cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stanley Kubrick
Darriers films e fin de vida
Dins leis ans 1980, Kubrick comencèt tornarmai de s'interessar ai films de guèrra. Pasmens, voliá pas realizar una parodia coma Doctor Folamor ò un film antimilitarista coma Lei Sendiers de la glòria. En plaça, decidèt de seguir la vida d'un grop de recrutas dau camp d'entraïnament fins ai prats batalhiers de Vietnam. Marcat per lo jòc d'actor de R. Lee Ermey (1944-2018), Full Metal Jacket presenta de similituds importantas amb A Clockword Orange en causa de son eròi (Matthew Modine), un personatge intellectualament superior a sei camaradas que dèu luchar entre lo ben e lo mau. Sortit en 1987, lo film recebèt un acuelh critic fòrça favorable mai son esplecha comerciala foguèt pus mitigada.
Après Full Metal Jacket, Kubrick estudièt la possibilitat d'adaptar lo roman Wartime Lies de Louis Begley. Pasmens, abandonèt son projècte car èra tròp similar a La lista de Schindler de son amic Steven Spielberg. Organizèt tanben d'assais d'efiechs especiaus per produrre un film inspirat de la novèla Supertoys Last All Summer Long de Brian Aldiss. Pauc convencut per lo resultat, Kubrick desvolopèt pas son idèa. Dins aquò, foguèt represa per Steven Spielberg amb lo film Artificial Intelligence: A.I. en 2001.
La preparacion dau darrier film de Kubrick, Eyes Wide Shut, comencèt en 1994. Inspirat per una novèla d'Arthur Schnitzler, presenta l'istòria d'un pareu implicat dins una confrontacion que lei separa e lei reünís simbolicament après una lònga tiera de derivas sexualas. Nicole Kidman e Tom Cruise interpretèron lei dos personatges principaus mai lo film foguèt pas una revirada critica e comerciala. Kubrick moriguèt d'una crisi cardiaca lo 7 de març de 1999. Existís una controvèrsia sus l'avançament dau trabalh de Kubrick sus lo film. D'efiech, segon certaneis amics dau realizator, Kubrick èra maucontent de son trabalh e aviá previst de modificar lo montatge. Pasmens, d'autreis amics sostènon lo contrari.
L'estetica
L'estetica de l'imatge a un ròtle centrau dins lei films de Kubrick. Per eu, son mestritge compreniá plusors aspèctes complementaris. Tre lo començament de sa carriera, mostrèt una bòna capacitat a utilizar la lutz per crear de zònas esclairadas e de zònas sornas. En parallèl, s'interessèt fòrça ais evolucions tecnologicas. Aquò li permetiá de realizar de movements de cameràs fluids e de jogar amb la largor e la prefondor dau camp. Li permetiá tanben de realizar de decòrs novèus, especialament per 2001, una odissèa de l'espaci. Pasmens, Kubrick èra egalament capable d'utilizar de procès vièlhs per crear d'ambients inedits. Per exemple, dins Barry Lyndon, utilizèt de centenaus de bogias per crear una qualitat d'imatge similara ai pinturas dau sègle XVIII.
L'estetica de Kubrick èra sostenguda per una importanta activitat de recèrca documentària. Son objectiu èra de presentar de causas realistas. Per exemple, per 2001, una odissèa de l'espaci, demandèt l'ajuda d'especialistas de la NASA e dau vòl espaciau. Lei plans son donc totjorn ben estudiats e preparats, compres au nivèu dei detalhs visibles. Pauc a pauc, aquela volontat de perfeccion prenguèt mai e mai d'importància e Kubrick trabalhèt mai e mai lentament. Ansin, Barry Lyndon necessitèt mai de 250 jorns de filmatge. Dins Shining, demandèt a l'actritz Shelley Duvall de tornar jogar certanei scenas mai de trenta còps.
Lo ròtle de la musica
La musica tèn una plaça majora dins la màger part deis òbras de Kubrick, especialament a partir de 2001, una odissèa de l'espaci. Quand aquò èra possible, preferissiá la musica classica ò la musica preexistenta sovent contemporanèa au periòde de l'accion. Pasmens, èra tanben capable de realizar de compromés. Ansin, maucontent deis efiechs de la musica dau sègle XVIII, chausiguèt d'integrar d'òbras musicalas d'autrei periòdes dins Barry Lyndon. Podiá pereu demandar una actualizacion de musicas ancianas coma o mòstra la version dau Dies Irae, jogada au sintetizor, utilizada au començament de Shining.
Glenn T. Seaborg
Glenn Theodore Seaborg (n. en 1912, m.1999) foguèt un quimista american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1951 amb Edwin Mattison McMillan per lors descobèrtas dins la quimia dels elements transuranians.
Stanley Kubrick
La votz off
Kubrick utilizèt sovent de votz off ò de monològs interiors. Aquò permetiá de narrar pus aisament l'istòria dau film ò d'exprimir precisament lei pensadas d'un personatge durant una scena. Aquel usatge apareguèt tre Fear and Desire e foguèt probablament inspirat per Citizen Kane.
Lei Sendiers de la glòria
Sortit en 1957, lo film se debana en 1916 durant la Premiera Guèrra Mondiala. En fasent miralhejar una promoccion, lo generau de division francés Broulard (Adolphe Menjou) incita lo generau de bregada Mireau (George Macready) a ordonar l'assaut d'una posicion fortificada tenguda per leis Alemands. L'ataca mau capitèt e Mireau ordena de passar tres soudats en conseu de guèrra per lei fusilhar per l'exemple. Lo coronèu Dax (Kirk Douglas), cap dei tres òmes, assaia sensa succès de lei defendre. Pasmens, obtèn la destitucion de Mireau, copable d'aver ordonat un tir d'artilhariá còntra lei sieunas tropas per leis incitar a sortir dei trencadas e atacar leis Alemands.
L'òbra es un film antimilitarista que denóncia lei comportaments de la ierarquia militara e l'animalizacion de soudats considerats coma de pions dins lei plans de l'Estat-Major. Pasmens, a respècte dei films de guèrra classics, lei combats entre belligerents son pauc visibles (leis Alemands son invisibles durant l'assaut francés). D'efiech, la particularitat majora dau film es de presentar un afrontament entre leis oficiers generaus e lei soudats d'un meteis camp. Au nivèu tecnic, lei movements de la camerà son innovants per l'epòca. Per exemple, Kubrick placèt la camerà dins lo no man's land, çò que donèt un aspècte fòrça realista ai scenas de l'assaut. Lei travellings au dessüs dei trencadas permèton tanben de presentar l'espaci de l'accion tot en « estremant » l'espectator dins lo decòr.
Espartac
Espartac es un film que foguèt pas scenarizat per Kubrick que remplacèt, a la demanda de Kirk Douglas, lo realizator iniciau durant lo filmatge. Kubrick aprecièt pauc son trabalh car, segon eu, aguèt pas pron de libertat per o faire. L'intriga es inspirada per la revòuta deis esclaus menada per Espartac (Kirk Douglas). Succès comerciau considerable, son tèma principau es la descubèrta per l'òme de la sieuna dignitat coma l'illustra la scena « Siáu Espartac ».
Lolita
Lolita es un drama psicologic que cònta l'istòria dau professor Humbert (James Mason) qu'esposa una veusa excentrica car es amorós de sa filha de 16 ans, Lolita (Sue Lyon). Après la mòrt de la veusa, Humbert comença una relacion sexuala amb Lolita. Pasmens, la filheta s'enfugís finalament amb un autre òme, Quilty (Peter Sellers). Escandòl considerable a sa sortida, lo film foguèt egalament tocat per la censura. Coma sovent dins la carriera de Kubrick, lo film presenta de dualitats. Ansin, presenta un aspècte racionau que seguís la psicologia dei personatges en l'estacant ai decòrs e au mòde de vida estatsunidenc. Pasmens, aquela racionalitat es sistematicament trebolada per èsser reduch a un jòc de paréisser impausat per lei circonstàncias e lei necessitats de la vida de cada personatge.
Doctor Strangelove
thumb|right|Scena finala de [[Doctor Stangelove.]]
Sortit en 1964, Doctor Strangelove es una comèdia satirica que critica la corsa ais armaments de la Guèrra Freja e lo concèpte de destruccion mutuala assegurada. Vengut fòl, lo generau estatsunidenc Ripper (Sterling Hayden) ordona ai bombardiers nuclears d'atacar l'Union Sovietica. Lo president deis Estats Units (Peter Sellers) assaia d'empachar la guèrra nucleara mai l'avion dau comandant Kong (Slim Pickens) aganta son objectiu, çò qu'entraïna un apocalipsi nucleara.
Quintanilla de Trigueros
Quintanilla de Trigueros es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Stanley Kubrick
Doctor Strangelove
Lo film es sovent considerat coma lo premier cap d'òbra vertadier de Kubrick. Lo realizator i exprimís un umor burlesc que mòstra l'orror aguent un amor irracionau de la mòrt. Per exemple, dins la scena finala, lo comandant Kong a gaug de cavaucar una bomba nucleara tirat per son avion sus una posicion sovietica. Dins una autra scena famosa, lo doctor Folamor (Peter Sellers), scientific nazi protegit per leis Estats Units dempuei 1945, es exaltat a l'idèa de la fin dau mond. Dins aqueu film, se fau egalament nòtar la performància de Peter Sellers qu'interpretèt tres ròtles diferents.
2001, una odissèa de l'espaci
2001, una odissèa de l'espaci es probable lo film pus famós e lo succès pus important de Kubrick. Son intriga es devesida en quatre partidas ben diferentas. Dins la premiera, quatre milions avans lo periòde modèrne, d'ominids tròban un monolit negre que modifica pauc a pauc lor comportament. Vènon ansin pus intelligents e an l'idèa de prendre un òs coma arma per combatre una tribü rivala. Dins la segonda partida, lo sabent estatsunidenc Heywood Floyd (William Sylvester) es mandat en mission sus la Luna per estudiar un monolit negre recentament descubèrt. La tresena partida a luòc 18 mes pus tard. Seguís David Bowman (Keir Dullea), Franck Poole (Gary Lockwood) e l'ordinator HAL 9000 que son encargats per estudiar un senhau mandat en direccion de Jupitèr per lo monolit lunar. En camin, HAL 9000 tua Poole mai es deconnectat per Bowman. Puei, Bowman descubrís un autre monolit en orbita a l'entorn de Jupitèr. Es alora aspirat dins un tunèu de l'espacitemps e se fa rapidament vièlh. Pasmens, avans de morir, vetz un darrier monolit que li permet de renàisser sota la forma d'un fètus. La fin dau film es l'objècte d'interpretacions multiplas. Lo fètus arriba es teleportat a l'entorn de la Tèrra e la seguida es desconeguda.
En mai de son istòria, lo film es subretot conegut per seis efiechs especiaus e son estetica realista de la conquista espaciala. D'efiech, gràcias a un budget important (12 milions de dolars) e l'ajuda d'engenhaires de la NASA, Kubrick poguèt donar un caractèr reau a sei scenas. Aquò foguèt una rompedura majora dins un cinèma de sciéncia-ficcion que se preocupava gaire de donar una basa cresibla a seis univèrs. Lo personatge de HAL 9000 marquèt tanben fòrça lo public.
A Clockword Orange
thumb|right|[[Malcolm McDowell dins A Clockword Orange.]]
Sortit en 1971, A Clockword Orange foguèt un deis escàndols pus important de la carriera de Kubrick en causa de l'aspècte fòrça realista de certanei scenas de violéncia ò de pornografia. De mai, aquelei scenas inspirèron de bandas de delinquents britanics. Son istòria seguís Alex (Malcolm McDowell), un delinquent cap d'una banda que terroriza la populacion en causa de sa violéncia extrèma. Après un murtre « involontari », Alex es finalament condamnat e estremat. En preson, participa a una experiéncia (lo metòde Ludovico) destinada a suprimir la violéncia dins l'esperit dei criminaus. Dins aquò, a sa sortida de preson, vèn la presa de sei victimas. Après una temptativa mancada de suicidi, es plaçat dins un espitau. Leis efiechs dau metòde Ludovico an disparegut e lo resultat de l'experiéncia es un escàndol nacionau. Pasmens, Alex accèpta alora una ofèrta dau Ministèri de l'Interior : en cambi d'un bòn salari, vèn lo cap de la comunicacion en favor dau metòde.
Lo film es famós per sei scenas de violéncia onte Kubrick plaça l'espectator a costat d'Alex. En parallèl, presenta una analisi de la violéncia individuala e instintiva qu'es comparada a la violéncia institucionala qu'es mesa en òbra per la contenir. A la fin, lei doas formas s'associan quand Alex accèpta de metre sa violéncia au servici de l'Estat.
Barry Lyndon
Barry Lyndon es devesit en doas partidas que presentan l'istòria dau personatge eponim (Ryan O'Neal). Au sègle XVIII, en Irlanda, Barry es amorós de son cosina Nora Gay Hamilton. Pasmens, es obligat de tuar un rivau en duèl e de s'enfugir. S'engatja dins l'armada anglesa e participa a la Guèrra de Sèt Ans. Desertor, es recrutat per lei Prussians e encargat de susvelhar un espion d'origina irlandesa, lo chivalier de Balibari (Patrick Magee). Lei dos òmes vènon rapidament amics e Barry sedutz la comtessa de Lyndon. Après lo decès de son marit, Barry l'esposa e vèn Barry « Lyndon ». Aqueu maridatge es pauc urós mai Barry Lyndon es fòrça estacat a son fiu, Bryan (David Morley). Aquò li vau l'òdi de lord Bullingdon (Leon Vitali), lo premier fiu de la comtessa. La mòrt accidentala de Bryan entraïna lo començament d'una lònga descasença. Vengut alcoolic, Barry es finalament caçat d'Anglatèrra per lord Bullingdon.
Lo film es famós per son estetica e sei colors inspiradas per la pintura dau sègle XVIII. Un esfòrç important foguèt tanben realizat per la fabricacion dei costums. Pasmens, la longor de mai d'una sequéncia, lei dificultats liadas a l'utilizacion d'un esclairatge complèx compausat de bogias alentiguèron fòrça l'accion. Lo film foguèt donc un succès critic mai una revirada comerciala.
The Shining
The Shining es un film d'oror que cònta l'istòria d'un escrivan incapable d'escriure engatjat per gardar una ostalariá isolada durant lo periòde ivernenc. Pauc a pauc, desvolopa una fòlia murtriera fòrça similara a aquela d'un gardian precedent qu'aviá tuat sa femna e sei doas filhas. Sa familha dèu alora s'escapar. Lo film es famós per sa vision modèrna dau fantastic, per lo jòc deis actors, per sei detalhs (simetria de l'ostalariá, dau labirint, dei corredors) e per sei movements de camerà. En revènge, foguèt fòrça criticat per Stephen King, autor dau roman originau.
Full Metal Jacket
Sortit en 1987, Full Metal Jacket es un film de guèrra que seguís un grop de volontaris que van combatre en Vietnam. Lo film es devesit en doas partidas que depintan l'entraïnament dei recrutas e lor mission. L'òbra s'interèssa ais excès e ai deliris de la guèrra. Mòstra tanben la realitat dau foncionament de l'armada e de la vida vidanta dau soudat (enueg, paur, mòrt, vida, etc.).
Onors e influéncia
Durant sa carriera, Stanley Kubrick obtenguèt personalament pauc de guierdons. Lo pus important foguèt l'Oscar deis efiechs especiaus en 1969 per 2001, una odissèa de l'espaci. Recebèt tanben dos BAFTA per Doctor Folamor en 1965 (melhor film) e per Barry Lyndon en 1975 (melhor realizator). Pasmens, foguèt nominat 12 còps ais Oscars, generalament dins lei categorias melhor film, melhor scenario adaptat e melhor realizator. Sei films aguèron mai de succès amb quatre Oscars per Espartac e quatre Oscars per Barry Lyndon. Son installacion en Anglatèrra foguèt probablament una causa d'aquela manca de consideracion de part d'Hollywood.
Dins aquò, Kubrick foguèt considerat coma un realizator major per fòrça personalitats importantas dau cinèma coma Orson Welles, Steven Spielberg e Martin Scorsese. Son estetica, son sens dei detalhs, lo ròtle fisat a la musica e l'utilizacion de narracions particularas (fragmentacion de l'intriga, votz off, etc.) son desenant estudiats e sovent utilizats coma fònt d'inspiracion. Sei films principaus son egalament l'objècte de resortidas regularas.
Kentucky
Kentucky es un estat de l'èst dels Estats Units d'America. Confronta al nòrd los estats d'Illinois, Indiana e Ohio, a l'èst la Virgínia Occidentala e Virgínia, al sud Tennessee e a l'oèst Missorí. A l'origina part de Virgínia, en 1792 Kentucky venguèt lo 15en estat a jónher l'Union. Kentucky es lo 37en estat en superfícia e lo 26en en populacion dels 50 que constituisson los Estats Units.
Semvat
La Semvat, sigla de la Societat d'Economia Mixta dels Viatjaires de l'Aglomeracion Tolosana (en francés Société d'Économie Mixte des Voyageurs de l'Agglomération Toulousaine) foguèt la societat que gerissiá los transpòrts en comun de Tolosa e sa banlèga entre 1973 e 2004, e de son aglomeracion fins en 2006.
Dins Tolosa e sa banlèga, la societat espleitava 64 linhas d'autobús urbans e una linha de mètro, actualament espleitadas per Tisséo. Dins l'aglomeracion de Tolosa, espleitava 22 linhas d'autocarris interurbans actualement dins lo malhum Arc-en-Ciel.
Merkava
Lo carri Merkava es un carri de combat principau israelian de tresena generacion desvolopat dempuei leis ans 1970. Existisse quatre versions principalas dichas Mk I, Mk II, Mk III e Mk IV. La version Mk II es un melhorament dau Mk I e la version Mk III es egalament un melhorament dau Mk IV. En revènge, existisse de diferéncias importantas entre lei versions Mk II e Mk III. Mai de 2,000 unitats foguèron produchas e la produccion es totjorn en cors.
Participèt ai conflictes israelians dempuei son intrada en servici en 1979. En particular, obtenguèt de resultats satisfasents còntra lei T-62 sirians en 1982 durant l'ofensiva israeliana au Liban. En revènge, durant la guèrra de 2006 au Liban, conoguèt de pèrdas significativas còntra lei missils anticarri d'origina sovietica o russa utilizats per lo Hezbollah. Aquò entraïnèt la decision d'arrestar sa produccion fins a una comanda novèla de 300 unitats de l'armada israeliana en 2013.
Arjun
Lo carri Arjun es un carri de combat principau indian de tresena generacion desvolopat dempuei 1974. Intrèt en servici en 2005 au sen de l'armada indiana.
Ibuoro
L'ibuoro es una lenga cross river parlada en Nigèria. Fa partida de la branca cross river bas.
Localisacion
L'ibuoro es parlat dins las zònas de govèrn local d'Itu e d'Ikono de l'Estat d'Akwa Ibom.
Donzy-le-Pertuis
Donzy-le-Pertuis es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Donzy-La-Estretor es la municipalitat ont se tròba la font de la Mouge, lo riu del Bas-Mâconnais (classificat riu de 1re categoria).
Donzy-le-Pertuis est la commune où se trouve la source de la Mouge, la rivière du Bas-Mâconnais (classée rivière de 1re catégorie).
Cadelhan de Savés
Cadelhan de Savés (Cadeillan en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Cadelhan que sembla venir d'un nom gallo-roman (o gallic) Catilios (latinizat en Catilius), dab lo sufixe latin -anum (o son equivalent celtic -anon, . Pr'aquò, Xavier Delamarre utiliza aqueth sufixe sonque peus noms deu tipe Cadilhac . Los Féniés considèran Catilius (fòrma latina deu medish nom) com latin e Dauzat destria Catĭlius ( > Cadelhan) e Catīlius ( > Cadilhac), separacion qu'es benlèu un pauc per arren (castrum Cadelionense, au sègle XI, es vengut Cadilhon a las epòcas recentas, çò qu'eth-medish constata implicitament ). Cadelhan qu'èra donc probablament una anciana grana propietat antica qui avè per mèste Catilios (o Catilius).
Lengas na-dené
La familha na-dené recampa las lengas d'una partida dels pòbles d'origina de l'America del Nòrd; compren las lengas atabascanas, e mai las lengas eyak e tlingit.
Pierrepont (Meurthe e Mosèla)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
upright 1|thumb|left|Cimetiere militar francais e aliats. Vilatge de l'anciana província del Barrois. Los 22 e 23 d'agost 1914, la 83 Brigada de Infanterie Francesa a opausat als Alemands. Après #sagnant combates los Franceses repleguen lo 23 sus Muzeray.
upright 1|thumb|left|Cimetiere militaire francais et alliés. Village de l'ancienne province du Barrois. Les 22 et 23 août 1914, la 83 Brigade d'Infanterie Française est opposée aux Allemands. Après de sanglants combats les Français replient le 23 sur Muzeray.
Saint-Julien-de-Jonzy
Saint-Julien-de-Jonzy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Sant-Julien-de-Jonzy fa partida del Brionnais.
Avança amb los pòbles mai prèps: Santa-Casqueta-de-Cray 2 km  Mailly  4 km  Fleury-la-Montanha  5 km  Sant-Foy  5 km  Ligny-en-Brionnais  5 km  Semur-en-Brionnais  6 km  Sant-Christophe-en-Brionnais  7 km  Briant  7 km  Sant-Pierre-la-Noaille  8 km  Iguerande  8 km  Sarry  9 km  Sant-Edmond  9 km  Charlieu  9 km  Vauban  9 km  Sant-Nizier-jos-Charlieu  9 km
Saint-Julien-de-Jonzy fait partie du Brionnais.
Lo darrier daus Lobaterras
thumb|200px|Lo darrier daus Lobaterras qu'ei un roman fantastic e istoric de l'escrivan peirigòrd Joan Ganhaire. Que ho publicat en 1987 dens la colleccion A Tots de l'IEO. Que hè partida de las òbras meilèu hoscas de Ganhaire (com ac ho abans la Libre dau Reirlutz e en oposicion dab las soas òbras mei gaujosas com Dau vent dins las plumas e la soa seguida Las islas jos lo sang).
La tematica d'aqueste roman qu'ei ua malediccion qui liga dramaticament los òmis e los lops de la forèst de Feitaud au ras deu vilatge de Lobaterra (la plan nomada segon lo roman e la soa intriga).
Resumit
D'un biais que'ns bramba La bèstia dau Vacarés, lo roman se presenta com un manescrit trobat peu narrator (mètge com l'autor). A l'escadença de tribalhs de terrassament, un ancian cemitèri qu'ei descobèrt e, dens ua de las soas tombas, un còs e e ua borsa de cuer qui contien un manescrit en occitan. Lo manescrit qu'ei hidat au narrator qui s'ac trancriu en occitan modèrne durant ua annada.
L'autor qu'ei un cèrte Joan de l'Arribiera, hilh de paisan d'un vilatge uèi despareishut : Lobaterra, un parçan de Peiregòrd on s'ei disputada desempuish mantuas decenias ua guèrra shens pietat enter lops e òmis, e mei que mei dab un gran lop blanc qui sembla de gavidar los autes e qui ho esbornhat per ua hemna coneguda com la mai que loba (e gessida de la dinastia deus senhors de Lobatera). Desempuish aqueste darrèr combat, totun lo vilatge que coneish ua mena de patz. thumb|200px|left|[[Castèth de Bordelha]] Joan de l'Arribera que vadó lo medish dia qu'Arnaud, lo hilh deu senhor. La mair d'Arnaud estant morta, aqueste qu'ei neurit per la mair de Joan e ambs que son educats amassas per un monge aperat Frair Anseume. Un dia, que son castigats e embarrats dens ua crampa plea de libes ; Arnaud qu'i tròba ua cronicas de las orrors deu conflicte enter las disnastias umanas e caninas de Lobaterra e deu bòsc de Feitaud ; que huegeish lo medish ser. Tot lo vilatge lo cèrca mes Joan lo torna trobar dens lo bòsc en bèth caçar e devorant ua lèbe cruda com s'ac auré hèit un lop. Quan Joan espaurit e ensaja de s'escapar, Arnaud, semblant aver crubat un comportament uman que l'apèra e que tornan amassas. Au lor retorn, sol en preséncia de Joan e de Frair Anseume, lo Senhor Jaufre qu'enseja d'assessinar lo son hilh shens ac poder har fin finau. Anseume que's suicida arron dab un messatge dient que Jaufre e sap lo perqué.
Arnaud qu'ei mandat au castèth de Bordelha per perfeccionar la soa mestresa de las armas e deu combat en bèth s'i revelar un futur gran guerrièr. thumb|200px|Salahadin atacant Jaffa durant la tresau crozada Enter temps, un predicador fanatic nomat Fouque de Mòrtamar, qu'arriba a Lobaterra abambant los òmis entà qu'arrecoteishin de cap a la tresau crozada. Arnaud que s'i avia e Jaufre que domanda a Joan (sol coneishedor de la malediccion qui pesa suber Arnaud) de l'acompnhar.
Abans mèsma d'arribar en Orient, Arnaud que's causeish un cinquanteat d'òmis cruèus qui, dab eth, e cometèn massacres terribles durant la crozada.
Desprovesit d'aquesta relíquia que sembla estar tornat uman mes hèra flac e ambs que tornan a Lobaterra, mes per i descobrir que, privada de l'empara deus son òmis joen e mei hòrts (partits en cozada) qu'ei estada massacrada peus lops ; Jaufre qu'ei mort dens la batèsta.
Arnaud que s'en.honsa dehens lo bòsc on e troba lo gran lop bòrnhe e non he pas mei qu'un dab eth.
Lo narrator que torna còs e cronica a la tèrra.
Bubierca
Bubierca es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
La Paz
La Paz es la capitala administrativa de Bolívia, e tanben la capitala del departament de La Paz. Segon lo recensament de 2001, la vila de La Paz aviá una populacion de près d'un milion d'abitants, que pujavan a mai d'un milion e mièg per l'aglomeracion urbana. La Paz es situat dins una depression jos un altiplan, a una altitud de 3.600 mètres, près del riu de La Paz. Amont del plan i a la vila d'El Alto, ont se situa l'aeropòrt internacional.
Istòria
Fondada en 1548 per Alonso de Mendoza subre un ancian poblamment amerindian nomenat Chuquiago, lo nom entièr de la vila foguèt, originalament, Nuestra Señora de La Paz. Aquel nom commemorava lo restabliment de la patz après l'insurreccion de Gonzalo Pizarro e los sieus companhs conquistadors, dos ans abans, contra Blasco Núñez Vela, lo primièr vicerei de Peró. En 1825, après la victòria decisiva dels republicans a Ayacucho sus l' armada espanhòla pendent las Guèrras d'Independéncia Sud-Americanas, lo nom complet de la vila se cambièt per se sonar La Paz de Ayacucho.
En 1898, La Paz foguèt convertit de facto en sèti del govèrn nacional, mentre que Sucre contunhava pas que coma capitala nominala. Aquel cambiament rebatiá lo passatge d'una economia basada sul sector minièr de l'argent de Potosí, esplechadas fins a l'agotament, a una mina nòva d'estanh près d'Oruro, e èra tanben lo reflèxe dels cambiaments derivats de la distribucion del poder economic e politic entre los desparièrs elèits nacionals.
Sent Just (Roergue)
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Biermes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Haye-Saint-Sylvestre
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dislexia
La dislexia es la dificultat d'identificar, compréne e reproduire los simbòls escrits.
Sant Andrieu de Salardú
thumb|250px|Era glèisa de Sant Andrieu de Salardú Sant Andrieu de Salardú ei ua glèisa romanica de transicion deth sègle XII e XIII, situada ena part nauta, sus ua terrassa tancada per un mur, deth municipi de Naut Aran ena Val d'Aran. Aubèrgue eth Crist de Salardú, ua des òbres mès representatives der romanic aranés.
Eth portal laterau, daubèrt ath mur de mièidia, a cinc arquivòutes trebalhades que son pausades sus colomnes e capitèls. Sus eth quite mur ei ondrat de dues arcades. Eth campanar ei octogonau e i siguèren ajustadi dos nivèus (sègle XV). Forma un còs a despart der angle sud-oèst, ei fòrça esvèlt e ei cargat de sagetères que li donen un caractèr defensiu. Era capçalera ei formada per tres absis semicirculars ondrats tamb permodòls e coronada per un campanar de cadireta.
En interior, era planta ei basilical, rectangulara, tamb tres naus. Era centrau ei cubèrta per ua vòuta apuntada sostenguda per pilars e es lateraus, per vòutes de quarts de cercle reforçades tamb arcs toraus.
Eth famós Crist de Salardú, escultura romanica deth sègle XII, presideish er autar major, tamb pintures au fresc que siguèren restaurades recentament. Ei ua òbra deth meteish autor que eth Crist de Mijaran.
Manganeses de la Polvorosa
Manganeses de la Polvorosa es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Touhou Project
Touhou Project (東方Project, Tōhō Purojekto, literalament « Projècte de l'èst »), generalament abreujat Touhou, o Project Shrine Maiden, es una seria japonesa de videojòcs de shoot 'em up, de tipe danmaku, creada per la Team Shanghai Alice en 1996. Deu son nom al fach que los títols començan per lo prefix 東方 (Tōhō, que se pòt traduire per Oriental).
Lo libre Guiness dels recòrds a considerat la seria coma essent en octòbre de 2010.
Sent Marcèl (omonimia)
Sent/Sant Marcèl/Marcèu pòt designar divèrses toponims occitans:
Sant Just de Belengard
Sant Just de Belengard (Saint-Just-de-Bélengard en francés) es una anciana comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon, fusionada en 1972 ambe Esculhens e venguda comuna associada dempuèi 1972 de la comuna d'Esculhens e Sant Just de Belengard.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Ecclesia Sancti Justi... in comitatu Redense en 941, Sainct Just de la Forest en 1552, Sainct Just en 1594, Chapelle de Sainct Just, près du lieu de Bellegarde en 1639, Saint Just de Forest ou Bélengard en 1706, Saint Just de Bellegarde en 1781. Sant Just èra lo nom d'un avesque de Lion, al sègle IV e d'un avesque d'Urgell, al sègle VI, , mes, coma lo vocable de la parròquia es Sant Just e Pastor , s'agís del mainatge martir de Complutum en 304. Belengard seriá una varianta de Bèlagarda ; engardar aviá lo sens de « gardar, aparar » (lo mot sembla encara viu mai o mens); Sant Just es sus una tuqueta.
Warad-Sin
Warad-Sin foguèt un rèi de Larsa vèrs 1834-1823 aC, fiu de Kudur-Mabuk. Son paire li donèt lo tròne après sa conquista de la vila en 1834 aC. Per Larsa, un periòde de construccions comencèt. Son successor foguèt Rim-Sin.
.auto
("autò", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 2 de mai de 2015.
Sent Andreu
Sent Andreu, prononçada Sent Andriu (Saint-André en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Lo nom de la comuna qu'es lo d'Andreas, apòstol (o, improbablament, un aute sent d'aqueth nom) .,.
Parnac (Carcin)
Parnac (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Quintanilla del Molar
Quintanilla del Molar es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Academia de Musica de Bakó
thumb|Sala principala de l'Academia de Musica de Bakó L'Academia de Musica de Bakó (en azèri: Hacıbəyov Adina Bakı Musiqi Akademiyası) es una escòla de musica a Bakó, la capitala d'Azerbaitjan. Foguèt establida en lo 25 de mai de 1920 a Bakó e èra coneguda prèviament coma lo Conservatòri Estatal Hajibeyovd'Azerbaitjan. Lo 1920, lo compositor d'Azerbaitjan Uzeyir Hajibeyov inicièt un movement destinat a la propagació de la musica classica entre las gents. Lo sieu informe presentat al Comissariat del Pòble d'Educacion de l'Azerbaitjan (anàleg sovietic a un Ministèri d'Educacion) promòu l'establiment d'una institucion d'educacion musicala de naut nivèl, çò que donèt luòc a l'aprobacion de la siá proposicion.
Pas de ci
Pas de ci es une cançon dels Fabulous Trobadors :
Pas de pays sans paysans Pas de région sans ci... Marc
Repic Pas de ci pas de ça Sans souci ou sans cela Pas de fumée sans feu Pas d'idées sans être deux
Pas de rose sans épines Pas de France sans français Pas de français sans racines Pas de race sang mêlée Pas de mêlée consanguine Pas de France sans étrangers Pas d'Europe sans Euskadi Pas de Vasco sans Gama Pas de dogme sans hérésie Pas d'eretges sans cramar Pas de crème sans biscuits Pas de Bonbon sans Kréma
REPIC
Pas de maître sans esclaves Pas d'esclave sans griefs Pas de prison sans entraves Et pas de seigneur sans serfs Pas de liberté sans braves Et sans soldats pas de chef. Pas de bon thé sans théière Pas de chatte sans chatons Pas de château sans chaumière Pas de chaume sans grillon Pas de grenier sans poussière Pas de poussière Cendrillon.
Pas de tèrra sens senhor Pas de sénher sens caval Pas d'argent sens profitor Pas de Marx sans capital Pas de profit sens susor Pas de combat sindical Pas de pascala sens uòu Pas de monges sens confit Pas de bon bistèc sens buòu Pas de western sens wisqui Pas de wisquí sens cow-boy Pas de patin sens confin.
Disortografia
La disortografia es un disfoncionament de l'escritura degut a un treble d'aprendissatge perdurant de l'aquisicion e de la mestreja de l'ortografia.
Pas de ci
Pas de ròsa sens espinas Pas de fumèia sens fuòc Pas de speed sens cocaïna Pas d'escòla sens intòx Pas de fòlclòre sens imnes Pas d'amor sens lenga d'òc Pas de fèsta sens rector Pas de sason sens cocuts Pas de rams sens procession Pas d'amor sens far de bruch Pas de Nadal sens tesson Pas de blaga o sèm fotuts.
Pas de Serbe sans Croate Pas d'océan sans plancton Pas de Platon sans Socrate Pas de crasse sans savon Pas de repas sans picrate Pas de Monthy sans Pithon Pas de pic sans y monter Pas de Monthy sans Pithon Pas de ton sans accorder Pas d'accord sans diapason Pas de maison sans télé Pas de télé sans vision.
Pas de gare sans triage Pas de train sans banlieusards Pas de Dieu sans hypostase Pas de poste sans standard Pas d'Andorre sans Pas de la Case Pas de la Case sans Ricard Pas de chacun sans chacune Pas de curé sans Bessou Pas de rancoeur sans rancune Pas d'ivresse sans être saoûl Pas de Picsou sans fortune Pas de tune sans des sous
Pas d'Africa sens zolos Pas de solelh sens calor Pas de jòia sens dolor Pas d'arcolan sens colors Pas de trobar sens humor Pas d'amor sens trobadors Pas de science sans conscience Pas de roue sans des essieux Pas de sage sans patience Pas d'esprit sans Montesquieu Pas de loi sans immanence Pas de discours sentencieux !
Pas de Paris sans métro Pas de métro sans Zazie Pas de Vénus sans Milo Pas de Lorraine sans Nancy Pas de Nice sans Corso Pas de Corse sans Calvi Pas de Corse sans Calvi Pas de Victor sans Hugo Pas d'Hugo sans Hernani Pas de Bernard sans Hinault Pas d'ailleurs sans des ici Pas d'Issy sans Moulineaux.
Pas de beau temps sans orage Pas de veille sans sommeil Pas de forêt sans ombrage Pas d'ombrage sans soleil Pas de vis sans filetage Pas de vrai pied sans orteils Pas de vrai pied sans orteils Pas d'humour sans occitan Pas de folkeux sans la vielle Pas de jazz sans chabada Pas de Dédé sans Minvielle Pas Minvielle sans Lubat.
Pas de rose sans épines Pas Minvielle sans Lubat Pas de cousin sans cousine Pas d'Ange B. sans Wha-Wha Pas de babau sens vesina Pas de Sicre sens Castan Pas de présent sans passé Pas d'Uzeste sans Lubat Pas de bal sans y valser Pas de percée sans dégats Pas d'arrière sans pensée Pas d'avancée sans débat
Pas d'Alger sans Constantine Pas de tante sans tonton Pas de beurre sans tartine Pas de tarte sans citron Pas de Burgos sans tantine Pas de tata sans têtons Pas de pompier sans pinpon Pas de pipe sans haschish Pas de hache sans bûcheron Pas de Lorraine sans quiche Pas de quiche sans jambon Pas de jambon sandwich.
Pas de canal sans Riquet Pas de rime sans raison Pas de Christ sans Nazareth Pas de jeune sans maison Pas d'Alain sans Larrazet Pas de Dazi sans Ziron Pas de cavalier sans selle Pas de selle sans radis Pas un radis à Sarcelles Pas de celle sans vari Pas de piéton sans ruelles Pas de rue sens interdit.
T-64
thumb|right|[[Fotografia d'un T-64 ucraïnian durant un entraïnament.]]
Disortografia
Lo treble disortografic fa sovent seguida a una dislexia mas l'associacion es pas sistematica.
T-64
Lo carri T-64 es un carri de combat principau sovietic de tresena generacion desvolopat entre 1951 e 1962. Foguèt lo premier carri de tresena generacion e representava, au començament deis ans 1960, una revolucion en matèria de combat blindat amb l'integracion d'equipaments fòrça modèrnes. En particular, dispausava d'un canon especialament concebut per un usatge per un carri de combat. Foguèt tanben lo premier blindat equipat d'un blindatge composit acier/ceramica. Aquò èra un progrès important car aqueu tipe de blindatge ofrís una proteccion renfòrçada còntra lei cargas vuejas.
Osasco
Osasco que pòt estar :
T-64
Lo T-64 èra destinat ai unitats blindadas sovieticas e foguèt jamai exportat. De mai, demorèt fòrça secrèt fins a la fin de la Guèrra Freja en despiech de la produccion de 13,000 exemplaris de 1963 a 1987. Dins aquò, foguèt considerat coma una revirada per mai d'un oficier sovietic en causa de sa complexitat tecnica que limitava fòrça sa disponibilitat. La fisabilitat dau motor en particular foguèt un problema recurrent e jamai totalament reglat. Ansin, se lei generacions seguents de carris sovietics (T-72 e T-80) s'inspirèron dau T-64, la simplificacion foguèt la nòrma per dispausar d'un carri pus fisable. En Occident, la descubèrta dei performàncias dau T-64 entraïnèt lo desvolopament dau Leopard II e dau M1 Abrams qu'equipan totjorn leis armadas de la màger part dei país de l'OTAN.
Ito
L'ito es una lenga cross river parlada en Nigèria. Fa partida de la branca cross river bas.
T-64
Au nivèu operacionau, lo T-64 participèt ai conflictes de l'espaci pòst-sovietic. Foguèt ansin utilizat durant lei guèrras de Chechenia. Pasmens, coma mai d'un autre blindat, i foguèt fòrça mau emplegat per l'armada russa e plusors exemplaris foguèron destruchs dins de combats urbans. De mai, après l'afondrament de l'URSS, lei dificultats financieras de Russia empachèron d'entretenir corrèctament un veïcul tant complèx. Lei fòrças blindadas russas decidèron donc de l'abandonar durant leis ans 2000. En revènge, Ucraïna, ont èra installada l'usina de produccion, poguèt contuniar d'o modernizar e de l'utilizar. Ansin, una version novèla, integrant un blindatge reactiu, foguèt desvolopada.
Electrician
drecha|sens_quadre Un electrician (al femenin electriciana) es lo nom donat al mestièr que practican las personas dins lo domeni de l'electricitat.
Ito
Localisacion
L'ito es parlat dins la zòna de govèrn local d'Akampka de l'Estat d'Akwa Ibom.
Batalha de Lampedusa
La batalha de Lampedusa se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 5 au 13 de junh de 1943. Foguèt la consequéncia d'una ataca britanica còntra l'illa de Lampedusa dins l'encastre de la preparacion dau desbarcament aliat de Sicília. Lei defensas italianas foguèron totalament destruchas per de tirs d'artilhariá navala e de bombardaments aerians entraïnant la capitulacion de la garnison (4,400 òmes).
Istòria de Malàisia
L’Istòria de Malàisia es l'istòria de l'actuala Federacion de Malàisia, estat independent dau Sud-Èst Asiatic.
Originas
thumb|right|Expansion de la zòna d'influéncia de la talassocràcia de [[Sriwijaya a la Peninsula Malaia.]]
Lei traças umanas pus ancianas descubèrtas dins lo país datan de 1,83 milion d'annadas per Homo erectus e de 40,000 ans per Homo sapiens. Certaneis estudis semblan suggerir l'installacion de pòbles austroasiatics dins la region i a 4,000 ans. Foguèron probablament seguits per de Proto-Malais un millenari pus tard. Vèrs 300 av. JC, d'autrei pòbles malais, probablament liats ai Chams, migrèron dins la peninsula e i introduguèron la metallurgia e de tecnicas agricòlas avançadas. Formèron d'estats pichons.
Au sègle III ap. JC, la cultura indiana se difusèt dins lei regions malaias, especialament lei religions indóa e bodista e lo sistèma d'escritura dau sanscrit. En revènge, au contrari d'Indochina per exemple, aquò entraïnèt pas la formacion d'estats poderós. Politicament fragmentats, lei principats malais foguèron ansin sota la dominacion dei poissanças regionalas coma Sriwijaya, la dinastia Chola ò China. L'islam s'i difusèt gràcias ai contactes amb de marchands musulmans a partir dau sègle XIII. Leis elèits e lo litorau se convertiguèron relativament rapidament mai lo procès foguèt plus lòng per lei regions interioras que se convertiguèron pas avans lo sègle XVII.
Au sègle XVI, l'existéncia de sultanats rivaus favorizèt leis ambicions deis Europèus e dei Siamés. En 1511, lei Portugués conquistèron Malacca, posicion estrategica deis Estrechs dau Sud-Èst Asiatic. Pasmens, s'interessèron gaire ais autrei sultanats malais. En 1641, foguèron remplaçats per lei Olandés qu'apliquèron la meteissa politica e se concentrèron puslèu sus l'archipèu indonesian. Quant a Siam, establiguèt sa senhoriá sus la peninsula mai son poder demorèt limitat.
L'irrupcion dei Britanics
A la fin dau sègle XVIII, lei Britanics s'interessèron ais estrechs dau Sud-Èst Asiatic per i establir una basa navala. En 1786, ocupèron l'illa de Penang que foguèt oficialament cedida cinq ans pus tard per lo sultan de Kedah. Dirigida per la Companhiá deis Índias Orientalas, Penang conoguèt un important desvolopament economic e un nombre important de marchands chinés s'i installèt. En 1800, lei Britanics deguèron demandar la cession d'una faissa territòriala lòng dau litorau continentau per norrir la populacion.
Lo dispositiu britanic dins la region foguèt completat en 1819 amb la creacion d'una basa suplementària a Singapor. Situada a la poncha sud de la peninsula, Singapor conoguèt coma Penang un desvolopament economic fòrça important e veguèt la formacion d'una gròssa comunautat de marchands chinés. Aquela expansionisme suscitèt de tensions amb lei Neerlandés que foguèron regladas en 1824 amb un tractat permetent de definir lei zònas d'influéncia respectivas : lo nòrd de l'Estrech de Malacca foguèt atribuit a Londres e lo sud a Amsterdam. Lei Britanics aquistèron ansin Malacca e abandonèron en cambi sei posicions en Sumatra.
La colonizacion de la Peninsula
Lei Britanics prenguèron pauc a pauc lo contraròtle dirècte ò indirècte dei sultanats malais dins lo corrent dau sègle XIX e lo premier decenni dau sègle XX. En 1826, la Companhiá fondèt leis Establiments deis Estrechs gropant Penang, Malacca e Singapor. Pasmens, per limitar sei despensas, s'opausèt a l'expansion territòriala dins la peninsula. Aquò entraïnèt de tensions amb d'investisseires interessats per lei jaciments d'estanh malais que sei projèctes èran contrariats per lei trèbols intèrnes dei sultanats.
Après la disparicion de la Companhiá, aqueu grop de pression obtenguèt l'instauracion de protectorats pus constrenhents dins lei sultanats de Perak e de Selangor (1874). Puei, en 1896, Selangor, Perak, Pahang e Negeri Sembilan foguèron gropats au sen d'una federacion dirigida per un resident britanic installat a Kuala Lumpur. En 1909, Siam deguèt cedir sa senhoriá sus lei sultanats de Kedah, de Kelantan, de Perlis e de Trengganu que demorèron pasmens en fòra de la federacion. Lo sultanat de Johore conoguèt un sòrt similar en 1914.
La colonizacion dau nòrd de Bornèo
La colonizacion britanica dau nòrd de Bornèo se debanèt entre leis annadas 1830 e 1910. A l'origina, foguèt una iniciativa privada dau Britanic James Brooke que reprimiguèt una revòuta dau pòrt de Kuching per lo sultan de Brunei en 1841. Vengut governador de la vila, fondèt la dinastia dei Rajàs Blancs e lo Reiaume de Sarawak. En 1846, obtenguèt la plena sobeiranetat de part de Brunei e acomencèt d'estendre son territòri, principalament au detriment de son ancian senhor. Son fiu Charles Brooke contunièt son òbra e, en 1890, Brunei èra ansin reduch au relarg de sa capitala e au nòrd extrèm de l'illa
Pasmens, dins lo corrent deis annadas 1870, aquela darriera region acomencèt d'interessar Espanha e divèrseis aventuriers. D'efèct, en 1878, lo sultanat de Sulu foguèt desfach per leis Espanhòus qu'annexèron son territòri, compres sei possessions dau nòrd-èst de Bornèo. Dins aquò, un an aperavans, dos aventuriers, lo baron austrian Gustav Overbeck e lo Britanic Alfred Dent, avián obtengut una concession sus la region de part dau sultan de Brunei. Aquò suscitèt un conflicte e Alfred Dent obtenguèt lo sostèn de Londres. En 1885, un tractat entre lo Reiaume Unit e Espanha permetèt de fixar lo limit dei possessions respectivas. Dent fondèt alora la British North Borneo Company (BNBC) per esplechar la region.
Lo desvolopament economic e la societat coloniala
Fins a 1941, Malàisia conoguèt un desvolopament economic fòrça important basat sus l'esplecha dei jaciments d'estanh e dei culturas d'eveas. Aquò entraïnèt l'arribada d'un nombre important d'estrangiers, generalament originaris d'Índia ò de China. Aquò modifiquèt la societat dau país. L'elèit, fòrça ben tractada per lei Britanics, e la païsanariá demorèron malaias. Leis Indians formèron la màger part deis obriers dei plantacions franc d'una pichona minoritat installada en vila. Enfin, lei Chinés venguèron leis animators principaus de la vida economica e dei vilas. Dominavan en particular lo comèrci e l'artesanat e formavan la majoritat de la populacion en 1941 (44% còntra 42% per lei Malais e 14% per leis Indians).
La Segonda Guèrra Mondiala e sei consequéncias
La preséncia britanica en Asia dau Sud-Èst foguèt fòrça afeblida per lei victòrias japonesas dei premiereis annadas de la Segonda Guèrra Mondiala. D'efèct, lo 15 de febrier de 1942, la fortalesa de Singapor e aperaquí 100,000 soudats britanics foguèron capturats e totei leis Europèus foguèron arrestats. L'ocupacion japonesa foguèt dura, especialament per lei populacions chinesas, e durèt fins a la fin de la guèrra. Encoratjèt l'emergéncia de demandas d'autonòmia ò d'independéncia.
Afeblits, lei Britanics capitèron de tornar venir dins la region mai deguèron tenir còmpte dei revendicacions d'autonòmia eissidas de la guèrra. Pasmens, mau capitèron de trobar una solucion susceptibla de contentar Malais e Chinés. Premier, en 1946, prepausèron de reorganizar la region au sen d'una Union Malaia gropant lei sultanats e lei colonias de Penang e de Malacca. Un govèrn centrau e una ciutadanetat unics devián dirigir aquel ensems. Reduchs a un ròtle simbolic, lei sultans i avián ges de poder. Pasmens, aqueu projècte foguèt refusat en causa de manifestacions nacionalistas de la populacion malaia que refusava de laissar lo premier reng ai Chinés. Après aquela revirada, Londres cambièt d'estrategia en 1948. Prepausèt en plaça de l'Union la creacion d'una Federacion de Malàisia amb un accès a la ciutadanetat limitat ai Malais e un mantenement dei poders dei sultans. Aqueu plan se turtèt a l'ostilitat deis abitants chinés e son adopcion anava favorizar l'insureccion comunista.
L'independéncia de la Federacion de Malàisia
thumb|right|[[Fotografia d'una patrolha militara durant la guèrra civila còntra l'insureccion comunista de 1948-1960.]]
A partir de 1948, lo Reiaume Unit perdiguèt lentament lo contraròtle de Malàisia que veguèt son autonòmia aumentar pauc a pauc. D'efèct, après la revirada de sei temptativas de reorganizacion de la region, Londres deguèt faciar una guerilha comunista que trobèt un sostèn au sen dei populacions chinesas que s'èran installadas dins la jungla per escapar ai tropas d'ocupacion japonesas durant la Segonda Guèrra Mondiala. La situacion militara demorèt malaisada fins a 1954 e la guerilha foguèt pas oficialament batuda avans 1960.
En parallèl, lei partits politics chinés (MCA), malais (UMNO) e indians (MIC) capitèron de trobar un acòrd politic. Aliats, aquelei movements ganhèron largament leis eleccions de 1955 e obtenguèron l'independéncia en 1957. Una constitucion novèla, permetent d'assegurar lo mantement dei poders de l'elèit politica malaia, foguèt adoptada. Pasmens, lo cap de l'UMNO, Abul Rahman, que venguèt Premier Ministre adoptèt una politica de dubertura politica amb lei Chinés. En particular, liberalizèt lei condicions d'obtencion de la ciutadanetat.
L'union amb Sarawak
Coma la Peninsula Malaia, lo nòrd de Bornèo foguèt ocupat per lei Japonés de 1941 a 1945. En 1946, Charles Vyner Brooke jutjèt impossible lo restabliment a tèrme lòng de son poder e laissèt la possession dirècta de Sarawak a Londres. Una evolucion similara se debanèt dins lo nòrd extrèm de l'illa amb lo territòri administrat per la BNBC.