Ans_1960
Istòria
1960 : explosion de la premiera arma nucleara francesa (13 de febrier) (→ 1968). 1960 : fondacion de l'Organizacion de Cooperacion e Desvolopament Economic (OCDE) (14 de decembre). 1960 : dins la Glèisa Catolica, premiera nominacion de cardenaus non blancs. 1960 : en URSS, incident de l'U2 e captura dau pilòt estatsunidenc Francis Gary Powers. 1960 : rompedura sinosovietica. Entraïnèt lo desplegament de fòrças militaras importantas a la frontiera entre lei dos país. Pasmens, son importància foguèt pas compresa per leis Occidentaus avans lo començament deis ans 1970. 1960 : captura de l'oficier nazi Adolf Eichmann per 4 agents israelians a Buenos Aires. 1960 : dins lo Sud deis Estats Units, organizacion de manifestacions còntra la politica segregacionista dei supermercats Woolworth's. En parallèl, grèvas violentas dins la vila de Birmingham onte la polícia locala, dirigida per un sòci dau Ku Klux Klan, ataquèt lei manifestents (→ 1961). 1960 : desintegracion de l'Empèri Coloniau Francés amb l'independéncia de Tògo (27 d'abriu), de Senegau (20 de junh), de Dahomey (1 d'aost), de Centrafrica (13 d'aost), de la Republica de Còngo (15 d'aost), de Mali (22 de setembre) e de Mauritània (28 de novembre). França encoratjèt largament aqueleis independéncias car lo mantenement de l'Empèri èra vengut tròp costós. Dins aquò, París gardèt de liames importants amb seis èx-colonias. 1960 : independéncia de Somalia (1 de julhet). 1960 en Cambòtja, mòrt dau rèi Norodom Suramarit. Gaire desirós de tornar venir rèi, Norodom Sihanouk — lo cap vertadier dau país dempuei l'independéncia — creèt la foncion de gardiana dau tròne e la fisèt a sa maire. En parallèl, prenguèt l'estatut de « Cap de l'Estat » per perseguir sa politica de modernizacion e de desvolopament. Reprimiguèt tanben lei movements e la premsa opausats a sa politica. 1961 : rompedura dei relacions diplomaticas entre leis Estats Units e Cuba (3 de genier). Aquò precipèt l'adesion de Cuba au camp comunista, oficialament proclamat per Fidel Castro lo 2 de decembre. 1961 : eleccion de John F. Kennedy a la presidéncia deis Estats Units. Dins lo Sud, perseguida de la lucha còntra la segregacion e dei violéncias dei blancs que n'èran partisans. En particular, un bus dei freedom rides, movement de bus practicant pas la segregacion, foguèt atacat e cremat per de sòcis dau Ku Klux Klan. Pasmens, leis autoritats federalas èran d'ara endavant largament en favor dei negres. Ansin, dins lo corrent de l'annada, Kennedy ordonèt l'adopcion de mesuras còntra la discrimacion per totei leis agéncias federalas (affirmative action). 1961 : en Paraguai, extension dau drech de vòte ai femnas. 1961 : independéncia de Sierra Leone (27 d'abriu). 1961 : enciclica Mater et Magistra dau papa Joan XXIII sur lei questions socialas (15 de mai). 1961 : intrada en servici dau premier sosmarin nuclear lançaire d'engenhs sovietic. 1961 : en Vietnam dau Sud, arribada dau premier grop de « conselhiers » militars estatsunidencs (400 òmes). Aquò es sovent considerat coma lo començament de la Guèrra de Vietnam. 1962 : en RFA, explosion dins una mina de carbon en Saarland (299 mòrts). 1962 : independéncia de Samoa (1 de genier). 1962 : fin de la Guèrra d'Argeria amb la signatura deis acòrdis d'Évian en despiech de la guerilha menada per l'OAS. La màger part dei colons francés quitèron lo país en 1962-1963. De son caire, Argiera venguèt independenta lo 5 de julhet. 1962 : independéncia de Trinitat e Tobago (31 d'aost). 1962 : independéncia d'Oganda (9 d'octòbre). thumb|right|[[Crisi dei missils de Cuba.]]