cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Salafisme
França
Segon de fonts policièras, en França i auriá 90 luòcs de culte d’obediença salafista sus 2 500 recensats en 2015, es a dire dos còps mai qu'en 2010 e gaireben cinc còps mai qu'en 2005. Segon la Direccion generala de la seguretat interiora (DGSI), lo nombre de fidèls afiliats al corrent el triplèt entre 2010 e 2015, passant de a. Aquela progression se realiza subretot dins los grands centres urbans (region parisienca, Ròse-Alps e Provença-Alps-Còsta d'Azur).
Segon lo sociològ Samir Amghar, ''« [...] lo salafisme s’implantèt mercé a la predicacion dels primièrs diplomats europèus tornats d’Arabia Saudita ont èran anat seguir una formacion en sciéncias religiosas. [...] Los obratges dels teologians salafís son torjorn mai presents dins las librariás islamicas, venon de referéncias per fòrça musulmans, quitament per aqueles qu'apartenon a las autras tendencias de l’islam (Fraires musulmans, tablighis…). Lo salafisme s’impausa totjorn mai coma una ortodoxia religiosa. Aquela predicacion es tan eficaç que le movement vegèt los seus efectius doblar en cinc ans, passant de 5 000 en 2004 a mai de 12 000 uèi (en 2012) »''.
E de notar una evolucion recenta : ''« Internet venguèt la font màger d'informacion religiosa mas tanben lo proveseire màger de radicalitat. Es pas mai dins las mosquetas (radicalas), luòcs tradicionals del debat mas tanben del recrutament dels jihadistas abans l'11 de setembre de 2001, e ont los imams (salafistas) se sabon uèi fórça vigilats pels servicis de rensenhament [...] »''. En efièt, quitament los salafistas jihadistas tornan amb succés los còdis del web e los principis del marketing 2.0 per embrigadar la jovença e l'incitar a trencar totalament amb lo rèste de la societat dita mescresenta.
Pel sociològ Samir Amghar, l'autra rason se la cal cercar dins la « demanda de nòrmas fòrça estrictas ». Aquela afiliacion a « de grops religioses intensius fòrts, capables d’ofrir de còdis de sens e una seguretat amaisanta » seriá tanben vista coma una « escomesa manifèsta a l’opinion majoritària ». Los salafistas pensan incarnar un « grop dangierós o de crénher pe las classas mejanas e superioras ». Es perque, « lo salafisme emmasca aqueles qu'an un diferend amb l’òrdre social ».
Pasmens, segon Mediapart, lo salafisme francés Aucun de ses représentants ne siège dans l'Instance de dialogue avec l'islam, lancée par Manuel Valls le 15 juin 2015 pour réfléchir à la formation des imams et au financement des mosquées ».
Critica del salafisme
Al sen del mond musulman, lo movement salafista contemporanèu es l'objècte de criticas vivas. Gaireben totes los musulmans li repròchan, subretot, d'aver una compreneson estrecha dels diferents tèxtes religioses, per exemple l'Alcoran e la Sunna, privilegiant una lectura tròp literala, e negligent lo contèxte d'escritura e l'esperit d'aqueles tèxtes, que siá dins lo domèni teologic o jurisprudencial.
Lo deputat de Charenta Maritima, Olivier Falorni, crida los poders publics a s'atacar a aquela « ideologia que considèra la Republica coma une mescresença », avertissent que « lo salafisme es lo carburant del jihadisme ».
A vejar aquela pression contrenhenta que compara a aquela de las màfias, l'istorian André Ropert suggerís de, soslinhant que.
Lo jornalista Mohamed Sifaoui es encora mai virulent al vejaire del salafisme que qualifica d' « ideologia niilista » : « Dempuèi fòrça annadas, plaidegi, malgrat los brams ipocrits, a la criminalizacion de l'ideologia salafista a l'interdiccion pura e simpla de l'organizacions s'inspirant de la pensada dels Fraires musulmans ».
Per Pierre Conesa, ancian naut foncionari del ministèri de la Defensa, « Siam en guèrra contra lo salafisme [...] mas simplament, lo salafisme, es l'Arabia Saudita donc es malaisit ».
Província de San Juan (Argentina)
La Província de San Juan qu'ei ua província d'Argentina qui partatja ua longa termièra dab la Republica de Chile. las soas autas termièras que son partatjadas dab las autas províncias argentinas de La Rioja (au nòrd), (a l'est), Mendoza (au sud-oest) e San Luis (au sud). San Juan qu'ei ua grana region viticòla.
Cercedilla
Cercedilla es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Present (gramatica)
Lo present es en lingüistica una forma del vèrb que signala tipicament qu'un eveniment se situís dins lo present. A vegada Lo present correspond almoment exacte de l'enonciat (« Vos declari marit e femna. »), mas es pas l’escasença mai frequenta: marca mai sovent d’eveniments avent començat o s’acabant après lo moment present, que siá d'un estat (« es fatiguat. »), d'una vertat generala (« Nòva York es lo sèti de l’ONU. ») o d'una abitud (« Se desvelha d’ora cada . »), lo moment present pòt s’espandre dins lo passat o lo futur pròches (« Arribi tot just ». « Veni ».).
L’occitan conéis pas qu’un sol present de l'indicatiu, alara que l'anglés destria lo present simple del progressif.
Kraftwerk
right|200px|thumb|Kraftwerk en 1976 Fondat en 1970, Kraftwerk (usina electrica, prononciat [ˈkʁaftvɛɐ̯k]) es un grop de musica electronica alemand originari de Düsseldorf (Alemanha). Kraftwerk es un grop precursor en matèria de musica electronica, demest los primièrs a popularizar lo genre (ambe lo Francés Jean-Michel Jarre).
Kraftwerk serà sustot un dels grops qu'aurà lo mai marcat la musica pop de la fin del sègle 20en, en particular lo disco (Giorgio Moroder), l'italo-disco (Topo & Roby) e la new wave (The B-52's, Bronski Beat e The Communards, Duran Duran, Talk Talk, A-ha, Pet Shop Boys, Marquis de Sade, Indochine), mai especificament la synthpop, genre eissit dirèctament de l'estili Kraftwerk : aital, l'influéncia de Kraktwerk s'ausís clarament dins la musica de grops coma Depeche Mode, Eurythmics, Tears for Fears, Orchestral Manoeuvres in the Dark, Visage, Propaganda, Frankie Goes to Hollywood, Secret Service, Alphaville, Camouflage etc.
Kraftwerk a tanben influenciat lo hip-hop e la house al nivèl de l'escapolonatge, e plan evidentament fins a uèi la tècno e d'un biais general tota la musica electronica de las annadas 90 (U96, Scooter, Benny Benassi, The Prodigy, Daft Punk, Air) vist que la tècno e l'electrò au sens larg es de facto eretièra dels estilis precitats (disco, synthpop, house e hip-hop).
La sonoritat del grop se caracteriza per la combinason d'una linha de bassa e d'una ritmica electronica ambe una estructura armonica e de melodias repetitivas fachas a partir de sintetizors, ambe de paraulas minimalistas cantadas o roboticas dins mantunas lengas, mai que mai en anglés, en alemand e en francés, mai rarament en espanhòl, en rus, japonés, italian o en polonés.
Demest los títols emblematics de Kraftwerk, se pòt citar Radioactivity, Trans-Europe Express, The Robots o encara Das Model.
Lo paure Florian Schneider-Esleben defuntèt en 2020.
Lengas bihari
Las lengas bihari son un grop de las lengas indoarianas. Aquelas son una branca de las lengas indoiranianas qu'apertenon se meteissas a las lengas indoeuropèas. Se parlan en Índia e en Nepal.
Victoria Abril
Victoria Mérida Rojas, mai coneguda coma Victoria Abril (Madrid, lo 4 de julhet de 1959) z-es ‘na actritz espanhòla de cinèma e de television e maitot 'na cantaira. Mesura 1,59 m. Estudièt lo ballet.
Lengas bihari
Istòria
Grierson dins son Linguistic Survey of India (1903-1928) classa las lengas bihari dins la branca de las lengas indoarianas de l'èst. Aquela vista prevalguèt longtemps. Las opinions actualas son en desacòrd amb Grierson. Cardona (1974) plaça lo bihari amb l'indi, qu'es a dire dins las lengas centralas, mentre que Jeffers (1976) estima que son pas quicòm mai qu'una branca autonoma del indoarian.
Victoria Abril
En 1976, comencèt a la television en “Un, dos, tres...responda otra vez”. Trabalhèt embe los realizators espanhòls Pedro Almodóvar, Manuel Gutiérrez Aragón, Carlos Saura e Barry Levinson.
Lengas bihari
Classificacion
La classificacion del bihari es :
Victoria Abril
Victoria ‘nèt en França per que èra bòn’amia d’un òme. Z-a dos enfants, Martín e Félix, embe lo realizator Gérard de Battista.
Lengas bihari
Classificacion
Lo pali, una lenga indoariana mejana mòrta, es restacat al sosgrop maithilic.
Tillé
Tillé es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Geografia
La municipalitat de Tillé compte 1088 abitants e a situat a l'oèst de la region Picardie.
Tillé Es un vilatge situat a 4 quilomètres al nòrd de la vila de Beauvais, prèpa de grands aisses tales que la départementale 1001 (ex Rota Nacionala 1), o encara de la autoroute A16 en connectant París a Calava.
Lo vilatge fa partida de la comunitat d'aglomeracion del Beauvaisis e a situat en lo costat de Nivillers, al nòrd-es de Beauvais.
A abandonat la comunitat de municipalitats ruralas del Beauvaisis per prene la comunitat d'aglomeracion del Beauvaisis.
La commune de Tillé compte 1088 habitants et est situé à l'ouest de la région Picardie.
Tillé est un village situé à 4 kilomètres au nord de la ville de Beauvais, proche de grands axes tels que la départementale 1001 (ex Route Nationale 1), ou encore de l'autoroute A16 reliant Paris à Calais.
Le village fait partie de la communauté d'agglomération du Beauvaisis et est situé dans le canton de Nivillers, au nord-est de Beauvais.
Adrian Mariappa
Adrian Joseph Mariappa (Harrow, Londres, 3 d'octobre de 1986) es un fotbolaire jamaican. Jòga dins lo club de Crystal Palace de la Primièra Liga (primièra division) anglesa.
Tillé
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Subjonctiu
Lo subjontiu es un mòde verbal dels mòdes irreals epistemics, es a dire, que se fa referéncia a aquestas afirmacions que poirián se debanar mas qu’encara lo faguèron pas (o que porián se debanar pas). Son nom fa referéncia al fach que mai sovent aparéis dins una frasa subordonada, e depend d'una autra proposicion exprimida a l’indicatiu. Pòt prene de formas destriadas, coma dins las lengas romanicas, o se deduire de la quita construccion gramaticala alara pren un aspècte identic a d’autres mòdes, coma dins gaireben totas las lengas germanicas.
En occitan
En occitan existís lo subjonctiu present e lo subjonctiu passat
Usatge
Lo subjonctiu s’utiliza dins la principala per indicar que lo fach evocat rebat pas de la realitat. Marcant una eventualitat, un objectiu, una consequéncia, un vòt, una condition o ipotèsi, un òrdre, una defensa.
Dins una subordonada s’utiliza lo subjonctiu après
Concordància dels temps
La concordància dels temps es pas totalament obligatòria en occitan. Es foncion del sens : Vòli que vengas (Eventual) ≠ Vòli que venguèsses (Irreal).
En catalan
En catalan quatre temps del subjuntiu: present, imperfach, perfach e plus qu’imperfach, que se forman amb las raices derivadas del latin e que a lor torn son una sintèsi de dos mòdes del protoindoeuropeu: el subjontiu e l'optatiu.
En Francés
Lo subjonctiu es utilizat per mostrar una incertitud o una irrealitat, alara que l'indicatiu afirmava una certitud. Lo subjonctiu servís tanben a exprimir un fach real, mas lo presentant coma una pensada o una idèa envisatjada, alara que l'indicatiu contava un fach tal coma es. Los subjonctius imperfach e plus qu’imeparfach pòdon remplaçar los subjonctius presents e passat a mèsme biais que se fa per l'imparfach e lo mai qu’imperfach remplaçan lo present e lo passat compausat per respectar la concordànça dels temps quand la principala es al passat; mas la practica se pèrd. Es pas necessàri qui aja una conjonccion de cooridacion per que s’utilize obligatòriament lo subjonctiu. Lo subjonctiu èra, a l'origina, afar de semantica, mas aqueste critèri se perdèt per venir mai un afar de « mecanic » que la practica demanda d’esfòrç.
En portugués
Dins lo mòde subjuntiu es possible d’utilizar los tres temps verbals de basa.
En espanhòl
Exitís en espanhòl lo subjonctiu futur, s'utiliza pauc e subretot en drech. Es, dins la vida videnta es remplaçat per un autre temps corrent del subjonctiu (present, imperfach, perfach, plus qu’imperfach).
En alemand
Çò que sembla mai al subjuntiu en alemand es lo conjuntiu, qu’es, amb l’indicatiu e limperatiu, un dels tres mòdes que pren lo vèrb. En alemand existisson doas clasas de conjuntius: lo Conjuntiu I (Konjunktiv I) e lo Conjuntiu II (Konjunktiv II). Dins ambedos, un eveniment se representa pas coma vera, mas sonque imaginat (irrealitat, potencialitat) o indicat indirèctamente sens garantida.
En anglés e neerlandés
Dins aquestas lengas l’usatge del mòde subjoncctiu se limita al lengatge jurídic o religiós (arcaïzant) e a d’expresions fosilizadas como as it were (anglés), als het ware (olandés) 'digam; per lo dire atal' o Long live the king! (Anglés), Lang leve de koning! (olandés) 'Viva lo rei!'.
Alec Chamberlain
Alec Francis Roy Chamberlain (20 de junh de 1964) es un ancian fotbolaire anglés. Fa actualament d'entrenador dins lo club de Watford.
Lentilhèiras
Lentilhèiras (Lentillères en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Nòstra Dama de Noalhac
Nòstra Dama de Noalhac (Noailhac en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Pont (país)
thumb|200px|left|Representacion d'ua campanha en Pont deu temps de la regina [[Hachepsot]] Pont qu'ei ua antica contrada d'Africa mencionada dens lo tèxtes ieroglifics egipcians. Per l'Egipte antica qu'èra ua hont de materias preciosas.
En egipcian ieroglific Pont qu'ei l'exacta trancripcion fonetica deu non marcat :
o
Zigòt
En biologia, un zigòt diploïde (simbolizat per la letra ω) qu'ei un ueu fecondat per la rencontra de dus gamètas (simbolizat per la letra γ) aploïdes sia un ovul (gameta femenin) o ooesfèra (en çò deus vegetaus) e un espermatozoïde (gameta mascle).
Philipp Eduard Anton von Lenard
Philipp Eduard Anton von Lenard (n. en 1862, m.1947) foguèt un fisician alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisica en 1905.
Ors (Nòrd)
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Aurs a traversat pel canal en connectant la Sambre a la Oise. A situat en bordure del Beu-l'Avesque, bòsc #qu'a situat totalament sul territòri de la comuna.
Ors est traversé par le canal reliant la Sambre à l'Oise. Elle est située en bordure du Bois-l'Évêque, bois qui est situé entièrement sur le territoire de la commune.
Istòria
La municipalitat a protegit lo camp militar d'Aurs.
Ashley Young
thumb|Ashley Young (2018) Ashley Simon Young (Stevenage, Anglatèrra, 9 de julhet de 1985) es un fotbolaire anglés. Jòga actualament al Manchester United.
Majorau dau Felibritge
Dins l’organizacion dau Felibritge, lei majoraus dau Felibritge son cincanta personas elegidas a l’escasença de la Santa Estela e que constituísson lo consistòri, una mena de Consèu d’administracion. Son élei qu’eligisson lo capolier.
Istòria
Lei majoraus son instituïts dins leis estatuts de 1876. En 1876, son 28 occitans e 22 catalans. Es una foncion a vida, fòra demission e exclusion per rasons de las grèus. En 1881, 22 novèus majoraus occitans son instituïts, e 3 novèus catalans. En 1893, en seguida a la pujada daus nacionalistas francés dins la ierarquia dau Felibritge, lei majoraus catalans son suprimits. Venon de “sòcis” (membres estrangiers associats).
Ors (Nòrd)
Istòria
La commune a abrité le camp militaire d'Ors.
Tit
Tit ei un vilatge situat en la comuna de Tamanrasset, en eth Districte de Tamanrasset, Provincia de Tamanrasset, Argeria. Ei plaçat ath sud d'Oued Abalessa, a 38 km ath nòrd-oèst dera vila de Tamanrasset. Aquest vilatge argerian ei plan conegut pr'amor qu'ei eth lòc on se debanèc era Batalha de Tit en 1902 entre tropes meharistes franceses e toaregs de Kel Ahaggar.
Aubérive
Aubérive es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chapinería
Chapinería es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Mycota
Lo rèine dei Mycota ò Fungi constituís un taxon gropant totei leis organismes eucariòtas que son generalament dichs bolets o fonges (var. campairòls, camparòus, campanhòus / champanhòus ò coamèls). Aqueu rèine fòrma un ensems fòrça diversificat que va d'organismes Cellula|unicellular ai bolets « superiors » compausats d'un pè e d'un capèu.
Lòngtemps classats entre lei vegetaus, lei bolets ne foguèron separats en 1969 en causa de l'abséncia de fotosintèsi. La micologia es la sciéncia que leis estudia e lei depinta. En 2017, i aviá aperaquí 100,000 espècias qu'èran identificadas. Pasmens, aqueu nombre èra fòrça febla en comparason dei 5 a 10 milions d'espècias que son existéncia es sospichada. Ansin, lei bolets son encara fòrça mau coneguts e de recèrcas son en cors per definir una classificacion clara au sen dau rèine.
De l'Antiquitat a l'Edat Mejana
Lei tèxtes antics e medievaus sus lei bolets son rars. En Euròpa, lei pus importants foguèron escrichs per Plini lo Vièlh (23-79) e Dioscorides (vèrs 40-90). Limitats, aquelei trabalhs leguèron a la sciéncia modèrna de tèrmes coma amanita, boletus, manitaria, myco ò tuber. En Asia, lo tèxte pus ancian es japonés data de 199 e regarda lo shiitake.
Pasmens, la cultura dei bolets es anteriora an aqueleis escrichs. Existiá, au sègle II avC, en Grècia onte de foliòtas èran cultivadas sus una mescla d'aiga de fems de cavau, de cendre e de figuiera. Dins aquò, aquela produccion demorèt limitada e lei premierei culturas vertadieras de bolets apareguèron ai sègles XI-XII en China e en Japon. D'autra part, dins mai d'una region, certanei bolets faguèron partida de farmacopèas tradicionalas.
Paul Greengard
Paul Greengard (n. en 1925) es un mètge american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 2000.
Mycota
La formacion de la micologia
L'estudi dei bolets comencèt probablament au sègle XVI en Euròpa. Certanei botanistas comencèron de tornar legir e de criticar lei tèxtes de Plini lo Vièlh e de Dioscorides que parlavan de bolets. En parallèl, d'autrei sabents comencèron de descriure d'espècias novèlas coma Phallus impudicus depintada per lo mètge umanista olandès Hadrianus Junius (1511-1575).
Paul Greengard
Biografia
Nasquèt la 11 de decembre de 1925 dins la vila de Nòva York. Durant la Segonda Guèrra Mondiala faguèt partida de la Marina nòrd-americana en trabalhant coma tecnician electronic a l'Institut Tecnologic de Massachusetts en desvolopant de metòdes contra los kamikazes japoneses. Estudièt medecina e biofisica a l'Universitat Johns Hopkins de Baltimore, ont obtenguèt lo doctorat lo 1958. Realizèt d'investigacions postdoctoralas a l'Universitat de Londres, Cambridge e Amsterdam, per venir posteriorament professor a l'Universitat Vanderbilt, Yale e Rockefeller.
Mycota
La formacion de la micologia
Aquelei trabalhs donèron pauc a pauc naissença a d'òbras de sintèsi prepausant lei premierei classificacions vertadieras. Ansin, lo flamand Carolus Clusius (1526-1609) publiquèt un catalòg de 105 espècias devesidas en 47 genres. Puei, en 1592, l'Italian Giambattista della Porta (1535-1615) emetèt l'ipotèsi d'una reproduccion gràcias a de semenças. Dins aquò, en despiech d'aqueleis avançadas, lei progrès foguèron lents e lei cresenças tradicionalas largament perpetuadas.
Paul Greengard
Recèrca scientifica
Interessada en los neurotransmissors, contunhèt la linha de recèrca iniciada per Arvid Carlsson sus l'estudi de divèrses medicaments qu'afèctan lo sistèma nerviós, principalament sus la dopamina, serotonina e noradrenalina.
Mycota
La formacion de la micologia
La micologia modèrna foguèt fondada en 1729 per lo botanista pisan Pier Antonio Micheli (1679-1737). Son òbra majora Nova plantarum genera donava la descripcion de 900 bolets e liquèns e depintèt per lo premier còp l'existéncia deis espòras. Se sei conclusions se turtèron au scepticisme de sei contemporanèus, entraïnèron lo començament d'un important trabalh de classificacion. Lo tèrme « micologia » eu meteis apareguèt en 1836 e foguèt premier utilizat per lo Britanic Miles Joseph Berkeley (1803-1889).
Ambé leis avançadas scientificas regardant lei bolets, de progrès foguèron pauc a pauc realizats pertocant la cultura de certaneis espècias. En particular, en 1707, foguèt depintat lo premier procès de cultura d'Agaricus bisporus que venguèt lo bolet pus consumat en Occident.
Vèrs la creacion d'un rèine especific dau vivent
Au sègle XVIII, l'aparicion dau microscòpi marquèt lo començament d'un esfòrç de classificacion que continua totjorn a l'ora d'ara. Premier, se concentrèt sus lei bolets superiors (observacion deis espòras, multiplicacion dei descripcions...). Lo Francés Pierre Bulliard (1752-1793), lo Olandés Christiaan Hendrik Persoon (1761-1836) e lo Suedés Elias Magnus Fries (1798-1878) ne foguèron lei figuras principalas. En particular, l'òbra de Fries, que conteniá la descripcion de 2,770 espècias suscitèt de vocacions e lei « descubèrtas » de bolets novèus se multipliquèron a partir deis ans 1820.
Sei trabalhs foguèron perseguits per una generacion de micològs coma Lucien Quélet (1832-1899), Petter Adolf Karsten (1834-1917) ò René Maire (1878-1949) que desvolopèron lei recèrcas de seis ainats e donèron d'estructuras pus establas a la disciplina coma de societats scientificas especializadas. Ansin, au sègle XX, la micologia èra venguda un camp scientific vertadier.
Aqueleis observacions permetèron pauc a pauc d'establir de diferéncias claras ambé lei vegetaus. La pus importanta èra l'abséncia de clorofilla e donc de fotosintèsi. En 1969, aquò decidèt l'Estatsunidenc Robert Harding Whittaker (1920-1980) de crear un rèine dau vivent especific per lei bolets : lei Mycota ò lei Fungi.
Enjòcs actuaus de la micologia
Uei, la recèrca sus lei bolets contunia de se concentrar sus la classificacion. Per aquò, lei micològs dèvon descriure totjorn mai d'espècias mai lo trabalh es lent. D'efèct, identificar d'espècias novèlas es una causa malaisada car necessita sovent l'utilizacion de mejans tecnologics complèxs (microscòpi, estudi genetic...). De mai, l'aumentacion dau nombre de bolets coneguts aumenta lo nombre de genres e de cas novèus. Ansin, dempuei lo començament deis ans 2010, una partida de la comunautat scientifica pausa la question de l'unicitat dau rèine dei bolets : es que fan partida d'un rèine unic ò es que son d'organismes diferents que presentan d'evolucions similaras ?
L'autre domeni important de la recèrca sus lei bolets regarda leis espècias comestiblas de valor auta. D'efèct, se la cultura industriala sembla encara limitada a un nombre fòrça reduch, es possible de crear de zònas de recòlta. Per exemple, es uei possible de crear una rabassiera car lei relacions entre lei bolets dau tipe Tuber e son environament son ben conegudas. En revènge, es impossible de preveire la productivitat de la rabassiera avans lei premierei recòltas.
Generalitats
Lei bolets fòrman un grop presentant una diversitat extrèma que va d'espècias microscopicas a d'organismes de plusors quilogramas. Presents dins la quasi totalitat dei mitans terrèstres e aquatics, an un ròtle fondamentau dins l'ecologia de la planeta car reciclan la matèria mòrta. Lòngtemps classats a tòrt entre lei vegetaus, ne fan plus partida car son pas capables de realizar la fotosintèsi. Son mòde de nutricion es eterotròf, es a dire que lei bolets dèvon se norrir de matèria organica preexistenta. Enfin, son pareu cellular es fach de quitina, la meteissa substància que fòrma l'esquelèt extèrne deis artropòdes.
Lei bolets son formats – coma leis algas – d'un talle. Au contrari deis animaus e dei vegetaus superiors, an donc ges de racina, de camba ò de fuelh. Per lei bolets unicellulars, lo talle es format d'una cellula unica e de seis apendicis. Per lei bolets pluricellulars, es fach d'una estructura filamentosa, generalament sosterranha, dicha micèli (ò micèlium) : Lo micèli se desvolopa dins lei direccions onte lei condicions son favorablas e pòu formar un ret fòrça complèx. Per lei bolets superiors, lo micèli pòu formar d'estructuras complèxas utilizadas per la reproduccion coma lo carpofòr dei bolets superiors (es a dire lo bolet ambé son pè e son capèu).
Abitat
Lei bolets son d'organismes frequents de la vida terrèstra car pòdon colonizar la quasi totalitat dei compartiments biologics e resistir de condicions fisicas ò quimicas duras (raionament ionizant, concentracion auta de sau, fònts caudas oceanicas...  ...). Prosperan dins leis endrechs onte se tròban de quantitats importantas de matèria organica e d'oxigèn. Pasmens, certaneis espècias pòdon subreviure sensa oxigèn. Lei mitans mens favorables son l'aiga, lei jaç abiotics de la crosta terrèstra e lei regions d'altitud.
Lei bolets parasits
Lei bolets parasits se norrison au detriment d'autreis organismes vivents e pòdon entraïnar de malautiás mai ò mens grèvas, de còps mortalas, dins son òste. Aqueu darrier pòu èsser d'origina variada (autre bolet, alga, vegetau superior, animau...). Leis aubres e lei plantas vivents ne son sovent victimas car existís mai d'un bolet microscopic que s'ataca ai vegetaus vivents. En particular, es lo cas dei crancs, dei rolhs ò deis oïdiums.
Diversitat dei mecanismes de reproduccion
Lei mecanismes de reproduccion dei bolets presentan una diversitat fòrça importanta ambé de sistèmas asexuats e sexuats. Sa classificacion es d'alhors largament basada sus sei particularitats.
La reproduccion asexuada presenta tres tipes tipes de mecanismes principaus. Lo premier consistís en l'individualizacion d'una ifa, es a dire d'un filament dau bolet. Lo segond es fondat sus la formacion de conidies que son de menas de broturas naturalas similaras ais espòras. Enfin, lo tresen mejan major es basat sus la dispersion d'espòras dotats d'un ò de plusors flagèls.
Coma per leis autreis espècias sexuadas, la reproduccion sexuada necessita la fusion de doas cellulas especializadas. Aquò entraïna la formacion d'organs de pichona talha que son dichs ascs e basidis. Lo premier sembla un sac contenent uech ascospòras e lo segond a un sòcle ambé quatre bisidiospòres. Cada espòra particulara pòu donar naissença a un micèli novèu. Se tròban dins un jaç fin, dich imèni, de l'organ de fructificacion dau bolet : lei lamellas ò lei tubes dau capèu, la superficia e leis alveòlas dei maurilhas, l'interior dei copas deis aurelhas de Judàs, l'exterior dei clavàrias...
Xixón
Gijón (en castelhan) o Xixón (en asturleonés) es la vila pus granda de la Comunautat Autonòma d'Astúrias, en Espanha. Sa populacion èra estimada a 277,897 abitants, en 2007. Sa superficia totala es de 181,6 km².
Mycota
Diversitat dei mecanismes de reproduccion
Se certaneis espòras an de mejan de desplaçament coma de flagèls, la màger part de la dispersion es assegurada per de paramètres exteriors coma lo desplaçament d'insèctes venguts manjar una partida dau bolet, la preséncia de vent, de rajadas d'aiga... Un còp arribat dins un terren favorable, una espòra va donar naissença a una ifa que va se desvolopar per formar un micèli.
Xixón
thumb|430px|left|[[Plaja a Gijón.]]
Mycota
Classificacion
I a encara ges de classificacion dei bolets que siegue objècte de consensus entre lei micològs. De mai, lei bolets son encara un rèine pauc estudiat dau vivent. D'efèct, en 2015, 100,000 espècias èran estadas identificadas sus un totau estimat entre 5 e 10 milions. Pasmens, de tendàncias existisson per destriar :
Culhida e cultura
L'utilizacion alimentària dei bolets sembla fòrça anciana qu'es atestada durant l'Antiquitat. En 2017, i avián 1,100 espècias comestiblas identificadas. Son d'aliments que sa valor nutritiva es febla (22 calorias per 100 g) amb una proporcion fòrça importanta d'aiga (aperaquí 92%) e de fibras. Son pereu una fònt de proteïnas, de vitamina B e d'oligoelements. Pasmens, en causa de la capacitat dei bolets de concentrar leis oligoelements dins sei teissuts, pòdon tanben de còps concentrar de compausats mineraus toxics.
La cultura de bolets regarda encara pauc d'espècias. La màger part dau mercat es dominat per Agaricus bisporus e per lei bolets asiaics coma Lentinula edodes. Pasmens, d'autreis espècias son cultivadas coma Pleurotus ostreatus, Agrocybe aegerita ò Auricularia auricula-judae. De recèrcas son en cors per desvolopar de culturas industrialas ò semi-industrialas de bolets de valor auta coma Tuber melanosporum ò Boletus edulis.
Proprietats medicalas
L'usatge medicau dei bolets es fòrça ancian e data probablament de la Preïstòria. A l'ora d'ara, aperaquí 700 espècias fan partida dei farmacopèas tradicionalas qu'existisson dins lo mond. D'efèct, mai d'un bolet contèn de moleculas complèxas que pòdon aver d'aplicacions variadas. Per exemple, la penicillina es un antibiotic poderós eissits de bolets dau genre Penicillium que foguèt fòrça utilizat dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XX.
Intoxicacion
Leis intoxicacions entraïnadas per lei bolets son quasi unicament causadas per de bolets superiors contenent de toxinas. L'importància dei trèbols es variabla mai certanei bolets pòdon entraïnar d'intoxicacions mortalas. Varia de trèbols digestius simples a la mòrt. Aquò despend de la natura dei toxinas e de sa concentracion. Entre leis espècias pus perilhosas en Occitània, se fau nòtar lei tres amanitas mortalas (Amanita phalloides, Amanita verna e Amanita virosa), plusors espècias de cortinaris (Cortinarius orellanus, Cortinarius henrici...) ò encara la familha dei lepiotas pichonas (Lepiota helveola, Lepiota brunneoincarnata...).
En fòra dei bolets mortaus, existís d'espècias capablas d'engendrar de sindròmes ambé de trèbols violents dau sistèma digestiu ò dau sistèma nerviós. Per exemple, es lo cas d’amanita muscarina qu'es l'arquetipe dau bolet toxic. Enfin, lei bolets comestibles pòdon pereu entraïnar d'intoxicacions quand son venguts tròp vièlhs per la consumacion.
Dins lo cas d'una ingestion de bolets verinós, l'intoxicacion pòu èsser immediata ò necessitar un periòde d'incubacion variabla (generalament de quauqueis oras a quauquei jorns) segon lo tipe de bolet. Lei diferents sindròmes son classats segon la toxina responsabla e lei consequéncias sus l'organisme. Per defugir una intoxicacion, es necessari d'aprene d'identificar corrèctament lei bolets, especialament leis espècias perilhosas, e de jamai manjar un bolet que son identificacion es mau segura.
Acoela
Los Acoela son un embrancament de vèrms marins liures (pas parasits). Longtemps, foguèron considerats coma de Platyhelminthes.
Son plaçats a la base dels Bilateria coma los Nemertodermatida amb los quals son estats raprochats dins los Acoelomorpha. quatre cents espècias son conegudas.
Classificacion
Acoela
Ligams extèrnes
''Tyler S, Schilling S, Hooge M, and Bush LF (comp.) (2006) Turbellarian taxonomic database. Version 1.5 '' Base de données
Referéncias
Baguñà & Riutort, 2004 The dawn of bilaterian animals: the case of acoelomorph flatworms. BioEssays 26: pp 1046-1057.
Wallberg, Curini-Galletti, Ahmadzadeh & Jondelius, 2007 Dismissal of Acoelomorpha: Acoela and Nemertodermatida are separate early bilaterian clades Zoologica Scripta Volume 36 Issue 5, pp 509-523.
Ovocit
Cellula reproductiva producha per la femèla.
Anniversari
vinheta|Pastís d'anniversari per festejar los 15 ans (1 an per cadèla). Un anniversari es la data dins l'annada qu’un eveniment arribèt, mai sovent una naissença.
Es frequent, dins fòrça culturas, de celebrar l'anniversari de la naissença de la parentela e dels amics fasent una fèsta e ofrissent de presents a la persona concenada. Es tanben l’escasença, aquesta jorn, de l'occasion, de la costojar mai que d’abitud, coma de realizar unes de sos vòts.
Istòria de la celebracion dels anniversaris en Occident
Dans l'Antiquitat, lo jorn de naissença fa l’objècte d'une celebracion regulara, l natalícia (del latin natalicia, repai anniversari de naissença) jos la foma d’un « rite religiós privat e public ». Es reservat als emperaires qu’a l'anniversaris se dona de sacrificis.
Al començament del sègle XIII, Marco Polo, dins Devisament del Mond, descriu los festenals pendent l'anniversari de l'emperaire de China Kubilai Khan.
La celebracion dels anniversaris ven mai rare pendent l’Edat Mejana (mai que la data de naissença es rarament coneguda), la Glèisa catolica de Roma li essent ostila a causa de sas originas paganas e que la naissença remembra lo pecat original, preferissent promòure la fèsta del « sant patron » correspondent a son prenom de batisma o a sa mòrt (natalícia o anniversarium funerai) considerada coma la dies natalis, « jorn de naissença » (la resurreccion). Solas excepcions : la « Nativitat de Jèsus Crist », la « Nativitat de sant Jona Batista » e la « Nativitat de la Verge Maria ». Pasmens, torna per escasenças a partir del sègle XIII e regularament a l’epòca de la Reforma: qu’es alara plan considerar de desviar l’atencion cap a una autra data que lo jorn de la fèsta d’un sant (reget del culte dels sants) e que tornan lo van pels oroscòpis. Encara al sègle XIX fòrça còde de saber viure d’orientacion catolica privligian la fèsta del « sant patron », la celebracion de l'anniversaris se difusant progressivament dins la borgesia puèi dins lo mond obrièr al sègle XX.
Batalha de Tit
thumb|En 1902 ua Companhia de Meharistes Saharians siguec atacada pes toareg mès artenhec era victòria. Era Batalha de Tit se debanèc en Tit, d'aperaquí 50 km ath nòrd-oèst de Tamanrasset e ei un episodi important dera istòria des Companhies Meharistes Saharianes entre aguestes e atacants toareg. Se cre que siguec ua revenja pera tuadera dera mission Flatters.
Descripcion
Era tropa meharista ère compausada per 90 meharistes de tribús ligades a França pr'amor que cad'ua avie d'enviar ara guèrra un contingent. Damb aguesti soldats, Cottenest, completèc es efectius enquia 130 fusils en tot i adjónher 40 moghaznis, era majoritat des quaus èren Châamba d'Ouargla.
Cottenest, qu'ère eth solet francés que i aguec ena batalha. Eth 7 de mai de 1902, en eth vilatge de Tit, en Argeria, Cottenest, siguec atacat pes toareg, e aguèc era victòria, damb solament tres mòrts e un dotzenat de herits. Es pèrtes des toareg arribaren a 84 mòrts e nombrosi herits. Eth cap touareg Mohammed Ag Bessat tanben moriguèc.
Bilanç
Pr'amor d'aguesta batalha tota era region deth Hoggar demorèc daurida as francesi. Moussa ag Amastan, cap d'un grop de tribús des Toareg, avie refusat d'i participar.
Han Duck-soo
Han Duck-soo (n. 1949) economista, diplomata e òme politic foguèt primièr ministre de la Corèa del Sud entre 2007 e 2008.
Riucau
Riu Cau o Riucau segon las règlas de la grafia classica, (Riocaud en francés) es una comuna d'Occitània, en Agenés, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Istòria
Riucau annexèt Sainte-Croix-des-Égrons (nom francés) entre 1790 e 1794. Senta Crotz es au sud de Riucau.
Lenga
L'occitan de Riucau es lo lengadocian brageiragués. Lo parlar diferís pauc del parlar de Las Luèvias, punt d'enquèsta n° 33.11 de l'A.L.L.O.c (Atlas Linguistique et ethnographique du Languedoc occidental). Per Senta Crotz, aquò's benlèu diferent.
Sefer haBahir
Lo Sefer haBahir (ספר הבהיר "Libre de la Clartat" en ebrieu) es un tractat anonim de mistica jusieva, atribuit au saberut dau segle I Neḥunya ben ha-Qanah (perque comença emb los mots ). "Bahir" se pòt revirar per "dins la lutz", mas tanben per "dins la serenitat". 'Queste libre desvolopa un sistema de mistica jusieva apiejat sus la nocion rabinica fòrça anciana de šeḥinah, concebuda coma l'immanéncia divina dau nom sant e inefable, que sa vida interiora s'organizariá en dietz poissanças creatritz, las sefirot enumeradas dins lo Sefer Yeṣirah. 'Questa doctrina s'inscriu dins lo movement de la Cabala e es pròcha dau gnosticisme que, dempuei l'epòca ellenistica anciana, penetra progressivament tota l'Euròpa medievala.
Torcy-en-Valois
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
Torcy A situat en lo Orxois. Prèp del Valís, aquel vilatge #prene lo nom del Valís per un facilitat de prononciation.
Torcy est située dans l'Orxois. Proche du Valois, ce village prit le nom du Valois pour une facilité de prononciation.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cent caras del Auditòri de Tenerife
thumb|250x250px|Panoramica de las caras sus l'estèu. thumb|Detalh d'unas de las caras. Las Cent de caras de l'Auditòri de Tenerife es una òbra d'art que se compausa d'images d'artistas de musica plaçadas suls ròcs de l'estèu al bòrd de l'Auditòri de Tenerife en Santa Crotz de Tenerife (d'Illas Canàrias, Espanha).
Foguèron creadas per l'artista bulgar Stoiko Gagamov entre 2010 e 2011. D'images foguèron pintadas sus cubos de beton, mas la màger partida se tròba sus pèiras naturalas escuras.
Gagamov comencèt amb las caras de l'arquitècte Santiago Calatrava (lo dessenhaire de l'Auditòri) e lo cantaire Luciano Pavarotti, e après pendent uèch meses apondèt 98 caras mai. Entre eles se tròban de cantaires, instrumentistas e compositors classics e modèrns, e d'autras personalitats. Per donar als sieus retraits un fons clar suls ròcs escurs, Gagamov pintèt la siloeta de blanc d'unes centimètres mai grands que l'imatge correspondenta.
Uns dels artistas representats son: Luciano Pavarotti, Santiago Calatrava, Michael Jackson, Elvis Presley, John Lennon, Paco de Lucía, Beethoven, Stevie Wonder, Plácido Domingo, Bono, Chick Corèa, Freddie Mercury, Montserrat Caballé, Caruso, Verdi, Paul McCartney, Vivaldi, Jimi Hendrix, Mariah Carey, Bee Gees, Johnny Cash, Alfredo Kraus, Anne-Sophie Mutter, Nikolái Rimski-Kórsakov, Claude Debussy, Phil Collins, Riccardo Muti, Adán Martín Menis, Wolfgang Amadeus Mozart, ABBA, etc.
Guiry-en-Vexin
Nòtas
<references group=N/>
Jouanne
Jouanne (var. auv. Joanna) (en francés: Jouanne) es una ribièra francesa afluent de Maièna.
Sas fonts se tròban al pè de la Hardière, situat dins la comuna de Sainte-Gemmes-le-Robert. Son estuari se tròba entre Entrammes et L'Huisserie.
Chinchón
Chinchón es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Joseph John Thomson
Joseph John Thomson (n. en 1856, m.1940) foguèt un fisician britanic. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisica en 1906.
Blastula
200px|thumb|Etapas de la [[blastulacion : morula (1) blastula (2)]] Ua blastula qu'ei ua etapa deu desvolopament deus embrions. Qu'ei precedida per l'estat de Morula (qui ei lo frut de las purmèras divisions cellularas deu zigòt eishut de la fecondacion). Aquesta Morula que vad ua blastula arron deu curament d'ua cavitat aperada blastocèl. L'etapa seguenta dens lo desvolopament qu'ei la gastrulacion qui prosuseish ua gastrula.
Matra
Matra es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Kiss
Es estat format en genièr de 1973 pel guitarrista Paul Stanley e lo bassista Gene Simmons. Plan populars, Kiss a vendut mai de 60 milions d'albums als Estats Units e mai de 150 milions a l'escala mondiala, çò que fa de Kiss un dels grops los mai vendeires de l'istòria del ròck.
Lo grop es compausat del duò original Paul Stanley (cant e guitarra) e Gene Simmons (cant e bassa), ambe Tommy Thayer a la guitarra e Eric Singer a la batariá.
Los sòcis del grop Kiss son tanben coneguts per lors maquilhatges, lors costums extravagants, lors nombroses efièches especials sus l'empont e la fòrça celèbra granda lenga de Gene Simmons, e forçalament sos nombroses produches derivats eissits de tot aquò que se vendon en quantitat industriala, tant qu'en 2006 la marca Kiss es estada avalorada a un miliard de dòlars americans.
La cançon la mai coneguda del grop es I Was Made for Lovin' You, enòrme tube en 1979 capvath lo monde entièr.
Rossilhon
Rossilhon (Roussillon en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
L'òcra es extracha dins lo ròde de Rossilhon.
thumb|350px|center|Vista de Rossilhon.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Ciempozuelos
Ciempozuelos es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Lagulhac de l'Aucha
Lagulhac de l'Aucha (Léguillac-de-l'Auche en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [lɒgy’ʎa] [de’lawɕɒ]. Las fòrmas ancianas son Parochia de Lagulac en 1219, Lagulhacum, en latin, en 1289, Lenguilhacum, en latin, en 1350, Léguilhac au segle XVI, L'Aiguillat de Lauche en 1596, Le Guillac, fon de Lauche (i a un vilatge escrit sus la mapa la Font de l'Auche, a l'est-nòrd-est dau borg, après La Faia, a la naissença d'un pitit afluent d'Eila, aura sens nom). Los toponimistas son d'acòrd sus un nom d'òme e lo sufixe -acum, latinizacion dau sufixe celtic -ācon. Segon Dauzat, seriá benleu lo nom latin d'òme Aculius, acompanhat posteriorament d'un article que s'aglutinet au nom, segon Chantal Tanet e Tristan Hordé, seriá *Aculius, derivat dau chafre latin Aculeo, « l'agulhada », o Luculleus, varianta de Lucullus, puei atraccion dau mot occitan agulha , segon lo site de las comunas de Dordonha, seriá lo nom latin Aquilius, emb l'atraccion d'« agulha ». Per l'Aucha, Chantal Tanet e Tristan Hordé contan la legenda locala d'una aucha (latin avica) tombada dins un gorg a Mencinhac, puei sortida viva a la Font de l'Auche. Aucha vendriá d'un mot gallic *olca, « terras lauradissas » ; los autors disen pas un moment, maugrat la Font de l'Auche, font d'un pitit riu, que l'Aucha es probablament lo nom, aura perdut, d'aqueu pitit afluent d'Eila; i a un riu, afluent de Drona, nommat l'Euche en francés (Uscha en 1360). Lo site de las comunas de Dordonha dona quasi la mesma etimologia, lo mot occitan òuchas, « terras lauradissas », puis atraccion dau mot occitan aucha, nom d'animau.
La Faia
Vilatge situat a l'est-nòrd-est dau borg. Lo nom de la gleisa (aura roinada) es atestat en 1224, Sancta Maria de la Faia.
Lengas indoarianas insularas
Istòria
Segon la tradicion, los rèires dels singalés aurián traversat la mar per aténher Ceilan en 543 abans J-C, qu'es tamben la data del parinibbāna (en pali, parinirvana en sanscrit), la mòrt de Boda. L'epòca es plausibla, que las mai ancianas inscripcions de l'illa, en prakrit singalés datan del sègle III abans J-C.
La classificacion de las lengas insularas dins l'ensem indoarian es discutida. Foguèron plaçadas per divèrses lingüistas dins las lengas de l'èst, las lengas de l'oèst, las lengas de sud o ben encara, dins las lengas del sud-oèst. Pauc de traches comuns entre lo singalés-divehi e los grops del continent podon justificar aquestas proposicions.
Al revèrs, lo singalés e lo divehi an en comun l'avaliment de las consonantas aspiradas, per exemple singalés dunna « arc », divehi duni « sageta », del sanscrit dhanus. Aquel trach sembla mostrar la parentat dirècta entre las doas lengas insularas, que l'aspiracion s'a mantenguda dins las autras lengas indoarianas.
Classificacion
La classificacion de l'indoarian insular es :
Futur (gramatica)
En gramaticia, un temps futur es una forma verbala que marca mai soment l'eveniment descrich pel vèrb coma encara pas arribat, mas qu’es esperat pel futur. L’eveniment futur pòt èsser una realitat o una eventualitat, tractar d’un vertat generala o d’una abitud.
En occitan, lo futur verbal s'exprimís amb las terminasons ai, às, à, em, etz, àn, apondudas a l’infinitiu (levat los vèrbs irregulars). Existís tanben lo futur compausat (futur anterior), que se forma amb lo vèrb "aver" al futur + lo participi passat del vèrb de conjugar. Autras mots, coma los advèrbis o los sintagmes nominals amb foncion de circonstancia de temps, pòdon ajudar a exprimir los futurs. Atal « anar (a l’indicatiu present) + vèrb (a l’infinitu) marca lo futur immediat. Tanben s’utiliza lo futur istoric per contar d’eveniments que se succedisson dins lo passat (Après la batalha de Murèth la França dominarà los territòris occitans)
Eric F. Wieschaus
Eric Frank Wieschaus (n. en 1947) es un biologista american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1995.
Neurula
thumb|250px|right|Embrion de vertebrat au moment de la neurulacion.
Eric F. Wieschaus
Recèrca scientifica
Amb Christiane Nüsslein-Volhard e en collaboracion de Edward Bok Lewis realizèt divèrses estudis suls mecanismes que contròtlan lo desvolopament del embrion uman.
Xenoturbella
Lista d'espècias
Segon WRMS:
22 de març
Decèsses
Vejatz tanben:
Alex Salmond
Alexander Elliot Anderson Salmond, mai conegut coma Alex Salmond, (Linlithgow, Escòcia, 31 de decembre de 1954) es un economista, istorian e politician escocés, membre del Partit Nacional Escocés. Foguèt lo Primièr Ministre d'Escòcia del 17 de mai de 2007 al 18 de novembre de 2014.
Biografia
Alexander Salmond nasquèt en 1954 a Linlithgow, una vilòta a l'oèst d'Edimborg dins una familha de classa mejana. Es lo segond enfant, de quatre, de Robert Fyfe Findlay Salmond e Mary Stewart Salmond (nascuda Milne), totes dos foncionaris. Anèt a l'escòla locala, la Linlithgow Academy de 1966 a 1972. Estudièt puèi, entre 1972 e 1973 a l'Edinburgh College of Commerce, ont obtenguèt un diplòma en comèrci abans de dintrar a l'Universitat de Saint Andrews, ont estudièt l'economia e l'istòria medievala. Trabalhèt puèi coma economista a la Banca Reiala d'Escòcia.
Après la desfacha del Òc a la votacion qu'organizèt per l'independéncia d'Escòcia en 2014, demissiona.
Cobeña
Cobeña es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Sail-sous-Couzan
Sail-sous-Couzan es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Marvin Gaye
Marvin Gaye (n. Marvin Pentz Gay, Jr. en 1939, m.1984) foguèt un cantaire e compositor (principalament dels genres soul, pop e r&b) e tanben productor de musica dels Estats Units d'America.
Dinastia Han
La dinastia Han foguèt una dinastia chinesa que reinèt entre 206 avC a 220. Remplacèt la dinastia Qin après una revòuta e lo Periòde dei Tres Reiaumes li succediguèt. Es formada per 28 emperaires que son devesits entre la dinastia dei Hans occidentaus e aquela dei Hans orientaus. Es caracterizada per una organizacion novèla de la societat, especialament per sa volontat de promòure lei païsans independents. Pasmens, lei Han foguèron tanben implicats dins divèrsei guèrras. Estendèron lor influéncia fins en Asia Centrala mai aquelei campanhas militaras entraïnèron de dificultats financieras importantas. Rebutada un premier còp entre 9 e 23, la dinastia veguèt donc son poder demenir fins au començament dau sègle II quand l'Empèri s'enfoncèt dins la guèrra civila. Isolat e sensa poder, lo darrier emperaire foguèt definitivament rebutat en 220.
Lo periòde dei Han occidentaus
thumb|Extension dau territòri contraròtlat per lei Han vèrs 87 avC.
Lo periòde dei Han occidentaus se debanèt de 206 avC a 9 apC. Sa capitala foguèt Chang'an.