cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neithhotep
thumb|Neithhotep es lo lo nom d'una reina egipciana e lo primièr nom de femna jamai trobat en la istòria del mond. Neithhotep (o Hetepu-Neith) foguèt la primièra reina d'Egipte de la primièra dinastia e es lo primièr nom de femna que jamai trobat en la istòria. Lo sieu nom que vòl dire "la divessa Neith es satisfacha".
Riòls
Ardoana
La prononciacion es [ar'dwano]. Las fòrmas ancianas son : la deveza de Ardoana en 1442, Ardouane en 1740-60, 1773-4 (mapa de Cassini). Ardoana vendriá d'una varianta del gallic *ard-enn-a, mot qu'aviá probablament tanben lo sens de « forèst » ; Frank R. Hamlin non pòt explicar la finala en -oana, puslèu qu'en -ena. En celtic, ardenna es una evolucion de arduenna (cf. Cesar Arduenna silva) e lo sens es « autura ». Arduenna (dins un parlar gallic conservator) > Ardoana ?
Neithhotep
Qualques istorians confirman que maridèt Narmer, e que poiriá èsser la maire del faraon Aha.
Riòls
Luòcs e monuments
thumb|300px|left|La glèisa d'Arduana.
Neithhotep
Lo sieu nom vòl dire tanben qu'èra originaria del Bas Egipte e que lo sieu matrimoni amb Aha, sobiran del Naut Egipte, aviá coma fin la consolidacion de las doas regions en un regne unenc.
Peliçana
Peliçana (en grafia mistralenca Pelissano, en francés Pélissanne) es una comuna provençala, dins lo Territòri dau País selonenc de la Metropòli d'Ais Marselha Provença. Administrativament, es lo capluec dau canton dau meteis nòm, dins l'arrondiment d'Ais, lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur de l'Estat francés.
Oncopòl (teleferic de Tolosa)
Oncopòl (oficialament en francés Oncopole - Lise Enjalbert) es estacion cap de linha del teleferic urban del sud de Tolosa. Lo començament dels trabalhs a debutat en julhet de 2019,
Situacion sul malhum
Es una estacion cap de linha en direccion de Espital de Ranguèlh cap a Universitat Pau Sabatièr
Servici als viatjaires
L'estacion de teleferic es equipada d’un cai amb un arrèst complèt per far mai aisits la pujada e la davalada.
Dessèrta
Per l’estacion de la linha Téléo lo servici debuta a 5 h 15 per s’acabar a 0 h 30 del diluns al dimenge
Arquitectura
Las estacions de la linha son realizadas per lo gabinet d’arquitèctes Séquences,.
Aquela estacion aeriana es d’un sol nivèl.
Construccion
Los trabalhs de l’estacion comencèron en 2019 per obrir lo '14 de mai de 2022 ..
Roz-Lanrieg
Roz-Lanrieg en breton ( Roz-Landrieux en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Istòria
La parròquia de Roz-Landrieux fasiá partida del doyenné de Dòl en levant del évêché de Dòl e èra jol vocable de sant Pierre.
Lo Abbaye La nòstra-Madama del Tronchet, possedissiá de bens, rendas, de tèrras, juridictions, en la parròquia de Rozlandrieuc. #Que çò Prieuré Sant-Pierre e Sant-Paul de Roz-Landrieux.
La paroisse de Roz-Landrieux faisait partie du doyenné de Dol relevant de l'évêché de Dol et était sous le vocable de saint Pierre.
L'Abbaye Notre-Dame du Tronchet, possédait des biens, rentes, terres, juridictions, dans la paroisse de Rozlandrieuc. Dont le Prieuré Saint-Pierre et Saint-Paul de Roz-Landrieux.
Ottignies-Louvain-la-Neuve
Ottignies-Louvain-la-Neuve es una comuna de la província bèlga del Brabant Valon.
Nemi
Lo nemi es una lenga oceaniana parlada a Nòva Caledònia.
Localizacion
Lo nemi es parlat al nòrd de Hienghène, sus la còsta, a la boca del flume Ouaième, e tamben a l'oèst de la vila dins los vilatges de Gavatch (Kaavac), Tendo e Coulna. Un segond dialècte es parlat sus la còsta oèst, dins la region de Témala.
Classificacion
Lo nemi es una lenga caledoniana, un grop de las lengas oceanianas del sud restacat a las lengas oceanianas. Aquestas fan partida de la branca malaiopolinesiana de la familha austronesiana.
Altair 8800
thumb|Altair 8800 siguec creat en 1975 e aué ei considerat coma er inici dera revolucion des ordinadors personals. Altair 8800 siguec un sistema ordinador creat en 1975 pera empresa nòrdamericana MITS, basat en eth microprocessador Intel 8080 e vendut per correu coma un kit, a través d'anuncis en revistes coma Popular Electronics, Radio-Electronics e d'autes semblantes. Es constructors volien vendre non mès de quauqu'ns centenars d'unitats entà hobbystes, e s'estonèren quan venguèren milièrs de kits pendent eth primèr mes.
Aué, Altair ei arreconegut coma er inici dera revolucion des ordinadors personals pòcs ans après. Eth bus S-100 (dempús IEEE-696) projectat entàth Altair siguec de fach un estandard industrial e era primèra lengua de programacion entà maquina e siguec tanben eth primèr producte desvolopat entà Microsoft, Altair BASIC.
Frances Hodgson Burnett
Frances Eliza Hodgson Burnett (24 de Novembre de 1849 – 29 d’Octobre de 1924) foguèt una escrivana americana d’origina britanica. Es fòrça coneguda per tres romans per enfants Little Lord Fauntleroy (publicat en 1885–1886), A Little&nbsp;Princess (1905), e The Secret Garden (1911).
Al començament de las annadas 1880, Burnett comencèt a viatjar sovent en Anglatèrra e dins las annadas 1890 i crompèt un ostal, ont escriguèt The Secret Garden. Son filh mai vielh, Lionel, moriguèt de tuberculòsis en 1890, çò que causèt un recabús de sa depression que la faguèt patir un granda partida de sa vida. Divocèt de Swan Burnett en 1898, e se maridèt amb Stephen Townsend en 1900, e divorcèt d’el en 1902. Unas annadas mai tard s’installèt a Nassau County, Nòva York, ont mariguèt en 1924 es es enterrada a Roslyn Cemetery.
Enfança a Manchester
Frances Eliza Hodgson nasquèt al141 York Street a Cheetham, Manchester. Èra la tresena enfant de cinc de Edwin Hodgson, un quincalhier de Doncaster dins lo Yorkshire, e de son esposa Eliza Boond, d’una familha provesida de Manchester. Hodgson crompèt un afar a Deansgate, vendent de quincalhariá. La familha viu a l’aise, emplegant una serviciala e una governanta. Frances a dos fraire mai vielh e doas sòrres mai jova.
En 1852 la familha mudèt una mila mai luènh York Street per un ostal mai grand dins un tot nòu blòc, en fàcia de la Glèisa de St Luke, amb un larg accès sus l’exterior. Just un an mai tard, alara que sa femna èra emprenhada pel cinquen còp, Hodgson subte moriguèt de ataca, daissat la familha sens revengut. Frances es presa en carga per sa granda alara que sa maire pren la mena de l’afar de familha. De sa granda, que comprava sos libres, Frances apren a aimar legir, subretot son primièr libre, The Flower Book, amb d’illustracions en color e de poemas. A causa del revenguts reduchs, Eliza deu abandonar l’ostal de familha per mudar amb sos enfants per viure amb de familiars a Seedley Grove, Tanners Lane, Pendleton, Salford, ont vivon dins un ostal amb un grand jardin claus ont Frances aimava jogar.
Pendent un an Frances anèt a una dame school, escòla menada per doas femnas, ont vegèt pel primièr còp un libre de fadas. Quand sa maire mudèt dins sa familha a Islington Square, Salford, Frances regretèt la manca de flors e jardins. Lor novèl ostal èra situat sus una placeta embarrada amb de gentum fenat tocant un airal fòrça subrepoblat e paure que "defisa tota descripcion", segon Friedrich Engels, que demorava a Manchester a l’epòca.
Frances aguèt una imaginacion activa, escrivent d’istòrias sortidas de sos quasernets. Un de sos libres favorits èra una roman d’Harriet Beecher Stowe Uncle Tom's Cabin, e passava fòrça oras jogant de scènas l’istòria. Frances, sos fraires e sòrres foguèron enviats per èsser educats The Select Seminary for Young Ladies and Gentlemen, ont foguèt descricha coma "precoça" e "romantica". Aguèt una vida sociala activa e agradava contar d’istòrias a sos amics e cosins; sa maire èra de bon public, tanben sos fraire avián tendéncia a la picanhar al subjècte de sas istòrias. Frances contunhava son educacion al Select Seminary fins a sos quinze ans d’edat.
Vathlada
Vath Lada o meilèu Vethlada (Belhade en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Frances Hodgson Burnett
Enfança a Manchester
Manchester èra gaireben tota dependenta de l’economia de coton que foguèt roïnada per carestiá de coton del Lancashire provocada per guèrra civila Americana. In 1863, Eliza Hodgson foguèt obligada de vendre son afar e mudar amb sa familha encara un còp dins un ostal mai pichon; a l’epòca l’educacion limitada de Frances s’acabèt. Lo fraire d’Eliza (oncle de Frances), William Boond, demandèt a la familha de lo jònher a Knoxville, Tennessee, qu’ara ten un comèrci astrat de merçariá. Dins l’annada Eliza decidiguèt d’accepta son ofèrta e mudèt de Manchester. Vendèt sas possessions e demandèt a Frances de brutlar sos primièrs escrichs. En 1865, la familha emigrèt als EUA e s’installèt près de Knoxville.
Vathlada
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [bə'laðə]. Las fòrmas ancianas que son Sanctus Vincentius de Esquasse aus sègles XI-XII, Baslada [lòc de] en 1274, de Baslada en 1293, Baslade, Balade en 1514, Bahade (mapa deu sègle XVII, shens data), Balhade o Bahade (mapa deu començament deu sègle XVII), Belhade (mapa de 1714), Balhade (mapa de 1733).
Frances Hodgson Burnett
Mudança a Tennessee
Après la fin de la Guèrra Civila e del comerci que l’aviá menat sus plaça, l’oncle de Frances perdèt fòrça de son afar e foguèt incapable de provesir a la receta arribada de la familha. la familha s’anèt viure dins una cabana de troncs pendent lor primièr ivèrn a New Market, fòra de Knoxville. Mai tard mudèron dins un ostal a Knoxville que Frances nomenava "Arca de Noé, Mont Ararat", nom inspirat de la situacion de l’ostal al suc d’un puèg isolat. Vivan en fàcia de la familha Burnett, e Frances venguèt amiga de Swan Burnett, que l’introduguèt ela a de libres escrichs per exemple per Charles Dickens, Sir Walter Scott e William Makepeace Thackeray qu’aviá legit en Anglatèrra. Benlèu se prenguèt d’amistat amb el qu’una nafra d’enfança lo daissèt garèl e incapable de participar a d’activitats fisicas. Pauc après lor encontra, Swan se’n anèt al colègi dins Ohio. drecha|vinheta|Burnett joventa Frances comencèt a escriure per ganhar d’argent. Sa primièra istòria foguèt publicada dins Godey's Lady's Book en 1868. Pauc après, comencèt a publicar de biais regular dins Godey's Lady's Book, Scribner's Monthly, Peterson's Magazine e Harper's Bazaar. Volgava sortir sa familha de la pauretat, e aviá tendéncia a s’arrendre, escrivent mai tard qu’aviá estat una "maquina a manejar un estilò" pendent la primièra partida de sa carrièra. Pendent cinc ans escriguèt de contunh, sens prene en compte de la qualitat de son trabalh. Dempuèi qu’escriguèt sa primièra istòria foguèt publicada, avant sos 18 d’edat, passèt lo rèste de sa vida coma un escrivan al trabalh. En 1869, ganhèt pro d’argent per far mudar la familha dins un ostal melhor de Knoxville.
Vathlada
Toponimia
I a pas agut d'explicacions avant. Bénédicte Boyrie-Fénié qu'explica lo nom per vath lada (deu latin valle lata, a prepaus de la vath d'Eira. Lo nom de la parròpia, mei ancian qu'èra Esquasse, de sens pas coneishut. J.B. Orpustan l'arreliga au basco ezki « telh, tilh e arbos aparentats », qui mia a *eskiazu « lòc on lo tilh abonda » (atestat dens la Peninsula Iberica dab lo nom esquiasso; mès lo -i- en tròp que pausa problèma. La vielha arradic basca azka « vath, hossat » dab un sufixe -tze qu'auré lo sens de « lòc de la vath », çò qui junta plan dab lo nom Baslada, segon Bénédicte Boyrie-Fénié.
Frances Hodgson Burnett
Mudança a Tennessee
Sa maire moriguèt en 1870, e los dos ans seguents doas de sas sòrres e fraires se maridèron. Quitament se demorava amic amb Swan, èra pas cochosa de se maridar.
Vathlada
Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié se pronóncia pas suu passatge tardiu de vath a veth, fenomèn qui's tròba aulhors : Vathmala prononciat Bethmale en francés, Bellongue (en francés) e dab un aute contèxte consonantic d'origina, Velbaser, Velromana (Tarn e Garona).
Frances Hodgson Burnett
Maridatge
Amb los revenguts de son escritura, tornèt a Londres e Anglatèrra per una longa visita en 1872, puèi anèt a París ont, acceptant de se maridar amb Swan, comandèt una rauba de nata per la far realizar e expediar al Tennessee. Pauc après que se’n tornèt e assajava de reatardar lo maridatge fins a l’arribada del vestit, mas Swan insistiguèt per que se maridèsson mai aviat, e se maridèron en Setembre de 1873. Escrivent sa decebuda al subjècte de son vestit de nòça a un amic de Manchester, diguèt de son novèl espós: "L’Òme es somari ... conéis pas l’importança vitala de la diferéncia entre lo satin blanc e lo tul, e lo brocart crèma". L’an seguent faguèt nàicer son primièr enfant, Lionel, en Setembre de 1874. Taben ongan comencèt son primièr roman long, That Lass o' Lowrie's, se desbanant dins lo Lancashire.
Lo parelh volgava se’n anar de Knoxville, e son revengut d’escritura sufiguèt per viatjar a París, ont Swan continuèt sa formacion medicala coma otorinolaringologia. La naicença de son segon enfant, Vivian, los obliguèron a tornar als EUA. Auriá volgut que son segon enfant seriá una filha, e aviá causit lo nom de Vivien, lo canbian al masculin per son filh. La familha contunhava a despendre de sos revenguts d’escritura e a estalivar, realizava de vestits per sos filhs, sovent amb fòrça belòrias. Mai tard, Burnett contunhèt de realizar de vestits, desenhant de costums de velós amb còls de dentèla per sos filhs, e de vestits de volants per ela. Daissava lo pèl de sos filhs créisser long, que podava penchenar los longs frisons.
Washington, D.C.
vinheta|Frances Hodgson Burnett (1890) Après dos ans passats a París, la familha a l’intecion de mudar a Washington, D.C., ont Swan, ara amb son diploma de doctor, volgava començar son exercici medical. Essent en deute, Frances deguèt viure amb los parents de Swan a New Market alara que el s’establiguèt a Washington D.C. Al començament de 1877 lo foguèt ofèrt un contracte per publicar That Lass o' Lowrie's, e alara faguèt de son marit lo director de son afar. That Lass o' Lowrie's aguèt de bonas criticas, e los drechs foguèron venguts a una edicion Britanica. Pauc après la publicacion del libre, tornèt a cò de son espós a Washington, ont establiguèt un fogal e un cercle d’amics. Contunèt a escriure, venent coneguda coma una jove romacièra d’avenir. Malgrat las dificultats de manténer una familha e s’intallar dins una novèla vila, Burnett comencèt a trabalhar sus Haworth, que foguèt publicat en 1879, e tanben a escriure la version scenica de That Lass o' Lowrie's per respondre a la version pirata presentada sus l’empont a Londres. Après una visita a Boston en 1879, ont encontrèt Louisa May Alcott, e Mary Mapes Dodge, editor de revista per enfant St. Nicholas, Burnett conecèt a escriure de ficcion per enfant. Las cinc annadas seguentas publiquèt diferentas istòrias cortas dins la revista St. Nicholas. Burnett contunhava a escriure de ficcion per adult tanben: Louisiana publicada en 1880; A Fair Barbarian en 1881; e Through One Administration en 1883. Escriguèt una pèça de teatre Esmerelda en 1881, alara que demorava a "Logan House" inn après Lake Lure, North Carolina; venguèt la pèça jogada mai longtemps a Broadway al sègle XIX. Pasmens, tot coma se passèt avant a Knoxville, se sentiguèt jos pression a manténer son fogal, s’ocupar de sos enfants e espós, e respectar son agendà d’escritura, que li causèt agotament e depression. esquèrra|vinheta|Frances Hodgson Burnett, data deconeguda (1890–1910) En pauca annadas Burnett venguèt fòrça coneguda de societat de Washington e èra invitada a un salon literari lo divendre vespre, sovent frequentat per de politicians, e tanben la societat literària locala. La proctica de Swan aumentava e ganhava en reputacion, mas sos revenguts èran luènh d’aténher lo nivèl d’aquestes d’ela, alara crei ela que deu contunhar a escriure. Malaürosament èra sovent malaüta e patissiá de la calor de Washington, que se’n escapava tant que podava. Al començament de 1880 comencèt a s’interessar a la Sciéncia Crestiana, a l’Espiritualisme e la Teosofia. Sas cresenças aguèron un efièch sus sa vida futura fins a s’intergrar dins son òbra de ficcion. Èra una maire afogada e sos dos filhs li portavan fòrça jòia. Adorava lor anar, contunhant la practica de boclar lor long pel cada jorn, que foguèt una inspiracion per Little Lord Fauntleroy.
En 1884, comencèt Little Lord Fauntleroy, publicat en seria a partir de 1885 dins St. Nicholas, e lo libre sortiguèt en 1886. Little Lord Fauntleroy aguèt de bonas criticas, venguèt un succès de vendas als EUA e RU, traduch en 12 lengas, e assureguèt la reputacion de Burnett coma escrivana. L’istòria plaça sus l’empunt un mainat vestit de costums de velós e portant lo pel long anelat. Lo personatge central, Cedric, a per modèl lo filh mai jove de Burnett, Vivian, e los aspèctes autobiografics de Little Lord Fauntleroy provoquèron unas criticas desplesentas de la premsa. Après la publicacion of Little Lord Fauntleroy, la reputacion de Burnett coma escrivana de libre per enfants èra plan establida. En1888 ganhèt un procés en Anglatèrra al subjècte dels drechs de la version teatrala de Little Lord Fauntleroy, constituissent un precedent inserit a la lei de copyright britanic en 1911. Per respondre a aqueste segond incident de piratatge de material dins una pèça de teatre, escriguèt The Real Little Lord Fauntleroy, que foguèt jogat sus l’empont a Londres e a Broadway. La pèça li faguèt ganhar tant d’argent que lo libre.
Retorn en Anglatèrra
En 1887 Burnett viatjèt en Anglatèrra pel jublèu de la Reina Victoria, que venguèt la primièra traversada transatlantica annala dels EUA cap al RU. Accompanhada de sos filhs, visitèt las atraccions torista coma lo musèu de cera de Madame Tussaud a Londres. Dins de cambras arrendadas contunhava los salons dels divendres vespre qu’atirèron de visitors, i encontrèt Stephen Townsend pel primièr còp. Malgrat son agendà fòrça ocupat, mala de la calor e de la fola dels toristas, passava de longs periòdes al lièch. Amb sos filhs, mudèt per passar l’ivèrn a Florença, ont escriguèt The Fortunes of Philippa Fairfax, lo sol libre publicat en Anglatèrra e non pas als EUA. Ongan l’ivèrn Sara Crewe or What Happened at Miss Minchin's foguèt publicat als EUA. Realizarà Sara Crewe sus l’empont, e mai tard tornèt escriure l’istòria nomenada A&nbsp;Little Princess. En 1888, Burnett tornèt a Manchester, ont arrendèt un grand ostal al larg de Cromwell Road, lo faguèt descorar, e lo confièt a sos cosins per venir una pension de familha, après mudèt a Londres, on tornèt a arrendar de cambras, per profiechar de la sason a Londres, e preparèt Phyllis per la realizacion sus l’empont de l’adaptacion de The Fortunes of Philippa Fairfax. A la pèça sortir foguèt decebuda de las malas criticas. Pendent aqueste periòde comencèt a veire mai sovent Stephen Townsend, que s’èran encontrat pendent lo jubilèu.
En Decembre de 1890, lo filh ainat de Burnett, Lionel, moriguèt de consompcion in París, que foguèt fòrça tocada dins sa vida e son escritura. Avant sa mòrt, cerquèt de remèdis a cò dels farmacians e lo menèt en Alemanha per visitar los banhs. Après sa mòrt, après que casèt dins una prigonda depression, escriguèt una letra a un amic que son escritura èra sens pas cap de sens al respècte d’èsser una maire de dos enfants, qu’un d’aquestes moriguèt. A l’epòca capvirèt de la fe tradicionala de la Glèisa d’Anglatèrra per abraçar l’Espiritualisme e la Sciéncia Cristiana. Tornèt a Londres, ont cercava de distraccion dins d’òbras de caritat e creèt lo Drury Lane Boys' Club, ne fasent la dobertura en Febrièr de1892. Tanben pendent aqueste periòde escriguèt una pèça amb un ròtle jogat per Stephen Townsend alara qu’en començava sa carrièra. Après una abscéncia de dos ans de son ostal de Washington, D.C., de son espós, e de son filh mai jove, Burnett tornèt en Març de 1892, ont contunhèt sas òbras de caritat e contunhèt a escriure. En 1893, Burnett publiquèt una autobiografia, dedicada a son filh ainat, titulat The One I Knew Best of All. Tanben ongan, expausèt un ensems a la fièra mondiala de Chicago.
Trédaniel
Trezeniel en breton ( Trédaniel en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Frances Hodgson Burnett
Divòrci e mudança a Great Maytham Hall
Burnett tornèt a Londres en 1894; alà aprenguèt que son filh mai jove, Vivian, èra malaut, lèu tornèt als EUA. Vivian recobrèt de sa malautiá, mas manquèt son primièr tèrme a l’universitat de Harvard. Burnett demorèt amb el fins a que siá en bona santat, puèi tornèt a Londres. A l’epòca començava a se tafurar al subjècte de sas finanças: pagava per l’educacion de Vivian; s’ocupant de l’ostal de Washington D.C. (Swan mudèt de l’ostal dins un apartament sièu); e gardant un ostal a Londres. Tot coma lo faguèt pel passat, tornèt a escriure per ganhar d’argent amb A Lady of Quality. A Lady of Quality, publicat en1896, venguèt lo primièr d’una seria astrada de romans istorics per adult, que foguèt seguida en 1899 de In Connection with the De Willoughby Claim; e en1901 publiquèt The Making of a Marchioness e The Methods of Lady Walderhurst.
En 1898, alara Vivian obtenguèt son diplòma d’Harvard, divorcièt de Swan Burnett. Oficialament, la causa del divòrci èra l’abandon, mas en realitat Burnett e Swan avián orquestrat la dissolucion de lor maridatge unas annadas avant. Swan prenguèt lo sieu apartament e arrestèt de viure amb Burnett, que après un periòde de dos ans podava pledejar l’abandon coma rason de divòrci. La premsa èra critica, la fasent feminista del movement New Woman, e The Washington Post escriguèt que lo divòrci èra de la culpa de Burnett a causa de sas "idèas davancièra del dever d’una esposa e dels drechs de las femnas".
Dempuèi la mitat de las annadas 1890 visquèt en Anglatèrra a Great Maytham Hall—qu’i a un grand jardin que pòt se donar a son amor de las flors—que ne faguèt son ostal per la deceniá seguenta, quitament se contunhèt a far un viatge transatlantic als EUA. Maytham Hall sembla a maine feudal qu’encantava Burnett. Frequenta los vilatges a l’entorn, e agradas sa vida del camp. Emplís son ostal d’invitats, e fa mudar Stephen Townsend amb ela, çò que lo vicari local considerava coma un escandal. En febrièr de 1900 se maridèt amb Townsend.
Segon maridatge e fin de vida
vinheta|Frances Hodgson Burnett en 1901 lo maridatge se debanèt a Gènoa, Itàlia, e lo parelh anèt a Pegli per son viatge de nòça, ont ploguèt pendent doas setmanas. lo biograf de Burnett,Gretchen Gerzina, escriu al subjècte d’aqueste maridatge, "foguèt la deca mai granda de sa vida". La premsa criticava la diferéncia d’edat—Townsend èra de detz ans mai jove qu’ela—e fasiá referéncia a el coma son secretari. La biografa Ann Thwaite dobta que el l’aimava ela. Proclamèt a l’epòca que Burnett de 50 ans d’edat èra "corsat, rovilhat e malautós". Thwaite pensa que Townsend aviá besonh d’ela per l’ajudar dins sa carrièra d’actor e financiarament. Passants unes meses, dins una letra de sa sòrre, admetèt que lo maridatge èra en dificultat. Descriu Townsend coma mancant de santat e isteric. Thwaite arguís que Townsend faguèt pression sus ela pel maridatge: volgava d’argent d’ela e la contraròtlar coma espós.
Incapable de suportat l’idèa de contunhar a viure amb Townsend a Maytham, Burnett arrendèt un ostal a Londres l’ivèrn 1900–1901. Tornèt a veire sos amics e escriure. Trabalhèt sus dos libres en mèsme temps: The Shuttle, un libre long e complèxe; e The Making of a Marchioness, qu’escriguèt en unas setmanas e aguèt de bonas criticas. A la prima de 1901, al tornar al camp, Townsend assagèt de replaçar son editor de longas Scribner per un ostal li fasent mai d’avantatges. A la davalda de 1902, après un estiu d’encontras e de l’ostal de Maytham emplits d’invitats, s’aclapèt fisicament. Tornèt als EUA, e l’estiu de 1902 dintrèt al sanatòri. Puèi diguèt a Townsend que volgava pas pus viure amb el, e s’acabèt lo maridatge.
En 1907, tornèt de biais permanent als EUA, ne’n venent ciutadana en 1905, e bastiguèt un ostal, acabat en 1908, al Plandome Park a Long Island fòra de la vila de Nòva York. Alà son filh Vivian foguèt emplegat coma editor, e a la demanda d’el acceptèt que siá editor de Children's Magazine. Las annadas seguentas publiquèt dins Children's Magazine d’istòrias cortas. En 1911 publiquèt The Secret Garden. Sas darrièras annadas demorava l’estiu a son ostal de Long Island, e l’ivèrn a aqueste de Bermuda. The Lost Prince foguèt publicat en 1915, and The Head of the House of Coombe e sa seguida, Robin, foguèron publicats en 1922.
Burnett visquèt sas 17 darrièras annadas a Plandome Manor, ont moriguèt lo 29 d’Octobre de 1924, a 74 ans d’edat. Es enterrada a Roslyn Cemetery. Son filh Vivian i foguèt enterrat pròche quand moriguèt en 1937.
Òbras causidas
vinheta|Publicitat de las òbras de Burnett vinheta| The Secret Garden (1911)
(5295) Masayo
(5295) Masayo (anteriorament nomenat 1991 CE) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 5 de febrièr de 1991 pels astronòms japoneses Yoshikane Mizuno e Toshimasa Furuta a Kani. Recebèt son nom per onorar l'esposa del primièr scientific, Masayo Mizuno.
Gréville-Hague
Gréville-Hague es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunautat de comunas de Nestés e Varossa
Era Comunautat de comunas de Nestés e Varossa qu'ei ua intercomunalitat, comengesa, situada dens lo departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. Eth son còdi SIREN qu'ei 200070829.
Istòria
Era comunautat de comunas qu'estó creada lo 1èr de gèr de 2017. Qu'ei formada per fusion de la comunautat de comunas de Varossa (en francés Communauté de communes Vallée de la Barousse), creada en 1995, e dera comunautat de comunas deth canton de Sent Laurenç de Nestés, creada lo 1èr de gèr de 2017. La prumèra que corresponè ath canton de Maulion de Varossa e la segonda ath canton de Sent Laurenç de Nestés.
thumb|left|300px|Era anciana CC deth Canton de Sent Laurenç de Nestés thumb|right|300px|Era anciana CC de Varossa
Véder tanben
thumb|600px|center|Mapa deths EPCI deths Hauts Pirenèus eth 1èr de gèr de 2019
Al Clat
Al Clat (Le Clat en francés) es una comuna lengadociana, situada en País de Saut, dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Clatum, al sègle XIII, Asclat, en 1258, Ayclat, en 1485, Al Clat, en 1571, Asclat, en 1639. Lo nom ven del participi passat del vèrbe asclar e s'explica per una traucada, una òsca, un ascle, pel travèrs de la val d'Aude; la primièra sillaba as- seriá venguda [aj-] e seriá estada confonduda ambe l'article contractat al-, , logicament al plural. Mès coma c- es una oclusiva sorda, als se pronóncia pas [aj-]; en mai d'aquò, cap atestacion presenta pas -clats al plural. Se cal reténer l'explicacion en general, las fòrmas ancianas testimònian d'una certana confusion. Coma lo vèrbe asclar es completament comprés a las epòcas de las atestacions, amai encara, la confusion entre Asclat e Al(s) Clat(s) s'explica per un evitament, estant l'adjectiu asclat potencialament pejoratiu pel vilatge e pels abitants.
Istòria
Sul terriòri de la comuna, dins la clusa de Sant Jòrdi, al nòrd d'Aude, existiá lo castelh de Borbel o Arborbellum, signalat al sègle XIII coma dependent del Fenolhedés. Lo senhor Bernat de Sautó, considerat catar, ne foguèt probablament lo darrièr senhor. Foguèt capturat en 1258 sul òrdre de Jacme Ièr d'Aragon e condemnat a èsser cremat a Perpinhan per l'Inquisicion.
Al Clat aparteniá al País de Saut, los sieus senhors èran los de Marsan al sègles XII-XIV.
Perwez
Perwez es una comuna de la província bèlga del Brabant Valon.
Lantenay (Còsta d'Aur)
Lantenay  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Brucita
La brucita es un minerau de color variabla (incolòr, verd, blau, jaune-ròsa ò brun) qu'a una duretat de 2,5 e una densitat de 2,4. Es format d'idroxid de magnèsi (simbòl quimic : Mg(OH)2) cristallizat segon un sistèma trigonau de classa ditrigonala escalenoedrica. Dins la natura, lei cristaus son rars e an una forma tabulara pseudoexagonala. Pasmens, la brucita forma sovent de massas microcristallinas. Son esclat es sedós.
Aqueu minerau se troba generalament dins de venas idrotermalas de temperatura bassa dins lei ròcas serpentinosas. Pòu tanben se formar a partir de l'alteracion de la periclasa. Es sovient associat ambé de carbonats de magnèsi, l'aragonita, la cromita e lo crisòtil. A doas utilizacions principalas que son l'extraccion de magnèsi e la fabricacion de retardadors de flama.
Haute-Amance
Haute-Amance es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Geografia
Anautita-Amance a situat al limit del País de Langres e del Bassigny. Lo riu transeünt près de la municipalitat se truca lo Amance, d'ont lo nom. Lo ponch en culminant es lo Plain de Celsoy, scenari en s'estendent del vilatge de Culmont fins a Plesnoy, que # se situa sus el lo vilatge de Montlandon. La superficie d'Anautita-Amance ne fa una de las mai grandas municipalitats de Anautita-Marna, plan davant Langres.
thumb|La situacion d'Anautita-Amance en la region failloise (Fayl-Billot).
Haute-Amance est situé à la limite du Pays de Langres et du Bassigny. La rivière passant à proximité de la commune s'appelle l'Amance, d'où le nom. Le point culminant est le Plain de Celsoy, plateau s'étendant du village de Culmont jusqu'à Plesnoy, sur lequel se situe le village de Montlandon. La superficie de Haute-Amance en fait une des plus grandes communes de Haute-Marne, bien devant Langres.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Dempuèi lo 12 de mai de 1972, Òrtas, pòble principal d'Anautita-Amance, a associat amb los pòbles de Montlandon, Troischamps e Rosoy-sus-Amance. Aquela concentracion forma la municipalitat tala #qu'es uèi : Anautita-Amance.
Depuis le 12 mai 1972, Hortes, village principal de Haute-Amance, est associé avec les villages de Montlandon, Troischamps et Rosoy-sur-Amance. Ce rassemblement forme la commune telle qu'elle est aujourd'hui : Haute-Amance.
Gennaro Gattuso
Gennaro Ivan Gattuso, conegut coma Rino Gattuso  (n. 9 de genièr de 1978) es un fotbolaire italian qu'actualament joga en lo FC Sion, de Soïssa.
Biografia
Gennaro Gattuso comencèt en jogant al fotbòl e al rugbi, mas se decantèt pel primièr, en seguint los passatges de lo sieu paire, fotbolaire de la quatrena division italiana.
Comencèt en jogant a las categorias inferioras del Perugia Calcio e plan lèu demostrèt una granda capacitat defensiva e tactica al centre del camp. Lo 22 de decembre de 1996 debutèt a la Serie A, amb solament dètz-e-sèt ans, contra lo Bologna FC. Debutèt amb la Seleccion sub-18 e ganhèt lo campionat juvenil italian. Amb 19 ans, e dètz partits a la Serie A, fichèt pel Glasgow Rangers de la Premier League Escocessa.
Amb Walter Smith coma entrenador, joguèc abitualament al centre del camp, en aprenent l'estil de jòc dur del fotbòl escocés, en venent un mieicampiste de contencion amb fòrça contacte fisic amb los rivales. Amb la marcha de l'entrenador britanic al Everton Football Club, e l'arribada de Dick Advocaat a la banqueta, Gattuso comencèt a jogar de defensa, posicion a la que se sabèt pas adaptar. Après aquela sason, tornèt a la Serie A italiana, en fichant pel Salernitana.
Géry
Geografia
Géry A votat en mai de 51,5 % en favor de Jean-Marie Le Pen, en lo moment de l'eleccion presidenciala de 1995, al primièr torn. En 2002, totjorn en lo moment de las eleccions presidencialas, lo candidat de la Tèsta Nacionala #reculhir 36 %, apondut al 7 % de Bruno Mégret, #encobrir fach de Géry la una dels 300 comunas de França a aver-i votat en mai de 40 % per l'extrèm-drecha.
Géry a voté à plus de 51,5 % en faveur de Jean-Marie Le Pen, lors de l'élection présidentielle de 1995, au premier tour. En 2002, toujours lors des élections présidentielles, le candidat du Front National recueillit 36 %, ajouté au 7 % de Bruno Mégret, cela fait de Géry l'une des 300 communes de France à avoir voté à plus de 40 % pour l'extrême-droite.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Marigné-Laillé
Marigné-Laillé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Camelin
Camelin es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Semblariá que lo nom primitif del villatge siá "Campus Lini", #çò que significa camp de lli. A la Mièja Edat, lo villatge s'es successivament trucat "Camelecus", de contunh "Cameli" abans de conéisser/conéisser lo sieu nom actual.
Il semblerait que le nom primitif du village soit "Campus Lini", ce qui signifie champ de lin. Au Moyen Âge, le village s'est successivement appelé "Camelecus", puis "Cameli" avant de connaître son nom actuel.
Le village actuel de Camelin regroupe en réalité 4 agglomérations. Il s'agit de l'ancien village de Camelin, du village nommé "Le Fresne". Les deux villages ont fusionné à la Révolution Française pour devenir Camelin et le Fresne, puis simplement Camelin. En 1971, Camelin fusionna avec deux hameaux très proches, Marivaux et Lombray pour former le village actuel.
Blécourt (Nòrd)
Istòria
Blécourt a citat per las primièras fes en los tèxtes ancians l'an 1064 (Blatincourt), en 1109 se parla de Blahicurte e de Blecurt en 1129 ...
Blecort En 1184 e encara Bleycourt l'an 1305.
La primièra familha seigneuriale, al cap de la distincion e, en avent preses lo nom de Blécourt, seriá per qualqu'uns, sortida d'un puiné dels Comtes de Cambrai e, per d'autras, seriá una branca cadette de las Walincourt, sortida del primièr Ostal de Oisy.
Cap a 1275 aquela familha abandona la distincion de Blécourt e s'installa a Cambrai #qu'abandonarà cap a 1555 bannie pel Pòrti de Albe (per causa de religion, las Blécourt en avent adoptats la religion protestante). Un moment en exili a Cologne, l'anciana familha de Blécourt s'installa definitivament dins los Païses-Basses.
En 1275, la distincion de Blécourt es scindée en doas : una part va a Jacquemart Grébert, Chevalier, Senhor de Blécourt e Châtelain de Cantaing de contunh als sieus eretièrs.
L'autra part a aquerit per la familha de Woord dicha "de Noerdes".
Al, Blécourt a amassat pel matrimòni de Héléne de Noerdes, filha de Texans de Noerdes, amb Jacques Grébert, Chevalier, Sire de Blécourt, descendent a generacion de Jacquemart Grébert e de Alix de Caullery.
Per eiretatges e matrimònis, Blécourt passarà en las familhas de Béthencourt e Parisot dicha "La Valette" e, en 1715 Charles-Louis de Parisot de la Valette #vendre la Distincion a Martin Brousse.
En 1692, Blécourt compte 26 fuòcs siá aperaquí 130 abitants, en 1790 aperaquí 315 abitants. thumb|Nauta=Mapa postala anciana en mostrant la halte ferroviaire de Blécourt al començament del XXe sègle|La halte ferroviaire al començament del XXe sègle Blécourt i aguèt marcat pels guèrras de religion e #conéisser d'oras dramaticas pendent las guèrras #qu'opausaràn de Franceses e Espanhòls per la possession de las Païses-Basses espanhòls (Flandre, Artés, Enaut e Cambrésis).
En 1890, Blécourt compte 419 armas.
La Primièra Guèrra mondiala #far 38 victimas Blécourtoises.
La populacion es de 326 abitants l'an 1991, Blécourt en essent victima de la èxode rurala.
Blécourt est cité pour la première fois dans les textes anciens en 1064 (Blatincourt), en 1109 on parle de Blahicurte et de Blecurt en 1129 ...
Blecort en 1184 et encore Bleycourt en 1305.
La première famille seigneuriale, à la tête de la seigneurie et, ayant pris le nom de Blécourt, serait pour certains, issue d'un puiné des Comtes de Cambrai et, pour d'autres, elle serait une branche cadette des Walincourt, issue de la première Maison d'Oisy.
Vers 1275 cette famille quitte la seigneurie de Blécourt et s'installe à Cambrai qu'elle quittera vers 1555 bannie par le Duc d'Albe (pour cause de religion, les Blécourt ayant adoptés la religion protestante). Un moment en exil à Cologne, l'ancienne famille de Blécourt s'installe définitivement aux Pays-Bas.
En 1275, la seigneurie de Blécourt est scindée en deux : une partie va à Jacquemart Grébert, Chevalier, Seigneur de Blécourt et Châtelain de Cantaing puis à ses héritiers.
L'autre partie est acquise par la famille de Woord dite "de Noerdes".
Au, Blécourt est réuni par le mariage de Héléne de Noerdes, fille de Jean de Noerdes, avec Jacques Grébert, Chevalier, Sire de Blécourt, descendant à la 7 génération de Jacquemart Grébert et d'Alix de Caullery.
Par héritages et mariages, Blécourt passera dans les familles de Béthencourt et Parisot dite "La Valette" et, en 1715 Charles-Louis de Parisot de la Valette vendit la Seigneurie à Martin Brousse.
En 1890, Blécourt compte 419 âmes.
La Première Guerre mondiale fit 38 victimes Blécourtoises.
La population est de 326 habitants en 1991, Blécourt étant victime de l'exode rurale.
Federico Fellini
Federico Fellini (nascut a Rimini - Emilia Romanha - en 1920 e defuntat a Roma en 1993) foguèt un cineasta (realizator e scenarista) italian.
Dins l'espaci de gaireben 40 ans e un vintenat (24...) de filmes, d'a Lo sheiq blanc en 1952 fins a La Votz de la luna en 1990, se creèt un mond rèirepersonal mitat sòmi e mitat realitat (e recipròcament...) que ne faguèt lo representant màger e pus universalament conegut e reconegut amai representatiu de la cinematografia italiana.
La Vida
thumb|300 px|left|... thumb|350 px|right|... [[Rimini... ]]
Joventut e formacion
Nasquèt a Rimini dins una familha de la pichòta borgesia provinciala que la siá maire n' Ida Barbiani, romana d'a l'Esquilin, teniá l'ostal e lo siu paire n'Urbano fasiá de representant de produches alimentaris per una botica d'a Gambettola, vilòta situada a unes 20 km de Rimini.
Lo jove Federico ne serà mercat per la vida per tres causas màgers: lo pes de la Glèisa Catolica, lo fascisme ambient d'aquela pontannada mas tanben la siá facultat pro personala per se n'enfugir demercé lo sòmi e lo dessenh (caricaturas dels sius professors e camaradas de classa...).
Çò ne mòstra e tre d'ora la siá atraccion de cap a l'imaginacion... coma la bastison als quatre cantons de sa cambra d'una istòrias dessenhadas inspiradas pel Little Nemo d'en Windsor McKay... que lai ja se mesclavan imaginari de l'istòria contada e realisme somiarèl del siu luòc concret de vida (Rimini en aquesta escasença...), melhoras emparas possiblas contra la mediocritat de la societat que lai viviá.
E es aquela atraccion de cap a çò imaginari que lo farà d'en primièr dessenhaire de tria (serà davant cineasta lo siu primièr mestièr vertadièr) de fumetti (id est bendas dessenhadas) o vinhetas (umoristicas per la màger part) qu'Itàlia n'es e n'èra una productritz de tria.
De jornals locals coma La Domenica del Corriere o lo setmanièr politicosatiric Il 420 ne publicaràn d'unas de las siás entre 1938 e 1939.
Lo despart per Roma
Montèt a Roma amb la mamà (qu'ela aviá ambedós sos parents dins la capitala...), son fraire Riccardo amai sa sorretona Maddalena, que lai se va inscriure a la Facultat de Drech. Puslèu qu'avocat (ne passèt pas jamai un examen) es jornalista que pensava far. Tre 1939 comença de collaborar al Marc'Aurelio, principala revista satirica italiana (dins los limits de çò satiric de l'Itàlia mussoliniana) ont pro lèu lai entamenarà las siás Storielle di Federico.Ja vengut famós en pel mondet roman, ne participarà aviat a d'unes filmes que ne crearà los gags o n'escriurà de dialògs pel comic Aldo Fabrizzi e los sius espectacles d'empont.
en Fellini e la ràdio
thumb|400 px|left|[[L'ostal d'a "Via Margutta" que lai vivèron en Federico e na Giulietta bona part de la lor vida de parelh durant......]] Comença en 1941 de trabalhar per l' Ente Italiano Audizioni Radiofoniche / EIAR que li alandarà las pòrtas encara barradas del mond de l'espectacle roman.Lai presentèt entre 1942 e 1943 una seria de radioscènas, n'èssent la mai famosa las 24 emissions titoladas Cico e Pallina. Lai rescontrarà na Giulietta Masina que fasiá ela de Pallina e li ne farà descubrir, amai d'amor (se maridèron tre 1943 e demorèron amassa fins a la mòrt d'en Federico, malgrat pericles e estrabuncs, coma dins totes los parelhs del mond...), los camins de Cinecittà e del mitan un chic barrat del cinèma italian.
Scenarista de cinèma...
Aprèp d'unes scenaris escriches per n' Aldo Fabbrizzi (Avanti c'è posto...) e d'unes autres realizators, lo rescontre mai important foguèt lo d'en Roberto Rossellini que collaborèt lo jove Fellini al scenari de Roma città aperta e Paisà, que per aiceste filme quitament ne foguèt el l'assistent del realizator.
Una realizacion partejada
En 1950 e doncas als sius 30 ans, corealizarà amb n' Alberto Lattuada lo filme Luci del Varietà qu'ambedós cineastas capitèron de trabalhar en osmòsi, segon molts testimònis del rodatge, coma pas gaire sovent se n'escai dins lo 7en art.
Lo Sheiq blanc
Comença alavetz amb Lo sceicco bianco los sius vertadièrs debuts dins la realizacion amb d'unes tèmas que ja lo's teniá endintre la siá clòsca amai los sius apetisses d'artista, çò es a saber la dualitat espectacle e realitat, vida vera e vida somiada e ca etc. Los sius filmes, a partir d'alara, son coma lo polsar de la siá vida d'òme e d'artista, que per el nada diferéncia fasiá ni faguèt.
L'Òbra
Un total de 24 filmes se ne compausa l'òbra siá ( en comptar quitament los tres filmes corts que faguèt per d'unes filmes collectius...) e demest eles un bon quinzenat de caps d'òbra, n'èssent los autres e tot parièr tras qu'importants pel coneissement e l'estudi de l'univèrs tan personal e particular amai unic fellinian.
Los Caps d'òbra
thumb|300 px|right|... [[L'entrada de Cinecittà... ]] thumb|300 px|right|... [[Lo "Teatro 5" a Cinecittà, lo preferit del cineasta...... ]]
Citacions
thumb|400 px|right|... thumb|350 px|right|...
Distincions
... Grande Ufficiale dell'Ordine al merito della Repubblica Italiana (18 d'agost de 1964... ) ... Cavaliere di gran croce dell'Ordine al merito della Repubblica Italiana (27 d'abril de 1987 )
Documents audiovisuals
thumb|300 px|right|... [[... en Federico Fellini: " Soi un grand messorguièr " ......]]
Ligams extèrnes
thumb|500 px|right|...
Ligams videografics
thumb|400 px|right|... ''[[L'aeropòrt internacional Federico Fellini de Rimini......]]
Minimes – Claudi Nogaròu (mètro de Tolosa)
Situacion sul malhum
L'estacion es situada sus la linha B del mètro de Tolosa, entre las estacions Barrièra de París al nòrd, e Canal del Miègjorn al sud-oèst.
Accès e acuèlh
L'estacion comporta dos accès sus l'avenguda dels Minimes.
Dessèrta
Coma dins l'ensemble del mètro tolosenc, la primièra partença dels caps de linha es a 5h15, e la darrièra es a 0h del dimenge al dijòus, e 3h lo divendres e dissabte.
Correspondéncias
L'estacion es desservida per la linha de bus Tisséo 29.
Château-Porcien
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Geografia
left|thumb|Comuna, monument dels mòrts e d'escòlas Castell-Porcien, situat en la vallée de la Aisne a dominat per un rocher escarpé que # se vei sus el las ruïnes d'un castèl-fòrt.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Una via romaine, #que las traces ne son encara visiblas, partissiá de Rems cap al nòrd, e traversava l'Aisne tot près de Castell-Porcien. Es probablament près d'aquela municipalitat #qu'un passatge a bac, portus, a donat lo sieu nom al Porcien, aquela region rurala de las Ardennes francesas.
A la XIV sègle, Castèl-Porcien a elevat dins comtat per Charles VII per recompensar Antoine çò de Grand de Croÿ, lo títol de comte se #transmetre a la familha de Croÿ.
En lo moment de la Fronde, la vila a représ a la prima 1654 per l'armada reiala francés.
Une voie romaine, dont les traces sont encore visibles, partait de Reims vers le nord, et traversait l'Aisne tout près de Château-Porcien. C'est probablement à proximité de cette commune qu'un passage à bac, portus, a donné son nom au Porcien, cette région rurale des Ardennes françaises.
Au XIV siècle, Château-Porcien est élevé en comté par Charles VII pour récompenser Antoine le Grand de Croÿ, le titre de comte se transmit à la famille de Croÿ.
Lors de la Fronde, la ville est reprise au printemps 1654 par l’armée royale française.
Vènus preïstorica
vinheta|La [[Dauna deu Capulet|Dauna de Brassempoi]] Las Vènus preïstoricas son d'estatuatas femininas caracteristicas del Paleolitic superior eurasiatic, realizats en ivòri, en pèire tendre (esteatita, calcita, calcari) o de tèrra cuècha. Se'n descobriguèt mai de dos cents, totjorn de dimensions pro modestas, comprisas entre 4 e 25 centimètres.
Descripcion
La question de l'esteatopigia d'unas Vènus foguèt l’objet de fòrça controversiada : lo primièr a tractar del tèma foguèt Édouard Piette, descobreire de la Dauna de Brassempoi e d’autras estatuetas pirenncas. D'autors i vegèron un trach fisic encontrat a çò dels San d’Africa australa lara que d’autres l’interpretèron coma un simbòl de fertilitt e d’abondança. Mai tard, se notèt que totas las figurinas èran pas obèsea e presentavan pas des atributs femenins exagerats. Quitment, totas èran pas pas sens detalhs facials. J.-P. Duhard montrèt que l'adipositat variava segon los imatges femenins, coma pels èssers vivents.
La Vènus de Willendorf e la Vènus de Laussel an de marca d’òcra roja, un sovent utilizat pendent lo Paleolitic (sols, inumacions, peinturas) sens que se sap lo sens d'aquela coloracion.