cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Exposicion universala de 1888
Bilanç de l'Exposicion
Sul plan politic, l'organizacion, desvolopament e capitada de l'Exposicion confirmèt l'atmosfèra de bona relacion entre la borgesiá catalana e la monarquia qu'èra tot bèl just restaurada a Madrid, malgrat las criticas que va generèt demest lo proletariat e los menaires republicans e catalanistas.
L'Exposicion de 1888, lo primièr grand eveniment que foguèt organizat a Barcelona, foguèt percebuda istoricament coma un modèl de desvolopament que mai tard, durant diferents moments istorics, la vila tornèt aplicar, en organizar de grands eveniments internacionals (coma l'Exposicion Internacionala de 1929, los Jòcs Olimpics de Barcelona 1992 e, recentament, lo Fòrum Universal de les Cultures en 2004).
Domingo Santa María
Domingo Santa María González (Santiago de Chile, 4 d'agost de 1825 - Santiago de Chile, 18 de julh de 1889) foguèt un avocat e politician chilen. Ocupèt la foncion de President de Chile de 1881 a 1886.
Exposicion universala de 1888
Criticas socialas e politicas de l'Exposicion
Malgrat que l'Exposicion se debanèt d'un biais normal sens cap d'incident e que foguèt sentida coma una capitada, generèt qualques criticas:
La granda quantitat d'òbras bastidas durant los meses anteriors a l'Exposicion, pas sonque dins l'encencha de la fièra mas tanben dins d'autres endreches de la ciutat, mobilizèt de milierats d'obrièrs que trabalhèron incansablament e, de còps que i a, dins de condicions dificilas. Tot aquò contribuiguèt a aumentar la conscienciacion dels trabalhadors que havien d'unir sas forças per defensar sos interèsses e melhorar sas condicions de trabalh. Mostra d'això es qu'en agost de 1888, en plena celebracion de l'Exposicion, se fondèt a Barcelona lo sindicat Union Generala dels Trabalhadors (UGT), e, pas gaire de temps aprèp lo Partit Socialista Obrièr Espanhòl (PSOE), realizèt a Barcelona lo primièr congrès de son istòria. L'Exposicion provoquèt una granda inflacion dels prèses a Barcelona, coma se pòt legir a partir dels mejans de comunicacion d'aquel temps. La montada dels prèses generèt una granda insatisfaccion populara e de criticas nombrosas dins los jornals. Los intellectuals e los politicians republicans e catalanistas, capitanejats per Valentí Almirall, se manifestèron publicament contra l'Exposicion, que consideravan qu'èra l'expression del pacte de la borgesiá catalana amb la monarquia centralista que, segon sas afirmacions, podiá nòire als interèsses de Catalonha.
Autras exposicions de 1888
Aquel an 1888 se faguèron quatre autras grandas exposicions internacionalas, a mai se cap d'elas recebèt pas lo nom d'Exposicion universala: foguèron la "Centennial International Exhibition" celebrada a Melbourne (Austràlia); la "International Exhibition" de Glasgow (Escòcia); lo "Grand Concours International donis Sciences et de l'Industrie" de Brussèlas (Belgica); e l' "Exposição Industrial Portugueza" a Lisbona (Portugal).
Aníbal Pinto Garmendia
Aníbal Pinto Garmendia (Santiago, 15 de març de 1825 - Valparaíso, 9 de junh de 1884) foguèt un avocat e politician chilen. Foguèt President de Chile de 1876 a 1881.
Albalá
vinheta
Albalá es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Alcollarín
vinheta
Alcollarín es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Álex Angulo
Alejandro Angulo León, mai conegut coma Álex Angulo (Erandio, Biscaia, 12 d'abril de 1953 – Fuenmayor, La Rioja, 20 de julh de 2014) foguèt un actor del País Basc. Foguèt revelat en 1981 gràcias a son ròtle dins La fuga de Segovia del realizador basc Imanol Uribe. Participèt puèi dins mantun film abans de passar a la television dins las annadas 1990 per interpretar lo ròtle de Blas Castellote dins la sèria Periodistas. Moriguèt dins un accident de veitura lo 20 de julh de 2014.
Vidosa
Vidosa (Vidouze en francés) qu'ei ua comuna gascona d'Armanhac situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Arriagòssa, Molonguet, Monèu, lo Caminau, la Coma.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [bi'douzo] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Petrus de Bidose en 1095, A Bidoza, A Bidossa, au sègle XII, Arnaldus de Bidossa, dominus de Bidosa, en latin, en 1300, De Vidosa en 1342, de Vidoza en 1379, Vidouze (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Dauzat, Vidosa que vien deu latin vitis, « vinha », benlhèu dab lo sufixe -osa.
Segon R. Aymard, Las prumèras atestacions que mian patronime Vitalis, dab lo sufixe -òs.
Ictinos
Ictinos (mòrt au sègle V avC, Atenas) es un arquitècte atenenc dau sègle V avC. Es famós par sa participacion a la construccion dau Partenon amb l'arquitècte Callicratès e l'escultor Fidias. Seriá tanben l'arquitècte en carga de la construccion dau temple d'Efèst d'Atenas e dau temple d'Apollon de Bassae. Pasmens, en despiech de sei monuments famós, sa vida es quasi desconeguda.
Vitriòu
thumb|right|Figura alquimica representant lo vitriòu.
Un vitriòu (var. vitriòl ) es un tèrme ancian que designa un compausat quimic sulfatat. Aparéis generalament dins lei tractats alquimics onte pòu designar plusors substàncias coma lo sulfat ferrós (vitriòu verd), lo sulfat de zinc (vitriòu blanc, vitriòu de zinc), lo sulfat de coire (vitriòu blau, vitriòu de coire, vitriòu de Chipre), lo sulfat d'amòni (vitriòu amoniacau) ò lo sulfat d'alumini (vitriòu d'argiela).
Uei, lo tèrme designa subretot una preparacion oliosa d'acid sulfuric concentrat qu'èra dicha « òli de vitriòu » ò « esperit de sofre » dins lei tèxtes alquimics.
Alcuéscar
Alcuéscar es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Alcántara
Alcántara es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Skye McCole Bartusiak
Skye McCole Bartusiak (Houston, Tèxas, 28 de setembre de 1992 – Houston, 19 de julh de 2014) foguèt una actritz e modèla american. Aguèt son primièr ròtle en 2000 a l'edat de 8 ans dins The Patriot qu'i interpretava la filha de Mel Gibson. Moriguèt a 21 ans de mòrt naturala en cò sieu lo 19 de julh de 2014.
Segonda Guèrra Samnita
La Segonda Guèrra Samnita se debanèt de 327 a 304 avC. Causada per la construccion de la colonia romana de Fregellae per lei Romans, opausèt aquelei darriers a una coalicion d'estats e de pòbles italians principalament formada per lei Samnitas e leis Etruscs.
Feucherolles
Feucherolles es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Segonda Guèrra Samnita
D'efèct, la fondacion de Fregellae en 328 avC entraïnèt rapidàment una reaccion militara dei Samnitas e la guèrra acomencèt l'annada seguenta. Lei Romans foguèron inicialament venceires ambé la presa de Napòls (326 avC) mai lei Samnitas capitèron de s'installar a Pompèi (324 avC) e la guèrra contunièt sensa resultat. En 321 avC, lei Romans decidiguèron d'atacar dirèctament lo territòri samnita mai i foguèron esquichats ai Forques Caudines. Aquela revirada obliguèt lo Senat Roman d'acceptar una trèva e d'abandonar Fregellae en 316 avC.
Lei Romans aprofichèron aquela pausa per annexar e Capoa e se renfòrçar en Campania. Lo conflicte acomencèt tornarmai en 314 avC e lei Romans averèron la batalha d'Ardea e reconquistèron Fregellae (313 avC). Aquò entraïnèt la formacion d'una coalicion granda còntra Roma. Lei Romans deguèron alora desfaire leis Etrucs puei atacar divèrsei pòbles d'Itàlia centrala que sei territòris foguèron annexats. Enfin, a partir de 306, poguèron mandar d'ofensivas decisivas còntra lei Samnitas e seis aliats. Lei premiers deguèron arrestar lo combat en 305 avC e sei darriers aliats foguèron esquicahts en 304 avC.
Feucherolles
Nòtas
<references group=N/>
Châteaubriant
Châteaubriant (en breton, Kastell-Briant) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Mar interiora
Una mar interiora es una mar situada entre de massas continentalas e que comunica pas ò pauc amb un ocean. D'exemples de mars interioras actualas son la Mar Mediterranèa, la Mar Negra, la Mar Baltica, la Mar Caspiana e la Baia d'Hudson.
Aldea del Cano
Aldea del Cano es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Extincion Permian-Triassic
L’extincion Permian-Triassic es una extincion massisa que se debanèt i a 252 milions d'ans. Marca lo limit entre lei periòdes geologics dau Permian e dau Triassic e, d'un biais pus generau, entre lo Paleozoïc (èra primària) e lo Mesozoïc (èra segondària). Crisi biologica pus importanta de l'istòria de la Tèrra, entraïnèt la disparicion de 95 % deis espècias marinas e de 70 % dei vertebrats terrèstres. Pasmens, en despiech d'aquela importància, sei causas e son debanament precís son encara mau coneguts.
Causas
Lei causas de l'extincion Permian-Triassic son l'objècte de debats importants. Leis ipotèsis principalas pòdon èsser recampadas en dos ensembles distints. Lo premier implica de mecanismes aguent entraïnat una degradacion progressiva dei condicions climaticas : Lo segond ensemble de teorias considèra un eveniment catastrofic coma causa premiera de l'extincion :
Debanament
Lo debanament de l'extincion es encara l'objècte de debats. L'existéncia d'un a tres pics principaus es prepausada per explicar lei fossils observats. La crisi sembla durar 4 a 5 milions d'ans e èsser caracterizada per una aumentacion importanta de la temperatura. Dins lei regions eqüatorialas, de temperaturas de 50 a 60 °C semblan probablas. La temperatura deis oceans i auriá alora agantada 40 °C. En parallèl, l'erupcion dei Trapps de Siberia auriá liberat de quantitats fòrça importantas de niquèl. Aqueu metau auriá agut d'efiechs toxics per la vegetacion, çò que menèt a una demenicion dei populacions animalas. En parallèl, auriá benlèu favorizat la proliferacion de bacterias qu'aurián produch de metan. Auriá tanben favorizat la liberacion de sulfur d'idrogèn car lei populacions de microorganismes capables de consumar aqueu gas aumentèron durant la crisi.
Consequéncias
La crisi entraïnèt la disparicion de 95 % deis espècias marinas e de 70 % dei vertebrats terrèstres. Lei vegetaus foguèron tanben durament tocats mai lo taus de disparicion es mens clar. Lo restabliment d'una biodiversitat comparabla a aquela de la fin dau Permian sembla lòng. Es generalament estimat a 100 milions d'ans e fòrça ecosistèmas dau Triassic paréisson paures e instables. Pasmens, aquela vision foguèt en partida còntradicha per la descubèrta recenta d'un ecosistèma ben diversificat dins de fossils datant de 250,6 Ma en Idaho. Se fau nòtar que la crisi Permian-Triassic es a l'origina de l'emergéncia dei dinosaures.
La Aldea del Obispo
La Aldea del Obispo es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Cernans
Cernans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mission diplomatica
thumb|right|[[Fotografia de l'ambaissada de Soïssa en Alemanha.]]
Una mission diplomatica es un grop de personas nomats per un Estat present dins un autre Estat en vista d'i representar l'Estat d'origina. Istoricament, aquelei missions èra sovent provisòrias mai dins lo mond actuau, son generalament vengudas permanentas. L'Estat d'origina dei membres de la mission es dich « Estat acreditant » e l'Estat d'acuelh es dich « Estat acreditor ». Lei membres de la mission son normalament de diplomatas plaçats sota l'autoritat d'un cap de mission.
Foncions
Lei foncions actualas d'una mission diplomatica son definidas per l'article 3 de la Convencion de Viena de 1961 : Leis articles 45 e 46 definisson de foncions excepcionalas coma la presa en carga de la proteccion deis interès d'un Estat tèrç qu'auriá romput sei relacions amb l'Estat acreditaire.
L'acreditacion d'una mission
Lei missions pus importantas, dichas « ambaissada », son dirigidas per un « ambaissador » qu'es lo representent d'un cap d'Estat pròche d'un autre cap d'Estat. Aqueu títol es lo reng pus aut que pòu ocupar un diplomata en mission. Per intrar en foncion, un cap de mission dèu èsser acreditat. Per aquò, dèu presentar a l'Estat acreditor de letras credencialas emesas per l'Estat acreditant. Es possible d'acreditar un meteis ambaissador dins mai d'un país. L'acceptacion dei letras credencialas a normalament luòc durant de ceremònias regularas. De discussions prealablas permèton sovent l'acceptacion sistematica dei letras credencialas mai pòu encara i aver d'excepcions e de refús.
Lo rèsta dau personau d'una mission diplomatica es chausit per l'Estat acreditant. Pasmens, dèu transmetre l'identitat d'aquelei personas a l'Estat acreditor. Lo nombre de personas dins la mission es generalament fixat per un acòrdi entre lei dos país. En l'abséncia d'acòrdi, l'Estat acreditor pòu limitar unilateralament lo nombre de personas que fan partida de la mission diplomatica. Cada membre de la mission, compres l'ambaissador, pòu èsser declarat persona non grata. Dins aqueu cas, la persona dèu quitar lo país.
Vòl Malaysia Airlines 17
thumb|250px|Lo Boeing 777, abatut en 2014, a l'aeropòrt de [[Perth (Austràlia Occidentala)|Perth (Austràlia) en agost de 2010]] Lo vòl Malaysia Airlines 17 (MH17/MAS17/KL4103/KLM4103) foguèt un vòl de la companhiá Malaysia Airlines efectuat per un Boeing 777-200ER entre la capitala dels Païses Basses, Amsterdam e la capitala de Malàisia, Kuala Lumpur. Lo 17 de julh de 2014 foguèt abatut dins la part orientala d'Ucraïna, còsta la frontièra amb Russia. L'avion, abatut per un missil sòl-aire a una altitud de 10,000 mètres, tombèt dins lo campèstre del vilatge de Torez, dins la província de Donetsk, zòna contrarotlada alara per la rebellion separatista pro-russa.
Totas las 298 personas qu'èran dins l'avion moriguèron, demest aquestas se trobavan 80 enfants.
Anteriorament a la catastròfa
thumb|300px|Sistèma de lançament de missils Bok thumb|380px|Trajècte abitual del vòl 17 de Malaysia Airlines L'espaci aerian ont l'avion foguèt abatut èra pas estat enebit malgrat lo fach que s'i èra ja produch mantun problèma precedentament, degut a l'afrontament de las fòrças separatistas pro-russas amb l'armada ucraïniana.
Aldeanueva de la Vera
Aldeanueva de la Vera es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Brosville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vòl Malaysia Airlines 17
La jornada del 17 de julh
[[Fichièr:Malaysia Airlines Flight 17 crash site.png|thumb|300px|Mapa de la casuda del Boeing de Malaysia Airlines
]] Lo Boeing de Malaysia Airlines partiguèt de l'Aeropòrt Schiphol d'Amsterdam a 12h14 (10h14 UTC). Lo vòl, qu'aviá coma destinacion finala l'Aeropòrt Internacional de Kuala Lumpur, deviá durar 11 oras e 45 minutas.
Brosville
Istòria
Antany : Brovilla Al. Aucupacion umana dempuèi l'epòca celtique.
Joan Luc Sauvaigo
Avec "l'Ontàrio C.S.N."
C.S.N. en hommage au groupe de folck rock américain Crosby, Stills & Nash, les musiciens ayant les mêmes initiales (Certano, Sauvaigo et Nesci). Dans cette formation, Certano est David Certano, le fils de "Tuck", grand ami de Sauvaigo et musicien dans les premiers albums.
Vòl Malaysia Airlines 17
La jornada del 17 de julh
Segon Malaysia Airlines, l'avion teniá un plan de vòl que li demandava de volar a 35.000 pès dins l'ensems de l'espandi aerian ucraïnian, pasmens "tre que penetrèt l'espaci aerian ucraïnian, lo MH17 recebèt l'instruccion de las autoritats del trafic aerian ucraïnian de volar a 33.000 pès".
Brosville
Istòria
Al, Brosville èra cap de-luòc d'una sergenterie.
Vòl Malaysia Airlines 17
La jornada del 17 de julh
Mai tard, Malaysia Airlines anoncièt qu'"aviá recebut una notificacion de la navegacion aeriana ucraïniana que disiá qu'aviá perdut lo contacte amb lo vòl MH17 a 14h15 (GMT [15h15 segon l'ora occitana]) a 30 km del ponch TAMAK (47°51′24″N 39°13′6″E[71]), a aproximativament 50 km de la frontièra entre Ucraïna e Russia".
Brosville
Istòria
Autrefois : Brovilla au. Occupation humaine depuis l'époque celtique.
Vòl Malaysia Airlines 17
La jornada del 17 de julh
Qualque temps aprèp la pèrdia de contacte l'avion malaisian s'espotiguèt còsta Hràbove, un vilatge al nòrd de Torez. Gaireben al meteis moment lo menaire de las fòrças separatistas, lo coronèl rus Igor Guirkin (escaissat Strelkov) declarèt sus sa pagina del sit rus VKontakte, a l'entorn de 15 h 50 (ora occitana), que venián "d'abatre un An-26 a ras de Snizhne", una localitat a la broa de l'endrech ont es tombat lo Boeing. Lo messatge foguèt escafat posteriorament tre que s'assabentèron qu'èra pas un avion ucraïnian qu'èra estat abatut. L'informacion originala que parlava de la destruccion de l'Antonòv ucraïnian foguèt represa pel canal de television rus LifeNews que puèi rectifiquèt e anoncièt que l'avion èra malaisian.
Brosville
Istòria
Le village fut donné par Rollon aux évêques d'Évreux qui y firent construire un manoir ; celui-ci fut détruit en 1669.
Au, Brosville était chef-lieu d'une sergenterie.
Ugny-l'Équipée
Ugny-l'Équipée es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Vòl Malaysia Airlines 17
Las recercas sul terrenh
Los primièrs arribats sul lòc del desastre foguèron los milicians pro-russes amassa amb una equipa del canal de television LifeNews. Las recercas sul terrenh dels expèrts de l'OSCE, arribats la matinada del 18 de julh, se vegèron entrepachadas sistematicament pels separatistas fins al 21 de julh quand arribèron los expèrts neerlandeses. Aparentament d'objèctes divèrses foguèron raubats suls còsses de las victimas e mai sas cartas de crèdit utilizadas o los telefonets recuperats. La màger part dels còsses trobats foguèron portats dins un tren refrigerat per tal d'evitar sa descomposicion. Aprèp son arribada a Kharkiv foguèron mandats als Païses Basses per èsser identificats.
Ugny-l'Équipée
Geografia
Vilatge rural picard del Vermandois, situat a 8 km al nòrd de Ham, facilament accessible dempuèi las ancianas rotas nacionalas RN 30 e RN 337 (actualas RD 930 e 937) e la autoroute.
Vòl Malaysia Airlines 17
Las teorias avançadas pel govèrn rus
Lo govèrn rus nèga tota implicacion dins la catastròfa e dins lo forniment de sistèmas Bok o mai d'ajuda logistica als separatistas coma o faguèt durant l'annexion de Crimèa. Acusa per contra lo govèrn ucraïnian d'aver abatut l'avion e de manipular l'informacion per mejan de divèrsas teorias conspiracionistas:
Composicion del vòl
La totalitat dels 283 passatgièrs e dels 15 membres de l'equipatge, totes de nacionalitat malaisiana, doncas un total de 298 personas, subrevisquèron pas. Mai de dos tèrces dels viatjaires èran neerlandeses. A la debuta s'anoncièt un nombre de 295 personas a bòrd, mas ulteriorament s'anoncièt la preséncia de tres enfants qu'èran pas estats comptabilizats inicialament. Lo 19 de julh, la companhiá aeriana publiquèt la lista definitiva de las nacionalitats dels passatgièrs e de l'equipatge.
Ugny-l'Équipée
Geografia
Village rural picard du Vermandois, situé à 8 km au nord de Ham, aisément accessible depuis les anciennes routes nationales RN 30 et RN 337 (actuelles RD 930 et 937) et l'autoroute.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Pòble destruit pendent la Primièra Guèrra mondiala
Village détruit pendant la Première Guerre mondiale
Nòtas
<references group=N/>
Linfocit NK
Lei linfocits NK (Natural Killer en anglés) ò cellulas tuairises naturalas son de linfocits ni B ni T dau sistèma immunitari innat. Atacan lei cellulas dei tumors e lei cellulas contaminadas per un virus.
Aquelei linfocits son caracterizats per l'abséncia dei marcaires T ò B (en l'òme, presentan lei marcaires CD16, CD56 e NK) e per lo fach d'èsser espontanèament liticas envèrs totei lei cellulas. Dos vias permeton d'activar la lisi. La premiera s'activa solament quand lei sinhaus d'activacion vènon superiors ai sinhaus d'inibicion. Lo sinhau d'inibicion principau es produch per lei receptors KIR que pòdon identificar e reconóisser lei moleculas dau complèx d'istocompatibilitat principau de classa I que son caracteristicas de l'organisme. L'activation d'un tipe unic de receptor KIR permet de defugir la lisi. Dins aquò, lei sinhaus d'activacion son nombrós e variats permetent d'eliminar totei lei cellulas desprovesidas dei marcaires CMH corrècts e totei lei cellulas infectadas per un virus ò un bactèri sensa destrurre lei cellulas sanas. La segonda via d'activacion depend de la presentacion a sa superfícia per lei cellulas tumoralas ò infectadas per certanei virus d'antigèns fixats a d'anticòrs anti-tumoraus ò anti-viraus. Lo marcaire CD16 pòu alora se fixar a la cellula e entraïnar sa lisi.
Chambeire
Chambeire es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jean-Pierre Raffarin
Jean-Pierre Raffarin (Peitieus, 1948), òme politic francés, Primèr ministre de França (2002-2005) e diputat de Vinhana.
Jean Pierre Raffarin es un òme politic francés que foguèt cap de govèrn de França entre 2002 e 2005. La seuna politica economica èra liberala, reformant lo mercat del trabalh e los sistèmes de pensions de retirada e de santat. E mai, lo seu govèrn luchèt, amb un succès reconegut per la majoritat dels especialistes, contra la inseguretat, que foguèt un grand tèma a las eleccions de 2002. Deguèt d'abandonar l'emplec a causa del "no francés" contra la constitucion europèa e foguèt remplaçat per Dominique de Villepin que contunhèt la seuna politica economica.
Vido
Vido (Vidou en francés) qu'ei ua comuna gascona d'Astarac situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei ['bidou] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Bidol en 1186 e 1197, Bido en 1200, 1209 e 1214, Bidon, en 1210 e en 1244, Vidos en 1405 e au sègle XVau, Bido en 1429, Vidou (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Dauzat, Vido que vien benlhèu deu latin vitis, benlhèu dab lo sufixe -one.
Segon Negre, Vido que vien benlhèu deu nom germanic d'òmi Wito(n), vito(n).
Segon Miquèu Grosclaude, i a pas de ligam dab la vinha. Los noms de tipe Vitalis que son espandits en [[Bigòrra, segon Berganton e que son mei plausibles que los noms germanics. Lo sufixe -os, hornit per quauques atestacions, qu'ei probablament ua interpretacion tardiva deu sègle XVau. Grosclaude qu'aima mei lo sufixe -òl vocalizat en -òu. Lo reculament de l'accent tonic sus la prumèra sillaba ei pas explicat. Grosclaude qu'explica Vido per lo nom d'òmi Vital, benlhèu dab lo sufixe - òl, çò qui supausa ua contraccion : *Vidalòl > Vidòl.
Aldeanueva del Camino
Aldeanueva del Camino es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Flacourt
Flacourt es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Carles X de França
Carles X (Castèl de Versalhas, 9 d'octobre de 1757 – Nova Gorica, Empèri Austriac, 6 de novembre de 1836), subretot conegut jol títol de comte d'Artés (1757-1824), foguèt rei de França e de Navarra de 1824 a 1830.
.lgbt
(acorcha de l'anglés Lesbian, Gay, Bisexual and Transgendered people, en occitan "Lesbianas, gais, bisexuals e transgenres") es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 18 de julhet de 2014.
Carles X de França
Succedissent a sos dos fraires, Loís XVI e Loís XVIII, es aquel que son aveniment a 66 ans e son decès a 79 ans se faguèron a las edats pus avançadas. Èra fòrça estacat a las concepcions e a las valors del Regim Ancian qu'ensagèt de reviscolar, aprèp lo passatge revolucionari, tot en acceptant en majoritat las valors de son temps.
Sacrat en 1825, foguèt capvirat en 1830 per una novèla revolucion que l'obliguèt a s'exilhar.
Jovença
thumb|150px|left|Carles Felip, comte d'Artés, amb sa sòrre [[Maria Clotilda de França.]] Pichon filh de Loís XV, rei de França e de Navarra, Carles Felip es lo cinquen filh del daufin Loís de França (1729-1765) e de son esposa, la daufina, Maria Josèfa de Saxònia (1731-1767). L'enfant es lo mai jove fraire del rei Loís XVI, alara duc de Berric, e del comte de Provença, futur Loís XVIII.
Es d'en primièr titolat comte d'Artés
Foguèt batejat lo 22 d'octobre de 1757 amb los prenoms Carles Felip. Sa mairina es sa tanta Sofia Filipina de França, e son pairin lo rei Carles III d'Espanha.
Maridatge e familha
200px|thumb|right|Lo comte d’Artés Se maridèt lo 16 de novembre de 1773 Maria Terèsa de Sardenha (1756-1805), qu'aguèron quatre enfants:
Sa preferéncia èra per son filh mai jove, Carles Ferdinand, que lo semblava fòrça, al fisic coma al moral. L'aïnat, Loís Antòni, al contrari, èra timid e patissiá de problèmas d'impoténcia e de tics nervioses.
En 1772, a 15 ans, assistiguèt al sacre de son fraire Loís XVI en 1775.
Tresena Guèrra Samnita
La Tresena Guèrra Samnita es un conflicte d'Itàlia Centrala antic que se debanèt de 298 a 290 avC. Opausèt lei Samnitas ai Romans quand lei premiers assaièron d'ajudar militarament leis Etruscs, lei Cèltas e lei Ombres en guèrra còntra lei segonds. Pasmens, aquela coalicion foguèt esquichada a la batalha de Sentinum (295 avC). Lo territòri samnita foguèt envaït e lei Romans s'impausèron a Aquilonia. Enfin, maugrat una resisténcia acarnada, lei Samnitas deguèron capitular en 290 avC. Lor territòri foguèt annexat.
Carles X de França
Loïsa d'Esparbès de Lussan
Lo comte d'Artés se fa coma ela impopular a causa de sas despensas inconsideradas.
Denís de Polastron, lo marit de Loïsa, militar, moriguèt a 63 ans en 1821 e Loïsa moriguèt lèu de tuberculòsi en 1804 a 39 ans. Lo comte d'Artés foguèt fòrça pertocat per la pèrda del grand amor de sa vida, benlèu lo sol qui d'importéncia.
Decidiguèt alara de demorar cast e tornèt cap a la religion, fins a venir un devòt vertadièr.
Filosofia politica
Galabontemps, mena dins las fèstas mondanas sa sògra, la reina Maria Antonieta.
Comencèt de s'interessar a la politica amb la primièra granda crisi de la monarquia, en 1786, aprèp que prenguèt lo cap de la faccion reactionària a la cort de Loís XVI. Lo comte d'Artés ven lo cap dels reformators.
Se truquèt als notables reünits en assemblada: Carles acceptèt la supression dels privilègis financièrs de l'aristocracia, mas non la reduccion dels privilègis socials que gausissiá la Glèisa e la noblesa. Pensava que podiá reformar las finanças de França sens capvirar la monarquia:. Provocava la colèra del Tèrç Estat s'opausant a tota iniciativa de favirizar son drech de vòta en 1789, menant son fraire a l'accusar d'èsser « mai reialista que lo rei ».
Emigracion
Lo comte d'Artés es un dels primièrs a migrar, lo 16 de julhet de 1789. Anèt a Turin, a Coblença e Lièja.
Daissèt Hamm en agost de 1794 per assistir a conferéncias de Pillnitz, en 1791.
Foguèt nomenat Luòctenent general del reialme per son fraire lo comte de Provença.
A la mòrt de son nebòt Loís XVII lo 8 de junh de 1795 volgava operar, amb l'ajuda dels Angleses, un desambarcament a L'Île-d'Yeu al larg Vendèa (1795) per ajudar los insurgents Vendeans, mas capitèt pas. Anèt en Grand Bretanha onte demorèt lo rèsta de la Revolucion e del Primièr Empèri.
Restauracion
left|thumb|Lo comte d'Artés, en unifòrme de colonel general dels Carabinièrs ([[1815).]]
En 1814, quand en França se restaurava la Monarquia amb Loís XVIII de França, Carles encara viviá a Edimburg. Lo rei e Monsieur s'acordavan gaire perque Carles trobava Loís XVIII irreligiós e ipocrita.
Pendent lo reialme de Loís XVIII, Monsieur encapitèt l'oposicion ultrareialista, que prendèt lo poder aprèp l'assassinat del duc de Berric, filh de Carles (1820), que menèt a la casuda del govèrn d'Élie Decazes. Carles jamai recuperèt de l'assassinat del seu fill.
Rei de França e de Navarra
thumb|right|Carles X per Sir Lawrence. left|thumb|La ceremonia del sacre de Carles X a Rems.
A la mòrt de son fraire Loís XVIII, en 1824, accediguèt al tròn. Segon la tradicion anciana se faguèt sacrat a la catedrala de Rems lo 29 de mai de 1825. Aquel sacre respecta las estapas principalas de la ceremonia del Regime Ancian mas amb de cambis coma lo jurament a la Carta de 1814. Lo sacre se passèt pendent mai d'un jorn: lo 28 de mai amb una ceremonia de las vèpras; lo 29 de mai la ceremonia del d'esperela; lo 30 de mai distribucion de prèmi pels cavalièrs de l'òrdre del Sant Esperit; Lo 31 de mai lo tocat de las escròlas. Atal lo sacre de Carles X apareis coma un compromés entre la logica del Regim Ancian e los cambis de la societat francesa dempuèi la Revolucion Francesa. Mas aguèt un efècte limitat sus la populacion perque las mentalitats d'aquela èra pas mai aquela del Regim Ancian, e provoquèt una incomprension de las populacions.
Aldehuela de Jerte
Aldehuela de Jerte es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Carles X de França
Rei de França e de Navarra
Son catolicisme devòt indispausa lo pòble de París, sovent anticlerical e quitament anticatolic.
Per calmar los malcontents, formèt en genièr de 1828 un ministèri moderat, presidit pel vescomte de Martinhac. Mas que subte remplacèt, lo 8 d'agost de 1829, pel ministèri de Jules de Polinhac, que fa tornar totas las desfisanças.
Pauc de meses aprèp, Charles X temptèt de restablir son autoritat fàcia al desvelopament de l'opposicion liberala. Promulguèt per cela las « ordonàncias de Saint-Cloud » que dissolvèran las cambras, convocant los colègis electorals ne cambiant lo biais d'eleccion, e suspendent la libertat de la premsa (lo 25 de julh de 1830}}).
Dos eveniments importants marquèron la politica estrangièra de Carles X :
Revolucion de julhet
thumbnail|right|240px|[[La Libertat guidant lo pòble per Eugène Delacroix]]
Aquelas ordonàncias inconstitucionalas provoquèron una reprobacion universala subte; París s'escomoguèt los 27, 28 e 29 de julhet: Sont las Tres Gloriosas de 1830, o « Revolucion de julhet », que capvirèron fin finala Charles X. Lo 30, Loís Felip, duc d'Orleans, foguèt nomenat luòctenent general del reialme pels deputats insurgents, pòste qu'acceptèt lo 31. Se vetiguèt alara d'una bandièra tricolora avec M. de La Fayette e pareguèt atal a son balcon.
Abdicacion
Lo 2 d'agost, Carles X, retirat a Rambouillet, abdiquèt e convenquèt son filh ainat lo daufin Loís Antòni de contrasignar l'abdicacion.
Confièt a son cosin lo duc d'Orleans la tasca d'anonciar que son abdicacion se fasiá al benefici de son pichon filh Enric, duc de Bordèu, edat de dètz ans, fasent del duc d'Orleans lo regent.
thumbnail|right|240px|Carles X ([[1830).]]
Malgrat l'abdicacion, lo duc d'Orleans prenguèt lo poder jol nom de « Loís Felip ». Lo 3 d'agost, en efècte, dabans las Cambras reünidas, anoncèt plan segur l'abdicacion de Carles X, contrasignada pel daufin… mas mencionèt pas que se fasiá en favor del duc de Bordèu.
E mai, Carles X - ja en exili - enebiguèt a la duquessa de Berric, la maire del duc de Bordèu, de menar son filh a París; s'embarquèt a Cherbourg sens daissar de consigna atal comencèt la monarquia de Julhet.
Moriguèt dins aquela vila du còlera lo 6 de novembre de 1836 e est inumat a Kostanjevica (Nova Gorica, Eslovènia).
Mòrt
thumb|left|Tombas de Carles X e de [[Loís XIX al convent de Kostanjevica (Nova Gorica).]]
A la mòrt de Carles X, auriá degut menar a la proclamacion de son pichon filh, lo duc de Bordèu, jol nom d'Enric V.
Mas, lo filh ainat de Carles X signa una proclamacion que, tot en confirmant sa renonciacion de 1830, « dins las circonstàncias actualas » e dins l'interés de son nebòt s'investiguèt de l'autoritat reiala, jol nom de « Loís XIX » fins a que « la monarquia legitima será restablida », alara transmetrariá la Corona a son nebòt.
Un descendent de Carles X regna a l'ora d'ara: lo grand duc Enric de Luxemborg.
Literatura e arts decoratius
Lo nom de Carles X es estacat a un estil dins los arts decoratius. Aquel estil demœra pròche d'aquel del Primièr Empèri. Mas çò que caracteriza lo cort periòde de son reialme es interes artistic novèl per l'Edat Mejana e lo vam de l'estil trobador.
Nòtas e referéncias
<References/>
Sumerian
thumb|right|Tèxte escrich en sumerian.
Lo sumerian es una lenga mòrta qu'èra parlada dins l'Antiquitat en Mesopotamia Bassa durant lei millenaris IV e III avC. Coma d'autrei lengas de l'Antiquitat mesopotamiana (elamita, hatti), es una lenga isolada. Escrich en cuneïfòrme, es benlèu la pus anciana lenga escricha de l'istòria. Foguèt remplaçat per l'akkadian coma lenga de la vida vidanta vèrs lo sègle XX avC. Pasmens, demorèt utilizat coma lenga sacrada, literària e scientifica fins au sègle I avC per l'elèit de la region.
Almaraz
Almaraz es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Alía
Alía es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
.krd
(acorcha de Kurdistan, Curdistan) es un nom de domeni generic geografic. Es en servici dempuèi lo 18 de julhet de 2014.
Gondòla
Pendent de sègles, la gondòla foguèt un mejan de transpòrt màger e l'embarcacion pus correnta a Venècia. A l'epòca modèrna, los batèls jògan totjorn un ròtle dins los transpòrts publics de la vila, servissent de traghetti (pichons ferries) menat per dos remeires sul le Grand Canal.
Diferents tipes de gondòlas son tanben utilizadas dins de regatas especialas (corsas d'aviron) organizadas entre gondolièrs. Pasmens, lo lor ròtle principal uèi es de transportar los torists. I a aperaquí 400 gondolièrs agreats a Venècia e un nombre similari de batèls, en baissa respècte als milierats que que percorissián los canals i a de sègles.
Aliseda
Aliseda es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
.lacaixa
(nom comercial de la Caixa d'estalvis i pensions de Barcelona, una banca catalana) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 18 de julhet de 2014.
.spiegel
(der Spiegel, lo miralh en alemand) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 18 de julhet de 2014.
Volkswagen Golf
thumb|250px|Una Golf La Golf (pr. gòlf) es una veitura del fabricant alemand d'automobilas Volkswagen. Comercializada dempuèi 1974, es un dels veïculs mai venduts dins l’istòria de l'industria automobila, amb mai de 24 milions d’unitats fabricadas.
Georges Cuvier
Georges Léopold Chrétien Frédéric Dagobert Cuvier, baron de Cuvier, (Montbéliard, França, 23 d'agost de 1769 – París, França, 13 de mai de 1832) foguèt un naturalista e zoològ francés.
Mas Santas Puèlas
Mas Santas Puèlas (Mas-Saintes-Puelles en francés) es una comuna lengadociana en Lauragués, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Arroyo de la Luz
Arroyo de la Luz es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Georges Cuvier
Foguèt lo primièr grand promotor de l'anatomia comparada e de la paleontologia. Ocupèt de foncions d'importància divèrsas dins l'educacion nacionala francesa a l'epòca de Napoleon Bonaparte e après la restauracion dels Borbons. Foguèt nomenat professor d'anatomia comparada del Musèu Nacional d'Istòria Naturala de França, a París.
Mas Santas Puèlas
Geografia
Comuna de Lauragués situada a 6 km a l'oèst de Castèlnòu d'Arri dins son airal urban. Es un passatge estrech entre la Montanha Negra e los puèges de la Pièja qu'es utilizat dempuèi l'Antiquitat par la Via Aquitània, ligam de Narbona a Bordèu. Uèi aquela plana de qualques quilomètres de largor es traversada per la RN113 au nòrd, lo canal de las Doas Mars, la via de camin de fèrre de Tolosa cap a Narbona e l'A61, totes de traçats gaireben parallèls. Lo Mas Santas Puèlas se situa sus l'aigavèrs entre Mediterranèa e Atlantic.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Segon una tradicion anciana, las Puèlas son de gojatas que reculhiguèron lo còs martirizat de Sant Sarnin, primièr evesque de Tolosa al sègle VI per li balhar una sepultura crestiana.
Foguèron fòrabandidas de Tolosa par l'autoritat romana, se refugièron en un lòc que i moriguèron e i foguèron rebondudas abans que sas despuèlhas foguèsson desbagatjadas aquí.
A l'Edat Mejana i aviá una importanta preséncia catara al Mas. En 1242, Pèire Rogièr de Mirapeis e sos òmes venguts de Montsegur, s'arrestèron aquí abans d'anar assassinar a Avinhonet los inquisidors del catarisme que i fasián tribunal.
Al sègle XIV, los Agustins fondèron al Mas un convent amb per tòca de tornar evangelizar Lauragués.
Pendent las Guèrras de Religion, lo vilatge es fòrça protestant. Al luòc «La Planca» i aviá una pichona comunautat de protestants que permetèron a Enric de Navarra e Catarina de Medias d'aver une entrevista secrèta.
En 1598, aprèp l'Edicte de Nantas, una banda d'Uganauds continuava d'atacar los mercants. En 1622, Loís XIII de França faguèt destruire lo vilatge.
Economia
Viticultura: Corbièras.
Almoharín
Almoharín es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Arroyomolinos (Cáceres)
Arroyomolinos es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Eduardo Riedel
Eduardo Riedel (Rio de Janeiro, 5 de julhet de 1969) es un òme politic e foguèt elegit governador de Mato Grosso do Sul a las eleccions de 2022 al Brasil.
Ocupa ja la posicion de Secretari d'Estat per l'Infrastructura de Mato Grosso do Sul del 22 de febrièr de 2022 al 1èr de genièr de 2023.
Carrièra
Riedel nasquèt a Rio de Janeiro lo 5 de julhet de 1969, filh de Seila Garcia Côrrea e Nelson Riedel.
En 2015, Riedel demissionèt de la posicion de president director de Famasul (2012-2014), prenent lo cap del Secretariat d'Estat pel Govèrn e la Gestion Estrategica de Mato Grosso do Sul, dins lo govèrn de Reinaldo Azambuja, una posicion que demorèt fins a 2021.
En 2022, se presentèt a las eleccions estatalas a Mato Grosso do Sul per governador amb Barbosinha per vice governador.
Lo 30 d'octobre de 2022, foguèt elegit governador amb 808.210 vòtes (56.90%), daissant lo candidat Renan Contar amb 612.113 vòtes (43.10%).
Vida personala
En 1994 se maridèt amb Mônica Morais amb qui aguèt dos enfants.
Ivèrn volcanic
Un ivèrn volcanic es una baissa dei temperaturas entraïnada per la preséncia de quantitats importantas de cendres volcanics e de gotetas d'acid sulfuric dins l'atmosfèra. Aquò es lo resultat d'una ò de mai d'una erupcion volcanica poderosa. D'efiech, aquelei particulas pòdon rebatre lo raionament solar, çò que causa un refrejament d'amplor dau clima. Dins lo cas d'una erupcion coma aquela de Pinatubo en 1991, pòu agantar 0,5 °C e durar quauqueis ans. Après aquela de Laki en 1783, l'agricultura europèa foguèt trebolada durant lo rèsta deis ans 1780. Enfin, l'erupcion d'un supervolcan pòu aver d'efiechs fòrça negatius sus lo vivent (disparicion d'espècias, d'ecosistèmas ò crisis biologicas).
Brueissariá
left|250px|thumb|Procès La brueissariá (var. broisheria) o la mascariá designa un ensems de practicas tradicionalas de magia que la sieuna fin es de dire o de getar de sòrts, de sortilègis o de maleficis.
La persona que l'exercís se considèra coma investida de poders subrenaturaus e se sòna brueis -ssa (var. bruèis -ssa, broish -a), belin -a (o embelinaire -a), fachilhier -iera, fachinier -iera (var. -ièr -ièra, -èir -èira, haitilhèr -a), masc -a (o emmascaire -a), poisoniera (var. posoèr -a), sorcier -a (var. -ièr -ièra, -èir -èira).
Aquel art foguèt considerat coma suspècte per quauquei culturas. Lei religions monoteïstas, fondadas caduna sus una revelacion divina, la condemnèron sovent coma erètja (pasmens, la glèisa catolica declarèt lo catarisme coupable a l'encòp d'eretgia e de brueissariá). A l'Edat Mejana, demest lei catolics e lei protestants, foguèt assimilada a una forma de. En 1484, Innocenci VIII promulguèt la bulla autorizant l'Inquisicion a agir en matèria de brueissariá.
Usèr (Hauts Pirenèus)
Usèr (Uzer en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, en Nebosan e en Bigòrra (ath sens d'anciana diocèsi de Tarba). Qu'ei administrada peth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [u'zèr] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : A User cap a 1200-1230, Uzier en 1313, De Userio, en latin, en 1342 e 1379, User, Usser, Huser en 1429, Uzer en Bigorre en 1752, Uzer en Nebouzan en 1747-1761, Uzer (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat e Rostaing, Usèr que seré com Usèr (Ardècha), un probable *ucericum, qui auré ua fòrma femenina, *uc-erica (> Usercha). Era basa que seré un preceltic *uc, « turon ». Segon Negre, Usèr que vieneré benlhèu deth nom germanic d'òmi *Odernus, masculin d'Oderna.
Miquèu Grosclaude que critica eras proposicion de Dauzat-Rostaing e de Negre, pauc realistas. Que pensa ath sufixe -err, d'ua lenga de mau precisar, benlhèu l'aquitan, present dens Biger, Bisquèr, etc. Eth radicau que pòt estar benlhèu eth nom latin d'òmi Utius, mes eth nom que demòra meilèu escur.
Xavier Delamarre que contunha e precisa era ipotèsi de Dauzat e Rostaing. Eths dus Usèr que serén era proprietat d'*Ucericos, nom inatestat; era basa uc- que seré gallica.
Comparar a
Paricutin
thumb|right|[[Fotografia de l'erupcion de 1943.]]
Lo Paricutin es un volcan actiu situat dins lo centre de Mexic. Es famós per son erupcion de 1943 a 1952 qu'a permés ai volcanalòg d'observar en dirècte la formacion d'un volcan. D'efiech, lo Paricutin es un dei volcans continentaus pus joves de la planeta.
Lo Paricutin es format d'un còn volcanic de 442 m d'autor. A sa cima, se tròba una cratèr de 200 m de diamètre. Un segond cratèr, laterau, se situa au nòrd-èst. Aqueu volcan es aparegut dins una region volcanica onte mai d'un edifici volcanic ancian es visible. L'endrech presenta ainsi una certana similitud amb lei Monts Domats.
Lo Paricutin a conegut una erupcion unica qu'a durat de 1943 a 1952. Entraïnèt la formacion dau volcan. Relativament violenta, emetèt mai de 2 km 3 de materiaus volcanics (0,7-1,4 km 3 de lava e 1,3 km 3 de materiaus piroclastics). Causèt la destruccion dei vilatges de Paricutín (733 abitants) e de San Juan Parangaricutiro (1,895 abitants). Tres personas foguèron egalament tuadas. Lo volcan es totjorn considerat coma actiu en causa d'una activitat sismica importanta. D'explosions freatics foguèron tanben observadas en 1998 e en 2006.
Laurent Fabius
Laurent Fabius (n. París, 20 d'agost de 1946) es un òme politic francés. Foguèt Ministre dels Afars Exteriors e Europèus dins lo governament de Manuel Valls. Foguèt primièr ministre de França entre lo 19 de julhet de 1984 e lo 20 de març de 1986.
Ès filh d'un antiquari. Estudièt a l'Escola Nacionala d'Administracion (ENA) e en 1973 venguèt auditor de la Cort dels comptes. En 1978 foguèt elegit deputat del departament de la Sèina Maritima. Dins lo Congrès del PS de Mètz en 1979 se posicionèt contra Michel Rocard. En 1981 lo president François Mitterrand lo nomenenèt ministre d'economia; comegut per la mesa en palça de l'impòst sus las grandas fortunas. En 1984 prenguèt la plaça de Pierre Mauroy coma primièr ministre, fins a 1986. Penrant son mandat se faguèt remarcar per l'escàndal de l'atemptat contra la nau ecologista de Greenpeace, Rainbow Warrior, amb l'implicacion dels servicis secrets franceses; las manifestacions sus la reforma de l'ensenhament privat, l'ament dels vòts del parit d'extrèma drecha Front Nacional, e l'afar de la sang contaminada, que provoquèt la seuna dimission.
Líder de vòt pel "no" al referendum de la Constitucion Europèa, lo 29 de mai de 2005, dins son grop polític, opinion divergenta a la posicion oficiala del partit.
Aprèp l'eleccion de François Hollande lo 6 de mai de 2012 a la presidéncia de la Republica foguèt nomenat Ministre dels Afars Exteriors e Europèus dins lo govèrn de Jean-Marc Ayrault.
.whoswho
(Who's who, "qual es qual", nom d'un annuari de mond coneguts en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 18 de julhet de 2014.
Us (Lavedan)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [us] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Us en 1025-1036 o 1059-1078, Hus, cap a 1035, en 1157, en 1313, Us ath sègle XII, De Usios, en latin, en 1342, Hus en 1429, Us en 1614, Uz (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Us que vien deth basco uste, « espaci voide, plana ». Segon Rohlfs, Us qu'ei un toponime prelatin hòrt ancian. Segon R. Aymard, Us qu'ei format d'un nom de persona shens sufixe.
Segon Miquèu Grosclaude, era dentau t qu'ei absenta deras fòrmas ancianas, çò qui mia a arrefusar era ipotèsi de Dauzat. Us qu'ei probablament aparentat a Usà, a Usòs, a Usenh o a Uzay-le-Venon, formats d'un nom d'òmi dab un sufixe. Us que vien probablament de Utius o Usius, shens sufixe.
Ligam dab Usèr ?
Arroyomolinos de la Vera
Arroyomolinos de la Vera es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Flexanville
Flexanville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Amadeo Modigliani
thumb|Autoportrait (1920). Amedeo Clemente Modigliani (12 de julhet de 1884 a Ligorna, Itàlia – 24 de genièr de 1920 a París) es un pintre e un escultor italian de l'Escòla de París. Pintre de caras, nuds, retrachs, escultor, dessenhaire. Connegut al començament coma un pintre figuratiu, venguèt celèbre per sas pinturas e esculturas d'un biais dich modèrne que las caras semblan a de masquètas e que las formas son estiradas.