cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Robert Laird Borden
Robert Laird Borden (1854-1937) avocat e òme politic foguèt primièr ministre de Canadà entre 1911 e 1920.
Gadancourt
Gadancourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Projècte Comunas d'Occitània/Identificacion de las comunas/Ardecha
Projècte Comunas d'Occitània > Identificacion de las comunas >Ardecha
(1000) Piazzia
(1000) Piazzia es un asteroïde.
Gadancourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Projècte Comunas d'Occitània/Identificacion de las comunas/Ardecha
Ardecha: 9 comunas arpitanas, totas las autras occitanas – 330 de 339
Gadancourt
Nòtas
<references group=N/>
Projècte Comunas d'Occitània/Identificacion de las comunas/Ardecha
Lista de las comunas arpitanas
Comuna / Canton / Nom
Anfós X de Castelha
thumb|Anfós X Anfós X de Castelha conegut com lo Sage que ho rei enter 1252 e 1284.
Projècte Comunas d'Occitània/Identificacion de las comunas/Ardecha
Lista de las comunas arpitanas
044	22	Brossainc
051	22	Champagne
Anfós X de Castelha
Qu'èra lo hilh d'Enric III de Castelha (Lo Sant) e de Beatritz de Suabia. Per sa maire que podeva donc pretendre au tròne deu Sant Empèri Roman Germanic, pretzhèit au quau vodè ua partida de las granas deu son regnat e deus sons recors.
Projècte Comunas d'Occitània/Identificacion de las comunas/Ardecha
Lista de las comunas arpitanas
056	22	Charnas
Anfós X de Castelha
A costat deu ròlle que joguè dens la Renconquista (que prengó Cadiç en 1262) qu'ajudè hèra la sciéncia e las letras dab dens lo desvolopament de l'Escòla deus Traductors de Toledo on intellectuaus cristians, judieus e musulman èran amassats. Qu'ei atau un deus precursors de la literatua en castelhan.
Projècte Comunas d'Occitània/Identificacion de las comunas/Ardecha
Lista de las comunas arpitanas
089	22	Félines
Dommartin-lès-Toul
Dommartin-lès-Toul es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Projècte Comunas d'Occitània/Identificacion de las comunas/Ardecha
Lista de las comunas arpitanas
143	22	Limony
174	22	Peyraud
Dommartin-lès-Toul
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Projècte Comunas d'Occitània/Identificacion de las comunas/Ardecha
Lista de las comunas arpitanas
243	22	Saint-Jacques-d'Atticieux
Dommartin-lès-Toul
Istòria
894 : L'acte de naissença oficiala de Dommartin-lès-Toul.
Projècte Comunas d'Occitània/Identificacion de las comunas/Ardecha
Lista de las comunas arpitanas
313	22	Serrières
Dommartin-lès-Toul
Istòria
Dommartin-lès-Toul A mencionat oficialament per las primièras fes l'an 894 en la charte del rei Arnoul jol nom de Domnus Martinus (lo senhor Martin). La parròquia, #que depen de la évêché de Toul, a situat en Lotharingie, reialme issu del parteja de l'empèri de Charlemagne. Lo sieu nom fach referéncia a la glèisa de Sant-Martin de Tors e l'influéncia de la Glèisa es fòrta, a aquela epòca, en totas las decisions politicas.
Dommartin-lès-Toul Es alavetz jos la proteccion del comte de Toul, #que pas #arribar totun pas a far obstacle a las invasions hongroises e normandes. S'aima alavetz la populacion a aperaquí 180 abitants #que la vida i n'aviá organizat a l'entorn de la cultura del blat e de la vinha aital coma de la ramaderia en benefici dels fraires del abbaye de Sant-Evre. La traversada de la Moselle a aquela epòca, per prene Toul, #en demòra encara una énigme de los nòstres jorns (pont, bac, gué).
Projècte Comunas d'Occitània/Identificacion de las comunas/Ardecha
Lista de las comunas arpitanas
344	22	Vinzieux
Lo canton de Serrières (22) dins l'arrondiment 3 (Tornon) a 8 comunas occitanas e 9 comunas arpitanas. Los autres cantons son complètament occitans.
Dommartin-lès-Toul
Istòria
894 : L'acte de naissance officiel de Dommartin-lès-Toul.
Projècte Comunas d'Occitània/Identificacion de las comunas/Ardecha
Lista de las comunas arpitanas
En 2015, las comunas arpitanas seràn totas dins lo canton noveu de Sarràs.
Dommartin-lès-Toul
Istòria
Dommartin-lès-Toul est mentionnée officiellement pour la première fois en 894 dans la charte du roi Arnoul sous le nom de Domnus Martinus (le seigneur Martin). La paroisse, qui dépend de l'évêché de Toul, est située en Lotharingie, royaume issu du partage de l'empire de Charlemagne. Son nom fait référence à l'église de Saint-Martin de Tours et l'influence de l'Église est forte, à cette époque, dans toutes les décisions politiques.
Projècte Comunas d'Occitània/Identificacion de las comunas/Ardecha
Populacion
Los modèls e  donan la populacion sens compte doble/totala de las comunas occitanas. INSEE :
Dommartin-lès-Toul
Istòria
Dommartin-lès-Toul est alors sous la protection du comte de Toul, qui ne parvint cependant pas à faire obstacle aux invasions hongroises et normandes. On estime alors la population à environ 180 habitants dont la vie était organisée autour de la culture du blé et de la vigne ainsi que de l'élevage au profit des moines de l'abbaye de Saint-Evre. La traversée de la Moselle à cette époque, pour rejoindre Toul, reste encore une énigme de nos jours (pont, bac, gué).
Présence du Frontstalag 162 pendant la Seconde Guerre mondiale.
1èr de mai
mai
Fèsta del Trabalh en granda part del mond.
Decèsses
Vejatz tanben:
Montanhac (Gard)
Montanhac (Montagnac en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Iridi
L'iridi es un element quimic de simbòl Ir e de numèro atomic 77 situat dins lo grop 9 de la taula periodica dels elements. Es un metal de transicion blanc argentat, de la familha del platin, dur, fragil e pesuc. Es pas gaire abondós e se tròba naturalament dins de barrejas fachas amb de platin e d'òsmi. Es l'element mai resistent a la corrosion, çò que fa qu'es emplegat per elaborar d'aliatges que presenten una resisténcia elevada e que pòscan suportar de temperaturas nautas. Es tanben utilizat dins los contactes electrics, los aparèls que devon foncionar amb de temperaturas elevadas, e mai coma agent enduridor del platin.
Vaux-lès-Mouzon
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region del Grand Èst.
Iridi
Ocurréncia naturala
De natura siderofila, es fòrça escàs, veire sovent gaireben absent de la superfícia terrèstra amb un clarke de l'òrdre de o  dins la crosta terrèstra mas pas dels meteorits metallics, tipe meteorit de fèrre e la preséncia d'iridi al limit dels jaces geologics Cretacèu-Terciari es un element essencial apiejant la teoria d'un impacte meteoritic (benlèu lo del cratèr de Chicxulub) a l'origina de l'extincion del Cretacèu, e dels dinosaures.
Vaux-lès-Mouzon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Iridi
Ocurréncia naturala
Lo limit K-T, marcant la frontièra temporala entre las èras del secondari (periòd del Cretacèu) Cretacèu e del Terciari (periòd del Paleogèn) Terciari, foguèt identificada per un fin estrat d'argila rica en iridi. Segon nombroses scientifics, coma los americans Luis Alvarez e son paire Walter que son a l'origina de la teoria de l'extincion dels dinosaures provocada per una collision entre la Tèrra e un asteroïde gigant, aquel iridi a una origina extraterrèstra, portat per un asteroïde o una comèta qu'auriá trucat la Tèrra près de çò qu'es ara la peninsula de Yucatan, en Mexic. Segon d’autres, tal que Dewey M. McLean del Virginia Polytechnic Institute, aquel iridi ten una origina volcanica. D'efièch lo nuclèu terrèstre ne's ric, e lo Piton de la Fournaise de La Reünion per exemple ne'n relarga encara uèi.
Es recuperat comercialament coma un sosproduch de las minas de niquèl.
La Guardia de Jaén
vinheta|Panorámica
La Guardia de Jaén es un municipi de la província espanhòla de Jaén e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Tourville-sur-Odon
Tourville-sur-Odon es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Zach Gilford
Zach Gilford (Evanston, Illinois, 14 de genièr de 1982) es un actor american. Es conegut subretot per son ròtle de Matt Saracen dins la sèria dramatica esportiva de la cadena americana NBC Friday Night Lights. Es maridat amb l'actritz Kiele Sanchez.
Guarromán
Guarromán es un municipi de la província espanhòla de Jaén e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Projècte Comunas d'Occitània/Toponims occitans de las comunas
Fonts per region:
Aquitània : l'Institut Occitan per Gironda, Lanas, los Pirenèus Atlantics e lo Conselh General per Dordonha, nos manca Òlt e Garona L'Institut Occitan qu'ei l'operator oficiau de la region d'Aquitània per l'occitan.
Miègjorn-Pirenèus : libre de Patrici Poujade (libres precedents de l'IEO per Arièja, Òlt e Tarn, del Conselh generau pels Hauts Pirenèus)
Lengadòc-Rosselhon : Conselh general per los Pirenèus Orientals, site Toponimia occitana (incomplet) per la rèsta
Provença : listas tipografiadas (las vegèri, mas las ai pas) – represas sul site Toponimia occitana ?
Lemosin, Auvèrnha, Centre, Peitau-Charanta : Toponimia occitana (autras fonts ?)
A flor e mesura completam las paginas « Comunas de ... » amb aquelas informacions.
Economia d'Angòla
Angòla a una economia que se tròba en parrabastatge a causa de 25 ans de guèrra civila gaireben contunha. Malgrat los sieus abondius ressorsas naturalas, la siá renda per capita es entre las mai bassas del mond. Las principalas ressorsas naturalas son lo petròli (principalament dins lo nòrd del país e en l'enclava de Cabinda) e los diamants.
Lac Khasan
right|250px|thumb|Memoriau de la Batalha deu Lac Khasan erigit aus entorns deu lac Lo Lac Khasan (озеро Хасан en rus) qu'ei un petit lac de Russia situat dens lo raion de Khasan e lo krai de Primòrie, au ras de la Corèa deu Nòrd, au sud de Vladivostok. Qu'a ua superfícia de. L'arriu de Tanbogatyi que correish desempuish lo lac. Descrivut com, lo lac qu'estó lo site on e's debanè la Batalha deu Lac Khasan a l'estiu de 1938.
Richmond (Virgínia)
thumb|280px|right|Richmond, capitala de l'estat de Virgínia.
Richmond es la capitala de l'estat american de Virgínia. Sa populacion èra estimada a 204,214 abitants, en 2010. Sa superfícia totala es 162 km².
Lista dels presidents de la Corèa del Sud
thumb|right|150px|Bandièra del president de la Corèa del Sud.
Lo president es lo cap d'Estat de la Corèa del Sud. Segon la Constitucion del país, es elegit per un periòde de cinc ans.
Vaquí la lista dels presidents de la Corèa del Sud dempuèi 1948.
Atacas del 23 de març de 2018 a Carcassona e Trebes
Las atacas de Carcassona e Trebes en Lengadòc son d'atacas terroristas islamistas realizadas lo 23 de març de 2018 per Redouane Lakdim, Marocan avent obtengut la nacionalitat francesa en 2015, a Carcassona e dins un supermercat Super U de Trebes. Las atentats son revendicats per l'organizacion terrorista Estat islamic e fan 4 mòrts, que lo luòctenet-colonèl de gendarmeria Arnaud Beltrame que aviá remplaçat un dels ostages e quinze ferrits. Lo terrorista foguèt abatut pel GIGN.
Debanament
L'autor de las atacas, Redouane Lakdim, es un natiu del Marròc avent obtengut la nacionalitat francesa en 2015, edat de 25 ans e demorant amb sa familha a la ciutat Ozanam de Carcassona,. Lo matin del 23 de març de 2018 a 10 <abbr class="abbr" title="heures">h 13, pana una veitura Opel Corsa a Carcassona, tuant lo passatgièr, Jean Mazières, 66 ans, un vinharon retirat, e ferrissent de bais fòrça grèu lo conductor, de nacionalitat portuguesa, que geta fòra del veïcul; puèi près de là, fa fuòc per sièis còps sus un grop de quatre CRS qu'acabavan lor foting, avenguda del Général-Leclerc , al dintrar a la casèrna, ferrissent de biais grèu un d'eles. À 11 <abbr class="abbr" title="heures">h 15, a 8 km del primièr luòc, pren en ostatge un cinquantenat de clients e los emplegats del supermercat Super U de Trebes, als crits d’« allahu akbar », e tua dos personan : Christian Medves, lo cap maselièr de 50 ans d'edat e una clienta.
Un vintenat de personas capitan a s'escapar, d'autres a s'amagar dins la cambra freja del supermercat.
Lo RAID, lo GIGN e la BRI arriban en fin de matinada e tanben tres elicoptèrs. Mobilizats sus plaça, blocan la vila de Trèbes.
L'autor de l'atemptat es tuat pendent de l'assalt que se debanèt a 14 <abbr class="abbr" title="heures">h 25. Cridava la liberacion de Salah Abdeslam. Es anonciat mai tard que lo nombre de ferrit es de setze. Unas minutas après l'assalt, l'Estat islamic revendica las tres atacas del « soldat » e aviá per objectiu amb aqueste acte los païses membres de la coalicion internacionala.
Postura de combat
Una postura, en los espòrts de combat, es la manièra de se metre, de s'aver, de s'orientar, d'èsser protegit o en "gàrdia", eca, en lo combat. Se parla mai a l'ora d'ara de gàrdia, d'actitud o de posicion de combat.
Exemple de postura, la gàrdia en bòxa
En bòxa, los parladors d'anglés parlan puslèu de posicion" que de "gàrdia". La gàrdia per aqueles primièrs es lo naut del còrs e egalament los supòrts sul sòl, aital eles usan lo tèrme upright stance per una posicion verticala de bust e fuèlha crouch per una actitud contractada.
En França, s'usa lo tèrme d'actitud de combat quand s'indica la totalitat del còrs. En consequéncia quand se parla de gàrdia" a l'escòla francés, se pensa sovent de la posicion dels braces a particular per se protegir. Mas fòrça mai, aquela indica una organizacion de còrs que permet al combatent de se preparar a se defendre e d'autra banda passar a l'ofensiva, en una configuracion qu'ofrís lo maximal de seguretat e d'eficacitat. Divèrsas posicions permeton d'afrontar un adversari abans d'e pendent l'escaramuza e son cridada "gàrdia". Coma lo sieu nom indica, "èsser sus los sieus gàrdias" - aiçò es se metre n'alèrta permanent e adoptar una posicion favorabla per reaccionar. Nombrosas actituds de gàrdia existisson: gàrdia de tres cambras de cara, de perfil, mixta, nauta, bassa, avançada, eca. Segur que fòrça important "d'èsser guardiado" (hermètic), mas cal egalament adoptar una actitud que permetre d'agir e de reaccionar rapidament e amb eficacitat (en consequéncia adoptar una postura eficaça). Al contrari un boxador pas adoptante d'actitud definida o tinenta lo braç "es" bas cridat "pas guardiado". De la rèsta, qualques boxadors fan aquela preferéncia en la perspectiva de bastir lo sieu jòc sus la basa de contrainformacions (fraudas).
Firbes
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [‘firbɛː]. Lo nom es atestat au segle XIII, Firbes. La posicion de Firbes es la d'una anciana estapa de la viá romana Limòtges-Periguers-Bordèu, nommada Fines, entau coma au limit de las ancianas diocèsis de Limòtges e de Periguers. Firbes resulta de l'ablatiu-locatiu plurau latin 'finibus', (a la frontièra) de finis per chasuda de la pretenia (?) *fin’bus, lo grop segondari -n’b- passèt en occitan a –rb-, coma lo latin cannabim > òc. carbe / charbe; en francés, -eys nòta la realizacion nordoccitana [ej] de las –es finalas, ortografiadas puèi –eix.
Olm
L'olm (var. olme, ome, orme, òlme, oume, olom, orm, aume) es un arbre del genre Ulmus, familha de las Ulmaceae que pòt aténher una trentena de mètres (rarament ). L'olm es un arbre de bòsc levat, que balha una fusta excellenta, gaireben comparabla a la fusta de casse. A quasi desaparegut d'Euròpa occidentala en rason de la grafiosa. Lo desvolopament de cultivars resistents fa l'objècte de recercas importantas dempuèi las annadas 1960.
Corona (Commonwealth)
La Corona es l’Estat dins totes sos aspèctes segon la jurisprudéncia dels Reialmes del Commonwealth e divisions (coma las dependéncias, províncias, o Estats). Legalament indefinit, lo tèrme a de senses diferents segon lo contèxte. Es utilizat per designar lo monarca a títol personal, coma Cap del Commonwealth, o coma rei(na) dins sos realmes. Tanben pòt far referéncia a la règla de drech; mas dins lo sens comun 'La Corona' fa referéncia a las foncions de govèrn e dels servicis publics.
De personalitat morala individuala, la Corona es l’incarnacion legala del govèrn executiu, legislatiu e judiciari dins cada país monarquic. Aquestas monarquias del Commonwealth son ligadas per una union personala amb lor monarca, mas son d’Estats independents. Lo concèpte de Corona de desvolopèt d’en primièr en Anglatèrra per significar lo destriament literal de la corona e entre la proprietat e lo reialme de la proprietat personala del monarca. S’espandiguèt d’Anglatèrra amb la colonizacion Britanica es ara enrasiga dins lo lexic legal del Reialme Unit, sas dependéncias de la corona, e los 15 reialmes independents. Se la cal pas confondre amb quina que siá corona fisica, coma aquestas dels joièls.
Lo tèrme es tanben present dins diferentas expressions coma "Tèrra de la Corona", que dins unes païses fa referéncia al "Domèni public" o al "Domèni de l’Estat"; e tanben dins unes oficis, coma Ministre de la Corona, Procuraire (general) de la Corona (Crown Attorney e Crown Prosecutor).
Concèpte
Lo concèpte de Corona ven del sistèma feudal. Pasmens, es pas utilizat del mèsme biais segon los païses e lors sistèmas, en Anglatèrra, totes los drechs e privilègis foguèron balhats pel sobeiran. Per exemple de tèrras foguèron garantidas per la Corona als lòrds es cambi de servicis feudals e eles, a lors torn, garantiguèron de tèrras a de lòrds inferiors.
(999) Zachia
(999) Zachia es un asteroïde.
Corona (Commonwealth)
Concèpte
Atal coma es, lo rei o la reina es l’emplegaire de totes los foncionaris e emplegats del Govèrn (inclusits los vicereis, judges, members de las fòrças armadas, oficièrs de polícia, e parlamentaris, lo guardian dels orfanèls (Crown wards), e proprietari de las tèrra domanialas (Crown land) e dels domènis (Crown held property), de la entrepresas publica (Crown corporations), e del copyright de la publicacion governamentalas (Crown copyright). Tot aquò es dins son estatut de sobeiran, e non pas coma individú; totas aquestas proprietats son tengudas per la Corona a perpetuitat e pòdon pas èsser vendudas pel sobeiran sens l’avís e concens del ministre concernit.
La Corona tanben representa l’incarnacion legala de govèrn executiu, legislatiu e judiciari. Alara que la personalitat legala de la Corona es abitualament vista coma persona morala individuala, Pòt, per d’escasenças, se desciure coma avent la personalitat morala dirigida pel monarca.
Divisibilitat de la Corona
Istoricament, lo Corona èra considerada coma indivisibla. Dos jutjaments—Ex parte Indian Association of Alberta (EWCA, 1982) e Ex parte Quark (House of Lords, 2005)—contestan aqueste vejaire. Ara, la Corona es considerada separada dins cada país, província, Estate, o territòri, qual que siá son gra d’independéncia, que lo momarca partejat es una partida del Govèrn local, quitament se las limitas de poder del monarca dins lo drech de cada territòri varia se las leis competentas, aquò determina los gras de sobeiranetat o de dependéncia. Los Lòrds en Apellacion escrivon: "La Reina es tan la Reina de las Novèlas Galas del Sud, Maurici e d’autres territòris la reconeissent coma cap d’Estat tot coma es en Anglatèrra e Galas, Escòcia, Irlanda del Nòrd o en Reialme Unit."
Reialmes del Commonwealth
drecha|vinheta|[[Elisabèt II del Reialme Unit|Elisabèt II es l’incarnacion de la Corona dins cada reialme del Commonwealth]] La Corona dins cada reialme del Commonwealth es un concèpte legal similar mas separat. Per destriar lo quita ròtle de l’institucion d’un luòc a l’autre, la lei del Commonwealth utiliza l’expression la Corona dins lo drech de [luòc]; per example, la Corona dins lo rech del Reialme Unit,   la Corona dins lo drech del Canadà, la Corona dins lo drech del Commonwealth d’Austràlia, etc. Que Canadà e Austràlia son de federacions, i a tanben una Corona dins lo derech de cada Província canadiana e cada Estat australian.
Los poders de la Corona son exercits o per la persona del monarca o per son representant dins cada jurisdiccion, sus conselhs localament, dels ministres competents, de la legislatura, o dels jutges, pas un d’aquestes pòdon conselhar la Corona sus quina autra matèria pertinenta d’una autra jurisdiccion de la Corona.
Dependéncia de la Corona
A Jersei, las declaracions dels Oficièrs de la Lei de la Corona definís lo ròtle de la Corona dins aquesta jurisdiccion coma la Corona dins lo drech de Jersei, que tota la tèrra domaniala de la Corona dins lo bailatge de Jersey aparten a la Corona dins lo drech de Jersey e non pas al domèni de la Corona del Reialme Unit. La lei de Succession de la Corona (Jersei) de 2013 definís la Corona coma la Corona dins lo drech del Bailatge de Jersei.
A Guernsey, la legislacion fa referéncia a la Corona dins lo drech del Bailatge, e los Oficièrs de la Lei de la Corona de Guernsey establisson que "la Corona dins aqueste contèxte ordinàriament significa la Corona dins lo drech de la république del Bailatge de Guernsey" e aquò compren "lo collectiu governamental e las institucions civicas, establits per e jos l’autoritat de Monarca, pel govèrn d’aquestas illas, inclusissent l’Estat de Guernsey e la legislaturas dins las autras illas, La Cort Reiala e autras corts, lo Luòctenent Governaire, las autoritats Paroquialas, e la Corona agissent dins e jos lo Conselh Privat". Aqueste concèpte constitucional es tanben libellat la Corona dins lo drech del Bailatge de Guernsey.
Territòris d’Otramar britanics
Segon la decision dels Lòrds Ex parte Quark, 2005, s’explicita que la Reina exercís son autoritat suls Territòris britanics d’Otramar agís pas sul conselh del Govèrn del RU, mas dins son ròtle coma Reina de cada territòri, levat las responsabilitats incombant al RU per aquestes territòris. Los poders en resèrva de la Corona per cada territòri son pas pus considerats coma podent èsser exercits pel Govèrn del RU. Per complir la decision de la cort, los governaires territorials agisson ara sus conselh de cada executiu territorial e lo Govèrn del RU pòt pas pus desfar una legislacion adoptada per las legislaturas territorialas.
Mandray
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Dels combats s'an desenrotllat dempuèi 1914 sul territòri de la comuna. En représailles, los Alemands an incendiat la glèisa lo 28 d'agost d'aquel meteis an e fusillé dels civils.
Harry Belafonte
Harry Belafonte (n. Harold George Belafonte, Jr., 1927 – 2023) es un actor de cinèma e cantaire american. Foguèt tanben un militant del Movement afroamerican dels dreches civics.
Zazie
right|200px|thumb|Zazie a [[Lilla (França) en 2011]]
Zazie, escais de Isabelle de Truchis de Varennes, es una autora, compositritz, interprèta e modèla francesa, nascuda lo 18 d'abril de 1964 a Boulogne e Billancourt (França).
Biografia
Son paire es lo baron Hervé de Truchis de Varennes (nascut en 1935), arquitècte urbanista. Zazie es de soca occitana del costat de sa maire, Jacqueline Caussé, professora de musica, pianista e corista del director d'orquestra soís Michel Corboz.
En 1990 Zazie se lança dins la cançon, encoratjada per Étienne Roda-Gil. Signa en 1991 en çò de Phonogram e publica en 1992 l'album Je, tu, ils. Son primièr single Sucré, salé es sul pic una capitada que permet a Zazie de se far remarcar coma cantaira populara tre la fin de l'annada de 1992.
Lo segond album Zen sortís en 1995 e es una gròssa capitada : Totes los singles que ne son tirats son de tubes, Larsen, Zen, Un point c'est toi e Homme sweet homme. Al final, aquel album se vend a mai de 500 000 exemplars. La cançon j'envoie valser tirada d'aqueste album foguèt represa ambe succès dins las annadas 2000 per Olivia Ruiz. .
En 1997, intègra Les Enfoirés.
Zazie a tanben escrit las paraulas de l'una de las cançons las mai conegudas de Johnny Hallyday, Allumer le feu (1998, musica de Pascal Obispo e Pierre Jaconelli).
En 2001, canta en duò ambe Axel Bauer lo títol À ma place, tube pendent l'estiu, puèi en octobre sortís son album La Zizanie, lançat pel single Rue de la paix. Aqueste album La Zizanie s'es tanben vendut a mai de 500 000 exemplars.
Anna Faris
thumb|250px|Anna Faris en julh de 2014 Anna Kay Faris (Baltimore, Maryland, 29 de novembre de 1976) es una actritz americana.
Higuera de Calatrava
Higuera de Calatrava es un municipi de la província espanhòla de Jaén e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Teheran
330px|vinheta|esquèrra|Teheran
Teheran es la capitala de la Republica Islamica d'Iran. Sa populacion èra estimada a 7,354,000 abitants, en 2006. Sa superfícia totala es 686 km².
Projècte Comunas d'Occitània/Informacions ligadas a las comunas
Apartenéncia istorica
...província vielha, parçan
Per França, lo site Cassini dona d'entresenhas per una part de las comunas. Per anar mai lèu a la ficha d'una comuna, se recomanda d'utilizar las acorchas de Geneawiki.
Administracion
cònsol, partit, mandat
Archibald Primrose, 5en Comte de Rosebery
Archibald Primrose, lo 5 Comte de Rosebery (1847-1929) òme politic foguèt primièr ministre del Reialme Unit entre 1894 e 1895.
Sent Vivian de Montsegur
Sent Vivian de Montsegur (Saint-Vivien-de-Monségur en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament maròta e benlèu gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Sempervivum
Sempervivum es un genre de plantas suculentas de la familha Crassulaceae.
Kwame Nkrumah
Kwame Nkrumah (21 de setembre dau 1909, Nkroful - 27 d'abriu dau 1972, Bucarèst) es un òme d'Estat ghanés que tenguèt un ròtle centrau dins lo procès d'independença de Ghana. Defensor d'una vision socialista e panafricanista dau desvolopament dei país africans, s'engatjèt dins lo projècte d'Union dei Estats Africans entre Mali, Guinèa e Ghana e dins la construccion de l'Organizacion de l'Unitat Africana. Totun, la sieu politica d'industrializacion e de construccion accelerada d'infrastructuras entirèt de problemas economics. L'autoritarisme, lo desvolopament d'un culte de la personalitat e l'orientacion socialista dau regime suscitèron finda d'oposicions mai e mai importanti. En lo 1966, de militars profichèron donc un viatge a l'estrangier de Nkrumah per menar un còup d'Estat e pilhar lo poder.
Jovença e intrada en politica
Naissut en lo 1909 dins una familha modèsta de la colonia britanica de la Còsta d'Aur, Kwame Nkrumah beneficièt d'una educacion paganta de qualitat qu'èra normalament reservada ai enfants de captaus destinats a integrar l'administracion coloniala britanica. Lèu remarcat per li sieu capacitats intellectuali, posquèt perseguir lu sieus estudis a Accra, la capitala de la colonia. Pi, posquèt anar ai Estats Units. Li obtenguèt una licença d'economia e de sociologia en lo 1939, un bachelor de teologia en lo 1942 e un màster de filosofia en lo 1943.
En lo 1945, s'installèt a Londres e venguèt militant politic. S'interessèt a l'imperialisme, au colonialisme e ai escrichs de Marx e Lenin. S'entornèt en Ghana en lo 1947 e li venguèt secretari dau partit independentista United Gold Coast Convention (UGCC). En lo 1949, après de divergenças intèrnas sus l'actitud de tenir en fàcia de la repression, fondèt lo sieu partit, Convention People's Party (CPP). En causa de trèbols publics repetits, Nkrumah foguèt arrestat en genier dau 1950 per li autoritats coloniali. Totun, son partit ganhèt li eleccions localas de febrier dau 1951. Elegit, Nkrumah foguèt liberat e venguèt Premier Ministre de la Còsta d'Aur en març dau 1952.
L'independença de Ghana e lu projèctes panafricans
Un còup vengut Premier Ministre, Nkrumah inicièt una campanha per obtenir l'independença de la Còsta d'Aur au sen dau Commonwealth. L'administracion coloniala britanica foguèt obligada de l'acceptar coma interlocutor unic mas Nkrumah deguèt faire de concessions per rassegurar Londres. Lo sieu projècte politic èra basat sus una politica « d'africanizacion de l'administracion e de panafricanisme ». Donèt la prioritat a la construccion d'infrastructuras gràcias ai excedents dei exportacions de cacau. L'educacion e la santat foguèron finda de domenis privilegiats qu'enregistrèron de progrès importants emb una aumentacion dau nombre d'enfants escolarizats de 200,000 a 500,000.
En lo 1956, lo CPP ganhèt largament li eleccions legislativi. Lo Reiaume Unit acceptèt alora de reconóisser l'independença de la Còsta d'Aur lo 6 de març dau 1957. La mema annada, Nkrumah si maridèt amb Fathia Rizk, una còpta egipciana. Lo pareu aguèt tres enfants. Après l'independença, Nkrumah decidèt de cambiar lo nom dau país. Ensin, la Còsta d'Aur venguèt Ghana, en omenatge a l'empèri medievau de Ghana. Pi, totjorn a l'iniciativa de Nkrumah, Ghana venguèt una republica lo 1 de julhet dau 1960 sensa quitar lo Commonwealth.
La gestion e la pèrda dau poder
Après l'independença, la politica de Nkrumah gardèt una vision panafricana e una volontat de desvolopar e de modernizar lo país. Dau 1958 au 1961, Ghana integrèt ensin l'union, efemèra, de Ghana, de Mali e de Guinèa. Totun, l'union non foncionèt perqué cada membre gardèt son independença e li sieus alianças. En lo 1963, Nkrumah aguèt un ròtle major dins la creacion de l'Organizacion de l'Unitat Africana mas l'oposicion de mai d'un cap d'Estat african a la creacion d'una organizacion federala, especialament aquela de Léopold Sédar Senghor, demenissèt l'eficacitat de l'organizacion. Diplomaticament, Nkrumah jonhèt lo Movement dei Non Alinhats e si raprochèt dau blòc comunista.
Economicament, Nkrumah èra en favor d'una diversificacion. Sostenguèt la construccion de la restanca idroelectrica d'Akosombo e dau pòrt de Tema. Totun, aquelu projèctes aguèron d'efèctes negatius sus li finanças de l'Estat e lu resultats dirèctes non èran visibles per la populacion. Li dificultats dau mercat de cacau durant li annadas 1960 agravèron la situacion financiera de Ghana qu'intrèt en crisi en lo 1963. Lo govèrn venguèt alora mai autoritari : lo CPP foguèt transformat en partit unic e Nkrumah proclamat president a vida en lo 1964.
Lo 24 de febrier dau 1966, durant un viatge en China, Nkrumah foguèt reversat per un còup d'Estat militar, bessai encoratjat per la CIA. I aguèt ges de resistença e Ghana rompèt li sieus relacions amb l'URSS per si raprochar dei país occidentaus. Nkrumah si refugièt en Guinèa dont Sékou Touré li prepausèt la copresidença dau país. Totun, Nkrumah refusèt e preferissèt fondar un maion d'edicion que publiquèt li sieu teorias revolucionari e panafricani. Decedissèt lo 27 d'abriu dau 1972 en un espitau de Bucarèst en causa d'un càncer de l'estomac.
Posteritat
thumb|right|Mausoleu de Kwame Nkrumah
L'imatge de Kwame Nkrumah foguèt atacat per lo regime eissit dau còup d'Estat dau 1966. Totun, en lo 1972, un segond còup d'Estat adoptèt la politica opausada e lo còrs de Nkrumah foguèt rapatriat a la demanda dau president Ignatius Kutu Acheampong. Durant la presidença de Jerry Rawlings, Nkrumah foguèt presentat coma un simbòl dau nacionalisme ghanés e de la lucha anticolonialista e panafricanista. En lo 1992, foguèt construch un complèxe commemoratiu centrat sus un mausoleu e un pargue en l'onor de Kwame Nkrumah sus de terrens de pòlo utilizats per lu Britanics durant l'epòca coloniala.
1èr de novembre
Decèsses
Vejatz tanben:
(996) Hilaritas
(996) Hilaritas es un asteroïde.
Khabarovsk
Khabarovsk (Rus: Хабаровск; AFI: [xɐˈbarəfsk]; Chinés: 伯力) es la vila mai granda e lo centre administratiu del Krai de Khabarovsk, Russia. Es situada a 30km de la frontièra chinesa, a la confluéncia dels rius Amor e Ussuri, a 800 km al nòrd de Vladivostok. Al recensament de 2010, sa populacion èra de 577 441.
Populacion
En 1880, la vila comptava sonque 1 400 abitants mas coneguèt una expansion rapida amb lo desvolopament economic de la region (1900: 17 000 abitants; 1913: 52 000; 1939:199 000; 1990: 616 000) e la politica de valorizacion de Siberia menada pels sovietics.
Etnicament la vila es poblada mai que mai de Russes; lo Krai de Khabarovsk comptava 91,6% de Russes al recensament de 2010.
Periòde pre-rus
Abans l'arribada dels Chinese e dels Russes, la region èra poblada mai que mai de pòbles de lenga tongoza (nanais, bensai manchós).
Arribada dels Russes e dels Chineses
Las primièiras exploracions chinesas datan del sègle 15, en particular amb l'eunuc Yishiha que seguiguèt lo riu Amor capval fins a Tyr.
Lo periòde chinés
Entre lo Tractat de Nerchinsk (1689) e lo Tractat d'Aigun (1858) la region del riu Amor foguèt annexada per China. I aguèt pas jamai de populacions chinesas establas. Après l'annexion pels Russes de çò qu'es sonat per los Chineses Manchoria Exteriora, los Chineses, comprenent que l'abséncia de populacion èra una flaquesa, se lancèron dins una politica de poblament (Chuang Guandong) de la partida de Manchoria demorada possession chinesa e sonada pels Chineses Manchoria Interiora. Aquestas consequéncias indirèctas de l'expansion russa menèron a la sinizacion de Manchoria.
Climat
Lo climat de Khabarovsk es de tipe siberian umid, del tipe Dwb segon la classificacion de Köppen. Aquest climat es tanben lo del nòrd de Manchoria.
Alison Lohman
vinheta
Alison Marion Lohman (Palm Springs, Califòrnia, 18 de setembre de 1979) es una actritz americana.
Hinojares
Hinojares es un municipi de la província espanhòla de Jaén e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Fan e Rovenac
Fan e Rovenac (en francés e oficialament, Val-du-Faby) es una comuna occitana novèla, creada lo 1èr de genièr de 2019.
Administrativament, es dins lo canton de la Nauta Val d'Aude, l'arrondiment de Limós, lo departament d'Aude e la region d'Occitània.
<mapframe zoom=12 latitude=42.93805 longitude=2.192222 height=600 width=600 align=center text="Fan (jaune) e Rovenac (irange) dins Fan e Rovenac" > [{ "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q59694763",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ff1010"  }}, { "type": "ExternalData",  "service": "geopoint",  "ids": "Q1149583",  "properties": {  "fill": "#ff0",  "stroke": "#ffff00", "marker-color": "ffff11", "title": "Fan" }}, { "type": "ExternalData",  "service": "geopoint",  "ids": "Q1082635",  "properties": {  "fill": "#ff0",  "stroke": "#ff0000", "marker-color": "ff8811", "title": "Rovenac" }}]
Istòria
La comuna novèla es creada en 2018 e installada lo 1èr de genièr de 2019. Las comunas ancianas de Fan e Rovenac demòran comunas delegadas. Vejatz los articles d'aquestas per l’istòria mai anciana.
Toponimia
Lo nom francés de la comuna novèla es Val-du-Faby. La tradicion occitana es de jónher los noms de las doas comunas amb la conjoncion "e". En occitan es doncas Fan e Rovenac. Per aquestes dos toponims, vejatz los articles de las ancianas comunas.
Roh Tae-woo
Roh Tae-woo (1932-2021) militar e òme politic, foguèt lo president de la Corèa del Sud entre 1988 e 1993.
Lunfardo
Lo lunfardo qu'ei la mena de castelhan urban de la ciutat de Buenos Aires. Que ho hargat a partir de localismes arcaïcs deu temps de la colonizacion espanhòla, dab apòrts amerindians deu quíchoa (com ñaupa, temps ancians o chasqui, messatgèr) e de divèrsas lengas auraucanas, de l'occitan, de l'italian e deus sos dialèctes (genovés mei que mei, mes tanben napolitan o scicilian), deu francés (sustot entau lexic de la vita nocturna e de l'espectacle e de la gastronomia), deu portugués (e deu son dialècte galician), de l'anglés e quitament de dialectes africans.
Com l'argot francés (qui l'influenciè tanben) lo lunfardo qu'emplega lo recors d'inversar las sillabas entà formar mots navèths ; per exemple ¿Qué sapa? enlòc de ¿Qué pasa?. Aqueth recors qu'ei aperat parlar en vesré (de revés, envèrs d'"envèrs").
Gomelange
Gomelange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pardalhan
Pardalhan es un toponim occitan:
Atlantic City (Nòva Jersei)
Atlantic City, dins l'Estat de Nòva Jersei als Estats Units, es una vila reputada per sos 12 casinòs e son pòrt de plasença. Compta 40 580 habitants (2005) e se situa a 80 km de Filadèlfia (Pensilvània), sus lo litoral Atlantic. Las carrièras d'Atlantic City son utilizadas dins la version originala americana del Monopoly.
Charles B. Huggins
Charles Brenton Huggins (1901-1997) foguèt un fisiologista canadian-american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1966.
Canton de La Breda
Lo canton de La Breda es una division administrativa e electorala francesa de Guiana e de Gasconha (Saucats), venguda en 2015 simpla circonscripcion electorala, situada dens l'arrondiment de Bordèu, lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Lo conservèren en 2015 shens cambiar sa composicion. La lenga autoctòna es l'occitan gascon bordalés.
NB. Lo n° INSEE de l'infobox es lo d'avant 2015.
Istòria
Creèren lo canton en 1801; entre 1790 e 1801, i avèva lo canton de Castra (comunas de La Breda, Cabanac e Vilagrans, Saucats, Sent Maurilhon, Sent Seuve (e Portèths, passat après dens lo canton de Podençac), lo canton de Sent Medard d'Airans (Aigamòrta de las Gravas, Bautiran, Cadaujac, L'Isla Sent Jòrgi, Leunhan, Martilhac) La refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions departamentalas de març 2015, cambièt pas la composicion dau canton.
Cartografia
thumb|Mapa del mond a "Tabulae Rudolphinae: quibus astronomicae. ..." de Johannes Kepler. La cartografia es la sciéncia que se maina de la representacion de la Tèrra sus una mapa. Ja que la Tèrra es esferica se deu emplegar un sistèma de projeccions per passar de l'esfèra al plan.
Pasmens a mai de representar los contorns geografics dels objèctes, las superfícias e los angles tanben se tracha de saber representar l'informacion que apareis sus la mapa, de considerar çò qu'es important o pas. Aquò, normalament, depend de çò que se vòl representar sus la mapa e a mai de l'escala.
Senta Aralha (Gers)
Qu'ei un deus castèthnaus mei conservats de la vath d'Ossa.
Geografia
Senta Aralha qu'ocupa ua superfícia de 1320 ectaras e que se situa a ua altitud mejana de 186 m. Los sons punts culminants que son a 236 m (castèth d'aiga au dessus de la capèra de Bretons) a l'èst, e 230 m (bòsc de Montpelhièr) a l'oèst. Lo punt mensh elevat de la comuna qu'es a ua altitud de 136 m. Lo vilatge eth medish qu'ei a 173 m d'altitud. Lo castèthnau que susplomba duas vaths, la de l'Ossa e la deu Lizet, qui se rejonhen en amont deu vilatge. Son encadradas per duas linhas de cresta orientadas nòrd-sud. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Situacion
Senta Aralha se situa just a l'escart de la rota qui mena de Mielan a Vic en Fesensac (a la crosada de la D34 e de la D189). Los vilatges mei pròches que son Rigapeu (a 2,6 km), Miranas (à 2,8 km) e Montesquiu (7 km). Senta Aralha qu'aperten au canton de Vic de Fesensac, vila que n'es alunhada de 16 km. Senta Aralha se tròba a 25 km d'Aush, Caplòc deu departament de Gers.
Clima
Lo clima qu'ei de tipe oceanic degradat. Qu'ei caracterizat per estius cauds, sovent auratjós. genèr qu'ei generalament lo més mei fred. La ploja que se desparteish inegalament durant l'annada.
Pluviometria relevada au Castèth, ans 2001-2008
2002   791 mm
2003   733 mm
2004   792 mm
2005   747 mm
2006   825 mm
2007   781 mm
2008   984 mm
Fauna e flòra
La varietat geologica entraina la preséncia de mantun ecosistèmas, rics en fauna e flòra.
Suber los terrens calcaris que creishon nombrosas orquidèas sauvatjas. Un trabalh de recensement e de preservacion qu'estó entreprés dab Natura 2000. Ua passejada annau qu'ei organizada cada 1èr de mai, entà observar las flors. Que se remarcan tanben lavandas, cardoncelles e globulaires. Parpalhòus, criquets, sautarèus o enqüera bernadas, insèctes deus mitans secs, qu'aimon d'i víver.
Las zonas bocagèras que son colonisadas entremiei autras per diferentas varietats de tinhahús com lo rinolòf o le vespertilion de Bechstein.
Que passan hèra ausèths per Senta Aralha e s'i atardan a còps com lo corbençon, lo gaje-pube o lo rossinhòu.
Au demiei de la fauna sauvatge, se remarcan singlars, cabiròus, becadas, reinards o enqüera lèbes. Lo passatge de las palomas e deus canards sauvatges trai los amators.
Toponimia
La prononciacion que seré [seŋta'raʎɔ]. La senta onorada dens lo nom de la comuna qu'es Aulària de Barcelona (fòrma dominanta de son nom en occitan), en latin Sancta Eulalia, martirizada a Barcelona en 304. L'aferèsi, supression de la vocala iniciala deu segond mot, remplaçada per la vocala finala deu prumèr, de -a final de senta davant la vocala iniciala E- (Dauzat parla d' elision ) que dona, en partent d' Eulàlia, Aulàlia. La seguida que seré Aulària (dissimilacion) > Auràlia (metatèsi) > Aràlia (reduccion deu diftongue) > Aralha (palatalizacion de -l- per lo iòd). Dens l'òrdre de l'evolucion fonetica, donat per Maurici Romieu, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, la plaça de la palatalizacion de -l- qu'es convencionala. Segon Negre, Eulalia, nom de senta, que passèc a *Auralia (dissimilacion), puish *Aralia (atraccion de aralh « araire », puish elision e passatge au masculin (en francés).
Véser tanben Senta Aulària.
Administracion
Senta Aralha qu'ei un vilatge de la Comunautat de comunas d'Artanhan en Fesensac.
Patrimòni religiós
thumb|Capèra de Betons thumb|La glèisa de Senta Aralha
Tamarix africana
Tamarix africana es un arbust del genre Tamarix, familha de las Tamaricaceae.
U96
U96 es un projècte musical electro mai que mai anglofòn format pels productors alemands Alex Christensen, Alberto Ingo Hauss, Helmut Hoikins, e Hayo Lewerentz.
Son nom es tirat del celèbre filme Das Boot (lo batèu, en alemand) sul famós sosmarin alemand U96 de la Segonda Guèrra Mondiala. Lo primièr succès del projècte, Das Boot (1992), es justament una version tècno dance del generic del film, musica compausada a l'origina per Klaus Doldinger. Lo títol Das boot / Kennedy el es una mèscla a l'encòp de Das boot e de la musica de Fade to grey, tròç synthpop franco-anglés del començament de las annadas 80 del grop new wave britanic Visage.
U96 es devengut culte pr'amor d'aver estat a la crotzada de la mudason de la musica house a la mòda a la tota fin de las annadas 80 en tècno "eurodance" au començament de las annadas 90, considerat fin finala coma l'un dels primièrs grands grops populars d'aqueste estili. Aital, se Das Boot e Das boot / Kennedy son clarament tròcis de house tardiva (per pas díser post-synthpop per Das boot / Kennedy o Love sees no colour), en seguida foguèron clarament un dels grops emblematics de l'empont tecnò eurodance ambe los tubes Night In Motion, Love religion o encara Club Bizarre.
Lac Xingkai
right|250px|thumb|Imatge satellitari deu Lac Xingkai Lo Lac Xingkai (興凱湖 en chinés tradicionau; pinyin: Xīngkǎi Hú) o Lac Khanka (озеро Ханка en rus) qu'ei un lac d'aiga doça situat a la termièra enter la província chinesa de Heilongjiang e lo krai de Primòrie en Russia. L'aiga deu lac qu'ei tan limpida e lo cèu d'aquera region tan blau, qui lo lac ei conegut com.
(994) Otthild
(994) Otthild es un asteroïde.
Lac Xingkai
La soa superfícia qu'ei de ( deus quaus en Russia). Las arribas deu lac que son marescatjosas exceptat au nòrd-oèst. Lo bacin drenant deu lac qu'a ua superfícia de (97% en Russia). Qu'ei alimentat per 23 arrius (8 en China e 15 en Russia) e que desborda au nòrd dens l'arriu de Sungacha, afluent d'Ussuri. Lo lac qu'apartien au bacin d'Amur.
Dorygnathu
Dorygnathus thumb|Eth Dorignathus siguec un pterosaure que demorèc pendent eth Liassic Es trobalhes de pterosaure deth continent europeu deth prumèr Liassic consisteishen en uassi ailhadi e trossi de dentadura, proches a Banz, en Baviera e son de 1830.
Andreas Wagne, professor de Paleontologia en Munic, establiguèc qu'aquestes trobalhes apartenhien a un nau genre, qu'aperèc Dorygnathus (dentadura de lança) pera sua dentadura sens dents e en forma de lança. Mès uassi e esqueletes de Dorygnathus sigueren trapades en Alemanha mès tard, basicaments en Württenberg mès tamben en d'autes perières de Holzmaden, Ohmden e en diuersi airaus de Zell.
Es trobalhes de reptil de Holzmaden que son famoses e se poden vèder en plan de museus de tot eth mond. Es ichthyosaures que i son plan abundants mès tamben plesiosaures, cocodrils marins e tamben diuerses trobalhes de dinosaure. Que i a tamben quauques peishi, ammonites, bivalves e crancs. Plan d'aguesti que son en ua excellenta condicion. Eth gran expert en fossils de Holzmaden siguec eth doctor Berhard Hauff. Comencec eth sòn trabalh en 1890 e en 1897 dubriguèc un petit museu de sòns trobalhes en Holzmaden que siguec modernizat e hèt mès gran dempús e qu'encara a un plan gran nombre de visitants. Es prumères trobalhes fossils de Württenberg sigueren descrites en 1856 mès se traparen pas mès esqueletes en tot eth segle XIX. Numerosi trobalhes de pterosaure des peirières de Holzmaden e Omden son plan conegudes aué e representen dus genres, Dorygnathus e Campylognathoides.
Angles (Vendèa)
Angles es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Dorygnathu
D'autes lòcs on s'an trapat sonque quauques trossi d'uassi de pterosaure se trapen en eth airau de Bayreuth, en Baviera e en Braunshweig, ena Baisha Saxonia.
Dorygnathus que siguec un pterosaure de longa coa dab ues ales d'aperaquí un metre. Eth sòn cran qu'ére plan long. Es horats des uelhs que son es mès grani de tot eth cran. Es dents de dauant, naut e baish son longi, poderosi e en forma de corva, e encaishauen alternatiuaments quan eth bec ére barrat. Es dents posteriori eren, totun, plan petiti.
Angles (Vendèa)
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Dorygnathu
Aguestes dents eren un organ plan efectiu tà capturar e prèner preses petiti, en d'autes paraules, peishi. Dorygnathus auia un sternum triangular relatiuaments petit. Açò qu'ère tà estacra es musculs tà volar.
Angles (Vendèa)
Nòtas
<references group="N"/>
(993) Moultona
(993) Moultona es un asteroïde.
Dorygnathu
Es dets tà volar e es ales tamben eren relatiuaments curti. Eth cinquau det deth pè ère plan long e en un angle lateral. Era sua foncion qu'encara ei pas clara. Possiblements era tà hèr un petit malhat que permetia er animau enlairar-se d'ua manèra mès aisida s'auia de baishar ena mar. Es braci eren mès longi.