cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fornet
Istoric
L'aparission al sègle XIX dels primiers fornets de fonda e lor difusion a granda escala contribuís fòrça a melhorar las condicions de viada de las populacions. Amb la produccion en seriá, ven un dels produchs màger de l'industrializacion, ven accessible al mai grand nombre e remplaça lèu lo fuòc dobèrt, donant de melhors rendiment, eficacitar e autonomia, e diminuissent lo risc d'incendi. Lo fornet, installat dins la pèça comuna, es sovent lo punt d’encontre de la familha, al contrari del caufatge central que mai tard enfortirà l'individualizacion. Quitament se demanda d'entreten e produsca de posca, melhora lo confòrt pel caufatge de contunh, que permet tanben de caufar l'aiga e manjar, e tanben las condicions sanitàrias e de santat, que l'efièch es entre autre de reduire la mortalitat infantila. Plan abans lo desvolopament de l'electrodomestic, la reclama, amb d'afichas publicitàrias, lausan los avantatges dels diferents modèls.
Las escomesas actualas que representan la rarefaccion e l’auçada dels prètz de las enegias fossilas, e tanben de la pollucion e le recerca d'un desvolopament sostenable, mèna los industrials a cercar de novèlas solucions per aumentar l'eficacitat de lors produchs.
Ecologia
Lo caufatge amb fornet de lenha pòt semblar puslèu ecologic qu’utiliza la biomassa, mas la combustion de lenha larga dins l'atmosfèra de CO2 e tanben de particulas, de CO e d'autres polluents atmosferics,. Segon lo cicle carbòni, una majoritat del CO2 emés es absorbat pels oceans e los arbres que son utilizats per fabricar la fusta.
Los aparelhs de caufatge de lenha avent evoluits dempuèi lo començament del sègle XXI, es plan important, per un enjòc sanitari, d'incitar los ostals utilizant un vielh aparelh de caufatge de lenha a cambiar per un aparelh de novèla generacion. Un fogal tancat dins las annadas 1990 larga de particulas finas qu'un aparelh de las annadas 2010.
Pere Manzanares
Recebèt en 1984 lo Prèmi d'Onor Jaume I autrejat per la Fondacion Jaume I.
Fornet
Ecologia
Lo provesiment en lenha dels ostals es tanben de prene en compte. En efièch per aver de brocas de brutler, un arbre deguèt èsser talhat (benlèu amb de maquinas mecanicas coma una tronçonadoira), puèi caminat dins una usina de fabricacion de brocas (utilizant de maquinas per asclar e talhar la fusta) e fin finala secat dins de grands forns ont s’accelèra lo secatge de la fusta. Aquesta fusta es enseguida distribuida per camion utilizant de combustibles fossils fins a l’ostal. Tota aquesta cadena de provesiment a un impacte per l'environament.
Alucatge
Per l'alucatge d'un fornet de lenha, lo melhor metòde consistís e far un pilòt de lenha de biais que los troces grsses sián en bas, e la lenha d'alucatge en naut. Atal l'alucatge de la lenha menuda se fera netament e caufarà l'aire dins lo conduch. Aquò provocarà un tiratge que va permeter la combustion de la lenha grossa en dejós. Lo fuòc se propaga del naut cap al bas tot en gardant una combustion optimala.
Al contrari, alucar lo fuòc pel bas fa que las brocas grossas del dessús brutlan mal e son cobèrtas de suja abans de s’enflamar. Aquesta suja negra va tanben recobrir l'interior del fornet (netejatge del veire) e l'interior del conduch (ramonatge de realizar). Es donc incoerent de contunhar d'alucar sa lenha pel bas.
Riscs
Los riscs d'accidents (incendi, explosion, asfixia) son mai sovent ligats au non respècte de las instruccions d'utilizacion, a l'abséncia de ramonatge, a l'absence d'aeracion, etc. Los cas d'intoxicacion al monoxid de carbòni) son encara corrents
(1347) Patria
(1347) Patria es un asteroïde.
Saint-Augustin (Sèina e Marna)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
.zara
(nom de marca) es un nom de domeni generic depausat l’entrepresa espanhòla Inditex. Es en servici dempuèi lo 27 d’octobre de 2015.
Hatten
Geografia
Hatten Marca lo començament del En mai de-Bòsc en lo nòrd del Bas-Rhin, a la lisière nòrd del bòsc de Haguenau. La municipalitat e mai se situada en la plana de Alsace a un relief de tipe collinaire.
Hatten marque le début de l'Outre-Forêt dans le nord du Bas-Rhin, à la lisière nord de la forêt de Haguenau. La commune bien que située dans la plaine d'Alsace a un relief de type collinaire.
(1348) Michel
(1348) Michel es un asteroïde.
(1349) Bechuana
(1349) Bechuana es un asteroïde.
Lullin
Lelyin en arpitan (Lullin en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Adrian
Adrian, pichon nom d'origina latina derivat d'Adria, vila de Venècia (que donèt son nom a l'Adriatica) se festeja lo 8 de setembre.
Lullin
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al encreuament de nombrosas rotas, Lullin #èsser totjorn un luòc de passatge #çò que lududes a valgut, al d'èsser una posicion estrategica importanta.
Adrian
Prenoms associats
Adriana.
Lullin
Istòria
Las traces los mai ancianas #que testifiquen d'una preséncia umana sul territòri de Lullin remontan a l'edat del bronze. Divèrses instruments, dels esturments e dels tròces de metal trobat an datat de 1200 a 800 abans J-C.
Au carrefour de nombreuses routes, Lullin fut toujours un lieu de passage ce qui lui a valu, au d'être une position stratégique importante.
Les traces les plus anciennes qui témoignent d'une présence humaine sur le territoire de Lullin remontent à l'âge du bronze. Divers instruments, des outils et des morceaux de métal trouvés sont datés de 1200 à 800 avant J-C.
Elon Musk
thumb|250px|Elon Musk en 2015 Elon Reeve Musk (Pretòria, Africa del Sud, 28 de junh de 1971) es un entrepreneire e engnhaire d'origina sud-africana naturalizat canadian en 1988 puèi american en 2002. Viu actualament a Los Angeles. Es lo PDG e director de la tecnologia de la societat SpaceX, PDG, director arquitectura produch de la sociétat Tesla, Inc., e ancian president del conselh d'administracion de la societat SolarCity. Es tanben lo fondador de The Boring Company, una societat de construccion de tunèl. Es lo cofondador de Zip2 e foguèt un dels principals dirigents de X.com, que fusionèt amb Confinity e prenguèt lo nom de Paypal.
En 2015, cofondèt e copresidèt OpenAI, una associacion de recerca de tòca non lucrativa en intelligéncia artificiala que l'objectiu es de promòure e desvolopar una intelligéncia artificiala open-source beneficiant a l'umanitat tota entièra. Musk declarèt que los objectius de SolarCity, Tesla, Inc. e SpaceX son lo rebat de sa vision de cambiar lo Monde e l'umanitat. Sas tòcas incluson de reduire lo rescalfament climatic per la produccion e la consomacion d'energia durabla e reduire lo risc de l'extinction de l'umanitat en crear una vida multiplanetària per l'establiment d'una colonia umana sus Mart. En mai de sas activitats comercialas, imaginèt un mejan de transpòrt de granda velocitat conegut jol nom d'Hyperloop e a proposèt un avion de reaccion supersonic d'enlairament e aterratge verticals amb propulsion electrica.
.gucci
(marca) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa italiana Guccio Gucci S.p.a. . Es en servici dempuèi lo 27 d’octobre de 2015.
Conestable
Un conestable èra un oficier militar superior dins li armadas medievali en Euròpa Occidentala. Avia generalament per mission de comandar una armada e de tenir un tribunau destinat a jutjar lu conflictes entre cavaliers. Lo conestable de França foguèt ensin lo cap dei armadas reiali dau sègle XIII au 1627. La carga èra a vida mas non èra ereditària. En la Peninsula Iberica, la carga evoluissèt per venir ereditària e onorifica, generalament durant lo siècle XV. En Anglatèrra, la foncion conoissèt una evolucion pus radicala emb l'aparicion dei constables, d'oficiers comunaus encargats de l'execucion dei lèis e dau manteniment de l'òrdre public.
(1350) Rosselia
(1350) Rosselia es un asteroïde.
Ast (Itàlia)
Ast o Asti (Asti en italian; Ast en piemontés), es una comuna italiana capluòc de la provìncia del meteis nom, dins la region de Piemont.
Geografia
Ast es situat a aperaquí al sud de Turin, dins la val de Tanaro.
La vila se tròba dins una zona de còlas entre los parçans de Langhe e Monferrato, dins una region famosa per sos vins.
Fèstas e tradicions
thumb|200px|left|La corsa del palio Un dels eveniments pus celèbres que se ten a Ast es lo famós Palio di Asti, corsa de cavals qu'opausa totes los quartièrs de la vila vièlha, apelats Rioni e Borghi e las vilas vesinas. Aqueste eveniment ramenta una victòria dins la batalha contra la ciuatat d'Alba.
A l'Edat Mejana après la batalha victoriosa, una corsa aguèt luòc a l'entorn de las muralhas d'Alba, a partir d'aquesta data, se tornèt far la corsa cada an a Ast. Lo Palio d'Asti es lo pus ancian existent en Itàlia, e dins los temps modèrnes se debana dins lo triangle de la Piazza Alfieri, es precedit per una parada medievala a travèrs de la vila vièlha le tresen dimenge de setembre.
Villasayas
Villasayas es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon. Aperten a la comarca agrària de Tierra de Medinaceli e a la comarca d'Almazán.
Meulans e Revèl
Meulans e Revèl (Méolans-Revel en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
(1351) Uzbekistania
(1351) Uzbekistania es un asteroïde.
Los Villares de Soria
Los Villares de Soria es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Rahling
Rahling es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Situat sus la granda expedís de Sarre-Union a Bitche, en país descobèrt, lo gròs pòble de Rahling s'estend al encreuament dels expedíss de Montbronn a Schmittviller e de Butten, a las pòrtas de la Alsace bossue.
Situé sur la grande route de Sarre-Union à Bitche, en pays découvert, le gros village de Rahling s'étale au carrefour des routes de Montbronn à Schmittviller et de Butten, aux portes de l'Alsace bossue.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
thumb|right|320px|Vista del [[pòble]]
Aquel vièlh pòble, coma la testifica la preséncia de divèrses luòcs gallo-romains sus lo sieu ban, a mencionat en 1150 jos la forma Radingen, del nom de òme germanique Rado e del suffixe -ing.
La prospérité del pòble, çò de mès de poblat del comtat de Bitche al, s'explica per la riquesa de lo sieu terroir, propice a la cultura de las céréales e a la viticulture. De nombrós artesans an exercit las siás activitats en lo pòble als e, que # dels tailleurs de pèira e de las escultors, #que se'n tròba los esturments representada sus divèrsas linteaux de pòrta e #que las œuvres ne son encara conservadas a Rahling e en qualques pòbles vesina.
thumb|right|320px|Vue du [[village]]
Kraze
Kraze èra un grop anglofòn de musica house american basat a Nòva York e fondat per l'haician Richard Jean Laurent amb sas doas sòrres. Lo títol lo mai conegut de Kraze es The Party, tube house del començament de 1989.
Villaseca de Arciel
Villaseca de Arciel es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Judèth de Luishon
Judèth de Luishon (Juzet-de-Luchon en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Judèth de Luishon qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa qu'èra Sent Blasi. Tanlèu 1790, Judèth de Luishon qu'èra deth canton de Banhèras de Luishon.
Noic
Noic (Nouic en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los noijauds.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Noic en Nauta Vinhana
(1352) Wawel
(1352) Wawel es un asteroïde.
Inner City
Inner City èra un grop anglofòn de musica house american fondat en 1987 a Detroit (Estats Units) per Kevin Saunderson amb doas cantairas : Ann Saunderson, la femna de Kevin, e Paris Grey.
(1353) Maartje
(1353) Maartje es un asteroïde.
Japonisme
Lo japonisme es l'influéncia de l'art japonés sus los artistas, primièrament franceses, e dempuèi occidentals.
Pendent que los intellectuals americans considerèron las estampas japonesas coma una forma vulgara d'art, l'ukiyo-e venguèt una novèla font d'inspiracion pels pintres impressionistas europèus e pels artistas cubistas. Es dins una seria d’articles publicats en 1872 per la revista Renaissance littéraire et artistique, que lo colleccionaire Philippe Burty balhèt un nom a aquela revolucion : lo japonisme.
Istòria
Lo japonisme comencèt amb los colleccionaires d'art japonés, qu'expausan las òbras que possediguèron. Los primièrs exemplars d'estampas en Euròpa son mostrats a París. En 1856, Félix Bracquemond venguèt lo primièr artista europèu a copiar d'òbras japonesas. Causiguèt una òbra de Hokusai. Dempuèi, l'art japonés comencèt d'èsser fòrça apreciat. De colleccionaires, e de critics artistics viatgèron en Japon dins las annadas 1870 e 1880 e contribuiguèron a la difusion de las òbras japonesas en Euròpa, e pus particularament en França, pr'aquò que l'Exposicion Universala de París en 1878 presenta un grand nombre d'òbras japonesas de las colleccions Bing, Burty et Guimet. Lo roman de Pierre Loti Madame Chrysanthème publicat en 1887, popularizèt aquela moda del japonisme. Per las exposicions universalas parisencas de 1889 e de 1900, Japon foguèt fòrça present dins los domenis de l'arquitectura, de las estampas e de la produccion de ceramicas. D'òbras japonesas dintran dins las colleccions del Musèu del Lovre en 1892. Per l'exposicion universala de 1900 Hayashi Tadamasa capitèt de far venir de fòrça grandas òbras de Japon, l'emperaire Meiji prepausèt el meteis qualques pèças de la seuna colleccion personala.
Artistas e movements
thumb|De [[Hiroshige a Van Gogh]] thumb|Pabalhon-aqüari al [[Musèu de l'Escòla de Nancí]] Los principals artistas japoneses qu'influencièron los artistas europèus foguèron Hokusai, Hiroshige e Utamaro. Artistas fòrça pauc coneguts en Japon perque produsián un art considerat coma leugièr e popular per los elèits japoneses de l'epòca. Lo japonisme doncas salvèt d'òbras qu'anavan desaparéisser e permetèt de desvolopar una via novèla de l'art japonés.
En cambi, l'arribada dels Occidentals en Japon provoquèt de nombrosas reaccions a çò dels artistas japoneses. Par exemple dins lo domeni de la pintura, doas grandas escòlas se formèron : aquela del Nihon-ga (via japonesa) qu'aguèt tendéncia a perpetuar lo canon de la pintura japonesa, e aquela del Yo-ga (via occidentala), que desvolopèt tecnicas e motius de la pintura e de l'òli (veire Kuroda Seiki e Kume Keiichiro, fondador de la Societat del caval blanc, Hakuba-kai).
Entre los artistas europèus adèptes del japonisme se trapan: utilizant de formats japoneses colleccionant d'estampas:
Lo movement influéncia tanben d'autres domenis que la pintura coma los objèctes d'arts amb los greses esmaltats de Carriès e las produccions de l'ostal Christofle en metal patinat.
Tot l'Art novèl ten de referéncias japonesas, veire Émile Gallé.
Empèri Gallés
right|115px
.jaguar
(marca) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa britanica Jaguar Land Rover Ltd. Es en servici dempuèi lo 27 d’octobre de 2015.
Paleogèn
Lo Paleogèn o terciari primairenc es lo pus ancian periòde geologic del Cenozoïc; comencèt fa 65,5 ± 0,3 milions d'ans e acabèt fa 23,03 milions d'ans. Seguís l'escantiment del Cretacèu-Terciari e precedís lo neogèn.
Amb una durada d'unes 43 de milions d'ans, lo Paleogèn es l'epòca que i se faguèt l'evolucion dels mamifèrs d'espècias pichonas e relativament pauc importantas cap a una larga paleta d'espècias desparièras après l'extincion del Cretacèu-Terciari que marquèt la fin del Cretacèu. Se devesís en Paleocèn, Eocèn e Oligocèn.
Lo periòde Paleogèn marquèt un temps de transicion dins l'istòria de la Tèrra. Lo cambiament climatic mai prigond foguèt la reglaciacion de las regions polaras. Se formèron las cadenas montanhosas actualas en America del Nòrd (Sièrra Nevada e Montanhas Rocosas) e en Euròpa (Alps, cadenas Ibericas). Los sediments qu'enregistran aquestes eveniments cenozoics son, dins la siá majoritat, pas consolidats, levat de carbonats e qualques siliciclastics litificats.
Los organismes que demorèron dins los oceans son los taxons que persistisson uèi lo jorn. Sus la tèrra, los angiospèrmes del Paleogèn èran semblants a los del Cretacèu superior. La vida animala cambièt drasticament; los mamifèrs, en general pichons al començament del Paleogèn, èran ja fòrça semblans als actuals a la fin del periòde. Los mai importants del periòde foguèron: los cavals, foraminifèrs, monards, las plantas amb flor, la diversificacion dels mamifèrs; cal notar tanben la formacion del carbon, dels Alps e en Chile la subduccion de tipe Andin.
Venda (lenga)
Lo venda (autonim tshivenḓa) es una lenga banto parlada a Zimbabwe e dins lo nòrd-èst d'Africa del Sud. Es una lenga oficiala dins aquels dos paises.
Escritura
Lo venda s'escriu amb una version espandida de l'alfabet latin.
Karnali Pradesh
Karnali Pradesh (nepalés: कर्णाली प्रदेश) es una de las set províncias federalas de Nepal formadas per la nòva constitucion que foguèt adoptada lo 20 de setembre de 2015. La superfícia totala de la província es de 27 984 quilomètres carrats, çò que ne fa la pus granda província de Nepal. Segon lo recensament de Nepal de 2011, la populacion de la província èra de 1 570 418 abitants, çò que ne fa tanben la província mens poblada de Nepal. Borda la region autonòma de Tibet de China al nòrd, Gandaki Pradesh a l'èst, Sudurpashchim Pradesh a l'oèst e la província n ° 5 al sud. Birendranagar, amb una populacion de 47 914 abitants, es a l'encòp la capitala de la província e la pus granda vila.
John Maynard Keynes
John Maynard Keynes (5 de junh de 1883, Cambridge - 21 d'abriu de 1946, Firle) es un economista britanica de la premiera mitat dau sègle XX. Probablament l'economista pus important e pus influent dau sègle XX, es l'autor d'un ensemble de teorias opausadas au modèl classic de l'economia que menèron a la definicion d'una doctrina, dicha keynesianisme, que dominèt l'economia mondiala de la fin de la Segonda Guèrra Mondiala a la fin deis ans 1970 e qu'es encara regularament utilizada per resòuvre de crisis economicas grèvas (coma aquela de 2008). Lei principis de sa teoria foguèron redigits dins la Teoria generala de l'emplec, de l'interès e de la moneda, paregut en 1936, mai en causa de sa mòrt, foguèron tanben imaginats per sei successors.
Paleozoïc
L'èra Paleozoïca, Paleozoïc o èra Primària es una etapa de l'Istòria de la Tèrra de mai de 290 milions d'ans (m.A.) de durada, que s'esten de i a 542 milions d'ans fins i a 251 milions d'ans. Seguís lo Precambrian e precedís lo Mesozoïc. Son nom ven del grèc palaio/παλαιο (vièlh) e zoe/ζωη (vida), significant "vida anciana".
John Maynard Keynes
Nascut dins una familha aisada de l'elèit intellectuau de la vila universitària de Cambridge, Keynes èra un òme d'influéncia que participèt au finançament dei doas guèrras mondialas per lo còmpte dau Reiaume Unit. A l'eissida dau premier conflicte mondiau (1914-1918), critiquèt durament lei clausas economicas de la patz de Versalhas dins Lei consequéncias economicas de la patz, obratge que li permetèt de venir famós. Durant leis ans 1920, s'opausèt ai politicas economicas britanicas mai foguèt pauc a pauc alunchat de l'esfèra dau poder. Aquò li permetèt de trabalhar sus seis òbras teoricas que trobèron un començament d'aplicacion durant la segonda mitat dau New Deal (1935-1938). Durant la Segonda Guèrra Mondiala (1939-1945), Keynes s'ocupèt de la preparacion economica de l'après guèrra. En particular, foguèt lo negociator britanic deis Acòrdis de Bretton Woods que permetèron la restauracion rapida de l'economia occidentala sota l'egida deis Estats Units. Aqueu quadre permetèt una creissença economica excepcionala durant una generacion (Trenta Gloriosas) avans de conóisser una crisi durant leis ans 1970 qu'entraïnèt son remplaçament per de politicas d'insipiracion neoliberalas.
Paleozoïc
Lo Paleozoïc comença pauc après la desintegracion del supercontinent Pannotia e s'acaba amb la formacion del supercontinent Pangèa. Pendent la màger part de l'èra, la superfícia de la Tèrra se dividís en un nombre relativament pichon de continents.
John Maynard Keynes
Maugrat aqueu declin, lo keynesianisme demòra una referéncia economica totjorn presenta dins lo debat politic modèrne. D'efiech, amb la crisi actuala dau neoliberalisme (crisis economicas recurrentas, caumatge de massa, crisi environamentala...), una partida de sei precèptes son regularament considerats coma de solucions possiblas per la definicion d'una politica economica novèla. Ansin, divèrsei corrents economics se reclamant dau keynesianisme fòrman una partida importanta de la reflexion economica modèrna (neokeynesianisme, economia keynesiana novèla, postkeynesianisme...).
Paleozoïc
Lo Paleozoïc inclutz sièis periòdes geologics; del pus ancian al pus recent: lo Cambrian, l'Ordovician, lo Silurian, lo Devonian, lo Carbonifèr e lo Permian.
John Maynard Keynes
Jovença e formacion
John Maynard Keynes nasquèt lo 5 de junh de 1883 dins una familha d'universitaris que fasián partida de la borgesiá victoriana. Son paire, John Neville Keynes (1852-1949), èra professor d'economia de Cambridge. Publiquèt en 1890 un obratge de metodologia economica (The Scope and Method of Political Economy) que conoguèt un certan succès. Sa maire, Florence Ada Brown (1861-1958), èra autritz. Participèt a de luchas per de reformas socialas e foguèt elegida premiera cònsa de Cambridge en 1932. Lo pareu aguèt tanben una filha, Margaret (1885-1970) que seguiguèt l'exemple de sa maire, e un autre fiu, Geoffroy (1887-1982) que foguèt cirurgian dins la Royal Air Force e acabèt la Segonda Guèrra Mondiala amb lo grade de generau.
John Maynard Keynes intrèt a l'escòla a 7 ans e se destrièt rapidament gràcias a son intelligéncia. Aquò li permetèt de seguir un cursus brilhant que lo menèt au King's College de Cambridge. I rescontrèt plusors intellectuaus importants coma lo filosòf Henry Sidgwick (1838-1900), lo scientific e òme politic Bertrand Russell (1872-1970), l'istorian Lowes Dickinson (1862-1932), lo filosòf e matematician Ludwig Wittgenstein (1889-1951) e lo filosòf George Edward Moore (1873-1958). De mai, foguèt introduch dins mai d'una societat secrèta de l'universitat coma lei Cambridge Apostles ò lo grop de Bloomsbury.
Ciutat Metropolitana de Florença
La Ciutat Metropolitana de Florença (Città metropolitana di Firenze en italian) es una division
administrativa italiana, dins la region de Toscana, que lo capluòc n'es Florença. Remplaça la província de Florença dempuèi lo 1èr de genièr de 2015.
John Maynard Keynes
Jovença e formacion
En 1905, Keynes foguèt diplomat de matematicas e preparèt lei concors per intrar dins la foncion publica superiora de l'Estat britanic. Dos ans pus tard, venguèt foncionari a l'Indian Office mai lo trabalh li interessèt gaire. Ansin, comencèt de menar lei sieunas recèrcas (sus lei probabilitats) e d'estudiar l'economia sota la direccion d'Alfred Marshall (1842-1924), considerat coma un dei fondators de la pensada economica neoclassica. Keynes s'investiguèt fòrça dins lo subjècte e, gràcias a sei relacions, foguèt nomat a un pòste de mèstre de conferéncia en economia. Puei, en 1913, publiquèt son premier obratge economic (Indian Currency and Finance) que li permetèt d'aquistar una fama d'economista au sen de l'elèit britanic.
Ciutat Metropolitana de Florença
Composicion
La ciutat metropolitana es compausada d'aquelas comunas:
John Maynard Keynes
De la Premiera Guèrra Mondiala au Tractat de Versalhas
thumb|right|Fac-simile de l'edicion [[USA|estatunidenca Consequéncias economicas de la patz.]]
Lo 6 de genier de 1915, Keynes foguèt engatjat per lo Tesaur britanic per la durada de la guèrra. Puei, en mai de la meteissa annada, quand Reginald McKenna remplacèt David Lloyd George coma cancelier de l'Escaquier – es a dire ministre dei finanças dau govèrn britanic – Keynes venguèt son conselhier principau. Participèt ansin a la definicion de la politica permetent lo finançament de la guèrra e ai debats liats a la perseguida dei combats. S'i opausèt a la conscripcion e a la guèrra totala que laissavan Londres dins una situacion de dependéncia financiera a respècte de Washington. Keynes considerèt de demissionar. Pasmens, demorèt finalament a son pòste e foguèt nomat en mai de 1917 cap de la division cargada dei finançaments exteriors. Recebèt tanben l'Òrdre dau Banh.
Keynes participèt a divèrsei reünions destinadas a preparar l'aspècte economic dau Tractat de Versalhas. Se prononcièt en favor de reparacions feblas e d'una anullacion dei deutes de guèrra francés e britanic. Pas escotat, demissionèt e exprimiguèt sei resèrvas e sei criticas dins Lei consequéncias economicas de la patz paregut en 1919. Lo libre foguèt un important succès que permetèt a Keynes d'assegurar son aisança financiera e sa reputacion internacionala.
L'oposicion au govèrn britanic
Dins lo corrent deis ans 1920-1930, Keynes participèt ai debats economics dau periòde. Aquò li permetèt pauc a pauc d'aprefondar sa vision economica. En parallèl, se maridèt en 1925 amb la balarina russa Lydia Lopokova (1892-1981). Lo pareu aguèt ges d'enfant. Pauc atirada per lo racionalisme dau grop de Bloomsbury, Lopokova auriá favorizat lo raprochament de son marit amb lei ceucles politics pròches dau poder. Pasmens, durant aqueu periòde, Keynes èra generalament opausat ai politicas economicas britanicas e tornèt pas integrar l'administracion dau país. En plaça, contunièt de publicar d'articles ò de libres, activitat que venguèt sa fònt principala de revenguts.
Tre lo començament deis ans 1920, contunièt de criticar la politica monetària britanica e europèa. En 1922, amb d'amics, crompèt lo jornau The Nation per dispausar d'una tribuna li permetent de difusar sei tèsis. Un an pus tard, dins un libre dich Tractat sus la Reforma Monetària, avancèt l'idèa que l'inflacion pòsque menar a la revolucion e qu'una reforma monetària d'amplor èra necessària per permetre la reconstruccion de l'economia dau continent. Keynes s'opausèt donc au restabliment de l'escandau aur per Winston Churchill en 1925 car aquela decision anava entraïnar de crisis dins mai d'un país. Amb d'amics, crompèt tanben lo jornau The Nation per dispausar d'una tribuna e trabalhèt amb lo Partit Liberau britanic de 1924 à 1929. Pasmens, coma per l'escandau aur, Keynes foguèt pas seguit per lo poder politic que contunièt de seguir de precèptes eissits dei concepcions classicas de l'economia (deflacion...) qu'agravèron leis efiechs de la crisi de 1929.
L'estructuracion de la pensada keynesiana
A partir de 1929, lei rets politics de Keynes (Partit Liberau, The Nation...) veguèron lor influéncia demenir. Ansin, fins a 1939, Keynes s'alunchèt de l'accion per s'interessar a la teoria, çò que menèt a la premiera estructuracion dau keynesianisme. Doas etapas principalas jalonèron aqueu trabalh. La premiera foguèt la redaccion de la Teoria de la moneda paregut en 1930. Format de dos tòmes, aquel obratge aviá per objectiu de presentar un estudi teoric de la moneda e de presentar lei trachs dei politicas monetàrias principalas. Segon sei conclusions, lo mejan d'estabilizar l'economia èra d'estabilizar lei pretz, resultat ja trobat per Irving Fisher (1867-1947) ò Arthur Cecil Pigou (1877-1959).
Keynes foguèt pas satisfach de la Teoria de la moneda car son trabalh li permetèt pas d'establir lei causas de la variacion de la produccion. A partir de 1932, se raprochèt deis economistas de Cambridge e s'interessèt mai a l'economia estatsunidenca. Aquò li permetèt de s'interessar a de cas pus generaus e de començar la redaccion de la Teoria generala de l'emplec, de l'interès e de la moneda. Acabat en 1936, aqueu libre es considerat coma una òbra majora de l'economia car definís plusors concèptes novèus que fondèron la macroeconomia e lo keynesianisme.
Lo retorn au Tesaur
thumb|right|[[Fotografia de Keynes (a drecha) amb Harry Dexter White durant lei negociacions deis Acòrdis de Bretton Woods.]]
En mai de 1937, Keynes foguèt victima d'un malaise cardiac que l'alunchèt de l'esfèra politica fins a 1939. Au contrari d'una opinion frequenta, participèt ansin pauc a l'establiment de la premiera partida dau New Deal per lo president Franklin Delano Roosevelt. Pasmens, aguèt una certana influéncia sus lo procès car d'economistas partisans de seis idèas conselhèron lo govèrn estatsunidenc durant la segonda partida dau New Deal de 1935 a 1938.
Au començament de la Segonda Guèrra Mondiala, Keynes recebèt tornarmai de missions per lo Reiaume Unit e tornèt venir foncionari dau Tesaur en aost de 1940. O demorèt fins a sa mòrt e participèt ai debats sus lo finançament de l'esfòrç de guèrra britanic. Per exemple, obtenguèt la formacion d'un grop de reflexion per finançar lo projècte de Seguretat Sociala prepausat en 1942 per William Beveridge. Pasmens, lo trabalh pus important de Keynes durant aqueu periòde foguèt sa participacion ai negociacions destinadas a definir lo quadre economic de l'après guèrra. En causa de l'abséncia de vision de Churchill sus lo subjècte, foguèt obligat de prendre mai d'un còp de decisions importantas e aguèt una influéncia majora dins la signatura deis Acòrdis de Bretton Woods que permetèron la restauracion de l'economia durant lei Trenta Gloriosas.
John Maynard Keynes moriguèt lo 21 d'abriu de 1946 en causa d'una crisi cardiaca. Durant lei darriereis annadas de sa vida, aviá recebut d'onors importants coma un pòste de director de la Banca d'Anglatèrra, un autre d'administrator dau collègi d'Eton ò un títol de noblesa. Sei cendres foguèron dispersats per son fraire dins sa proprietat de Tilton.
Lo concèpte d'equilibri keynesian
L'apòrt principau de Keynes a l'economia foguèt aqueu de la nocion d'equilibri keynesian que remplacèt lo concèpte d'equilibri definit per la teoria classica. D'efiech, per aquela darriera, l'equilibri entre lei flux economics èra totjorn agantat gràcias a l'existéncia d'un ensemble d'elements regulators permetent d'assegurar l'egalitat entre aquelei flux. L'exemple pus famós d'aquela concepcion èra la lèi de Say que postulava l'equilibri entre l'ofèrta e la demanda. Òr, Keynes mostrèt qu'aquela formulacion èra erronèa car preniá pas en còmpte lo fenomèn de tesaurizacion que mena d'individús a pas consumar totei sei revenguts.
En plaça d'aquel equilibri, Keynes prepausèt una foncion d'equilibri entre lo revengut Y, la consumacion C e l'esparnhe S : Y = C + S De mai, segon Keynes, la consumacion C es una foncion lineara que despend dau revengut Y, la propension de consumar a (es a dire la part de revenguts destinats a la consumacion) e de la consumacion incompressibla b (es a dire lo contentament dei besonhs vitaus) : C = aY + b Per completar aquelei relacions, Keynes postulèt que l'investiment I es egau a l'esparnhe S. Segon eu, aquel equilibri èra naturalament verificat a la fin d'un periòde d'estudi. Pasmens, per verificar la relacion Y = C + S, postulèt qu'èra tanben verificat a son començament, es a dire qu'es una condicion necessària de l'equilibri.
Avans Keynes, la moneda èra considerada coma un ben neutre, es a dire que sa detencion èra pas considerada coma diferenta de la detencion d'un autre ben. Keynes mostrèt l'invaliditat d'aquelei pensadas classicas gràcias a d'idèas novèlas : Lei sòmas afectadas a aquelei tres domenis varian segon leis individús. Lor integracion au sen de l'esquèma monetari eissit de la teoria classica menèt a de recomandacions novèlas, principalament la lucha còntra lo caumatge gràcias a l'utilizacion de fons publics, que fondèron la basa dau keynesianisme.
L'intervencion dei poders publics
Per Keynes, lei poders publics an un ròtle regulator dins l'economia gràcias a sei capacitats d'intervencion. S'estimava que lei còmptes de l'Estat devián èsser equilibrats a tèrme lòng, èra donc pas opausat a d'accions importantas de sa part sus lo mercat, principalament per luchar còntra lo caumatge, sostenir la demanda ò d'estimular l'investiment. L'objectiu d'aquelei politicas intervencionistas èra de mantenir leis equilibris fondamentaus per empedir una crisi.
Keynes se prononcièt jamai còntra la proprietat privada dei mejans de produccion. Èra ansin ben en favor dau capitalisme e sa pensada foguèt combatuda per mai d'un movement socialista coma un mejan d'acomodar lei revendicacions dau proletariat amb l'interès de la borgesiá sensa modificar lo rapòrt de fòrça prefond entre lei dos camps. Dins lo sens invèrs, lo keynesianisme foguèt regularament atacat per lei liberaus coma una entrava a la libertat deis investissors car la politica intervencionista de l'Estat es sovent fondada sus d'impòsts importants.
La question de l'emplec e dei salaris
Un autre progrès important eissit dei trabalhs de Keynes foguèt son analisi dei causas dau caumatge. Per lei classics, èra unicament volontari e liat au refús dei salariats de trabalhar segon lo pretz fixat per lo mercat. Dins aquò, Keynes mostrèt l'existéncia d'un caumatge involontari entraïnat per una demanda tròp febla ò per d'anticipacions tròp pessimistas de la demanda futura.
Lo keynesianisme
Lo keynesianisme es l'ensemble dei teorias economicas fondadas a partir dei trabalhs de Keynes. En causa de sa mòrt prematurada, ne'n veguèt pas l'aplicacion e poguèt pas la jutjar dirèctament. Ansin, lo keynesianisme es en realitat un movement etorogenèu amb de desacòrdis intèrnes importants entre lei diferents corrents que se revendican de la pensada de Keynes. Pasmens, una politica economica basada sus una intervencion importanta de l'Estat per sostenir leis equilibris macroeconomics en sostenent la demanda sensa se precoupar dei deficits a tèrme cort es generalament considerada coma keynesiana.
Aquelei concèptes predominèron dins lei país desvolopats dau blòt occidentau de la fin de la Segonda Guèrra Mondiala a la fin deis ans 1970. Formalizats dins leis Acòrdis de Bretton Woords signats en 1946, permetèron un periòde de creissença economica quasi sensa precedents dins l'istòria umana qu'es dich Trenta Gloriosas. Pasmens, lei politicas keynesianas aguèron de dificultats per resòuvre lei problemas entraïnats per lei crisis petrolieras deis ans 1970. Foguèron ansin remplaçadas per lo neoliberalisme qu'es fòrça contestat dempuei leis ans 1990 en causa de seis efiechs negatius sus l'estabilitat de l'economia (multiplicacion dei crisis economicas, caumatge de massa...) e sus l'environament. Ansin, lo keynesianisme es totjorn defendut per mai d'un movement politic dins lo mond e sei teorias foguèron aplicadas per limitar lei consequéncias de la crisi economica de 2008.
Leis antikeynesians
Lei teorias de Keynes foguèron atacadas per lei partisans dau laissez-faire. Aquò menèt a la formacion de doas teorias neoliberalas que son opausats au keynesianisme. La premiera foguèt l'òbra de l'economista austrian Friedrich August von Hayek (1899-1992) que s'interessèt a la teoria dei cicles economics per combatre Keynes. Per eu, l'injeccion artificiala de sòus per l'Estat mena a una demencion dei taus d'interès que permet l'investiment. Pasmens, l'aumentacion de la demanda de bens d'equipament favoriza en realitat aquela de bens de produccion de bens d'equipament. Òr, coma la demanda de bens demòra establa, lei productors son obligats d'aumentar sei pretz de venda. Puei, aquela inflacion bloca la consumacion e l'investiment entraïnant una crisi economica grèva. Per empedir aquela catastròfa, Hayek se prononcièt en favor de politicas destinadas a favorizar l'esparnhe.
La segonda teoria antikeynesiana majora foguèt la reactivacion de la teoria quantitativa de la moneda menada per Milton Friedman (1912-2006) e « l'escòla de Chicago ». Segon eu, l'inflacion despend unicament de la quantitat de sòus en circulacion de l'economia. Considerant l'inflacion coma un fenomèn perilhós segon leis observacions menadas durant lei crisis deis ans 1970, contestèt fòrça l'intervencionisme de l'Estat. Per aquò, formulèt « l'ipotèsi dau revengut permanent » que postulèt que leis accions deis agents economics son dictats per sei revenguts presents e anticipats. Òr, segon Friedman, aqueu revengut es relativament constant, çò que demenís l'efiech dei politicas de relança keynesianas. Enfin, per combatre lei trabalhs de Keynes a l'entorn de la nocion de caumatge, emetèt l'ipotèsi de l'existéncia d'un « taus de caumatge naturau ».
Lei marxistas critiquèron tanben lo trabalh de Keynes. Pasmens, aquò prenguèt una forma diferenta dei criticas emesas per lei pensaires neoliberaus. D'efiech, per lei marxistas, l'òbra de Keynes presenta l'interès de confiermar lei teorias edictadas per Karl Marx sus lo foncionament dau sistèma capitalista. Dins aquò, la volontat de Keynes de reformar lo capitalisme per o sauvar es largament condamnada.
Lei corrents ulteriors dau keynesianisme
Dempuei leis ans 1970, lo keynesianisme a inspirat plusors corrents economics que se reclaman mai ò mens de sei principis. Lo neokeynesianisme (ò « escòla de la sintèsi ») es una temptativa de realizar una sintèsi entre leis economistas neoclassicas e lei keynesians. Entre sei figuras principalas, se pòdon citar de personalitats coma George Stigler (1911-1991) ò Edmond Malinvaud (1923-2015). Pasmens, aqueu corrent es sovent criticat coma essent una variacion de l'escòla de Chicago e dei teorias de Friedman en causa de sei conclusions (necessitat de privatizar lei monopòlis d'Estat...) ò deis otís utilizats (modèl de Solow, basa dau neoclassicisme economic).
L'economia keynesiana novèla (NEK) es un corrent, aparegut dins lo corrent deis ans 1980, qu'assaia de provesir d'explicacions microeconomicas a la macroeconomia eissidas de la sintèsi realizada per lei neokeynesians. Sei figuras majoras son Joseph E. Stiglitz (nascut en 1943), George Akerlof (nascut en 1940) ò Michael Spence (nascut en 1943). Presenta quauquei variacions amb la teoria neoclassica de l'economia coma l'idèa d'una dificultat de restaurar rapidament un equilibri sus lo marcat de l'emplec, l'existéncia d'un caumatge involontari ò lo refús dei cicles economics. Es tanben favorable a d'intervencions de l'Estat destinadas a luchar còntra lei « rigiditats » de l'economia. Coma lo neokeynesianisme, la NEK es donc sovent considerada coma una pensada pus neoliberala que keynesiana.
Lo corrent pus pròche dau keynesianisme originau es probablament lo postkeynesianisme. Pasmens, en realitat, es un ensemble gropant de teorias diferentas eissidas deis aspèctes pus radicaus dau trabalh de Keynes. Desvolopada tre leis ans 1930, aquela escòla s'es concentrada sus l'incertitud radicala, la nocion de circuit monetari e l'endogeneïtat de la moneda. Es uei considerada coma eterodòxa e son influéncia es febla sus lei politicas economicas decididas per leis Estats actuaus.
Sent Helitz (d'Astarac)
Sent Helitz o Sent Helix d'Astarac (Saint-Élix, Saint-Élix-d'Astarac dempuish lo 25 de decémer de 2017 ) en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Servenchas
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Sent Helitz (d'Astarac)
Toponimia
Lo nom qu'ei format deu gascon sent e de la fòrma gascona Helitz. Que i a 39 sents deu nom latin Felix, dont quate papas, deu sègle III au sègle VI, mei d'un avesque o martir, dont un martirizat a Girona en 304, ,.
Servenchas
Toponimia
La prononciacion es [ʂɛr’vɛ̃nθa]. Las fòrmas ancianas son Espital de Servenchas au segle XIII, Servenchii, en latin, en 1380, Eysservenche, Issirvenchas, totas doas au segle XVI. Segon Chantal Tanet e Tristan Hordé, Servenchas ven dau nom [latin] d'òme, Servius, emb lo sufixe latin -anicas (terras sosentendut), « las terras de Servius ». Segon lo site de las comunas de Dordonha, lo nom se compren coma (terras) servenchas, de las terras jos estatut de servatge.
Maudétour-en-Vexin
Maudétour-en-Vexin es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Vinuesa
Vinuesa es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon. Es lo caplòc de la comarca de Pinares.
Ozillac
Ozillac es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Lindal de pauretat
Se compren per lindal de pauretat lo nivèl de revengut al dejós del qual es impossible de satisfaire las necessitats vitalas.
Existisson fòrça biaisses de definir la pauretat e de decidir ont situar lo lindal de pauretat. Dins lo cas de comparasons internacionalas es important d'utilizar las donadas actualizadas a paritat de poder adquisitiu (o PPP, en anglés). Se conselha d'eliminar las diferéncias que i poiriá aver dins los preses entre las divèrsas economias.
Qualques uns dels biaisses pus utilizats per delimitar un lindal de pauretat son los seguents :
Pauretat relativa
Se definís coma pauretat relativa la situacion dins la quala subrevenir als besonhs basics cobèrts, lo nivèl de revenguts es substancialament mai pichon que lo de la màger part de la populacion. Lo concèpte de pauretat relativa es sovent ligat al gra d'inegalitat d'una economia.
La Banca Mondiala per comparasons internacionalas utiliza per indicator de pauretat relativa la quantitat de 2 dolars al jorn. Dins lo contèxte de païses desvolopats, mas, sovent se pren coma referéncia 50% de la renda per capita d'una economia. L'INE, per exemple, utiliza 60% de la mejana dels revenguts per unitat de consomacion.
Pauretat absoluda
Se definís coma pauretat absoluda lo nivèl de revenguts al dejós del qual es pas possible de satisfaire los besonhs basics. Aqueste nivèl depend pas de la distribucion de la renda e deu èsser lo meteis dins totes los païses. La Banca Mondiala utiliza coma indicator de pauretat absoluda la quantitat de $1 dolar al jorn. Sovent dins los païses desvolopats, se considèra tanben coma pauretat absoluda 50% del nivèl de pauretat relativa. Aquò vòl dire 25% de la renda per capita d'una economia.
Arrauta e Sharrita
Arrauta e Sharrita (en basco: Arrueta-Sarrikota, en francés: Arraute-Charritte) qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Arrauta e Sharrita que s'unín lo 27 de junh de 1842 entà formar la comuna actuau.
L'agricultura e l'elevatge que son la basa economica de la vila:
La silvicultura (la cultura deus bòscs) e l'elicicultura (los carcòlhs) qu'an tanben d'importància.
De véder
La glèisa de Sant Pèir a Arrauta, deu sègle XIX, on se tròba un retaule deu sègle XVIII e la capèra funerària de Samakoitz.
Nacions Arias
Nacions Arias (Aryan Nations o AN en anglés) es un grop armat d'extrèma drecha, supremacista blanc fonamentalista crestian dels Estats Units d'America. Las siás accions violentas se centran en victimas que son consideradas "racialment inferioras" (negras, josieus, èca.) o amb un comportament considerat contrari a la morala crestiana (omosexualas, personala de clinicas ont se practican avortaments, èca.). En seguint los postulats doctrinaris de l'Identitat Crestiana, los sieus seguidors se considèran descendents dels primièrs immigrants puritans arribats dempuèi Anglatèrra. Inaugurèt una ondada de neonazisme dins lo país al decènni de 1970, e foguèt declarada una "menaça terrorista" (terrorist threat en anglés) pel FBI lo 2001.
Ideologia e d'accions
La caracteristica mai significativa d'aquel grop es lo antisemitisme e las accions violentas contra clinicas que practican avortaments, quitament contra lo sieu personal. Considèran que los josieus son unes usurpadors e que los vertadièrs eretièrs del reialme de Dieu serián eles, coma descendents de las tribus perdudas d'Israèl (una postura fondamentada en la angloisraelisme). Comprenon que los USA lor caldriá èsser una teocràcia crestiana dominada pels aris.
Als fulhetons de Nacion Ària se pòdon legir de consignas coma:
Lo grop aviá un web ont se demandava quitament l'assassinat de mètges de clinicas que se practican avortaments. Lo 1999 la pagina foguèt eliminada perque un dels noms soslinhats foguèt fin finala assassinat.
Sent Bonet l'Enfantier
Sent Bonet l'Enfantier (Saint-Bonnet-l'Enfantier en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Nacions Arias
Ideologia e d'accions
Membres individuales d'aquel grop assassinèron tanben mètges que practicavan avortaments.
Autres objectius de las accions de Nacion Ària son los negres, los hispans e los josieus; de membres d'aquelas tres comunitats son estats repetidament atacats en forma violenta. Foguèron tanben d'atacats militants dels dreches civils e liberales estatunidencs.
Derivacions
Lo 2009, un coble de Nòva Jersei perdèt la custòdia de los sieus tres filhs per aver-los meses de nom Nacion Ària, Adolf Hitler e Himmler.
Pangèa
La Pangèa (Pangaea) èra lo supercontinent format de l'union de totes los continents actuals, qu'existiguèt pendent las èras Paleozoïca e Mesozoïca, abans que los continents que lo compausavan foguèsson separats pel movement de las placas tectonicas per arribar a la configuracion actuala. Aqueste nom foguèt aparentament emplegat pel primièr còp en 1912 per l'alemand Alfred Wegener, principal autor de la teoria de la deriva continentala. Ven del prefixe grèc de pan que significa "tot" e de gea que significa "sòl" o "tèrra" (Γαῖα Gaĩa, Γαῖη Gaĩê o Γῆ Gễ). Es a dire "tota la tèrra".
Se pensa que la forma originala de Pangèa èra una massa de tèrra amb una forma de "C" distribuida a travèrs de l'Eqüator. Coma la dimension de la Pangèa èra fòrça importanta, las regions continentalas devián èsser fòrça secas per encausa de la manca de precipitacion. Lo grand supercontinent auriá permés que los animals terrèstres emigran liurament entre lo Pòl Sud e lo Pòl Nòrd. Lo vast ocean qu'enrodavan lo supercontinent se nomena Pantalasa (Panthalassa).
Se considèra que Pangèa se formèt a la fin del periòde Permian (fa aperaquí 300 milions d'ans) quand los continents, qu'èran abans separats, se jonhèron en formant un unic supercontinent entornejat per una sola mar.
L'Aigle
L'Aigle es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.