cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sant Andrieu de Buòja
Buòja
Es una aiga que travèrsa la comuna; veire a l'article. Constatam que d'unes escribas an sabut reconstituïr lo nom gallic Bodia, a una epòca que la lenga celtica aviá desparegut dins la region dempuòi gaireben un millenari.
La Bastida de Besplàs
La Bastida de Besplàs ( La Bastide-de-Besplas en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Apremont (Nauta Sòna)
Apremont  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Sòna de la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Reialme de Juda
Lo Reialme de Juda (var. Reiaume de Juda) (ebrieu: ממלכת יהודה Mamleḥet Yehuda) èra un estat jusieu establit al sud de Levant pendent l'Edat del Fèrre. Es sovent designat per lo tèrme "Reialme del sud" per lo distinguir del Reialme d'Israèl situat al nòrd.
Juda apareguèt coma estat probablament pas abans lo sègle V abC, mas lo subjècte es fòrça controversiat. Al sègle VII abC, la capitala del reialme Jerusalèm cresquèt e venguèt a dominar sos vesins, saique mercé a una cooperacion amb los assirians, que volián far de Juda un estat vassal proassirian per contrarotlar l'industria de l'òli d'oliva. Juda prosperèt jol vassalatge assirian, (malgrat una rebellion desastrosa contra lo rei assirian Sennaquerib), mas dins la darrièra part del sègle VII abC Assiria subte s'afondrèt, e se ne seguèt una competicion entre los egipcians e lo Segond Empèri Babilonian pel contraròtle de Levant que menèt a la destruccion del reialme dins una seria de campanhas entre 597 e 582, a la deportacion de l'elèit de la comunautat, e l'incorporacion de la tèrra d'Israèl coma província de l'empèri.
Longpré-les-Corps-Saints
Longprè-chés-Corps-Saints en picard (Longpré-les-Corps-Saints en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Bourré
Bourré es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Premiera Guèrra d'Ossetia
Una segonda guèrra se debanèt en 2008, ambé la participacion dirècta de l'armada russa, quand l'armada georgiana assaièt de reconquistar la region.
Barjac (Arièja)
Barjac  (Barjac en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Dolor
La dolor es una  experiéncia sensoriala e emocionala desagradiva, una sensacion subjectiva normalament ligada a un messatge de dolor, un estimulús nociceptiu transmés per lo sistèma nerviós. Al vejaire biologic e evolutiu, la dolor es una informacion permetent a la consciéncia de far l'experiéncia de l'estat de son còrs per poder i respondre. Se destria subretot dos tipes de dolor, aguda e cronica : Aquel sensacion, de desagradiva fins a insuportabla, es pas necessariament exprimida. Per l'identificar per altrú se pòt far lo diagnostic de la dolor en fasent referéncia a d'efièchs observables, per exemple los movements reflèxes de retirada al nivèl dels membres e de las extremitats per las dolors agudas, o de cambiaments de comportament, d'actituds e de posicions antalgicas del còrs per las dolors cronicas.
Longueau
Londjeu en picard (Longueau en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Dolor
Los tractaments de la dolor son multiples, los estudis sul subjècte per una melhora compreneson se contunhan, subretot per la reconeissença quand es pas exprimida. Atal la dolor de l'enfant l'es pas totjorn, la dolor pel recent nascut quitament existissent pas oficalament fins a la demonstracion del contrari en 1987, e son identificacion dins lo reialme animal demora un subjècte de recerca.
Longueau
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Bligny-le-Sec
Bligny-le-Sec es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Dolor
Definicion
La dolor apareis atal coma una experiéncia subjectiva. Es un eveniment neuropsicologic pluridimensional. Conven alara de destriar : Beecher en 1956 mostrèt l’influéncia de la significacion acordada a la malautiá sul nivèl d’una dolor. Extudiant comparativament dos grops de nafrats, militars e civils, que presentavan de lesions identicas en aparéncia, observèt que los militars reclamavan mens d’analgesics. En efièch, lo traumatisme e son contèxte compren de significacions plan diferentas : comparativament positivas pels militars (vida salvada, fin dels riscs du combat, bona consideracion del mitan social, etc), son negativas pels civils (pèrda d’emplec, pèrda financièras, desinsercion sociala, etc) ; En 1994 L'IASP prepausa cinc critèris diferents de classificacion :
Bligny-le-Sec
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dolor
Mecanismes fisiologic e regulacion
vinheta|Figura explicant la Teoria del Gate Control Dins las vias nervosas de la nocicepcion se destria lo circuit de la percepcion e aquel de la regulacion : Lo ròtle d'aqueles circuits descendent es lo retrocontraròtle, aicí la regulacion de l’intensitat del messatge sensitiu per modular la sensacion dolorosa. Aquel mecanisme enebitor es tanben nomenati teoria de la pòrta o gate control e es per exemple utilizat dins lo contraròtle enebitor difús.
Aquelas vias nociceptivas transmeton l'informacion de l'estimulús nociceptiu mercé a de mecanismes electrobioquimicas fasent intervenir fòrça moleculas, coma d'acids aminats. La dolor es menada d'en primièr pers fibras A-delta que conduson lo messatge nociceptor a una velocitat de 15 à 30 m/s. La vulnerabilitat a la dolor o la sensibilitat a l'« efièch placebo » dependent en partida de factors genetics que contraròtlan lo sistèma dopaminergic del cervèl, qu'es en causa dins l'anticipacion de la dolor e de la confiença en la garison. Quitament per la produccion pel quita d'unes opiacèus naturals (las endorfinas) jògant un ròtle de neurotransmetor.
Nivèl de genèsi
La dolor compta tres grands mecanismes de genèsi : la dolor de nocicepcion, la dolor neurogèna e la dolor psicogèna.
La dolor nociceptiva es generada per un receptor especific, un nociceptor, que lo ròtle es de signalar los damtges a l'integritat de l'organisme. Es un senhal d'alarma normal, e quitament util qu'induch una actitud apropriada que l'abséncia es potencialament dangierosa per l'organisme.
La dolor neurogèna es generada pel quita nèrvi e non pas un receptor especific, es donc una patologia nerviosa encara nomenada neuropatia. Se sentís coma de descargas electricas, de lancejadas, de sensacions de cremaduras, de sensacions de freg dolorós e de picassons dins lo territòri dels nèrvis tocats. Es tanben la dolor que sentissons los malauts amputats e subretot la sensacion percebuda dins un membre deaparegut (membre fantasme).
La dolor psicogèna es generada pel psiquisme, mas es pas imaginari, es sentida de biais vertadièr per l'individú mas existís en l'abséncia de lesion. Los mecanismes fisiologics d'aquelas dolors son pas clarament definits mas l'utilizacion d'antalgic sembla ineficaç. Aquelas manifestacions dolorosas son ligadas a la somatizacion dels problèmas psicologics, psiquics o socials de l'individú e es en tractant aqueles problèmas que las dolors son tanben tractadas.
Consequéncias
En mai del sentiment de sofrença, la dolor pòt provocar un malaise vagal per estimulacion dels nèrvis vagues (nèrvis pneumogastrics). Los simptòmas d'aquela excitacion vagala son tota o partida dels signes inclusissent per exemple una bassa du debit sanguin per bradicardia e ipotension; una sincòpa; un miòsis (diminucion del diamètre de las pupilhas per contraccion de l'iris); una transpiracion als tèrmes dels membres; una secrecion excessiva de saliva; una ipercloridria (excès de secrecion d'acid cloridric per la mucosa de l'estomac); una constipacion o de diarrèas; d'espasmes e de trèbles de la respiracion.
La dolor perlongada es enebida pel còrs per secrecion d'endorfinas (o endomorfinas). La produccion d'endorfina se fa d'en primièr als nivèls dels nèrvis pròches del sèti de la dolor; quand aquelas produccion sufisís pas mai (dolor perlongada), es un site mai pròche del cervèl que pren lo relais dins la secrecion. La dolor torna alara per èrsas.
Avantatge evolutiu
Los estats de dolor son lo resultat de la seleccion naturala. La sofrença pòt èsser un trach adaptatifu e melhorar la capacitat de subrevida d’un individú.
Diagnostic e evaluacions
L'evaluacion e lo diagnostic de la dolor essent complèxe, l'IASP precisa que « L'incapacitat de comunicar verbalament n'infirma pas la possibilitat que l'individú esprova de la dolor e necessita un tractament apropriat per solaçar la dolor. L'OMS o precisa plan dins sas recomandacions al subjècte de la dolor per l'enfant qu'es comunament sosestimada.
Diferents organismes definisson l'encastre semantic, recampan las coneissenças fisiologicas, e liuran de recomandacions de tractament sovent ligats a las diferentas classas d'edats. Per exemple dins la francofonia se pòt citar l'INSERM sus l'aspect scientific, lo CNRD per l'archivatge de las informacions , la SFETD per l’exploracion medicala de las via de tractament , o encara l'AQDC al subjècte de la dolor cronica
Pasmens, malgrat l'emergéncia de mejans tecnics, lo diagnostic demora malaisat qu'existís una tendéncia naturala de s'aparar de la percepcion de la dolor d'altrú, es entre autres la rason de la realizacion d'escalas d'evaluacion de la dolor.
Mejans tecnic
vinheta|La dilatacion de la [[pupilha sembla correlada amb l'arribada de la dolor, dels mejans de mesura son en recerca]] En 2014, un mejan tecnic per « mesurar » la dolor relativament a la dilatacion reflèxe de la pupilha es en cors d'evaluacion. La pupilhometria permetriá d'adaptar pel melhor los tractaments antidolor, subretot per las personas endormidas ont la dilatacion de la pupilha es pas sensibla a d'autres factors, coma l'estrès, mas son evaluacion suls enfants sembla donar de bons resultats.
La dolor de l'autre
Sego Nicolas Danziger la vision de la dolor per l'autre crea une « emocion aversiva » per un mecanisme dich de « resonança emocionala ». Mas precisa qu'aquel mecanisme coneis de manca, per exemple en cas de diferéncia etnica o religiosa, que d'un autre costat pòt realizar « una volontat fugida o d’alunhament d'aquel que patís », e que « de fòrça òbras scientificas mostrèron, aqueles darrièrs ans, que lo còrs medical aviá encara tendéncia a malestimar la dolor dels pacients ».
Es aisit de trobat la pròvas d'una denegacion collectiva de la dolor per altrú subretot al subjècte de l'enfant qu'es largament sosestimada en mitan espitalièr. Daniel Annequin quitament afirma: « Per l'enfant tornan de luènh, pendent d'annadas aviam volgut ignorar que l'enfant sentissiá la dolor […] Se disiá que las fibras C èran pas mielinizadas, mas son pas jamai mielinizadas, aviam coma aquò tota una seria d'argumentaris pseudoscientifics ». E es mòstra scientifica de la capacitat del noirigat de sentir la dolor foguèt fach en 1987, e donc sa presa en carga de per abans existissiá qu’excepcionalament, quitament per las intervencions mai pesugas.
Aquel relatiu refús de veire la dolor de l'autre es pas pròpri al mitan medical tampauc universal coma o mòstra un estudi eissida del plan dolour 2006 que destria dos tipes d'actitud destriada tanben pels sonhants que pels parents : los « reservats » e los « sensibilizats », cadun reprochant respectivament a l'autre grop lo tròp o lo tròp pauc de presa en carga, per « sensiblariá » o per « denegacion ». Aquela distinccion fa reson amb aquela d'un autre estudi sociologic que divisa los metges tanben en dos grops : los « compatissents » e los « negators »,.
Escalas d'evaluacion de la dolor
La percepcion de la dolor, de son intensitat, es subjectiva. Lo meteis fenomèn (traumatisme, malautiá) serà sentit de biais diferent segon la persona e segon la situacion. La dolor pòt anar d'una simpla incomodacion fins a un malaise, veire la mesa en dangièr del pronostic vital o psiquiatric de la persona.
L'evaluacion per l'autre es donc complèxa, es que s'apiejam de preferéncia sul testinòni mercé a un supòrt d'autoevaluacion e de las escalas d'évaluacion de la dolor especificas quand es impossible o insufisent.
Autoevaluacion
L'autoevaluacion consistís demandar directament a la persona patissent lo nivèl de sa dolor. Demanda una cooperacion e una bona compreneson, e s'apièja sus d'escalas medicalas estandardizadas (numericas, visualas analogicas, verbalas simplas e verbalas relativas…).
L'autoevaluacion es pas sonque una evaluacion de la dolor, es tanben un biais de comunicar amb l'equipa medicala. Dins lo cas de dolors cronicas per exemple, la cotacion de la dolor indica pas sonque la dolor sentida, mas globalament l'alteracion de la qualitat de vida e l'angoissa emocionala.
Eteroevaluacion
Tanben existís d'escalas d'evalucion especificas fondadas sus l'observacion del comportament del pacient. Al contrari de las escalas d'autoevaluacion demandan pas la participacion del pacient e son d'aquel recomandadas dins l'evaluacion de la dolor per las personas que l'autoevaluacion pausa problèmas per diferentas rasons.
En mai del testimòni de l'entorn que pòt evaluar las diferéncias al quotidian, los cambiaments venguts, existís d'escalas d'evaluacions especifica coma l'escala San Salvadour.
Enfants e noirigats
Lo signe abitual de l'expression de la dolor per l'enfant petit est lo crit que lo o los parents arriban sovent a destriar d'autres crits (paur, fam…), mas a un estadi superior de dolor, lo noirigat es sovent prostrat.
Existisson mai d'una escala, mas pauc utilizadas en practica, s'agís de la grasilha DESS (Dolor enfant San Salvadour), de l'escala NCCPC (Non communicating children’s pain checklist) o GED-DI (Grasilha d’evaluacion de la douleur deficiéncia intellectuala) e de l'escala EDINN (Escala de dolor e d'inconfòrt del nascut novelament e del noirigat). Lo problèma principal d'aquelas escalas e que comptan d'itèms longs de recampar e son pas utilisables en urgéncia.
Personas d'edat
Per las personas d'edat, e subretot quand patisson de trèbles cognitius coma malautiá d'Alzheimer, se pòt utilizar l'escala Doloplus, e frequentament utilizada, l'escala ECPA.
Tipes de dolor
Se dich dolor discrèta o aguda, o alara cronica o recidivanta
Dolor aguda
vinheta|Una dolor plan viva inducha mai sovent una posicion reflèxa (recauquilhada), lo crit o los gemècs, una respiracion accelerada e irregulara, de sanglòts, la compression o proteccion per la man de la zona dolorosa... illustrada aicí per l'actitud d'un esportiu pauc après lo traumatisme. La dolor aguda es una dolor viva imediata, e mai sovent brèva. Es causada per una estimulacion nociceptiva de l'organisme, tala una lesion istologica, podent se produire jos la forma d'un estimulús termica (contacte de la pèl amb de fuòc) o mecanic (un pinçament, un tust). « La dolor aguda jògz donc un ròtle d’alarma que permetrà a l’organisme de reagir e de se protegrr fàcia a un estimulús mecanic, quimic o termic. »
Sa foncion d'alèrta es alara justificada, çò qu'es pas mai necessari dins lo cas amb una dolor cronica.
Dolor cronica e malautiá en causa
« La dolor se dich cronica o patologica, quand la sensacion dolorosa passa tres meses e dven recurrenta. »
La dolor cronica es una malautiá greva e invalidanta. Las consequéncias de las dolors cronicas son tan organicas (ipertension arteriala segondària, atrofia musculara) coma psicologicas, amb una modificacion comportementala podent anar de l'anxiodepression fins a de trèbles de la depersonalizacion amb risc suicidari crescut.
Fòrça societats sabentas, que la Societat francesa d'estudi e de tractament de la dolor (SFETD), l'Associacion internacionala d'estudi de la dolor o la Societat internacionala de neuromodulacion, insistisson sus l'importança de la dolor cronica dins la populacion generala; de 15 a 25 % de la populacion serián victimas de dolors cronicas.
Las dolors cronicas son subretot de dolors neuropaticas dins l'encastre de malautiás generalas que tòcan lo sistèma nerviós. Per exemple la diabèti insulinica provòca subretot une destruccion dels nèrvis periferics amb una ipoestesiá, mas dins unes cases, l'atencha dels nèrvis periferics tendrà cap a un estat d'iperestesiá. Los damatges pòstoperatòris dels nèrvis periferics son tanben al causas màger de dolors neuropaticas. De fach, tot damatge a un nèrvi periferic o d'una estructura del sistèma nerviós central pòt s'exprimir per de dolors neuropaticas cronicas. Lo mecanisme d'aquelas dolors se basa uèi sus la pèrda del gate control (Lo gate control esquematicament l'enebicion de las vias nociceptivas Aδ e C per las grossas fibras sensitivas-motriças).
Patologias en causa
Es malaisit de fa una lista complèta dels sindròmas doloroses cronics am per exemple :
Los autres mecanismes de dolor cronica son:
Efièchs
Sul plan terapeutic e a causa del damatge organic e psicologic o psiquiatric de la persona, una presa en carga multidisciplinària es donc teoricament necessària. Cal trencar un cercle viciós que la dolor es la partença e que deu èsser tractada abant o pendent la presa en carga psicoterapeutica.
Dolor cancerosa
Una autra forma de dolor cronica es la « dolor cancerosa » qu'es ligada al quite càncer o a las consequéncias dels tractaments, que pòt induire de dolors neuropaticas o impressivas en foncion del mecanisme. La forma mai rara de la dolor cronica es la dolor sine materia qu'es un diagnostic d'eliminacion. Es una dolor qu'a pas d'origina organica aparenta. Aquel diagnostic deuriá èsser evocada sonque al subjècte d'una dolors que las exploracions complementàrias morfologicas (IRM, TDM) e neurofisologicas (electromiogramas, electroneurogramas, potencials evocats somestesics) son e domora normalas.
Dolor a l'esfòç e medecina de l'espòrt
Pendent l'examèn medical dels muscles, subretot en medecina de l'espòrt, aqueles diferents temps de l'examèn permeton de detriar entre las diferentas patologias possiblas.
Lo mètge examinant cercarà par l'interrogatòri e tanben per l'examèn clinic a individualizar de tipes particulars de dolors muscularas que pòdon orientar cap a las causas que pòdon èsser d'accidents esportius, o alara de malautiás plan individualizadas que se manifestan per diferents tipes de dolors muscularas.
Se la dolor musculara es presenta a l'esfòrç. L'arrèst de l'esfòrç fisics o la bassa de son intensitat fa diminuir o deapareisser la dolor. Es presenta al repaus, quand los muscles son "fregs". La palpacion del muscle concernits provòca o aumenta la dolor: rictus dolorós sus la cara del subjècte, reaccion de retirada. La contraccion volontària provòca o aumenta la dolor.
L'inflamacipn: la dolor inflamatòria es mai importanta de vèspre e en començament de nuèch (quand lo taus sanguin de cortisòl natural es al mai bas). Diminuís o desapareis après caufament e a l'esfòrç.
La dolor mecanica se fa de contunh, diminuís pas veire aumenta a l'esfòrç. Aumenta pas de vèspre, nimai al començament de la nuèch, e diminuís la mobilizacion s'arrèsta.
Tractaments
Lo tractament inadeqüat de la dolor es plan espandit dins lo domèni quirurgical e dins lo dènis espitalièr e d'urgéncia en general, , , , , ,. Aquela negligéncia s'espandís dempuèi tota epòca. Los africans e latinoamericans serián mai nombroses a patir entre las mans d'un mètge, ; e la dolor per las femnas es mens tractada que pels òmes. E la dolor per l'enfants, e subretot pels mai pichons, èra negada oficialament e scientificament fins a la mitat  dels 1980, aqueles essent regularament operada sens anestesia.
L'International Association for the Study of Pain explica per exemple que la dolor deuriá èsser presentada dins los dreches de l'Òme e que la dolor cronica deuriá èsser considerada coma malautiá. Aquelas modificacion, per l'ora, es sonque presetada en China e en Austràlia. En 2013, solas 2 personas sus 10 epl mond an accès als analgesics. Quitament dins los païses desvolopats, lo tractament de las dolors intensas demora insufisent, entre autre 70 a 90 % de las malauts tocats d'un càncer en fasa terminala. Cada annada, de desena de milions de personas pel mond acaban lors jorns dins de sofrenças insuportablas que poirián pasmens èsser aisidament aleujadas.
Obstacles a la presa en carga de la dolor : Ara, la dolor es considerada coma una malautiá especifica.
Medicamentoses
La dolor aguda abitualament se sonha amb de medicaments coma los analgesics e anestesiants. La dolor cronica, pasmens, es mai complèxa e demanda los esfòrces coordonats d'una equipa de professionals de la santat, çò qu'implica tipicament de mètges, psicoclinicians, fisioterapeutas, ergoterapeutas e infirmièrs,.
L'OMS definís tres lindals de dolor que s'associa associe de principis terapeutics. Al nivèl 1, se de dolors fèbles o moderadas son diagnosticadas, d'antalgics non morfinics (paracetamòl, antiinflammatòris non esteroïdian (AINS) per exemple, aspirina o ibuprofèn) se pòdon presciure. Al nivèl 2, se de dolors moderadas son diagnosticadas, un antalgic derivat de la morfina (codeïna (associada e de paracetamòl), tramadòl e nefopam) se pòt presciure. Al nivèl 3, de dolors intensas, de morfina e d'oxicodòna se pòdon utilizar. De naotar la classificacion delicata del nefopam (Acupan) dins los lindals de l'OMS. S'agís d'un antalgic non morfinic (= lindal 1 de l'OMS) mas de poténcia equivalenta a un medicament de lindal 2. Lo tractament de la dolor depend de l'intensitat e de son origina, lo tractament definitiu essent lo tractament de la causa, quand es possible. Pòt utilizar un reconfòrt, per desviar l'atencion, per explicar çò que se passa (diminuir l'ànsia); aquò es plan flagrant amb: los enfants, a una posicion d'espèra (installacion del pacient dins una posicion que minimiza la dolor; lo pacient pren mai sovent instinctivament aquela posicion), al freg o al caud (seguent lo tipe de dolor mecanica o inflamatòria, e aplicada localament e amb moderacion, calma lo dolor), a l'odontologia (dolors de postura (muscles, mialgias) inducha per la nautor inadaptada de las dents naturalas, a la quinesiterapia (massatge, fisoterapia), a l'ipnòsi, a d'antiinflamatòris, a d'antalgics, e de sedatius (fins a l'anestesia) e, a vegada, l'antalgia intervencionala es utilizada.
Dins las dolors intensas, un pacient possedís la possibilitat de gerir l'antalgia quand es administrada per perfusion de morfina. Aquela modalitat d'analgesia se nomena analgesia contrarotlada pel pacient (ACP) o PCA en anglés. Lo tractament de la dolor pòt tanben s'apiejar sus de metòdes de tractaments fisics inclusissent per exemple quinesiterapia, osteopatia, ergoterapia e reeducacion sensitiva de la dolor
Psicologics
Los individús que recebon un sosten social redusent los riscs de patir de càncers.
Es possible que de pacients patissent de dolors cronicas sián tan absorbidas dins una activitat o un divertiment que sentisson pas mai la dolor, o qu'aquela siá fòrça diminuida.
Una revista de 2007 sus 13 estudis afirma que l'ipnòsi redusís la dolors dins unas condicions, pasmens se lo nombre de pacient avent participat a aquel estudis es un pauc bas.
Per de medecinas alternativas
La dolor es la rason màger per que los individús utilizan la medecina non convencionala. Un analisi sus 13 estudis dins lo tractament de nauta qualitat de la dolors per acupunctura conclutz qu'existís una pichona diferéncia dins los tractaments qu'inclusisson pas l'acupunctura.
L'omeopatia es un autre metòde terapeutic utilizat per unes pacients per solaçar la dolor. Lo principi de similitud qu'es una de las basa del prescriptors a de caracteristicas semblablas a aquela de las dolors dels pacients. Lo mètge omeopatic vòl d'en primièr diagnosticar de biais purament medical puèi cerca a individualizar los simptòmes especifics del quita malaut, los mai personals, caracteristicas, dins son biais de manifestar sa malautiá, que mena a seleccionnar los medicaments mai semblables al cas
Reaccion
La reaccion a la dolor es utilizada per evaluir l'estat neurologic d'un patient, e entre autre son estat de consciéncia. Fa partit del bilanç dels secoristas e tanben de l'escala de Glasgow. Se la victima a pas de reaccions espontanèa, ni al bruch o al tocat, sa reaccion a la dolor es testada. Cal realizar una estimulacion que cause pas de nafras mimai agreujament de l'estat. I a mai d'un metòde.
Un pinçament de la pèl foguèt lontemps practicat; se lo cal evitat. Sus una persona conscienta, un leugièr pinçament a las extremitats se pòt realizat (dessús de la man o del pé, fàcia intèrna del braç) per verificar se la persona sentís çò que li es fach, mas pas coma metòde d'estimulacion d'una persona sens reaccion. Una pression amb los dets sul rèire de la maissa inferiora, jos las aurelhas e una pression piejada al nivèl sosorbitari.
Epidemiologia
La dolor es la causa màger de visita en mitan espitalièr dins 50 % des cases, es una practica de visita presenta dins 30 % de las familhas. Fòrça estudis epidemiologics de diferents païses mòstran una prevaléncia nauta de dolor cronica presenta per 12-80 % de la populacion. Ven mai evidenta a l'apròche del decés pels individús.
Tolerança
La percepcion de la dolor se pòt aumentar o diminuir per de medicaments. Sens medecina, depend fòrça del tipe de dolor, del contèxte e de la cultura del pacient. Dins un contèxte rassegurant, o al contrari fòrça très dificil (situacion de guèrra) l'intensitat de la dolor pòt diminuir. Per exemple, experimentalament, la simpla preséncia de plantas vèrdas dins una cambra diminuís l’intensitat persebuda d'una dolor e de l'estat psicologic del pacient.
Antropologia, sociologia
La dolor es pas considerada nimai presa en compte dels meteis biais segon las culturas o las religions. Cada pòble a la sieuna concepcion de la dolor, e mai generalament de la sofrença. Aquela nocion s’aplica tan al beneficiaris dels sonh qu'a las valors dels sonhants. En efièch, « son pas sonque los malauts qu'intègran lor dolor dins lor vision del mond, mas tanbe los mètges e las infirmièras que projetan lors valors, e sovent lors prejutjats, sus çò que vivon los pacients que n'an la carga. ».
Globalament los pacients eissits d'una religion del libre (josieu, crestian, musulman) considèran que la dolor es una volontat de Dieu, una espròva e l'actitud coratjosa fàcia e aquela permet lo rescat de las decas de l'umanitat. A contrario, se pòt estonar que de pacients qualificats de "mediterranèus" practicant las religions del libre exteriorizan a grand bruch dolor e exagerisson lor sofrença, çò se venguèt al sègle XX lo mite del "sidròma mediterranèu". Mai lo fach que s'agís pas d'un sindròma amb de simptòmas precises, foguèt constat qu'otra Atlantic, de personas de meteissas culturas religiosas ne son d'excellents exemples. Al subjècte de las dolors de la jasilha, una granda retenguda de las femnas asiaticas (subretot del Sud-Èst) que, per lor actitud crentan de getar la vergonha sus lors familhas, alara que las latinoamericanas son dins lo registre opausat, que mai cridan, mai l'enfant serà bèl.
Psicologia
La presa en carga de la dolor pòt s'explicar pel fach que « (…) la practica quotidiana d’actes doloroses obliga lo sonhant a realizar un nombre de mecanismes de defensa per tòca de lo protegir, de l'aparar contra l’engravament e la contaminacion per la sofrença de l’autre… » Un aspècte de reson que pòt produire la dolor de l’enfant es notada pel sonhant: la denagacion. La denegacion de la realitat es un mecanisme de defensa dels sonhants que negan totalament una partida mai o mens importanta de la realitat extèrna. « La denegacion es un mecanisme psicologic ont la persona reagis comma se sa pensada èra tota poderosa e sufiriá de refusar la pensada d’una causa per qu'aquela causa exista pas. Mecanisme patologic quand es prevelent e regde mas que se trapa de biais atenuat per totòm jos la forma : « cal pas pensar al malastre, a la mòrt, etc »; eritage de la pensada magica pels joves enfants. Dins la relacion de sonh, aquela denegacion se manifèsta rarament de biais dubèrt mas puslèu de biais inconscient que pòt se traduire per la persistença d’actituds nocivas (la denegacion favoriza las conducha a risc)… ». Existís una autra nocion que pòt comptar dins aquela de negacion dels sonhants fàcia a la dolor de l'enfant: lo concèpte d'amnesia infantila que fa partit del desvolopament psicologic de l'enfant. Aquò explica la facilitat dels sonhants a prene pas en compte la dolor de l'enfant, se remembrant pas eles meteisses çò que sentiguèron e visquèron quand èran enfant. Un autre concèpte interessant al subjècte del viscut de la dolor pels sonhants es lo transferiment. Los sonhants adults resistisson melhor a la dolor en general, e donc transferisson lor sentit e lors emocions sus la persona que sonhan. Penson que l'enfant supòrta la dolor del meteis biais qu'eles o fan.
Recerca
Existís una associacion internacionla per l'estudi de la dolor (International Association for the Study of Pain ou IASP), basada a Seattle puèi a Washington. Sosten la recerca dins aquel domèni, publica una lètra mensuala e publiquèt una novèla classificacion de las dolors cronicas per permetre als cercaires e clinicians tractan la dolor d'utilzar un vocabulari comun, codificat e a aprovat.
Dins lo regne animal
Las coneissenças al subjècte de la nocicepcion e la dolor pels animals invetebrats son encara fòrça fragmentars. drecha|vinheta|Retrach de René Descartes per Jan Baptist Weenix (1647-1649). L'un dels metòde per conéisser la dolor pels umans es de pausar una question : una persona pòt exprimir una dolor qui pòt èsser detectadaper de mesuras fisiologicas conegudas. Pasmens, coma pels noirigats, los animals non umans pòdon pas pausar de question sus çò que sentisson; atal los critèris destinats als umans se pòdon pas adaptar als animals. Los filosòfs e scientifics s'ocupèron d'aquelas dificultats d'expression. René Descartes, per exemple, explica que los animals mancan de consciéncia e fan l'experiéncia d'una dolor diferenta d'aquela sentida pels umans. Bernard Rollin de l'Universitat d'estat del Colorado, principal autor de doas leis federalas al subjècte de la dolor animala, redigís que los cercaires, pendnet  las annadas 1980, demoravan incertans al subjècte de l'experiéncia de la dolor sentida pels animals, e qe los veterinaris, formats al EUA abant de 1989, aprengavan a ignorar la dolor pels animals. Dins sas discussions amb de scientifics e veterinaris, li èra demandat de « provar » que los animals son conscients e de donar de pròvas « scientificament acceptablas » que permetrián de mostrar la dolor animala. Carbone redigís que la percepcion ont los animals sofrisson de biais diferent dels umans demora pauc espandida. La capacitat de las espècias invertebradas pels animals, coma los insèctes, de sentir la dolor e la sofrença demora tanben incertana,.
La preséncia de la dolor pels animals demora incertana per unes, mas foguèt reconeguda mejans las reaccions comportementalas o fisicas. Los especialistas creson ara que tot animal vetebrat pòt sentir la dolor, e qu'unes invertebrats, coma lo pofre, tanben o pòdon,. Pels autres animals, plantas e autras entitats, la capacitat fisica a sentir la dolor demora un enigma dins la comunautat scientifica, que pas cap de mecanismes per que la dolor pòt èsser sentida foguèt detectada. Subretot, existís pas cap de nociceptor coneguts dins  de grops coma las plantas, fongis e gaireben totes los insèctes.
Evaluacion
Mai sovent, las dolors cronicas son silenciosas e se manifèstan per de trèbles foncionals mai o mens marcats (posicion antalgica, comportaments d'evitament, irritabilitat, anorexia e a vegada apatiá). Las dolors agudas son mai visiblas e aisidas de revelar pear una palpacion-manipulacion apropriada.
Existís de grasilhas de notacions per malautiás e espècias mas son subretot emplegadas en recerca.
Tractament
La dolor animala foguè longtemps negligit per diferentas rasons: jos medicalizacion de mai d'una espècias, un sondatge Insee donèt fa unas annadas un taus de medicalizacion dels cans de 50 % e de 30 % pelss cats; ignorança mai o mens volontari, los animals exprimisson pas totjorn lor dolor per de mejans comprensibles pels umans inatentius; lo tractament de la dolor exigís un cert investiment pas totjorn compatible amb las exigéncias de l'elevatge o del bubjet del fogal. Los medicaments an d'efièch segondaris e las posologias son pas totjorn conegudas per totas las espècias. Totas las terapias umans son aplicablas als animals mas devon èsser adaptada. L'osteopatia mostrèt sas vertuts pels caval, lo can e lo gat. L'omeopatia e l'acupunctura fan lor pròva.
Nòtas
<references group="Note"/>
Egidio Miragoli
Egidio Miragoli (n. a Gradella, masatge de la comuna de Pandino, lo |20 de julhet de 1955) es un avesque ; italian.
Foguèt consagrat prèire en 1979. De 1994 à 2017 faguet curat de la glèisa de santa Françoise-Xavière Cabrini.
Lo 29 de setembre de 2017 foguèt fach avesque de Mondovì ; pel papa Francés.
Zumpango (municipi)
thumbnail|250px|rigt|Zumpango d'Ocampo.
Zumpango (Tzompanco, en nahuatl) qu'ei un vilatge mexican deu municipi de Estat de Mexic près de Ciutat de Mexic. La populacion es de 127 988 abitants, segon lo censament de l'an (2010).
Alonso Pérez de Guzmán
Alonso Pérez de Guzmán, chafrat Guzmán el Bueno, valent a díser (Leon, 24 de genèr de 1256 – Gaucín, 19 de seteme de 1309), Ièr senhor de Sanlúcar de Barrameda, qu'estó un militar leonés considerat com lo fondador deu poderós Ostau de Medina-Sidonia.
Ossetia dau Sud
populacion (an) Densitat
18 ab/km 2 - Jorn 28 de novembre de 1991
Ossetia dau Sud (var. Ossetia del/deu Sud) (en ossèt: Республикæ Хуссар Ирыстон, transcrit Respublikae Xussar Iriston, en rus: Республика Южная Осетия, transcrit Respúblika Iuzhnaia Ossetia e en georgian: სამხრეთ ოსეთი, transcrit Samkhret Oseti), es un territòri situat dins la region de Caucàs que son estatut es contestat. Ocupat per Russia, es un estat de facto "independent" dempuei l’invasion russa de 1991. Mas son "independéncia" es pas reconeguda que per 5 estats. La rèsta de la comunautat internacionala considera que demòra una region autonòma que fa partida de Georgia. Sa capitala es Tskhinval.
Raqqa
Raqqa, Racca, Rakka, Raqa, Raqqah, ar-Raqqa o ar-Raqqah de l'arabi : الرقةar), es una vila del centre de Siria. Es la capitala du governorat omonim.
Situacion
Situada dins lo Nòrd del país, la vila de Raqqa es establida sus las ribas de l'Eufrates en aval del lac el-Assad, à 170 km a l'èst d'Alèp.
Istòria
esquèrra|vinheta|Los barris.
Antiquitat
Segon la legenda, seriá estat fondada per Alexandre lo Grand a causa de sa situacion avantatjosa sus l'Eufrates. En realitat, deu sa fondacion jol nom de Niqueforion (en grèc Νικηφόριον, latiniszat en Nicephorium), al rei Seleuc I que regna de 305 à 281 AbC. Vèrs 244, Seleuc II fa grandir la vila e li dona un nom novèl songon son chafre Callinicos (en grèc : Καλλίνικος, latinizat en Callinicum) significant « grand venceire ». Fa alara partida de l'Osroèna. Enseguida, se nomena successivament Leontopolis jol regne de l'emperaire bizantin Leon I de Tràcia puèi Constantinopolis.
Periòde bizantin
Los Bizantins ne fan una fortalesa defensiva contra lo dangièr pèrsa mas perdon la vila a l'eissida de las batalha de Callinicum, lo 19 d'abril de 531. Las armadas sassanidas de Kavadh I dirigidas per Sepahbod Azarethes venç las tropas de Belisari, general de l'emperaire Justinian.
Periòde musulman
La vila venguda musulmana en 639 ganha en esplendor jos califas Hicham, qu'i fa bastir dos palais, e Al Mansor, que restaura la vila en 754 abant de'n far sa segonda capitala. Sa posicion estrategica li permet de protegir Bizanci e Bagdad. Mai bèla que jamai e prospèra, la vila atrach lo califa Haron ar-Rachid qu'i establís sa residéncia d'estiu e dona a l'elegida son novèl nom d'Al Rafiqa. Un programa de construccion se realiza per enforçar la vila e ne far un simbòl de l'egemonia abbassida. L'invasion mongòla de 1258 acaba amb aquel periòde astrat.
Periòde recent
Presa dins guèrra civila siriana, la vila cai dins las mans dels rebèls del Front al-Nosra lo 6 de març de 2013, çò que ne fa la primièra capitala provinciala revendicada per èsser dins las mans de l'oposicion dempuèi lo començament del conflicte desencadenat en 2011. Ongan en junh, la vila passa jol contraròtle dels islamistas de l'Estat islamic que ne fan lors quartièr general, puèi la capitala oficiosa de l'Estat islamic autoproclamat,.
Lo 6 de setembre de 2014, uèit tusts aerians de l'aviacion sirana tuan 53 personas, subretor de civils. Lo 25 de novembre de nòus bombardaments paln massíss de l'aviacion siriana fan al mens 95 mòrts amb al mens 52 civils.
Ongan lo 19 de decembre, un centenat de jiadistas estrang!èrs i son executats per l'EI, alara qu'ensajavan de fugir los combats,.
Al començament de novembre de 2015, la rumor d'un assalt venent de la fòrças americanas e curdas sus Raqqa s'espandís dins la region e dins la premsa. Los indicis qui vienon ajudar la rumors son las mandadas « fòrça especialas americanas » al nòrd de Siria, a la frontièra turca, la rumor espandida per d'alliats de las fòrças curdas, les execucions per l'Estat islamic d'informators dedins e fòra de la vila ,
Lo 15 de Novembre de 2015, la França, en responsa als atemptats realizats sus territòri, manda un vintenat de bombas sul sèti de l'EI situat dins la vila. Al sol, las fòrças governementalas progressan e son a proximitat de Raqqa lo 14 de febrièr de 2016.
« La granda batalha per la liberacion de Raqqa e de sa província comencèt » declara, lo 5 de novembre de 2016, la pòrta votz de la fòrça arabo-curda, que compta 30000 combatants, sostenguda pels Estats Units d'America. L’offensiva es batejada Colèra de l'Eufrates.
En Junh de 2017, las Fòrças Democraticas Sirianas lancèron un esfòrç per tornar prene la vila, dins batalha per ensejar de liberar la vila de las mans de Estat Islamic.
La Bastida de Bosinhac
La Bastida de Bosinhac (La Bastide-de-Bousignac en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Esfèra
Equacion
Dins un sistèma ortonormal de coordenadas, l'equacion de l'esfèra unitària (es a dire que son rai val 1) e centrada a l'origina de las coordenadas es: x² + y² + z² = 1
Aquela equacion s'obten en considerant lo punt M(x,y,z) de l'esfèra e lo modul del vector OM qu'es egal a 1.
Pus generalament l'esfèra de rai r, de centre Ω(a, b, c) a per equacion: (x - a)² + (y - b)² + (z - c)² = r²
L'equacion del plan tangent al punt M(x',y',z') s'obten per mejan del desdoblament de las variablas: dins lo cas de l'esfèra unitària: x·x' + y·y' + z·z' = 1
E al segond exemple: (x - a)·(x' - a) + (y - b)·(y' - b) + (z - c)·(z' - c) = r²
Aira e volum
L'aira d'una esfèra de rai r es:
Lo volum d'una bola (domeni interior a l'esfèra) de rai r es: Se consideram l'aira e lo volum coma foncions S(r) e V(r) del rai, alara se nòta que l'aira es la foncion derivada del volum. Aquel fach es pas un azard, perque se pòt descompausar lo volum en jaces d'espessor fòrça pichona dr (diferencial de r), e los volums d'aqueles jaces s'aproximan de S(r)·dr quand dr tend cap a 0. Addicionant los volums infinitesimals de totes aqueles jaces (en quantitat infinida) quand lo rai r es prèp de zèro a R dona per definicion l'integrala seguenta:
Zona e segment esferics
Una zona esferica es la partida de la superfícia esferica delimitada per dos plans parallèls que copan l'esfèra, formant dos cercles anomenats basas. L'aira de la zona esferica, d'una esfèra de rai r, delimitat per doas basas separadas per una nautor h es:
A = 2 · π · r · h
Un segment esferic es lo solide delimitat per una zona esferica e los dos plans parallèls que lo delimitan. Lo volum del segment esferic, d'una esfèra de rai r, delimitat per doas basas, de rais a e b respectivament, separadas per una nautor h es:
V = 1/6 · π · h · (h2 + 3·a2 + 3·b2)
I a un cas especial de zona esferica: la calòta esferica es una zona esferica delimitada per un sol plan que copa l'esfèra (un dels dos plans anteriors seriá tangent, o amb una basa de rai 0). Dins aquel cas, l'aira de la calòta se calcula coma per un segment de dos basas, e lo volum de la calòta seriá simplament:
Fusèl e còn esferics
Un fusèl esferic o lunula es una de las doas partidas (opausadas e simetricas) de la superfícia esferica delimitada per dos cercles maximums que se copan. L'aira d'un fusèl esferic, d'una esfèra de rai r, amb una longitud angulara de θ (l'angle de copa dels cercles maximums, en radians) es:
A = 2 · r2 · θ
Un còn esferic es lo solide delimitat per un fusèl esferic, e los dos plans que lo delimitan, que se copan a l'axe de l'esfèra. Lo volum d'un còn esferic, d'una esfèra de rai r, amb una longitud angulara de θ (en radians) es:
V = 2/3 · r3 · θ
Triangle esferic
Un triangle esferic es una partida de l'esfèra delimitada per tres cercles maximums que se copan. L'aira d'un triangle esferic, d'una esfèra de rai r, amb angles L, M e N (mesurats en radians) es:
A = r2 · (L + M + N - π)
Sector esferic
Un sector esferic es lo solide limitat per una esfèra e la superfícia conica que son vertèx es al centre d'aquela esfèra. Se S es l'aira de la partida de l'esfèra que lo limita e r n'es lo rai, lo volum del sector val r S/3.
Aberdeen
Aberdeen (Obar Dheathain en gaelic escocés e Aiberdeen en scots) es la tresau vila d'Escòcia per la populacion, un deus 32 governaments locaus d'Escòcia aperats council area, e la 29 vila mei poplada deu Reiaume Unit dab una populacion estimada a 220 420 poblants.
Carles Riera
Carles Riera i Albert (1960) es un sociològ e activista politic catalan.
Director de la Fondacion Pere Mitjans de 1984 a 1988 e cofondador e director de la Fondacion Randa - Lluís Maria Xirinacs. Foguèt president del Centre Internacional Escarré per las Minoritats Etnicas e Nacionalas de 2010 a 2015. Foguèt fondator e president de la Fondacion Desvolopament Comunitari de 1993a 2015 e sociològ collaborador d'aquela organizacion fins a l'an 2016. Foguèt tanben membre del Conselh Internacional del Fòrum Social Mondial de 2002 a 2012. Es terapeuta de L'Espai de Gestalt dempuèi 2010 e sociològ de la cooperativa La Fabrica dempuèi 2013.
Pendent los ans 80 foguèt membre e pòrtavotz de la Crida a la Solidaritat en Defensa de la Lenga, la Cultura e la Nacion Catalanas, als ans 90 foguèt membre del secretariat de l'Assemblea d'Unitat Popular e es a l'ora d'ara membre de l'organizacion independentista Endavant.
A las eleccions del Parlament de Catalonha de 2015, foguèt candidat de la Candidatura d'Unitat Populara - Crida Constituenta a la circonscripcion de Barcelona après èsser causit en onzena plaça. A las eleccions del Parlament de Catalonha de 2017 se presenta coma cap de lista de la circonscripcion de Barcelona per la Candidatura d'Unitat Populara.
Lespesses
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
La municipalitat de Lespesses a dividit en doas parts: Lespesses, lo pòble, que # se situa la glèisa e la comuna e Fauquenhem, un masatge caseriu situada a qualques quilomètres de Lespesses. Aquelas doas parts an separat per la municipalitat de Lières. Lespesses Se situa a 25 km de Béthune, 40 km d ' Arras , 45 km de Lens , 75 km de Calava e a 85 km de Lille.
La commune de Lespesses est divisée en deux parties: Lespesses, le village, dans lequel se situe l'église et la mairie et Fauquenhem, un hameau située à quelques kilomètres de Lespesses. Ces deux parties sont séparées par la commune de Lières. Lespesses se situe à 25 km de Béthune, 40 km d ' Arras , 45 km de Lens , 75 km de Calais et à 85 km de Lille.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Longueval
Longuevo en picard (Longueval en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Alfabet còpte
L'alfabet còpte (o coptic) es l'alfabet utilizat per notar la lenga còpta.
Longueval
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Alfabet còpte
Istòria
L'alfabet còpte foguèt creat a l'entorn del sègle 1 de nòsta èra. L'escritura ieroglifica leiissèt la plaça a un sistèma derivat de l'alfabet gregau (24 caractèris) al quau s'apondèron 7 caractèrs demotics (derivats dels ieroglifes). Foguèt utilizat per notar de tèxtes variats mas, amé la predominança de l'arabi, son ròlle se limitèt pauc a pauc a notar sonque de tèxtes sul cristianisme.
Usatge
L'alfabet còpte a agut una influéncia al sud d'Egipte e a donat naissença a l'alfabet nubian.
Alfabet còpte
Nobiin (pòble)
Lo pòble nobbin viu entre Egipte e Sodan. Son aperaquí 600 000 e parlan lo nobiin e l'arabi.
Actor de filmes pornografics
thumb|right|250px|[[Jenna Jameson, estar de l'X.]]
Leis actors de filmes pornografics, si ditz de còups actor X o actritz X o encara hardaire o hardarèla, e mai estar de l'X, son d'actors que jògan dins de filmes pornografics.
De legislacions lei considèran coma de prostituits (o prostituidas) car fan comèrci de son còrs, çò que nègan leis actors que meton en valor lo fach que si fan pas pagar directament per son partenari mai per l'intermediari d'un estudiò o d'una agéncia de recrutament.
D'unei s'especializan dins de domenis definits : lesbianisme, bondage, arnesc gadamissí, sodomia, dobla penetracion, empassatge d'espèrma, cuou a la boca, adolescenta, interraciau o MILF.
La Bastida de Lordat
La Bastida de Lordat (La Bastide-de-Lordat en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Barges (Nauta Sòna)
Barges  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Sòna de la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jacques Derrida
Jacques Derrida (El-Bihar, Argeria, 15 de julhet de 1930 — París, 8 d'octobre de 2004) foguèt un filosòf francés nascut en Argeria. Considerat un dels pensaires e filosòfs contemporanèus mai influents, foguèt lo primièr a desvolopar lo mètode de pensada sonat desconstruccion, fondamentat sus l'òbra del filosòf alemand Martin Heidegger.
Biografia
Nascut en Argeria d’una familha jusieva de classa mejana passèt dins la seuna vila natala tota son enfància.
En junh de 1957 se maridèt amb la psicoanalista Marguerite Aucouturier (aguèron amassa dos filhs, Pierre nascut en 1963 e Jean en 1967). Qualques meses aprèp li calguèt tornar en Argeria per far lo servici militar. Demandèt a èsser afectat coma mèstre dins una escòla per filhs de soldats a Kolea, prèp d’Argièr. Pendent mai de dos ans foguèt soldat e ensenhèt lo francés e l'anglés a de joves argerians.