cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bordalés
Archiprestat d'Entre Duas Mars
Ambarés, Ambés, Artigas, Arvèiras (e son annèxa St Pèir de Vaus), Baishac, Baron, Bassens, Baurech, Boliac, Bonetan, Cadarsac, Calhau, Camairac (comuna de St Sulpici e Camairac), Camarsac, Camiac, Cambas, Camplanas, Carinhan, Cenac, Cenon, Creon, Cronhon, Cursan, Dardenac, Espiet (e son annèxa Danhac), Genissac ( caplòc ), la Grava d'Ambarés, Gresilhac, Gulhac, Hargas, Haus, Hloirac, Ison, Ivrac, Larmont, Linhan, Lopas, Madirac, Mainac (comuna de Camblanas e Mainac), Molon, Montferrand, Montussan, Nerijan, Pompinhac, lo Pot, Quinsac, Sadirac, St Caprasi de Haus, St Denís (comuna de Camiac e St Denís), Sta Eulalia d'Ambarés, St Genés de Lombaud, St German dau Puish, St Jacme dau Bèc d'Ambés, St Lobés, St Quentin de Baron, St Sulpici d'Ison o de Bernac, St Vincent de Pau d'Ambés, Salabeu, la Sauva, Tavanac, Tisac de Curton, lo Torne, la Trèna, Tressas, Vaira.
Archiprestat de l'Esparra
Benon (comuna de Sent Laurens), Blanhan, Boientran (comuna de Sent German d'Estulh), Bugadan, Cairac, Cissac, Civrac (e son annèxa Escurac), l'Esparra, l'Espitau (comuna de Graian e l'Espitau), Galhan, Graian, Jau (e sas annèxas Dinhac e Hloirac), Ordonac, Paulhac, Potensac (comuna d'Ordonac), Prinhac, Rinhac, Sta Alena de l'Estanc o Hortin, St Arlòdi (comuna de l'Esparra), St Cristòli de Castilhon (e son annèxa Coquècas), St Estèfe de Colonas ( caplòc ), St German d'Estulh, St Idens, St Laurens, St Mambèrt (comuna de Paulhac), St Martin de Cadorna (e son annèxa St Seurin de Cadorna) (comuna de St Seurin de Cadorna), St Sauvur, Sensàs, Solac, Talaits, Uish (comuna de l'Esparra), Valairac, Vendais, Vensac (e son annèxa Semevian), Vertulh.
Archiprestat de Fronsac
Baiàs, Bonzac ( caplòc ) (e son annèxa Galgon), Cadilhac, Cainac (comuna de Galgon), Chamadela, Cotràs (e son annèxa las Pinturas), Esgleisòtas o St Pèir de l'Estela, Fronsac, la Gòrça, Guistras, Isla de Carnèir (comuna de Lugon e l'Isla dau Carnèir), la Landa, Lugon, Maransin, Marcenés, Molhac, Perissac, la Poiada, Porquèiras, la Ribèira, Salhans, St Anhan, St Cièrs d'Abzac, St Cristòli de la Dobla (e son annèxa Chalaura), St Genés de Quelh, St German la Ribèira, St Martin dau Bòi, St Martin de Laia, St Miquèu la Ribèira, St Roman de Borsàs o la Virvèia, Salinhac, Savinhac d'Eila, Tarnés, Tisac, Verac, Vilagoja.
Archiprestat de Molís
Aisinas, Arcins, Arsac, Avensan, la Barda, Blancafòrt, Brach, Bruja, Cantenac, Carcans, Castèthnau, Cussac (e son annèxa Sta Gema), Listrac, Ludon, Macau, la Marca, Margaus, Martinhàs, Merinhac, Molís ( caplòc après lo XVI° s. ) (e son annèxa St Genés de Mèira), Parempuira, lo Pian, Sta Alena de la Landa, St Aubin, St Jan d'Ilhac, St Medard de Jalas ( caplòc dinc au XVI° s. ), Salaunas, Sossans, lo Telhan.
Bordalés actuau
Pòdem definir actualament lo Bordalés coma la region viticòla qu'environa Bordèu. Aquò compren lo Medòc viticòla dincas a Valairac, lo Blaiés dincas a la termièra daus marescs, lo Libornés dincas a la forèst de la Dobla, las Gravas e, solide, l'Entre Duas Mars.
Bogny-sur-Meuse
Bogny-sur-Meuse es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Andert-et-Condon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cronos (dieu)
vinheta|Estatua de Cronos al cimentèri de Staglieno. Dins la mitologia grèga, Cronos (en grèc ancian Χρόνος / Khrónos) es un dieu primordial personificant lo Temps e lo Destin. Paréis subretot dins las tradicions orficas, e es sovent confondut amb Cronos (titan), rei dels Titans e paire de Zèus.
Naissença
Existís doas versions al subjècte de sa naissença. Pòt èsser la personificacion del temps e atal aparéis dins las tradicions orficas que lo considèran coma essent lo filh de Gaïa e d'Idros, o alara un èsser nascut de neient segon Nonnos. Cronos es unit a la divessa Ananque, la personificacion de la Necessita. D'aquesta union nasquèron tres enfants : Caòs, Estèr e Fanes.
Representacions
Coma per sa naissença, a diferentas representacions. En efièch, dins sa representacion modèrna, es descrich coma essent un vièlh dotat d'una para d'alas negras e qu'una dalha remembrant atal sa foncion. Al contrari dins la descripcion que ne fan las tradicions orficas, Cronos es una sèrp de tres caps, una umana, una bovia e la darrièra essent la tèsta d'un leon.
Cultura contemporanèa
Dins la cultura contemporanèa, es subretot conegut coma essent representat coma un vièlh òme savi de barba grisa longa.
Vejatz tanben
Los dos autres principals concèptes del Temps en Grècia anciena son Cairos (l'instant opportun) e Aiòn (Eon (gnòsi)).
Jimmy Morales
Jimmy Morales (n. en 1969) foguèt lo president de Guatemala, pel mandat 2016-2020.
Ducat de Gramont
Lo ducat de Gramont que's tròba a l'entorn de Bidaishe, a ua trentea de quilomètres a l'èst de Baiona, dens lo sector on s'encontran la Baisha Navarra, Labord, Biarn e Gasconha.
Creacion ed estenduda
Qu'estó creat per letras patentas de Loís XIV, rei de França e de Navarra, decretadas en noveme de 1648 ed enregistradas lo 15 de deceme de 1663, arron de l'elevacion deu comte de Gramont en duc e par per letras patentas deu 31 de deceme de 1643.
Que's compausava de dètz parròquias: sheis dens lo Reiaume de França (las parròquias labordinas d'Urt, Bardòs e Guishe e las parròquias gasconas de Samas, Lèren e Sent Pèr de Lèren), ua situada part en França e part en Navarra (Càmer) e tres en Navarra (Vergüei, Vièlanava de Bidosa -uei unidas en Vergüei-Vièlanava- e Escòs).
Òm non deu pas con·honè'u dab la Sobeiranetat de Bidaishe -ua auta tèrra devath la jurisdiccion deus ducs de Gramont dens lo medish sector-, lo territòri de la quau e's con·hon exactament dab lo de la vila de Bidaishe. Lo ducat de Gramont qu'èra a mei format de dus tròces separats peu territòri d'aquera sobeiranetat.
La senhoria de Gramont
Abans de viéner ducat, Gramont qu'estó ua senhoria feudau qui apareish dens los archius a partir de 1040. Lo castèth qui'u balha lo son nom n'ei pas l'actuau « castèth de Gramont » de Bidaishe mes aqueth situat suu còth a Vièlanava en Navarra, au limit de Sharrita.
Lo comtat de Guishe
Abans d'accedir a la dignitat ducau, los Gramont qu'obtiengón l'ereccion en comtat de la loa tèrra de Guishe, lo títol de de la quau èra portat peus hilhs màgers deus Gramont. Lo comtat de Guishe qu'estó erigit peu rei Carles IX en 1563 e qu'èra compausat de las parròquias francesas de Bardòs, Urt, Samas, Càmer, Sent Pèr de Lèren e Briscós.
Lo comtat de Gramont
Segon l'Istòria e genealogia de l'Ostau de Gramont òbra publicada en 1874 per Agenòr de Gramont, lo rei Carles IX e auré tanben erigit Gramont en comtat ad aquera data. Jean de Jaurgain, dab bèra versemblança, que considèra aquera informacion com erronèa: Gramont, estant tèrra de Navarra, non dependèva pas deu rei de França. Totun, òm que guarda las letras patentas qui erigeishen Gramont en ducat en tot evocar la.
Bibliografia
Jean de Jaurgain e Raymond Ritter, L'Ostau de Gramont 1040-1967, Les amis du musée pyrénéen, Tarba (dus volums)
Larry Sanger
thumb|250px|Larry Sanger en 2006 Lawrence Mark Sanger, mai conegut coma Larry Sanger (Bellevue, estat de Washington, 16 de julh de 1968) es un desvolopaire informatic american. Es famós que foguèt un dels fondadors, amb Jimmy Wales, en 2001 de l'enciclopèdia electronica Wikipèdia. creèt posteriorament una autra enciclopèdia en linha, Citizendium.
Dandong
Dandong (chinés: 丹東; pinyin: Dāndōng), anteriorament coneishut com Andong (安東) e Antung, qu'ei ua comuna de la província de Liaoning, dens la Republica Populara de China. Qu'a un estatut administratiu de vila-prefectura.
Bastilha
"00px|thumb|left|... La Bastilha
Bastida en 1370 peu rei de França Carles V que ho utilizada com cròfo hòrt peu rei Francés I. Que ho presa un purmèr còp durant las guèrras de religion lo 13 de mai de 1588. Sully que'n vadó governador e que la tornè utilizar entà empara lo tresaur reiau. Que ho presa un còp mei en 1649 durant la Fronde.
Despuish lo regnat de Loís IX que ho tanben emplegada com preson politica, emplec que desvolopè lo cardinau de Richelieu dab las famosas Lettres de cachets (las "letras sageradas" peu poder reiau) simbèus de l'arbitrarietat. 400px|thumb|right|Entrada de la Bastilha.
Qu'ei per aquesta rason que mantuns escrivans e òmis politics que demorèn a la Bastilha (enter los quaus Voltaire, e lo marqués de Sade). Lo nombre de presoèrs non ho totun pas jamei deus grans e lo dia de la presa de la Bastilha chic que hon liberats. L'importància deu bastiment qu'èra mei que mei simbolica.
Après la soa presa lo 14 de julhet de 1789 que ho destrusida de tira (a partir deu 15 de julhet). Quauques pèiras soas que hon emplegadas entà bastir lo pont de la Concòrdia. Lo marqués de la Faieta qu'auherí ua de las soas claus au purmèr president deus Estats Units d'America George Washington; qu'ei expausada uei dens la soa residéncia de Mont Vermont.
A l'escadença de la bastida de la linha 5 deu metropolitan parisenc, las fondacions de la tor de la libertat (la tor on lo marqués de Sade e ho embarrat) que hon tornadas trobar e que's pòden véder dens lo square Galli, sus lo baloard Enric IV.
Pavats de color que marcan uei lo dia lo perhiu deu lòc qu'ocupava la hortalessa sus la plaça de la Bastilha.
Aix-en-Pévèle
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Corsa d'Aran per sa lengua
thumb|250px|Cartèl dera Corsa de 2015
Era corsa d'Aran per sa lengua ei ua eveniment que s'organize ena Val d'Aran eth darrèr dimenge de junhsèga. Existís dempús er an 1993, fondat pera associacion Lengua Viua entà promòir er occitan e promòir-ne eth sòn usatge sociau. Jos era frasa emblematica de Frederic Mistral, era corsa amasse ues 1000 persones que gessen des tres puntes dera Val d'Aran entà amassar-se ena plaça dera glèisa de Vielha. Dempús des parlaments, s'autrege eth prèmi Lengua Viua as persones o entitats qu'agen destacat pera sua òbra en favor der occitan ena Val d'Aran, e comence era hèsta e es concèrts.
Pendent es prumèrs 15 ans Nadau amenizèc era hèsta damb ua sòrta de concèrt diferenta a tot çò qu'era banda gascona hè normauments pr'amor d'un public que saute, cride, cante e dance totes es cançons en tot ondejar drapèus deth país. Ena edicion de 2009 es concèrts siguèren a cargue deth grop aranés Bramatopin e dera banda bigordana Parpalhon.
La Corona (Engolmés)
La Corona (en francés La Couronne) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Blenda
La blenda ò esfalerita es un minerau de color jaune resina, brun ò brun rogenc a l'estat pur e tirant sus lo negre en preséncia d'impuretats ferricas. A una duretat de 3,5-4,0 e una densitat de 3,9-4,2. Es formada de sulfur de zinc (simbòl quimic : ZnS) cristallizat segon un sistèma cubic de classa exacisoctaedrica. Dins la natura, forma de cristaus tetraedrics ò de massas granularas. Son esclat es adamantin, submetallic ò resinós.
La Corona (Engolmés)
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Blenda
Se troba generalament dins de jaciments idrotermaus e pus rarament dins de venas de pegmatitas ò de maubres. Es associat ambé d'autrei mineraus coma la wurzita, la galena, l'argentita e la calcopirita e a de mineraus de ganga coma lo qüars, la calcita, la fluorina ò la barita. La wurzita es principalament utilizada coma minerau de zinc. D'autrei metaus presents coma impuretats (fèrre, cadmi, galli ò indi) ne'n son tanben extrachs.
La Corona (Engolmés)
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Cantons d'Òlt e Garona
Istòria
Los cantons son creats amb lo departament en 1790. La primièra division establís 72 cantons, e rapidament 73 amb la creacion del canton de Levinhac.
En 1797 l’administracion del departament ne redusís lo nombre a 51.
En 1801, après la creacion dels arrondiments, los cantons son tanben revists e lor nombre tomba a 38.
3 cantons sont destacats d’Òlt e Garona per la creacion de Tarn e Garona en 1808.
Lo nombre de canton càmbia pas gaire entre 1808 (25) e 2014 (40). Las creacions son fachas a Agen (de 2 a 5 cantons), Marmanda e Vilanuèva.
La refòrma de 2015 crea 21 cantons novèls.
Deutèri
Lo deutèri ò idrogèn-2, de simbòl 2H ò D, es un isotòp naturau estable de l'idrogèn que son nuclèu atomic es constituit d'un proton e d'un neutron. Descubèrt en 1931 per lo quimista Harold Clayton Urey (1893-1981), a d'aplicacions importantas dins l'industria nucleara e en quimia. En particular, es utilizat coma moderator dins certanei reactors nuclears e seriá un compausant fondamentau dau combustible utilizat dins lei futurs reactors de fusion.
Fregovièla
Fregovièla (Frégouville en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Fregovièla que vengueré deu nom germanic d'òme Frico e deu latin villa « domeni, proprietat, hasenda ». Negre qu'aima mei lo nom germanic de persona Freco, damb villa.
Vida culturala
Fregovièla qu'ei lo lòc ont es lo Teatre de la Petita Maison (TPM) desempuish 1994. Lo TPM que produis d'òbras teatralas e musicalas. Lo TPM a produit tres òbras de Jacques Offenbach en 1995, 2000 e 2005. Son emanacion musicala, la TPMusic sosten Polluman.
Prípiat
Prípiat (ucrainés: При́п'ять; rus: При́пять) es un a vila fantauma situada dins la zona d'exclusion de Chornobil en Ucraïna, prèp de la frontièra amb Bielorussia. Nomenada d'après la ribièra Prípiat, la vila foguèt fondada en febrièr de 1970, e foguèt la cinquena vila nucleara (un tipe de vila tancada) en Union Sovietica, per lotjar los trabalhadors de la centrala nucleara de Chornobil. Foguèt oficialament proclamada vila en 1979 e atenhèt una populacion de 49 360 personas quora foguèt evacuada l'après dinnada del 27 d'abril de 1986, lo jorn d'après la catastròfa de Chornobil.
Fleuriel
Fleuriel (en francés, lo nom occitan es pas documentat) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo vilatge èra segurament situat sul un dels camins en portant a Santiago de Compostel·la a la Mièja Edat coma semblan o provar la ròsa polylobée e lo chapiteau en representant sant Jacques.
Le village était sûrement situé sur l'un des chemins menant à Saint-Jacques-de-Compostelle au Moyen Âge comme semblent le prouver la rose polylobée et le chapiteau représentant saint Jacques.
Toponimia
Lo nom de la comuna ven dau latin Floriacum. L'evolucion atenuda seré *Floriet o *Florié dens la region, la -l es estada inserida mei tardivament.
Cinabre
Lo cinabre (var. cinabri) es un minerau de color roge viu, roge brun ò gris. A una duretat de 2-2,5 e una densitat de 8,09. Es format de sulfur de mercuri (simbòl quimic : HgS) cristallizat segon un sistèma trigonau de classa trapezoedrica. Pasmens, dins la natura, lei cristaus son fòrça rars e lo cinabre forma generalament de massas granularas. Son esclat es adamantin dins lei cristaus roges e metallic dins lei cristaus sorns.
Se troba generalament dins de venas d'origina idrotermala de temperatura bassa. En causa de sa volatilitat auta, necessita tanben la preséncia de jaç impermeables. De jaciments situats a l'entorn d'un gueisèr ò dins de placers existisson tanben mai son fòrça rars. Es associat ambé d'autrei mineraus coma la calcita, l'estilbina, lo realgar e de còps ambé d'autrei sulfurs. Lo cinabre es lo minerau principau de mercuri. Es tanben utilizat coma pigment e coma matèria premiera per fabricar de detonators d'explosius.
Bauvila
Bauvila (Beauville en francés) es una comuna lengadociana en Lauragués, situada dins lo departament de la Nauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Annay
Annay pòt essèr:
Bauvila
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Lauragués a 34 km al Sud-Èst de Tolosa.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Bauvila èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Lauragués. Le vocable de la glèisa, annèxa de Totens, es Sent Joan Baptista. Tanlèu 1790, Bauvila èra del canton de Caramanh. En 2015, suprimiguèron le canton de Caramanh e Bauvila passèc al canton de Revèl, largament espandit.
Kassel
Kassel es una vila d'Èssa, Alemanha. Sa populacion èra estimada a 192,121 abitants, en 2007. Sa superfícia totala es 106,8 km².
thumb|330px|left|Tram a Kassel
Mouzay (Mòsa)
Mouzay  es una comuna francesa administrada per lo departament de Mòsa de la region de Lorena.
Massa joviana
La massa joviana (simbòl : MJ) es una unitat de massa utilizada en astronomia per exprimir la massa d'objèctes subestellars coma una planeta giganta ò una nana bruna. Es egala a la massa de Jupitèr, es a dire 1,8986.1027 kg. Correspond a 317,83 massas terrèstras ò a 9,546.10-4 massa solara.
Mouzay (Mòsa)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
thumb|Armoiries : De sòus a dos cottices de azur apòstes en bandas, al costat senestre de sable, cargat de dos annelets d'aur.
Rudèla
Rudèla (Rudelle en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Union Astronomica Internacionala
L’Union Astronomica Internacionala (UAI) es una associacion internacionala non governamentala destinada a coordenar lo trabalh deis astronòms professionaus. Sòci dau Conseu Internacionau dei Sciéncias, es tanben cargada de la denominacion deis objèctes celestiaus.
Lengas nalu
Las lengas nalu son una grop de lengas parladas en Guinèa e en Guinèa Bissau. Constuïsson una branca de las lengas atlanticas de la granda familha de las lengas nigèrocongolesas.
Bèthvéder de Comenge
Bèthvéder de Comenge o Bèthveser de Comenge [bèʧpe'ze] (Belbèze-en-Comminges en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Senven-Léhart
Senven-Lehard en breton ( Senven-Léhart en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Yingkou
Yingkou (營口 Yíngkǒu en chinés), anteriorament coneishut com Newchwang (牛庄 Niúzhuāng) en chinés e com Ishangga gašan hoton en manchó, qu'ei ua vila-prefectura de la província de Liaoning, dens la Republica Populara de China
Clarac (Nai)
Clarac (Claracq o Clarac en francés) qu'ei ua anciana comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Clarac qu'estó incorporada a Nai en 1863.
Geografia
La vila de Nai qu'ei rancoenhada enter lo Gave de Pau e los tuquets. Tanben, tot çò qu'a besonh de plaça qu'ei dens la partida Clarac, qui ei planèra : licèu Pau Rei, collègi Enric IV, piscina, gendarmaria, cementèri...
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn de Nai (Clarac qu'ei a l'èst, en arriba dreta deu Gave.
Toponimia
Clarac qu'ei atestat en 1547 Sent-Johan de Clarac.
Lo nom de Clarac que s'explica com l'aute Clarac : un cognomen latin d'òmi Clarus e lo sufixe -acum, , latinizacion deu sufixe gallés -ācon. Clarac qu'èra donc probablament ua anciana grana proprietat antica qu'avè per mèste Clarus.
Istòria
Lo camin Claragués, lo cami Clargues o le cami Claragues en 1536, le grant camii aperat Clergues en 1547, qu'èra un camin qui traversava Asson e Aigon e miava a Clarac.
Au sègle XVIII, sus la mapa de Cassini, lo vilatge qu'ei au sud-oèst e mei au nòrd, que i a dejà lo pont cap a Nai; Clarac pareish pas (o pas mei) com parròpia e la soa glèisa qu'ei arroeinada. Totun, a La Revolucion, Clarac que vienó comuna deu canton de Nai. En 1801, que despartín lo canton de Nai en dus : lo canton de Nai a l'oèst e lo canton de Clarac a l'èst. Clarac qu'èra ua petita comuna e la comuna màger deu canton qu'èra Coarrasa. Que hasón de Clarac un caplòc per duas rasons probablas : perqué podèvan hicar las institucions deus dus cantons en un sol lòc, Nai, e perqué la municipalitat de Nai desirava pas de deishar Coarrasa viéner ua vila concurrenta. Pr'amor deu pont, Clarac que podèva dejà estar un quartièr de Nai.
Per decret imperiau deu 11 de heurèr 1863, la comuna de Clarac qu'estó annexada a la de Nai; lo canton de Clarac que vienó canton de Nai Davant e lo de Nai canton de Nai Darrèr.
Los Twist
Los Twist que ho un grop de rock argentin fondat en 1982 per Pipo Cipolatti e Daniel Melingo. Que comptè tanben per estonas dab Fabiana Cantilo e Hilda Lizarazu.
Enter los sons títol mei famós que podem mentàver Pensé que se trataba de cieguitos e El estudiante.
Songeson
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Arthur Miller
Arthur Miller (1915–2005) foguèt un important dramaturg dels Estats Units d'America.
Evangèli de Pèire
L'Evangèli de Pèire es un evangèli apocrif que se coneis solament fragmentàriament, mercés a un manuscrit grèc trobat a Egipte l'an 1886.
Escrit a la primièra persona, lo narrator s'identifica com Simon Pèire (verset 60), los savents actuals escartan que pòsca èsser escrich per l'apòstol. Sols demòra la partida corresponent a la passion i resurreccion de Jèsus Crist, amb d'importantas diferéncias al respècte de la narracion dels evangèlis canonics. Unes autors donan coma data de composicion l'an 70; alara, seriá contemporanèu dels evangelis sinoptics, mas la màger partida dels cercaires la situan dins la primièara mitat del sègle II.
Contengut
Lo recit de la passion de Jesus Crist presenta d'importantas diferéncias al respècte dels evangèlis canonics. D'un costat es Eròdes I Agripa, non pas Ponç Pilat, qu'ordona l'execucion de Jèsus, e  lo monarca tot coma los jutges vòlon pas se declarar innocents de la sang de Jèsus. Dins lo recit de la crucifixion se tròban de frasas diferentas, coma al verset 10," Mes se calava coma se sentisse pas cap de dolor", o, quand, al moment precedent la mòrt, Jèsus crida: "Ma Fòrça, ma Fòrça miá, m'abandonès!" (verset 19), puslèu "Mon Dieu, mon Dieu, perqué m'abandonès?" (Marc 15,34).
Après la mòrt de Jèsus, lo recit contunha de descriure la sepultura per Josèp d'Arimatèa. Explica d'en primièr lo fra dels discípols (verset 26). Comes se passa dins l'Evangèli segon Matèu, los prèires ebrièus demandan a Pilat de soldats que vigilen lo cavòt. Dona de detalhs nòus coma, per exemple, que lo centurion se sonava Petroni.
La diferéncia mai importanta amb los evangèlis canonics es la Resurreccion de Jèsus, que ne son de testimònis dirèctas los guardas romans e autres personas. Pendent la nuèch, s'entend "una granda votz dins lo cèl" (verset 35), se dobriguèron los cèls e davalèron dos òmes dins d'un grand treslús. La pèira que barrava lo sepulcre se dobriguèt, e los dos òmes dintrèron. Enseguida los gardas veson sortir del sepulcre a tres òmes, "dos d'eles servissián de supòrt a un tresen, e una crotz en darrièr d'eles" (verset 39). Totes tres son fòrça grands. S'ausís una votz en venent dels cèls que demanda: "Prediquès a aqueles que dormissen?" E la crotz respond: "Òc" (verset 41-42).
Los testimònis explican a Pilat los fachs, que reïtèra la culpabilitat dels josieus (verset 46). Aqueles li suplican que se garde silenci, e lo governador i consent. L'endeman, Maria Magdalena arribèt al sepulcre, lo trobèt void, amb un jove vestit de blanc segut sus la sepultura, fòrça semblable al relat de Matèu e mai se i a unas diferéncias entre las doas versions. Lo manuscrit s'acaba a la mitat d'un episòdi que descriviá segurament l'aparicion de Jèsus als sieus discípols, al verset 60: "Ièu, Simon Pèire, quand a ièu, e Andrèu, lo mieu fraire, prenèm las nòstras rets e cercam la mar, anant en companhiá de Leví aquel d'Alfèu, a qui lo Senhor...".
Marnay (Vinhana)
Marnay es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Caçcastèl de las Corbièras
Caçcastèl de las Corbièras (Cascastel-des-Corbières en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son In villa Calcicustello, en latin, en 861, Ecclesia Sancti Juliani de Calzcastel..., castrum Calzcatelli, en 1119, Cascastellum en 1119, Caucium Castellum en 1127, Cassium Castellum en 1251, Cassium Castrum en 1397, Cascastelh al sègle XIV, Casquastel en 1402, Locus de Cascastell en 1438, Villa de Alticastello en 1494, Villa Casciocastello..., Cassicastello en 1494, Al loc de Cas Castelh..., Quastquastel en 1538, Cascastel en 1781. Caçcastèl poiriá èsser un compausat de Caltius, nom latin d'òme, e de castèl, al sens de « castèl fòrt »; una autra possibilitat pel primièr element es un equivalent de causse, que Albèrt Dauzat descriu coma lo pre-indoeuropèu *kal-, « pèira », amb un sufixe -ĭso. Los Féniés utilizan Caltus, mès aquò pausa de questions foneticas.
Anlezy
Anlezy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
A traversat pel Andarge, pichon cors d'aiga afluent del Aron, en aportant frescor e encant rurala als alentours.
Entourée de forêts et de collines, Anlezy est une commune entre les plaines du Val de Loire et le massif du Morvan.
Elle est traversée par l'Andarge, petit cours d'eau affluent de l'Aron, apportant fraîcheur et charme rural aux alentours.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canton de Sant Rafèu
Lo canton de Sant Rafèu es una division administrativa de Provença, venguda despuèi 2015 sonque circonscripcion electorala, situada dins l'arrondiment de Draguinhan, lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada per leis eleccions de 2015, lo canton se conservèt e passèt d'una comuna a doás e una fraccion de la comuna de Frejús.
La lenga autoctòna es l'occitan provençau.
'''NB. Per de rasons tecnicas, una partida deis informacions de l'Infobox (superficia, populacion, densitat, n° INSEE) son lei de la situacion d'avans 2015. Lo n° INSEE es ara 8314. La superficia dau canton de Sant Rafèu es pas coneguda (quicòm coma 130 km²), la populacion de 49 032 abitants en 2017. La densitat es pas coneguda.'''
Composicion avans 2015
thumb|350px|centre|Lo canton de Sant Rafèu avans 2015
Istòria
Lo canton de Sant Rafèu foguèt creat per decret dau 2 d'aost de 1973 que devesissiá lo canton de Frejús; compreniá pas que la comuna de Sant Rafèu,.
Eis eleccions departamentalas dau 22 de març de 2015, en aplicacion dau decret n° 2014-270 dau 27 de febrier de 2014, que pòrta delimitacion dei cantons dins lo departament de Var, lo canton de Sant Rafèu foguèt aumentat. En mai de la comuna, compren ara Leis Adrechs e una pichona partida de la comuna de Frejús (en 2017 : 11 240 abitants sus mai de 53 000), l'autra partida es dins lo canton de Frejús. .
Mont Liban
Lo mont Liban es 'na chadena de montanhas de Liban qu'atenh 'na altitud de (Qurnat as Sawda', punt culminant o som dau país e dau Levant). Lo nom ven de la raiç semitica lbn valent a dire 'blanc' o 'lach', pr'amor de la neu que recubrís los soms de sas montanhas en ivern, un paisatge fòrça singular dins 'quela region arida; l'oronim es mencionat dins tres de las dotze tabletas de l'epopeia de Gilgameš (2900 avC), dins daus texts de la biblioteca d'Ebla (2400 avC) e environ 70 còps dins lo Tanaḥ. 'Questa chadena de montanhas es daus còps nommada per oposicion a l'Anti-Liban,, massís parallele mas mai arid e mens elevat que n'es separat per l'estrecha plana de la Bekaa.
Ariana (mitologia)
drecha|vinheta|300x300px|[[Dionís|Dionysos et Ariane, détail d'un cratère en calice attique à figures rouges,  <abbr class="abbr" title="vers">v. 400 –375 av. J.-C.]] Ariana (en grèc ancian  Ἀριάδνη / Ariádnê), es, dins la mitologia grèga, la filha del rei de Crèta Minos (filh de Zèus e d'Euròpa) e de Pasifae (filha d'Elios, dieu del solelh). Sòrre de Glaucos, Catrèu, Androgèu, Acacallis, Deucalion, fèdra e Xenodice, es tanben la mièjasòrre d'Asterion, lo Minotaure (filh de lor maire Pasifae e d'un taure blanc ofèrt a Minos per Poseidon).
Etimologia
Las doas formas principalas de son nom son ligadas a una raiç *sweH2d- « èsser/far agrable » representada en grèc pel vèrbe handánein « èsser agrable, agradar ». Ariana « plan agrabla » respond a Dionís hědistos theǒn « lo mai agraable dels dieus ». Aquesta designation pòt èsser aquesta d'una divessa del fogal domestic.
Ariana, princessa mortala
Ariana es evocada per incidéncia dins l’Iliada ont recep  l'epitèt de καλλιπλόκαμος, de las bèlas boclas, e ont presentada non pas coma una divessa, mas coma una princessa mortala. Sedusida per Tesèu, ajuda aquel s'escapar del Labirint. Es en efièch lo secors que pòrta a Tesèu que permet a aqueste d'obtenir la victòria sul Minotaure : contra la promesa de l'esposar, li balha un fial que debana en rèire d'el per trobar son camin. Mas, après aver tuat lo Minotaure, l'eròis l'abandona sus l'illa de Naxos — segon la tradicion mai correnta — o sur l'illa de Dia, segon Omèr.
A partir d'aquí, las versions divergisson al subjècte de la causa del biais de far de Tasèu e sul sòrt ulterior d'Ariana.
Dins una version, quita fin finala l'illa per seguir lo dieu Dionís, que lo mena a Lemnos. A amb el diferents enfants coma Queramos, Toas, Enopion, Eurimedon, Flias, Preparatos e Stafilos. Segon d'autras tradicions, morís de lagui. Segon Omèr, es tuada a Naxos per una flècha d'Artemis, sus òrdre de Dionís gelós, sens aver agut d'enfants d'el. La version omerica foguèt utilizada per Jean Racine:
Segon Henri Jeanmaire, la fasent morir pels trachs d'Artemis, Dionís raubavan pas solament a son rival, se la gardava. Jeanmaire mòstra tanben las afinitats d'Ariana amb Persefòna raubada per Ades. vinheta|237x237px|Baccus descobrissent Ariana a Naxos pelss Fraires Le Nain, vèrs 1635, Musèu de las bèlas arts, Orleans. Una autre version presenta l'abandon d'Ariana coma un accident : fàcia a una tempèsta que menaça lor nau, Tesèu es obligat sarpar sens Ariana. Aqueste abandon forçar seriá la causa de l'oblit de Tesèu de cambiar las velas de la nau (aurián degut èsser remplaçadas per de velas blancas se l'eròi avi trionfat). En efièch, una nèbla ven a l'entorn de la nau e trebolar la memòria de Tesèu, castig enviat pels dieus per punir sa traïson.
Egèu, lo paire de l'eròi, gaita lo retorn de la nau. Apercebent las velas negras, signa de dòl e fracaç contra lo Minotaure, se geta a la mar qu'ara pòrta son nom. Es donc en eròi portar lo dòl, malgrat sa victòria contra lo mòstre, que Tesèu torna dins son reialme.
Una tresena version de mitografs mai ancians pretend encara que Tesèu e Ariana aurián trobat refugi sus l'illa de Dia après una tempèsta. Atena auriá pargut a Tesèu per li aprene qu'Ariana es promesa a Dionís e que en consequéncia, deu renonciar a ela. Es lo còr estrifat que Tesèu deu quitar Ariana e obliga de cambiar las velas de sa nau. Mai, Afrodita auriá paregut a Ariana per la reconfortar li anonciant la novèla de sas nòças pròchas e la cofar d'una corona d'aur, que enseguida los dieus cambiaràn en constellacion per agradar Dionís.
L'istorian Peon d'Amatont, citat per Plutarc, conta qu'après una tempèsta, Tesèu es immobilizat sus las còsta de Chipre e deu far desbarcar Ariana, incomodada per la mar qu'es presa, mas tornant embarcar per vigilar sa seguretat, es emportat en plena mar. Las femnas del país aurián reculhit Ariana, assajant d'adocir son lagui li mostrant de falsas letras de Tesèu, e li aurián fach los darrièrs devers un còp mòrta sens aver podut ajagut. Tesèu seriá arribat pendent los obsèquis e aurián daissat una soma d'argent per instituir un sacrifici annal a Ariana, e tanben doas estatuas, una d'argent, l'autra d'aram.
Ariana, princessa immortalizada
D'en primièr, Ariana èra l'éposa de Dionís, son « doble feminin ». Esiòde dins la Teogonia la presenta atal. Afirma qu'Ariana foguèt transportada al cèl, Zèus l'avent fach immortala per agradar Dionís, qu'aviá esposat : « Dionís dels pèls d'aur per florissenta esposa prenguèt la blonda Ariana, la filha de Minos, que lo filh de Cronos levèt per sempre a la mòrt e al vielhum ».
Per Jean Haudry, i a pas cap rason de veire en Ariana una anciana divessa de la vegetacion. Lo mite s'explica per la subrevivéncia de Dionís, ancian « Fuòc divin » : lo Fuòc es un dieu gelós que contrenhavan sas esposas a la castetat. Lor infidelitat es castigada de mòrt atal sembla venir la legenda d'Ariana tuada per Artemis. Per aquesta rason, Tesèu fa pas que que tornar Ariana a Dionís, del mèsme biais que quand las Antesterias que remembran lo maridatge de Dionís e d'Ariana, la femname de l'arquont-rei es tornada al prèire que representa Dionís. L'esposa del rei represenata lo fogal reial e qu'aparten d'en primièr al Fuòc divin.
Dins lo lengatge corrent
A causa de son astúcia per ajudar Tesèu de se perdre pas dins lo Labirint, Ariana daissèt on nom al « fial d'Ariana », un fial conductor, al sens primièr (en sotada) coma al figurat. Encara en referéncia a aqueste mite, la fusada europèa pòrta son nom.
Musica
Las amors successivas d'Ariana amb Tesèu e Dionís/Baccus, e subretot la demorança d'Ariana a Naxos, inspirèron fòrça composicions musicalas: Claudio Monteverdi, Georg Friedrich Haendel, Joseph Haydn, Jules Massenet, Richard Strauss, Paul Dukas, Albert Roussel, Darius Milhaud, Bohuslav Martinů. Lo grop Dead Can Dance utilizèt lo concèpte dins una cançon que se nomena Ariadne (Ariana en anglés e en grèc ancian) dins l'album Into the Labyrinth en referéncia a son miègfraire presonièr del Minotaure. Asaf Avidan evòca tanben lo mite dins son album Gold Shadow (cançon The Labyrinth Song).
Art contemporanèu
Ariane es una de la 1 038 femnas representadas dins l'òbra contemporanèa de Judy Chicago, The Dinner Party, servada al Brooklyn Museum. Aquesta òbra presenta una taula triangulària de 39 convidats (13 per costat), cada convidat essent una femna, figura istorica o mitica. Los noms de las 999 autras femnas figuran sul sòcle de l'òbra. Lo nom d'Ariana figura sul sòcle, i es associada a la divessa sèrp, cinquena convidada de l'ala I de la taula.
Savigny-sur-Clairis
Savigny-sur-Clairis es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Geografia
L'altitud minimale de la municipalitat es d'unitat|153|m e la siá altitud maximala d'unitat|192|m.
L'altitude minimale de la commune est de 153 m et son altitude maximale de 192 m.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo appellation Savigniacum a testificat en 1396.
L'appellation Savigniacum est attestée en 1396.
Nòtas
<references group=N/>
Proustita
La proustita es un minerau de color roge sorn ò negre. A una duretat de 2,0-3,5 e una densitat de 5,57-5,62. Es format de sulfo-arseniüre d'argent (simbòl quimic : Ag3AsS3) cristallizat segon un sistèma trigonau de classa ditrigonala piramidala. Dins la natura, aquelei cristaus forman generalament d'agregats massís e son estriats e maclats. Son esclat es adamantin dins lei cristaus roges e metellics dins lei cristaus sorns.
La proustita se troba generalament dins de venas idrotermalas de temperatura bassa en associacion ambé de mineraus coma l'argentita e de mineraus de ganga. Es un minerau argentifèr que son esplecha es limitada en causa de sa raretat.
Anneux
Anneux es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Sent Lari
Sent Lari pòt èsser :
Saint-Léonard-des-Parcs
Saint-Léonard-des-Parcs es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat a portat lo nom de Herbidor.
En 1821, Sant-Léonard-de detlos-Parcs (107 abitants) absorbeix Santa-Colombe-la-Pichona (155 abitants), al sud-oèst de lo sieu territòri ; aquela darrièra i aviá portat lo nom revolucionari de Prairial.
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune a porté le nom d'Herbidor.
En 1821, Saint-Léonard-des-Parcs (107 habitants) absorbe Sainte-Colombe-la-Petite (155 habitants), au sud-ouest de son territoire ; cette dernière avait porté le nom révolutionnaire de Prairial.
Le Breil-sur-Mérize
Le Breil-sur-Mérize es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gene Vincent
Gene Vincent (nascut Vincent Eugene Craddock en 1935, mòrt en 1971) foguèt un cantaire de rock (pionièr de l'estil rockabilly) dels Estats Units d'America.
Resson (Mòsa)
Resson  es una comuna francesa administrada per lo departament de Mòsa de la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ipotèsi documentària
drecha|quadre|Diagrama relacional que descriu las divèrsas versions postuladas per l'ipotèsi biblica documentariá. L'ipotèsi documentària es una teoria filologica que prepausa d'aplicar al criticisme textual los primièrs cinc libres de la Bíblia (lo Pentateuc) per demostrar que son fruch de l'union de divèrses tèxtes. Aquela teoria foguèt promulgada per Julius Wellhausen al sègle XIX (epòca del vam del comparatisme) e faguèt fòrça polemica, que ja se contradisá l'idèa que lo creador unic dels libres èra Moïses. De religioses, acceptant la teoria, afirmèron que Moïses èra lo fondatot, inspirat per Dieu per causir los passatges mai pròches dels fachs.
Segon aquela teoria, i auriá quatre fonts diferentas, al vejaire cossí se nomena Dieu o sa postura davant los fachs: la J (ques s'utliza Jahvé), E (Elohim), la P (que soslinha lo ròtle dels prèires) e D (de deuteronòmi). Aquelas diferentas originas explican las repeticions de fragments e las incoeréncias que se tròban dins lo tèxte biblic, abans explicadas solament pel fach que Moïses copiava imperfectament la dictat divina.
La font J
La font J nomena Dieu Jahvé (YHVH en ebrièu, que lo tèxt original compren pas las vocalas). Es un dieu força antropomorfic e que complís sas promesas mas se lo pòt convéncer per cambiar d'opinion, coma quand Abraham demanda la cleméncia per Sodoma o Moïses li demanda que perdone los israelitas incrèduls del Exòde. La J indica tanben preferéncia per Judà dins la division del reialme d'Israèl en dos. Sembla èsser la font mai anciana (escricha cap al sègle X AbC) e sonestil es fòrça eloquent, cridant l'emocion del lector. Al respècte del meravilhament, los personatges an de carcteriscas plan umanas e son pas d'eròis, subretot Moïses, qu'apareis coma un intermediari entre Dieu e l'umanitat. Per contra, es la font que fa que los animals parlen, coma la sèrp del Paradís.
Conta l'origina de la Gènesi e s'ocupa de las istòrias que tòca  tota la condicion umana, fasent sovent de versions de mites babilonians, coma la Creacion. Explica tanben cossí Isaac coneguèt sa femna e la legenda sus las vilas de Sodòma e Gomòrra, inclusissent lo ròtle de Lòt. Se centra a justificar lo diferent ròtle de las dotze tribús ese basant sus d'istòrias de los sieus fondators, legitimant la dinastia del rei David. Compren tanben la circumcision, que vendrà una nòrma pels josieus. Presenta una fòrta coeréncia tematica.
Sembla qu'aquel tèxt sorgiguèt per unificar diferentas istòrias explicadas oralament a Judà. Son compilador, anonim, èra un prèire aaronita, doncas qu'insistís fòrça dins los simbòls que controtlava aquel grop, coma l'arca d'aliança o lo temple, e menciona pas d'autras tenguts per las faccions rivalas.
La font E
La font E nomena Dieu Eloím, que significa tanben poder, e explica que se participa en una manifestacion mejans lo fuòc o los nívols. Apieja Israèl davant Judà e a una fascinacion pels eròis, coma Josué o Efraím, e pels àngels (per exemple a l'escala de Jacòb). Lo caracteristica de Josèp qu'es capable d'interpretar los sòmis e non pas tant sus la relacion amb la femna de Putifar, coma o fa la font J. Son raconta, donc, a de tòcas mai fantasticas que las autras e es pròche dels libres dels profètas. Es datada del sègle VIII aC.
Comença amb la migracion d'Abraam e se centra sul sacrifici d'Isaac, que J gaireben explicava pas (e per contra detalhava las accions d'Isaac adult). Detalha cossí èra la vida en Egipte e la relacion de Moïses amb lo faraon, ont aparéis coma una cap capabla de convocar lo poder divin. Ofrís una version longa dels Dètz comandaments e sa transmission pel pòble. Presenta pas que de contradiccions mendres amb J (coma lo nom d'unes personatges segondaris).
L'autor seriá un prèire de Shiloh, e es per aquò la font que dona mai importança a Moïsess, contra Aaron, lo fondator de la faccion rivala (aquela de la font J). Alara explica l'istòria del calici d'aur, un passatge ont Aaron sembla en tolerant amb l'idolatria, o lo punicion de Miriam, la sòrre d'Aaron (perdonada per l'ntercession del quita Moises, que vei afirmada son autoritat pel quita Dieu).
La font D
La font D (del deuteronòmi, qu'es la font màger d'aquel libre) foguèt escricha per un sol autor al sègle VI AbC, epòca de l'exili a Babilònia, recamapant d'istòrias precedentas. De criticas creson qu'es benlèu lo meteis autor que lo libre de Jeremias. Conta los fachs en desòrdre cronologic, coma una seria de remembres. L'accent sus la dinastia de governaires e lor legitimitat, se basa sus desir de Dieu. Mòstra l'importança del monoteïsme, que distinguís lo pòble elèit dels vesins. Nomena a Dieu Jahvé p Eloím e mesclant a vegada doas formas per formar "Dieu nòstre senhor".
Comença amb los Dètz Comandaments, que vòl insistir sus la lei. Presenta los fachs negatius d'Aaron, coma la font E, mas elimina totas las istòrias de J e de E que poirián dintrar en conflicte amb la situacion del moment. L'estil es aquel d'un predicador e vòl soslinhar l'Aliança facha entre Dieu e lo sieu pòble, loqual a vegada l'oblia e agís pas coma caldriá.
La font P
La font P (dels Prèires) es la màger del Levitic. Apieja Aaron, dins una posicion similara a aquela de la J, e destaca lo cambiament de patit de Moïses après davalar de la montanha (que segon qualques traduccions incorrèctas aviá quitament banhas, coma lo demòni). Son estil es racional e compren de longas listas de genealogias que talhan la narracion. Explica pas las istòrias que pòdon metre en peril l'egemonia de Jerusalèm coma vila santa. Detalha los fachs relatius als rituals e la vida vidanta o dels afars practics coma las instruccions per bastir l'Arca de Noè. Ten una version mai esoterica e abstracta de la Creacion e elimina los passatge meravelhosos.
Union de las fonts
Las primièras fonts, J e E, serián estat mescladas dins un estat ipotetic (JE) per jónher las istòrias dels abitants d'Israèl amb aquelas dels de Judà après la casuda del primièr. Coma las istòrias son fòrça complementàrias, lor fusion foguèt simpla e pels punts discordents se dona doas versions o i a d'ensag de justificar (lo punt mai discordent seriá lo sacrifici d'Isaac e foguèt benlèu lo compilador de JE qu'introduguèt l'àngel qu'arestèt Abraam).
Aquela font JE foguèt utilizada per D e P independentament, apondent cadun las istòrias oralas de lo sieu grop sacerdotal. Sembla, per la lenga, que D foguèt compausada en doas estapas (D1 e D2) e mai se los criticas son pas unanims sus aquel punt. La version finala de la Bíblia foguèt la fusion de JE, D, P e unes tèxtes mendres posteriors (sovent designats coma conunt R, pels redactors de la version finala). Aquela fusion es imperfècta e daissa dins la narracion finala de passatges repetius o contradictòris e sembla èsser òbra de divèrsas mans.
Lengas balant
Las lengas balant son un grop de lengas parladas en Senegal e en Guinèa Bissau. Constuïsson una branca de las lengas atlanticas de la granda familha de las lengas nigèrocongolesas.
Classificacion
Lo balant es tradicionalament presentat coma estant una lenga. En fach, se dessepara en doas lengas distinctas, e benlèu mai, qu'i a de parlars mal coneguts, lo fora, lo mane, lo soofa, lo naga, o lo fraase.
La classificacion intèrna del balant es, :
Estocòlme
Estocòlme (en suedés: Stockholm) es la capitala de Suècia e la mai granda de las capitalas escandinavas. Sa conurbacion, a caval sus lo lac Mälaren e la mar Baltica, passa lo milion d'abitants. La vila s'estend per un ensemble d'illas, de las qualas la mai significativa es la que forma la Gamla Stan, o vila vièlha. L'edifici sèti de l'Ostau de Vila es famós internacionalament, ja que es ont se fa la remesa dels prestigioses Prèmis Nobel.
Maison-des-Champs
Maison-des-Champs es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Estocòlme
La ciutat d'Estocòlme (Stockholms kommun) compta 871.952 abitants (31-12-2012). mas lo nom d'Estocòlme es generalament donat a l'ensemble del comtat d'Estocòlme, que ne regropa 2.011.047 (30-09-2009).
Maison-des-Champs
Istòria
Los abitants d'Ostal dels Camps son los Eclaris.
Les habitants de Maison des Champs sont les Eclaris.
Estocòlme
En tant que capitala suedesa, lo govèrn i residís e lo parlament s'i reunís. Es tanben la residéncia del cap de l'Estat, lo rei Carles XVI Gustau de Suècia.
La ciutat es la capitala de Suècia dempuèi lo sègle XIII.
Situacion
Estocòlme se tròba sus la còsta orientala de Suècia, a l'endrech ont lo lac Mälar rejonh la mar Baltica. La quita vila s'estend sus quatorze illas qu'apertenon totas a l'archipèla d'Estocòlme, ont l'aiga representa aperaquí 30 % de la superfícia de la vila amb una proporcion identica pels espacis verds. Cinquanta-set ponts permeton de religar los diferents quartièrs,.
La vila foguèt fondada sus la pichona illa de Stadsholmen (ont se tròba Gamla stan, la vila vièlha), e s'es puèi desvolopada al nòrd cap a Norrmalm e Östermalm, e al sud cap a Södermalm.
L'importanta archipèla, constituida d'aperaquí 24,000 illas, es un luòc de detenta particularament presat dels abitants de la vila, que s'i rendon la dimenchada o lo dimècres après -dinnar.