cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Salvador (Brasil)
Fondada en 1549 per Tomé de Sousa, foguèt la primièra capitala brasilièra. Actualament es la capitala de Bahia, una ciutat e pòrt màger amb un important sector de comèrci e servicis, e un centre toristic internacionalament conegut.
thumb|230px|left|Ascensor Lacerda, en Salvador.
thumb|left|230px|La region del Pelourinho, dins lo centre de la vila de Salvador.
Sent Seurin de Borg
Sent Seurin de Borg (Saint-Seurin-de-Bourg en francés) es una comuna bordalesa d'Occitània, lingüisticament gascona, en Guiana, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié pòt pas hornir de fòrmas ancianas. La comuna pòrta lo nom de Sanctus Severinus, un famós avesque de Bordèu au sègle V, ,. Lo determinant, oficiau dempui 1956, es lo nom de la vila vesina.
Boca de Huérgano
Boca de Huérgano es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Pierre Dauzier
Pierre Dauzier (Pèire Dauzier), naissut lo 31 de genier de 1939 a Periguers, mòrt lo 28 de setembre de 2007, siguèt un òme d'afaires francés, ancian president dau grope Havas de 1986 a 1998.
(128) Nemesis
(128) Nemesis es un asteroïde.
Movement dei Corsets Jaunes dins lo monde
Lo movement dei Corsets Jaunes es un movement de protestacion que comencèt a l'autona de 2018 en França per protestar còntra l'auça de la fiscalitat sus lei carburants e mai generalament còntra la vida cara. Rapidament, lo movement s'estend a d'autres país.
Virtual Lab
Virtual Lab (バーチャルＬＡＢ en japonés) es un juec video de puzzle sortit en 1995 sus Virtual Boy. Lo juec siguèt desvelopat e editat per J-Wing e sortiguèt qu'au Japon. Lo nom dau projèct dau juec èra "Chiki Chiki Lab".
Palhassa
thumb|Los Fratellini Un palhassa es un actor que lo ròtle es de far rire jogant de torns e galejant. Podèm ne destriar de tipes diverses segon l'emplec que jogan: Es diferent del comic umorista, que bastís lo rire suls jòcs de mots, alara que lo palhassa es associat a un aspècte extravagant, plen de colors e exageracions e se plaça en situacion amb de gestes, d'interaccions amb lo públic e referéncias al circ.
John Glenn
right|thumb|230px|John Glenn John Herschel Glenn Jr. (Cambridge, Ohio, 18 de julh de 1921) es un ancian astronauta, ancian pilòt militar e politician american. Venguèt en 1962 lo tresen american a volar dins l'espaci, e lo primièr d'èsser en orbita a l'entorn de la Tèrra.
S'avodèt posteriorament a la politica e venguèt senador per l'estat d'Ohio tre 1974 e fins a 1999. Aquela meteissa annada a recebut al costat dels seus companhs de vòl espacial lo prèmi Prince d'Astúrias de Cooperacion Internacionala.
Palhassa
Pallassos cèlebres
thumb|August D'entre los palhassas que venguèron celèbre internacionalament, i a:
Blanzay-sur-Boutonne
Blanzay-sur-Boutonne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Elnes
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|L'Aa à Elnes, mars 2010. La commune fait partie du Parc naturel régional des Caps et Marais d'Opale. La topographie est marqué par la vallée de l'Aa, des coteaux calcaires et des monts qui forment un paysage en courbes. Elle se situe à proximité de Lumbres. Le fleuve qui longe ce village, l'Aa, prend sa source au Bléquin.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Boñar
Boñar es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
13 de febrièr
Decèsses
Vejatz tanben:
Comptabilitat
Utilizan la disciplina dins lo domeni comerciau e administratiu, emé lo comptable o l'agent comptable, e eventualament per l'assistir, d'expèrts comptables, logiciaus, burèus o agéncias especializadas.
Dins lo domeni de l'avaloracion (ex : servicis ecosistemics), si parla tanben de comptabilitat environamentala o de comptabilitat universala (entre autre en França emé Michel Veillard).
Little Rock
thumb|280px|right|Bibliotèca Clinton, a Little Rock, Arkansas.
Little Rock es la capitala de l'estat american d'Arkansas. Sa populacion èra estimada a 197,881 abitants, en 2018. Sa superfícia totala es 316,03 km².
(129) Antigone
(129) Antigone es un asteroïde.
Rocca Pietore
Rocca Pietore (Roca Pietore en venète) es una comuna italiana de la província de Belluno dins la region de Venète.
(130) Elektra
(130) Elektra es un asteroïde.
Movement sociau
La nocion de movement sociau si definisse d'un biais diferent segon lei disciplinas.
En istòria, si tracta de l'ensems deis eveniments onte certans gropes (coma de classas socialas) cèrcan de modificar l'organizacion de la societat segon seis ideaus : desparticion dei richessas e dau poder politic, progrès sociau.
En politica, e per metonimia, lo movement sociau es una soma d'accions que voalon la concretizacion d'aquela volontat de progrès sociau. De còups si parla de movement politic.
En sociologia, lo movement sociau es un ensems de rets informalas d'organizacions e d'actors isolats, que si bastisse sus de valors partejadas e de solidaritat e que si mobiliza tocant d'enjuecs conflictuaus, en aguent recors a de formas de protestacion diferentas.
Lantosca
Lantosca (Lantosque en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Borrenes
Borrenes es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
13 de junh
Decèsses
Veire tanben :
Carolyn R. Bertozzi
Carolyn Ruth Bertozzi (Boston, Massachusetts, 10 d'octobre de 1966) es una quimista americana.
Alfredo Cristiani
Alfredo Cristiani Burkard (n. 1947) entrepreneire e òme politic foguèt president del Salvador entre 1989 e 1994.
(131) Vala
(131) Vala es un asteroïde.
Fraisse d'Agot
Fraisse d'Agot (Fraisse-sur-Agout en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
Lo vilatge es situat en montanha d'altitud mejana, dins los monts de Somalh, a la broa d'Agot, dins lo Pargue Natural Regional del Naut Lengadòc. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : ecclesiam S. Joannis de Frayssa en 940, ecclesiam S. Joannis de Frays cap a 972, parrochia S. Johannis de Fraisse en 1169, 1170; de Fraisseno en 1169, ecclesiam S. Johannis de Fracxis, cap a 1182, parrochia S. Johannis de Fraxino en 1247-48, Fraxino en 1308, prior de Fraxino en 1351, Fraysses de la Montanho en 1363, Fraysse en 1518, terre de Fraisse en 1540, l'église de Fraisse en 1604, Fraysse en 1578, 1617, 1643, Fraisse en 1740-60, Fraissé en 1740-60, 1773-74 (mapa de Cassini), Fraysse en 1771.
Fraisse a de segur lo sens de fraisse, del latin fraxinum, ,.
Crebassa (glaciologia)
thumb|right|[[Fotografia d'una crebassa en partida esconduda per un pònt de nèu.]]
Tuvalu
Tuvalu (prononciar Tovalo, nom colonial anglés: Illas Ellice) es un estat insular de Polinesia, situat jos l'Eqüator, al sud de Kiribati, al nòrd de Fiji e Wallis e Futuna a mai a l'èst de las illas Salamon.
Crebassa (glaciologia)
Una crebassa es, en glaciologia, una dubertura naturala a la superficia d'un glacier qu'avança dins una penda sobda. N'existís plusors tipes que se forman a d'endrechs diferents dau glacier : Lei crebassas son un perilh major per leis alpinistas, especialament quand son escondudas per de jaç de nèu.
Tuvalu
S'agís de l'estat sobeiran mens poblat del mond après Vatican e just davant Nauru mas que la siá superfícia rèirepichona se ne fa un país subredens.
Es uèi conegut mai que mai per son domeni d'internet .tv que per el e la siá utilizacion se ne va tenir un revenguts de 50 milions de dolars entre 2000 e 2012.
Lo gentilici es tuvaluan -a.
Geografia
Tuvalu es un archipèla de las nòu illas, que son representadas per las estelas sus la bandièra.
(132) Aethra
(132) Aethra es un asteroïde.
Honolulu
thumb|280px|right|La ciutat de Honolulu, capitala de Hawaii.
Honolulu es la capitala de l'estat american de Hawaii. Sa populacion èra estimada a 377,260 abitants en 2004. Sa superfícia totala es 272,1 km².
Dyego Rocha Coelho
Dyego Rocha Coelho, mai coneissut coma Coelho, es un fotbolaire brasilian naissut lo 22 de març de 1983 a São Paulo (Brasil). Jòga coma laterau drech.
Rouvroy-les-Merles
Rouvroy-les-Merles es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Richard Stallman
Richard Matthew Stallman, tanben conegut per sas inicialas RMS (Nòva York, 16 de març de 1953) es un programaire e un activista pels logicials gratuits american. Es conegut mai que mai pel fach que foguèt lo promotor del Projècte GNU, que fondèt la Free Software Foundation e qu'escriguèt la licéncia GNU pel public general.
Per encausa de son trabalh e sas contribucions a recebut 14 doctorats e professorats. Pr'amor d'omenatjar sa figura un asteroïde de la cencha principala, 9882 Stallman, recebèt son nom.
Biografia
Richard Stallman nasquèt a Manhattan en 1953 dins una familha de classa mejana, filh de Daniel Stallman, un veteran de la Segonda Guèrra Mondiala, e d'Alice Lippman, una ensenhaira remplaçanta de matérias artisticas. Sos parents divorcièron en 1958 e Richard partiguèt viure amb sa maire.
Izeron
Izeron es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Andi
L'andi es una lenga caucasenca del nòrd-èst parlada en Russia.
Localisacion
L'andi es parlat dins la Republica de Daguestan, dins lo Caucàs rus.
Classificacion e dialèctes
L'andi es classificat dins la familha de las lengas caucasencas del nòrd-èst, ont forma lo grop avaroandi amb l'akhvakh, l'avar, lo bagwalal, lo botlikh, lo chamalal, lo godoberi, lo karata e lo tindi.
Los dialèctes avars son partejats en dos grops. Los dialèctes naut-andi son l'andi, lo gagatl, lo rikvan, lo chankhòi e lo zilòi. Los dialèctes bas-andi son lo monib e lo kvankhidatl.
Brazuelo
Brazuelo es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Lista dels Presidents d'Iraq
180px|thumb|Blason actual d'Iraq Lo president es lo cap d'Estat d’Iraq. Vaquí la lista dels presidents d'Iraq dempuèi lo 1958.
Bill Tilman
thumb|right|Bill Tilman en [[1950.]]
Harold William « Bill » Tilman (14 de febrier de 1898, Wallasey - 1977, Ocean Atlantic) es un alpinista, un navegaire e un militar britanic.
Après aver participat a la Premiera Guèrra Mondiala dins l'artilhariá, anèt s'installar en Kenya per i dirigir una plantacion de cafè. A la fin deis ans 1920, i rescontrèt Eric Shipton e comencèt d'ascensions en Africa (Kilimanjaro, Mont Kenya e Ruwenzori). Puei, s'interessèt ai montanhas d'Imalaia. En 1936, dirigiguèt l'expedicion que realizèt la premiera ascension de la Nanda Devi (7,816 m). Participèt tanben a d'expedicions au Mont Everest en 1935 e 1938. Tornat integrar dins l'armada, participèt ai combats en França (1940) e en Africa dau Nòrd (1942) avans d'integrar lei fòrças especialas. Venguèt ansin agent britanic en Albania (1943) e en Itàlia (1944-1945).
Idrolisi
L'idrolisi es una reaccion quimica de l'aiga amb una substància. Entre las substàncias que pòdon subir aquesta reaccion se tròban nombrosas sals, qu'a l'èsser dissolgudas en d'aiga, sos ions constituents se combinan amb los ions idroni o oxoni, H3O o plan amb los ions idroxil, OH-, o los dós. Aquestes ions procedisson de la disociacion o autoprotolisi de l'aiga. Aquò produsís un desplaçament de l'equilibri de dissociacion de l'aiga e coma consequéncia se modifica la valor del pH. Las sals dels acids febles o basas febles s'idrolizan per accion de l'aiga, en dependent, lo gra de la reaccion, de la feblessa de l'acid o la basa. Es dire, mai feble siás l'acid o la basa, màger es l'idrolisi. Tipe de reaccion quimica qu'una molecula d'aiga, amb formula H2O, reacciona en el amb una molecula d'una substància AB, qu'A e B representan en el atòms o de grops d'atòms. En la reaccion, la molecula d'aiga se descomponon en los fragments H e OH-, e la molecula AB se descomposa en A e B-. De contunh, aquestes fragments se jonhon en proporcionant los produchs finales AOH e HB. A aqueste tipe de reaccion se li coneis sovent coma dobla descomposicion o escambi. D'interès especial es l'idrolisi de divèrsas sals qu'origina dissolucions acidas o basicas.
Occitania (omonimia)
Mai d’una revista s’es nommada Occitania:
Asima Chatterjee
Asima Chatterjee (en bengalin: অসীমা চট্টোপাধ্যায়; Calcuta, 23 de setembre de 1917 – Calcuta, 22 de novembre de 2006) foguèt una quimista indiana. Coneguda per son trabalh dins los domenis de la quimia organica e de la fitomedecina, sas aportacions mai remarcablas se faguèron suls vinca alcaloids e lo desvolopament de medicaments per luchar contra l'epilepsia e la malària.
(133) Cyrene
(133) Cyrene es un asteroïde.
IShowSpeed
IShowSpeed (n. Darren Watkins Junior en 21 de genièr de 2005 a Cincinnati, Ohio) es un cantaire american de pop, rap, hip-hop e afro trap fusion.
Michael Ward (alpinista)
thumb|right|[[Fotografia d'una piada atribuïda au ieti.]]
Michael Phelps Ward (26 de març de 1925 - 7 d'octòbre de 2005) es un alpinista e un mètge britanic. S'interessèt a l'alpinisme après la Segonda Guèrra Mondiala e foguèt recrutat coma mètge dins plusors expedicions importantas en Imalaia. Ansin, en 1951, participèt a l'expedicion de 1951 au Mont Everest. Durant aquela mission, descurbiguèt de piadas que foguèron atribuïdas au ieti. Dos ans pus tard, participèt a l'expedicion victoriosa que permetèt a Edmund Hillary e a Tenzing Norgay d'arribar a la cima de l'Everest. Après aqueu succès, participèt a d'autreis expedicions destinadas a estudiar leis efiechs de l'altitud sus la fisiologia, a cercar lo ieti ò a bastir una escòla per lei Sherpas. En 1961, Ward realizèt la premiera ascension de l'Ama Dablam (6,812 m) amb Barry Bishop, Mike Gill e Wally Romanes. En revènge, la meteissa annada, una temptativa d'ascension dau Makalu mau capitèt a 8,300 m.
Fiquefleur-Équainville
Fiquefleur-Équainville en normand (Fiquefleur-Équainville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Mildred Cohn
Mildred Cohn (Nòva York, 12 de julh de 1913 – Filadèlfia, Pennsilvània, 12 d'octobre de 2009) foguèt una bioquimista americana.
Essey-lès-Nancy
Essey-lès-Nancy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sermoise
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(134) Sophrosyne
(134) Sophrosyne es un asteroïde.
Klaatu (comics)
Klaatu es un mòstre galactic creat per Marvel Comics, qu'apareissèt per lo premier còup dins The Incredible Hulk #136, en 1971.
Comunautat de comunas de las Pòrtas de l'Entre Duas Mars
La Comunautat de comunas de las Pòrtas de l'Entre Duas Mars es una intercomunalitat bordalesa situada dens lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Son còdi SIREN es 243 301 439. La lenga autoctòna es l'occitan gascon bordalés, dens sa modalitat dau nòrd-èst de Garona.
Istòria
La Comunautat de Comunas de las Pòrtas de l'Entre Duas Mars se creèt per arrestat prefectorau dau 11 de decembre 2002, damb 7 comunas e una residéncia iniciala a l'ostau de comuna de Camblanas e Meinac.
En siguda de l'esquèma de cooperacion intercomunala (SDCI) que prenèva efècte lo 1èir de genèir 2017, la comunautat de comunas ganhèt Linhan de Bordèu, que venèva de la Comunautat de comunas dau Crionés, e Langoiran, Lo Torne e Tavanac, que venèvan de l'anciana Comunautat de comunas de la Comba de l'Artolie (en francés).
Composicion
Mapa de la Comunautat de comunas de las Pòrtas de l'Entre Duas Mars lo 1èir de genèir 2019.|thumb|center|upright=2.1
Veire tanben
|thumb|600px|center|Mapa daus EPCI de Gironda au 1èir de genèir 2019
Saint-Georges-sur-Moulon
Saint-Georges-sur-Moulon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
13 de mai
mai
Decèsses
Vejatz tanben :
Bagwalal
Lo bagwalal (o bagvalal, bagolal, kvanada) es una lenga caucasenca del nòrd-èst parlada en Russia.
Localisacion
Lo bagwalal es parlat dins la Republica de Daguestan, dins lo Caucàs rus.
Sent Seuve
Sent Seuve (Saint-Selve en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Bagwalal
Classificacion e dialèctes
Lo bagwalal es classificat dins la familha de las lengas caucasencas del nòrd-èst, ont forma lo grop avaroandi amb l'akhvakh, l'avar, l'andi, lo botlikh, lo chamalal, lo godoberi, lo karata e lo tindi.
Los dialèctes bagwalal son partejats en tres grops, lo khostad-tlondod, lo kvanad-guemers e lo tliss-tlibish.
Sent Seuve
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Baton Rouge
vinheta|280px|drecha|Lo capitòli de Baton Rouge, Loïsiana.
Baton Rouge (lit. Baston Roge) es la capitala de l'estat american de Loïsiana. Sa populacion èra estimada a 224,097 abitants, en 2004. Sa superfícia totala es 204,8 km².
Segon un perigòrd dins un reconte de l'antropologista Beebe Bahrami, existís una cultura occitana a Baton Rouge, mas pòdi pas trobar d'autras sorsas legitimas.
Los Arabos
Lo vilatge d’Occitania es dins aqueste municipi.
Burón
Burón es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sahelanthropus tchadensis
Sahelantropus tchadensis ei ua espècia d'ominin que demorèc hè 7 millions d'annadas e qu'ei plan proche ara divergencia demest eth chimpanzé e er òme e per mor d'açò ei malaisit de'l hicar laguens era tribú d'ominins(1). Se coneishen uns paucs individús, pas gaire mès qu'eth aperat Tomai.
Fossils
Es fossils trapats includissen un cran plan petit conegut coma Tomai (esperança de vida en lengua locau Dazaga, deth Chad), cinc peçes dera maissa e beri ues dents. Tot açò hè un cap dab ua amassada de caracteristiques primitues e derivades. Eth cervèth ère sonque demest 320 cm3 e 380 cm3 e ei plan parièr ath des chimpanzés e plan mens qu'eth des umans, qu'an 1350 cm3.
Es dents, es celhes e era estructura faciau qu'ei plan disparièra dera trapada en Homo sapiens. Es caracteristiques deth cran mostren ua cara plan mès plana, ues maisses damb mès forma de U, uns canins mès petits, un foramen magnum casat mès endarrièr e ues celhes plan gruishudes. S'an trapat pas trobalhes postcranials. Eth fossil penequèc ua grana distorsion pendent era fosilizacion e eth descorbiment.
Coma que s'an trapat pas trobalhes postcranials se sap pas se Sahelantropus tchadensis ère bipede. Totun, eth lòc on se trapaua eth foramen magnum sembla suggerir qu'òc ac ère. Quan s'estudièc eth foramen magnum se diguec que "ère logic" pensar qu'auia ua morfologia parièra ara de quauqu'ns ominins mès recents (2). Quauques pelontològs (3) pensen pas atau segontes era base deth cran, es dents e es caracteristiques dera cara e díden qu'açò confirma pas que seja un ominin o que siguesse bipede. Es sòns canins son parièrs as d'autes monards deth Miocèn (4). Adara se sap que s'a descurbert un femur e un aute cran mès encara s'a pas publicat pas arren (5).
Descurbiment
Es fossils sigueren discurberts en eth desèrt de Djurab, en eth Chad, per ua equipa dab Michel brunet coma cap, tres chadians, Adoum Mahamat, Djimdoumalbaye Ahounta e Gongdibé Fanoné e un francés, Alain Beauvilain e d'autes (6) (7). Totes es trobalhes de Sahelanthropus se traparen demest junhsega 2001 e març 2002 en tres lòcs. es descurbidors digueren que Sahelanthropus tchadensis ère er ancessor uman mès ancian dempús dera desseparacion des chimpanzes dera linha umana (8).
Es uassi èren disparièrs d'autes d'ominins trapats. Aguesti venien d'Africa der èst e deth sud. Mès ua maissa d'Australopithecus bahrelghazal i se trapec tamben en Chad per Beauvilain, A, Brunet, M e Moutaye, A.H.E en 1995 (8). Coma que se pensa que i auia un dimorfisme sexuau en es prumèrs ominins, era disparietat demest Ardipithecus e Sahelanthropus qu'es pas tant grossa per desseparar aguesta espècie dera auta (9). thumb|Es trobalhes de Sahelantropus tchadensis sigueren trapades demest 2001 e 2002 en eth Chad.
Relacion damb umans e chimpanzés
Ua auta possibilitat ei que Tomai seja proche a ambdús, umans e chimpanzes, mès seriá pas er ancessor de cap d'eri. Brigitte Senut e Martin Pickford, es descurbidors d'Orrorin tugenensis, diden qu'es caracteristiques de Sahelanthropus tchadensis son parières as d'ua proto-gorilla hemella. S'açò ei vertadièr, era trobalha qu'ei plan importanta pr'amor que s'an trapat pas quauques ancessors de chimpanzes o gorillas en Africa.
Atau, se Sahelanthropus tchadensis ei un ancessor proche des chimpanzes ( o gorilles) seriá eth prumèr de sòn linatge. De mès, S. tchadensis confirmariá qu'eth darrèr ancessor comun d'umans e chimpanzes seriá pas gaire parièr as chimpanzes coma auien dedusit beri uns paleontològs (10)(11).
Ua auta possibilitat, heta publica en 2012, ei qu'era divergencia demest umans e chimpanzes seriá plan mès anciana, hè bethlèu demest 7 e 13 millions d'annadas e qu'es basariá en cambis mès petits demest es generacions damb ADN uman. Atau, quauques recercaires ( coma Tim D. White, dera Universitat de Califòrnia) pensen que Sahelanthropus poderiá èster un ancessor des umans e qu'encara ei lèu tà díder que non ac ei.
Era analisi dab isotopes diguec qu'auia 7 millions d'ans (13). Totun, es fossils sigueren trapats en sable e es trobalhes podien auer sigut botjades peth vent (14).
Ei un hèt que Tomai siguec sosterrat un aute viatge en eth passat. Es analises revellen un o dus sosterraments dempús qu'er Islam dintrés en eth parçan. Dus autes fossils d'ominids (un femur quèrre e ua maissa) qu'èren tamben en eth madeish lòc dab uassi d'autes animals. Toti hicats amassa. Pr'açò se pensa qu'es sediments ath tòrn d'aguesti fossils son pas es originals e cau donques datar es fossils per d'autes mejans (15).
Era fauna trapada en eth lòc - un conthracotherriid aperat Libycosaurus petrochii e un pòrc aperat Nyanzachoerus syrticus- demoraren hè mès de 6 millions d'annades e en aquera epoca ja èren escandides (16).
Oak Park (Illinois)
Oak Park es una vila de l'estat american d'Illinois. Es situada a 12,2 km de la ciutat de Chicago. Sa populacion èra estimada a 50,824 abitants, en 2000. Sa superfícia totala es 12,2 km².
Villers-devant-Mouzon
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Ròms
thumb|200px|right|Drapèu deu Pòble Romani thumb|200px|left|Violonaira ròm thumb|200px|[[Django Reinhardt, un deus màgers guitarristas ròms]] thumb|200px|left|Deportacion de cap aus camps d'exterminacion durant l'ocupacion alamena d'Euròpa thumb|200px|[[Lei Santas]]
Los Ròms o Romanís, segon lo lor endonim, tanben designats peus exonims de Gitanos, Boemians, Bomians, Boèmis, Tzingarins o Singaros (var. Síngaros), que son un pòble indoarian e originari d'Índia, esparpalhat dens hèra país, dab tradicions de vida quora nomadas, quora sedentàrias. La lor lenga qu'ei lo ròm (o romaní, gitano, boemian, boèmi, tzingarin, singaro).
Que's cred que quitèn l'Índia a l'Edat Mejana après l'invasion e la repression musulmana.
Que son portadors d'ua cultura universaument famosa mei que mei per las soas musicas ricas deus percors geografics d'aqueth pòble e de la soa coexisténcia desempuish l'Etat Mejana dab mantuns autes pòbles.
Com per d'autes grops exogènes, que hon sovent mespresats e l'objècte de mes.hidança qui anèn dinc a acusacions de panatòri, expulsions e exterminacion massiva dehens l'encastre deu genocidi (aperat Porajmos dens l'istòria ròm) dens los camps de concentracion nazis perpetrat per Alemanha e los sons partisans d'extrèma dreta dens los país ocupats durant la Segonda Guèrra Mondiau.
A despart d'Euròpa e de l'Asia occidentau, los Ròms qu'emigrèn tanben de cap a l'America (Estats Units d'America, Brasil e Argentina mei que mei).
Forabandit
Forabandit es un grop musical celebrant la poesia trobadoresca d'Occitània e d'Anatolia.
Batalha de Wizna
La batalha de Wizna se debanèt dau 7 au 10 de setembre de 1939 durant la Segonda Guèrra Mondiala. Foguèt la consequéncia d'una ataca alemanda còntra la posicion polonesa fortificada de Wizna. Maugrat son inferioritat numerica (720 òmes ambé 6 canons còntra 42,200 òmes sostenguts per 350 carris e 657 pèças d'artilhariá), la garnison polonesa menada per lo capitani Władysław Raginis assaièt de tenir sei posicions e refusèt de capitular. Capitèt de resistir tres jorns avans d'èsser quasi totalament anientada ambé la mòrt de 650 soudats. Un quarantenau foguèron capturats mai un trentenau de subrevivents capitèron de passar lei linhas alemandas per s'escapar. De son caire, la Wehrmacht perdiguèt au mens 900 tuats e 10 carris dins lo corrent dei combats.
La batalha permetèt d'alentir l'ofensiva generala deis Alemands dins lo nòrd dau país durant tres jorns mai aguèt finalament ges d'influéncia sus l'eissida de la guèrra. En revènge, la resisténcia eroïca dei defensors es sovent comparada per lei Polonés amb aquela dei soudats espartencs a la batalha dei Termopilas.
L'Avare o l'Escòla de la Mentida
thumb|200px|L'Avare o l'Escòla de la Mentida qu'ei ua comedia en pròsa e en 5 hèitas de Molière estreada au Teatre deu Palais Reiau lo 9 de seteme de 1668. Com lo títol ac ditz, que tracta lo tèma de l'avaridèr a truvèrs deu personatge principau : Harpagon.
Levens
Levens, o probablament Levenç, de -entium (Levens en francés), es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
L'Avare o l'Escòla de la Mentida
Hèita II
Cléante, en besonh de moneda, que se'n va véder un usurèr qui fin finala ei Harpagon. Pair e hilh que's disputan. Arron, Frosine qu'ensaja de'u convéncer que Mariana e l'aimarà per'mor qu'ei vielh, shens que pòrte cap fortuna totun, mes tanben shens que sàpia çò qu'ei la despensa. A maugrat de la satisfaccion produsida en çò d'Harpagon, aqueste non paga pas un ardit a Frosine.
Hèita III
Harpagon que deu organizar un sopar a l'escadença de la signatura deu contracte de maridatge, mes las despensas que deu har mèste Jacques entad aquò que l'esmaleishen. Valère qu'entervien alavetz entà estar au gost d'Harpagon (dab la frasa famosa "que minjar entà víver e non pas víver entà minjar") e fin finala Jacques qu'ei trucat a còps de barròt. Que's vòu venjar.
Frosine qu'arriba dab Mariane. Era e Cléante que's reconeishen e que s'escambian paraulas d'amor veladas. Cléante que s'ac vira entà obligar son pair a auherir ua de las soas bagas a la gojata.
Hèita IV
Harpagon que sospècta los sentiments de Cléante per Mariana e que'u ditz qu'a renonciat au maridatge entà véder la soa reaccion. Adara au hiu de la vertat pair e hilh que's pelejan un aute còp e mèste Jacques qu'ensaja d'adobar l'ahar en disent a cadun que l'aute e s'ei plegat a la soa volontat. A despart d'aquò, las pistòlas deu cròfo que son estadas panadas.
Hèita V
Harpagon qu'apèra un comissari ; entà's venjar, mèste Jacques que denóncia Valère. Qu'ei con•honut per'mor que's cred a con•hessar lo son amor. Alavetz Anselme qu'arriba e que reconeish Valère e Mariane com los sons hilh e hilha que credèva aver perdut durant un naufratge. Fin finala Harpagon qu'accèpta que's mariden dab los sons hilhs dab la condicion qu'Anselme pague sol.
Bustillo del Páramo
Bustillo del Páramo es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
La Barre-de-Monts
La Barre-de-Monts es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Nòtas
<references group="N"/>
(136) Austria
(136) Austria es un asteroïde.
Bakonysárkány
Bakonysárkány  es un vilatge e una comuna dau comitat de Komárom-Esztergom, en Ongria.
Sainte-Colombe (Sèina Maritima)
Sainte-Colombe es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Santa-Colombe a lo sieu nom de Sancta Columba, vèrge e martira a Sentit a. A, lo vilatge es una distincion de las Cuverville. La siá preséncia s'i esperlonga fins a la s|XVII|e}}. A  fan don del patrocini de la glèisa a las chanoines de Sant-Lô de Roan. Coma las parròquias vesinas, Santa-Colombe i auriá #èsser estrossejat per la guèrra de e l'invasion de Charles lo Téméraire.
A, a l'autre fief nòble situat al masatge caseriu de Orival passa a las mans dels senhors de Santa-Colombe. Quand la familha Cuverville se apaga, la distincion de Santa-Colombe aperten ja a l'ostal Jeanne de Béaunier, veusa de Pèira Durand, fiscala generala al parlament de Normandie. En 1844, Sant-Colombe compte encara 463 abitants.
Anna J. Harrison
Anna Jane Harrison (Benton City, 23 de decembre de 1912 – Holyoke, 8 d'agost de 1998) foguèt una quimista americana.
Lucile Randon
vinheta|177x177px|Lucile Randon quand èra pichonèla. Lucile Randon (Alès, 11 de febrièr de 1904 - Tolon, 17 de genièr de 2023), tanben coneguda coma Sòrre Andrieu (en francés: Sœur André), es una supercentenària occitana. Venguèt la persona viva mai vièlha del mond lo 19 d'abril de 2022. Tanben foguèt la mai vièlha subreviventa coneguda de la pandèmia de COVID-19. Moriguèt a gaireben 119 ans, en genièr de 2023.
Es una monja catolica. Retirada, viviá a Tolon dempuèi 2009.
Matanzas
La província de Matanzas es una província de Cuba.
Châtenay-sur-Seine
Châtenay-sur-Seine es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
What Hell Is About
Lo cantaire/bassista de Dimmu Borgir, ICS Vortex, es present sus lo titre It's All About Time.
(137) Meliboea
(137) Meliboea es un asteroïde.
Burkina Faso
Burkina Faso es un estat d'Africa qu'a pas cap de frontièra maritima. Confronta Mali al nòrd e a l'oèst, Nigèr a l'èst, Benin al sud-oèst e al sud, Tògo e Ghana al sud, e la Còsta d'Evòri al sud-oèst.
Sa capitala es Ouagadougou.
Lo periòde precoloniau
thumb|right|L'Africa de l'Oèst a la fin dau sègle XVIII.
L'istòria precoloniala de Burkina Fosa es relativament mau coneguda en causa de la manca de documents escrichs e de l'abséncia de programas arqueologics. Pasmens, sembla d'assostar un poblament ancian, d'origina mossi, que foguèt a l'origina, a partir dau sègle XI, de la formacion de reiaumes militars. Lo reiaume d'Ouagadougou sembla d'aquistar rapidament una mena de primautat entre aquelei reiaumes. Pasmens, blocats au nòrd per lei grandeis empèris d'Africa de l'Oèst (Empèri de Ghana, Empèri de Mali e Empèri Songhai), aqueleis estats demorèron de poissanças regionalas. En 1483, après una desfacha a Korienzé, lei reiaumes mossis abandonèron sei projèctes expansionistas e comencèron de s'estabilizar (Ouagadougou au centre, Yatenga au nòrd, Gorma a l'èst). Demorèron tanben en fòra dau comèrci transsaharian e de la tracha negriera e s'islamizèron gaire.
En fòra de la region mossi, divèrsei pòbles capitèron tanben de mantenir son independéncia. A l'oèst, una societat de vilatges independents ò fòrça autonòms se mantenguèt fins au periòde coloniau. Au nòrd, s'installèron de norriguiers nomadas en despiech de l'oposicion dei Mossis. Formèron pauc a pauc d'emirats locaus. Enfin, au sud-oèst, se formèt lo Reiaume de Kong (pasmens principalament situat sus lo territòri de la Còsta d'Evòri actuala).
Lo periòde coloniau
A la fin dau sègle XIX, lei reiaumes mossis, afeblits per de tensions intèrnas d'origina dinastica, deguèron faciar lei menaças militaras d'estats africans pus dinamics coma lo reiaume de Samori Touré e dei poissanças imperialas, especialament França. La poissança de Samori Touré foguèt finalament esquichada per lei Francés que conquistèron la totalitat deis estats mossis entre 1895 e 1901 en despiech de resisténcias importantas dins lei regions dau sud e dau sud-oèst.
Après 1946, de partits politics se formèron e emergiguèt la figura de Maurice Yaméogo. En 1958, l'Auta Vòlta jonhèt la Comunautat Francesa avans de demandar e d'obtenir son independéncia que venguèt efectiva lo 5 d'aost de 1960.
De Maurice Yaméogo a Thomas Sankara
Après l'independéncia, Maurice Yaméogo foguèt tornat elegir en 1965 mai venguèt autoritari entraïnant un important maucontentament popular. En 1966, de grèvas duras entraïnèron ansin l'intervencion de l'armada e son remplaçament per lo coronèu Sangoulé Lamizana. Lei militars adoptèron alora una politica d'austeritat per redreiçar lei finanças de l'Estat avans de laissar lo poder ai civius en 1970. Pasmens, Lamizana, vengut generau, gardèt lo poder e lei fòrças armadas reprenguèron dirèctament lo poder en 1974. En 1977, adoptèron una constitucion novèla mai l'ostilitat dei sindicats entraïnèt una multiplicacion dei grèvas, dei manifestacions e dei còps d'estats ambé lo coronèu Sayé Zerbo en 1980, lo comandant Jean-Baptiste Ouédraogo en 1982 e lo capitani Thomas Sankara en 1983.
De Thomas Sankara a Blaise Compaoré
Au poder de 1983 a 1987, Thomas Sankara adoptèt una politica revolucionària. Reorganizèt l'administracion, purguèt l'armada e s'ataquèt lei privilègis de l'aristocracia tradicionala e dei proprietaris terrencs. Cambièt tanben lo nom dau país que venguèt Burkina Faso en 1984. Fòrça populara entre lei classas pauras de la societat, sa politica li vauguèt l'ostilitat deis elèits. Se, a la fin de 1985, una guèrra frontaliera còntra Mali permetèt un temps de sauvagardar l'unitat nacionala, de divisions apareguèron rapidament au sen dau govèrn. Ansin, en 1987, un grop d'oficiers comandats per lo capitani Blaise Campaoré tuèt Thomas Sankara e prenguèt lo poder.
Lo periòde Blaise Compaoré
Blaise Compaoré dirigiguèt Burkina Faso de 1987 a 2014. Adoptèt una politica de « rectificacion » (deis errors de Sankara) e instaurèt un regime autoritari. En despiech de sa politica repressiva, dau desvolopament creissent de la corrupcion dins son país e de fraudas electoralas fòrça importantas, ganhèt un prestigi important au nivèu internacionau gràcias a son ròtle de mediator dins mai d'una crisi grèva. Dins aquò, en 2014, una temptativa de modificacion de la constitucion per èsser candidat un còp de mai a la presidéncia entraïnèt de manifestacions fòrça importantas. Abandonat per l'armada, Compaoré foguèt obligat de s'exilar e de demissionar lo 31 d'octòbre.
13 de març
Decèsses
Vejatz tanben:
Ann Kiessling
Ann Kiessling, nascuda Ann Anderson (Baker City, Oregon, 29 de març de 1942) es una biologista americana.
(139) Juewa
(139) Juewa es un asteroïde.
Allene Jeanes
Allene Rosalind Jeanes (Waco, Tèxas, 19 de julh de 1906 - Urbana, Illinois, 15 de decembre de 1995) foguèt una quimista americana. Son trabalh permetèt de produire lo dextran en quantitats importantas.
Dancevoir
Dancevoir es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Annonville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Moon-sur-Elle
Moon-sur-Elle es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Leonardo de Pisa
Apliquèt l'algèbra als problèmes geometrics. Desenvolupèt la trigonometria e faguèt d'òbras interessantas sus las equacions quadraticas.
Biografia
thumb|right|Bust de Leonardo de Pisa, nomenat il Fibonacci, òbra de Bertel Thorvaldsen (Museu Thorvaldsen, Copenhagen) Leonardo nasquèt a Pisa. Lo seu paire, Guglielmo, èra apodat Bonaccio ("simple"). La maire de Leonardo, Alessandra, moriguèt quand aguèt nòu ans. Leonardo foguèt nomenat de postum Fibonacci (de filius Bonacci, filh de Bonaccio).
Guglielmo dirigiguèt un establiment comercial a Bugia, un pòrt a l'èst d'Argièr pendent sultanat de la dinastiá almoada en l'Africa del Nòrd. De jove, Leonardo viatjèt per l'ajudar. Foguèt en Egipte, Siria, Grècia, Sicília e Provença. Foguèt pendent totes aqueles viatges qu'aprenguèt lo sistèma de numeracion arabiá.
A causa del seu desiterés de las questions del comèrci e la preferéncia per las activitats matematicas, los seus compatriòtes li donèron l'escais marrit de "Bigollone".
Observant que l'aritmetica aràbia, qu'aviá aprép amb lo seu paire, èra un sistèma mai simple e eficaç que la numeracion romana, Fibonacci viatjèt per tota Mediterranèa per estudiar e aprendre dels melhors matematicians arabis del seu temps. Tornèt dels seus viatges cap a Pisa vèrs 1200. En 1202, a l'edat de 32 ans, publiquèt lo Liber Abaci (Libre de l'Abac o Libre de Calcul), amb el introduguèt la numeracion indóarabia a Euròpa. Dins lo Liber Abaci Leonardo mòstra pel primièr còp, amb d'exemples per cada cas, la superiorioritat de la numeracion arabia sul sistèma roman preexistent. E aquel èra pas lo primièr libre escrich a Itàlia que tracte de la numeracion arabia, mas degun de per avant avián fach de forma tant espandida e amb un contengut tant rasonat.
Fibonacci precedís a l'estampariá, atal, los seus libres son de manuscrits. D'aquel dels seus libres encara tenèm copiás del Liber Abaci (1202), Practica Geometriae (1220), Flos (1225), e del Liber quadratorum. Mas, sabèm qu'escriguèt qulques autres textes, que, malaurosament, son perduts. Lo seu libre d'aritmetica comerciala Di minor guisa es perdut coma lo seu comentari sul Libre X dels Elements d'Euclides que conteniá un tractament numeric dels nombres irracionals qu'Euclides aviá aproximat del punch de vista geometric. Tanben faguèt un trabalh suls nombres carrats, que se coneissiá l'existéncia d'un manuscrich a Florença en 1768, mas foguèt pas trobat.
Se pòt pensar que dins una epòca ont Euròpa èra pauc interessada a l'erudicion, Fibonacci seriá estat plan ignorat. Pasmens, èra pas lo cas, e lo grand vam per la seuna òbra sens dobte contribuguèt fortament a la seuna importància.
Frederic II, l'emperaire del Sant Empèri Roman Germanic èra estat coronat pel papa a la Glèisa de Sant Pèire de Roma en novembre de 1220. Frederic II aparava Pisa dins los conflictes amb Genèva sul mar e amb Luca e Florença sus tèrra, e l'utizèt fins a 1227 per consolidar lo seu poder en Itàlia. Lo contaròtle de l'Estat foguèt introdusit en oel comèrci e la indústria, e foguèron formats de funcionaris civils per susvelhar aquel monopòli a la Universitat de Nàpols que Frederic fondèt per aquò en 1224.
Frederic coneguèt l'òbra de Fibonacci mejans los erudits de la seuna còrt qu'avián mantingut una correspondéncia amb el al seu retorn a Pisa vèrs 1200. Aqueles erudits que Michael Scotus qu'èra l'astrològ de la còrt, Theodorus Physicus lo filosòf de la còrt e Dominicus Hispanus que suggeriguèt a Frederic que Fibonacci venga amb el quand la còrt èra a Pisa a l'entorn de 1225.
Leonardo venguèt l'amic e l'pste de l'emperaire Frederic II, que l'interessèt a las matematicas e a la ciéncia.
Johannes de Palèrme, un autre membre de la còrt de Frederic II, presentèt un ensems de problèmas coma desfís al grand matematician Fibonacci. Tres d'aqueles problèmas foguèt resòuts per Fibonacci e donèt las solucions dins lo libre Flos qu'envièt a Frederic II.
Aprèp de 1228 i a sonque un document conegut de Fibonacci. Aquel es un decrèst de la Republica de Pisa en 1240 que s'autreja un salari al:
... seriós e cultivat Maestro Leonardo Bonacci ....
Aquest salari foguèt autrejat a Fibonacci en reconeissença pels servicis reduts a la ciutat, coma conselhièr suls tèmas de comptabilitat e ensenhament dels ciutadans.
Òbras matematicas
thumb|right|Compus del Liber Abaci de Leonardo da Pisa Cap escrivan crestian aviá introduch de nombres arabis o indians a cap de luòc de la cristianitat avant la publicacion del Liber Abaci. Los manuscrichs existents, e aqueles que semblan aver existich de per avant, seriá estat ascrichs per de josieus e de crestians espanhòls, dentre los moros. Lo Dr. Peacock ("Encyclopedia Metropolitana") èra arribat a la conclusion que las òbras de Fibonacci son las primièras que presenta aqueles chifres. Se cal destacar que l'autor èra pas conegut fins al sègle XVII, quand los manuscrichs foguèron descobrèt a Floréncia per Giovanni Targioni Tozzetti. Mas, los comentàris de Commandine e Bernard mòstran que se coneguèt ja dins un periode precedent.
Liber Abaci
thumb|right|300px|Algoristme de multiplicacion per gelosiá. Se dessenha una gelosiá segon una figura que los nombres de multiplicar s'escrivon al naut e a drecha, a cada carrat s'escrivon separats per la diagonala los dos chifres resultat de multiplicar lo chifra de la linha pel chifra de la colomna. Fin finala se soman las diagonalas e s'obten lo resultat de la multiplicacion.
Quan apareguèt lo Liber Abaci de Leonardo pel primièr còp, pas que pauc d'intellectuals europèus coneguèron lo nombres indòarabias mejans de traduccions dels escrichs del matematician àrab del sègle IX, Al-Khwarizmi.
Dins lo Liber Abaci (1202) Fibonacci presenta lo nomenat modus Indorum (metòde dels indians), que nomenam ara los nombres arabis (Sigler 2003; Grimm 1973). Lo libre prepausa una numeracion amb los nombres 0 a 9 e determina la seuna notacion posicionala. Lo libre mòstra la granda practicitat d'aquel "nòu" sistèma de numeracion, mejans l'usatge de la multiplicacion per gelosiá (tipe de multiplicacion algoritmica) e la fraccion egipciana, tot l'aplicant a la comptabilitat, la conversion de mesuras e peses, calculs d'interés, cambi de monèdas e d'altres aplicacions.
Lo libre foguèt fòrt plan recebut dins tota Euròpa instrucha tot provocant un impacte prigond dins la pensada europèa.
Liber Abaci tanben pausa e resòlv, un problèma qu'implica la creissénça d'una ipotètica populacion de conilhs sus una basa d'ipotèsis fictiva. La solucion, de generacion en generacion, es una seguida de nombres mai tard coneguda coma Seguida de Fibonacci. Pasmens aquela seguida èra ja coneguda per de matematicans indians del sègle VI, mas foguèt Fibonacci, mejans aquel libre, que l'introduguèt en Occident.
Successió de Fibonacci
Lo calcul dels parelhs de numerators e denominators obtenguts per la fraccion continua balha las valors seguentas (1,1), (2,1), (3,2), (5,3) ...; lo denominator d'una fraccion es lo numerator de la fraccion precedenta. Es tanben egal al nen tèrme de la seguida de Fibonacci (un). Se definís per recurréncia : Los dos primièrs tèrmes son egals a 1 e cadun dels autres es la soma dels dos que lo precedisson. Per obtenir una bona aproximacion del nombre d'aur, sufís de causir una valor de n sufisentament granda e considerar la fraccion un+1/un. En tèrmes matematics, aquò s'exprimís jos la forma seguenta :
La velocitat de convergéncia es granda, la diferéncia entre un+1/un e φ es, en valor absoluda, inferiora a l'invèrs del carrat de un.
Se la seguida de Fibonacci permet de determinar una aproximacion del nombre d'aur, la recipròca es veraia. Segon la formula seguenta :
coma la valor |1-φ|n va demenissent quand n creis, e tend vèrs 0, es totjorn sufisentament pichona per poder èsser negligida, sufís de prendre l'entièr pus pròche de l'expression precedenta en negligissent lo tèrme en (1 - φ)n, s'obten :
Aquela proprietat se verifica per tota seguida definida per la relacion de recurréncia un+2 = un+1 + un, independentament de las valors dels dos primièrs tèrmes u1 e u2.
L'estatua de Leonardo
thumb|Monument a Leonardo de Pisa (Fibonacci), fach per [[Giovanni Paganucci e acabat en 1863, al Camposanto de Pisa]]
A Pisa, al claustre del cementèri istoric Camposanto se tròba una estatua de Leonardo, amb una inscripcion que dich: Ampere Leonardo Fibonacci Insigne Matematico Pisano del Secolo XII. Es un produccion de fantasiá artistica perque cap imatge o representacion contemporanèa de Leonardo existís.
L'estatua foguèt promoguda per dos membres del govèrn provisional de l'ancian grand ducat de Toscana, Bettino Ricasoli e Cosimo Ridolfi que promulgèron un decrèst pel finançament de l'estatua lo 23 de setembre de 1859. L'ecultèt lo florentin Giovanni Paganucci que l'acabèt en 1863.
A l'epoca del Faissisme las autoritats decidiguèron de desplaçar a Pisa l'estatua de Leonardo en 1926, e coma doass autras estatuas de ciutadans prestigiosos de Pisa, foguèron sortit del Camposanto e cap a luòcs publics e plan visibles. L'estatua de Leonardo foguèt plaçada al tèrme miègjornal del Ponte di Mezzo. Pendent la Segonda Guèrra Mondiala foguèt destruït lo pont en 1944 dins los combats per Pisa, e l'estatua foguèr servada e olbidada. Dins los ans 1950 se tornèt descobrir, foguèt restaurada provisòriament e plaçada dins lo pargue Giardino Scotto a la dintrada orientala de la ciutat. E dins los 1990 l'administracion de vila de Pisa decidiguèt de restaurar l'estatua e de la far demorar dins lo seu luòc d'origina al Campo Santo.
Yitzhak Ben-Zvi
Yitzhak Ben-Zvi (יצחק בן-צבי en ebrieu) (1884-1963) avocat e òme politic, foguèt president d'Israèl entre 1952 e 1963.
(140) Siwa
(140) Siwa es un asteroïde.
Cabreros del Río
Cabreros del Río es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Saint-Savin (Gironda)
Saint-Savin qu'ei ua comuna francofòna, administrada peu departament de Gironda de la region d'Aquitània.
Referéncias
.
Sirima
Sirima Nicole Wiratunga, coneguda per son pichon nom Sirima, es una cantaira franco-srilankesa (Francesa, e de soca Bretona tanben per sa maire, Srilankesa per son paire), nascuda lo 14 de febrièr de 1964 à Isleworth en Anglatèrra e mòrta assasinada per son companh lo 7 de decembre de 1989 a París.
Es coneguda en França per aver cantat en duò ambe Jean-Jacques Goldman lo tube Là-bas, gròs succès francofòn tre de la fin de l'annada de 1987. A sortit un album sonque, A part of Me en 1989, cantat integralament en anglés, la lenga de son enfància (passada en partida en Anglatèrra).
(141) Lumen
(141) Lumen es un asteroïde.