cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
SNCF
Presentacion
L'EPIC, emplega prèp de 160,000 personas (2010) per un chifra d'afars de 17,8 miliards d'èuros (2009), exercís una activitat dobla: La SNCF expleita prèp de de linhas, que  de linhas de granda velocitat (junh 2007) e  de linhas electrificadas. Fa circular en mejana 14,000 trens cada jorn e transpòrta 1 miliard de personas cada an. Per son volum d'activitat, es la segonda entrepresa ferroviària de l'Union Europèa aprèp la Deutsche Bahn.
Lo rèste del grop SNCF, emplega prèp de 68,000 personas per 7,1 miliards d'èuros de chifra d'afars (2009), intervient dans les domaines suivants :
Lo president es Jean-Pierre Farandou
Waldhouse
Waldhouse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
thumb|left|250px|Vista del [[pòble abans la guèrra]] En s'estendent suls dos marges de la Horn, en un coide format de la riu, lo pòble de Waldhouse a situat en país descobèrt.
thumb|left|250px|Vue du [[village avant la guerre]] S'étendant sur les deux rives de la Horn, dans un coude formé par la rivière, le village de Waldhouse est situé en pays découvert.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Divèrses luòcs gallo-romains an #èsser meses a jorn sul ban de l'aglomeracion, mencionat en 1257 jos la forma Walthusse, de la alemand Wald-Huss, l'ostal de la bòsc.
Del punt d'enguarda de l'esperital, Waldhouse es totjorn annèxa de la parròquia de Walschbronn, en la archiprêtré de Volmunster. Una capèla, dédiée a sant Pío X, a bastit en 1957 en la part occidentala del pòble.
Sul ban communal, la granja de Dorst, reconstruite a l'endeman de la Segonda Guèrra mondiala, a #èsser espetada per mennonites. Aqueles descendents d'una secta anabaptiste, venguts de Soïssa al e installats en lo comtat de Bitche, i #èsser fòrça sollicitats per la siá competéncia en matèria de agricultura.
Plusieurs sites gallo-romains ont été mis au jour sur le ban de l'agglomération, mentionné en 1257 sous la forme Walthusse, de l'allemand Wald-Huss, la maison de la forêt.
Du point de vue du spirituel, Waldhouse est toujours annexe de la paroisse de Walschbronn, dans l'archiprêtré de Volmunster. Une chapelle, dédiée à saint Pie X, est construite en 1957 dans la partie occidentale du village.
Sur le ban communal, la ferme de Dorst, reconstruite au lendemain de la Seconde Guerre mondiale, a été exploitée par des mennonites. Ces descendants d'une secte anabaptiste, venus de Suisse au et installés dans le comté de Bitche, y furent très sollicités pour leur compétence en matière d'agriculture.
Familha d'Apchièr
La familha d'Apchièr es una fòrça anciana familha de noblesa occitana, qui s'es escantida en 1836.
De personalitats e de grandas familhas li son aparentadas, demest las qualas l'Ostal de Crussòl, l'Ostal princièr de La Tor, los Ostals de Ròchafòrt d'Ali, de Vairac, de la Tor de Sant Vidal, de Vogüer.
La familha d'Apchièr comptèt entre sos representants d'oficièrs generals, de governaires, un deputat als Estats generals de 1789.
La baroniá d'Apchièr es situada entre Bès (nom fr) e Truèire, e a donat son nom a cèrtes de sos vilatges coma Sanch Eli d'Apchièr, vengut la mai granda vila de la baroniá. Lo castèl èra establit a l'oèst del domeni, a Apchièr (comuna de Prunièiras), dont la torre en es lo vestigi, mas ont dels furgas an permés de metre al jorn de las rèstas del castèl. Segon la legenda, lo nom vendriá del baron de Picar, fils de la princessa d'Ongria tenent una destral lo jorn ont lo rei o trobèt.
La baroniá d'Apchièr dintra dins la descendéncia dels Randon ; lo nom de Garin d'Apchièr, sovent emplegat, remonta fins a un fraire d'un Odilon de Randon. Lo primièr d'entre eles, Garin de Chastèlnòu, qui aviá esposat Aliç d'Apchièr, poiriá èsser assimilat al trobador Garin d'Apchièr. Es de tot biais lo primièr a se parar del títol de baron, e mai se la familha d'Apchièr (dont l'eiretièra es la dicha Aliç) sembla fòrça anciana. Sembla aital coma en 1096, lo cavalièr crosat Enric d'Apchièr siá baron o senhor d'Apchièr.
Las possessions èran gardadas per quatre castèls principals, otra aquel d'Apchièr : Montaleyrac (Fornèls), Arzenc de Z-Apchièr, La Garda (Aubaret) e Le Bacon.
Òm retròba lo nom d'un Garin d'Apchièr durant la guèrra de Cent Ans, ont jols crits d'adesion « d'Apchier, Notre Dame, Barres en avant », li e sos òmes an valentament refusat los angleses qui los atacavan cap a « Sancti Hilari de Capoleg ». Autre nom restat dins l'istòria, aquel del marqués d'Apchièr qui se consagrèt còs e anma a liberar son país de la Bèstia de Gavaudan al.
En 1715, Carles de Crussòl, vengut possessor d'Apchièr met en venda lo títol, recrompat per son agent d'afar Pierre Bouniol. Aqueste la revendrà en 1717 a Emmanuel de Bessuéjouls, marqués de Ròcalaura. Lo nom d'Apchièr restarà pasmens, son possessor avent ben sovent lo títol de marqués d'Apchièr.
Letra a Fatima
Letra a Fatima es una cançon de Patric :
La garriga e la mar l'estanh lo mont Sant Clar Los te voldriau donar per careiçar ta man L'auba de cada estieu l'aiga de tot un rieu Tot çò qu'ai de mai car per careiçar ta carn
T'escrive dau costat de la Camarga Cresiau pas que la mar era tant larga
Lo rore e l'ametlier la vinha e l'arbosier Los te voldriau donar per careiçar ta man La canson d'un gabian lo fuòc dins la sartan Lo regard d'un enfant tot çò qu'aimavas tant
L'estèla e lo solelh las nivols e lo cèl Los te voldriau donar per careiçar ta pèl Lo cant d'un auriòl lo perfum d'un tilhòl L'espèr de l'endeman per te donar la man
Agatu
L'agatu es una lenga idomoïda parlada en Nigèria.
Localisacion
L'agatu es parlat dins la zòna de govèrn local d'Otukpo de l'Estat de Benue e dins aquelas de Nasarawa e Awe, dins l'Estat de Nasarawa.
Classificacion
Per Blench (2019), l'agatu es pas una lenga, mai un dialècte de l'idoma, qu'es de veire coma un continuum dialectal. L'agatu es tamben sonat idoma del nòrd.
Ostau de Juèsa
L'ostal de Juèsa (o Juesa, Joiosa; veire Juèsa) es una anciana familha nòbla occitana, particularament influenta al, que tira son nom de la vila de Juèsa, dins Vivarés. Èra una branca de la familha de Castèlnòu-Randon.
A balhat tres manescals de França e compte demest sos membres lo celèbre Anna, duc de Juèsa (1560-1587), que foguèt l'un dels mignons del rei Enric III.
Meillerie
Meillerie en arpitan (Meillerie en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Meillerie A situat al nòrd del departament de Anautita-Savoie, al bòrd del marge Sud del Lac Léman, a 45 km de Genève, 10 km de Évian-los-Bains, e 7 km de Sant-Gingolph, dins la frontièra suisse.
La municipalitat se compausa d'un cap-luòc e de dos caserius : lo Locum (prononciar locome), al bòrd del lac, e los Plantats dins mièja montanha.
Meillerie est situé au nord du département de Haute-Savoie, au bord de la rive Sud du Lac Léman, à 45 km de Genève, 10 km d'Évian-les-Bains, et 7 km de Saint-Gingolph, à la frontière suisse.
La commune se compose d'un chef-lieu et de deux hameaux : le Locum (prononcer locome), au bord du lac, et les Plantés en moyenne montagne.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Es en 1166 #qu'un primièr document sus Meillerie (Maleria), #aparéisser. Aquel en fasent estat del don de Meillerie e de los sieus territòris apertenentes a la glèisa de Lausanne, a la abbé Rodulfus de la glèisa de Agaune, per l'avesque de Lausanne, e aiçò per un libre de pebre cada an a lududes quitament aital coma als sieus successors.
Dempuèi la s'installa a Meillerie una comunitat de chanoines regulars de sant Augustin. Aqueles chanoines possedissián ja una glèisa e una bastissa conventuel, mas en la primièra mitat de la, dels senhors locales, mercés a una dotation, los permeton de reconstruire l'ensems de las bastissas (#qu'una part n'es encara visibla al Prieuré de Meillerie).
Dos dels prieurs de Meillerie, Pierre e Martin, venon prévôts del Grand-Sant-Bernard, e fan d'aquel prieuré la siá residéncia principala, aital coma lo centre religiós e administratiu de la prévôté. Non solament Meillerie ven un centre politic e religiós important de la region lémanique, mas egalament lo centre d'una vasta distincion #qu'engloba Thollon-las-Mémises, Lugrin, e Maxilly.
A, las prévôts délaissent pauc a pauc Meillerie, e los afrontaments amb Évian, en çò que tanh al bòsc de Bret, se intensifiquen a tal ponch que los abitants de Meillerie an obligat de demandar l'ajuda d'aqueles de Thollon en 1532. Es a partir d'aquela data #que Meillerie ven un masatge caseriu de Thollon.
Los chanoines regulars demòran a Meillerie fins en 1752, data #que la prévôté li es a el démembrée, e es l'Òrdre dels sants Maurici e Lazare #que recep Meillerie e i installa un curé.
Pendent la Revolucion francesa, una tropa de magraners a desligat a Meillerie e lotjada per la municipalité de Thollon en lo prieuré.
En 1803, Meillerie a erigit en parròquia en portant lo nom de Sant-Bernard. Lo nombre important de paroissiens obliga la municipalité de Thollon a bastir una notícia nef en lo prieuré, e a abandonar l'anciana glèisa paroissiale situada al bòrd del lac.
La vei lo desvolopament de las carrièras de pèira de Meillerie, #que van alimenter los marges del lac Léman e porgir del trabalh a un grand nombre de personas.
Fin finala, en 1860, al meteis temps que lo annexion de la Savoie per l'empèri francés, Meillerie a separat de la municipalitat de Thollon. Lo limit entre Meillerie e la municipalitat de Thollon i aguèt modificat pel decrèt del 9 de genièr de 1867.
Lo "Rocher de Jean-Jacques Rousseau" a situat a lo-dessus del vilatge a l'èst. Veire lo roman épistolaire "La Notícia Héloïse" IV carta 17, Julie e St Preux al rocher de Meillerie.
C'est en 1166 qu'un premier document sur Meillerie (Maleria), apparut. Celui-ci faisant état du don de Meillerie et de ses territoires appartenant à l'église de Lausanne, à l'abbé Rodulfus de l'église d'Agaune, par l'évêque de Lausanne, et ceci pour une livre de poivre chaque année à lui même ainsi qu'à ses successeurs.
Deux des prieurs de Meillerie, Pierre et Martin, deviennent prévôts du Grand-Saint-Bernard, et font de ce prieuré leur résidence principale, ainsi que le centre religieux et administratif de la prévôté. Non seulement Meillerie devient un centre politique et religieux important de la région lémanique, mais également le centre d'une vaste seigneurie qui englobe Thollon-les-Mémises, Lugrin, et Maxilly.
Au, les prévôts délaissent peu à peu Meillerie, et les affrontements avec Évian, au sujet du bois de Bret, s'intensifient à tel point que les abitants de Meillerie sont contraints de demander l'aide de ceux de Thollon en 1532. C'est à partir de cette date que Meillerie devient un hameau de Thollon.
Les chanoines réguliers restent à Meillerie jusqu'en 1752, date à laquelle la prévôté est démembrée, et c'est l'Ordre des saints Maurice et Lazare qui reçoit Meillerie et y installe un curé.
Pendant la Révolution française, une troupe de grenadiers est détachée à Meillerie et logée par la municipalité de Thollon dans le prieuré.
En 1803, Meillerie est érigé en paroisse portant le nom de Saint-Bernard. Le nombre important de paroissiens oblige la municipalité de Thollon à construire une nouvelle nef dans le prieuré, et à abandonner l'ancienne église paroissiale située au bord du lac.
Le voit le développement des carrières de pierre de Meillerie, qui vont alimenter les rives du lac Léman et fournir du travail à un grand nombre de personnes.
Enfin, en 1860, en même temps que l'annexion de la Savoie par l'empire français, Meillerie est séparé de la commune de Thollon. La limite entre Meillerie et la commune de Thollon fut modifiée par le décret du 9 janvier 1867.
Le "Rocher de Jean-Jacques Rousseau" est situé au-dessus du village à l'est. Voir le roman épistolaire "La Nouvelle Héloïse" IV lettre 17, Julie et St Preux au rocher de Meillerie.
Carxe
thumb|right|150px|Localizacion del Carxe dins la Region de Múrcia La comarca del Carxe (en catalan el Carxe, en espanhòl el Carche) es un territòri pichon dels Païses Catalans, situat dins la region de Múrcia, ont se parla catalan (valencian). La catalanizacion lai se faguèt al començament del sègle XIX, gràcias a l'installacion de païsans que venguèron del País Valencian vesin per metre en valor de tèrras gaire abitadas abans.
Lo Carxe es tanben lo nom d'una sèrra de 1371 m d'altitud, o ben lo nom de la partida mens pichona d'aquela zona.
La zona catalanofòna compren de vilatges e masatges que son en periferia de las comunas murcianas de Iecla, Favanella e Jumella (los centres d'aquelas comunas parlan espanhòl, pas catalan). Se tròban sul replanat de Favanella, dins la comarca de l'Oriental.
Lo Carxe a una superfícia de 310 km² e 697 abitants enregistrats (2006). Gràcias a las recèrcas sociolingüisticas de Manuel Sanchis i Guarner, dempuèi los ans 50 del sègle XX, se coneis son existéncia coma zona de parlar valencian. E mai se lo catalan a pas cap de reconeissença oficiala dins la Region de Múrcia, l'Acadèmia Valenciana de la Lenga dona de classas de valencian a Iecla, a la demanda del quite municipi.
Glèisa Vertadièra de Jèsus
La Glèisa Vertadièra de Jèsus (en chinés : 真耶穌教會) es una Glèisa independenta que foguèt establida a Pequin en China en 1917. Se plaça coma una ramificacion chinesa de la branca protestanta del cristianisme que subrondèt dins las annadas 1900.
Lo president actual d'aquesta Glèisa es Yung-Ji Lin que se revendica predicator. Foguèt elegit per l'assemblèa internacionala de la Glèisa vertadièra de Jèsus. La Glèisa revendica 1,500,000 membres a travèrs lo mond. La Glèisa crei a la teologia pentecostista, una doctrina basada sul don de l'Esperit Sant.
Colonia Valdense
Colonia Valdense es una vila d'Oroguai dins lo departament de Colonia. Sa populacion es de 3 087 abitants.
Istòria
Foguèt fondada en 1856 per d'occitans de las Valadas.
Populacion
Referéncias, :
Palun
Una palun (var. palús, palud) o una sanha o un sanhàs, es un ecosistèma e un tipe de païsatge, del relèu planièr, aigat de longa o per passas, e cobèrt de vegetacion bassa.
Las paluns son sovent localizadas prèp d'un fluvi (coma, per exemple lo Ròse en Provença e particularament ai Santas), dins un estuari o un grau. La vegetacion de las paluns es constituida per d'espècias adaptadas al mitan umid. Sa composicion es cambiadissa segon la nautor d'aiga, l'importància dels periòdes de secada, e segon lo nivèl de salinitat. Las espècias dominantas son los joncs, las canas e tot un fum d'espècias erbacèas e aqüaticas.
Montgestin
Montgestin (Montgesty en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Montgestin es una formacion romanica, compausada del mot occitan mont (del latin mons, montem) e d'un nom de persona, que pòt èsser Gestin, derivat de gèst, escais d'un òme manierat, manierós, faiçonós, pretensiós, rafinaire, o eventualament Justin, del latin Justinus,.
Istòria
Montgestin annexèt Tedirac abans 1806. Tedirac tornèt venir comuna entre 1820 e 1821. Entre 1821 e 1826, Montgestin tornèt annexar Tedirac, que tornèt a l'independéncia comunala en 1835 .
Drac
thumb|Lo Drac ailat sus la fachada d'un ostau de la carriera Sorní a Valéncia ([[País Catalans)]] thumb|Lo Drachenstich de [[Furth im Wald, en Bavièra]] thumb|Lo Drac dau [[Pònt de Sant Beneset a-n'Avinhon]]
Lo drac o dragon, es una creatura mitica generalament dessenhada e imaginada coma una mena de sèrp enòrma e potenta o coma un autre animal reptilian, amb de qualitats o de poders magics e/o spirituals. Las creaturas mitologicas que possedisson qualques o la part màger de las caracteristicas que s'associan amb los dracs son plan frequentas dins las culturas del mond entièr. En Occitània tradicionalament lo drac pòt préner una forma umana, la d'un farfadet o d'una mena de diableton, mas tanben divèrsas formas animalas.
thumb|220px|Estatua de dragon sus una font a l'Isla [[Sentosa]]
Descripcion
Los dracs son comunament representats coma de bèstias serpentinas o reptilianas, qu'espelisson d'uòus e que possedisson de còsses plan impressionants per sa talha, e generalament cobèrts d'escatas. Sovent son representats amb d'uèlhs gròsses, trach qu'es a l'origina del nom del dragon dins fòrça culturas, e son sovent (mas pas totjorn pasmens) dessenhats amb d'alas e un alen de fuòc. D'unes dragons tenon pas d'alas e s'assemblan mai que mai a de sèrps longas. Los dragons pòdon possedir un nombre variable de pautas: pas cap, doas o quatre. Las representacions modèrnas dels dragons son plan sovent de talha enòrma, pasmens temps passat las pinturas e dessenhs de dragons en Euròpa èran sonque de la talha dels orses.
En Occitània
Segon lei legendas folcloricas que li son ligadas, lo Drac es de forma cambiadissa. De còp descrich coma un aucèu, un matagòt, un leberon e mai un èstre uman ò una grand varietat d'animaus diferents, mai ò mens pròchis de la figura dau diable. Representat lo pus sovent coma un saurian amb d'alas, lo Drac a la possibilitat de se tornar incarnar en prenent una forma umana. Es soventei fés tanben un mòstre dau bestiari occitan ligat a l'aiga. A n'aqueu prepaus, Frederic Mistral fa dau Drac l'un dei personatges màgers de son "Poèma dau Ròse". En Gasconha, lo Drac se tòrna trobar dins lei còntes collectas per Joan-Francés Blader, demòni generalament de forma umana que ven enmascar lei joventas. En Roergue, Es tanben lo personatge clau d'una seria de còntes escrich per Joan Bodon "Los contes del Drac" que lo drac, espós de la Draquessa e paire dei dracons l'es lo fiu dau diable.
En Euròpa
Lo dragon es un element plan important dins las legendas medievalas d'Euròpa.
Sant Jòrdi e lo drac
thumb|left|220px|Sant Jòrdi que tua lo dragon (a [[Estocòlme)]] En Anglatèrra e en Catalonha (e endacòm mai tanben) es associat amb la figura de Sant Jòrdi que tua l'animal. En Catalonha lo jorn de Sant Jòrdi (patron del país) es vengut lo jorn dels amoroses e aquela jornada se sòl ofrir un libre e una ròsa; se celèbra lo 23 d'abril. Dins qualques localitats de lenga catalana coma a Alcoi (al País Valencian) la figura de Sant Jòrdi es lo personatge central o la rason de la fèsta locala. A Banyeres de Mariola (localitat del sud de País Valencian) e a Montblanc (Catalonha) se fan d'escenificacions de la scèna de batalha entre Sant Jòrdi e lo dragon. thumb|Lei baumas dau Drac (Coves del Drac) a Malhòrca
Lo drac al País de Galas
thumb|Bandièra de [[Galas]] Al País de Galas, un drac roge (en galés: Y Ddraig Goch) apareis sus la bandièra del país e representa una vièlha legenda galesa.
En Asia
Contrariament a sos omològues europèus, los dragons asiatics, ben qu'associats a las fòrças de la natura, son dangeroses mas pas vertadièrament ostils. Mòstran pas lo caractèr sovent violent dels dragons occidentals. An generalament una aparéncia diferentas : son mai prims e aerians e tenon pas sovent d'alas. Se retròban de representacions semblablas en China, Japon, Corèa e Vietnam. Sas caracteristicas fisicas e ssimbolicas càbiam pas fòrça entre aquelas civilizacions : esperits associats al clima, so poderoses e venerats. Son regularament associat al poder en plaça.
Santigny
Santigny es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
République (mètro de París)
vinheta|La [[boca de mètro de l'estacion sus la plaça de la Republica.]] République es una estacion del mètro de París, de las linhas 3, 5, 8, 9 e 11.
Santigny
Geografia
Communes limitrophes : Pisy, Vassy, Marmeaux, Talcy.
République (mètro de París)
Situacion
L'estacion es situada sos la plaça de la Republica.
Santigny
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
République (mètro de París)
Istòria
Avant lo malhatge del RER, deteniá lo recòrd del nombre de correspondéncias, cinc.
Santigny
Nòtas
<references group=N/>
République (mètro de París)
Istòria
Lo crosament d'aquestas linhas a impausat la creacion d'un complèx sistèma de corredors per permetre los desplaçaments dels viatjaires.
Alago
L'alago (o idoma nokwu, arago) es una lenga idomoïda parlada en Nigèria.
Localisacion
L'alago es parlat dins las zònas de govèrn local de Lafia e Awe, dins l'Estat de Nasarawa.
Mon país
Mon país es una cançon del cantaire lengadocian Patric. Sortiguèt en 1996 dins l'album Castellorizo:
Dins ton agach i a de solelhs e i a d'estèlas dins tos pels Vòli ma lenga per nommar la terra ont pausi la man
O mon país aquò's tos uòlhs ò mon país aquò's ton còs mon país
Ta pel mon viatge mon retorn tas cambas ma rota d'amor Al cap del camin i a mon nis m'i pausarai per i dormir
Sus ton espatla sus ton braç lo camin blanc de mon solaç E sus ta cara lo repaus país de mila somis blaus
Waldweistroff
Waldweistroff es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Maldivas
Las Maldivas, oficialament la Republica de las Maldivas, es un estat insular format per un grop d'atòls situat dins l'Ocean Indian al sud-oèst d'Índia.
Francés de Guisa
Francés I de Lorena, mei conegut com Francés de Guisa (Bar-le-Duc, lo 17 de heurèr de 1520 - lo 24 de heurèr de 1563) que ho un companhon d'armas deu rei Enric II de França per qui e combató contre las òsts de Carles V, e un nòble de grana influéncia, onco de la reina d'Escòcia Maria Stuart qui esposè lo futur rei de França Francés II. Per aquesta rason, a la mort d'Enric II, que prengó lo contraròlle deu ahars politics deu reiaume ; qu'ei entà'u har rampèu que s'apitè la conjuracion d'Amboise que Francés de Guise he reprimir. La mort de Francés II que'u he pèrdre la soa influéncia dominanta ; qu'èra opausat a la politica de tolerància de cap aus protestants de Caterina de Medici, e lo massacre de Wassy, perpetrat peus sons òmi que marquè la dabuta de las guèrras de religion en França. Que ho assessinat d'un còp de pistolet per un protestant nomat per Jean de Poltrot de Méré qui ho esquartelat en castig.
Empèri Songai
thumb|right|L'Africa de l'Oèst durant lo periòde songai.
Maldivas
La siá capitala es Malé.
Empèri Songai
L’Empèri Songai es un important Estat d'Africa de l'Oèst qu'existiguèt dau sègle VIII a la fin dau sègle XVI. Durant tota l'Edat Mejana, èra un reiaume menor de la region, generalament vassalizat per leis Estats pus poderós de la region. Durant lo sègle XV, aprofichèt lo declin e la fragmentacion de l'Empèri de Mali per venir la poissança dominanta de la vau de Nigèr e dau sud-oèst de Sahara. Pasmens, a la fin dau sègle XVI, l'Empèri deguèt faciar l'expansionisme marròquin en Sahara. En 1591, sei fòrças foguèron esquichadas a la batalha de Tondibi e l'Estat Songai dispareguèt en quauqueis annadas.
Maldivas
Lo gentilici es maldivian -a.
Empèri Songai
Aguent lo contraròtle de minas de sau e d'aur importantas, l'Empèri Songai èra una poissança economica majora de son periòde gràcias a sei produccions e a son ròtle dins lo comèrci transsaharian. Sei sobeirans formèron tanben una cort reiala brilhanta a Timboctó en atirant de religiós, de letruts e de scientifics.
Lo periòde de Gao
thumb|right|L'[[Empèri de Mali e lo Reiaume de Gao entre lei sègles XIII e XIV.]]
L'Empèri Songai èra inicialament un pichon reiaume de la vau de Nigèr centrat sus la vila de Gao. Au sègle VII, èra un Estat menor que foguèt vassalizat per lei poissanças majoras d'Africa de l'Oèst, especialament lo Reiaume de Ghana e l'Empèri de Mali. La fondacion d'aqueu Reiaume de Gao se debanèt durant lo sègle VII a partir de populacions songais e berbèras dirigidas per un cap berbèr dich Za el-Ayamen. Lei Berbèrs implicats dins aqueu procès avián fugit Magrèb après la conquista de la region per leis Arabis. De mestissatges entre lei doas populacions menèron a la formacion de la dinastia dei Dia que sa capitala foguèt installada a Kukia. Lo transferiment dau sèti dau poder a Gao aguèt luòc vèrs 1010. Aqueu periòde veguèt tanben la conversion dei sobeirans a l'islam. De maubres portaires d'inscripcions en arabi mòstran l'existéncia de relacions comercialas amb Al Andalós.
Vèrs 1300, Gao deguèt reconóisser la senhoriá de l'Empèri de Mali. Lo reiaume foguèt alora integrat dins l'ensemble d'Estats vassaus situats dins l'esfèra d'influéncia maliana. Dins aquò, durant lo sègle XIV, aquela dominacion foguèt contestada per mai d'un vassau. Lei Songais aguèron un ròtle important dins aqueu procès en pilhant la capitala de Mali vèrs 1400.
Lo periòde imperiau
La formacion de l'Empèri Songai aguèt luòc durant lo rèine de Sonni Ali Ber (1464-1492). Cap militar abil, auriá creat una armada professionala formada d'una infantariá, d'una cavalariá e d'una marina fluviala. En 1468, conquistèt la vila de Timboctó e repossèt lei Toarègs. Puei, conquistèt lei reiaumes qu'èran sortits de la zòna d'influéncia maliana coma Jenne. A sa mòrt, una brèva guèrra civila permetèt a Askia Muhammed (1493-1528) de reversar la dinastia Sonni e de fondar la dinastia Askia.
Lo poder askia se raprochèt deis olemas e dei mitans religiós de Timboctó, de Gao e de Jenne per legitimar son usurpacion. Au nivèu religiós, aquò prenguèt la forma d'una rompedura amb la politica relativament toleranta dau periòde precedent e desplacèt la capitala a Timboctó. Acabèt ansin l'islamizacion de la region. En parallèl, pacifiquèt lei regions perifericas e melhorèt l'administracion. Divèrsei guèrras li permetèron de conquistar lei regions de Katsina e de Gobir e lei vilas de Kano e d'Agadez. Pasmens, a l'èst, limitèt son expansion per defugir un contacte dirècte amb lo Reiaume de Borno. Pasmens, vengut bòrni, foguèt reversat per son fiu Askia Monzo Mussa (1528-1531). Una certana instabilitat durèt fins au rèine d'Askia Ishaq I (1539-1549) que capitèt d'arrestar d'incursions marròquinas còntra lei minas de sau de l'Empèri. Puei, lo lòng rèine d'Askia Daud (1549-1582) marca l'apogèu de l'Empèri qu'agantèt son extension maximala e que conoguèt pauc de trèbols intèrnes.
Pasmens, la mòrt d'Askia Daud engendrèt un periòde d'instabilitat politica novèu. Lo sultan de Marròc, Ahmed al-Mansur (1578-1603), s'interessèt tanben tornarmai ai minas sahelianas car cercava de ressorsas per s'opausar a la richessa d'Espanha alimentada per l'aur sud-american. Ben organizada, l'expedicion marroquina èra constituïda de 5,000 òmes equipats d'armas de fuòc. Aquela superioritat tecnologica li permetèt d'esquichar l'armada songai a la batalha de Tondibi lo 13 de març de 1591. Lei Marroquins ocupèron lei vilas principalas e fondèron lo Pachalicat de Timboctó, comandament militar mai ò mens autonòm que permetèt a Marròc de mantenir son influéncia dins la vau de Nigèr fins au sègle XIX. Lei caps de la dinastia Askia se retirèron dins la region de la vila actuala de Niamey onte mantenguèron un Estat, dich Reiaume de Dendi, fins a la conquista de la region per França en 1901. Pasmens, perdiguèron son importància politica.
Economia
La prosperitat economica de l'Empèri Songai es un dei factors de sa poissança. D'efiech, èra un element clau dau comèrci transsaharian dei sègles XV e XVI en centralizant lei produccions de marchandisas e de bens preciós de la region, especialament l'aur, la sau, l'evòri, leis esclaus e leis espècias, per leis exportar vèrs lo nòrd d'Africa e lo bacin mediterranèu. En retorn, èra la destinacion principala dei vendas de bens en provenància dau nòrd (objèctes manufacturats, blat, dàtils, cavaus...). Èra tanben productor de sau e de bens preciós coma de pèus d'ipopotam destinadas a la fabricacion de bloquiers de cuer reputats en Marròc.
L'aur e, dins una mendra mesura la sau, èran lei pivòts d'aquelei cambis. Aquò explica lo besonh constant dei sobeirans songais de mantenir sa dominacion ò son influéncia sus lei minas ò sus lei regions productritz. En particular, lo contraròtle de la mina de sau de Teghazza foguèt un enjòc major fins a la fin dau sègle XVI.
Cultura e religion
thumb|right|[[Tomba supausada d'Askia Mohammed, un exemple de l'arquitectura songai dau periòde imperiau.]]
Leis activitats culturalas aguèron una plaça importanta dins la societat songai. D'efiech, sei sobeirans s'inscriguèron rapidament dins l'eiretatge culturau laissat per lo Reiaume de Ghana e de l'Empèri de Mali e sostenguèron lei mitans intellectuaus. Aquò foguèt facilitat per lei cambis culturaus tradicionaus entre lei reiaumes dau sud de Sahara per un interès politic destinat a legitimar la dominacion songai sus la region. L'islam, necessari per mantenir de relacions comercialas amb leis Estats musulmans, i tenguèt inicialament un ròtle relativament feble avans de tenir un ròtle preponderant pendent lo periòde Askia. D'efiech, la dinastia Askia sostenguèt fòrça leis elèits religiós de Timboctó qu'èra lo centre intellectuau principau de la region. Askia Muhammed lei protegiguèt e assaièt d'atraire de sabents, generalament de matematicians, de gramaticians e de teologians, en provenància d'Egipte, de Marròc e d'Espanha dins la vila. En despiech dau discors religiós rigorista de la dinastia, laissèron una certana libertat intellectuala e, lèu, lei mitans intellectuaus de Timboctó desvolopèron un ensenhament pròpri qu'esièt pas de criticar certaneis aspèctes dau saber d'Egipte, centre major de la pensada musulmana de l'epòca.
Pasmens, fau nòtar que la cultura de l'Empèri Songai èra limitada ai vilas. Lei zònas ruralas e lei païsans interessèron pauc lo poder centrau. Ansin, a la fin dau sègle XVI, quand l'Empèri s'afondrèt, l'islamizacion dei campanhas èra fòrça febla e, de còps, quasi inexistenta. Es l'exili dei religiós vèrs de refugis situats en defòra dei vilas que permetèt la penetracion de la religion au sen de la paisanariá. Avancèt lentament mai èra globalament acabada au sègle XVIII.
Santa Clara de Avedillo
Santa Clara de Avedillo es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Couzon
Couzon es una comuna francofona, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Geografia
400px|left|de Distàncias e de posicions relativas de las municipalitats vesinas
L'altitud mièja de la municipalitat es de 224 m. A al sud de París, a unitat|100|km  al nòrd de Clermont-Ferrand e a unitat|20|km  al nòrd-oèst de Molins, fa partida de la Occitanie. Per la siá superficie, Couzon ocupa la 472 luòc dels 1,310 municipalités de Auvergne.
Communes voisines de Couzon :
L'altitude moyenne de la commune est de 224 m. A 260 km au sud de Paris, à 100 km au nord de Clermont-Ferrand et à 20 km au nord-ouest de Moulins, elle fait partie de l'Occitanie. Par sa superficie, Couzon occupe la 472 place des 1,310 municipalités d'Auvergne.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat de Couzon fa partida de la arrondissement de Molins. Dispausa d'un Plànol local d'urbanisme (AGRADADAS) e d'un Plànol d'aucupacion dels sòls (Pos).
thumb|300px|left| Composicion de la populacion l'an 2007.
La commune de Couzon fait partie de l'arrondissement de Moulins. Elle dispose d'un Plan local d'urbanisme (PLU) et d'un Plan d'occupation des sols (Pos).
thumb|300px|left| Composition de la population en 2007.
Missorí (Estat)
Missorí es un estat dels Estats Units d'America qu'a pas cap de frontièra maritima. Missorí confronta a l'oèst l'estat de Kansas, al nòrd Iowa, al nòrd-oèst Nebraska, a l'èst Illinois, al sud-èst Kentucky e Tennessee, al sud Arkansas e al sud-oèst Oklahoma. Ten son nom del riu Missorí, pus important afluent de Mississipí que travèrsa l'Estat d'oèst en èst.
Sas doas pus grandas vilas son Kansas City (que parteja son aglomeracion amb Kansas) e Saint Louis (que parteja son aglomeracion amb Illinois). La capitala de l'Estat es Jefferson City.
Cuarteto Cedrón
Lo Cuarteto Cedrón qu'ei un ensemble argentin de tango fondat en 1964 peu son cantaire, gavidaire e guitarrista Juan Cedrón. Aqueth qu' enregistrè tanben un disc en occitan : Lei cansouns de Pascau : E quatre inedit, dab Pascau Pèire e Paco Ibañez.
Los autes membres permanents deu grop que son César Stroscio (bandoneon), Miguel Praino (alto).
Nogent-sur-Vernisson
Nogent-sur-Vernisson es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Cuarteto Cedrón
A partir de 1974 lo grop que demorerà majament a París.
A despart de la soa identitat musicau dehens l'expression deu tango, la produccion artistica deu Cuarteto que's vira de cap a la literatura e a l'adaptacion musicau de tèxtes. Un deus lors albums qu'ei per exemple sancerament vodat a tèxtes Bertold Brecht.
Nogent-sur-Vernisson
Geografia
Nogent-Sus-Vernisson se situa sus la rota nacionala 7, a unitat|30|km de Montargis,  de Fontainebleau e  de París cap a l'èst e a l'oèst a unitat|80|km  de Cosne-Cors-sus-Loire,  de Nivèrns e  de Molins.
Lo Vernisson travèrsa lo territòri de la comuna.
Nogent-sur-Vernisson se situe sur la route nationale 7, à 30 km de Montargis, 70 km de Fontainebleau et 150 km de Paris vers l'est et à l'ouest à 80 km de Cosne-Cours-sur-Loire, 115 km de Nevers et 280 km de Moulins.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Table
La Table en arpitan (La Table en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Villanueva de la Condesa
Villanueva de la Condesa es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Laignes
Laignes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canton d'Argelèrs de Gasòst
Eth canton d'Argelèrs de Gasòst qu'ei ua anciana division administrativa de Gasconha, de Bigòrra e de Lavedan situada dens eth arrondiment d'Argelèrs de Gasòst, eth departament deths Hauts Pirenèus e era region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Eras 23 comunas que son despuish 2015 dens eth canton d'Era Vath deths Gaves (burèu centralizator Argelèrs de Gasòst). Que son tanben totas dens era comunautat de comunas deths Pirenèus Vaths deths Gaves (residéncia Argelèrs de Gasòst), despuish 2017. Era lenga autoctòna qu'ei eth occitan gascon. Eth canton qu'utiliza eth article pirenenc. Eth canton que compren tres vaths, territòris geografics e istorics qu'estón sengles cantons enter 1790 e 1801 : era Arribèra de Sent Savin (ancian canton de Sent Savin), era o eth Estrema de Salas (ancian canton d'Argelèrs) e era Arribèra de Davantaiga (ancian canton de Davantaiga, caplòc a Preishac).
Istòria
Eth canton que's creè pendent la Revolucion, en 1790, en medish temps qu'eth canton de Sent Savin e qu'eth canton de Davantaiga (caplòc : Preishac ). En 1801, eths tres cantons que formèn eth canton d'Argelèrs.
Los jogaires
Los jogaires es una cançon de Patric :
Siam mond del viatge fasem de cançons La plueja e l'auratge son bons companhons Fasem de musica de dansas tamben E sabem plan faire bolegar los pés
Sabem faire rire e tamben plorar E çò que cal dire lo sabem cridar Defendem lo paure contra lo borgès Coma nostre reire contra lo marquès
Vesem sus las rotas los fraires bomians Cercam dins las vilas d'autres musicians Contra l'injusticia fasem carnaval E passa carrièra per cantar nadal
A l'enfant ploraire fasem risolet Al repotegaire fasem martelet Amb la joinessa sabem festejar E siam de premièra per potonejar
Dins l'auberga vielha del brave Leon Chucam la botelha per cantar melhor Levam nostre veire al paire Bacus E mandam al diable tot nòstre malur
Mauguiò
Mauguòu (en occitan ancian Melgor, puèi Melguer o Melguel; en francés Mauguio e ancianament Melgue(i)l) es una comuna occitana de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània. La vila foguèt importanta durant l'Edat Mejana qu'èra lo cap del Comtat de Melguer e la basa d'una de las monedas mai utilizadas a l'epòca medievala dins los territòris occitans e catalans, lo melgoirés.
Los gentilicis son: mauguiolenc -a; maugoirés -esa; meugoirés -esa; e melgoirés -esa.
Geografia
thumb|left|350 px|Mapa. La màger part de son territòri se tròba dins la plana viticòla e ortalièra de Mauguiò en periferia de Montpelhièr. La comuna comprend tanben la quasi-totalitat de l'estanh de l'Òrt e una part dau cordon de montilhas entre Palavàs e Lo Motàs (aquesta èra part integranta dau territòri melgoirés entrò 1974). Sus aquel cordon se tròba l'estacion balneària de Carnon.
La Landa (Tolosa)
thumb|300px|La Glèisa La Landa es un quartièr residencial de Tolosa situat al nòrd de la vila. Foguèt longtemps prèp del camp, e se tròba tojorn mai rodejada per de novèlas construccions cama la ZAC de Bordaroja deservida per la Linha B du Mètro de Tolosa, sul riu Maltemps.
Mauguiò
Geografia
La vila de Mauguio es un borg plantat au mitan de la plana agricola, ont los baloards circularis ramentan la preséncia de barris. Las autras aglomeracions d'abitacions son : vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Prononciacion:
Las fòrmas ancianas son : castro Melgorio en 996-1031, castrum Melgorii en 1010, castri Melgorii en 1055, la moneda de Melgor, la vila de Melgor, cap a 1103, castellaniam de Melgorio en 1114, del comte de Melgur en 1124, ecclesiae S. Romani de Melgorio, ecclesiam S. Jacobi in Melgurio en 1128, castrum Melgorii en 1135, ecclesiam S. Romani de Melgorio en 1165-67, 1179, de S. Jacobo de Melgorio, de S. Maria de Melgorio, sense data [sègle XII ?], bajulo Melgorii en 1202, Melguer en 1250, apud Melgorium en 1312, comte de Melguer en 1318, parrochia Beate Marie de Melgorio en 1320, compte de Melguor et de Monferran en 1320, castri sui de Melguier en 1330, compte de Melguer e de Monferran en 1331, prior S. Jacobi de Malgorio en 1392, Malguel en 1526, de Melgorio en 1529, 1550, du dit Maugueil en 1577, Mogue en 1570, Mauguio en 1626, Mauguie en 1648, 1668-69,  Mauguio en 1740-60, 1770-71 (mapa de Cassini). Las fòrmas seguentas representan l'adjectiu derivat dau nom de Mauguiò : castrum Melgoriense, cap a 1132, cum camino Melgoyres en 1336, malgoyres « denièr de Mauguiò » (Levy, PDPF), moneda estampada a l'Edat Mejana per los avesques de Magalona. L'etimologia es escura.
Carnon
Las fòrmas ancianas son : ultra Carnang, Carmanum, abans 1129 (identificacion mausegura), de Carnone en 1226, punctam Carnonis, portum de Carnone en 1247, inter morradam et puncham de Corcone [legir : Carnone] en 1273, Gradus de Cornone en 1278, de Carnono en 1293, in gradibus de Carnone et de Vico en 1295, per gradus de Vico et de Cauquillosa seu de Carnone en 1297, in portibus de Vico et de Carnone en 1299, portus, alias gradus de Vico et de Carnone en 1302,cabanam de Carnone en 1307, stagnorum de Carnone et de Balazuco, apud Cabanam de Carnone en 1331, prope Carnonem en 1334, stagni de Carnone, passu de Carnone en 1335, Grau de Perols en 1770-71 (mapa de Cassini).
Segon Hamlin, l'origina dau nom Carnon es probablament preindoeuropèa, sus una basa *carn- (a comparar amb Carlencaç), amb un sufixe -on, los dos de sens desconegut.
Chaumont-devant-Damvillers
Chaumont-devant-Damvillers es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Maurice (Bas Ren)
Geografia
Saint-Maurice se trouve sur la rive gauche du Giessen, à 3 kilomètres en aval de Villé. Le banc communal s'étend sur 140 ha (le moins grand de la vallée) et couvre un interfluve en forme de triangle limité: Le village est installé à 250 m d'altitude, à l'intersection de l'ancienne Route du Sel et du Dumpfenbach. À flanc de coteau, il domine le fond de la vallée du Giessen d'une douzaine de mètres. Quelques maisons de l'agglomération  de Triembach-au-Val font partie de la commune de Saint-Maurice, les constructions de la rive gauche du Dumpfenbach sont situées sur le ban de Thanvillé.
Saint-Nabor
Sankt Nabor en alemanic (Saint-Nabor en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Sant Vincenç
Sant Vincenç (Saint-Vincent-du-Pendit en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Taoïsme
Lo Taoïsme ( o daoïsme, en chinés: 道教, e en pinyin: Dào jiāo) es una religion e una filosofia chinesa creada pendent l'Antiquitat. Son principi fondamental es la recèrca de l'armonia amb lo Tao ( tanben romanizat en Dao).
Es practicat coma religion mas s'apuèja pas sus una fòrma divina antropomorfica e conten una vision del mond influenciada pel panteïsme.
Lo taoïsme aguèt, e a encara, una influéncia prigonda sus la cultura chinesa e delà (esp. sus de países vesins coma Vietnam, Corèa, Japon).
Lo nombre de taoïstas es de mal estimar per divèrsas rasons. D'en primièr la posicion antireligiosa del govèrn chinesa faculta pas las recèrcas e la fisança dins los recensaments. Puèi, cal notar tanben que, en China e mai largament dins l'airal que lo bodisme mahayana i es una religion tradicionala, l'apartenéncia a una religion es pas una categoria completament estanca coma dins un fum d'autres países. Se pòt practicar mai d'una religion e, sovent, las quatres grandas tradicions religiosas ( religion tradicionala chinesa, taoïsme, confucianisme e bodisme) se mesclan.
Collectivitat d'otramar
Une collectivitat d'otramar (COM) es un territòri francés d'otramar que dispausa d'un estatut e d'institucions especificas. Aquel estatut concernís la Polinesia francesa, Sant Bartomieu, Sant Martin, Sant Pèire e Miquelon e Wallis e Futuna.
Les collectivitats d'otramar son regias per l'article 74 de la Constitucion de la Cinquena Republica : l'estatut especific de caduna d'entre elas es fixat per una lei organica que precisa sas competéncias e las condicions dins lasqualas las leis e reglaments aplicables en metropòli s'i aplican.
Taoïsme
Istòria
Laozi, nascut en 571 ab. Jèsus-Crist, es lo fondator del taoïsme. Sas idèas principalas son contengudas dins lo Daodejing (道德经). Reprenguèt d'elements ja existents dins la cultura de son temps, en particular la cosmologia de l'Escòla dels Naturalistas ( o Escòla del Yin-Yang). Reprenguèt tanben d'elements eiretats de la religion populara chinesa anciana, çò qu'explica la preséncia d'elements shamanistas dins lo taoïsme. Quatre elements fondamentals compausan lo taoïsme e explican sos rituals:
Collectivitat d'otramar
Se destrian dels departaments e regions d'otramar e de las collectivitats territorialas d'otramar, regidas per l'article 73, ont las leis e reglaments son generalament aplicablas de plen dreit, e de la Nòva Caledònia que dispausa d'un estatut especial.
Del punt de vista de l'Union Europèa, las collectivitats d'otramar pòdon èsser de païses e territòris d'otrmar o de regions ultraperifericas.
Taoïsme
Istòria
1. La filosofia taoïsta ( amb lo Daodejing e lo Zhuangzi)
2. Las tecnicas que la tòca es l'obtencion d'un estat d'ecstasi.
4. La practica de l'exorcisme.
La primièira fòrma organizada de taoïsme data de la fondacion en -142 del movement dels Cinq Boissèls de Ris, per Zhang Daoling. Aquel movement donèt naissença a l'Escòla dels Mèstres Celestials (天师道). L'Escòla foguèt reconeguda en 215 per Cao Cao que s'apuejèt suls taoïstas per manténer son poder. Del temps de la dinastia Tang (608-917), lo taoïsme venguèt religion oficiala.
Malgrat una renaissença relativa al sègle XX, lo taoïsme a perdut de son influéncia tot ben que siá una de las 5 religions reconegudas per la Republica Populara de China e que siá la religion de 33% dels Taiwaneses.
Doctrina
Las doctrinas mai importantas del taoïsme son basadas subre lo Daodejing, lo Zhuangzi e lo Yijing.
Demest las valors mai presadas, se tròba la naturalesa, l'espontaneïtat, la simplicitat, lo destacament, e lo wu wei.
Dao e De
Lo Dao (chinés: 道; pinyin: dào) significa 'camin', 'rota', 'mejan' 'metòde' e taben 'doctrina'.
Es definit atal dins lo Daodejing :
Ròchafòrt (Charanta Maritima)
Ròchafòrt (Rochafort en occitan ancian, Rochefort en francés), o Ròchafòrt de Mar, es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de.
Taoïsme
Dao e De
Lo Dao que pòt èsser exprimit
Es pas lo Dao absolut;
Los noms que pòdon èsser donats,
Son pas de Noms Absoluts.
Lo SensaNom es l'origina del Cèl e de la Tèrra,
Lo Nomenat es l'origina de tota causa.
Lo Dao es considerat coma indescriptible, sensa nom, eternal, espontanèu e natural. Pòt èsser interpretat coma lo flux de l'univèrs. Lo Dao existís tanben dins cada òme e per aquesta rason totòm pòt descobrir l'imanéncia en el. Seguir l'armonia del Dao es l'objectiu de tot taoïsta practicant.
Lo De (Chinés: 德; pinyin: dé, i.e 'vertut' ) es l'expression del Dao dins una persona que cultiva lo Dao.
Wu Wei
Wu wei (Chinés tradicional e Japonés: 無為; chinés simplificat: 无为; pinyin: wú wéi; corean: 無爲(무위); vietnamian: Vô vi) es un concèpte filosofic taoïsta que se pòt revirar per 'non-accion'. Significa que lo que seguís lo Dao e viu en armonia amb el, se compòrta d'un biais natural, confòrme a sa natura.
Dins lo Daodejing, l'actitud del savi es explicada atal :
Presica la doctrina sensa mot,
Agís mas s'apropria pas res,
Accomplís mas demanda pas cap de lausenja
Es perque demanda pas cap de lausenja
Que cap de lausenja pòt pas li èsser dostada.
Reuves
Reuves es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Marina Rossell
Marina Rossell i Figueras ( Castellet i la Gornal, Alt Penedès 1954 ) es una cantaira catalana que canta en catalan e castelhan.
Figura clau de la segonda generacion de la Nova Cançó, entre lo sieu repertòri se tròban de cançons tradicionalas e modèrnas. A collaborat amb Lluís Llach, Georges Moustaki, Montserrat Caballé, Luis Eduardo Aute, Carlos Cano, Pedro Guerra, Miguel Poveda, Tomatito...
Moses Mendelssohn
200px|right|thumb|Moses Mendelssohn Moses Mendelssohn (Dessau, Alemanha, lo 6 de seteme de 1729 - lo 4 de genèr de 1786), que ho un filosòf judiu alemand deu sègle XVIII qui fondè la hascala (o ascala) la pensada judiva de las Lutz. Qu'ei considerat com un deus filosòfs màgers deu judaïsme. La soa pensada que's vira de cap a ua aubertura deu pòble judiu e a ua integracion dens la societat non judiva. Aquesta pensada que'u miè a arrevirar la Bíblia (la Torah judiva) en alemand e a regatar lo Yiddish. Los sons detractors qu'u reprochan que las soas posicions que miacèn las tradicions de la cultura judiva.