cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Miklós Jancsó
passada la guèrra
Aderís lo jove Miklós a las idèas socialistas, que ne son a la lòga del jorn en aquela pontannada que tot es encara possible pels somiaires e aparaires de la libertat, e ven sòci dels "collègis populars" que n'acaban tot bèl just de crebar l'uòu dins lo país d'en Béla Kun, lider emblematic e mitic de la Republica Ongresa dels Conselhs de 1919, embandit pels romaneses e executat en 1938 dins las càrcers estalinianas.
Ne volián amb aquels collègis fondamentar una vertadièra " consciéncia de classa " en çò dels enfants de pacans e obrièrs que n'èran a pena a emprincipiar de viure e a mand de trobar lo lor camin dins la vida e la societat, aprèp d'annadas e d'annadas rèirelongas de carestiá e vexacions sofridas durant l'ocupacion tudesca e l'extrèma repression quotidiana menada per las chormas faissistas del país.
Mas la societat ongresa començava de se fendasclar, entre burocracia e estat, entre Partit Comunista totpoderós e set afogada de libertat.
Contunha puèi pr'aquò d'estudiar a l'Universitat de las Arts Dramaticas e Cinematograficas de Budapèst que ne sortirà diplomat en 1951, malgrat ailò tot que de clima e ambient ofegaires de la societat a l'entorn.
1954...
Ne sembla plan aürosa pr'aquò la societat ongresa... en aquela epòca de finala de la Copa del Mond de Fotbòl en Soïssa, en 1954,per l'equipa nacionala magiara, la còla legendària, la d'en Ferenc Puskás e'n Zoltán Czibor, en Sándor Kocsis, escaisnomat " Testa d'Aur " e golejaire de tria, un dels melhors de tota l'istòria, e molts autres...
Villaquilambre
Villaquilambre es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
País d'Aush
Lo gentilici es aushés -esa.
Miklós Jancsó
1954...
Finala perduda certas (per 3-2 contra la RFA, amb un gòl alemand assassin a sièis minutas de la fin, per n'Helmut Rahn, lo capitani coratjós de l'equipa del grand miracle de Berna, que li'n diguèron los germans...
Menavan pr'aquò 2-0 los ongreses al cap de 8 minutas, amb de gòls de Puskás a la 6ena e de Czibor a la 8ena... mas los alemands egalizèron, gòls de Max Malock a la 10ena e de Rahn, sonque 8 minutetas puèi...
Li n'avián anullat un als ongreses, a'n Puskás, a la 87ena minuta, per en causa d'un fòra de jòc imaginari... Atal se pèrd una finala...
Aprèp l'espèr lo desespèr...
Un dels primièrs vertadièrs escàndols dels Mondials de Fotbòl que, las, ne serà, ne seriá pas cap lo darrièr.
Se podiá ganhar la Copa del Mond de Fotbòl una equipa eissida d'al blòc sovietic?
Decebuda gigantala segur mas glòria immensa per tot un pòble, per tot lo país.
Grand gaug aladoncas en pertot çaquelà.
En per tot lo territòri, lo pòble se ne ten de balat e dançat, farandolejat e mazurquejat, estrambordat que non sai, bala que balaràs, de mazurkas en coraladas, dança, Pòble, que dançaràs...
L'Étang-Vergy
L'Étang-Vergy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.
Miklós Jancsó
1954...
... coma mai tard ne dançarà lo pòble magiar sublimat en pels filmes d'en Miklós, lo pus afogat dels sieus filhs.
L'Étang-Vergy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Miklós Jancsó
1954...
Coraladas e mazurkas, aquí ne voles aquí n'as...
Rama VI
thumb|right|[[Fotografia de Rama VI en 1917.]]
Miklós Jancsó
1956...
Se sarra pr'aquò lo malastre... d'un malastràs coma pas jamai.
Rama VI
Rama VI (1 de genier de 1881, Bangkòk - 25 de novembre de 1925, Bangkòk) foguèt rèi de Siam dau 23 d'octòbre de 1910 au 25 de novembre de 1925. Succediguèt a Rama V (1868-1910) e foguèt remplaçat per Rama VII (1925-1935).
Omosexuau excentric principalament passionat per leis arts, a laissat un imatge de sobeiran incompetent que foguèt obligat de laissar lo poder a son oncle Devawongse Varopakarn. Pasmens, son rèine foguèt un periòde de desvolopament per lo país que capitèt de recuperar una partida de sa plena sobeiranetat amb sa participacion a la Premiera Guèrra Mondiala dins lo camp deis Aliats e son intrada a la Societat dei Nacions en 1922.
Miklós Jancsó
1956...
Pas jamai de per abans o quasi.Se ne sarra... apròcha... aprueima...
Lo grand malastràs... marrit... marridàs... d'a passeton passetonel... A shuaulinas qu'arriba... maishant... maishantàs... uman pas gaire, inuman.
Adara... era Bèstia que's claca... e's claquè... tot eth Aunor perdut deth Món! Er'Arrevolucion que va mori's... praubina... Ací qu'ei totun... e morta e viva, immortau!!!
1957... en lai...
thumb|300 px|left|...[[Tank sovietic endrapelat magiar 1956]]
Aprèp los eveniments de 1956, l'insurreccion populara, la susmauta generala amai la repression descabestrada de las òsts del Pacte de Varsòvia que seguiguèt, e l' exòde, l' exili, la fugida d'un santfum, una molonada de ciutadans ongreses, e demest eles fòrça intellectuals, cap a l'oèst, cap a l'estrange... que o se van tot dever cambiar de las lors vidas amai quitament cambiar de lenga, de cultura, de profession fòrça sovent, d'astrada, de destin uman, ne comencèt de se mainar en Jancsó que, segon çò ne diguèt lo quite el mai tard, e tre aquela epòca o pensava, l'estalinisme es fòrça mai que non pas una error, es un crime.
Lo Nòu cinèma ongrés
Es dins aicestas condicions tras que favorablas que va nàisser alavetz lo plan nomenat que jove e nòu e ongrés n'èra el, que non sai!, Nòu cinèma ongrés que serà, amb los sieus vesins e fraires d'astrada checoslovacs e poloneses, lo movement cultural cinematografic e mai generalament artistic e cultural de màger importància e pus significatiu d'Euròpa, a d'annadas... de millenis-lutz de la tan subrevalorada Nouvelle vague francesa, del nivèl excèlsi del Cinema Novo brasilièr o del Jove cinèma japonés, crusòl tot forfolh.
Tant per la poténcia e la fòrça de sas creacions coma per ailò tot que de quita creacion, e dins aqueste cas la cinematografica, se tracha.
Ne serà lèu en Miklós Jancsó lo sieu representant, lo sieu ambaissador mai significatiu e famós, egrègi, amb los sieus amics e companhs n' István Gaál (Zöldár ...Las verdas annadas, 1965, Magasiskola ...Los Falcons 1970, Holt vidék ...Païsatge mòrt 1972...), en Ferenc Kósa (Tízezer nap ...Dètz mila solelhs 1967...), n' István Szabó (Álmodozások kora ...L'Edat de las illusions 1965, Apa ...Paire 1966, Szerelmesfilm ...Un filme d'amor 1970...) e dequ'unes autres, un plenponh.
Los quites cineastas de las generacions anterioras li ne vendràn far prodèl d'aviada dins un grand vam nacional... (en Zoltán Fábri (1917-1994) bèl primièr... e autor, entre fòrça autres filmes de qualitat, de Két félidő a pokolban ...Las doas oras e mièja en infèrn 1961, Nappali sötétség ...L'escurina, de jorn 1963, Húsz óra ...Vint oras 1964...)
Es tanben la pontannada de la creacion dels estudios Béla Balázs que formèron de generacions d' artistas & mestierals del cinèma coma pas gaire enlòc endacòm mai. thumb|250 px|right| en [[Jancsó Miklós amb en Kósa Ferenc en 1975]]
Una estetica en formacion...
Es dins aquela pontannada doncas amai aquel ambient fruchós que non sai, d'una certa tolerància per la creacion artistica e literària, que Miklós Jancsó comencèt d'elaborar la siá vision artistica e cinematografica, entremièg realisme (neorealisme italian...realisme socialista sovietic...neoneorealisme...s d'en pertot) e expressionisme, mas tanben influéncia de las comèdias musicalas d'un Busby Berkeley a Hollywood e las siás espectaclosas coregrafias e composicions visualas, influéncias divèrsas e eclecticas assatz, que ne farà lo cineasta mai original de las annadas 60 e 70 en Euròpa.
Ne venguèt l'òbra siá a partir d'aquela epòca en lai, objècte d'estudis aprigondits e feconds, en França (que lai ne foguèt lo sieu resson immens en pels mitans del cinèma... tant lo de la critica cinematografica coma aquel del mestièr...), en Itàlia e endacòm mai, per fòrça esteticians e teoricians (fòrça mai que non pas critics...) del cinèma e del filme considerats, coma los sieus parions plastics o lo sieu besson musical (e per çò que de Jancsó se tracha, n'es preclara la relacion...), produseires de sens e de beltat mas tanben d'ideologia e de reflexion.
Se ne tenguèron d'espepissats e descrausselhats, dins d'unas revistas cinematograficas de qualitat màger, los sieus biaisses tan personals, tant originals e tan novators de concebre lo cinèma, de far e obrar, filmar e crear... cinematografiar, çò es escriure cinèma e pas sonque ne far... (o se ne fa, es en estat de revolucion permanenta, fòra topics e fòra mòdas, dixit lo quite Jancsó a la siá collaboratritz e amiga Yvette Biró...
Ne foguèt tot parièr un succès cultural evident e espectaclós, fòra mòdas e fòra capèlas, en pels circuits europèus de las salas d'art e ensag amai tanben de cineclubs que n'èra a se ne desvolopar lo malhum en pel vièlh continent, aprèp la lor espelison d'aprèp-guèrra.
Un rescontre fondamental
Lo sieu rescontre en 1959 amb en Gyula Hernádi (1926–2000), que serà lo sieu collaborator scenarista e amic fins a la siá mòrt en 2000, es tanben una fita màger dins l'istòria e l'evolucion de l'autor de Salme roge, filme tan jancsian coma hernadian.
Una collaboracion tant estrecha dins lo domeni de l'art e de la cinematografia, e tant umana coma artistica, es pas cap frequenta...
Sola benlèu la qu'existiguèt entre Tonino Guerra e Federico Fellini li ne pòt èsser comparada... mas d'italians son pas d'ongreses, e quitament se d'a vegadas fòrça se revertan, patrats.
Los premicis
Lo sieu primièr filme de long metratge (aprèp molts e molts moltissims assages e assajòts anteriors... documentaris e borrolhons estilistics... d'un estil tròp metaforic e enfatic benlèu... mas los borrolhons d'un gèni valon plan las òbras d'un fum!) se titola A harangok Rómába mentek (Las campanas son partidas per Roma) e data de 1958.
Conta las darrièras ultimas jornadas, los ultims darrièrs moments de l'ocupacion nazi en Ongria e s'acaba per la liberacion del país " gràcias " a las òsts sovieticas.
D'encara marcat pel "realisme socialista" sovietic, noiriment quotidian de la societat a aquela epòca, es susquetot lo filme d'un novelari que trapava pas encara la siá dralha e lo bon biais per la s'aténher, abastar.Mas ben ne sabem la trobèt.
Es tanben pr'aquò un vertadièr filme de guèrra o d' accion, pas pus piéger qu'un autre e quitament melhor que molts.
Aprèp los premicis que vertadièrs de Oldás és kötés (Cantata) en 1963 (lai se ne pòt notar l' esbòs del sieu biais tant unic de filmar) e Így jöttem (Mon camin) en 1964 (ont ne surgís l'utilizacion, pro timidòta encara mas que ne vendrà lèu "sistematica", e una de las pèiras de tòc del sieu estil de cineasta, la siá marca de fabrica o quasi, de la musica dins l'accion e dins l'istòria, e non pas cap empegada dessús, ajustada a posteriori, exteriora...).
L'afortiment estetic
Ne comença alavetz de nasejar lo vertadièr Jancsó amb la siá trilogia que li ne poiriam dire de dança e dançum cinematografics, e balum farandolejaire, e lo sieu emplec del Plan sequéncia (n' i aurà sonque 26 dins Salme roge...) amai dels movements de camerà fluids e del tot mestrejats, panoramics e travellings mai que tot, atal un mèstre calligraf japonés o chinés puntilhista mas amb trach espés, e precís, musicals, expressius que non sai, que t'an un ròtle màger dins lo debanar de l'accion...
S'es benlèu vertat que l'influéncia d'un Max Ophüls per exemple, que d'unes solfinèron dins lo sieu estil, pel biais qu'a de mòure la camèra dins l'espaci, se ne pòt pas cap denegar, o fa en Miklós Jancsó amb una virtuositat e un mestritge pas jamai vistes de per abans.
Que, d'efièch, o se fa el, pendent tota la durada d'un plan sequéncia, çò es entre quatre e sèt o maitas, minutas de reng, pels mai longs... e pas cap sonque lo temps d'un planòt de trenta o quaranta segondas, pels mai longs de l'autor de La ronde o Lola Montès.
Amb tanben, per la libertat dins l'espandi (e l'espaci...) e çò tot que dinamic o espectaclós, causa estranha, lo western.
S' aimava pas cap Eisenstein... Avèm totes quicòm... Nobody is perfect !!
Un avantatge d'aquela tecnica e d'aquel estèc, d'aquel biais de far e obrar, e ges dels mens importants, es que se ne redusís e un fum lo temps de filmatge.
Que Silenci e Crit, per exemple, ne foguèt plegat en setze jorns, en novembre de 1968, id est en una epòca de l'an que la lutz es fòrça cussona per çò d'esclairar los umans.
Los Desesperançats (1964)
La trilogia doncas...
Se tracha d'en primièr de Szegénylegények (Los Desesperançats) 1964...
Roges e Blancs (1968)
Csillagosok, katonák ..., çò es literalament " Estelats, soldats " que se ne designan aital los camps en preséncia, ambedoas tropas en confrontacion... (Roges e Blancs), 1968...
Silenci e Crit (1968)
Csend és kiáltás 1968 ...
Lai ne comença de se congrear e desvolopar la siá estetica d'arquitecturas coregraficas e geometricas, estadissas o en movement...
1968...
thumb|350 px|left|... Per la vòstra libertat e la nòstra (en rus)... [[Praga 1968...]]
En aicesta annada de movements descadenats de revòltas e contestacion de l'òrdre politic e social establit en Euròpa, d'a França e París e lo sieu Mai de 1968 fins a Checoslovaquia e la siá Prima de Praga escrachada coma un còp èra n'èra estada Ongria, filmèt un autre filme important.
Vents lusents (1968)
S'agís de Fényes szelek, d' encara 1968...
Ah ça ira en pel maine francofòn...
Es un títol pro interessant, n'èssent que se tracha d'una cançon populara e revolucionària, que sabem çò que puèi ne poguèt far l'enfant de Vác d'aquela mena de cançons, o puslèu çò que ne farà...
Estakhanovistas de l'art
Aquestas coraladas sens fin dels personatges dins un quadre precís e rigorós malgrat la libertat descabestrada dels sieus movements se n'èran doncas menat en Miklós Jancsó fins a las siás òbras màgers d'abans lo cap d'òbra absolut...
Li ne calguèt un chic se pausar, per polsar, aprèp tres filmes dins l'annada e molta energia envolada.
Siròcco (1969)
Sirokkó doncas e d'ivèrn pels franceses id est Sirocco d'hiver (que se tracha d'una coproduccion francomagiara...) 1969, amb Marina Vlady e Jacques Charrier, doas vedettes de segur del cinèma francés de l'epòca...
Agnus Dei (1970)
Égi Bárány, çò es literalament Un anhèl 1970...
Még kér a nép ...Salme roge (1972)
Mas subretot Még kér a nép / Salme roge (literalament... çò (ailò tot...) que lo pòble vòl... exigís... preten d'obténer... n'es ges evidenta la traduccion...), 1972. thumb|left| en [[Sándor Petőfi]] Aqueste títol es la citacion exacta d'un poèma del grand poèta nacional e nacionalista ongrés, en Sándor Petőfi (1823-1849), actiu combatent mai erald e aède de la Revolucion Ongresa de 1848.
Lo sieu cap d'òbra, l'abotiment d'un biais artistic unic.
Universal... universenc, çò es ligat, religat amb Univèrs tot!
Una ruptura çaquelà benlèu amb l' abstraccion formala dels sieus grands filmes precedents que lai riscava el de caire e tombar, se negar... n'èra pro conscient e s'estipulèt de cambiar.
Veniatis dins la Puszta
thumb|300 px|right|[[...]]
Mas remandam los legeires a l'article especial consacrat a Salme roge... Még kér a nép... -Salme roge... Psaume rouge... Red Psalm... Roter Psalm... Rode psalm... Salmo rosso... Salmo rojo... Psalm roig... Punainen psalmi... Salmo vermello... Salm vermell... Czerwony Psalm... Красный Псалом... Psalme arroi.. Salmo royo... Såme rodje... Salmo bermeyu... Rudý žalm... Salmo vermelho... Mazmur Merah... - e causa autra etc.
Los nòstres amics wikipedistas del mond entièr saique ne poirián, e cadun dins la siá lenga, la siá lenga umana, portar omenatge al grand mèstre ongrés, en tot li balhar un nom al sieu filme immens, dins totas las lengas del mond !!!
Entremièg Ongria e Itàlia...
thumb|250 px|left| [[Parlament de Budapèst]]
Ne contunhèt la siá carrièra entremièg Ongria e Itàlia...
Amb sempre aquel ritme espantós de forçat de l'art incansable, infatigable, que non sai...
La tecnica e lo rite (1971)
thumb|250 px|right|[[Atila... rei dels Huns... e eròi dels ongreses]] La tecnica e il rito, La tecnica e lo rite, 1971...
Un agach pro original e nòu e pertinent sus Atila, rei dels Huns e eròi nacional pels Ongreses...
(328) Gudrun
(328) Gudrun es un asteroïde.
Miklós Jancsó
La tecnica e lo rite (1971)
A d'annadas e centurias e millenis-lutz que ne sèm... en per las Andanas del Temps....
Lai nos mòstra el un Atila, pur produch eissit de la societat romana, politic fin e avisat, e maquiavelic gaireben davant ora, e que la siá tòca, lo sieu projècte politic e ideologic amai la siá obsession caparruda ne seràn que tombe Roma e s'abausone...
A tot còst, fòrt e mòrt e caparrut caparrudàs, son objectiu ne serà de la véncer, ne trionfar, e l'anequelir.
citacions
thumb|right| [[Castèl de Buda]]
La Pacifista (1971)
La Pacifista La Pacifista, 1971....
Vicis privats, publicas vertuts (1975)
Vizi privati, pubbliche virtù, coproduccion italo-iogoslava, 1975...
Que foguèt un escàndol dels màgers al Festenal de Canas ont d'unes que i aguèt ne cridèron al lop amai a l' acte de fe quitament, per encausa d'unas scènas " desvestidas " qu'a l'ora d'ara poirián passar los sieus (qu'utiliza sovent lo nus femenin...) per de filmes rèirepudics e gaireben menets, casts e pudibonds, que non sai...
Amb l'asondi posterior erotico-pornografic que s'envasiguèt lo mond...
Uèi lo dia... (susquetot se sabem que l'actritz que lai jogava èra una tala Ilona Staller, ongresa que mudèt los catons en Itàlia, futura Cicciolina e a l'encòp actritz icsa e deputada al Parlament Europèu...)
Lo nominèron per la Palma d'Aur çaquelà...
Molta aiga ragèt e chorrèt... thumb|250 px|left| [[Budapèst e Danubi... d'al cèl]]
Estetica e engatjament
Doas solas fitas vertadièras venguèron puèi per coronar l'òbra jancsiana... Szerelmen, Elektra... literalament " Amor, Electra "...(Per Electra), 1974 ( 12 plans sequéncia per 70' de filme, lo sieu "recòrd" o puslèu l'abotiment ultim del sieu pròpi estèc, del sieu biais d'obrar, de far òbra, de crear...)  e Magyar Rapszódia seguida d' Allegro barbaro (Rapsodia ongresa I & 2) 1978.
Amb totjorn e tostemps çaquelà, sempre, a tengut, e sens cap paus ni cès o relambi, de contunh, la meteissa estetica jancsiana reivindicada e assumida d'una "ideologia del baticòr del pòble", del Pòble, e çai lo sieu pòble ongrés, contra sobèrnas e empèris, dintre l'Istòria, contra totas las fòrças que lo se secutan e persecutan dempuèi ara sègles e sègles, tot lo long de l'Istòria ja longa de l'Umanitat, cotria amb l'agach de l'artista encara pur e ges prostituït ni per vendre.
Coma lo pòble magiar tot, esplechat o assassinat, o chaplat, e sublimat, transcendit per l'agach del cineasta, que la siá sang raja, rajava (e se ne ten tostemps de rajada..., inesfaçada, eternala... dins la nòstra memòria amai la nòstra quita consciéncia d'èssers tot simplament e mèra, umans...) coma un fluvi escardenc al briu de l'aiga ensagnosida, dins Még kér a nép.
L'artista e los artistas, los mestierals de l'art e de la vida que li fan companhiá, los sieus actors, coma una tropa de balet o de teatre, o de musicians (n'es sempre integrada dins l'accion la musica, e jogada  en dirècte , en live - e aicesta expression, aicí, n'es ben de verai la que cal, que viva n'es la musica, e còrbat... -, una actritz de mai...) ne son de verai e protagonistas e personatges motors, e actors de verai verai de l'istòria e de l'òbra, dins l'istòria amai dins lo temps e lo mond.
Motors, çò es los que mòvon e l'istòria e lo mond, e actors, çò es los que de verai agisson, los interventors.
Ne sèm pro luènh ja pr'aquò dels sieus caps d'òbra de la maturitat artistica, cinematografica, coregrafica e creatritz.
Annadas 1980 en lai...
A l'ora d'ara, e dempuèi las annadas 80, trabalha mai que tot per la television (retorn a las siás amors de joinessa, lo documentari...) e lo teatre.
Vida privada
Maridat tres còps...
En 1949, primièr, amb na Katalin Nowarznyi, que demorarà molhèr siá fins a la fin de las annadas 50
Esposèt puèi na Márta Mészáros, cineasta ongresa màger (autora, entre molts autres filmes d'importància, de Kilenc hónap ...Nòu meses, 1976) en 1958.
Aprèp una vida comuna amb la jornalista e scenarista italiana (dels sieus quatre filmes transalpins) na Giovanna Gagliardo, entre 1968 e 1980, s'amolhèra l'annada aicesta tornar per tresena vegada amb na Zsuzsa Csákány.
D'als sieus tres matrimònis, eissiguèron tres enfants. Dos filhs, en Nyika (cineasta e teleasta el tanben idem Miklós Jancsó Jr, 1952) e'n Dávid (1982), e una filha, na Babus (Katalin...1955).
Prèmis e guerdons
thumb|200 px|right| [[C'era una volta un leone]] thumb|320 px|left|[[Festenal de Canas]] thumb|300 px|left|[[a Venezia]]
nominacions
thumb|350 px|right|[[Palais del Festenal... Karlovy Vary]]
Conclusion... entremièg Itàlia e Ongria...
thumb|320 px|left| [[Pont de la Piavola... Venècia]] thumb|300 px|right|[[Piazza Navona... Roma]]
Tutte le Venezie del Mondo... omniæ Venetiæ Mundi...
Aut Roma æterna...
e Roma... Arroma, era vila eterna... era Ciutat Eternau...
Roma, la città del cinema... Cinecittà...
Roma città aperta...
lai ensenhèt lo cinèma tanben...
... amai a Harvard, USA... ditto.
Que sempre Itàlia, de tot biais, ne foguèt importanta per el, un chic coma la siá segonda patria romanica, el lo Magiar, lo Hun...
Róma... l'Ongrés...
tornat a casa...
mas subretot lo grand Europèu.
Filmografia complèta (gaireben...) comentada
200 px thumb|250 px|right|Leon magiar... [[Oroszlán...Lánchíd  Pont de la cadena Budapèst]]
thumb|250 px|right|[[...]] thumb|250 px|right|[[...]] thumb|250 px|right|autre [[oroszlán Còr de ciutat... Budapèst]]
en Jancsó Miklós e lo nòu cinèma ongrés
... amai
e e ca
Ligams extèrnes
50 px
Ligams videografics
75 px
En dintrar Miklos Jancso dins lo lor sistèma de recèrca...
Tapenada
200px|thumb|Tapenada La tapenada es un plat provençau fach ambé d'olivas, d'anchòias e de tapenas bregats dins un mortier. Se pòt manjar subre de pan o en i fasent trempar de legumes ò tanben coma farça.
Poncé-sur-le-Loir
Poncé-sur-le-Loir es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Nòtas
<references group=N/>
País d'Egues
Lo País d'Egues es un parçan d'Occitània situat en Provença.
Sa vila principala es Pertús.
Épron
Épron es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Épron Se situa en la banlèga nòrd de Can al limit de la vila. Aperten a la comunitat d'aglomeracion Can la Mar.
Épron se situe dans la banlieue nord de Caen à la limite de la ville. Elle appartient à la communauté d'agglomération Caen la Mer.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Épron A trucat « lo vilatge de la ràdio » perque la siá reconstruction après la guèrra a #èsser apadrinada per la Radiodiffusion francesa, ne. Ne remembrar d'aquela cooperacion, la municipalitat a donat lo nom de Jean Nohain a un square, lo luòc de la Comuna a #èsser cristianada met Francis Bernard (cap del servici de las relacions amb la premsa a la RTF, a l'origina del parrainage ) E una carrièra del nom de la RTF.
Épron est appelé « le village de la radio » car sa reconstruction après la guerre a été parrainée par la Radiodiffusion française, en novembre. En souvenir de ce partenariat, la commune a donné le nom de Jean Nohain à un square, la place de la Mairie a été baptisée place Francis Bernard (chef du service des relations avec la presse à la RTF, à l'origine du parrainage ) et une rue du nom de la RTF.
(329) Svea
(329) Svea es un asteroïde.
Recanoz
Recanoz es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Val de Blora
Val de Blora localament, Vaudeblòra en niçard (Valdeblore en francés), es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
La comuna de Vau de Blora regropa mai que d'un vilatges:
(327) Columbia
(327) Columbia es un asteroïde de la cintura principala descobèrt per Auguste Charlois lo 22 de març de 1892.
Censura
La censura, eissit d'al latin censura, es la pretension de tota mena de contaròtle coercitiu o repressiu de la creacion o l'expression artistica, de l'expression de las idèas e del lor desvolopament amai la lor promocion, per totas menas de poders politics, autoritaris o pas, estatals o pas, exercit per de govèrns, d'institucions oficialas mas tanben per tot deteneire d'una parcèla de poder que se ne crei atal aver lo drech d'impausar als autres lo siu pròpri vejaire, que lo voldriá veire oficial.
Tamborin de Provença
thumb|200px|Un tamborinaire jogant de [[galobet e de tamborin]]Lo tamborin de Provença es un instrument de musica de percussion ; es una mena de tambor tradicionau de Provença dont la nautor es generalament lo doble dau diamètre. Es jogat per un tamborinaire asociat per acompanhar la musica d'un galobet (lei dos instruments son la màger part dau temps jogats per lo mema musician).
Papio hamadryas
vinheta|Papio hamadryas
Lo baboin hamadryas (Papio hamadryas), o hamadryas, es un baboin de las regions aridas que se rencontra de part e d'autra de la mar Roja e dins la bana d'Africa (Etiopia, Somalia, Jiboti).
Aquesta espècia de baboins èra sacrada çò los egipcians ancians; una de las representacions del dieu Tòt es l'hamadryas, lo baboin de mantèl.
Lo dimorfisme sexual es marcat. Los mascles adultes pesan una vintena de quilogramas, pòrtan un mantèl de pels longs clars que s'arrèsta al bacin. La fàcia es glabra amb un morre long e angulós, las maissas mòstran de caninas de 4 cm. Las femèlas son plan mai pichonas (10 kg) amb de pel brun e cort.
La maturitat sexuala subreven vèrs 4-5 ans, la gestacion dura environ 6 meses e las femèlas an un pichon environ cada 22 meses. La durada de vida dins la natura es estimada a una vintenada d'annadas.
Nòta : a l'ora d'ara (2005), un cèrt nombre d'especialistas considèran una sola : Papio hamadryas, e que los autres Papio ne serián pas que de s.
Comunautat de las Comunas Ruralas de l'Entre Duas Mars
La Comunautat de las Comunas Ruralas de l'Entre Duas Mars  es una intercomunalitat vasadesa e bordalesa situada dens lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Son còdi SIREN es 200069599. La lenga autoctòna es l'occitan gascon vasadés, dens sa modalitat de l'Entre Duas Mars.
Creacion
La Comunautat de Comunas de las Comunas Ruralas de l'Entre Duas Mars se creèt per arrestat prefectorau dau 5 de decembre 2016, en fusionant la CC deu Sauvaterrés e la deu Canton de Targon e en admetent Sent Laurenç deu Bòsc, damb 52 comunas.
Istòria de las ancianas intercomunalitats
La Comunautat de comunas deu Sauvaterrés fut creada lo 1èir de genèir 1998 damb 9 comunas; n'avé 16 en 2013. Lo 1èir de genèir 2014, la CC recebèt 12 comunas de la Comunautat de comunas deu Montsegurés, dissòuvuda, e 4 comunas de la CC deu País de Pelagrua, tanben dissòuvuda.
La Comunautat de comunas deu canton de Targon fut creada per arrestat prefectorau deu 26 de decembre 2001. Avé 19 comunas.
Evolucion
Dempui lo 1èir de genèir 2019, la creacion de la comuna novèra de Pòrta de Benauja per fusion d'Arbís e de Cantòis, lo nombre de comunas beishèt a 50.
Universitat Estatala Politecnica de Califòrnia a Humboldt
vinheta|Sala dels Fondators (en: Founders' Hall), construch en l'[[Estil Mission|Estil Mission, un dels bastiments mai ancians de l'Universitat.]] L'Universitat Estatala Politecnica de Califòrnia a Humboldt (en anglés California State Polytechnic University, Humboldt, sovent abreujat en Humboldt o Cal Poly ) es una universitat publica a Arcata, Califòrnia. Es una de las tres universitats estatalas politecnicas de Califòrnia.
Nòtas
<references group=N/>
Comunautat de las Comunas Ruralas de l'Entre Duas Mars
Composicion
Mapa de la Comunautat de las Comunas Ruralas de l'Entre Duas Mars lo 1èir de genèir 2019.|thumb|center|upright=2.1
Veire tanben
|thumb|600px|center|Mapa daus EPCI de Gironda au 1èir de genèir 2019
Lengas d'Occitània
A la debuta del sègle XXI, Occitània es globalament dins una situacion diglossica amb dominacion de las lengas oficialas dels estats :
Evolucion sociala de l'occitan
Per definicion, l’occitan es la lenga tradicionala e autoctòna d'Occitània. Compren sièis dialèctes: provençal (amb lo niçard), vivaroalpenc, auvernhat, lemosin, gascon e lengadocian.
L’occitan es nascut a partir del latin vèrs lo sègle VIII e foguèt la lenga majoritària de la populacion fins al començament del sègle XX. L’occitan laissèt de traças importantas dins los documents en latin tre lo sègle IX e los primièrs documents escriches tot en occitan apareguèron a la fin del sègle X. Entre los sègles X e XV, l’occitan foguèt la lenga dominanta dins la cultura, l'administracion e las sciéncias e sol lo latin li faguèt un pauc concurréncia. Lo periòde dels trobadors, als sègles XII e XIII, enaucèt fòrça lo prestigi de l’occitan dins Euròpa tota.
A partir de la fin del sègle XV (e tre lo sègle XIII dins lo Creissent), lo francés penetrèt en Occitània coma lenga del poder politic e del prestigi cultural al detriment de l’occitan. Ansin comencèt la diglossia o subordinacion lingüistica. Aquò s’accentuèt al sègle XVI quand s’impausèron lo francés e l’italian coma solas lengas oficialas dins los territòris occitans someses al reialme de França (lo pus gròs d'Occitània) o al ducat italianizat de Savòia (Comtat de Niça e Valadas Occitanas). Pasmens l’occitan demorèt la sola lenga de las classas popularas, se parlèt parcialament dins las classas nautas (magrat la dominacion del francés e de l’italian) e contunhèt de beneficiar d’una literatura productiva.
Dempuèi lo començament del sègle XIX, l’occitan benefícia d’una renaissença culturala e d’un movement de revendicacion qu’òm pòt sonar occitanisme al sens larg. Pasmens, l’occitan a reculat dins l’usatge a partir dels ans 1920-1950. Dempuèi a daissat d’èsser la lenga majoritària. Coneis un perilh grèu de substitucion lingüistica e cedís lo terren davant lo francés en Occitània Granda, davant l’italian dins las Valadas Occitanas e davant l’espanhòl en Val d'Aran. Ara s'estima que sus una populacion de 14 o 15 milions d’occitans, son entre 110 000 e 500 000 los que son capables de parlar l’occitan correntament, mas las ocasions de lo parlar dins la societat son raras. Al costat d’aquò, lo movement occitanista contunha de revendicar una plaça digna per l’occitan e assaja de ne far tornarmai una lenga de comunicacion.
Estatut de l'occitan
thumb|Senhalizacion oficiala en occitan a Bossòst, [[Val d'Aran]] En 1990, an reconegut l'occitan coma lenga oficiala de la Val d'Aran (al costat del catalan e de l'espanhòl) e en 2006 a recebut teoricament l'estatut de lenga oficiala dins tota la region de Catalonha. Dempuèi 1999, dins las Valadas Occitanas e a La Gàrdia, la lei italiana nº482 reconeis l'occitan coma lenga protegida e facilita son usatge institucional e escolar, mas sens ne far una lenga oficiala. En França, i a pas ges de reconeisseça oficiala de l'occitan. Dins l'estat francés, se tolèra l'occitan amb una plaça marginala e opcionala dins lo sistèma educatiu dempuèi la lei Deixonne de 1951 ; lo Còde de l'educacion que la remplaça mençona quitament pas lo nom de las lengas regionalas reconegudas. Tanpauc es lo cas de la revision de la Constitucion francesa de 2008 que parla sonque de lengas regionalas sens ne donar lo nom. Tanben se dona una plaça fòrça marginala a l'occitan dins los mèdias. Aquelas avançadas pichonetas sufison pas encara per arrestar la diglossia e la substitucion lingüistica.
Autras lengas en Occitània
En mai de las tres lengas dominantas —francés, italian e espanhòl— cal mençonar la preséncia d'autras lengas en Occitània:
Villarejo de Órbigo
Villarejo de Órbigo es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Restanca de Sivens
thumb|250px|Endrech ont èra prevista la construccion de la restanca La restanca de Sivens èra un projècte de restanca en Occitània (Galhaqués), dins la zòna umida del Teste sus la comuna de L'Illa d'Albigés e dins la val de Tescon. Lo nom de la restanca ven del bòsc vesin de Sivens. Lo projècte foguèt abandonat lo 4 de decembre de 2015.
Villares de Órbigo
Villares de Órbigo es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Restanca de Sivens
Dimensions
Lo projècte de restanca mesura 304 mètres de larg per 12 mètres de naut e gaireben 2 quilomètres de long e deuriá aver un volum de 1,5 milions de m, e una superfícia de 42 ectaras.
Objectius e compensacions
Lo principal objectiu de la restanca es de permetre la constitucion d'una sèrva d'aiga per l'agricultura e son irrigacion l'estiu. L'autre objectiu es de manténer l'estivatge de Tescon. La reduccion dels periòdes de secada del riu deuriá melhorar sa qualitat biologica.
Las instàncias en carga d'evaluar los aspèctes environamentals (CSRPN, CNPN) donèron tres avises desfavorables a l'examèn del projècte, que los impactes environamentals foguèron mal evaluats.
Per compensar la destruccion de las 13 ectaras de zona umida per la restanca, los tenents del projècte prepausan de restaurar un ensems de piboledas d'una superficícia totala de 19,5 ectareas, alunhadas e unas fòra del Bacin de Tescon.
Aquelas mesuras compensatriças costarián entre 140 000 e 200 000 èuros. Lo projècte fa partida de l'esquèma director d'amainatjament e de gestion de las aigas d’Ador e Garona.
Contestacion
Lo projècte de restanca es l'objècte d'una granda contestacion subretot a causa de la destruccion d'una zona umida de 13 ectaras o son presentas 94 espècias protegidas. La contestacion es comparada a aquela de l'aeropòrt de Notre-Dame-des-Landes. L'opausicion es sostenguda per la confederacion païsana, e qualques elegits d'Euròpa Ecologia Los Verds.
Los principals arguments dels opausants son los conflictes d'interés entre la companhiá d'amenatjament de las costièras de Gasconha e lo conselh general de Tarn, lo cost del projècte, lo pichon nombre d'agricultors beneficiant de la restanca (20 expleitants contre 80 d'en primièr), e un mendre besonh en aiga a l'ora d'ara qu'al respècte de çò que los estudis mostravan en 2001.
Cartulari
vinheta|Un cartulari Un cartulari (del latin medieval chartularium, "recuelh d'actes" ; del latin classic charta, "papièr") es, segon la definicion de la Commission internacionala de diplomatica, ''un recuelh de copias de sos pròpris documents establit per una persona fisica o morala, que, dins un volum o pus rarament dins un rotlèu, transcrit o fa transcriure integralament o d’unes còps en extraits, de títols relatius a sos bens e a sos dreits e de documents concernissent son istòria o son administracion, per n'assegurar la conservacion e ne facilitar la consultacion}}.
Restanca de Sivens
Contestacion
Pendent la manifestacion del 25 d'octobre de 2014, un oposant, Rémi Fraisse (21 ans) moriguèt. .
Cartulari
La majoritat dels cartularis que nos demòran, coma o mòstra la tièra seguenta, venon d'institucions religiosas, generalament d'abadiás o de catedralas. Occitània e Catalonha conservan pasmens d'exemples polits de cartularis laïcs pron primeirencs fin del sègle XIIe debut del XIIIe : lo Liber instrumentorum vicecomitalium, elaborat sus l'òrdre dels vescomtes de la familha Trencavel ; lo Liber instrumentorum memorialium que conten los actes dels senhors de Montpelhièr, la poderosa dinastia dels Guilhèm ; lo Liber feudorum maior dels comtes de Barcelona e lo Liber feudorum Ceritaniae dels comtes de Cerdanha.
Restanca de Sivens
Constructor e mèstre d'obratge
La Companhiá d'amenatjament de las costièras de Gasconha, una societat d'economia mixta, es encargada de la construccion de la restanca. Lo conselh general de Tarn es lo mèstre d'obratge de la construccion e de la concepcion de la restanca.
Finançament
Lo cost del projècte de retanca foguèt evaluat a 8,49 milions d'èuros pel conselh general de Tarn, amb un cost de gestion annadièra de 300 000 èuros. Lo projècte es financiat à 50 % per l'agéncia de l'aiga Ador Garona, a 30 % per l'Union Europèa e la region Miègjorn-Pirenèus, e a 20 % pels departaments de Tarn e Tarn e Garona.
Maurens (Lauragués)
Maurens (Maurens en francés) es una comuna lengadociana en Lauragués, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Lauragués a 35 km al sud-èst de Tolosa.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Maurens èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. En 1790, Maurens èra del canton de Sant Felitz, en l'an XII, del canton de Revèl. La comuna èra Maurens et Juzes en l’an IV (annexion temporària de Jusas). Le vocable de la glèisa es Nòstra Dòna.
Pendent l'Ancian Regime, Montcalvèl èra una comunautat non parròquia de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. En 1790, es incorporada a la comuna de Maurens mès apareis coma comuna isolada dins la nomenclatura de l'an IV. Montcalvèl es al nòrd-èst de Maurens.
País Tòi
thumb|Eth País Tòi thumb|Vista deth còth deth Tormalet de cap era vath de Varètja Dens era grana Gasconha, era petita Bigòrra qu'intègra eth País Tòi dab eth bacin deth Gave de Gavarnia (Varètge, Gèdre...) en Lavedan dens eths Hauts Pirenèus.
Basse-Ham
Basse-Ham es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Panthera tigris
Lo tigre (Panthera tigris) es un mamifèr carnivòr de la familha dels Felids (Felidae) del genre Panthera. De forradura fòrt caracteristica rossa raiada de negre, es lo mai grand felin salvatge del monde. L'espècia es dividida en nòu sosespècias amb de diferéncias menoras en tèrmes de talha o de comportament. Superpredator, caça subretot los cèrvis e los singlars, mas pòt tanben atacar de presas de talha pus importanta coma los bufles. Fins al sègle XIX, lo tigre aviá la reputacion de manjar los Òmes. Es una animal solitari; lo mascle possedís un territòri que conten los domenis de plusors femèlas e participa gaireben jamai a l'educacion dels pichons.
Basse-Ham
Geografia
La municipalitat a dividit en tres parts :
País Tòi
Aqueth tèrme tòi que vien de petitòi pichinet en gascon, e qu'èra un escais d'autis còps utilizat per era gents deth piemont enta designar eths abitants deras hautas vaths pirenencas.
Rama VII
Rama VII (8 de novembre de 1893, Bangkòk - 30 de mai de 1941, Surrey) foguèt rèi de Siam dau 23 de novembre de 1925 au 2 de març de 1935. Succediguèt a Rama VI (1910-1925) e foguèt remplaçat per Rama VIII (1935-1946).
Basse-Ham
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
País Tòi
Eth País Tòis que s'estend suber  43 302 ectaras deras gòrjas de Pèirahita ath còth deth Tormalet e era Ola de Gavarnia.
Istòria
Eth 13 de noveme de 1272, Raimond Garcie dit Masièra, senhor de Castelobon, qu'escàmbia dab Esquivat o Assisvat de Chabanas, comte de Bigòrra, era vath de Varètja e eth sos detz e set viltages dab totas eras soas apartenéncias. Eras contrapartias d'aqueth escambi que son eras tèrras de Préhac, Bages, Vier, Andrest e Troinhan una renta de Vint e tres sòus morlans. Eths detz e set vilatges dera vath de Barèjas qu'èran amassats en quate vics, eth vic deth plan, eth vic debat, eth vic darrèrlaiga e eth vic de Labadsus.
Rama VII
Durant son rèine, se contunièt la modernizacion dau país mai lo govèrn, tengut per l'aristocracia, deguèt faciar de problemas importants. D'efiech, lei progrès realizats dempuei lo sègle XIX avián entraïnats l'aparicion de doas classas, marchands d'un caire e foncionaris e militars d'autre caire, que volián tenir un ròtle politic pus important. Destabilizada per la crisi economica de 1929, lo regime foguèt ansin reversat per un còp d'estat pacific en 1932. Rama VII acceptèt un sobeiran constitucionau mai sei relacions marridas amb lo govèrn novèu entraïnèron son abdicacion.
Panthera tigris
S'adapta a tot tipe d'abitat, s'encontra dins tota Asia, malgrat que son airal de reparticion aja demenit fòrça. L'espècia es considerada coma en dangièr per l'Union Internacionala per la Conservacion de la Natura e es aparada sus l'ensemble dels païses ont viu. Caçadas fins a la mitat del sègle XX, las populacions de tigres descreissián fòrça, passant d'un efectiu estimat a 100,000 subjèctes en 1900 a prèp de 3,500 tigres, , la majoritat vivent en Índia. La diminucion de son abitat e lo braconatge alimentant la medecina tradicionala chinesa son las menaças principalas pesant sus l'espècia.
Gusargues
Gusargues (en francés Guzargues) es una comuna lengadociana situada dins lo departament francés d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Panthera tigris
« Rei dels animals » e signe del zodiac chinés, lo tigre es tanben fòrça present dins la mitologia indo, servent de montura a Durga. Figura emblematica representant la fòrça e la feror, aquel felin es pintat dins fòrça quadres de caça, e a figurat dins fòrça òbras musicalas e literàrias: Shere Khan del Libre de la Jungle de Rudyard Kipling.
Gusargues
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : villa Agucianicis (varianta : Agusanicis), villa Aguzianicis en 899, villa de Agusanicis, cap a 922, S. Michaelis de Aguzanicis en 1111, villam de Aguzanicis (varianta : Agusanicis) en 1156, 1161, 1208, de Agusanicis, sense data [sègle XII ?], de Aquitanicis en 1208, villam de Aguztanicis en 1208, parrochia et decimaria ecclesie S. Michaelis de Agusanicis en 1253, 1291, de Agusanicis en 1272, 1314, 1392, Gussargues, Guizargues en 1526, de Agusanicis en 1529, de Aguzanicis en 1550, Guerargues en 1622, Gussargues en 1626, Guzargues en 1648, Gusargues en 1759, Guzargues en 1740-60, en 1770-71 (mapa de Cassini).
Panthera tigris
Còrs
thumb|left|Se diferéncia l'[[esqueleta del tigre d'aquel del leon amb sos membres mai corts, e d'aquel del Leopard per sa talha superiora.]] Lo tigre es lo mai grand felin salvatge, es tanben lo pus gròs predator sus la tèrra fèrma darrièr l'ors kodiak e l'ors polar. Aquel felin a un còrs pus long qu'aquel del leon; aquò lo fa paréisser fòrça mai massís. Las mesuras del tigre vàrian fòrça d'una sosespècia a l'autre: un tigre de Sumatra mascle pesa pas mai de per  de longor totala alara qu'un tigre de Siberia pòt aténher  per  de long. La nautor al garròt del tigre pòt atal variar de 0,85 a un mètre, sa longor totala amb la coa de 2 a e son pes de 65 a. Lo recòrd de pes es aquel d'un tigre de Siberia en 1950 amb.
Gusargues
Toponimia
Segon Hamlin, Gusargues ven del gentilici latin Acutius, amb lo sufixe -anicis. Per de rasons foneticas, lo sufixe -anicis emplegat sistematicament per Hamlin permet pas de menar a -argues (c- davant i > z); cal remplaçar per lo sufixe -anicos segon Joan Pèire Chambon.
Gusargues, nom qu'a conegut una aferèsi (supression del començament), vendriá d'un nom latin d'òme, Acutius, o benlèu Acusius o Agusius, amb lo sufixe -anicum, ,. Gusargues èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre Acutius, o Acusius o Agusius.
Panthera tigris
Pelatges
thumb|Lo pelatge del tigre es un dissimulacion eficaça. Lo tigre a una forradura jauna clar a iranjat escur raiada de negre. Lo pelatge es blanc crèma sus la fàcia intèrna dels membres, la peitrina, la gòrja, las gautas, la maissa inferiora e lo dessús dels uèlhs. Las raiaduras de color negra son mai o mens abondantas segon las sosespècias, a vegadas dobles suls costats. Son diferentas d'un subjècte a l'autre e d'un costat a l'autre permetent una identificacion segura. Los tigres vivent dins las selvas son pus escurs e an mai de raias. En ivèrn, lo pel es pus clar e dense pel tigre de Siberia e lo tigre de la Caspiana,. La coa es en primièr raiada puèi ven anelada a l'extremitat.
Lo tigre blanc, a vegadas presentat dins los zòos o los circs, es pas una sosespècia o una raça geografica del tigre. Qualques especimèns salvatges foguèron observats en Índia, mas es un subjècte capturat en 1951, Mohan, que venguèt l'aujòl de gaireben totes los tigres blancs captius. Gaireben totes los tigres blancs an de raias negras a brun clar sus un pelatge blancàs; los uèlhs son blaus. Se considèra qu'es una mutacion genetica encontrada dins d'autres mamifèrs, coma lo cat e lo lapin. Existís pas de cas d'albinisme reconegut. .