cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Turquia
Fòrças armadas
Lei fòrças armadas turcas avián en 2013 un budget de 23 miliards de dòlars, siá 2,4% dau PIB nacionau. Aquelei fòrças son completadas per de tropas paramilitaras. En 2013, lei fòrças activas alinhavan 758,000 òmes, çò que representava lo segond efectiu pus important au sen de l'OTAN e lo 6 pus important au nivèu mondiau. Son en cors de modernizacion e seis armaments son donc variats mesclant d'equipaments fòrça ancians coma de carris M48 (modernizats) ò fòrça modèrnes coma de drones. Pasmens, lo país tèn ja de capacitats militaras, tant per projectar sei fòrças sus un teatre exterior que per defendre lo territòri turc, e es considerat coma la premiera poissança militara d'Orient Mejan amb Israèl. Regardant son organizacion, lei fòrças regularas turcas èran devesidas en cinc brancas principalas qu'èran una armada terrèstra, una fòrça aeriana, una marina militara, una gendarmariá e una fòrça de gardacòstas :
Economia
En 2013, Turquia èra la premiera poissança economica d'Orient Mejan davant Iran e Arabia Saudita, la 7 d'Euròpa e la 15 dau mond amb un PIB de 821,8 miliards de dòlars. Èra caracterizada per l'importància de son sector destinat a l'exportacion, de son industria e de son deficit comerciau. Sa moneda èra la liura turca. Fasiá partida de plusors organizacions economicas majoras coma l'OMC, lo G20 e l'union doaniera de l'Union Europèa. En 2012, lei partenaris economics principaus de Turquia èran Alemanha, Iraq, Iran, lo Reiaume Unit, Russia, China, leis Emirats Arabis Units, Itàlia e França.
En 2010, l'agricultura representava 8,9% dau PIB e 25,5% deis emplechs. Fasiá partida deis agriculturas d'Euròpa Orientala e d'Orient Mejan gràcias a una politica de mecanizacion e de seleccion acomençada dins leis annadas 1950. Pasmens, en causa d'un modèl de tenements pichons fòrça embrigadas principalament situadas dins lei regions pus pauras dau país, la productivitat es demorada febla. Lei produccions principalas èran en 2012 lo blat, la bleda-raba, lo tè e l'avelana (70-80% de la produccion mondiala). Leis autrei culturas frequentas son leis agrums, lei cebas, leis olivas, lo tabat, lei lentilhas, divèrsei lieumes (tomata, merinjana, pebron) e divèrsei fruchs (cerieisa, figa, poma, rasim, codonh). Lo norrigatge representava un tèrç de la valor dau sector agricòla. Pasmens, son desvolopament foguèt fòrça limitat dins lo corrent dau sègle XX e sa productivitat conoguèt gaire de melhoraments dempuei la formacion de la Turquia modèrna.
Enfin, lo sector dei servicis representava en 2010 63,8% dau PIB e utilizava 48,4% de la man d'òbra activa. Coma per leis autrei país europèus, es dominat per leis activitats financieras, de transpòrt, de telecomunicacions e per lo torisme (34,6 milions de visitors en 2011) que gropan la màger part dei companhiás pus importantas dau país.
Arquitectura
Turquia a un patrimòni arquitecturau ric gràcias au poblament de la region per de civilizacions brilhantas tre l'Antiquitat anciana. Lei pus ancians son lei Hattis, lei Gasgas, leis Ititas, lei Hurrites, lei Frigians e lei Cimmerians que participèron ai luchas per lo contraròtle d'Orient Mejan amb lei civilizacions vengudas de Mesopotamia. An laissat de vestigis de civilizacions urbanas amb de monuments importants coma, per exemple, lei capitalas itita ò frigiana respectivament situadas a Hattusa e a Gordion.
A partir dau sègle VI avC, lo territòri de la Turquia actuala veguèt l'installacion de colons grècs lòng dau litorau, l'installacion de tribús cèltas e l'avançada de l'Empèri Aquemenida. Aquò permetèt la bastida de plusors monuments fòrça importants, especialament dins lei regions ocupadas per lei ciutats-estats grègas. A partir de la fin dau sègle IV avC, la conquista d'Anatolia per Alexandre lo Grand favorizèt l'expansion de l'influéncia grèga dins tota la region. Aquò foguèt renfòrçat per l'arribada dei Romans dins la region e per l'importància gròssa dei regions occidentalas anatolianas au sen de l'Empèri Roman. Un nombre important de monuments d'estiles romans foguèron alora bastits. Aquela tendància demorèt en plaça dins lo corrent dei sègles seguents sota l'Empèri Bizantin, franc de regions orientalas qu'èran tanben sota l'influéncia d'Armenia, que foguèt lo continuaire de l'art roman.
A partir dau sègle XIV, se desvolopèt tanben l'arquitectura otomana, especialament a l'entorn de Bursa e d'Edirne. Fins au començament dau sègle XVIII, foguèt fòrça influenciada per l'art bizantin mai gardèt de trachs seldjokides, iranians e egipcian (periòde dei Mamelocs). Lei monuments bizantins pus importants, coma la catedrala Santa Sofia, foguèron utilizats coma modèls per mai que d'una mosqueta (Mosqueta Vèrda, Mosqueta Blava...). Ai sègles XVIII e XIX, l'influéncia europèa venguèt pus importanta amb lo desvolopament d' estiles barròc, rococò e neoclassic que gardèron de trachs islamics importants a l'origina de monuments majors coma la Mosqueta Nusretiye ò lo Palais Dolmabahçe. Puei, a partir de 1876 fins a l'afondrament de l'Empèri Otoman, un movement de renaissença nacionala dominèt l'arquitectura en reaccion ais inspiracions estrangieras dei sègles precedents. Aquel estile s'inspirèt de l'arquitectura otomana anciana — e a l'origina de l'arquitectura ancian d'autrei pòbles de l'Empèri — mai adoptèt de materiaus modèrnes e bastiguèt subretot d'infrastructuras modèrnas coma de pòrts e de bastiments utilizats per lo govèrn. De mai, a cha pauc, Turquia integrèt tornarmai de corrents estrangiers coma l'Art Novèu. A partir deis annadas 1920, mai d'un estile modèrne foguèt adoptat dins la Republica Turca amb de modificacions localas basadas sus lei corrents pus ancians de l'arquitectura otomana.
Escultura
Coma per l'arquitectura, Turquia a un patrimòni esculturau ric gràcias au poblament ancian de la region. D'efèct, lei premierei civilizacions d'Anatolia desvolopèron rapidament un art estatuari variat amb la decoracion de ròcas ò de bas relèus, la realizacion d'estatuetas ò la fabricacion d'objèctes d'ornamentacion. Lei conquistas aquemenida e macedoniana favorizèron l'introduccion de l'escultura ellenica dins tota la peninsula anatoliana. Puei, a partir dau sègle II avC, l'avançada progressiva dei Romans en Mediterranèa Orientala permetèt l'evolucion de l'art grèc vèrs leis arts romans e bizantins. Pasmens, l'escultura declinèt dins lo corrent de l'istòria bizantina, especialament a partir de la crisi de l'iconoclasme e se limitèt subretot a la gravadura de relèus.
La formacion de l'Empèri Otoman permetèt l'emergéncia d'un art estatuari d'origina turca. Basat sus la simplicitat, lo monumentalisme e l'utilizacion de formas geometricas, demorèt liat a l'arquitectura fins au sègle XVIII e foguèt subretot utilizat per la decoracion. Dins aquò, foguèt tanben utilizat per l'ornamentacion de tombas ò de boinas. A partir dau sègle XVIII, l'escultura otomana venguèt independenta de l'arquitectura mai demorèt pauc populara. Ansin, la màger part deis esculturas turcas pus importantas dei sègles XIX e XX foguèron l'òbra d'artistas estrangiers (Heinrich Krippel, Anton Hanak, Pietro Canonica, Josef Thorak), generalament europèus. Aquela influéncia permetèt l'introduccion dei tendéncias internacionalas principalas dins lo país amb l'utilizacion de materiaus variats e de formas abstrachas (Hadi Bara, Kuzgun Acar, Fusun Onur).
Pintura
La pintura romana es ben coneguda gràcias a divèrsei vestigis situats dins lo sud d'Itàlia. Inspirada per lei pinturas muralas de Grècia, èra caracterizada per de colors e de tematicas figurativas variadas (païsatge, engana-l’uèlh, vida quotidiana, retrach...). Influenciat per lo cristianisme, aquel art evolucionèt vèrs la pintura bizantina que conoguèt dins lo corrent de son istòria lònga d'influéncias bulgaras, sèrbas, russas, venecianas e sicilianas. Ai sègles VII e VIII, conoguèt una crisi en causa dau declin de l'Empèri e de la crisi de l'iconoclasme. Pasmens, a partir dau sègle IX, la restauracion de la poissança deis emperaires e lo desvolopament dei monastèris favorizèt divèrsei movements de renaissença que veguèron en particular lo desvolopament de l'enluminura. Lei tematicas bizantinas principalas foguèron religiosas mai d'òbras istoricas ò illustrant solament la vida quotidiana foguèron tanben de còps realizadas. Pereu, lei tecnicas d'ornamentacion, d'illusion e de representacion se melhorèron amb, per exemple, l'aparicion d'un manierisme bizantin au sègle X concentrat sus lei sentiments e leis expressions dei personatges.
Après la disparicion de l'Empèri Bizantin, de corrents artistics bizantins se mantenguèron. Sota l'influéncia d'autreis artistas europèus, foguèron a l'origina d'una pintura otomana figurativa inspirats per la pintura dau rèsta d'Euròpa. Pasmens, la màger part de la pintura otomaa demorèt inspirada per la pintura islamica basada sus de formas geometricas ò de decòrs zoomòrfes fins au sègle XIX. A partir deis annadas 1880, apareguèt de corrents artistics vertadiers au sen de la pintura otomana gràcias a d'artistas coma Osman Hamdi Bey ò Hoca Ali Riza. Adoptèron de tecnicas occidentalas e certanei participèron per exemple au movement impressionista. En 1909, se formèt lo premier grop de pintors otomans. A partir deis annadas 1910, lei tendàncias occidentalas (fauvisme, cubisme...) venguèron generalas au sen dei pintors turcs. Enfin, dempuei leis annadas 1930, la pintura turca conois un desvolopament important amb d'escòlas variadas basats sus lei corrents internacionaus principaus.
Dança
La dança a una plaça importanta au sen de la cultura turca liada a de tradicions popularas ancianas e ai pòbles diferents de la peninsula (Bizantins, Grècs, Curdes...). Lei danças tradicionalas son subretot de danças en linha dichas bar dins la region d'Erzurum, zeybek lòng de la Mar Egèa, halay dins lo sud e lo sud-èst, hora en Tràcia, horon lòng de la Mar Negra e lezginka dins lei regions de Kars e d'Ardahan. I a tanben de danças liadas a de tradicions religiosas coma lo sema practicat per lei dervís tornièrs.
Musica
La musica de la Turquia modèrna es l'eiretiera dei tradicions musicalas aràbias, bizantina, grèga, seldjokida, otomana, balcanica, europèa e americana en causa de sa posicion de crosiera entre Euròpa, Mediterranèa, Orient Mejan e Asia Centrala e de l'assimilacion de migrants nombrós d'aquelei regions per la societat turca. Apareguèt au sègle XI amb la conquista d'Anatolia e de Pèrsia per de pòbles turcs mai foguèt fòrça influenciat per lei corrents musicaus locaus pus ancians. Au sen de la societat otomana, lei musicas classicas bizantina, armènia, aràbia e pèrsa venguèron una partida importanta de l'educacion deis elèits. A cha pauc, musicas classicas occidentalas e otomanas se raprochèron. A partir deis annadas 1930, se formèt la musica populara turca modèrna que seguís lei corrents internacionaus principaus dempuei leis annadas 1970 e 1980. Dins aquò, gardèt de trachs turcs coma la lenga, certaneis intruments ò certanei melodias. De musicians turcs coma Tarkan son ansin venguts de vedetas internacionalas.
Literatura
La literatura turca es un art ancian que se formèt tre l'Edat Mejana a partir dei tradicions oralas turcas. La poesia es sa forma dominanta car foguèt l'eiretiera dirècta dei racòntas oraus ancians e car venguèt una partida quasi obligatòri de l'educacion de la Cort e deis elèits otomanas. Dins lo corrent de son istòria, desvolopèt plusors estiles diferents. Pasmens, existís tanben una pròsa turca de remarca. Sa lenga principala es lo turc que conoguèt una tièra de reformas majoras entre 1839 e 1876 amb l'introduccion massiva de mòts novèus generalament originaris d'Euròpa Occidentala.
Poesia
Doas tendàncias diferentas apareguèron influenciada per l'islam. La premiera dicha (aşık ò ozan) foguèt majoritària e subretot practicada dins lei mitans seculars. La segonda foguèt principalament adoptada per lei mitans religiós sofis e chiistas. L'aspèct orau demorèt important. Plusors òbras son donc perdudas e la màger part dei poètas turcas son anonims. Pasmens, certaneis òbras ò noms son totjorn coneguts coma Koroglu (sègle XVI), Karacaoglan (vèrs 1606-1689) e Dadaloglu (vèrs 1785-1868). Aquelei corrents declinèron a partir dau sègle XIX mai conoguèron un movement de renaissença, especialament la tradicion aşık, dins lo corrent dau sègle XX amb d'artistas coma Asik Veysel Satıroglu (1894–1973), Asik Mahzuni Serif (1938–2002) ò Neset Ertas (1938–2012).
En parallèl d'aquelei dos corrents, apareguèt la poesia dau Divan otoman fòrça ritualizada e simbolica. S'inspirèt de la poesia persana. Puei, a partir dau sègle XIX, lei movements occidentaus foguèron introduchs dins l'Empèri Otoman e lei premiereis annadas de la Republica de Turquia veguèron l'emergéncia de mai d'un corrent inspirat per lei tradicions turcas ò occidentalas. Lei tematicas patrioticas i foguèron alora importantas. A partir deis annadas 1940, lei poètas turcs participèron ai controvèrsias sus l'evolucion deis estiles de poesia amb d'autors coma Orhan Veli Kanik (1914–1950), Melih Cevdet Anday (1915–2002) e Oktay Rifat (1914–1988). Aquò foguèt a l'origina de l'emergéncia de corrents modèrnes explorant lei tendàncias modèrnas de la poesia internacionala, la vida quotidiana de la populacion turca ò la religion amb de poètas coma Turgut Uyar (1927–1985), Edip Cansever (1928–1986), Cemal Süreya (1931–1990), Ece Ayhan (1931–2002), Ilhan Berk (1918–2008), Fazil Husnu Daglarca (1914–2008) ò Behcet Necatigil (1916–1979).
Pròsa
La pròsa turca apareguèt au començament dau sègle XX dins leis annadas 1910 dins lo corrent de l'emergéncia dau nacionalisme turc. Adoptèt alora de tematicas socialas e politicas. Puei, après la proclamacion de la Republica, acomencèt de s'interessar ai tradicions turcas desvolopament de corrents pròpris a la literatura turca basat sus lo realisme e lo naturalisme. En 1932, lo roman Yaban de Yakup Kadri Karaosmanoglu entraïnèt l'aparicion de doas tendàncias novèlas centradas sus lei tradicions turcas que foguèron lo realisme sociau e lo racònte de vilatge. Lo realisme demorèt important au sen de la literatura turca deis annadas seguentas e, en 2006, Orhan Pamuk foguèt guierdonat dau Prèmi Nobel de Literatura per son òbra qualificada de « realisme magic ». D'autra part, en parallèl d'aquelei corrents, la segonda mitat dau sègle XX veguèt tornarmai l'adopcion de tematicas politicas e l'aparicion d'un corrent satiric.
Cinèma
Lo cinèma turc apareguèt tre lo començament dau sègle XX durant lo periòde otoman e lo premier film (un documentari) foguèt realizat en 1911 per lei Fraires Manakis. Lo premier film vertadier foguèt realizat dins leis annadas 1910 per Fuat Uzkınay. Fins ais annadas 1950, lo nombre de cineastas turcs foguèt limitat. La creacion e lo desvolopament deis estudiòs de Yeşilçam a Istambol cambièt aquela situacion e la produccion aumentèt rapidament. Dins leis annadas 1970 e 1980, Turquia èra lo cinquen productor mondiau de films. Aqueleis òbras èran caracterizadas per de budgets febles e un aspèct popular important. Dins lo corrent deis annadas 1970, s'orientèt vèrs la produccion de films erotics que representèron de còps la mitat dei filmatges anuaus. Lo còp d'estat militar de 1980 e l'adopcion d'una politica nacionalista-islamista entraïnèron l'aplant d'aquela tendància. La produccion demeniguèt mai plusors realisators acomencèron d'obtenir una fama internacionala e lo cinèma turc de la fin dau sègle XX e dau començament dau sègle XXI averèt unei prèmis prestigiós.
Auvelhan
Auvelhan (Ouveillan en francés) es una comuna occitana de Lengadòc situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Ovilianum en 924, Ovelianum en 993, Ecclesia Sancti Johannis de Oviliano en 1129, Ovellianum en 1143, Castrum inferius de Oviliano en 1188, Ovelanum en 1192, Barrium inferioris castri de Oveliano en 1205, Oveglianum en 1250, Olivianum = Ovilianum en 1294, Ovelhanum en 1319, Le chastel de Ovillan en 1334, Ovelhan al sègle XIV, Hovelhan en 1402, Oveilhan en 1479, Ovilhanum en 1497, Hovelha, Hovellac, Az Ovelha, Hovela en 1536, Obelhan en 1587, Houvelhan en 1592, Oveilhan en 1639, Ouveilhe en 1666, Ouveillan en 1781. La prononciacion occitana es Aubeilhà, dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [aw'βeʎa]. Es un nom ambe'l sufixe latin -anum, plan espandit a l'entorn de Narbona e de Besièrs, e un nom de persona latin Ovillius o Ovilius,. La sillaba iniciala en Au- s'explica banalament per l'aglutinacion de la preposicion a, a partir de frasas del tipe Vau a Ovelhan, Demòri a Ovelhan.
Grimault
Grimault es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Geografia
Situacion géographique : Grimault se situa entre Nogueres-sus-Seren e Avallon.
En la vallée del Seren.
Los dos caserius de la municipalitat son Cors e Villiers la Grange.
Lo Seren passa a Cors.
Le Serein passe à Cours.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Sant Pèire-Aenac
Sant Pèire-Aenac (Saint-Pierre-Eynac en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Montvic
Montvic (en francés Montvicq) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Sant Pèire-Aenac
Geografia
Lo nom occitan del vilatge es Sant Pèire-Aenac ne fau un omenatge al apôtre Pierre per la primièra part del nom. Eynac O Aenac vendriá del nom Aenus, Romain, #que i auriá donat lo sieu nom a un domeni situat al pè del luòc-dich Eynac, a qualques quilomètres del bourg del pòble. Aquel luòc-dich a #èsser erigit en municipalitat en lo moment de la creacion d'aquela per fin finala èsser ligat a la municipalitat de Montplot en 1794 vengut alavetz Sant-Pierre-Eynac. Lo luòc comportava fins a la Revolucion un torn féodale, #que ne demòra pas mai de traces uèi.
Montvic
Geografia
Designat l'an 1357 jol nom de Montis Vico, environat de fortificacions (lo canal es pas autre que lo vestigi dels douves). Al dedins d'aquela enceinte, se levavan : l'anciana glèisa, un prieuré (abitacion del curé) qualques ostals e lo sojorn del Senhor.
Sant Pèire-Aenac
Geografia
Los luòcs-diches de la comuna :
Montvic
Geografia
Ancian país minaire, la comuna (Montvicq Bézenet) es arribat ad a l'epòca de lo sieu faste industrial la chifra estonanta de 6940 l'an 1880 abans la scission Montvicq-Bézenet
Sant Pèire-Aenac
Geografia
Castell de Lardeyrol, La Bruge, La Conche, La Crotz La nòstra Madama, La Fontaine, La Guarda, La Méduse, La Mouleyre, La Paravent, La Peyreyre, La Peyreyre Nòrd, La Peyreyre Sud, La Portale, La Pouade, La Sagni, La Vinha, La Vizade, Lo Bourg, Lo Còl, Lo Còl Es, Lo Còl Oèst, Lo Coudert, Lo Crouzet, Lo Garay, Lo Molin de Eynac, Lo Rivet, Monnac, Las Bastidas, Los Chaumes, Las Salsas, Marnhac, Noustoulet ( près d'una via romaine #qu'una part n'es tanben sus la municipalitat de Sent German de la Prada), Rabuzac, Vio de Chapteuil.
Le nom occitan du village est Sant Pèire-Aenac en hommage à l'apôtre Pierre pour la première partie du nom. Eynac ou Aenac viendrait du nom Aenus, Romain, qui aurait donné son nom à un domaine situé au pied du lieu-dit Eynac, à quelques kilomètres du bourg du village. Ce lieu-dit a été érigé en commune lors de la création de celle-ci pour finalement être rattaché à la commune de Montplot en 1794 devenu alors Saint-Pierre-Eynac. Le lieu comportait jusqu'à la Révolution une tour féodale, dont il ne reste plus de traces aujourd’hui.
Les lieux-dits de la commune :
Montvic
Geografia
Lo ponch culminant d'aquel vilatge bourbonnais a situat als "Marauds".
Sant Pèire-Aenac
Geografia
Château de Lardeyrol, La Bruge, La Conche, La Croix Notre Dame, La Fontaine, La Garde, La Méduse, La Mouleyre, La Paravent, La Peyreyre, La Peyreyre Nord, La Peyreyre Sud, La Portale, La Pouade, La Sagne, La Vigne, La Vizade, Le Bourg, Le Collet, Le Collet Est, Le Collet Ouest, Le Coudert, Le Crouzet, Le Garay, Le Moulin d'Eynac, Le Rivet, Monnac, Les Bastides, Les Chaumes, Les Sauces, Marnhac, Noustoulet ( à proximité d'une voie romaine dont une partie est aussi sur la commune de Sent German de la Prada), Rabuzac, Vio de Chapteuil.
Montvic
Geografia
Désigné en 1357 sous le nom de Montis Vico, entouré de fortifications (le canal n'est autre que le vestige des douves). À l'intérieur de cette enceinte, se dressaient : l'ancienne église, un prieuré (habitation du curé) quelques maisons et la demeure du Seigneur.
Sant Pèire-Aenac
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Montvic
Geografia
Ancien pays minier, la commune (Montvicq Bézenet) a atteint à l'époque de son faste industriel le chiffre étonnant de 6940 en 1880 avant la scission Montvicq-Bézenet
Sant Pèire-Aenac
Istòria
L'istòria de Sant-Pierre-Eynac es fòrça anciana coma lo mòstra la ponduda al jorn de desparièrs esturments préhistoriques en las tutas de Peylenc.
Montvic
Geografia
Le bourg est repérable de très loin grâce à son église Saint-Prejet qui surplombe les 1001 hectares de la commune.
Sant Pèire-Aenac
Istòria
L'histoire de Sant Pèire-Aenac est très ancienne comme le montre la mise au jour de différents outils préhistoriques dans les grottes de Peylenc.
Montvic
Geografia
Le point culminant de ce village bourbonnais est situé aux "Marauds".
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
La Ròca d'Òssa
La Ròca de l'Òssa o La Ròca sus l'Òssa (Larroque-sur-l'Osse en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
*Rocca es un mot prelatin, absent deu latin classic. Ròca prengó lo sens de « castèth hòrt, hortalessa », ,.
Istòria
La mapa de Cassini que muisha las parròpias de La Ròca, la de Lusan au sud (la Tor qu'es dens La Ròca e lo vilatge dens Bèumont) e la de Sent Joan au nòrd-oèst (lòc desparegut, mes dens quina comuna ?).
Arthur Conan Doyle
Arthur Conan Doyle (n. en 1859, m. 1930) foguèt un escrivan escocés, sustot conegut per la creacion del personatge Sherlock Holmes.
Cabala
La Cabala (קבלה en ebrieu, literalament "recepcion") es l'ensemble daus ensenhaments esoterics e mistics pròpris dau judaïsme rabinic, ja eschampats a partir daus segles XII-XIII; au sens large, lo terme designa los movements esoterics nascuts dins los cercles judius a la fin dau periòde dau Segond Temple de Jerusalem.
Segon la creissença tradicionala, la prumiera coneissença cabalistica fuguet transmesa oralament per los patriarchas, los profetas e los saberuts. De 'queu punt de vista, la prumiera Cabala a l'entorn dau segle X avans nòstra èra, fuguet la coneissença duberta practicada per mai d'un milion de personas dins l'Israèl antic. A causa de las conquistas entrangieras, lo Sanedrin (conselh suprem daus jusieus) rescondet 'quela coneissença e la rendet secreta, tement que poguesse èsser utilizada impròpriament.
Bonheiden
Bonheiden es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
.equipment
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 6 de novembre de 2013.
Carspach
Karspach en alemannisch ( Carspach en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Wassy
Wassy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region del Grand Èst.
Geografia
thumb|left|Maisons au bord de la [[Blaise (affluent de la Marne)|Blaise]] Wassy est un chef-lieu de canton de la Haute-Marne, dans l'arrondissement de Saint-Dizier.
Le canton comprend 20 communes regroupant 8 166 habitants.
Wassy se situe sur la Blaise, petite rivière se jetant dans la Marne. Pour mémoire, la Blaise prend sa source à Gillancourt.
Saint-Denis-d'Oléron
Saint-Denis-d'Oléron es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
.holdings
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 6 de novembre de 2013.
Saint-Denis-d'Oléron
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Wassy
Istòria
Le rapprochement des anciens noms de Wassy, Vassy, Vuasiacus à la fin de l'Antiquité, de toponymes environnants (Val, Vallage, Vaux) et de celui des Vadicasses est tentant. En effet, d'après les géographes antiques Strabon et Ptolémée, les Vadicasses formaient une Cité-état (parmi la centaine que comptait la Gaule), localisée à l'extrémité ouest de celle des Leuques (Toul, Nasium/Naix-aux-Forges); ce qui autorise à émettre l'hypothèse d'une situation de la capitale des Vadicasses à Wassy. Wassy aurait à nouveau été détruite par Attila avant ou après sa défaite à la bataille des champs Catalauniques.
Glux-en-Glenne
Glux-en-Glenne es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Saint-Denis-d'Oléron
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Glux-en-Glenne
Geografia
Glux-En-Glenne se situa en lo Morvan e es la municipalitat la mai anautita del departament amb lo Mont Préneley en culminant a unitat|855|m}}.
Glux-en-Glenne se situe dans le Morvan et est la commune la plus élevée du département avec le Mont Préneley culminant à 855 m.
Wassy
Istòria
Ce qui est incontestable c'est que la première apparition du nom de Wassy dans un document écrit l'a été en 672, dans la Charte de Childéric II qui octroyait une partie du finage de cette cité pour la fondation de l'abbaye de Montier-en-Der : in foreste dervo et in fine Vuasciacense.
Glux-en-Glenne
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Wassy
Istòria
Marie Stuart, née le 8 décembre 1542, reine d'Écosse puis reine de France, épouse de François II, reçut en don pour en jouir toute sa vie, des revenus des terres de Wassy, Chaumont et Saint-Dizier mais aucun document ne peut attester qu'elle ait séjourné à Wassy, même si la légende prétend qu'elle y inventa la recette des « caisses de Wassy ».
Glux-en-Glenne
Istòria
Étienne Valletat, Avocat e châtelain reial de glenne en 1789.
Étienne Valletat, avocat et châtelain royal de glenne en 1789.
Liedekerke
Liedekerke es una comuna de la província bèlga del Brabant Flamenc.
Tristan da Cunha (Illa)
L’illa de Tristan da Cunha es una illa de l’ocean Atlantic del Sud. Es l’illa màger de l’archipèla del meteis nom. Fa partida del territòri d'otramer britanic de Santa Elena, Ascension e Tristan da Cunha.
Gave d'Auloron
thumb|200px|left|Gave d'Auloron a AuloronLo Gave d'Auloron o Gave de Sauvatèrra o Gaver qu'ei un arriu de Bearn e de Gasconha qui neish a Auloron dab l'amassada deu Gave d'Aussau e deu Gave d'Aspa e que's geta dehens lo Gave de Pau qui's geta eth medish dehens Ador.
Tristan da Cunha (Archipèla)
{| bgcolor=LightGrey border="0" cellpadding="3" cellspacing="0" align="right" width="305px"
Tristan da Cunha
L’archipèla de Tristan da Cunha es un grop d'illas de l'ocean Atlantic que fan partida del territòri d'otramar britanic de Santa Elena, Ascension e Tristan da Cunha. Sola l’illa principala de Tristan da Cunha a d'abitants permanents.
Descreissença (economia)
La descreissença es un concèpte politic, economic e social que s'opausa al relatiu consensus politic actual sus la creissença economica. Lo tèrme de descreissença nasquèt entre los ans 1970 e 1980 – en partida mejan la tèsi de Nicholas Georgescu-Roegen – e per la presa de consciéncia de las consequéncias de l'utilizacion de ressorças naturalas al delà de lor generacion naturala coma o fa la societat de consomacion (que deriva d'un sistèma liberal o socialista). L'idèa de descreissença ven de pensaires critics amb lo desvolopament e amb la societat de consomacion. Entre eles son: Ivan Illich, André Gorz, Cornelius Castoriadus, o François Partant. A partir dels ans 90 comencèt a se desvolopar fòrça lo movement, impulsat per un dels seus ideològs máger, l'economista Serge Latouche. Segon aquel darrièr lo sens de la descreissença es: "La decreissença, coma tala, es pas vertadièrament una alternativa concrèta al model actual; seriá, puslèu, la matritz que donariá luòc a l'eclosion de multiplas alternativas. Evidentament, cada proposicion concrèta o contraproposicion es a l'encòp necessari e problematica. En mai, Latouche, insistís sul fach de que la descreissença es pas sonque una opcion, mas que deuriá èsser una obligacion, pausant de limits a la creissença. Idèa que rebat amb la seuna expression: “Descreissença o barbaria". Per aprigondir mai, l'idèa de la descreissença seriá una consequéncia de l'idèa seguenta. Una creissença economica de contunh dins una planeta limitata es impossible. Alara qu'avem ja trespassat fòrças límits environamentals e sièm prèp de n'otrepassar encara mai, l'unica estrategia que sembla viable a mièg e long tèrme es aquela de la descreissença. Alara, seriá pas un concèpte negatiu, mas que, seguent d'illustracion de Serge Latouche, seriá coma "quand un riu asonda e totes volèm que "decresca" perque las aigas tornan a la normalitat". Es pas una causa negativa, mas necessària.
Actualament, e se referent a Latouche, diverses autors contunhan a donar forma al concèpte de descreissença. Un d'aqueles es lo politològ e escrivan francés Paul Ariès. Aquel autor, dins una de las seunas conferéncias sul moviment de la descreissença que faguèt en 2011, explica cossi lo concèpte del "totjorn mai", en referéncia a l'inagotable inercia sociala del produire e consomar tojorn mai, nos mena a perdre la capacitat de posar los limits. Tot en creant una granda inegalitat sociala, umana e un agotament de las ressorsas naturalas.
Ariès explica que la descreissença a per objectiu de far que las gents prengan l'abitud de cambiar lo biais de viure e d'utilizar las ressorças. Es perque creu que cal descolonizar lo nòstre imaginari. Dins aquel sens, utiliza la seguenta cita d'Albert Einstein: "qui a lo cap en forma de martèl vei totes los problèmas en forma de clau". Explica que dins nòstre cas los economistas nos an faiçonat lo cap de tal biais que los problèmas socials se les pòt resòlvre amb lo "totjorn mai" e atal nos mena cap a trucar lo mur dins lo domèni social, uman e environamental.
Aquel productivisme torna en question dempuèi pauc amb subjècte del desvolopament sostenable, concèpte qu'es vist pels partisans de la descreissença coma un oximoron (una contradiccion dels meteisses tèrmes): lo ritme actual, de 20% de la poblacion consumissent 80% de las ressorças naturalas.
La consomacion d'aquelas ressorças fa pas mai qu'accelerar l'agotament. Lo problèma de l'agotament de las ressorças energeticas tampoc es pas pres en compte. De còps qu'i a, aquò multiplica l'emprenta ecologica (l'emprente ecologica se referís a la superfícia necessária per produire las ressorças consumidas e per absorbar los residús e la contaminacion). Aquel 20% de la populacion mai rica, en consequéncia, a pas cap d'autra opcion per reduire la produccion e sa consomacion de decréisser.
Pels seus partisans la descreissença serà, tard o d'ora, impausada per la reduccion de las ressorças naturalas. Alara propausan d'anticipar la situacion volontàriament per ne palliar los efièits negatius e atal melhorar la qualitat de vida de totes.
Origina
vignette|redresse|gauche|Logo del [[Club de Rome.]] vignette|redresse|180px|[[Dennis Meadows (en 2012).]] Lo movement de la descreissança apareis en 1972, quora es publicat lo « rapport Meadows » titolat Los Limits a la creissença, tres meses à peine abans la primièra Conferéncia de las Nacions unidas sus l'environament, a z Estocòlme (que se debana del 5 al 16 de junh). Òm parla de creissança zèro.
Lo 19 de junh, pareis un numèro fòra Seria del Nouvel Observateur titolat « La darrièra escasença de la Tèrra » tirat a 200000 exemplaris e ont lo rapòrt es largament comentat. I participan, entre autres, André Gorz (amb lo pseudonim de Michel Bosquet), Théodore Monod e Edgar Morin. Michel Bosquet parla de la necessària reduccion de la consomacion.
Quatre ans pus lèu, en abrial de 1968, un grop de diplomats, universitaris, industrials e membres de la societat civila, desiroses de pensar l'avenir del monde sul long tèrme, s'èra rassemblat amb lo nom de Club de Rome. E en 1970, aviá passat comanda d'un rapòrt als cercaires del Massachusetts Institute of Technology. Publicat finalament en 1972 e titolat The Limits to Growth (Los Limits a la creissença), lo primièr rapòrt Meadows (n'i aguèt tres en tot) serviguèt de vertadièr desenclavador al movement de la descreissença. D'efieit, constituís lo primièr estudi que soslinha los perilhs engendrats per la societat de consomacion. Traduit en trente lengas, foguèt editat a dotze milions d'exemplaris.
La critica liberala
Una autra critica liberala de la descreissença es que lo progrés es totjorn mai ligat a las coneissenças a la plaça de l'utilizacion de las ressorças fisicas, e que lo progrés de la tecnologia resolverà los problèmas environamentals del mond. Lo liure mercat envoronamental es una posicion que sosten que la majoritat dels problèmas de l'environament a per causa per fauta dels dreches de propietat e l'extension d'aqueles per inclore las externalitats.
L'autoregulacion del mercat
Los partisans de l'autoregulacion del mercat creson que s'un determinat recors non renovable ven escàs, lo mercat ne limita la seuna extraccion mejans dos mecanismes:
Aquela posicion sosten que son las fòrças del mercat que tenon l'efècte de forma mai racionala per resòlvre lo problèma, e considèran qu'aqueslas fòrças son mai eficaças que los sistèmas de presa de decisions centralizada (vejatz lo calcul economic, la coneissença dispersa, la tragèdia dels bens comuns). Lo capitalisme de mercat pòt profeitar de l'expleitacion de las fonts d'energia qu'èran pas economicament viables fa 10 o 20 ans, ja que amb de nòvas condicions de la creissença economica n'obligará aquela utilizacion.
En responsa a las teorias de Georgescu-Roegen, Robert Solow a Joseph Stiglitz senhalan que lo capital e lo trabalh pòdon substituir las ressorças naturalas dins la produccion, que siá de biais directe o non, garantisson una creissença sostinguda o almens un desenvolopament sostenible.
La destruccion creativa
Lo concèpte de descreissença se basa sus l'ipotèsi que produire totjorn mai tanben implica consumir mai energia e matèrias primièras, tot en mermant lo pes de la fòrça de trabalh, que se substituís per de maquinas. Aquela analisi es considerada enganaira, perque lo progrés tecnologic permet de produire mai amb mens, atal coma ofrir mai de servisis. Aquó es la destruccion creativa, es lo processus que las "vièlhas" entrepresas d'un sector (qu'an de tecnologias costosas e polluantas) desapareisson del mercat a causa de l'innovacion dins aquel sector que fa baissar los còstes, alara que se consumís mens d'energia e de matèrias primièras, amb una mai granda productivitat.
Aquela reduccion dels còstes e/o aument dels beneficis tanben augmenta la capacitat d'estalvi, que permet d'investir dins de nòvas avençadas per substituir las vièlhas tecnologias.
La critica marxista
Los marxistas distinguisson entre dos tipes de creissença: aquela qu'es utila a l'umanitat, e aquela que simplament existís per aumentar los beneficis de las entrepresas. Los marxistas considèran qu'es la natura e lo contraròtle de la produccion que son determinant, e non la quantitat. Creson que lo contraròtle e una estrategia per la creissença son los pilars que permeton un desvolopament social e economic. Segon Jean Zin, que la justificacion de la descreissença siá valida, es pas una solucion al problèma.
La critica del terç mond
Lo concèpte de descreissença es vist coma contradictòri quan s'aplica als païses mens desenvolopats, que requerisson la creissença de las seunas economias per aténher la prosperitat. Dins aquel sens, la majoritat dels partisans de la descreissença promòvon la capitada d'un certan nivèl acceptable de benestar que siá independent de la creissença. La question d'ont se tròba l'equilibri (es a dire, lo nombre de nacions desenvolopadas qu'an de decréisser, e la quantitat de las nacions dins lo desenvolopament que deuriá aver per permetre de créisser), es dubèrta.
La critica tecnologica
Los partisans de las avançadas scientíficas argumentan que se resolveràn los problèmas de fornidura d'energia, de residús e de la disminucion de las matèrias primièras. Aquela ideologia s'inspira de las Luses per desvolopar una vision tecnologica optimista. Remarcan la reduccion que se passèt los darrièrs vint ans dins la relacion entre la consomacion d'energia e de produccion (o intensitat energetica). Prepausan que la reserca dins l'energia nucleara podriá provesir d'alternativas temporalas d'energia a la crisi del petròli, fins que de tecnologias coma la fusion nucleara vengan disponibles.
Doux (Ardenas)
Doux es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Geografia
En lo departament de las Ardenas, qualques quilomètres a l'èst de Rethel.
Dans le département des Ardennes, quelques kilomètres à l'est de Rethel.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Thuré (Vinhana)
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Artics
Artics (Artix en francés) qu'ei ua comuna de Bearn administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Artics qu'estó la prumèra comuna francesa de mei de 3000 poblants que realizè ua senhalizacion bilingua occitan (gascon biarnés) / francés. Votada peu conselh municipau en 1999, dab lo maire Haur-Palèr, que's hiquè en plaça a la prima de 2000. Artics qu'a tanben ua escòla calandreta.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [ar'tiks]. Las fòrmas ancianas que son Artits en 1286, Artics au sègle XIII, Artids en 1350, Artitz en 1385, Artithtz en 1440, Artix en 1583, Artix (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Segon Miquèu Grosclaude, com a Artés, que i a dens lo nom lo radicau basco-aquitan preindoeuropèu d'origina mediterranèa arte, « euse, Quercus ilex », mès qui cambiè de sens per designar ua vegetacion brostèra, sustot on i a pas d'euse ([arbo mediterranèu]. Lo sufixe qu'ei basco (-itz) e qu'a probablament un sens collectiu. Auta solucion peu sufixe, mensh probabla, lo plurau d'ua fòrma masculina d'artiga, « tèrra eishartigada », artic e marca deu plurau.
Personalitats ligadas dab la comuna
- Eric Rei Bèthvéder
Boom (Belgica)
Boom es una municipi de la província bèlga d'Anvèrs.
Volnay (Còsta d'Aur)
Volnay  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Linkebeek
Linkebeek es una comuna de la província bèlga del Brabant Flamenc.
Abé
L'abé (o abbe, abbey) es una lenga kwa parlada en Còsta d'Evòri.
Localisacion e dialèctes
L'abé es parlat dins lo departament d'Agboville, dins la region d'Agnéby-Tiassa qu'es restacada al district de las Lagunes.
.ventures
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 6 de novembre de 2013.
Edoard Ièr d'Anglatèrra
Èra lo filhs del rei Enric III d'Anglatèrra e d'Alienòr de Provença, Participèt a la Novena Crosada e foguèt lo conquistaire d'Escòcia e del País de Galas.
Participèt rapidament a la gestion deis afaires dau reiaume. Sostenguèt durant un periòde cort lo movement dei senhors reformators dirigit per Simon V de Montfòrt còntra l'autoritat de son paire. Pasmens, cambièt de camp e participèt a la desfacha e la mòrt de Montfòrt a Eversham en 1265. Après la pacificicacion dau país en 1269, dirigiguèt sensa succès vertadier la Novena Crosada (1271-1272). Vengut rèi durant lo retorn de la crosada, decidiguèt d'acomençar una reforma de l'administracion reiala e dau drech comun. Pasmens, s'interessèt tanben ais afaires estrangiers. En particular, ataquèt e conquistèt lo País de Galas entre 1282 e 1283. L'annexèt a son reiaume e bastiguèt un ret de castèus e de colonias anglés per limitar lo risc de revòuta. En 1291, Edoard foguèt tanben reconegut coma rèi d'Escòcia mai son autoritat foguèt contestada e mau segura. Pasmens, leis impòsts creats per finançar sa politica militara entraïnèron l'aparicion d'una oposicion religiosa que va crear una crisi grèva non reglada a sa mòrt.
.camera
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 6 de novembre de 2013.
Caudry
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Uc d'Arle
Uc d'Arle (o Uc de Provença) foguèt rei d'Itàlia de 924 entrò sa mòrt en 947. Èra un bosonid. Durant de son rènhe, favorizèt sos pròches a carga de l'aristocracia e ensagèt d'establir una relacion amb l'Empèri Bizantin. Capitèt de defendre lo reialme dels enemics exteriors, mas sas abitudas e sa politica li faguèron nombroses enemics intèrnes e deguèt daissar lo poder abans sa mòrt.
Marolles-sous-Lignières
Marolles-sous-Lignières es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Préjet-Armandon
Saint-Préjet-Armandon (Saint-Préjet-Armandon en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Juan Manuel de Rosas
Qu'ei ua figura hèra polemica per'mor que governè durant lo conflicte enter unitaris e federaus. Peus sons detractors que ho un dictator deus sanguinaris opausat au progrès, enemic deus intellectuaus, xenofòb e qui isolè lo país en tot impausar la terror dab la soa milícia aperada la Mazorca ; aquesta vision que ho desenvolopada per l'escrivan e president Domingo Faustino Sarmiento. Peus sons partisans, au contre, Rosas que dehenó los interès deu país contre los capitaus francés e anglés ; que tractè dab los indians de la pampa enlòc deus exterminar sistematicament, çò qui'u èra facilitat per la soa pregonda coneishença de l'araucan de la pampa (qui n'escrivó ua gramatica e un diccionari), mentre qui los sons enemics unitaris, après la desh.èita deu Restaurador en mei de començar de préner lo poder en tot executar centeas de partisans deu Restaurador, que perpetrèn un genocidi indians au cors de la campanha au desèrt gavidada peu generau Julio Argentino Roca e qu'impausèn un sistèma chic democratic (dab eleccions trucadas e shens cap vòte secret) au servici deus capitaus estrangèrs e deus interès d'ua oligarquia virada de cap a Euròpa e qui mespresava Argentina ; aquesta dehensa deus interès estrangèrs qu'aniré dinc har participar Argentina a la destruccion sistematica de Paraguai, hèra industrializat alavetz e donc tròp concurrenciau per Anglatèrra dens la region.
La legenda negra de Rosas qu'ei donc sovent aisidament capvirada en legenda arroseta peus sons partisans en bèth comparar sa moralitat dab los actes deus sons opausants. Que ho atau pro reabilitat au cors deu sègle XX e uei, eth, atau com son enemic Sarmiento que figuran suus bilhets de la moneda argentina.
Temps de mainatge
Que ho batejat e qu'èra lo hilh deu militar León Ortiz de Rozas e de la proprietària de tèrras Agustina López de Osornio. Mainatge qu'estudiè dens un collègi privat abans de servir dens lo còs deus Migueletes on e pelegè durant las Invasions anglesas de l'arriu de la Plata. Après que viscó dens la provícia de Buenosa Aires, a despart de Buenos Aires e de las soas hèitas politicas. La vita alavetz qu'i èra marcada per un isolament deu grans e condicions de vita mauaisidas.
Carrièra com proprietari de tèrras
En 1813 qu'esposè Encarnación Ezcurra qui seré la mair deus son tres mainatges : Juan, Maria (morta mainada) e Manuelita.
Bon administrador de tèrras mercés a la soa experiéncia deu terrenh e a la soa autoritat, que s'emancipè de la soa familha e que he fortuna dab la carn salada.
Debuta de la soa carrièra politica
A partir de 1820 que's consacrè cada còp a ua carrièra de militar e d'òmi d'estat en bèth participar dab eficacitat militara e diplomacia au conflicte enter Buenos Aires e la Província de Santa Fe gavidada peu caudillo Estanislao López. Que participè tanben a la campanha "au desèrt" en bèth mesclar ofensiva militara sanhosa e diplomacia (ajudada per la soa coneishença de la lenga araucana).
En 1828 lo generau unitari Juan Lavalle que capvirè lo governador de Buenos Aires Manuel Dorrego. Rosas e Lòpez qu'ajudèn aqueth darrèr mes, fin finala, Dorrego que ho près per Lavalle e fesilhat. Lavalle que comentó tanben mantuas exaccions contre los federaus abans d'estar vençut per Rosas au cap d'un procès qui acabaré dab la nominacion de Rosas com governador de Buenos Aires dab lo títol de Restaurador de las Leis.
Canton d'Auloron Davant
Istòria
Los cantons d'Auloron e de Senta Maria d'Auloron que's creèn en 1790 dens lo districte d'Auloron.
En 1801, los cantons d'Auloron e de Senta Maria qu'estón conservats. En 1841, la comuna de Senta Maria qu'incorporè Légugnon (nom francés). Lo canton de Senta Maria que vadó canton de Senta Maria e Légugnon. Puish, per la lei deu 18 de mai de 1858, Senta Maria e Légugnon que fusionè dab Auloron. Lo canton d'Auloron que vadó canton d'Auloron e Senta Maria Davant, mentre que lo canton de Senta Maria e Légugnon e vadó canton d'Auloron e Senta Maria Darrèr,.
A las eleccions departamentaus deu 22 de març de 2015, en aplicacion deu decret deu 25 de heurèr de 2014 qui delimita los cantons deus Pirenèus Atlantics, los dus cantons d'Auloron qu'estón suprimits, en tot deishar naishença a autes dus cantons de configuracions diferentas.
.lighting
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 6 de novembre de 2013.
.clothing
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 6 de novembre de 2013.
.singles
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 6 de novembre de 2013.
Linter
Linter es una comuna de la província bèlga del Brabant Flamenc.
La Rivière
La Rivière en arpitan (La Rivière en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Lo Riu se situa en lo costat de Tullins a 28 km de Grenòble al pè del massís del Vercors sul marge esquèrre del riu Isère #que se'n pòt pensar #que tira lo sieu nom. La region es réputée per la cultura dels nòus e la municipalitat compti de nombrosas plantacions de nogueres e se pòt i veire de las séchoirs a nòus. La municipalitat aderís al Parc Natural Regional del Vercors. Una bona part de lo sieu territòri compti dels bòsques sul vessant oèst del Vercors e s'estend fins al scenari ont es limitrophe de Autrans.
La Rivière se situe dans le canton de Tullins à 28 km de Grenoble au pied du massif du Vercors sur la rive gauche de la rivière Isère dont on peut penser qu'elle tire son nom. La région est réputée pour la culture des noix et la commune compte de nombreuses plantations de noyers et l'on peut y voir des séchoirs à noix. La commune adhère au Parc Naturel Régional du Vercors. Une bonne partie de son territoire compte des forêts sur le versant ouest du Vercors et s'étend jusqu'au plateau où elle est limitrophe d'Autrans.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Còth deu Sompòrt
thumb|left|200px|Pujada de cap au Sompòrt deu costat bearnésQue vau miélher díser lo Sompòrt o eth Sompòrt. Lo còth o pòrt deu Sompòrt que son pleonasmes (uei espandits), pr'amor lo nom que vòu díser dejà : « lo pòrt deu som ».
Lo pòrt qu'ei situat a la termièra enter Bearn e Aragon a 1632 m d'altitud ; qu'arreliga la Vath d'Aspa e ua vath d'Aragon dab Canfranc en cap de vath.