es de 637,657 km². Au nòrd, lo relèu es dominat per lo plan litorau que sa largor varia entre 2 e 13 km e per un plan semi-desertic dich Guban qu'ocupa lei regions interioras. Au nòrd-èst, si troban entre lei vilas de Bosaso e d'Erigavo una cadena montanhósa dicha Cal Madow. Sa cima pus importanta (2,416 m) es la montanha pus auta dau país. Au nòrd, si troba tanben una segonda cadena montanhósa, dicha Monts Karkaar, que s'estend segon un axe èst-oèst au sud dau Golf d'Aden. Pasmens, son altitud es pus febla. Aquelei montanhas son a l'origina de platèus dins lei regions centralas que son altitud demenisse a cha pauc en direccion dau sud.
En causa de son clima arid, l'idrografia de Somalia es limitada. Li a solament dos rius permanents que vènon d'Etiopia. Lo pus important es Juba que si gita dins l'Ocean Indian a Kismayo. L'autre es Chebele que si gita teoricament dins l'ocean dins lo relarg de Mogadisho. Pasmens, dins lei fachs, l'aiga s'arresta dins la region de Jilib.
Clima
Somalia a un clima fòrça caud qu'es umid lòng dau litorau e sec dins lei regions interioras. D'efèct, en causa de sa proximitat ambé l'eqüator terrèstre, lei temperaturas li son fòrça importantas. Certaneis endrechs fan partida dei luecs pus cauds de la planeta coma la region de Berbeira onte la temperatura li passa reguralament 45°C. Quauqueis excepcions existisson dins lei zònas d'altitud mai d'un biais generau, lei temperaturas minimales dins lo corrent de la jornada son situadas entre 15 e 30°C e lei maximalas entre 30 e 40°C.
La feblessa dei precipitacions es l'autra caracteristica dau clima somalian car, au contrari de mai d'un país tropicau, lei pluièas pòdon èsser fòrça raras sus lo territòri. Es magerament lo cas dei regions dau nòrd-èst ambé mens de 100 mm anuaus de precipitacions e dau plan centrau leugierament mens sec ambé de valors situadas entre 200 e 300 mm. Dins aqueleis endrechs, lo clima li es desertic e sovent caud. Lei regions pus umidas si troban lòng dau litorau (en partida gràcias a la condensacion de l'evaporation de l'aiga oceanica) e dins lo sud-oèst e lo nòrd-oèst (entre 510 e 610 mm) que son pus sovent tocadas per la mosson.
Lei Somalians definisson quatre sasons que son caracterizadas per lo cambiament dei vents dominants : jilal (decembre-març) qu'es la pus seca, gu (abriu-junh) qu'es la sason umida principala ambé l'arribada de la mosson, xagaa (julhet-setembre) qu'es la segonda sason seca de l'annada e dayr (octòbre-decembre) qu'es una sason umida ambé de precipitacions mens importantas qu'aquelei de la mosson.
Demografia e vilas principalas
La populacion somaliana es estimada a aperaquí 10 milions d'abitants. Aquò indica l'existéncia d'una creissença demografica fòrça importanta car li aviá solament 3,3 milions d'abitants en 1975. Pasmens, en causa de l'afondrament deis institucions, es pas possible d'organizar un recensament precís. Lei Somalis forman la màger part de la populacion (probablament 85%). Divèrsei minoritats etnicas existisson, principalament dins lei vilas dau sud dau país. Son principalament liadas ai pòbles bantós, indians e etiopians. Lei Bantós son lei descendents d'esclaus importats per lei marchands arabis. Leis Indians son principalament eissits de marchands originaris d'Índia e installats dins lei pòrts dau litorau de l'Ocean Indian. Avans 1991, li aviá tanben de minoritats europèas (subretot italiana) qu'an quitat lo país dins lo corrent de la guèrra civila. Lo taus d'urbanizacion de la populacion es desconegut. Dins aquò, leis aglomeracions de la capitala Mogadisho e de Hargeisa passan lo milion d'abitants. Uech autrei vilas an mai de 100,000 abitants.
Lengas
Lo somali e l'arabi son lei doi lengas oficialas de Somalia. Lo somali es una lenga cushitica qu'es la lenga mairala dei Somalians que forman la màger part de la populacion (aperaquí 85%). Tres dialèctes principaus existisson que son dichs somali septentrionau, benadir e maay. Lo dialècte septentrionau es parlat dins lei regions dau nòrd e dau centre. Es utilizat coma basa dau somali estandard. Lo benadir (ò somali costier) es parlat lòng dei regions maritimas d'Adale au sud de Merca. En particular, es la forma de la lenga que si parla en Mogadisho. Enfin, lo maay es principalament parlat dins lei regions pus meridionalas dau país. Dins lo corrent de l'Istòria, divèrseis alfabets diferents son estats utilizats per escriure lo somali. Dempuei 1972, es un alfabet latin inspirat per l'anglés qu'es oficialament utilizat. Pasmens, existisse tanben de sistèmas basats sus d'alfabets eissits d'autrei lengas, especialament l'arabi, ò sus d'alfabets inventats localament (sistèmas Osmanya, Borama ò Kaddare).
L'arabi es parlat per una partida importanta de la populacion, principalament coma lenga segonda, en causa dei liames istorics importants entre Somalia e lei país arabis. Es fòrça utilizat per lei medias ò dins lei mitans religiós. Dins aquò, l'abséncia de recensament permet pas d'estimar d'un biais precís lo nombre de locutors. L'anglés a ges d'estatut mai es pereu fòrça utilizat per la populacion, magerament per lei cambis economics. En revènge, l'italian dispareissèt après la colonizacion.
Religions
Somalia es un país que la quasi totalitat de sa populacion es musulmana (probablament a 99,8%). L'islam li es considerat coma religion d'Estat e la lèi islamica es la basa dau sistèma judiciari. Leis autrei religions son donc fòrça raras (0,1% per lo catolicisme e 0,1% per l'animisme). La libertat religiosa es pas assegurada, compres per lo govèrn provisòri qu'an per exemple enebit de celebracions crestianas en 2013.
Vrizy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Vrizy i aviá un masatge caseriu @dénommer Echarson, ont se trobava un ancià prieuré, #que s'a buidat de la siá populacion al començament de la. Lo darrièr abitant i a viscut fins al mièg dels ans 60.
Vrizy #Èsser un centre important de produccion de vannerie coma en tot lo vouzinois #que comptava mai de 500 vanniers en 1920. Un ostal de la vannerie i aguèt creat l'an 1978 #que #formar divèrsas vanniers.
1958 : Lo club de fotbòl de Vrizy a creat per Robert Bonnefille. Bastís egalament l'estadi de fotbòl #que pòrta lo sieu nom.
Robert Bonnefille a defallit l'an 1987.
La siá esposa Antoinette es secretària del club.
Première mention dans une charte de 1145, où il est question d'une réception de terres par l'abbaye de Saint-Belval-Bois-des-Dames
Somalia
La migracion somali
L'origina dau poblament dau territòri somalian actuau es mau coneguda en causa de la manca de documents escrichs ò de vestigis. Segon l'ipotèsi pus frequenta, lei Somali serián originaris de la riba sud dau Golf d'Aden. Sa migracion vèrs la Somalia actuala auriá començada vèrs la fin dau milleni I ap. JC. D'aqueu temps, lo mòde de vida dei Somali èra aqueu de norriguiers nomadas. Au sègle XIII, agantèron la region de Mogadiscio. Èran devesits entre cinc grops principaus. Lei Dir s'installèron dins la region de Zeila, leis Issak dins aquela de Berbera, lei Darod en Ogaden e fins au riu Djouba, lei Hawiye e lei Sab entre Ogaden e l'Ocean Indian. Dins lei regions de Chebeli e de Djouba, lei Somalis trobèron de populacions bantós probablament installadas dempuei la fin dau milleni I ap. JC. D'afrontements s'acabèron per la desfacha dei Bantós que foguèron somes per lei senhors somalis.
Vrizy
Istòria
Vrizy fut un centre important de production de vannerie comme dans tout le vouzinois qui comptait plus de 500 vanniers en 1920. Une maison de la vannerie fut créé en 1978 qui forma plusieurs vanniers.
1958 : Le club de football de Vrizy est créé par Robert Bonnefille. Il construit également le stade de foot qui porte son nom.
Somalia
L'islamizacion dei Somalis
L'islam èra veïculat dins lei regions occidentalas de l'Ocean Indian dempuei lo sègle VIII per lei marchands arabis que dominavan lo comèrci regionau. Lei pòrts de Zeila e de Berbara, escalas importantas au sud de la Mar Roja, èran ansin venguts de centres comerciaus importants e de relèus majors de la difusion de l'islam en Africa Orientala. Lei Dir e leis Issak foguèron donc lei premiers Somalis que venguèron musulmans. Puei, foguèron imitats per lei Darod dins lo corrent dei sègles XV e XVI. L'islamizacion dei Sab e dei Hawiye foguèt pus lònga. Si debanèt a partir dei pòrts dau sud e s'acabèt solament au sègle XIX.
Damas-aux-Bois
Damas-aux-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region del Grand Èst.
Vrizy
Istòria
Robert Bonnefille est décédé en 1987.
Son épouse Antoinette est secrétaire du club.
Somalia
L'integracion dei Somalis au comèrci d'Africa Orientala
Senhors de pòrts importants, lei Somalis intrèron en contacte ambé lei marchands arabis e bantós que circulavan lòng dau litorau. Coma dins la region swahili, leis Arabis si mestissèron pauc a pauc ambé lei populacions bantós e somalis. Pasmens, en causa de son importància numerica, lei Somalis predominèron e sa lenga finiguèt de venir la lenga de la region. Formèron de ciutats-estats marchandas que venguèron generalament l'enjòc de conflictes entre lei poissanças principalas dau litorau (subretot Oman e Portugal). Au començament dau sègle XVI, d'atacas portuguesas còntra Mogadiscio mau capitèron e lei vilas marchandas de Somalia demorèron sota lo contraròtle de senhors locaus fins au sègle XIX. Vèrs 1840, foguèron obligidas de reconeisser la senhoriá dau sultan omanés de Zanzibar. Pasmens, aquela tutèla demorèt febla en causa dau declin progressiu deis Omanés.
Vrizy
Istòria
Primièra mencion en una charte de 1145, ont es question d'una réception de tèrras per la abbaye de Saint-Belval-Bòsc-de detlas-Madamas
Vrizy i aviá un caseriu @dénommer Echarson, ont se trobava un ancià prieuré, #que s'a buidat de la siá populacion al començament de la. Lo darrièr abitant i a viscut fins al mièg dels ans 60.
Somalia
La colonizacion
Leis Italians arribèron dins la region entre 1887 e 1889 quand establiguèron un protectorat sus lo Sultanat d'Obbia e sus la vila de Hafun. En 1892, negocièron ambé lo Sultanat de Zanzibar la cession dei vilas de Brava, de Merca e de Mogadiscio. Puei, establiguèron pauc a pauc de protectorats dins lei regions continentalas. En 1897, un acòrdi amb Etiopia permetèt de defenir lo limit de la Somalia Italiana que venguèt oficialament una colonia en 1905. Dins aquò, la preséncia italiana foguèt pus malaisada d'impausar d'aquela dei Britanics. D'efèct, de 1900 a 1920, lo cap somali Sayyid Muhammed menèt un movement de resisténcia (Revòuta dei Derviches) que s'acabèt solament ambé sa mòrt.
Saint-Léger-aux-Bois
Saint-Léger-aux-Bois pòt essèr:
Somalia
La colonizacion
En 1924, de negociacions novèlas entre Italians e Britanics entraïnèron la cession de la riba drecha de Djouba a Itàlia. En 1935-1936, la Somalia Italiana foguèt utilizada per l'invasion d'Etiopia. Puei, en 1941, la colonia foguèt conquistada per leis Aliats (principalament representats per de fòrças britanicas). Londres assaièt d'annexar una partida d'Etiopia (Ogaden) mai lo projècte mau capitèt. Puei, au contrari d'Eritrèa, la Somalia Italiana foguèt restituida a Roma.
De l'independéncia a la dislocacion
En 1956, lo Reiaume Unit creèt un govèrn autonòm en Somalia Britanica. Puei, en 1960, quand la Somalia Italiana venguèt independenta, lei doas Somalia foguèron unificadas per formar un estat unic. Lo partit Somali Youth League (SYL) prenguèt lo poder sota la presidéncia d'Aden Abdullah Osman (1960-1967) e Abdirachid Ali Shermarke (1967-1969). Tre l'independéncia, de tensions vivas apareissèron amb Etiopia a prepaus d'Ogaden, region poblada per de populacions d'origina somaliana e donc revendicada per Mogadiscio. En 1964, lo govèrn somalian comencèt de sostenir de guerilhas antietiopianas en Ogaden.
En 1969, lo president Shermarke foguèt assassinat entraïnant la presa dau poder per una junta militara dirigida per lo generau Siyyad Barré. Pròche deis idèas socialistas, Barré adoptèt oficialament un programa de "socialisme scientifica" en 1971 e si raprochèt de l'URSS. Una tiera d'acòrdis de cooperacion foguèron signats entre lei dos país e, en particular, la flòta sovietica obtenèt de facilitats navalas en Berbera e en Kismayo. Pasmens, aquelei relecions durèron gaire car foguèron rompudas quand Somalia ataquèt Etiopia, autre aliat de Moscòu, en 1977 per conquistar Ogaden. Gràcias au sostèn dau blòt sovietic, l'armada etiopiana capitèt de rebutar l'ofensiva somaliana en 1978. Afeblit per aquela desfacha, Barré decidèt alora de si raprochar deis Estats Units d'America. Deguèt pereu luchar còntra de guerilhas sostengudas per leis Etiopians.
L'insureccion pus importanta foguèt aquela dau Movement nacionau somalian (MNS) basat dins la region d'Ogaden e sostengut per Etiopia. Fins a 1988 e la signatura d'un acòrdi de patz ambé lo govèrn de Mengistu, demorèt una menaça importanta. Après la pèrda de l'ajuda d'Abbis-Abeba, lo MNS assaièt d'organizar una ofensiva generala còntra lo regime de Siyyad Baré. L'operacion s'acabèt per una revirada e per la destruccion de la vila de Hargeisa bombardada per l'armada. Pasmens, la victòria dau regime foguèt brèva. Tre 1990, una guerilha novèla, dicha Congrès de la Somalia unida (CSU), si formèt dins lo sud dau país. En genier de 1991, capitèt de conquistar Mogadiscio entraïnant l'exili de Siyyad Barré e l'afondrament totau de l'Estat.
Somalia dempuei 1991
Après la partença de Siyyad Barré, lei venceires si devesiguèron entre elei e ges d'autoritat novèla posquèt si formar per dirigir lo país. En Mogadiscio, divèrsei clans luchèron entre elei per lo poder sensa trobar una solucion militara au conflicte. Dins lo nòrd, lo MNS proclamèt l'independéncia de Somaliland. Enfin, lei fòrças armadas si desintegrèron en foncion dei solidaritats etnicas ò clanicas dei diferenteis unitats. Entre 1992 e 1994, una mission internacionala de l'ONU dirigida per leis Estats Units assaièt de restablir l'òrdre dins la capitala. Pasmens, leis Estatsunidencs subiguèron de pèrdas importantas e si retirèron entraïnada la revirada de tota la mission. En 1998, la region de Puntland proclamèt a son torn la formacion dau sieu estat autonòm.
En 2004, una temptativa novèla foguèt organizada per assaiar de resòuvre la crisi. Un govèrn de reconcialicion nacionala foguèt creada e assaièt de s'installar en Mogadiscio en 2005. Pasmens, la resisténcia dei senhors de guèrra locaus l'obligiguèt de renonciar a aqueu projècte. Puei, en 2006, la situacion s'agravèt ambé l'aparicion d'un movement islamista dich Union dei tribunaus islamics. Fòrça dinamic e ben equipat, aqueu movement conquistèt la màger part de la capitala entraïnant una intervencion militara de l'armada etioiana sostenguda per leis Estats Units. Après de combats saunós, leis Etiopians capitèron d'ocupar Mogadisho e Kismayo. Pasmens, l'Union demora poderosa dins lei zònas ruralas, lo govèrn somalian format en 2004 mau capitèt de s'impausar e de tensions son apareissudas entre leis armadas estrangieras (Etiopia, Tanzania, Kenya... etc.) e la populacion. A l'ora d'ara, la guèrra contunia e si pòu destriar tres zònas principalas :
Arquitectura
Somalia a un patrimòni arquitecturau de remarca datant principalament dei periòdes medievau e modèrne. D'efèct, una arquitectura de pèira si desvolopèt rapidament — benlèu gràcias a de contactes amb Egipte — e foguèt a l'origina de la bastida de construccions megaliticas e de fortificacions. Aquò sembla liat a l'aparicion d'un ret urban e d'una societat agricòla. Entre lei construccions d'aqueu periòde, si fau nòtar l'existéncia de monuments funeraris piramidaus dichs taalos. Ambé l'emergéncia de ciutats-estats marchandas e l'islamizacion de la region, l'arquitectura somaliana si diversiquèt ambé l'aparicion de bastiments novèus coma de mosquetas ò de fortificacions pus complèxas, de materiaus novèus (corau...) e l'adopcion d'estiles arabis e iranians.
Musica
La musisa somaliana tradicionala es caracterizada per l'utilizacion d'una gamma pentatonica — coma leis autrei musicas de la region — e d'instruments pròpris coma lo batar (un tambor) e lo kaban (un laüt). Dins lo corrent dau sègle XX, son apareissudas de formas musicalas pus modèrnas a partir dei país estrangiers (rock, jazz, bassa nova... etc.) que foguèron fusionadas amb aquela musica (Ahmed Cali Cigal, Maryam Mursal).
Literatura
La literatura somaliana es apareissuda ambé l'islamizacion de la region gràcias a la difusion de la literatura aràbia e pèrsa. Aquò foguèt a l'origina de l'adopcion d'estiles variats (de la poesia au hadith) e demorèt la fònt d'inspiracion principala deis escribans somalians fins a la segonda mitat dau sègle XX. En 1972, l'adopcion de l'alfabet latin favorizèt l'introduccion de corrents e formas literaris modèrnes coma lo roman ò la novèla. Aquela literatura conoissèt un succès internacionau de remarca ambé d'autors coma Nuruddin Farah, Farah Mohamed Jama Awl e Mohamed Ibrahim Warsame que seis òbras son sovent marcadas per una mescla entre tradicion somaliana (dervís... etc.) e modernitat.
Vrizy
Istòria
Vrizy avait un hameau dénommé Echarson, où se trouvait un ancien prieuré, qui s'est vidé de sa population au début du. Le dernier habitant y a vécu jusqu'au milieu des années 60.
Platana
Platanus es un genre d'arbres, las platanas, de la familha dels Platanaceae dins laquela dintra una desena d'espècias. La mai comuna es un ibrid, la platana comuna, grandament utilizada coma arbre d'alinhament per ornar las plaças e las carrièras.
Etimologia : del grèc Πλατανος (platanos), de platus, larg.
thumb|left|300px|Platanas en alinhament del [[Canal de las Doas Mars prèp de Tolosa]]
Àger
Àger es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Sent Legèr
Sos abitants s'apelan los Sent-legèrs.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Sent Legèr en Nauta Vinhana
Aitona
Aitona es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Ham-sous-Varsberg
Ham-sous-Varsberg es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Federica Mogherini
thumb|250px|Federica Mogherini en 2013 Federica Mogherini (Roma, 16 de junh de 1973) es una politiciana italiana. Membre del Partit Democrata, foguèt ministra dels Afars Estrangièrs del govèrn Renzi del 22 de febrièr al 31 d'octobre de 2014. Tre l'1 de novembre del meteis an, ocupa la foncion de Nauta Representanta pels Afars Estrangièrs e per la Politica de Seguretat de l'Union Europèa.
Ham-sous-Varsberg
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Laurenç dau Plan
Sent Laurenç dau Plan (en francés: Saint-Laurent-du-Plan) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
(342) Endymion
(342) Endymion es un asteroïde.
Henryk Sienkiewicz
Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz (n. 5 de mai de 1846 en Wola Okrzejska, m. 15 de novembre de 1916 en Vevey, Soïssa ) foguèt un escrivan polonés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1905.
Biografia
Nasquèt lo 5 de mai de 1846 dins la vila de Wola Okrzejska, pòble situat dins lo voivodat de Lublin. S'inicièt coma jornalista l'an 1869, en realizant de divèrses viatges entre 1876 e 1879, en trabalhant als Estats Units cossí enviat especial entre 1876 e 1878. L'an 1882 foguèt nomenat director del periodic conservador Slowo. En essent ja un prestigiós jornalista e grand defensor de la causa de Polonha, dirigiguèt una carta dubèrta a Guilhèm II d'Alemanha en la que s'opausava a la germanizacion de la Posnania e amb la qu'atraguèt l'atencion mondiala sul futur de lo sieu país. En los començaments de la Primièra Guèrra Mondiala, se trobava a Soïssa, ont formèt, amassa amb Ignacy Jan Paderewski, lo comitat per las victimas de la guèrra en Polonha.
Moriguèt lo 15 de novembre de 1916 dins la vila de Vevey, poble situat dins canton de Vaud.
Ennery
Ennery pòt essèr:
Canton de Montsegur
Lo canton de Montsegur es una anciana division administrativa de Vasadés, dens l'Entre Duas Mars, suprimida en 2015, situada dens l'arrondiment de Lengon, lo departament de Gironda e la region d'Aquitània, adara de Novèla Aquitània. Las 15 comunas son dempuèi 2015 dens lo canton deu Reulés e de las Bastidas, burèu centralizator a Pinuelh. La lenga autoctòna es un occitan gascon periferic e lo maròt.
Adelans-et-le-Val-de-Bithaine
Adelans-et-le-Val-de-Bithaine es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de Borgonha Franca Comtat.
Canton de Montsegur
Istòria
Lo canton se creèt pendent la Revolucion.
Adelans-et-le-Val-de-Bithaine
Geografia
Adelans-et-le-Val-de-Bithaine est située à 15 km à l'ouest de Lure, dans un environnement vallonné. La commune est dominée par le mont Jarroz et parcourue par trois cours d'eau : le Bourbier, le Bauvier et la Colombine.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo luòc de Bithaine èra ja ocupat jos l' Antiquitat. Dels registres archéologiques an n'efièch mes a jorn dels vestigis de bastiments gallo-romaines. Mas lo vilatge deu la siá origina al bastiment de la abbaye cistercienne fondada l'an 1133.
L'aucupacion de Adelans sembla èsser mai recenta, es totun citada en 815 en lo cartulaire de Charlemagne. E dempuèi lo un ostal del Temple a situat sul territòri de la comuna. A la Mièja Edat, Adelans ven una vila importanta ; aital, en 1415 i aguèt citat coma la una de las mai ricas vilas de la distincion de Faucogney.
Las doas comunas de Adelans e de Bithaine-e-lo-Val an #èsser amassadas jol nom de Adelans-e-lo-Val-de-Bithaine en 1993.
Le site de Bithaine était déjà occupé sous l'Antiquité. Des fouilles archéologiques ont en effet mis au jour des vestiges de constructions gallo-romaines. Mais le village doit son origine à la construction de l'abbaye cistercienne fondée en 1133.
L'occupation d'Adelans semble être plus récente, elle est cependant citée en 815 dans le cartulaire de Charlemagne. Et dès le une maison du Temple est située sur le territoire de la commune. Au Moyen Âge, Adelans devient une ville importante ; ainsi, en 1415 elle fut citée comme l'une des plus riches villes de la seigneurie de Faucogney.
Bithaine a appartenu à la même seigneurie, jusqu'au, époque à laquelle les seigneurs donnent leurs droits et leurs terres à l'abbaye de l'ordre de Cîteaux, construite sur la commune. Pendant la première moitié du une importante filature de coton y a fonctionné, le site ayant été vendu comme bien national à la Révolution française.
Les deux communes d'Adelans et de Bithaine-et-le-Val ont été réunies sous le nom d'Adelans-et-le-Val-de-Bithaine en 1993.
Berville (Val d'Oise)
Berville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Els Alamús
Els Alamús es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Troarn
Troarn es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat a situat als confins de la plana de Can e del país de Auge, en la part nòrd-occidental dels marais de la Dives. Troarn S'es desvolopat a la reünion del tuc #que surplombe lo anciana abbaye bastida a ieu-nautor a lo-dessus dels marais del temps que Bures-sus-Dives s'estend al nòrd d'aquel tuc.
La commune est située aux confins de la plaine de Caen et du pays d'Auge, dans la partie nord-occidentale des marais de la Dives. Troarn s'est développé au sommet de la colline qui surplombe l'ancienne abbaye construite à mi-hauteur au-dessus des marais tandis que Bures-sur-Dives s'étend au nord de cette colline.
Le bourg de Troarn est traversé par la route reliant Caen à Rouen et fut longtemps un bourg d'étape. D'abord route nationale 815 ou RN 815, suite à la réforme de 1972, elle a été renumérotée RN 175 puis déclassée en départementale D 675 en 2006. Ce tronçon est dédoublé par l'autoroute A 13 dont la sortie 30 au km 216 dessert Troarn et Sannerville.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo periodic Lo Haro n'apareis a Troarn en 1892.
En lo marc del plànol Raymond Marcellin en pretenent redusir lo nombre de municipalitats, la municipalitat de Bures-sus-Dives (Bures lo data ), se assòcia a Troarn la.
Le journal Le Haro paraît à Troarn en 1892.
Dans le cadre du plan Raymond Marcellin visant à réduire le nombre de communes, la commune de Bures-sur-Dives (Bures avant le 1), s'associe à Troarn le 1.
(343) Ostara
(343) Ostara es un asteroïde.
Marcilly-en-Bassigny
Marcilly-en-Bassigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Geografia
Marcilly-En-Bassigny es un pichon vilatge del Bassigny, region fèrtil per totas sòrtas de culturas, a qualques quilomètres de Bourbonne-los-Bains, station thermale, e de Langres, vila d'Art e d'Istòria. Sul territòri de la municipalitat se tròba la capèla La nòstra-Madama de Presle, classificat Monument Istoric e luòc de pelegrinatge local.
Marcilly-en-Bassigny est un petit village du Bassigny, région fertile pour toutes sortes de cultures, à quelques kilomètres de Bourbonne-les-Bains, station thermale, et de Langres, ville d'Art et d'Histoire. Sur le territoire de la commune se trouve la chapelle Notre-Dame de Presle, classée Monument Historique et lieu de pèlerinage local.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
23 d'abril
Decèsses
Vejatz tanben:
.nokia
(nom d’entrepresa finlandesa, pres a la vila finlandesa del meteis nom) es un nom de domeni generic depausat per societat finlandesa de telecomunicacions Nokia Oy. Es en servici dempuèi lo 15 de julhet de 2015.
Argers
Argers es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pia Miranda
vinheta
Pia Miranda (nascuda en 1973 a Melbourne, Austràlia) qu'ei ua actritz de nacionalitat australiana de cinèma e television.
Roisey
Roisey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Auloron (omonimia)
Auloron apareis dins
Shin Dong-hyuk
thumb|250px|Shin Dong-hyuk en març de 2014 Shin Dong-hyuk, nascut Shin In Geun (en corean: 신동혁; Camp d'internament de Kaechon; 19 de novembre de 1982) es un activista dels dreches umans exiliat e ancian presonièr politic nòrd corean. Es actualament la sola persona qu'aja pogut escapar d'un camp d'internament de nivèl de "zòna de contraròtle total". Venguèt famós internacionalament quand una jornalista del Washington Post, Blaine Harden, ne faguèt sa biografia Escape from Camp 14: One Man's Remarkable Odyssey From North Korea to Freedom in the West.
Es actualament refugiat en Corèa del Sud.
Sòja
La sòja es una planta escalaira de la familha de las Fabaceae pròcha de la mongeta, subretot cultivada per sas granas oleaginosas que produson lo segond òli alimentari consomat dins lo monde, aprèp l'òli de palma. Lo mot designa tanben las granas, que constituisson un aliment naturals dels mai rics. Conten fòrça proteïnas, glucids, lipids, vitaminas A e B, potassi, calci, magnèsi, zinc e fèrre. Las utilizacions alimentàrias tradicionnalas de sòja non fermentat enclauson lo tofu e lo lait de sòja e las formas fermentadas comprenon entre autres la salsa de sòja, lo nattō e lo tempeh. L'òli de sòja es emplegat dins nombrosas aplicacions industrialas (coma lo biogazòl).