cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tunisia
Economia
Tunisia a una economia divèrsa, ont los sectors de màger importància son l'agricultura, mineracion, energia torisme, petròli e manufacturas. Del temps que demòra lo pes del contraròtle governamental suls tèmas economics, s'es anat redusint pauc a pauc amb la creissença de la privatizacion, una simplificacion de l'estructura en los impòstes, e un tractament mai adaptat sul deute. La creissença reala èra de 5,0% dins lo decenni de 1990, e l'inflacion seguiguèt en casuda fins a 2006. L'aument dins lo comèrci e lo torisme son estats los elements clau per la creissença economica establa.
L'associacion entre Tunisia e l'Union Europèa, la primièra entre l'UE e un país mediterranèu, dintrèt en vigor lo 1èr de març de 1998. Jos aquel acòrdi, Tunisia acceptèt de facilitar lo comèrci amb los Estats Units dins lo decenni de 2000. Màger privatizacion, e desliurança del còde dels investiments per atraire d'investiments estrangièrs, e desvolopament en l'eficiéncia del govèrn son los rèptes pel futur de Tunisia. Segon lo British Philip's university atlas del 2000, Tunisia possedís una resèrva de fosfat dins la part centrala del país.
Economia de Cambòtja
thumb|left|La vila de [[Phnom Penh.]] L'economia de Cambòtja a experimentat un rapid progrès en lo darrièr decènni. La renda per capita, malgrat s'aumentèt rapidament, es bassa en comparason de la majoritat dels païses vesins. Dempuèi l'an 2004 l'indústria de raubas, lo bastiment, l'agricultura e lo torisme an condusit la creissença del país. Lo PIB creissèt pus de 6% a l'an entre 2010 e 2012. La manufactura de ròbas emplega actualament pus de 400 mila personas e respond per 70% de las exportacions del país.
L'economia se detenguèt considerablament entre 1997 e 1998 a causa d'una crisi economica regionala, la violéncia civila e las luchas politicas intèrnas. En 1999, après 30 ans consecutius de guèrra, l'economia de Cambòtja progressèt mercé a las reformas realizadas, en obtenent a la fin d'aquel an una creissença de 5%. Malgrat las sevèras inondacions, lo PIB cresquèt 5% l'an seguent, 6,3 % en 2001 e 5,2 % en 2002. Entre 2004 e 2008 l'economia cresquèt en mejana de 10% l'an.
Lo torisme es l'industria de màger creissença en Cambòtja tre l'an 2000. Dels 154,000 estrangièrs que visitèron lo país en 1993, se passèt a 1,700,000 en 2005, 20% mai qu'arunan. Gastèron mil 1400 milions de dolars, es dire lo doble de çò que lo govèrn recep pels impòstes.
S'es trobat recentament de grandas resèrvas de gas natural e de petròli en las siás aigas territorialas.
Èta
Èta (η en minuscula, Η en majuscula) es la setena letra de l'alfabet grèc.
Kappa
Kappa o Capa (κ en minuscula, Κ en majuscula) es la desena letra de l'alfabet grèc.
Roncq
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Le Châtelet
Le Châtelet es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ribadavia
Ribadavia es un municipi de la província espanhòla d'Ourense e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Òmicron
Òmicron (ο en minuscula, Ο en majuscula) es la quinzena letra de l'alfabet grèc.
Marçal
Marçal (Marsal en francés) es una anciana comuna occitana. Èra administrada pel departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Dempuèi lo 1èr de genièr de 2016 es una comuna delegada de la comuna nòva de Bèlagarda e Marçal.
Riós
Riós es un municipi de la província espanhòla d'Ourense e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
L'Origina del mond
drecha|sens_quadre|250x250px L'Origina del mond (en francés : L'Origine du monde) es un quadre de nud femenin realizat per Gustave Courbet en 1866. S'agís d'una pintura a l'òli de 46 × 55 cm, expausada al Musèu d'Orsay dempuèi 1995.
Quévert
Kever en breton ( Quévert en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Quévert Se situa al nòrd-oèst de Dinan #qu'ela limitrophe, separada per la via rapida N176.
Quévert se situe au nord-ouest de Dinan dont elle limitrophe, séparée par la voie rapide N176.
Istòria
Quévert Existís dempuèi la e i aguèt ligat a Corseul de contunh a Sant-Malo. Coma las autras municipalitats franceses, elegís la siá primièra municipalité en 1790.
La, una jove femna de 28 ans, emplegada del restaurant McDonald's de Quévert, a aucit per una pompa #qu'espeta sus lo sieu luòc de trabalh. L'atemptat es generalament atribuit a la mouvance indépendantiste bretonne, Sustot perque l'explosiu utilizats provengan dels stocks amagats a Plévin en setembre 1999. Los tres indépendantistes jutjats per aquel atemptat an #èsser definitivament absolguts l'an 2009.
Quévert existe depuis le et fut rattachée à Corseul puis à Saint-Malo. Comme les autres communes françaises, elle élit sa première municipalité en 1790.
Le 19, une jeune femme de 28 ans, employée du restaurant McDonald's de Quévert, est tuée par une bombe qui explose sur son lieu de travail. L'attentat est généralement attribué à la mouvance indépendantiste bretonne, notamment car les explosif utilisés proviennent des stocks dérobés à Plévin en septembre 1999. Les trois indépendantistes jugés pour cet attentat ont été définitivement acquittés en 2009.
Kirschnaumen
Kirschnaumen es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Merens (Gers)
Merens (Mérens en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, lo nom de Merens que ven deu nom gotic d'òme Meris, dambe'u sufixe germanic -ing. Segon los Féniés, Merens que ven deu nom germanic d'òme Mero, dambe'u sufixe -ingos. Segon Negre, lo nom de Merens que ven deu nom germanic d'òme Mirus, dambe'u sufixe -ingos.
Ronchin
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Ronchin En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px Limitrophe de las vilas de Lille al nòrd, Lezennes a l'èst, Lesquin al sud e Faches-Thumesnil a l'oèst. La siá altitud es superiora a aquela de Lille.
thumb|left|Ronchin dans son canton et son arrondissement|180px Limitrophe des villes de Lille au nord, Lezennes à l'est, Lesquin au sud et Faches-Thumesnil à l'ouest. Son altitude est supérieure à celle de Lille.
Istòria
Traces De peuplement abans la nòstra ère, la vila a traversat per d'ancianas vias romaines.
Rumcinium : Domeni del abbaye de Marchiennes al (diplôme de l'emperaire Charles II lo Chauve als Archiu nacional francés, datat de 877 en confirmant los bens del abbaye), la vila i aguèt cremat per las Lorrains en 1640, ocupada per las tropas del rei sol en 1650, estrossejada per la peste en 1663.
A las pòrtas de Lille, #partejar l'astre de la siá poderosa vesina e patís totes los contrecoups dels bancs e combates #que s'i #liurar. Important essor industrial a.
Dintre los ans 1950 e 1960, las doas parts de Ronchin, an #èsser amassadas per un nombre important d'ostals #que constituisson la Vila jardins. En los ans 70 dels bastiments se son implantats al luòc-dich "Lo Camp del Cerf" e constituisson una 4 quartièr de la vila. Dempuèi 1990 un cinquen quartièr s'es bastit sus las nautors dominants lo Camp del Cerf.
Traces de peuplement avant notre ère, la ville est traversée par d'anciennes voies romaines.
Rumcinium : Domaine de l'abbaye de Marchiennes au (diplôme de l'empereur Charles II le Chauve aux Archives nationales françaises, daté de 877 confirmant les biens de l'abbaye), la ville fut brûlée par les Lorrains en 1640, occupée par les troupes du roi soleil en 1650, ravagée par la peste en 1663.
Aux portes de Lille, elle partagea le sort de sa puissante voisine et subit tous les contrecoups des sièges et combats qui s'y livrèrent. Important essor industriel au.
Entre les années 1950 et 1960, les deux parties de Ronchin, ont été réunies par un nombre important de maisons qui constituent la Cité jardins. Dans les années 70 des constructions se sont implantées au lieu-dit "Le Champ du Cerf" et constituent un 4 quartier de la ville. Depuis 1990 un cinquième quartier s'est construit sur les hauteurs dominants le Champ du Cerf.
Ans 1650
../.. | Ans 1620 | Ans 1630 | Ans 1640 |  Ans 1650 | Ans 1660 | Ans 1670 | Ans 1680 | ../..
Istòria
1651 : mòrt dau shogun Tokugawa Iemitsu que foguèt remplaçat per son fiu ainat Tokugawa Ietsuna, un enfant de 10 ans. Una regéncia foguèt donc formada a l'entorn de Sakai Tadakatsu, Sakai Tadakiyo, Inaba Masanori, Matsudaira Nobutsuna e Hoshina Masayuki (→ 1663). Deguèron rapidament reprimir una temptativa de còp d'estat organizat per un grop de ronins favorables a l'ancian clan Toyotomi destruch en 1615. 1652 : dins lo sud d'Africa, fondacion dau comptador dau Cap per leis Olandés. 1652 : en Japon, insureccion de ronins dins l'illa de Sado. Reprimida amb violéncia, foguèt la darriera revòuta importanta dau rèine de Tokugawa Ietsuna.
1648-1653 : en França, maugrat lo succès representat per lei Tractats de Vestfàlia, lei tensions deis ans precedents a prepaus dei questions fiscalas e dau partiment dau poder politic entraïnèron d'insureccions popularas que se transformèron en guèrra civila. Complèx, lo conflicte opausèt lei partisans dau poder reiau (Ana d'Àustria, Mazarin...) a una coalicion de maucontents favorables a una limitacion d'aqueu poder (aristocracia auta, borgesiá...). S'acabèt per una victòria de l'armada reiala que permetèt de renfòrçar l'autoritat dau govèrn.
1654-1659 : represa dei combats entre Francés e Espanhòus. Consequéncia de la Guèrra de Trenta Ans, lo conflicte s'acabèt per una victòria francesa amb l'annexion de Rosselhon, d'una partida de Cerdanha e de quauquei vilas dau nòrd-èst foguèron annexats per França. 1656 : en Indonesia, la decision de la Companhiá neerlandesa deis Índias orientalas de concentrar la cultura de clavet dins sei possessions d'Ambon conoguèt un succès important amb la somission dau sultan de Ternate obligat d'acceptar la destruccion de sei culturas de clavet en cambi d'una ajuda per redurre certanei rebellions activas sus son territòri. 1657 : en França, condamnacion oficiala dau jansenisme. Pasmens, aquela decision se turtèt a una viva resisténcia e la repression dau jansenisme durèt fins a la fin dau rèine de Loís XIV. thumb|right|Representacion [[japonesa dau Grand incendi de Meireki.]] 1657 : incendi catastròfic de la vila d'Edo (2-5 de març) que destruguèt 60 a 70% de la capitala dau Shogunat e tuèt probablament 100,000 abitants. Lei trabalhs de reconstruccion durèron fins a 1659. 1658-1659 : mòrt de l'emperaire mogòl Shah Jahan. Una guèrra civila opausèt sei quatre fius fins a la victòria finala dau prince Aurangzeb.
Cultura
1659 : en França, premierei representacions dei pèças de teatre Œdipe (Corneille) e Les Précieuses ridicules (Molière).
Sciéncias e tecnicas
thumb|right|Gravadura representant l'experiéncia de Magdeborg. 1654 : demonstracion de la premiera pompa capabla de crear un vuege dins una esfèra sarrada per Otto von Guericke (1602-1686) a Magdeborg. Aquò permetèt de refutar d'un biais definitiu lo principi horror vacui que postulava l'inexisténcia dau vuege dins la natura. 1654 : concepcion dau premier termomètre vertadier per Ferrand II de Medicis. Dins un tube sarrat per limitar l'influéncia de la pression atmosferica, aguèt d'observar la dilatacion d'un liquid (etanòl) en plaça de la dilatacion de l'aire, metòde utilizat dins lei termoscòpis. 1654 : correspondància entre Pèire de Fermat (1601-1665) e Blasi Pascal (1623-1662) a prepaus d'una question pausada per Antoine Gombaud sus lo partiment dei ponchs d'una partida non acabada es sovent retenguda coma la data d'aparicion dei probabilitats modèrnas. D'aparéncia simpla, la question necessitèt de desvolopar d'otís matematics novèus per trobar una solucion capabla de despartir, de maniera equitabla, lei somas encara en jòc. Es sovent considerada coma l'origina dei probabilitats matematicas modèrnas. 1655 : descubèrta per Christian Huygens dau satellit naturau principau de Saturne. Foguèt dich Titan. 1656 : identificacion de l'anèu de Saturne per Christian Huygens. D'efiech, l'estructura èra estada descubèrta en 1610 per Galileo Galilei mai lei capacitats dei telescòpis dau periòde avián pas permés de'n comprendre la natura vertadiera. 1656 : premiera utilizacion d'expausants negatius per l'Anglés John Wallis. 1657 : interessat per lei trabalhs de 1654-1655 menats per Fermat e Pascal sus lei probabilitats, Christian Huygens (1629-1695) estudièt tanben lo subjècte e publiquèt 1657 lo premier tractat sus la teoria probabilista : De ratiociniis in ludo aleae (Rasonaments sus lei jòcs de dats).
Jacme IV d'Escòcia
Jacme IV d'Escòcia (Castèl de Stirling, Escòcia, 17 de març de 1473 - Flodden, Anglatèrra, 9 de setembre de 1513) foguèt rei d'Escòcia, filh de Jacme III e de Margarida de Danemarc.
Sometèt los darrièrs senhors de las Ebridas qu'acceptavan pas son autoritat. Fondèt l'Universitat d'Aberdeen en 1494 e en 1496 promulguèt una lei en favor de l'ensenhament obligatòri. Durant son regne se produguèt l'espelida de la literatura escocesa en scots. En 1503 esposèt Margarida, filha d'Enric VII d’Anglatèrra, encara que va mantenir l'aliança amb França. Quora Enric VII d'Anglatèrra moriguèt, envasiguèt Anglatèrra amb lintencion de n'ocupar lo tròn, mas Enric VIII d'Anglatèrra destrusiguèt son armada a la batalha de Flodden, ont moriguèt pendant lo combat.
Lentiol
Lentiol es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vitrac (Cantal)
Vitrac (Vitrac en francés) es una comuna auvernhata situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
Pèira (Lanas)
Pèira (Peyre en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
La prononciacion qu'ei ['pɛjrə]. Las fòrmas ancianas que son in tenutera de Peyra en 1270, dominus de Petra, en latin, en 1299, Peyra au sègle XIII, La Peyre en 1305, Peire (mapas de 1638, de 1714 e de 1733).
Dauzat e Rostaing, Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, que comprenen lo nom com pèira, resultat deu latin petra, dab precisions : arroeinas anticas eventualas per Dauzat e Rostaing, sens de pèira hita, « bòrna termièra » enter Shalòssa e Bearn per Negre, ròc devath un castèth o megalit per Astor,.
Bénédicte Boyrie-Fénié qu'ei d'acòrd dab los collègues suu resultat deu latin petra; que precisa l'abséncia d'article hè pensar a ua fixacion deu nom abans lo sègle X. Dens aqueth territòri enter Shalòssa e Bearn, lo cas d'ua bòrna qu'ei probable, atau com ditz Ernèst Negre.
Istòria
thumb|350px|center|La glèisa de Nosta Dauna de Pèira
.kerryhotels
("ostalariás Kerry", en anglés) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa multinacionala Kerry Trading Co. Limited. Es en servici dempuèi lo 5 de març de 2016.
Timèu (Platon)
Escrich vèrs -360, lo Timèu deviá compausar una trilogia amb lo Critias e l’Ermocrata, mas pas res d’aqueste darrièr dialòg jama foguèt trobat; Friedrich Nietzsche suausa que Platon incorporèt o retoquèt l’Ermocrata e l’apondèt al tèxtes de Las Leis. Aquesta trilogia aviá per projècte de descrire las originas de l’univèrs, de l’òme e de la societat. Segon Luc Brisson, lo Timèu aparten al darrièr periòde de Platon.
L’origina de l’univèrs
La cosmologia desvolopada dins lo Timèu restablís los projèctes dels fisiològs presocratics que, a partir del sègle VI Abc, prenon lo relais dels poètas dins l’assag d’ofrir una explicacion de l’origina e de l’evolucion de la realitat fisica, lo cosmos, dempuèi lo Caòs primordial, alternativa racionala a la cosmogonia dels racontes mitics, coma aquesta d’Esiòde a l sègle Ab<abbr class="abbr nowrap" title="avant Jésus-Christ">C. . De fach, lo Timèu es lo premièr obratge de cosmologia que coneissem dins son integralitat.
La coneissença scientifica
Dins los diferents tèxtes titulats Sus la nature (περι φυσεος) de pensaires coma Anaximandre, Eraclit, Epicur, e Parmenides entre autres produson un discors que, al delà del macrocosme, tracta tanben del microcosme, de l’origina e de la natura dels èssers vivants, de l’òme e de la societat, ofrissent atal un vejaire politic defendent un modèl d’organizacion de la ciutat qui se vò fondat sus una vision del mond. Luènh de se limitar a la cosmologia e a las interrogacions sus la natura del mond fisic, lo Timèu aborda d’autres domènis coma las matematicas, la biologia, la quimia, la medecina, la psicologias, la politica, la religion, entre autres. Lo dialòg comença per un resumit de la constitucion ideala, puèi contunha per la guèrra victoriosa de l’Atenas d’anata contra l’enemic atlant e la casuda de l’Atlantida. Platon cerca atal a fondar la constitucion ideale desricha dins La Republica en montrant que dins l’Atenas d’antan, las causas èran confòrmas a aqueste modèl d’excelléncia, que d’esprel respondava als objectius d’un èsser uman que trobava sa pla!a dins aqueta ciutat, aqueste univèrs organizat.
La pluralitat dels movements
Platon, parlant de la quantitat del movement, pausèt coma principi que lo temps es inseparable del movement, Teofrast dich al contrari que li es pas necessàriament ligat. De totes los movements, lo melhor es aqueste que produsem se-mèsme en se-mèsme; qu’es aqueste que sembla mai movements de l’intelligéncia e a aqueste de l’univèrs; lo movement que ven d’altrú val pas aquel.
Lo temps
La mesa en òrdre del monde sensible pel demiurg se fa dins lo temps. Platon, dins lo Timèu, parla de las Idèas eternalas, ni cambiadissas, ni mouventas, e que s’aplican a las formas intelligiblas (sens origina) tant als dieus qu’als òmes, fabricadas dins lo temps pel demiurg. Çò que comença s’inscrch dins lo temps, qui passa e damatjat pel vielhum ; aqueste degalhatge acaba d’èsser per la mòrt ; sol lo divin patís pas de dependéncia de quina autra natura que siá, e lo divin, lo demiurg son autosufisents. Segon Teofrast, Platon èra d’opinion qu’es lo temps qu’anima e fa tornejar l’univèrs. Platon explica que l’òme a d’afinitats amb lo divin, e tend a se n’aprochar, Al biais de l’uèlh que conten en se d’elements luminoses, e cerca enseguida la lutz.
Sigma
Sigma (σ en minuscula, Σ en majuscula) es la dètz e ochena letra de l'alfabet grèc.
Timèu (Platon)
Retorica
L’opinion es una fluctuacion de pensada que mena al discors verai, lo discors verai pòt portar pas que sus çò qu’es e non pas çò que ven.
Plaça del mite dins lo Timèu
Lo Timèu es un raconte: Segon lo raconte del Timèu, lo temps es l'imatge mobil de l'eternitat immobila. Lo filosòf pòt pas mai, e farà donc coma lo poèta: tenir un discors que poira pas èsser dich verai o fals, que pas degun aurà pas podut èsser lo testimòni. Lo Timèu conten un grand nombre de punts comuns amb lo mite. Lo mite es formalament un raconte, es a dire un discors que se desplega dins lo temps, e que descriu çò que fan de personatges.
La tèrra, plaçada al centre, vira a l’entorn del sieu axe.
La comparason timèa de l’opinion veraia e l’intellècte
L’opinion veraia, concepcion que la persuasion pòt pas trantalhar, fa pas gaire de diferéncias amb l’intelligéncia, tot çò que nòstres organs atengan deu èsser admés coma perfièchament real. Mas cal destriar aquestas doas causas, que se forman en nosautre de biais separat e amb des caractèrs diferents: una ven de la sciéncia, l’autra de la persuasion: una es sempre en conformitat a la drecha rason, l’autra sens rason; l’una es inebranlabla, l’autra pòt trantalhar. L’opinion veraia aparten a totes los òmes, l’intelligéncia pas qu’als Dieus.
Lo metòde ipoteticodeductiu
Per resòlvre lo problèma de la coneissença scientifica, Platon realiza çò que vendrà lo metòde de quina que siá metòde scientific: lo metòde ipoteticodeductiu. Consistís a pausar a priori una lista d’axiòmas presupausats, puèi verificar, en se fondant sus de règlas d’inferéncia, de logica, se la proposicions que se ven a déduire dels axiòmas (los teorèmas) presentan una correspondéncia convenabla e rasonabla amb las donadas d’observacions. Sonque, dins lo Timèu, Platon pausa los axiòmas a posteriori. Mai, sas règlas d’inferéncias son implicitas. Fin finala, las observacions e verificacions experimentalas i son gaireben inexistentas: Platon utiliza pauc l’observacion per mostrar la validitat de son sistèma. Atal, Platon pren pas l’observacion coma punt de començament, ni coma critèri de validitat de son sistèma: i a pas que tres experiéncias fachas tot lo long de l’òbra:
Platon critica l’idèa de sometre tal o autre aspècte de sa teoria a una experiéncia locala, contrarotlada e repetibla; per el, la verificacion experimentala implica una reproduccion exacta de la natura, çò qu’es impossible. Mai, l’observacion e la verificacion son confronadas a d’obstacles màger. En efièch, per far aquò scientificament, cal i far dintrar una cèrta nocion de mesura. Mas, a aquesta epòca, los instruments de mesura precís existisson pas. Pas degun a de mesura comuna, e las matematicas son encara a lor estadi primitiu.
Biologia
Platon dich que lo caud es çò que desagrega per l’agudesa dels angles; lo freg se produtz quand, deslargats de l’umiditat, los elements mai bas podent pas dintrar butan los mai nauts en cercle. A aquesta lucha, Se dona lo nom de tremblament e a la sensasion aqueste de freg; lo problèma es que dins lo tèxte de Platon, los elements bas e los elements nauts semblan jogar un ròtle invèrs,. La sensacion es un movement transmes a l’alma mejans lo còrs amb los organs dels sens, una informacion estrangièra a la rason, un transpòrt dins l’alma. La percepcion del negre e del blanc, colors que Platon ten per èsser d’afeccions, depend respectivament d’una contraccion del canal ocular o d’una dilatacion. Precisa tanben que son pas de « proprietats », que s’agís d’un organ de la vista, mas parlan de « caractèrs ». Segon lo Timèu, la bila a per foncion que de liberar la partida de l'alma que se trapa dins lo fetge e de la condensar; quand s’espandís liuarament, fa l'alma gauga.
La Pronòia
Dins los tèxtes platonicians lo mot grèc pronoia es rare: Es present pas que dins tres dialògs, lo Fèdra, lo Timèu e Las Leis, dins lo sens juridic de « premeditacion ». Dins lo Timèu, aqueste mot significa proprament « providéncia » dins dos passatge. Mas aquò implica pas que la nocion de providéncia divina siá, dins la filosofia de Platon, un element marginal. De fach, la providéncia es plenament a l’òbra dins lo libre X de las Leis. La nocion de providéncia divina ocupa dins la filosofia de Platon una plaça centrala, que es pas que en utilizant aquesta nocion que Platon pòt coma cal resòlvre lo problèma de las causas de la generacion e de la corrupcion pausat dins los darrièrs passatges del Fedon.
Del fuòc
Dins lo Timèu, Platon explica que lo fuòc coma element existís pas unicament jos forma de flama: mesclat a l’aiga o a l’aire, dona de calor e jòga un ròtle dins la digestion o la respiracion.
L’oposicion entre mite e explicacion
Dins lo mite, Se pòt pas dire se l’istòria contada es veraia o falsa. Es le cas del Timèu: i a una cèrta temporalitat. Lo personatge principal, lo demiurg, comença a obrar abans de demandar a sos ajudas d’acabar son trabalh, segondats « al final » per l’Alma del mond. Mai, la còra se manifèsta al demiurg, d’aquí ven una novèla pròva de temporalitat. Fin finala, la Necessitat es assimilada a un individú rebèl que lo demiurg cercarà a persuadir. Lo Timèu es un mite que, al subjècte de l’intervencion de Timèu, se dobla d’un raconte (e non pas d’un simple dialòg). Lo tèrme eikos (epitèt) se traduch mai sovent per « versemblant » ; significa al sens estricte « que pòrta sus las copias de las formas intelligiblas, es a dire sus las causas sensiblas ». En efièch, segon Luc Brisson, Timèu parlè del mond sensible, aquò essent pas qu’una copia d’una forma intelligibla, lo « vivent ense ». En consequéncia, lo discors de Timèu pòt pas èsser dich verai. Èsser qualificat de discors verai es un privilègi qu’aparten al discors sus las formas intelligiblas. Son discors pòt èsser sonque semblable al discors verai, precisament que s’agís d’un discors tenent de la cosmologia, del mond sensible qu’es copia de l’intelligible (de las Idèas). Dins lo Timèu l’òme es fach per contemplar l’intellècte divin, dotat de vida e de movement: de las realitats sensiblas imitant de realitats intelligiblas; l’òme es ni injust o marrit de son plen grat.
Aqueste enlusiment sus l’estatut dels eikos nos mena a veire que, per Platon, la cosmologia deu resòlvre un problèma repausant sus une conviccion grèga que dich que:
Atal, lo mond sensible, qu’a pas de realitat veraiia e qu’es somés al cambiament de contunh, deuriá demorar desconegut. Segon Platon, lo mond sensible es nonreal; solas las Idèas lo son. Mai, lo mond sensible es somés al cambiament de contunh, al contrari de las Idèas eternalas, que son ni cambiadissas ni moventas.
Las matematicas
Dins lo Timèu, Platon fa de las matematicas. Son per el l’instrument permetent d’exprimir unas de las consequéncias venent dels axiòmas pausats. Aristòtel fa lo repròchi a Platon d’aver resumit la filosofia e de matematicas; mai ignora las matematicas e torna al lengatge ordinari.
Critica de la fisica presocratica
Lo Timèu benlèu foguèt inspirat per l’agach critica portat sus la fisica presocratica – subretot sus Anaxagòr, un fisician. Dins lo Fedon, Platon expausa sas relacions amb las fisicas anterioras. Los enjòcs son de situar lo projècte filosofic de Platon al respècte de sos predecessors. Per Socrates, la fisica vòl resòlvre las questions de l’origina del vivent, de la pensada, dels fenomèns terrèstres e celèstes. Capita pas a la coneissença esperada, e tanben, la fisica li desaprenguèt sens pas res li aprene:
Las causas son classificadas per Aristòtel en quatre tipres:
Segon Socrates, per Anaxagòr, lo mecanisme pren lo dessús sus l’òrdre de la finalitat. Mai, Anaxagòr confond las causas amb las condicions d’existéncia, confond la fin amb los mejans. Fin finala, l’istòria de la fisica es una succession de pensaires a la recerca de causas vodadas a la caducitat, que son pas las veraias causas.
Condicions d’intelligibilitat del mond sensible
Per poder conéisser lo mond sensible, Platon fa l’ipotèsi de tres tipes d’entitats ipoteticas sens que lo mond sensible demorariá desconegut:
Dins l’articulacion dels tres concèptes, lo Timèu passa de la fisica a la metafisica, quitament se Platon destrai pas los dos. Lo Timèu pòt èsser a l’encòp especulacion teorica, fisica e metafisica, e a per objectiu l’establiment d’una etica. L’etica rejonh la fisica que la contemplacion de l’univèrs sensible es, segon Platon, una estapa indispensabla a la contemplacion de las formas intelligiblas – contemplacion que determina la valor morala de tota existéncia umana.
Lo Faeton platonician
Segon loTimèu de Platon, la vertat rèire lo mite es deguda a Solon, que lo contèt a sos descendents a son retorn d’Egipte : « Çò que contan los Grècs de Faeton, filh del Solelh, que, volent menar lo carri de son paire e podent pas lo manténer dins la rota ordinària, abrandèt la tèrra e moriguèt el mèsme folzejat, Sembla fòrça a una fabla; çò qu’i a de verai, es que dins los movements dels astres a l’entorn de la tèrra, pòt, a d’intervals de temps, se passar de catastròfas ont tot çò qu’es present sus tèrra es destruch pel fuòc. Alara los abitants dels monts e dels luòcs secs e enautats peirisson mai d’ora qu’aquestes que domoran près dels fluvis e suls bòrds de la mar. Per nosaltre, lo Nil nos salv d’aquesta calamitat coma fòrça d’autres, pel desbordament de sas aigas. Quand los dieus purifican la tèrra per un deluvi, los pastres e boièrs van a l’abric suls monts, alara que los abitants de vostras vilas son levats pels torrents dins la mar. Per nosaltres, al contrari, jamai las aigas davalan d’en naut per aigar los camps: nos gisclan del sen de la tèrra. Vaquí perque avem servats los monuments mai ancians. En tot país, lo genre uman demora sempre en nombre mai o mens considerable, a mens qu’un freg o una chalor extrèma s’i opause. »
La psicogonia
L’alma es adaptada al còrs pel demiurg. Platon considèra los astres e lo cèl coma de dieus; lo cèl, còrs que conten totas las causas sensiblas, e lo temps son associats a l’alma. L’alma es adaptada al còrs e divisada segon una armonia de tres octavas constituidas dels elements.
Critica de la psciogonia
Teofrast critiquèt la psicogonia: es que lo quite movement es mogut pas que pel principi del movement pòt èsser sonque çò que donarà lo movement. Lo temps es nascut amb lo cèl, segon Platon, qu’aviá definit lo temps coma « movement del solelh, sa correguda ». Segon Teofrast, l’opinion de Platon es que es le temps qu’anima e fach virar l’univèrs.
Teogonia
Martin L. West mòstra que Platon dona una corta teogaonia dins lo Timèu, parlant de « progenituras dels dieus » ; aquesta teoria portada per Platon es segon el del Musèu d'Atenas o d’Orfèu.
De l’alma
Per Platon, l’alma es una esséncia, e una esséncia destriadas del còrs, e principi de generacion. Plutarc escriguèt un tractat titulat Tractat sus la creatcon de l’alma segon lo Timèu de Platon, que l’objècte es de desvelopar los principis segon que Platon volgava explicar la formacion de l’Alma del mond. Los astres an una alma. Segon Platon, l’espècia de l’alma umana mai nauta es demonica; s’agís d'un gèni que lo demiurg assignèt als òmes.
Posteritat
vinheta|Timèu, traduch en latin per Chalcidius (vers 321). Manuscrit del sègle X Lo Timèu provoquèt fòrça comentaris dins l’istòria:
Las rasons del vam pel Timèu son ligadas a l’escur del tèxte, daissant pensar que seriá l’expression d’una saviesa misteriosa, amagada, soma de las coneissenças umanas. Mai, aqueste tèxte a un estatut particular. Es en efièch qualificat tres còps de « mite versemblant »; al mens set còps d’« explicacion versemblanta ». Mai luènh, après unas descripcions de fenomèns, Platon remembra que seriá pas dificil de ne descriure encara d’autres en cercant sempre lo versemblant: fabricar d’explicacions e de mites per se desafar, daissar de costat l’estudi de çò qu’es eternal e discorrent. Dins lo Timèu, Platon insistís sus l’importança de l’educacion per far una ciutat e son citadan bons e astrucs; dins l’Epinomis, es l’astronomia.
Les Châtelliers-Châteaumur
Les Châtelliers-Châteaumur es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
A Rúa
A Rúa es un municipi de la província espanhòla d'Ourense e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Vic-sur-Aisne
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tau
Tau (τ en minuscula, Τ en majuscula) es la dètz e novena letra de l'alfabet grèc.
Percy
Percy pòt essèr:
Jacinto Benavente
Jacinto Benavente y Martínez (Galapagar (Madrid), lo 12 d'aost de 1866 - Escalona (Toledo), lo 14 de Julhet de 1954) foguèt un escrivan espanhòl. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura de l'an 1922.
Òbras
172 òbras entre las qualas:
Turgy
Turgy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Geografia
Turgy Es una municipalitat rurala traversat pel riu lo Landion, es una municipalitat fòrça boisée.
Turgy est une commune rurale traversée par la rivière le Landion, c'est une commune très boisée.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Buòus
Buòus (Buoux en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Rubiá
Rubiá es un municipi de la província espanhòla d'Ourense e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Ípsilon
Ípsilon (υ en minuscula, Υ en majuscula) es la vintena letra de l'alfabet grèc.
Valdis Dombrovskis
Valdis Dombrovskis (Riga, 5 d'agost de 1971) es un politician e economista leton, membre del partit conservador Unitat (Vienotība en leton). Es l'actual primièr ministre de Letònia dempuèi 2009. Foguèt anteriorament Ministre d'Economia del país entre 2002 e 2004 e puèi membre del Parlament de l'Union Europèa de 2004 a 2009.
Dos jorns aprèp lo succès considerable de la Via Catalana, Dombrovskis declarèt que lo govèrn de Letònia seriá dispausat a reconéisser l'independéncia de Catalonha.
Biografia
Valdis Dombrovskis nasquèt en 1971 dins la capitala letona, Riga, dins una familha d'origina polonesa. Obtenguèt primièr una licéncia d'economia per engenheires a l'Universitat Tecnica de Riga abans de se diplomar a la Facultat de Fisica e Matematicas de l'Universitat de Letònia en 1996. Trabalhèt en Alemanha coma assistent de laboratòri a l'Institut de Fisica de l'Universitat de Mainz de 1995 a 1996. L'an seguent trabalhèt coma assistent a l'Institut de Fisica de l'Estat Solid de l'Universitat de Letònia, e mai tard en 1997 se n'anèt als Estats Units per i far un doctorat e venguèt assistent de recerca a la Facultat d'Engenheriá Electrica de l'Universitat de Maryland fins a 1998. Aquel meteis an foguèt recrutat per la Banca Centrala Europèa coma especialista en questions macroeconomicas. Ailà progressèt professionalament per venir economiste principal en 1999 e puèi en 2001 economista en cap. Laissèt son mestièr en 2002 per se consagrar a la vida politica letona. Aquel an venguèt deputat primièr e puèi Ministre de las Finanças dins la coalicion governamentala de centre-drech dirigida per Einārs Repše.
.嘉里大酒店
(Punycode .xn--w4r85el8fhu5dnra, Jiālǐdà jiǔdiàn "ostalariás Kerry", en chinés) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa multinacionala Kerry Trading Co. Limited. Es en servici dempuèi lo 5 de març de 2016.
Montmarvés
Montmarvés (Monmarvès en francés), es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [mũ m mar’ve]. Las fòrmas ancianas son Monmarves en 1298, Mons Mirvesius en 1312, Mons Marvesius en 1365 (latinizacions). La primièra sillaba es l'occitan mont, mas las dificultats son per lo determinant. Dauzat e Rostaing lo considèran coma escur, mas lo religan sense certitud a « l'ancian provençal », amarvir, marvir, « preparar, alestir », Chantal Tanet e Tristan Hordé prepausan un nom germanic d'òme Merulfus, emb un sufixe , lo site de las comunas de Dordonha lo considèra coma escur, mas prepausa pr'aquò un nom de persona en Marv.
Castanheda (Bearn)
Castanheda (Castagnède en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [kastaɲedə]. Las fòrmas ancianas que son Castaeda au sègle XIIIau, Casteyhede cap a 1360, Castanhede en 1385, Castanhede en 1442, Castanhada en 1538, Castaignede en 1582, Castaede en 1614, Castegnede (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Castanheda que vien deu latin castaneum, « castanh, castanhèr », dab lo sufixe collectiu vegetau -eta, en latin, o -eda en gascon, segon las fòrmas mei ancianas, donc un etime teoric *castaneta. La fòrma Castanheda, despuish lo sègle XIVau, qu'ei devuda a l'atraccion de castanh (Grosclaude qu'escriu l'origina ei dirèctament castanh + -eda),.
Khi
Khi o Qui (χ en minuscula, Χ χ en majuscula) es la vint e dosena letra de l'alfabet grèc.
.kuokgroup
("geoup Kouk", en anglés) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa multinacionala Kerry Trading Co. Limited. Es en servici dempuèi lo 5 de març de 2016.
Émile Lahoud
Émile Geamil Lahoud (n. 1936) militar (general) de religion crestiana maronita, foguèt president de Liban entre 1998 e 2007.
Mélisey (Iona)
Mélisey  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Pic flamejant
Lo pic flamejant (nom traduch del francés pic flamboyant) (Colaptes auratus) es una espècia d'ausèl apertenenta a la familha de las Picidae. Es comun a America del Nòrd e qualques parts d'America Centrala, mas se pòt tanben trobar a Cuba e a las Illas Caiman; es un dels paucs pics qu'emigren.
Descripcion
thumb|left|Detalh de la coloracion roja de la part inferiora de las alas e de la coa
San Amaro
San Amaro es un municipi de la província espanhòla d'Ourense e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Lista dels personatges dels dialògs de Platon
Los dialògs de Platon meton en scèna fòrça personatges; aquestes que tenon los ròtles mai importants dins la discussion donan sovent lor nom al dialòg.
Los diferents tipes de personatge
Vaquí una lista tematica dels personatges.
Unes personatges dels dialógs son d’individús istorics e seràn l’objècte d'un article destriat, aquí son donadas las caracteristicas dins la mesura qu’interessan la comprenenson dramatica e filosofica de las òbras de Platon.
Los jovents
La preséncia de jovents dins los dialògs (los mai joves an, coma Lisis, l'edat de jogar als ossets ) es l'escasença per Socrates de manifestar un plan fòrt atrach erotic tot en subvertissent la pederastria grèga: s'agís pas de cercar de favors sexualas, mas de desviar l'atencion del jovent de la subrevalorizacion grèga del còrs cap a aquesta realitat mai importanta qu'es l’alma. Los encontres de Socrates amb sos mai joves interlocutors se fan subretot dins l’encastre de la palèstra, naut luòc de la cultura grèga del còrs.
Adimant
Fraire de Platon, es present dins La Republica.
Coma son fraire Glaucon, Adimant es descrich per Platon, dins La Republica, coma un interlocutor sincèr e benvolent. Es preocupat de far progressar la discussion. Es donc un exemple de l'influéncia benefica que Socrates podèt aver sus una jovença dispausada a la cerca de la saviesa.
Discípols de mal virar
Platon presenta de personatges que son de discípols o al mens de pròches de Socrates que podèron aver estat influenciats per sa pensada, e mentretant d’individús plan coneguts per lors crimes o per lor importança nefasta dins l'istòria de las ciutats grègas. Es la causa que s’acusèt Socrates per aver format de politicians ambicioses.
Seguent lo caractèr apologetic del dialòg socratic, Platon mòstra per exemple que Critias e Alcibiad comprenon de fach fòrça pauc a las exortacions de Socrates per se conéisser d’esperse e a l’importança d’aqueste precèpte per venir un bon governaire.
Alcibiades
Alcibiades un dels personatges present mai sovent dins los dialògs: dins lo Primièr Alcibiades, lo Segond Alcibiaddes, lo Protagoras e Lo Banquet.
Carmides
Platon lo descrich coma lo jovent mai bèl e mai savi de sa generacion, provocant l’admiracion amorosa dels joves e dels vièlhs. Pendent lo dialòg, Carmides fa mòstra de modestia e es capable de progressar dins la saviesa, jos la mena de Socrates que mòstra sa manca a Carmides: non pas la saviesa, mas la coneissença de se. Al capitar aquesta darrièra, fariá de segur un bon governaire.
Un tal retrach pausa problèma, que Carmides foguèt un dels collaborators dels Trenta Tirans, çò que mostrariá donc la responsabilitat de Socrates, tant mai que Xenofon confirma qu’aqueste darrièr Carmides a far de politica. Perqué Platon faguèt un tal retrach de Carmides, alara qu’aqueste retrach pòt èsser comprés coma una accuzacion contra Socrates? De comentators Prepausèron de veire dins la diferéncia entre los personatge de Carmides e aqueste de Critias, atal que dins lor relacion, la solucion a aqueste problèma: Critias, al contrari de Carmides, es incapable de comprene que la coneissença de se equival a se conéisser coma alma e se prèsta pas a la refutacion socratica que poiriá li far prene consciéncia de sas opinions erronèas. Atal, çò que lo dialòg sembla suggerir, es que Carmides foguèt menat per son tutor Critias a lor destin funèste, alara que Socrates aguèt pas l’escasença d'exercir pro sus el son influéncia benefica.
Lista de totes los personatges
Tierats per òrdre alfabetic. Los personatges donant lor nom a un dialòg son seguit d'una *. Los dialògs d'aparicion dels personatges son precisats entre parentèsis levat dins los cas o lo sol dialòg d'aparicion pòrta lo mèsme nom que le personatge.
C
Callias, ric notable atenian dins l’ostal que se debana lo dialòg, es lo filh d’Ipponicos, que ganhèt contra los Beocians la victòria de Tanagra en -426. Ocupa, el, de foncions militaras pendent la guèrra de Corint. Sa foncion dins lo dialòg se resumís a encoratjar los autres a parlar.
Personatge avent versemblant èsser inventat per Platon per incarnar la posicion radicalament opausada a la filosofia quitament se unes elements coma aquestes mostrant qu'aguèt de ligams amb de personas (realas) conegudas de Platon poirián far pensar qu'existiguèt de verai.
Carmides es l’oncle de Platon, qu’es lo fraire de Perictionèa, la maire de l’autor. Platon lo descrich coma lo jovent mai bèl e savi de sa generacion, provocant l’admiracion amorosa dels joves e dels vielhs. Aimat e aparat per son cosin Critias, que se fa son tutor puèi li confia la prefectura del Pirèu, moriguèt amb pendent lo mèsme accident de carrièra.
Originari del dèma de Peania, es un discípol d'Isocrates
Cefales es un comerciant siracusan, modèl d'una vida respectuosa de las leis. Recep Socrates dins son ostal del Pirèu. Es lo paire de Lisias, orator avent prepausat sos servicis per defendre Socrates per son procès, e de Polemac. Figura importanta dins la Republica de Platon, presenta la cara d'un òme liberat de las passions del còrs e interessat per la recerca filosofica.
Critias es lo nebòt de Glaucon, lo grand de Platon. Es representat dins lo dialòg jols trachs d’un òme madur, d’un trentanat d’anadas. Reputat abil discoreire, autor de diferents tractats de morala, vendrà lo mai celèbre dels Trenta Tirans, daissant lo sovenir d’un dirigent crudèl, cupid e sanguinós. Morirà pendent una vulgara banale batèsta de carrirèra contra de democratas, près del Pirèu, en – 404. Una de sas accusacions portadas mai tard contra Socrates ven d’aquestes ligams amb aqueste personatge.
Ctesip, del dèma de Peània, es un jove discípol dels sofistas, amic d’Ippotalés e cosin de Menexèna. Manifèsta un cèrt escarni condescendent al vejaire dels sentiments que setís son companh per Lisis. Aqueste personatge es tanben present dins l’Eutidèma. Se sap del coma de Menexèna qu’assistiguèt a la mòrt de Socrates;
E
Eudicos es l’òste d’Ippias a Atenas. Admira son amic, e son ròtle dins lo dialòg, marginal, consistís a relançar a vegadas la conversacion en encoratjant lo sofista de respondre a las questions de Socrates. Es malaisit d’establir s’aqueste personatge existiguèt de verai. Apareis en realitat mai probable que foguèt imatginat per l’autor: son nom significa « Bona justícia » (eu-dicos) en grèc, e servís donc benlèu simplament a establir un contraste simbolic amb Ippias.
Eutifron es un personatge escur mas semblant aver veraiament existit, coma es de règla pels personatges mes en scèna per Platon. Los quitas fachs portats dins lo dialòg que balha son nom son plan segur exacts, e coneguts pels Atenians de l’epòca: Coma devinaire conegut intractable dins le domèni de la drechura e de la pietat, auriá traduch lo sieu paire en justícia per aver daissat morir al fons d’un clòt un dels sieus obrièrs, qu’acabava d’assassinar qualqu’un. Es malaisit de dire s’aqueste Eutifron correspond al personatge du mèsme nom present dins lo Cratil, mas pas res sembla a priori i far objeccion.
I
S’agís d’un simple amic de Socrates, de confondre pas amb son omonime Ipocrates de còs, fondator de la medecina. Es aqueste que menèt Socrates a Protagoras, li fasent elògi de sa sciéncias.
Ipotalés, filh d’Ieronim, es conegut pas que per aqueste dialòg. Lo jovent se caracteriza pel poderós desir que sentís per son companh Lisis. Bufa pas un mot dins la partida màger del dialòg, de paur de desturbar son bienaimat, e servís al lector d’exemple concrèt al tèma de la discussion;
Ion es un rapsòda, es a dire un artista alnant de vila en vila per recitar de poèmas epics a la populacion. Es originari de la ciutat d'Efès, jos dominacion ateniana. Ion acaba de ganhar lo prèmi de la recitacion als Jòcs Asclepians per son excellenta coneissença d'Omèr, e ne tira una incommensurabla vanitat, que Socrates entrepren a desfar pauc a pauc. Aqueste personatge, fòra de son aparicion dins lo dialòg de Platon que pòrta son nom, nos es totalament desconegut. Pòt aver realament existit tot coma pòt venir de l'imaginacion de Platon en vista de caricaturar l'ensemble dels rapsòdas.
L
Laques, filh de Melanopos, es un autre general atenian, un pauc mens celèbre que Nicias e dotat per la pluma de Platon d’un temperament mai sanguin pasmens plan simpatic. Entre autre commandèt, en 427 abC., l’expedicin que los Atenians envièron per ajudar los leontins. En 424, participa a la batalha de Delion e deu fa una retirada als costats de Socrates, que lausa la grande valentiá. Es l’instigator de la trèva d’un an en 423, puèi morís a Mantinèa en 418.
Lisimac es subretot conegut per èsser lo filh d’Aristid lo Just, lo grand òme d’Estat. Nomenèt lo sieu filh Aristid, dins l’esper que lo jovent conesca un astre tant gloriós coma son grand. Se presentant dins lo dialòg coma un vielh amic del defunt Sofronisc, lo paire de Socrates, prega aqueste darrièr de bien voler l’ajudar a perfeccionar l’educacion de son filh;
Lisis, un jovent gent pareissent dotat de totas las vertuts fisicas e moralas, es lo filh de Democrata d’Aixonèu. Son melhor amic Menexèn, e per admirator secret Ipotales.