cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi
Matematicas
Al-Khwarizmi es l'autor de plusors obratges de matematicas. Lo pus famós es lo Kitābu 'l-mukhtaṣar fī ḥisābi 'l-jabr wa'l-muqābalah (« Abreujat dau calcul per la restauracion e la comparason » en occitan) que foguèt publicat durant lo rèine dau califa Al-Mamun (813-833). Considerat coma lo premier tractat d'algèbra, contèn sièis capitóls tractant de la resolucion sistematica deis eqüacions dau premier e dau segond gras. Son objectiu èra de prepausar de solucions a de problemas concrèts de canejatge ò de transaccion comerciala. I definiguèt plusors tèrmes importants coma lo carrat, l'inconeguda, la racina e la constanta.
Desvolopèt tanben lei metòdes de la restauracion e de la reduccion deis eqüacions. La premiera permet de manipular ò de desvolopar lei tèrmes d'una eqüacion. Per exemple, l'eqüacion 4x² - 5x + 7 = 15 es egala a 4x² - 5x + 5x + 7 = 15 + 5x. La segonda permet de redurre lei tèrmes per simplificar l'expression. Dins l'exemple precedent, es ansin possible d'escriure simplament 4x² = 8 + 5x. Aquel obratge aguèt una influéncia importanta car sa traduccion latina foguèt a l'origina dei tèrmes « algèbra » e « algoritme » a partir de la deformacion dau tèrme «'l-jabr » e dau nom d'Al-Khwarizmi eu meteis.
Ranger 3
Ranger 3 es una mission espaciala mandada per la NASA en 1962 per estudiar la Luna. Son objectiu èra de realizar d'imatges de la superficia dau satellit avans de s'i escrachar. Pasmens, en causa d'una error de velocitat, la sonda manquèt la Luna e poguèt pas realizar sa mission. En plaça, estudièt lo mitan intersiderau.
Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi
Matematicas
L'autre tractat major d'Al-Khwarizmi es lo Kitābu 'l-ĵāmi` wa 't-tafrīq bi-ḥisābi 'l-Hind (« Libre de l'addicion e de la sostraccion segon lo calcul indian » en occitan). Es mens conegut car sa version originala es perduda. Son autor i depintèt lo sistèma de numeracion decimau utilizat per leis Indians. Foguèt lo vector principau de la difusion d'aquelei chifras en Orient Mejan, dins la Peninsula Iberica e, finalament, en Euròpa.
Astronomia
Al-Khwarizmi es l'autor d'au mens cinc obratges astronomics sus la posicion deis astres, leis instruments e lo calendier ebraïc. Lo pus important es probablament Zīj al-Sindhind (« Taulas indianas » en occitan). Escrich durant lo rèine d'Al-Mamun, es una compilacion de taulas astronomicas d'origina grèga e indiana. Presenta de metòdes de calcul (amb una utilizacion dau sinus ) per preveire lo movement dau Soleu, de la Luna e dei cinc planetas conegudas au sègle IX dins lo calendier persan mai ges de teoria planetària. Aguèt una influéncia importanta sus la constitucion dei taulas astronomicas ulterioras dau mond arab.
Son trabalh sus lo calendier ebraïc es considerat coma important car es un dei pus ancians encara coneguts sus aqueu subjècte. I presentèt lo decopatge d'una annada e la posicion deis estelas a certanei moments. Prepausèt tanben una taula per reglar l'ora dei preguieras durant la jornada. Sei tractats sus leis instruments regardèron lei mòstras solaras e la fabricacion e l'utilizacion d'un astrolabi.
Geografia
En geografia, l'òbra majora d'Al-Khwarizmi es lo Kitāb Ṣūrat al-Arḍ (« Libre de la descripcion de la Tèrra » en occitan). Acabada vèrs 833, es una revision dau trabalh de Ptolemèu (vèrs 85-165 apC) amb l'apondon de 2,402 coordenadas novèlas designant de vilas ò de ponchs geografics particulars. La màger part foguèron obtenguts gràcias a d'informacions donadas per de marchands arabs. Permetèron a son autor de corregir divèrseis errors fachas per son predecessor. L'obratge contèn ges de carta mai es possible de'n realizar una a partir dei donadas e lo Kitāb Ṣūrat al-Arḍ foguèt utilizat per de navegaires musulmans fins a la fin de l'Edat Mejana.
Autrei domenis
Al-Khwarizmi trabalhèt dins d'autrei domenis coma l'istòria. En particular, auriá escrich una cronica qu'es uei perduda maugrat la descubèrta d'una copia fragmentària dins la vila de Nusaybin. Divèrsei tèxtes en partida perduts li son tanben atribuïts. Regardan de metòdes de calcul astronomic a prepaus de la recèrca de la direccion de La Mèca ò lo calcul d'un azimut. Pasmens, l'identitat de l'autor d'aquelei documents es mau segura.
Influéncia e posteritat
thumb|right|[[Sagèu postau sovietic de 1983 amb un retrach imaginari d'Al-Khwarizmi.]]
Al-Khwarizmi aguèt una influéncia majora sus lo desvolopament dei matematicas e de l'astronomia medievalas arabas. D'efiech, l'Abreujat dau calcul per la restauracion e la comparason foguèt un obratge fondametau fins au sègle XVII. En particular, foguèt utilizat per lei matematicians Abu Kamil (mòrt entre 900 e 930), Al-Karaji (sègle X) e Omar Khayyam (1048-1131) per desvolopar lei metòdes de resolucion deis eqüacions dau segond gras.
En Euròpa, lei trabalhs d'Al-Khwarizmi foguèron probablament traduchs a partir de la fin dau sègle X mai lei traduccions pus importantas foguèron publicadas au sègle XII. Robert de Cheste (sègle XII) e Gerard de Cremona (1114-1187) ne'n foguèron lei figuras principalas. Foguèron popularizadas per Leonardo Fibonacci (vèrs 1175-1250) que prepausèt d'adaptacions dei metòdes d'Al-Khwarizmi. Sei taulas astronomicas foguèron traduchas per Adelard de Bath (vèrs 1080-1152) e demorèron influentas fins au sègle XIII.
Bellignat
Bellignat en arpitan ( Bellignat en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Ranger 4
Ranger 4 es una mission espaciala mandada per la NASA en 1962 per estudiar la Luna. Coma per la mission Ranger 3, son objectiu èra de realizar d'imatges de la superficia dau satellit avans de s'i escrachar. Pasmens, la sonda aguèt un problema d'energia e seis aparelhs mau capitèron de foncionar. Enfin, la sonda s'escrachèt sus la fàcia esconduda de la Luna lo 26 d'abriu de 1962.
Bellignat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ranger 5
Ranger 5 foguèt una mission espaciala estatsunidenca mandada en 1962 per la NASA per estudiar la Luna. Coma per lei missions Ranger 3 e Ranger 4, l'objectiu èra de prendre d'imatges de la superficia lunara avans de s'i escrachar. Pasmens, per una rason desconeguda, la mission mau capitèt de prendre sa trajectòri fins a la Luna e passèt a 725 quilomètres de sa superficia. Après aquela revirada, estudièt lo mitan intersiderau fins a la pèrda finala de son sinhau.
Épinac
Épinac es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Tèrra de transition entre lo Morvan, (Autun) e lo vignoble de la Còsta-d'Aur, (Dijon).
Terre de transition entre le Morvan, (Autun) et le vignoble de la Côte-d'Or, (Dijon).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Antany Monestoy.
La, Guillaume, cònsol de Monestoy, reconeis una renda de 10 sòls dijonnais per l'anniversari de Mademoiselle Fraire de Quincey, inhumée al Abbaye de Sant-Martin de Autun.
La municipalitat de Épinac a associat a l'istòria d'un dels primièrs camins de fèrre de França, concédé en 1830 e a causa de l'iniciativa del proprietari de las minas de Epinac, Samuel Blum. Es en 1829 #que i aguèt creat a aquel efièch la Companhiá de las houillères e del camin de fèrre de Épinac.
La vila es de còps trucada Épinac-las-Minas.
Autrefois Monestoy.
Le 15, Guillaume, maire de Monestoy, reconnaît une rente de 10 sols dijonnais pour l'anniversaire de Mademoiselle Moine de Quincey, inhumée à l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun.
La commune d'Épinac est associée à l'histoire d'un des premiers chemins de fer de France, concédé en 1830 et dû à l'initiative du propriétaire des mines d’Epinac, Samuel Blum. C'est en 1829 que fut créée à cet effet la Compagnie des houillères et du chemin de fer d’Épinac.
La ville est parfois appelée Épinac-les-Mines.
Porri
Porri es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Geografia
Porri di Casinca A situat a una altitud mièja d'unitat|550|m, #çò que ne fa lo segond vilatge çò de mès d'elevat de Casinca; es malgrat aiçò lo sol vilatge de Casinca a dominar la vallée del Fiumaltu.
Porri di Casinca est situé à une altitude moyenne de 550 m, ce qui en fait le deuxième village le plus haut de Casinca; il est cependant le seul village de Casinca à dominer la vallée du Fiumaltu.
Ranger 6
Ranger 6 es una mission espaciala mandada per la NASA en 1964 per estudiar la Luna. Son objectiu èra la realizacion d'imatges de la superficia lunara. Dins aquò, maugrat una trajectòria corrècta vèrs la superficia, la sonda mau capitèt de mandar d'imatges vèrs la Tèrra.
Taden
Taden en breton ( Taden en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Província de Siena
La Província de Siena es una província de la region de Toscana en Itàlia.
Montfaucon de Velai
Montfaucon de Velai (Montfaucon-En-Velay en francés) z-es una comuna velaiosa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Ranger 7
Ranger 7 es una mission espaciala mandada per la NASA en 1964 per estudiar la Luna. Capitèt de transmetre uneis imatges de la superficia.
Vitry-lès-Nogent
Vitry-lès-Nogent es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jakarta
Jakarta es la capitala d'Indonesia. Sa populacion èra estimada a 8,792,000 abitants, en 2004. Sa superfícia totala es 662 km².
Malala Yousafzai
thumb|250px|Malala Yousafsai en 2014 durant lo Girl Summit Malala Yousafzai (en pashto: ملاله یوسفزۍ‎; en ordo: ملالہ یوسف زئی‎; Mingora, Paquistan, 12 de julh de 1997) es una activista civica e blogaira paquistanesa. Per encausa de sa lucha en favor de l'educacion e dels dreches de las femnas, entamenada tre l'adolescéncia, recebèt lo Prèmi Nobel de la Patz lo 10 d'octobre de 2014.
Biografia
300px|thumb|Malala Yousafzai, amb Barack Obama e sa familha dins lo Burèu Oval l'11 d'octobre de 2013 Venguèt famosa tre 2009, quand aviá pas que 11–12 ans, qu'escriviá un blòg, jos un pseudonim, per la BBC e i narrava sa vida jos la lei dels talibans, los ensages que fasián per tal de contrarotlar la Val de Swat, e a l'encòp i far conéisser sas idèas per afavorir l'educacion de las dròllas.
Son engatjament foguèt recompensat lo 19 de decembre de 2011 amb lo primièr Prèmi Nacional del Jovent de Paquistan, que venguèt puèi lo Prèmi Nacional Malala de la Patz, decernit pel govèrn paquistanés. Lo 9 d'octobre de 2012, Malala foguèt victima d'una temptativa d'assassinat e recebèt una bala dins lo cap e lo còl del temps qu'èra a tornar en cò sieu dins un bus escolar. Capitèt de subreviure e foguèt mandada aprèp qualques jorns en Anglatèrra, al Queen Elizabeth Hospital de Birmingham per i seguir una reeducacion.
Lo 29 d'abril de 2013, la revista america Time la placèt en cobèrta e la designèt coma una de "las 100 personas mai influentas del mond". Recebèt divèrses recompensas dins mantun país coma per exemple lo Prèmi Internacional Catalonha en mai del meteis an per "sa determinacion e son coratge dins la defensa dels dreches de l'òme".
Aprèp d'èsser estada nomenada demest los candidats al Prèmi Nobel de la Patz de 2013, recebèt finalament aquesta recompensa l'an seguent, amassa amb lo militant civic indian Kailash Satyarthi.
M2 Bradley
Lo M2 Bradley IFV es un veïcul de combat d'infantariá desvolopat per leis Estats Units d'America dins lo corrent deis annadas 1970 e intrat en servici en 1981. Foguèt tanben adoptat per l'Arabia Saudita. Destinada a l'acompanhament dei carris M1 Abrams, es adaptat ai missions de reconeissença e ais operacions demandant una manobrabilitat importanta. Permet lo transpòrt de l'infantariá sus lo prat batalhier, de'n assegurar la proteccion còntra leis armas leugieras gràcias a son blindatge e de la sostenir gràcias a un canon de 25 mm e de míssils TOW. Dempuei 1981, mai de 4,600 son estadas produchas.
Lo M2 Bradley participèt ai doas guèrras estatsunidencas còntra Iraq. A demostrat son eficacitat sus lo prat batalhier e sa capacitat de destrurre de carris T-55 ò T-72 iraquians. En revènge, son blindatge es aparegut tròp feble per arrestar lei tirs d'armas anticarris utilizadas per lei guerilhas iraquianas après l'afondrament dau regime de Saddam Hussein.
Stryker
L'IAV Stryker es un veïcul de combat d'infantariá estatsunidenc desvolopat per leis Estats Units d'America a la fin dau sègle XX e intrat en servici en 2002. S'inspira dau LAV III, veïcul canadenc. Dirigit per un equipatge de dos òmes, pòu transportar fins a 9 combatents equipats segon lei versions e pòu recebre d'armaments variats (canon de 105 mm, lança-grenada de 40 mm, mitralhièra de 7,62 mm... etc). De mai, es estat concebut coma una generacion novèla d'equipaments connectats militarament entre elei.
Participèt a la Segonda Guèrra d'Iraq onte sei performàncias recebèron d'avejaires mitigats. Certanei soudats an presat lo veïcul, especialament en zònas urbanas. Pasmens, sa manca de blindatge en fàcia deis armaments anticarris utilizats per lei guerilhas iraquianas (RPG-7... etc.) a necessitat d'adaptacions malaisadas (apondon de placas de blindatge suplementaris... etc.) per melhorar sa proteccion.
Canton de Sòra
Lo canton de Sòra qu'ei ua anciana division administrativa de Gasconha, situada dins l'arrondiment deu Mont, lo departament de las Lanas e la region d'Aquitània, adara de Navèra Aquitània. Las 4 comunas que son dempuish 2015 dens lo canton de Hauta Lana Armanhac (burèu centralizator Labrit) e dens la Comunautat de comunas Còr Hauta Lana (SIREN 200069656). La lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon, dens sa varianta occidentala.
Canzoniere
thumb|200px|Canzoniere Lo Canzoniere es una òbra escrita per Francesco Petrarca entre 1336 e sa mòrt en 1374. Òbra famosa de la literatura italiana, lo Canzoniere es mai que mai un recuelh de poesia; que conta l'amor de Petrarca per Laura.
Canton de Tolon-6
Lo canton de Tolon-6 es una anciana division administrativa de Provença, creada en 1973, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Tolon, lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada per leis eleccions de 2015, lo canton foguèt suprimit.
La lenga autoctòna es l'occitan provençau.
Istòria dei cantons de Tolon
Lo canton de Tolon, creat en 1790 dins lo districte de Tolon, foguèt devesit en canton de Tolon Èst e canton de Tolon Oèst en 1801. Aqueus cantons foguèron devesits en canton de Tolon-1, canton de Tolon-2, canton de Tolon-3 e canton de Tolon-4 per la lei dau 8 de julhet de 1901. Per lo decret dau 28 de genier de 1964, s'i ajustèt lo canton de Tolon-5 per division dei cantons 1 e 3.
En 1973 (decret dau 2 d'aost), novèla division : canton de Tolon-1, canton de Tolon-2, canton de Tolon-3, canton de Tolon-4, canton de Tolon-5, canton de Tolon-6, canton de Tolon-7, canton de Tolon-8 e canton de Tolon-9. Lo canton de Tolon-6 se creèt per division dei cantons de Tolon-1, Tolon-3, Tolon-4 e Tolon-5.
Composicion
Lo canton compreniá una partida de la vila de Tolon.
Braçarià
Una braçaria o cervesariá es etimologicament e istoricament lo nom del luòc ont se braça la bièrra o cervesa. Per metonimia, lo tèrme designa tanben un establiment qu'a la foncion de bar — ont se servís, mas sonque pas, de bièrra —  e de restaurant.
Aussilhon
Aussilhon (Aussillon en francés) es una comuna lengadociana, bessona de la comuna de Masamet dins la Montanha Negra, situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Comunas als tèrmes
Als tèrmes de la comuna d'Aussilhon i a al nòrd Pairin e Aut Montel e Pont de Larn, a l'èst Masamet, a l'oèst Aigafonda.
Istòria
Vila al destin fòrtament ligat a aquel de Masamet e de las comunas a l'entorn, es implicada, fins al darrièr quart del sègle XX, dins l'industria de la lana e del cuèr. Aussilhon longtemps tirèt lo meteisses beneficis industrials de la bessona Masamet que demorèt pendent 150 ans la vertadièra capitala mondiala del deslanatge, fòrça de sos natius se dispersèron cap a Argentina fins a la Nòva Zelanda, en passant per tota l'Euròpa del Nòrd.
Totjorn ligada a la vila de Masamet, Aussilhon pareis uèi aver, amb sa granda sorre masametana, capitat en partida sa conversion mercé a las industrias medicalas, mecanicas, alimentàrias e organicas.
Administracion
4
Joan Fuster
Joan Fuster i Ortells (Sueca, País Valencian, 23 de novembre de 1922 - Sueca, 21 de junh de 1992) èra un dels escrivans valencians màgers en lenga catalana. Es reconegut mai que mai per sos ensages: Nosaltres els valencians publicat en 1962 per Edicions 62, Qüestió de noms, Diccionari per a ociosos (en 1963), etc. Es una de las figuras clau pel nacionalisme valencian contemporanèu e per la definicion dels Païses Catalans. A partir dels ans 60 del sègle XX venguèt un referent civic al País Valencian dins lo movement de recuperacion de la cultura catalana.
Biografia
thumb|250px|Retrach de Joan Fuster del pintor catalan Josep Pla-Narbona en 1973 Joan Fuster nasquèt en 1922 a Sueca, un vilatjòt del litoral valencian pas gaire alunhat de Valéncia, la capitala del país, al sen d'una familha de classa mejana, filh de Joan Baptista Fuster i Seguí, que malgrat sas originas pagesas èra vengut un dessenhaire e fabricaire d'imatges religioses, e de Maria Ortells i Morell, sortida d'una familha de proprietaris rurals. L'enfant s'abaliguèt dins un ambient conservador e religiós, que son paire èra carlista, amb pr'aquò la possibilitat d'accedir a la lectura de tota mena d'òbras. Gràcias als corses de dessenh que lo paire fasiá dins las escòlas, Joan Fuster poguèt aver una educacion gratuita e melhora que çò que son origina sociala li aguèsse pogut permetre normalament. E mai se dins lo primièr temps de la Guèrra Civila Espanhòla se trobèt per inércia e tradicion del costat de la rebellion franquista, per mejan de sas lecturas capitèt de se liberar d'aquela posicion politica e mai del catolicisme eiretat. Joan Fuster obtenguèt sa Licéncia en drech en 1947 e venguèt doctor en filologia catalana en 1985. De 1946 a 1956 codirigiguèt la revista Verbo. De sos primièrs libres, de vèrses totes, se destaca Escrit per al silenci (1954). En 1952 trabalhèt pel jornal Levante, de Valéncia. Sas collaboracions dins la premsa foguèron puèi una de sas facietas mai marcadas e que contunhariá a Destino o a La Vanguardia
Amb El descrèdit de la realitat (en 1955) entamenèt una carrièra d'escrivan d'ensages brilhanta, amb una vasta amplitud tematica, un estil incisiu, d’adjectivacion precisa. Demest los autres aspèctes de son obra cal citar l’erudicion, l'istòria e la critica literàrias, que alternèt amb d'antologias. Son estrambòrd pels tèmas valencians culminèt en 1962 amb la publicacion de Nosaltres els valencians, Qüestió de noms e El País Valenciano, de libres màgers per tal de conéisser e comprendre l'istòria, la cultura e los problèmas d’identitat nacionala del País Valencian.
Dins aqueles libres, Fuster afirma que per redreçar la cultura autoctòna del País Valencian cal afortir los ligams amb los autres territòris de lenga catalana, e crear una comunitat culturala o, a mai, politica: los Païses Catalans.
Contunhèt dins aquesta dralha dins Raimon (1964), Combustible per a falles (1967) e Ara o mai (1981), e d’autres. Una part de sos estudis nombroses e sos articles erudits, istorics, biografics e de viatges, es estat reculhida dins los volums I e III de sas Obres completes, e lo Diari 1952-1960 n’ocupa lo segond volum.
Dins lo domeni dels ensages, publiquèt Figures de temps, prèmi Yxart (en 1957), Judicis finals (1960), Diccionari per a ociosos (1964), Causar-se d’esperar (1965), L’home, mesura de totes les coses (1967), etc, de longa dins la tradicion d’origina morala de l’umanisme classic a l’alè dels moralistas e reformadors franceses (de Montaigne als enciclopedistas), critic, sceptic e amb un umor corrosiu. Dins los trabalhs d’istòria, de critica e de divulgacion literària publiquèt La poesia catalana (1956), Poetes, moriscos i capellans (1962), Heretgies, revoltes i sermons (1968) e Literatura catalana contemporània (1972), e a mai tres gròsses prològs per l’òbra de Joan Salvat-Papasseit (1962), Salvador Espriu (1963) e Josep Pla (1966), amassats dins Contra el noucentisme (1978). També va escriure de paraulas de cançons per Lluís Llach.
Fuster es l’assagista valencian mai important de las generacions espelidas aprèp la Guèrra Civila, amb una fòrça que depassà l’àmbit literari e es projectà sobre la vida cultural i civil dels Països Catalans, la consciéncia unitària dels quals contribuí poderosament a crear.
Obtenguèt lo Premi d’Honor de les Lletres Catalanes (en 1975) e recebèt, en 1983, la Medalla d’Or de la Generalitat de Catalunya. En 1984 foguèt nomenat doctor honoris causa de l'Universitat de Barcelona e, en 1986, catedràtic de literatura a l'Universitat de València. En 1987 recollí sa poesia (Set llibres de versos). Fruit del treball de recerca dels darrers anys són els estudis aplegats a Llibres i problemes del Renaixement (1989). En 1994 s'editèron las òbras Fuster inèdit e Fuster sabàtic.
Per son activitat de defensor de la catalanitat del País Valencian foguèt victima d'un atemptat amb bomba que destrudiguèt una partida de la bibliotèca e de l'archiu de son ostal. Aquelas agressions contunhèron vist que qualques annada aprèp que defuntèsse sa tomba foguèt profanada (en 1997).
Tamborinaire
thumb| Un tamborinaire es un musician qui jòga de tamborin de Provença ambé de galobet.
Província de Ligorna
La Província de Ligorna (Livorno en italian) es una província de la region de Toscana en Itàlia.
Antoni Tàpies
Antoni Tàpies (Barcelona lo 12 de decembre de 1923 - id., 6 de febrièr de 2012 ) z-es un pintre catalan delh sègle XX. En 1948 fondèt lo movement Dau al Set, près delhs movements dadaïsta e surrealista. Après 1950, sa renomada venguèt internacionala. De las annadas 1960 enlai, collaborèt amb Enrique Tábara, Antonio Saura, Manolo Millares.
Liam extèrne
Liam en espanhòl amb de quadres de Tàpies
Sent Martin de Vèrn
Sent Martin de Vèrn (Saint-Martin-de-Vers en francés) es una anciana comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Dempuèi lo 1èr de genièr de 2016, es comuna delegada e capluòc de la comuna novèla dels Puèges de Vèrn (nom supausat), ambe Sent Sarnin.
Tal
Tal (Israèl, decembre de 1989) qu'ei ua cantaira francesa d'origina israelo-iemenita. Qu'ei devath un contracte signat dab Warner Music France.
Que vadó en Israel e qu'emigrè de cap entà França quan b'èra enqüèra una china d'ua annada. Que pravè dens un mieitan familiau musicau e qu'aprengó la dança, la guitarra e lo piano.
La soa purmèra grana escaduda musicau e comerciau qu'ei lo son single Le sens de la vie ("lo sens de la vita").
Província de Luca
La Província de Luca es una província de la region de Toscana en Itàlia.
Phnom Penh
Phnom Penh es la capitala e la pus granda vila de Cambòtja. Situada per las ribas de Mekong, Phnom Penh foguèt la capitala nacionala dempuèi la colonizacion francesa, e creissèt per venir lo centre de las activitats economicas e industrialas, coma lo centre politic, cultural e diplomatic de Cambòtja.
thumb|250px|left|Palais Reiau de Phnom Penh
Béligneux
Béligneux en arpitan ( Béligneux en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Antonio Saura
Antonio Saura, (Òsca, lo 22 de setembre de 1930- Cuenca, lo 22 de julhet de 1998) era 'n artista espanhòl, fraire del realizator de cinèma espanhòl Carlos Saura, e oncle delh productor de cinèma Antonio Saura Medrano.
Roinville
Roinville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dictionnaire de la Provence et du Comté-Venaissin
Lo Dictionnaire de la Provence et du Comté-Venaissin es un dei premiers diccionari occitan e provençau modèrnes. Foguèt escrich per Claudi Francés Achard e estampat en 1784.
Cuon alpinus
right|250px Lo cuon o chen sauvatge d'Asia (o d'Índia) o chen de las cavernas (Cuon alpinus) es 'na espècia de mamifer de la familha daus canids e dau genre Cuon, que n'es lo sol representant actuau. Auei, se tròba en Índia, en Asia dau sud-est, dins la Republica Populara de China, en Corea, en Russia e en Japon. Era egalament present en Euròpa juscant'au començament dau Paleolitic Superior, ente succediguet a 'na autra espècia estencha, Cuon priscus sens necessàriament descendre de 'quela.
Ursus spelaeus
right|250px|thumb|Reconstruccion d'un ors de las cavèrnas L'ors de las cavèrnas (Ursus spelaeus) es una espècia d'ors de granda talha que visquèt al Pleistocèn Superior dins una granda partida d'Euròpa, despuèi lo sud d'Anglatèrra entrò a Caucàs.
Canton de Tornon d'Agenés
Lo canton de Tornon d'Agenés es una anciana division administrativa d'Agenés, situada dins l'arrondiment de Vilanuèva d'Òut, lo departament d'Òut e Garona e la region d'Aquitània, adara de Novèla Aquitània. Las 10 comunas son dempuèi 2015 dins lo canton de Le Fumelois (en francés), burèu centralizator a Fumèl. Son tanben dins la Comunautat de comunas de Fumèl Val d'Òut. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian.
Istòria
Lo canton se creèt pendent la Revolucion. La comuna de Tornon e lo canton de Tornon avián lo meteis perimètre a la Revolucion ; aquela situacion durèt d'aquí a 1837.
Rivoù
Rivoù en breton ( Rimou en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Istòria
La parròquia de Rimoux, enclavée en la évêché de Roazhon fasiá partida del doyenné de Dòl en levant del évêché de Dòl e èra jol vocable de La nòstra Madama.
Lo bourg, republican, a pres pels Chouans de Aimat Picquet del Boisguy lo 20 de febrièr de 1796.
La paroisse de Rimoux, enclavée dans l'évêché de Rennes faisait partie du doyenné de Dol relevant de l'évêché de Dol et était sous le vocable de Notre Dame.
Le bourg, républicain, est pris par les Chouans de Aimé Picquet du Boisguy le 20 février 1796.
Arpajon
Arpajon (prononciat localament: /ɔlpɔˈtsu/) (Arpajon e dempuèi 1921, Arpajon-sur-Cère en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Vicaria Arpajonensis, en latin, en 923, Arpaio, en 1269, Le Paio, en 1297, Arpaghone, al sègle XV, Le Pagou, Le Pago, en 1465, Arpayon, en 1480, Arppaio, en 1503, Le Pajou, en 1545, Arpaghon, en 1548, Arpaioye, en 1561, Arpaghoniou, en 1588, Arpajou, en 1606, Arpauze, en 1621, Arpahion, en 1622, Alpaion, en 1622, Arpaghou, en 1628, Arpaion, en 1629, Arpasion, en 1630, Arpagion, en 1630, Arpagon, en 1631, Arpaioun, en 1636, Le Paion, en 1643,  Arpageon, en 1668, Arpazon, en 1668, Arpazou, (sense data), Le Paiou, en 1669, Arpason, en 1683, Arpajon, en 1744, Arpaghoux, en 1784 . Dauzat explica Arpajon per un nom d'òme gallés, *Arepaius, inatestat, amb lo sufixe -ōnem, mas lo nom latin Harpagius, totjorn amb -ōnem explica lo nom fòrt plan. Arpajon èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre, puslèu Harpagius qu'un autre.
Saint-Andéol-le-Château
Sent-Anduér en arpitan (Saint-Andéol-le-Château en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Tarsac (Bearn)
Tarsac o Tarçac (Tarsacq en francés) qu'ei un vilatge de Bearn deu bacin de Lac e tanhent de la vila de Monenh. Qu'ei ua comuna deu departament deus Pirenèus Atlantics e de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Ranger 8
Ranger 8 es una mission espaciala mandada per la NASA en 1964 per estudiar la Luna. Capitèt de realizar 7,000 fotòs de la superficia lunara.
Tarsac (Bearn)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [tar'sak]. Las fòrmas ancianas que son Terçag en 1286, Tarsac en 1344, Terssac en 1372, Tarssac en 1385, Tersac au sègle XIVau, Tarsac (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Tarsac o Tarçac que vien deu nom latin d'òmi Tertius dab lo sufixe galloroman -acum. Tarçac qu'èra la proprietat de Tertius,.
Joan V de Portugau
Joan V de Portugau (22 d'octòbre de 1689, Lisbona - 31 de julhet de 1750, Lisbona) foguèt lo 24 rèi de Portugau dau 9 de decembre de 1706 a sa mòrt. Succediguèt a son paire Pèire II (1683-1706) e foguèt remplaçat per son fiu Josèu I (1750-1777). Son rèine foguèt marcat per l'instauracion d'una monarquia absoluda inspirada per lo modèl de Loís XIV e per de dificultats economicas creissentas en causa de la demenicion de la produccion d'aur de Brasil.
Lei premiereis annadas de son periòde veguèron Portugau participar a la Guèrra de Succession d'Espanha dins lo camp de la coalicion opausada a França. Dins aquò, son armada i enregistrèt plusors reviradas (desfacha d'Almansa, pilhatge de Rio...). Ansin, la seguida dau rèine de Joan V foguèt relativament pacifica. En 1720, reformèt lo sistèma d'esplecha dei colonias, çò que li permetèt d'aumentar lei revenguts de l'Estat. Aquò li permetèt d'organizar un important programa de construccions e de sostenir leis arts ambé la fondacion de l'Academia Reiala d'Istòria de Portugau (1720). Pasmens, aquela politica aviá un còst tròp important per lei finanças portuguesas e lo deute nacionau aumentèt grèvament durant tot lo rèine.
Giovanni Boccaccio
Joan Boccaci  (Giovanni Boccaccio en italian; Florença 1313 – Certaldo o Florença, 21 de decembre de 1375), foguèt un escrivan e umanista italian. Escriviá en latin e en italian. Es considerat, amb Dante e Petrarca, un dels paires de la literatura en italian. Son òbra mai coneguda es lo Decameron.
Biografia
right|thumb|Estatua de Boccaccio, [[Galleria degli Uffizi]] Filh illegitim d'un comerçant de Florença, Boccaccino da Chellino, e d'una femna umbla, Giovanna. Boccaccio, al luòc de seguir la carrièra comerciala de son paire, estudièt la literatura classica e la poesia a l'Universitat de Nàpols e frequentèt la cort cultivada e rafinada de Roberto d'Angion qu'èra amic personal de son paire. En 1340 deguèt tornar a Florença a causa de la quincanèla dels afars pairals. Entre 1346 e 1348 visquèt a Ravena e a Forlì, onte foguèt l'òste de Francés II Ordelaffi e dintrèt en relacion amb los poètas Nereo Morandi e Checco Miletto de Rossi.
En 1348 la pèsta negra toquèt Florença (episòdi istoric que se desvolopa lo “Decameron”) e l'an seguent la mòrt del paire s'ocupèt de çò que demorava del negòci familhar. En 1350 faguèt la coneissença de Petrarca que venguèt un grand amic.
Los darrièrs ans de sa vida estudièt a fons las òbras de Dante e comencèt a vida esperituala e religiosa.
Corbaccio (1354-1355)
Òbra misogina que son sostítol es Labirinto di amore.
Ulithian
L'ulithian es una lenga oceaniana parlada als Estats federats de Micronesia.
Nouaillé-Maupertuis
Nouaillé-Maupertuis es una comuna francesa dau departament de Viena e de la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Ranger 9
Ranger 9 es una mission espaciala mandada per la NASA en 1964 per estudiar la Luna. Foguèt un succès e la sonda capitèt de realizar un nombre grand de fotòs de la superficia lunara.
Nouaillé-Maupertuis
Nòtas
<references group="N"/>
Canton de Pau Dessús
Lo canton de Pau Dessús (de Pau-Sud en francés) qu'ei ua anciana division administrativa de Bearn, dens l'arrondiment de Pau, lo departament deus Pirenèus Atlantics e la region d'Aquitània, adara de Navèra Aquitània. Despuish 2015, que i a quate cantons a Pau; Visanòs qu'ei deu canton de Pau-3, Arèssi, Assat e Melhon que son deu canton d'Ouzom, Gave et Rives du Neez (burèu centralizator : Nai).
La lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon, dens la soa varianta bearnesa.
Província de Prato
La Província de Prato es una província de la region de Toscana en Itàlia.
Govèrn
Lo govèrn es l'institucion d'un Estat encargada del poder executiu. Los membres d'un govèrn son generalament designats jos lo nom de ministre o de secretari d'Estat e plaçat jos l'autoritat d'un Cap de govèrn. Lo govèrn decidís e entrepren las accions necessàrias per conduire de l'Estat. Es responsable davant los ciutadans.
Futur
Lo futur es lo temps a venir, l'avenir, l'avenidor, l'esdevenidor (tanben dit en gasc. aviéner, avier, avénguer o avenider; en lem. endevenidor) o lo deman. L'umanitat a esmerçat, de temps immemorial ençai un grand esfòrç a provar de descobrir cossí serà l'avenudor e a creat un fum d'arts e sabers endevinatoris per una tala fin; modernament, son estadas desvolopats de disciplinas que, a partir de la sciéncia an contribuit a aquel esfòrç, la mai reüsida n'essent la prospectiva.
Govèrn
Tipologia
Politicament, dins un regim parlamentari, lo govèrn parteja lo poder executiu amb lo cap de l'Estat que pòt èsser un monarca (coma en Espanha e al Reialme Unit) o un president elegit al sufragi universal dirècte (coma en França) o indirècte. Es responsable davant lo Parlament dins un regim parlamentari o semipresidencial.
Especiariá
vinheta|Especiariá Izraël a París en 2012. vinheta|Una especiariá dins las annadas 1960, a Tors (França). Una especiariá es un comèrci de detalh de proximitat de denadas alimentàrias mas provesís tanben un ensems de produchs sens rapòrt amb l'alimentacion. L'espiciariá es tanben, dempuèi l'aveniment de la granda distribucion, un sector d'activitat ligat a la crompa de las denadas alimentàrias secas e en consèrva e a lors vendas al sen d'una botiga o d'una centrala de crompa de la granda distribucion.
Govèrn
Tipologia
Un govèrn se constituís generalament, jos l'autoritat d'un Cap de govèrn, que pòt èsser nomenat Primièr ministre (coma en França), President del Conselh (coma en Itàlia e en França jos la IIIa e la IVa Republica), o encara Cancelièr (coma en Alemanha), e de ministres. Es responsable politicament davant lo parlament dins un regim de tipe parlamentari. Cada ministre es titular d'un pòrtafuèlha ministerial. Los ministres son solidaris e lo govèrn es doncas un organ collegial. La demission del cap del govèrn entraina aquela de tot lo govèrn.
Dins un regim presidencial (coma als Estats Units d'America), lo govèrn se plaça jos l'autoritat dirècta d'un cap de l'Estat e es pas responsable davant lo Parlament. Los ministres compausant lo govèrn son individualament responsables davant lo cap de l'Estat ; s'agís doncas pas d'un organ collegial.
Dins un sens larg, lo govèrn designa l'ensemble dels poders publics constitucionals, es de dire de las institucions centralas previstas par la Constitucion e dispausant del poder politic. Par exemple per la França, lo govèrn de la Cinquen Republica francesa se constituís del president de la Republica, del govèrn stricto sensu, del Parlament e del Conselh Constitucional. Es dins aquel sens del tèrme de govèrn que se pòt dire qu'un Estat se compausa d'un territòri, d'una populacion e d'un govèrn. Es tanben dins aquel sens que lo « mode de govèrn » designa lo regim politic d'un Estat.
Especiariá
A l'Edat Majana
Son nom ven de l'Edat Mejana ont l'especializacion dels comèrcis èra mai granda qu'ara. L'especièr vendava subretot d'espècias.
Al sègle XIX
Las especiariás son vengut de comèrcis de detalh de produchs alimentaris en complement de las espècias. Puèi, l'especiariá se transformèt e l'ofèrta alimentària es venguèt majoritària, vendent de produchs d'alimentacion secs, en consèrva e frescs e accessòriament prepausa un pauc de produch de drogariá e de bazar.
Present a l'origina jos la forma de comèrci independent, l'especiariá venguèt a la fin del sègle XIX s'organizar en ret de sucursalas o cooperativa de consomacion, las (Coop) dins fòrça païses europèus.
A partir del Sègle XX
Dins la segonda partida dels sègle XX, l'especiariá abandonèt pauc a pauc son « taulièr » per venir un autoservici, concèpte nascut vèrs 1912 als EUA, ont los clients se servisson en dirècte sus las tauletas.
Dins las vilas, a vegada, l'especiariá s'adreiça a una clientèla volent de nauta qualitat de gost e tanben socialament equitabla e s'especializa dins la venda de produchs alimentaris bordièrs o artisanals.
Futur
En fòrça culturas aqueles fenomèns an una granda importància, jos la forma de prediccions, de qualque oracle o profecia o de legendas explicativas. En Euròpa la sciéncia a batejat aquelas tendéncias coma supersticion e los autreja pas cap de valor. An una grand succés, ça qua la, las profecias de Nostradamus e la que s'atribuís a Malaquias d'Armagh suls papas.
Audignies
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Istòria
Aldinia-Cas (apertenent a Aldo) ne seriá a l'origina del nom alemand Aldingen, #que, francisé, a donat Audignies, de formas ancianas Audegnies, Audegny e Audignies-lez-Bavay. Lo vilatge es en los ancians tèxtes de còps confondut amb Audregnies (o Daudregnies) a Belgica. La siá mencion, en 1186, coma banc d'una parròquia es probablament errònia; los autres documents de l'epòca féodale indiquen la preséncia d'una capèla dédiée a Santa Catherine. Destruit pendent las guèrras de religion, a pas #èsser reconstruite. Encara a, Audignies possedissiá pas ni glèisa, ni capèla. Lo vilatge èra pas #qu'un simple fief jos la prévôté de Bavay e possedís un castèl féodal, nomenat la fortalesa. A partir de la o ja abans, e fins a la Revolucion, aquel simple fief quège jos la parròquia de Bavay. Al restabliment del culte, lo pòble èra en principi amassat al succursale de Louvignies-Bavay, mas tornava un an mai tard jos la curació de Bavay,. Audignies Es lo un dels escasses pòbles de França a aver-i pas agut cap de desaparegut pendent la Primièra Guèrra mondiala.
Especiariá
Al camp
Las especiariás son de comèrcis de proximitat ont es mai sovent possible de trapar l'essencial (produchs secs, en consèrva, produits frescs, susgelats, fruch e legums frescs), mas tanben d'aliments per animals, produchs d'ostal...
L'especiariá pòt tanben far lo depaus del pan, vendre de tabat (condicions estrictas fixada per las doanes), far la pòsta, vendre de gas en boutelha, de papetariá, la premsa, e produchs locals... Ofrís sovent de servicis de liurason a domicili, per exemple per las personas de pauca mobilitat.
Las especiariás sovent abandonadas al benefici de las grandas superfícias de las vilas vesinas tenon un ròtle social important; es un luòc d'encontra e de discussion, sovent lo darrièr, amb la fornariá e l'estanquet.
A la vila
Sobent dobèrtas tard de vèspre, aquestas botigas alimentàrias de proximitat jògan un ròtle social important dins lo païsatge urban e son tengudas mai sovent per de personas originàrias d'Africa del Nòrd (arabs e berbèrs) o d'Extrèma Orient (chineses, vietnamians…). Ofrisson l'essencial dels produchs de primièra necessitat, e de fruchs e legums frescs. Servici e disponibilitat, amplitud dels oraris, lor permeton de resistir a la pression de la granda distribucion.
Canton de Tolon-7
Lo canton de Tolon-7 es una anciana division administrativa de Provença, creada en 1973, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Tolon, lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada per leis eleccions de 2015, lo canton foguèt suprimit.
La lenga autoctòna es l'occitan provençau.
Istòria dei cantons de Tolon
En 1973 (decret dau 2 d'aost), novèla division : canton de Tolon-1, canton de Tolon-2, canton de Tolon-3, canton de Tolon-4, canton de Tolon-5, canton de Tolon-6, canton de Tolon-7, canton de Tolon-8 e canton de Tolon-9. Lo canton de Tolon-7 se creèt per division dei cantons de Tolon-1, Tolon-3, Tolon-4 e Tolon-5.
Composicion
Lo canton compreniá una partida de la vila de Tolon.
Surveyor 1
Surveyor 1 es una mission espaciala mandada per la NASA en 1966 per estudiar la Luna. Son objectiu èra de realizar de fotòs de la superficia lunara, d'estudiar sa reaccion ais ondas radars e d'i faire un aterratge per estudiar sa consisténcia.
Surveyor 2
Surveyor 2 es una mission espaciala mandada per la NASA en 1966 per estudiar la Luna. Fòrça similara a Surveyor 1, la mission foguèt una revirada après la pèrda d'un de sei tres motors. S'escrachèt a la superficia de la Luna lo 23 de setembre de 1966.
Saint-Maurice-lès-Charencey
Saint-Maurice-lès-Charencey es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Sant-Maurici-lès-Charencey es lo un dels pòbles #que compausan lo costat de Tourouvre. Lo bourg beneficia de la siá situacion sus l'important ais viari #que constituissi la N12 #que connècta Verneuil-sus-Avre a Tourouvre e en una mai ampla mesura París al Mans.
Saint-Maurice-lès-Charencey est l'un des villages qui composent le canton de Tourouvre. Le bourg bénéficie de sa situation sur l'important axe routier que constitue la N12 qui relie Verneuil-sur-Avre à Tourouvre et dans une plus large mesure Paris au Mans.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Tot coma los pòbles de Charencey, Moussonvilliers, Normandel, La Trinité-sus-Avre, Sant-Maurici-lès-Charencey dépendait al de la châtellenie de Châteauneuf-en-Thymerais #que los senhors successius regnaven sul Thymerais e guerroyaient al nom dels reis de França contra los ducs de Normandie e los Angleses.
Lo fief dels Gouhier de Charencey i n'aguèt ligat a la municipalitat de Sant-Maurici.
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat a portat lo nom de Bon-Aire.
En 1815, Sant-Maurici-lès-Charencey (371 abitants l'an 1806) absorbeix la municipalitat de Charencey (297 abitants).
Tout comme les villages de Charencey, Moussonvilliers, Normandel, La Trinité-sur-Avre, Saint-Maurice-lès-Charencey dépendait au de la châtellenie de Châteauneuf-en-Thymerais dont les seigneurs successifs régnaient sur le Thymerais et guerroyaient au nom des rois de France contre les ducs de Normandie et les Anglais.
Le fief des Gouhier de Charencey fut rattaché à la commune de Saint-Maurice.
En 1815, Saint-Maurice-lès-Charencey (371 habitants en 1806) absorbe la commune de Charencey (297 habitants).
Cuperly
Cuperly es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Universitat Tecnica de Georgia
130px|right|Univesitat Tecnica de Georgia
L'Univesitat Tecnica de Georgia coneguda fins a 1990 coma Institut Politecnic Georgian V.I. Lenin (en georgian საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი sakartvelos t’eknik’uri universit’et’i) qu'ei ua institucion publica qui ho fondada en 1922 en la capitala georgiana Tbilissi.
Istòria
L'Universitat foguèt creada en l'an 1922. Dempuèi de l'an 1928, l'Institut pòrta lo nom de V.I. Lenin.
L'an 1930, sus la basa de l'Institut Politècnic de Georgia, se creèron d'instituts de bastiment, transpòrt, minaire, quimics, tecnologics, energetics e de recuperacion, se formèron après los Instituts Transcaucásico Industrial, Transcaucàsic Minaire e Metallurgia e l'Institut Transcaucàsic de transpòrt Ferroviari.
Estudiants coneguts
se va graduar en lo Departament d'Engenhariá Civila, e realizèt lo cors d'estudis de postgrau en lo camp dels bastiments espaciales l'an 1972.
Bitry (Nièvre)
Bitry es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
Aquel maco pichon vilatge a situat en l'oèst de la Nièvre a aperaquí una ora de Nivèrns, la prefectura del departament, e a aperaquí un quatren d'ora de Cosne-Cors-sus-Loire.
Ce joli petit village est situé dans l'ouest de la Nièvre à environ une heure de Nevers, la préfecture du département, et à environ un quart d'heure de Cosne-Cours-sur-Loire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Doulcon
Doulcon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
Doulcon Es un pòbli-carrièra typique lorrain. La carrièra principala s'estend cap a l'oèst dempuèi la Meuse. A situat sus un ancià méandre del fleuve en forma de circ e environat de tucs boisées. Amb Dun-sus-Meuse, lo #municipalitat vesin e "besson", Doulcon marca la endroit ont la Meuse astre de las còstas de Meuse per prene la plana de la Woëvre.
Doulcon est un village-rue typique lorrain. La rue principale s'étend vers l'ouest depuis la Meuse. Il est situé sur un ancien méandre du fleuve en forme de cirque et entouré de collines boisées. Avec Dun-sur-Meuse, la commune voisine et "jumelle", Doulcon marque l'endroit où la Meuse sort des côtes de Meuse pour rejoindre la plaine de la Woëvre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
{{Image label|x=8.57 {{Image label|x=0.398239908698|y=0.725390546765|scale=400|text=6px|Comuna amb 72 abitants (2000){{mida|80%|Cléry-le-Grand (2,1km)}}}} {{Image label|x=0.504133818991|y=0.125294642351|scale=400|text=6px|Comuna amb 109 abitants (2000){{mida|80%|Mont-devant-Sassey (3,2km)}}}} {{Image label|x=0.820177971661|y=0.27381239956|scale=400|text=6px|Comuna amb 170 abitants (2000){{mida|80%|Milly-sur-Bradon (3,3km)}}}} {{Image label|x=0.776621767826|y=0.83736697617|scale=400|text=6px|Comuna amb 173 abitants (2000){{mida|80%|Liny-devant-Dun (3,6km)}}}} {{Image label|x=0.115901167251|y=0.677008574115|scale=400|text=6px|Comuna amb 91 abitants (2000){{mida|80%|Aincreville (3,7km)}}}} {{Image label|x=0.687821135202|y=0.0782326532879|scale=400|text=6px|Comuna amb 115 abitants (2000){{mida|80%|Sassey-sur-Meuse (3,9km)}}}}
{{clear|left}}
Istòria
Doulcon Sembla i aver #èsser la capitala del pagus Dulcomensis vengut de contunh lo Comtat de Dormois estendut dins una zòna a caval suls departaments actuales dels Ardennes e de la Meuse. Aquel pagus i auriá desaparegut al jols assauts del Comte de Grandpré.
Doulcon semble avoir été la capitale du pagus Dulcomensis devenu ensuite le Comté de Dormois étendu dans une zone à cheval sur les départements actuels des Ardennes et de la Meuse. Ce pagus aurait disparu au sous les assauts du Comte de Grandpré.
Nòtas
{{Comunas de|insee=55165
Província de Grosseto
La Província de Grosseto es una província de la region de Toscana en Itàlia.
Sant Martin Laboval
Sant Martin Laboval o mai simplament Sant Martin (Saint-Martin-Labouval en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Peiraguda
Peiraguda (prononçiar Pèyragudo) es un grop musical del Perigòrd fondat en 1978 per Jean Bonnefon, Patrick Salinié e Jean-Louis Garrigue. Lo grop canta sonque en occitan e causís una orientacion musicala essencialament « folk » (doás guitaras, dos cants, una bassa) per la larga majoritat de sas cançons.