cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mond
Pendent l'Antiquitat: ja una evolucion de las representacions
Platon e Aristòtel, e gaireben totes los grands filosòfs grècs del periòde classic e dels periòdes ulteriors, se plaçan d'aqueste costat de la representacion esferica de la Tèrra, tanben, de segur, que los astronòms (Eudòxe, Eratostenes, Ipparc, Ptolemèu...), que la fondèron sus de basas mai scientificas que filosoficas. drecha|vinheta|Reproduccion d’una mapa de Ptolemèu estampada al sègle XV. Lo mond conegut ocupa una superfícia restrencha de l'esfèra terrèstra atal lo geograf Estrabon considèra qu'es legitim e mai practic, al respècte de la dimension que deuriá aver l'esfèra per que sián figurats los detalhs de la geografia, de le representar sus una superfícia plana, sus una mapa. Marin de Tir e Ptolemèu desvolopan l’usatge de las coordonadas geograficas per obténer de mapas mai precisas.
Començament de l'Edat Mejana: oblit de las avançadas de la sciéncia grèga
esquèrra|vinheta|206x206px|Vinheta mostrant lo mond conegut separat dels antipòds per l'ocean a l'eqüator (manuscrit del sègle XII) Pendent l'Edat Mejana en Occident, la pèrda de la practica del Grèc e la disparicion d'unes tèxtes classics menant a un oblit de las avançadas scientificas de l'Antiquitat. drecha|vinheta|200x200px|Mapa Mundi de Beatus de Liebana (v. 780). Pasmens, en Occident latin, mercé a la traduccion del Timèu, la rotonditat de la Tèrra demora comunament admesa pels letrats.
Las avançadas dins la representacion cartografica realizadas per Marinos de Tir e Ptolemèu demoran desconeguts e la mapa en T, utilizada per presentar lo mond conegut, torna al modèl circular de la mapa d’Ecatèu de Milet del sègle VI AbC, Jerusalèm remplaçant Delfes coma omfalos del Mond.
En Orient, Bizanci, e benlèu tanben l'Armenia, demorèron un fogal de conservacion de manuscrits grècs antics, prenent en partida lo relais d'Alexandria. Los letrats de las comunautats josievas establidas en Mesopotamia, de segur contunhèron a practicar l'art del calcul astronomic que los ancians Caldèus avián fach avançar.
Amb Beda lo Venerable (sègle IX), l'Occident comença a tornar utilizar lo latin per l'estudi de las sciéncias amb las arts liberalas e lo calcul del temps (comput).
Mentretant, los persas, que se trpavan ala crosada de la Grècia, de l'Índia, de l'Egipte, e de la Mesopotamia, conservavan benlèu lo modèl d'una tèrra esferica per conciliar las observacions astronomicas, lo comput e las coneissenças geograficas ancianas.
Amb la conquista de l'Iran pels musulmans, i aguèt a partir del sègle X, d'astronòms arabomusulmans, mai sovent Persas, que tradusián e adaptavan en arabi los tractats dels autors antics e que desvolopèron lor sciéncia d'un biais mai aprigondit.
Edat Mejana Tardièra: representacion esferica simplificada
Los contactes amb los Arabomusulmans faguèron prene consciéncia als occidentals de lors retards dins lo domèni scientific. Albertus Magnus e Roger Bacon, qu'introduguèron al sègle XIII la coneissença eissida de las sciéncias grèga e araba dins las universitats occidentalas, avián consciéncia que la Tèrra èra esferica. Se'n ven a desvolopar d'ensenhaments filosofics plan mai elaborats, integrant la filosofia d'Aristòtel per exemple. Ptolemèu ven la referéncia en matèria geografica e astronomica. Pasmens, la geografia èra pas vertadièrament ensenhada.
La consciéncia de la forma esferica de la Tèrra s'acompanha d'una representacion simplificada de las tèrras emergidas : Abans los viatges de Cristòl Colomb, per exemple, se pensava mai sovent que las tèrras emergidas n'ocupavan pas que l'emisfèri nòrd, e se situavan dins un sector d'unes 180°.
Aquesta representacion èra lo resultat dels racontes de las missions de franciscans e de dominicans en Asia (empèri mongòl subretot, ont se cercava a tornar prene contacte amb de nestorians), mas tanben en China, e subretot del viatge de retorn per mar de Marco Polo, que mostrava que se podava contornar l'Asia pel sud. Lo sud de l'Africa èra largament ignorat.
Se prenguèt consciéncia que la mar Caspiana s'espandissiá pas fins al nòrd del glòbe terrèstre.
Renaissença dels sègles XV-XVI: un mond novèl
A partir del sègle XIV, se podava pensar qu'èra possible teoricament de far lo torn de la Tèrra.
Lo libre de las meravilhas de mond escrich entre (1355-1357) per l'explorator Joan de Mandeville après un viatge de 34 ans en Orient extrèma, daissava pensar la possibilitat d'una circumnavigacion. Quitament se Joan de Mandeville se presentava caoma un cavalièr anglés, e al delà de sas « imposturas », la redaccion de son obratge en tres versions e en 250 exemplars, puèi sa difusion dins un ensemble de lengas vernacularas, espandiguèt dins la societat mens culta d'Occident aquestas possibilitats de circumnavigacion, e foguèron pas sens influencair un cèrt Cristòl Colomb, pendent sa jovença.
D'autras referéncias a aqueste epòca foguèron Marin de Tir, Toscanelli, l’Imago mundi del cardinal Pierre d'Ailly. Autrecòps, se sabiá pas amb exactitud la valor del rai terrèstre (Ptolemèu e Eratostèn èran en descòrdi sus aqueste punt) e, de segur, s'imaginava pas l'existéncia d'autres continents que l'Euròpa, l'Africa e l'Asia. Cristòl Colomb aviá un exemplar de l’Imago mundi.
En 1491, Martin Behaim realizèt lo primièr glòbe terrèstre.
Los viatges de Vasco de Gama (contornament de l'Africa), de Cristòl Colomb (America centrala), de Magellan (torn del mond), de Jacques Cartier (Canadà) faguèron un cambiament important de representacion:
Atal los grands viatjaires del sègle XIV e XV Marco Polo, Vasco de Gama, Cristòl Colomb, mostrèron que lo mond èra mai vast que se lo pensava, amb la descobèrta d'aqueste « mond nòu ».
Epòca classica: eliocentrisme
En occident (après los astronòms chineses), la revolucion coperniciana mòstra que la tèrra èra pas lo centre de l'Univèrs, al sens de las fòrças de la fisica.
Se podava imaginar d'autras planetas aculhissent una viada semblabla a aquesta qu'existís sur tèrra.
Un tal cambiament de representacion foguèt pas sens crear de dificultats dins las relacions entre sciéncias e fe. Segur que l'interpretacion tròp literala de passatges cosmologics de l'Ancian Testament (o de la metafisica d'Aristòtel) provoquèt de mal comprenesons.
Epòca contemporanèa: d'enjòcs a l'escala del mond
Amb l'aveniment dels mejans de transpòrt e de comunicacion modèrnas, la percepcion relativa de la talha del mond se redusís : tota partida del mond es accessible en un temps brèu a l'escala d'una vida umana.
En parallel, la talha de l'univèrs observable pels mejans astronomics contemporanèus (radiotelescòpis, telescòpis espacials) nos pareis infinidament mai granda qu'a l'epòca de las Luses : lo Solelh es una estela d'entre de miliards dins la Via lactèa. Pasmens, i a pas de pròva dirèctas qu'existís un sistèma estellar tanben evoluit que lo sistèma solar amb sas uèit planètas. Tampauc se trobèt pas de planèta ont i aviá la vida. Quitament se se podèt detectar de planètas fòrça del sistèma solar (donc que gravitan a l'entorn d'una autra estela que lo Solelh), mai de 1000 en 2014, es plan malaisit de saber se la vida existís sus aquestas "exoplanetas", e l'escasença que l'umanitat i arribe un jorn sembla nula (viatges prenent de centenas a de milièrs d'annadas, energia colossalas que se deuriá embarcar, ...).
Existís donc de vertadièrs enjòcs d'accès a las fonts naturalas (petròli, energia, matèrias primièras, aigas), e de reparticion de las riquesas sus la tèrra, amb los problèmas socials qu'aquò pausa, e los enjòcs geopolitics qu'aquò representa.
Los Estats Units d'America prenguèron consciéncia a la fin de las annadas 1980 que lor supremacia sul mond èra menaçada per la pujada de la China. Lo libre La tèrra es plana : Una brèva istòria del sègle XXI de Thomas L. Friedman faguèt prene consciéncia al pòble american de la necessitat de se mobilizar a l'entorn d'un projècte federator. Aqueste tipe d'obratge illustra la poténcia simbolica de las representacions del mond suls fenomèns socials.
Representacions culturalas del Mond
L'antropologia formèt de classificacions istoricas, geograficas e culturalas de las diferentas representacions del Mond.
Representacions del mond dins las religions e mitologia
thumb|right|300px|[[Yggdrasil, mond dins lo cosmografia vikinga.]] Las cosmologias mitological sovent descrivon lo mond coma centrat sus un axis mundi e limitat per una bordura coma l'Ocean, una sèrp mond o d'aqueste tipe. Dins unas religions, lo mond ordinari o carnal, lo mond on ara vivèm s'opausa a d'autres o reialmes.
Lo Castelar e Melan
Lo Castelar e Melan (Le Castellard-Mélan en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Mond
Crestiantat
Dins la crestiantat, lo tèrme sovent fa referéncia al concèpte of the casuda e al mon corromput menat per la societat umana, en contraste amb lo cèl sus Tèrra. Lo mond es sovent citat coma essent aqueste de la carn e del Diable coma font temptacion que los Cresstians deurián fugir. Los Monges afirman èsser "dins aqueste mond, mas pas d' aqueste mond" —çò dich Jèsus— e se destria dos monds, lo secular qu'aparten als mercants, princes, e tot çòque ten dels afars del "mond" de regular que seguís la règla monacala.
Lo Castelar e Melan
Geografia
Lo vilatge de Castellard a situat a unitat|1050|m}} d'altitud, en la vallée dels Grèus. Lo masatge de Mélan a situat sus un caulet en donant en un vallon parallel, los dos débouchant en la vallée de Duyes. La montanha de Mélan ressòrt l'unitat|1700|m –  a la Granda Agulha, e a afranquit pel caulet viari de Font-Polida (vèrs Authon).
Mond
Crestiantat
Pendent lo Segond Consili de Vatican, se faguèt un ensag novèl per desvolopar un vejaire teologic positiu del Mond, illustrat per las enciclicas Gaudium et spes, Lumen gentium, Unitatis redintegratio e Dignitatis humanae.
Lo Castelar e Melan
Geografia
Lo sòl calcaire dona de divèrsas curiositats :
Mond
Islam
Dunya ven del mot raç "dana" que significa aprochar. Dins aqueste sens, "dunya" es "daquò que s'aprocha".
Lo Castelar e Melan
Geografia
Le village de Castellard est situé à 1050 m d’altitude, dans la vallée du Graves. Le hameau de Mélan est situé sur un col donnant dans un vallon parallèle, les deux débouchant dans la vallée de Duyes. La montagne de Mélan dépasse les 1700 m à la Grande Aiguille (1708 m), et est franchie par le col routier de Font-Belle (vers Authon).
Le sol calcaire donne plusieurs curiosités :
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
Las doas comunitats levavan de la viguerie de Digna. L'actuala capèla de la Madeleine, situada sus l'ancian limit entre las doas comunas, i aviá possedit en indivision per las doas comunitats, e èra glèisa paroissiale per las doas. Cada 22 de julhet, las doas comunitats se trobavan pel pelegrinatge comun, pelegrinatge #que s'es mantengut après lo bastiment de las glèisas paroissiales dins los dos pòbles, cap al o lo  sègle.
Pendent la Revolucion, la municipalitat de Melan compta una societat patriotique, creada après la fin de 1792. Per seguir lo decrèt de la Convencion del 25 vendémiaire an II en convidant las municipalitats en avent de noms en podent remembrar los remembres de la royauté, de la féodalité o de las superstitions, als remplaçar per d'unas autras denominacions, la municipalitat del Castellard, #que se trucava per endavant Châtelard, càmbia de nom contra Rocher-Shut.
Los abitants de Authon se son longtemps retut en pelegrinatge a la Baume de Sant-Vincent, cada 29 de junh fins en 1843, de contunh lo dimenge de la Trinité.
Las doas comunas del Castellard e de Melan an fusionat l'an 1973. La notícia comuna pòrta lo nom de « Lo Castellard-Melan » fins al 1er –  en genièr 2010 ont lo orthographe a modificat en « Lo Castellard-Mélan ».
Au Moyen Âge, les Barras ont construit deux châteaux forts au Castellard. Ils sont seigneurs de Melan du à 1789, et prélèvent prélèvent un péage sur la route de Sisteron à la vallée de la Bléone. L’église Sainte-Madeleine dépendait de l’abbaye de Chardavon (actuellement dans la commune de Saint-Geniez), abbaye qui percevait les revenus attachés à cette église.
Les deux communautés relevaient de la viguerie de Digne. L’actuelle chapelle de la Madeleine, située sur l’ancienne limite entre les deux communes, était possédée en indivision par les deux communautés, et était église paroissiale pour les deux. Chaque 22 juillet, les deux communautés se retrouvaient pour le pèlerinage commun, pèlerinage qui s’est maintenu après la construction des églises paroissiales aux deux villages, vers le ou le  siècle.
Durant la Révolution, la commune de Melan compte une société patriotique, créée après la fin de 1792. Pour suivre le décret de la Convention du 25 vendémiaire an II invitant les communes ayant des noms pouvant rappeler les souvenirs de la royauté, de la féodalité ou des superstitions, à les remplacer par d'autres dénominations, la commune du Castellard, qui s’appelait auparavant Châtelard, change de nom pour Rocher-Sec.
Les habitants d’Authon se sont longtemps rendu en pèlerinage à la Baume de Saint-Vincent, chaque 29 juin jusqu’en 1843, puis le dimanche de la Trinité.
Carrascal de Barregas
Carrascal de Barregas es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Lo Castelar e Melan
Istòria
À la fin de la Seconde Guerre mondiale, les villages du Castellard et de Melan sont détruits par les Allemands qui pensaient que les villageois soutenaient les maquisards.
Les deux communes du Castellard et de Melan ont fusionné en 1973. La nouvelle commune porte le nom de « Le Castellard-Melan » jusqu'au janvier 2010 où l'orthographe est modifiée en « Castellard-Mélan ».
Districte de Chitradurga
Lo districte de Chitradurga (chitradorga, en cannada: ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ citradurga jille) es un districte de l'estat de Karnataka en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Chitradurga.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion del districte èra de 1 659 456 abitants. Èra fortament campèstre, que La populacion èra per 80,14 % rurala e per 19,86 % ciutadana.
thumb|left|380px|Hiryur
Montanha Negra (omonimia)
La Montanha Negra pòt èsser:
Carbajosa de la Sagrada
Carbajosa de la Sagrada es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Jablines
Jablines es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Saint-Germain-sur-Moine
Saint-Germain-sur-Moine es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Alberto Fujimori
Alberto Kenya Fujimori Fujimori (en japonés: 藤森藤森アルベルト; Lima, 28 de julh de 1938) es un engenhaire agricòla e politician peroan. Foguèt president de Peró entre 1990 e 2000. Personalitat controvertida, l'an 2000 Fujimori fugiguèt a Japon abans la fin de son mandat aprèp d'escandals màgers de corrupcion e de violacions dels dreches umans.
Sa filha ainada, Keiko Fujimori, es tanben politiciana e se presentèt a las eleccions presidencialas de 2011 e de 2016.
Carrascal del Obispo
Carrascal del Obispo es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Santa Crotz de Verdon
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Roberto Ivens
thumb|250px|Roberto Ivens en 1885 Roberto Ivens (Ponta Delgada, 12 de junh de 1850 - Oeiras, 28 de genièr de 1898) foguèt un oficièr de la marina portuguesa, geograf, administrador colonial e explorador portugués.
Biografia
Roberto Ivens nasquèt en 1850 a Ponta Delgada, capitala d’Açòres dins una familha de classa mejana. Era filh de Júlia Margarida de Medeiros Castelo Branco, que veniá d'una familha modèsta e de Robert Breakspeare Ivens, sortit d'una familha amonedada de mercadièrs angleses.
Lisina
La lisina es un deis aminoacids transcripcionaus que forman lei proteïnas deis èssers vivants. Es essenciau en la nutricion umana. L'abreviacion d'una letra es K e la de tres letras Lys. Sa formula quimica bruta es C6H14N2O2 e sa massa moleculara de 146,19 Da. Dins l'ARNm, es codificada coma AAA e AAG (cf. còde genetic).
Lava
La lava es una ròca en fusion, mai o mens fluida, emesa per un volcan durant una erupcion. La lava es eissida d'un magma, resèrva de ròca en fusion situada dins l’espessor de las sisas rocassudas solidas de la planeta, sovent aquela resèrva es dita cambra magmatica.
Las lavas, quora son emesas, atenhon de temperaturas que segon sa composicion quimica varian de 700 à. Se van solidificar lèu lèu per refrejament al contacte del sòl, de l’atmosfèra o de l'aiga, formant alavetz de ròcas volcanicas, coma los basalts o las riolitas.
Casafranca
vinheta
Casafranca es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sent Clement (Gard)
Sent Clement (Saint-Clément en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
(809) Lundia
(809) Lundia es un asteroïde.
Evòri
L'evòri es una substància dura, blanca e opaca qu'es la matèria principala dei dents e dei defensas d'animaus coma l'elefant, l'ipopotam, lo mòrsa, lo narvau ò lo facocher. Es formada de dentina e es essida de la mineralizacion de la maire extracellulària de la dent ò de la defensa per leis odontoblasts (cellulas intèrnas de la dent). En fòra de son ròtle biologic, es una matèria utilizada dempuei la Preïstòria per l'èsser uman per escultar d'objèctes. Pasmens, en causa de la disparicion progressiva deis elefants, que son caçats per sei defensas d'evòri, de restriccions fòrça importanta son intradas en vigor en 1989 per limitar e contraròtlar son comèrci.
Deodoro da Fonseca
Manuel Deodoro da Fonseca, militar (marescal) n.1827 m.1892, foguèt lo 1 president de Brasil. Deodoro proclamèt la republica en Brasil lo 15 de novembre de 1891.
Abans d'assumir lo poder coma president, Deodoro foguèt president de la provincia (equivalent a governador) de Rio Grande do Sul.
TER
Lo Transpòrt Exprès Regional, correntament conegut jos la sigla TER, es una ret de trens de viatjaires creada lo 10 de genièr de 1993 per la Societat Nacionala dels Camins de Fèrre Franceses (SNCF) e las regions, per servir las destinacions al dintre d'una meteissa region administrativa, e tanben las estacions pròchas de las regions vesinas. Uèi es una marca comerciala de la SNCF.
Foncionament
Cada region francesa conclusiguèt una convencion amb la SNCF que fixa los ròtles e las missions de la region e de la SNCF. La region definís l’ofèrta de servici TER que desira (dessèrta, qualitat de servici, tarifa, etc.) ; la SNCF realiza aquel programa.
Cada region pòt, sul seu budgèt, completar çò balhat per l'Estat dins lo quadre de la descentralizacion.
Mariza
Mariza Reis Nunes (Moçambic, 1973) es una celèbra cantaira de fado de Portugal. Sa votz tant particulara li a valgut una reputacion mondiala.
Pontorson
Ardévoun en normand (Pontorson en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chardonnay (vitatge)
Lo Chardonnay es un vitatge destinat a la produccion de vins blancs. Caracteristic de Borgonha e de Champanha, es un vitatge adaptable e de bon cultivar que supòrta de climas plan variats. Pòt presentar d'aròmas poderoses : fogasset, burre fresc, avelana o pan grasilhat dins sas regions d'origina, agrums, ananasses e fruches exotics dins los païses cauds... En Borgonha, de botas de casse son utilizadas per balhar d'aròmas suplementaris als vins de Chardonnay de granda qualitat. Aqueles vins vielhisson generalament fòrça plan. Pels vins mai ordinaris, de tinas classicas son preferidas. Es aconselhat de beure lèu los vins atal produches. Gràcias a son adaptabilitat, lo Chardonnay s'es difusat dins mantuna region viticòla. En particular, es cultivat en Savòia, als Estats-Units, en Austràlia e en Africa del Sud.
Universitat de Rennes I
L’Universitat de Rennes I, es l’una de las doas universitats de la vila de Rennes, publica fondada en 1970, especializada dins las sciéncias exactas e naturalas. Son sit principal se trapa dins lo quartièr del Beaulieu, a Rennes.
Las Casas del Conde
Las Casas del Conde es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Kate Capshaw
vinheta
Kate Capshaw, nascuda Kathleen Sue Nail (Fort Worth, Tèxas, 3 de novembre de 1953) es una actritz americana que se faguèt conéisser subretot per son aparicion dins Indiana Jones e lo Temple maldich. Foguèt del temps de la produccion del film que coneguèt melhor Steven Spielberg, que se maridèt amb el aprèp.
Beta Israèl
Lei Beta Israèl, Falachas ò Josieus Etiopians èran una comunautat josieva de l'Empèri Etiopian installada dins lei regions de Tigre e de Gondar. L'origina de son installacion es desconeguda. Formavan de principats pichons que foguèron a cha pauc conquistats per leis Etiopians fins au sègle XVII. I foguèron a cha pauc marginalizats (defensa de tenir de tèrras, acusacions de mascariá... etc.). En causa de son isolament, an desvolopat de trachs religiós pròpris e lo contacte ambé lo judaïsme occidentau au sègle XIX a entraïnat de modificacions importantas dei rites dei Beta Israèl per redurre lei diferéncias. Dempuei 1975, son oficialament reconeguts coma josieus per Israèl e la quasi totalitat a quitat Etiopia per s'installar dins aqueu país dins lo corrent deis annadas 1980 e 1990. I èran oficialament 110,000 en 2009 (còntre mens de 3,000 sus lo territòri etiopian) mai i foguèron totjorn victimas de discriminacions.
Emmy Noether
thumb|right|Emmy Noether, imatge anterior a 1910. Emmy Noether (Empèri Alemand, 1882- EUA, 1935) foguèt una matematiciana alemanda. Pendent que foguèt en Euròpa, recebèt ges de salari per lei cors que balhava a l'universitat. Emigrèt ais Estats Units quand lei nazis pugèron au poder. Foguèt pioniera dins l'algèbra abstracha, e una estructura algebrica pòrta son nom: leis anèus noetherians.
Sièis Arts
Lei Sièis Arts son un programa educatiu chinés aparegut durant l'Antiquitat. Èran compausats per lei rites (禮), la musica (樂), l'arqueria (射), l'equitacion (御), la calligrafia (書) e lei matematicas (數). Popularizats per lei confucianistas, aqueleis arts demorèron populars fins a la disparicion de l'Empèri Chinés, especialament durant lei periòdes marcats per una influéncia fòrta deis idèas confucianistas.
(810) Atossa
(810) Atossa es un asteroïde.
Andlau
Àndlöi (en alemannisch; Andlau en alemand estandard e en "francés") es una comuna d'Alsàcia. Administrativament es dins lo departament del Bas Ren e la region del Grand Èst de l'estat francés.
Coimbatore
Coimbatore (còimbatòr, o Koyamuthur, en tamol, கோயம்புத்தூர் kōyamputtūr) es una vila de l’estat de Tamil Nadu en Índia.
Andlau
Geografia
Pichona vila del Bas-Rhin del arrondissement de Sélestat e del costat de Barr situada en la vallée de la Andlau suls contreforts dels Vòges. La banlèga de Andlau, totalament ocupada per las Vòges, #qu'una reünion, lo Stosskopf, i n'arriba a una nautor de 700 mètres. Las siás municipalitats limitrophes son Mittelbergheim al nòrd-es, Eichhoffen a l'èst, Bernardvillé al sud, lo Hohwald al nòrd-oèst e Barr. La municipalitat possedís una superficie d'unitat|23.69|km² #que lo ponch mai elevat ne culmini a 807 mètres cap a la punta nòrd del Niederberg.
Coimbatore
Administracion
Coimbatore es lo capluòc del districte de Coimbatore.
Wobblies
thumb|Wobblies dins una manifestacion a [[Seattle (2007)]] Industrial Workers of the World —Trabalhadors Industrials del Mond— (IWW o los Wobblies) es un sindicat fondat als Estats Units d'America que s'organiza suls principis del sindicalisme revolucionari.
Coimbatore
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion de la vila èra de 1 050 721 abitants e aquela de l'aglomeracion, la metropòli, èra de 2 136 916.
Wobblies
Istòria
L'IWW nasquèt lo 27 de junh de 1905 dins un congrès constitutiu organizat a Chicago. Darrièr la fondacion del sindicat i èra lo socialista Eugene V. Debs, Cap del Socialist Party of America, volent dispausar d'una centrala sindicala de classa fòrta, amb de practicas fòrça mai revolucionàrias e politicas que los autres dos grands sindicats del moment: l'American Federation of Labour e lo Congress of Industrial Organizations, caracterizats per de practicas reformistas. Los membres se donèron lo nom de Wobblies.
Coimbatore
Geografia
La vila es bordada a l'oèst per los monts dels Ghats occidentals, que dins la region de Nilgiris mena fins a Kerala, per lo pas de Palakkad.
Wobblies
Istòria
Al començament, l'IWW se mostrèt fòrça combativa e organizèt de grandas caumas dins la decennia de 1910 als Estats Units. Totum, amb son pes arribèt a obténer lo refús de l'intrada dels Estats Units a la Primièra Guèrra Mondiala, amb l'arrèst de la majoritat de los seus quadres que foguèron mai tard accusat de traïson. Vèrs l'an 1923 aviá unes 100.000 membres e influenciant près 300.000 trabalhadors. thumb|Lo Gat Negre (emblema de l'IWW)
Organizacion
L'IWW es una centrala sindicala de teoria sindicalista revolucionària que plaideja per èsser lo sindicat orizontal e del proletariat del mond. Pasmens s'es encara un sindicat anglosaxon, constituiguèt de seccions dins los païses occidentals, las mai importantas son en Alemanha, Australia, Canadà e Grand Bretanha.
Malgrat que jamai cap de document constitutiu del sindicat i fa referéncia, la centrala sindicala se caracteriza per èsser una organizacion pròche a la tradicion anarcosindicalista dels Estats Units. Cal prene en compte qu'una de las ideologias dominantas dels membres èra, istoricament, l'anarquisme tot coma lo socialisme las qu'avián coma objectiu comun l'abolicion del capitalisme. Encara uèi mòstra un certa fisança sus la lucha politica qu'en tot cas li cal èsser subordonada a la lucha economica. Un exemple de l'existéncia del corrent libertari (dintre las diferentas ideologias) es la militança de Noam Chomsky al sindicat.
Lucy
Lucy pòt essèr:
(811) Nauheima
(811) Nauheima es un asteroïde.
Digosville
Digosville es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aeropòrt de Melilla
L'aeropòrt de Melilla (: MLN, GEML:) es a sol 3 quilomètres del centre de la vila de Melilla (Espanha). La siá situacion fa d'aqueste aeropòrt jonhètz vila autonòma amb de desparièras destinacions nacionalas. A capacitat per mòure fins a 500.000 passatgièrs e la mièja annala de passatgièrs ronda los 400.000. L'aeropòrt càmbia a categoria 3C lo 23 de febrièr de 2023 après l'anóncia d'Aena que permet l'operativa d'avions a reaccion coma lo CRJ-200, Embraer 170, Embraer 195-E2, Bae 146, Airbus A220, Airbus A318, Airbus A319, Airbus A320, Airbus A320neo e Boeing 737, totas elas penalizadas en carga de pagament (passatge e de valisas) e distància que s'arribariá dempuèi el. Es de besonh ampliar la pista en 270 m., Cap al sud e d'autres 350 m., Utils al nòrd per que aquestes avions a reaccion pòscan operar sens penalización.a
Aiun
Aiun (Ahun en francés) es una comuna d'Occitània, en Lemosin, situada dins la Nauta Marcha; es administrada per lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Segon Xavier Lansade, lo parlar de la comuna es l'auvernhat.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Prats de Perigòrd
Prats de Perigòrd (Prats-du-Périgord en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [pra] [deperi’gɔr]. Lo nom es atestat en latin, en 1053, Sancta Maria de Pratis. Prats, al plural, es lo resultat del latin pratum. S'escriviá Prats-de-Belvès al sègle XIX e Prats-d'Orliac entrò 1900, ,.
Castellanos de Moriscos
Castellanos de Moriscos es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
(812) Adele
(812) Adele es un asteroïde.
La Cadena (mètro de Tolosa)
La Cadena (La Cadène en francés) es una futura estacion del mètro de Tolosa, situada a Labeja. Serà lo terminus de la tresena linha del mètro, a costat de la futura gara de Labeja-La Cadène. Son obertura es prevista per 2025.
Istoric
Lo projècte d'aquesta estacion data de 2011 dins l'encastre del projècte de perlongament de la linha B fins a Labeja - La Cadena ont son obertura foguèt alara prevista en 2019. Aquestes perspectivas an çaquelà estat anulladas a la seguida a las eleccions municipalas de 2014, e donc al cambiament de governança de la metropòli.
Reven en projècte dins l'encastre de la tresena linha del mètro e de la connexion ambe la linha B.
Lubécourt
Lubécourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
James Watt
thumb|James Watt James Watt (1736 – 1819) èra un scientific britanic.
Zeitgeist
Usatge
Lo  es una nocion eissida de la reflexion d'autors que, per comentar l'istòria de las idèas, de las invencions, de los estils, ensejant de « conciliar la nocion de l'engenh individual e aquela del determinisme social ». Explica per un ensems de concepcions grandament partajadas a una epòca la descobèrta, per d'unes, de lors consequéncias.
La nocion de ' s'opausa a aquela del ' (« esperit del pòble »), que descriu l'alme d'una nacion particulara. A l'oposat, lo concèpte de  (« esperit del mond »), d'en primièr defint per Hegel, designa l'esperit de l'umanitat dins sa realizacion istorica. Tanben se distinga de la nocion marxista que fa derivar l'ensems de las transformacions d'aquelas que se prodoson dins l'esfèra de la produccion, en çò que balha una autonomia als autres camps socials, subretot aqueles de la sciéncia, de l'estetica e des las bèlas arts.
Treonina
La Treonina es un deis aminoacids transcripcionaus que forman lei proteïnas deis èssers vivants. Es essenciau en la nutricion umana. L'abreviacion d'una letra es T e la de tres letras Thr. Sa formula quimica bruta es C4H9NO3 e sa massa moleculara de 119,12 Da. Dins l'ARNm, es codificada coma ACU, ACC, ACA e ACG (cf. còde genetic).
Sent Pandelon
Sent Pandelon (Saint-Pandelon en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [(sen) pand(e)'luŋ]. Las fòrmas ancianas que son Sanctus Pantaleon, aus sègles XI-XII, S. Pantaleone, en latin, cap a 1110, S. Pandelon (mapa de 1638), S. Pandelhon (mapas de 1651, deu sègle XVII, shens data, deu començament deu sègle XVIII), St Pandelon (mapa de 1714), S. Pandelon (mapa de 1733).
Pandelon qu'ei lo resultat deu grèc Pantaleo, probablament l'accusatiu Pantaleonte, martir d'Orient au sègle IV, mètge imperiau, seré estat torturat per sa he cristiana dab pientos de hèr, puish escapitat. L'afebliment de a pretonic qu'explica la vocala e. La varianta Pandelhon que s'explica per la barradura deu e de -leon en iòd, puish la palatalizacion de l, ,.
Universitat de Rennes II - Nauta Bretanha
thumb|200px|right|Universitat de Rennes II-Nauta Bretanha L’Universitat de Rennes II - Nauta Bretanha (en francés: Université de Rennes 2 Haute Bretagne), es una de las doas universitats de la vila de Rennes, especializada dins las Sciéncias umanas e socialas. Son site principal se trapa dins lo quartièr del Villejean, a Rennes.
Castellanos de Villiquera
Castellanos de Villiquera es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
ARN polimerasa
300px||right|thumb|ARN polmerasa (en verd) catalisant la sintèsi d'un ARN per apariment complementari suber un tròç d'ua molecula d'ADN obèrta L'ARN polimerasa qu'ei un enzim qui catalisa la fabricacion d'ua molecula d'acid ribonucleïc (ARN) complementària de la sequéncia nucleotidica d'un tròç d'ADN.
Aqueth enzim qu'ei present en çò de tot los estes vius. D'un punt de vista quimic, l'ARN polimerasa qu'ei un nucleotidil transferasa qui horneish ribonucleotids (los nucleotids especifics de l'ARN) suber ua extremitat 3' d'un tròç d'ARN. Aquesta catalisa que s'apera transcripcion genetica.
Au contre de l'ADN polimerasa (qui, en vertat, b'ei un complexe enzimatic on mei d'un enzim e realiza sengle partida de las operacions qui desbocan sus la sintèsi d'ua navèra molecula d'ADN), l'ARN polimerasa qu'ei constituida d'un sol tròç e que realiza sola totas las operacions de sintèsi de l'ARN ; aquestas que son :
ARN polimerasa procariota
En la cellula procariòta, lo meteis enzim cataliza la sintèsi de totes los tipes d'ARN: ARNm, ARNr e ARNt.
L'ARN polimerasa procariòta es formada de cinc subunitats d'environ 410 kDa α2ββ'ω, amb dos unitats α identicas, que se jonh al ADN de forma inespecifica per catalitzar la sintesi d'ARN. Per aumentar l'especificitat d'union a regions promotors, l'oloenzim requerís un factor σ. Doncàs l'enzim es format de cinc subunitats α2ββ'σω (480 kDa). L'estructura de l'ARN polimerasa presenta una fenedura de 55 Å de longor e una largor de 25 Å. Aquela fenedura permet lo passatge de l'eliç dobla d'ADN, amb una mesura de 20 Å. Los 55 Å de longor permeton acceptar una sequéncia d'ADN de 16 nucleotids.
Totas las unitats que forman l'enzim foncionan amassa per menar a tèrme las reaccions de transcripcion. La subunitat β' participa a l'union de l'ADN, la subunitat β conten part del centre actiu e la subunitat σ es implicada principalament en l'iniciacion de la transcripcion, se dissociant de la rèsta de l'enzim un còp iniciat la transcripcion.
Las ARN polimerases dels organismes procariòtas foncionan de manièra analoga.
ARN polimerasas eucariotas
Las cellulas eucariòtas an de tipes differents d'ARN polimerases amb diferéncias estructurales e foncionales concrètas
Joan Sales
Joan Sales i Vallès (Barcelona, 19 de novembre de 1912 - Barcelona, 12 de novembre de 1983) foguèt un escrivan, poèta, traductor e editor catalan. Foguèt un militant catalanista de pes que se vegèt per aquesta rason obligat a s'exiliar primièr a l'estat francés e puèi en America centrala aprèp la guèrra civila. Posteriorament, aprèp sa tornada en Catalonha, son prètzfach tant dins lo mond de l'edicion coma dins la societat ajudèt considerablament la recuperacion sociala de la lenga catalana.
Es conegut subretot per son roman Incerta glòria, publicat pel primièr còp en 1956 jos una forma censurada, e tornar en 1969 amb una version remanejada.
Recebèt la Crotz de Sant Jòrdi en 1982.
Banvou
Banvou es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Alaric II
Alaric II (484 - Vouillé 507) foguèt lo ueitau rei dels visigòts, filh d'Euric. Son reialme, que sa capitala èra Tolosa, compreniá la mitat meridionala de Gàllia (la màger part de l'actual terrritòri d'Occitània) e gaireben tota la Peninsula Iberica (Ispània).
esquèrra|thumb|left|Reiaume d'Alaric II vèrs 500.
Alara los Visigòts d'Aquitània passèron en Ispània e sonque conservèron la Gàllia Narbonesa sul versant nòrd-est dels Pirenèus (nomenada Septimània). Jos son règne foguèt facha una copia de las leis romanas, coneguda coma Breviari d'Alaric, aplicabla sonque als ispanoromans (506). Lo meteis an 506 va permetre als avesques catolics de Gàllia de s'amassar en un Concili en (Agde).
Castillejo de Martín Viejo
220px|vinheta Castillejo de Martín Viejo es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Yuppie
Yuppie es un acronim de Young Urban Professional.
Istòria
Tèrme anglofòn tipic dels ans 1980, definís los joves quadres e engenhaires de naut nivèl, trabalhant dins los mitans de la nauta finança e abitant al còr de las grandas capitalas occidentalas. Sa paternitat es atribuida sens certitud a de personas al començament dels ans 1980, coma Peter York <span class="indicateur-langue" title="Équivalent de l’article « Peter York » dans une autre langue">(en).
D'en primièr fabregat per de sociològs, per nomenar aquela populacion que l'existéncia èra inedita, perque fòra de l'esquèma generacional classic dins los tèmas de poder, visibilitat, pes economic, « yuppie » ven tanbeni un tèrme pejoratiu, designant los jovees ambicioses cinics, mòstra del capitalisme dins sa version mai inegalitària, obsedats per l'argent e la reüssita, amorals, materialistas fins a l'extrèma.
D'autres acronimes derivats de yuppie : Mas aqueles tèrmes especifics, son subretot simptomatics del movement moral dich « politicament corrècte » que s'exprimís dins la societat americana dempuèi los ans 1990.
Claret (Aups d'Auta Provença)
Claret (en occitan e en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Kate Gleason
Catherine Anselm Gleason, mai coneguda coma Kate Gleason (Rochester, Estat de Nòva York, 25 de novembre de 1865 – Rochester, 9 de genièr de 1933) foguèt una engenhaira e entrepreneira americana. Venguèt famosa pel fach que foguèt una de las escassas femnas que capitèt dins de domenis reservats alara als òmes e tanben per sas òbras filantropicas.
Carl Benz
thumb|250px|Carl Benz Carl Friedrich Benz ( pron.: [kaɐ̯l ˈfʁiːdʁɪç ˈbɛnts] ; Mühlburg, 25 de novembre de 1844 – Ladenburg, 4 d'abril de 1929) foguèt un engenhaire e inventor alemand. Pionièr dins l'industria automobilistica, foguèt lo fondador de la companhiá Benz & Cie que venguèt tre 1926 una de las firmas alemandas mai prestigiosas, Mercedes-Benz.
Cisteïna
Qu'ei (amassa dab la metionina) un deus dus aminoacids qui contienen sofre.
Los sus la molecula d'ARNm, los codons per la cisteïna que son UGU e UGC.
La preséncia de cisteïnas dens ua proteïna que pòt estar hèra importanta per la soa l'estructura geometrica per'mor que dus cisteïnas be's pòden ligar en bèth formar un pont disulfur.
Lillian Moller Gilbreth
thumb|250px|Lillian Moller Gilbreth Lillian Moller Gilbreth, nascuda Lillie Evelyn Moller (Oakland, 24 de mai de 1878 − Phoenix, Arizòna, 2 de genièr de 1972) foguèt una psicològa e engenhaira industriala americana. Demest las pionièras dins la psicologia del trabalh, foguèt tanben una de las primièras femnas a obtenir un doctorat en engenhariá. Amassa amb son marit, Frank Bunker Gilbreth, contribusiguèt al desvolopament de las nocions de temps e movement e mai del factor uman.
Albaredo Arnaboldi
Albaredo Arnaboldi (en pavés lombard: Albaréd) es un vilatge lombard, situat dins la província de Pavia en Lombardia.
Erode
Erode (eròde, en tamol, ஈரோடு īrōṭu) es una vila de l’estat de Tamil Nadu en Índia.
Administracion
Erode es lo capluòc del districte d'Erode.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion de la vila èra de 157 101 abitants e aquela de l'aglomeracion, la metropòli, èra de 521 891 personas.
Moshe Katsav
Moshe Katsav (ebrieu: &#1502;&#1465;&#1513;&#1473;&#1462;&#1492; &#1511;&#1463;&#1510;&#1468;&#1464;&#1489; M&#333;&#X161;eh Qa&#7779;&#7779;&#257;&#7687;) es un òme politic que foguèt president d'Israèl de 2000 a 2007.
(813) Baumeia
(813) Baumeia es un asteroïde.
Cepeda
Cepeda es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Cereceda de la Sierra
Cereceda de la Sierra es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Aringay
thumb|250px|Ostal de la comuna d'Aringay Aringay (en ilocano: Ili ti Aringay) es una comuna filipina de segonda categoria de la Província de La Union.
European Pressphoto Agency
L'Agència de Fòtos de Premsa Europèa, de nom oficial en anglés European Pressphoto Agency (EPA), es una agència internacionala de fòtos de premsa creada en 1985. Aquesta entitat, qu'a sa sedença a Francfòrt, possedís una equipa de mai de 400 fotografs dins lo mond entièr.
Auriac (Corresa)
Auriac (Auriac en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Gaetana Agnesi
right|thumb|Gaetana Agnesi Maria Gaetana Agnesi (Milan, 1718–1799), coneguda coma la bruèissa Agnesi en causa d'una traduccion erronèa d'una recèrca que faguèt subre la corba versiera, foguèt una femna que seriá estada urosa isolada dins un convent au luoc de se distinguir dins la comunautat intellectuala coma o faguèt. Son libre Institucions analiticas a l'usatge de la joventut italiana foguèt considerat per l'Acadèmia dei Sciéncias de París coma lo melhor tractat de calcul diferenciau e integrau dempuei aquelei de L'Hôpital e de Euler.
Saint-Aubin-en-Charollais
Saint-Aubin-en-Charollais es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha Franca Comtat.
(814) Tauris
(814) Tauris es un asteroïde.
Eissandon
Eissandon (Yssandon en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Leucina
La leucina es un deis aminoacids transcripcionaus que forman lei proteïnas deis èssers vivants. Es essenciau en la nutricion umana. L'abreviacion d'una letra es L e la de tres letras Leu. Sa formula quimica bruta es C6H13NO2 e sa massa moleculara de 131,18 Da. Dins l'ARNm, es codificada coma UUA, UUG, CUU, CUC, CUA o CUG (cf. còde genetic).
Leon (constellacion)
Leon es una constellacion del zodiac, situada entre Càncer a l'oèst e Verge a l'èst.
Tablèu recapitulatiu
N.B. : Las valors numericas provenon de donadas mesuradas pel satellit Hipparcos
Yayi Boni
Thomas Yayi Boni, banquièr e òme politic n. 1952) es lo president actual de Benin.
Michel Clouscard
Michel Clouscard, nascut en 1928 a Montpinhièr e mòrt lo 21 de febrièrs 2009 à Galhac, es un sociològ e filosòf. Pròche del Partit Comunista Francés, es conegut per sa critica du liberalisme libertari coma essent l'estadi actual del capitalisme. Oposant al capitalisme, desligat del l'stalinisme, critica de l'evolucion de las idèas de progrés confrontadas a las mutacions liberalas de la fin del sègle XX, son òbra es ligada a la pensada de Rousseau, Hegel e Marx amb que mòstra los ligams e l'unitat. Desvelopant una recerca flosofica a l'entorn de l'idèa del contracte social, Michel Clouscard avancèt l'idèa que.
Sa contribucion tocava a donar una basa conceptuala per pensar una filosofia politica democratica e autogestionari permetent de passar la gestion dels rics, de las nacions e de l'educacion politica dels ciutadans per la classa capitalista.
Fasilides
Fasilides (1603 - 18 d'octòbre de 1667) foguèt lo negus de l'Empèri d'Etiopia de 1632 a 1667. Succediguèt a son paire Susneyos (1607-1632), que foguèt obligat d'abdicar a son profiech en causa de sa politica religiosa, e foguèt remplaçat per son fiu Yohannes I (1667-1682).
Maugrat sa durada lònga, lo periòde de Fasilides es relativament mau conegut car laissèt ges de cronica de son rèine. Sa capitada principala foguèt d'amaisar lei tensions religiosas entraïnadas per son paire qu'aviá assaiat d'impausar lo catolicisme en plaça dau cristianisme ortodòx. Per aquò, exilèt lei jesuistas a Fremona avans d'ordonar son expulsion e la destruccion deis obratges catolics dau país. En parallèl, installèt sa capitala a Gondar que venguèt un centre comerciau major d'Africa de l'Èst. Pasmens, lo desvolopament de la capitala permetèt pas de defugir lo declin dau poder imperiau menaçat per lei revendicacions de l'aristocracia tradicionala e de l'aristocracia novèla formada au sen dau pòble oromò. D'un biais generau, lei transferiments financiers entre lei vassaus cargats de collectar l'impòst e l'emperaire demeniguèron entraïnant la baissa dei revenguts de l'Estat. Enfin, regardant lei relacions ambé leis estats vesins, se preocupèt d'aparar Etiopia còntra leis ambicions de l'Empèri Otoman en s'aliant ambé lei principats musulmans d'Africa de l'Èst.
Sofia Aleksandrovna Ianovskaia
Sofia Aleksandrovna Ianovskaia (Софья Александровна Яновская en rus) (Pruzhany, pròche Brest, alara Polonha, uei Bielorussia, 1896 – Moscòu, 1966) trabalhèt dins la filosofia e la logica dei matematicas. Sa recèrca sus la logica matematica foguèt importanta dins son desvolopament dins l'anciana Union Sovietica. Publiquèt tanben d'òbras sus l'istòria dei matematicas.
Macaia
Macaia (Macaye en francés), qu'ei ua comuna de la província tradicionau de Labord, dens lo canton de Hasparren, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Lo Golf de Gasconha, a l'oèst, qu'ei distant de 25 km.
Lo gentilici qu'ei makear.
Las comunas tòcatocantas que son Hazparne au nòrd, Cambon au nòrd-oèst, Mendiondo a l'èst, Luhuso a l'oèst e Bidarrai en Baisha Navarra au sud.
.
Vendeuvre
Vendeuvre es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat a situat a 5 km de Sant-Pierre-sus-Dives e 15 km de Falaise. En cobrint 2,631 ectaras, lo sieu territòri es çò de mès d'estendut del costat de Morteaux-Coulibœuf.
La commune est située à 5 km de Saint-Pierre-sur-Dives et 15 km de Falaise. Couvrant 2,631 hectares, son territoire est le plus étendu du canton de Morteaux-Coulibœuf.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1830, Vendeuvre (286 abitants l'an 1821) absorbeix Pont (71 abitants), comuna #que #èsser lo sieu cap de-luòc de costat de 1793 a 1801 Al sud de lo sieu territòri. La municipalitat en resultant (334 abitants l'an 1962) absorbeix Morières (104 abitants) en 1965 a l'èst.
En 1972, Curas-sus-Favières (214 abitants l'an 1968) e Grisy (183 abitants), totas doas al nòrd, se associatz amb Vendeuvre (412 abitants). La municipalitat de Curas i aviá antany absorbit Favières en 1846 al sud (en venent curas Aital-sus-Favières), de contunh una part de Douville a l'èst.
En 1830, Vendeuvre (286 habitants en 1821) absorbe Pont (71 habitants), commune qui fut son chef-lieu de canton de 1793 à 1801 au sud de son territoire. La commune résultante (334 habitants en 1962) absorbe Morières (104 habitants) en 1965 à l'est.
Saint-Vaast-Dieppedalle
Saint-Vaast-Dieppedalle es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.