cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Praye
Praye es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
La municipalitat de Praye a situat al pè de la Tuc de Sion
La commune de Praye est situé au pied de la Colline de Sion
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Districte de North Tripura
Lo districte de North Tripura (districte de Tripura del Nòrd) es un districte de l'estat de Tripura en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Dharmanagar. Lo districte foguèt partejat en 2012, en separant l'oèst qu'es vengut lo districte d'Unakoti.
Economia de Tanzania
thumb|left|Mercat Tengeru, près de la vila d'Arusha. Tanzania es un dels païses pus paures del mond, amb un PIB per cápita de solament 1 700 dolars en 2012. Malgrat aiçò, la siá economia atenguèt de nautes indèxes de creissença a causa de la produccion d'aur e lo torisme. Lo país practicament concluguèt la siá transicion per una economia de mercat liberala, malgrat lo govèrn mantenga preséncia en sectors coma las telecomunicacions, bancas, energia e mineracion.
Lo país es fòrça en dependent de l'agricultura, sector responsable per 1/4 del PIB, aproximativament 85% de las exportacions e qu'ocupa 80% de la man d'òbra. Malgrat aiçò, la topografia e las condicions climaticas limitan las tèrras cultivables a solament 40% del total. La siá economia se situa per jos 10% dels mai pauras del mond.
Las Olièras
Las Oleiras (Les Ollières-sur-Eyrieux en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Geografia
Situada en la val de l'Eyrieux, a qualques quilomètres de Privàs.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
L'existéncia del vilatge es anteriora a la XII sègle.
En 1907, la municipalitat se dividís per formar l'actuala municipalitat dels Ollières-sus-Eyrieux e la municipalitat de Dunière-sus-Eyrieux.
Uèi, Los Ollières-sus-Eyrieux es vengut una maca station de vacanças amb qualques gîtes e 2 campings a talha umana #qu'an assimilat naturalament lo torisme durable.
L'existence du village est antérieure au XII siècle.
Vers 1720, Las Oleiras était un grand centre de moulinage (traitement de la soie) et la culture du mûrier commençait à s'implanter dans la région. Cette activité a aujourd'hui disparu, la soie ayant été supplantée par les fibres synthétiques.
En 1907, la commune se divise pour former l'actuelle commune de Las Olièras Ollières-sur-Eyrieux et la commune de Dunière-sur-Eyrieux.
Aujourd'hui, Las Olièras Ollières-sur-Eyrieux est devenu une jolie station de vacances avec quelques gîtes et 2 campings à taille humaine qui ont assimilé naturellement le tourisme durable.
La Panosa (Canton de Cornus)
La Panosa de Sarnon, (Lapanouse-de-Cernon en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Saint-Georges-de-Rouelley
Saint-Georges-de-Rouelley es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Guadalfeo
Guadalfeo es un riu d’Espanha, dins la província de Granada en Andalosia.
Geografia
Long de seissanta e onze quilomètres. Sa font se tròba près de Bérchules, e se geta dins la Mediterranèa, entre Salobreña e Motril.
Son regim es nivo-pluvial.
Sos afluents principals son Ízbor, Sucio, Chico, Poqueira e Trevélez
Camilo José Cela
Camilo José Cela (n. en 1916 en Galícia, m.2002) foguèt un escrivan espanhòl. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1989.
Moivre (Marna)
Moivre es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Elephantidae
La familha elephantidae qu'amassa los animaus existint designats dens la lenga usuau dab lo mot d'elefant e tanben un gran nombre d'animaus fossils (com los genres genres Stegodon e Mammuthus extincts desempuish lo pleïstocèn).
La familha deus elefantids qu'ei actualament compausada de 2 genres:
Pincèl
vinheta|300x300px|Pincèls de diferents pèl, talhas e formas. Le pincèl (del latin peniculus, coa pichona) es un instrument de pintura, de dessenh e d'escritura compausat d'un margue (de fusta o plastic) amb a son tèrme una tufa de pels ligada amb una una viròla. Abans l'aparicion de la viròla de metal, los pèls èran mantenguts amb una pluma ligaturada per fil de laton.
Lo pincèl servís a espandre de matèria picturala (pintura e tinta) sul supòrt (papièr, tela, fusta, paret, etc.). Es tanben util per aplicar un enduch o un vernís suls mèsmes supòrts.
Es utilizat en pintura, illustracion, dessenh e calligrafia, europèa o chinesa. Lo nome chinés de pincèl en mandarin es máobĭ, literalament « gredon de pèls ».
Olombrada
Olombrada es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Cal Valentí (la Vansa i Fórnols)
thumb|300 px|left|... [[Fotografia de la masia...]] Cal Valentí, o Cal Valentí de l'Espluga, es una masia situada al bòrd del torrent de l'Espluga sus un barranc dins la val de la Vansa. Lo mas se tròba a la municipalitat de la Vansa i Fórnols, près del pòble de la Barceloneta.
Pincèl
Composicion
vinheta|231x231px|1. Mangue 2.Viròla 3.Tufa Un pincèl es compausat de 3 elements:
Los pels
La qualitat e especificitat d'un pincèl depend de la natura dels pels de sa tufa. Aquestes pels presentan diferentas caracteristicas (duretat, soplesa, nerviositat, absorpcion…) e son apropriats a d'usatges diferents. Uèi, las fibras sinteticas ensajan d'imitar las qualitats dels pels naturals o de ne prepausar de novèlas.
Cal Valentí (la Vansa i Fórnols)
La masia contruida al sègle XX per la familha Pujantell e Pubill, se tròba sus un barranc a 981 mètres de nautor. Amb un desnivèl de mai de 100 mètres, a la fin del barranc se tròba lo riu Lavansa (841 m), ont desboca lo torrent del Espluga.
Pincèl
Pels fins
vinheta|Pincèls de [[marta Kolinsky]]
Cal Valentí (la Vansa i Fórnols)
Al nòrd, a tocar de la masia, se tròba la capèla familiala, al bòrd del cementèri de la familha. Es una zòna amb bastantas masias, i a près Cal Ton xic, Cal Jan e Cal Marroi.
Pincèl
Las sedas de pòrc
Se caracterizan per lor fermesa, lor elasticitat e lor resisténcia.
Cal Valentí (la Vansa i Fórnols)
thumb|centre|350px|Fotografia anciana de la masia, al fons se pòt veire lo [[sèrrat de Sanaüja. ]]
Estoblon
Estoblon (Estoublon en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Pincèl
Las sedas de pòrc
Al contrari del pels prims, lo tèrme d'una seda es a flor multipla (coma una forca) e non pas unica. Va donc plan téner la matèria pastosa e l'espandre de biais unifòrme, d'ont son utilizacion frequenta dins las tecnicas amb òli o acrilica.
Los pincèls de calligrafia
vinheta|Pincèls chineses Lo pincèl de calligrafia, quina que siá, reténer plan la tinta, alara que lo pincèl de pintura chinesa es plan mai adaptat a de mesclas d'aiga amb de tinta de China pels lavats, o de pinturas a l'aiga en color tipicament chinesas, pròches de las caracteristicas de la goacha o de l'aquarela e aiga. Son utilizats dins las arts tradicionalas d'Orient Extrèma.
Las talhas
Existís diferentas classificacions de talhas segon los fabricants, segon lo diamètre de la tufa.
Variantas
drecha|vinheta|Fude pen, estilò pincèl japoneses D'autras aisinas pòdon servir, a la plaça del pincèl, per espandre la matèria picturala:
It's a Long Way to Tipperary
thumb|left|600px|Païsatge de [[Tipperary]]
It's a Long Way to Tipperary qu'ei ua cançon de Music Hall e ua marcha compausada peu britanic Jack Judge en 1912 ; Tipperary qu'ei ua vila d'Irlanda d'on èran originaris los sons ajòus.
Que ho cantada per las òst irlandesas e britanicas durant la Purmèra Guèrra Mondiau.
Lo son famós arrepic que hè :
(B'ei un camin deus longs entà Tipperary, qu'ei un long camin de har, B'ei un camin deus longs entà Tipperary, entà la gojata mei doça que sàpi, a bèth lèu Piccadilly, adiu Leicester Square, B'ei un camin deus longs entà Tipperary, totun mon còr qu'i s'estar)
En Argentina, la soa musica que ho manlevada peu Club Atlético River Plate entà vàder lo son imne.
Sent Joan Pè de Pòrt
Sent Joan Pè de Pòrt (Donibane Garazi en basco, Saint-Jean-Pied-de-Port en francés) qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra, de la quau èra capitau. Administrativament, que's tròba uèi dens lo departament deus Pirenèus Atlantics e era region de Navèra Aquitània.
Geografia
Las comunas tòcatocantas que son Izpura au nòrd, Sent Joan lo Vielh e Zaro a l'èst, Eiheralarre au sud e Uhart de Cisa a l'oèst.
Qu'ei situada suu Camin de Sant Jaume.
Istòria
Suber la colina dominant la vila que's quilhava lo Castèth de Mendiguren, mencionat dempuish 1191, au pè deu quau lo rei de Navarra Sanç VII lo Hòrt (1152-rei 1172-1221) e bastí a la debuta deu sègle XIII ua vila hortificada dab barris de pòrtas ogivaus, enqüera uei vesederas, en mei d'ua glèisa, inclusa dens lo sistèma defensiu de la plaça.
Bornèo
thumb|right|200px|Topografia de Bornèo Bornèo es una illa, la tresena del mond per la superfícia, situada al centre maritim de l'Asia del Sud-Èst. Administrativament, l'illa es devesida entre Indonesia, Malàisia e Brunei. Los indonesians dison a l'illa Kalimantan. Pasmens, pel monde fòra Indonesia, Kalimantan fa referéncia a la partida indonesiana de l'illa de Bornèo. La region malaisiana de Bornèo es sonada Malàisia Orientala o Bornèo Malaisiana. L'Estat independent de Brunei ocupa la rèsta de l'illa. Brunei es la nacion pus rica de l'illa de Bornèo.
Geografia
Borneo es enrodat per la mar de China Meridionala al nòrd e nòrd-oèst, la mar de Sulu al nòrd-èst, la mar de Celèbes e l'estrech de Macassar a l'èst, e la mar de Java e l'estrech de Karimata al sud. A una superfícia de 743,330 km².
La Gardèla de Lesa
La Gardèla (Lagardelle-sur-Lèze en francés) es ua comuna istoricament lengadociana, mès lingüisticament gascona e hèra près de la grana vila lengadociana de Tolosa. Que's situa dens lo departament de la Nauta Garona e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Es una comuna de l'Airal urban de Tolosa
Toponimia
La Gardèla qu'es atestat en 1268, La Gardele. La Gardèla qu'es ua fòrma diminutiva, dambe'l sufixe derivat deu latin -ella, de la Garda. Garda que ven d'un vèrbe germanic wardon que donè le mot germanic wart, « garda », puèi « gaita  », puèi « tor de garda », puèi « fortalesa en generau », latinizat en warda o wardia,.
Nousseviller-lès-Bitche
Nousseviller-lès-Bitche es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
La Gardèla de Lesa
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, La Gardèla èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescaucia de Tolosa. En 1790, La Gardèla èra deu canton de Murèth, en 1997, deu canton de Portèth. Le vocable de la glèisa es Nòsta Dauna de l'Assompcion. Oficialament, Lagardelle vengoc Lagardelle-sur-Lèze per decret deu 22 de junh 1921.
Nousseviller-lès-Bitche
Geografia
Çò Pòble de Nousseviller se situa en lo nòrd del Bitscherland, a sièis quilomètres e mitat de la frontièra alemanda, sus la expedís de Bitche a Volmunster. Situat sus un scenari al relief pauc accidentat, lo pòble e la siá annèxa de Dollenbach possediscan lo un dels mai pichons bans del país de Bitche, en comptant solament 474 ectaras.
Près de la bordure orientala del país descobèrt, lo pòble a pauc evolucionat dempuèi lo mièg del, a l'epòca ont la Atlàs topographique del comtat de Bitche a establit, en 1758. Destinat a avalorar las riquesas forestal de la region, presenta ostals pas jointives, dispausadas en òrdre la longitud de la sola carrièra del aglomeracion. Los jardins vorejades per barralhas an representat per hachures esquissées a tecles leugièras. Per çò qu'es dels entèrras labourables, an simbolizat per hachures alternant amb ponches e los pradas per touffes de èrba. Comparada a las mapas actualas e en particulara al cadastre, lo document apareis fisable en lo sieu ensems mas lo relief, retut per ombrejas, demòra pro approximatif. thumb|right|320px|[[Mapa géographique|Mapa del Atlàs topographique del comtat de Bitche de 1758]]
Le village de Nousseviller se situe dans le nord du Bitscherland, à six kilomètres et demi de la frontière allemande, sur la route de Bitche à Volmunster. Situé sur un plateau au relief peu accidenté, le village et son annexe de Dollenbach possèdent l'un des plus petits bans du pays de Bitche, comptant seulement 474 hectares.
À proximité de la bordure orientale du pays découvert, le village a peu évolué depuis le milieu du, à l'époque où l'Atlas topographique du comté de Bitche est établi, en 1758. Destiné à évaluer les richesses forestières de la région, il présente des maisons non jointives, disposées dans ordre le long de la seule rue de l'agglomération. Les jardins bordés par des haies sont représentés par des hachures esquissées à touches légères. Quant aux terres labourables, elles sont symbolisées par des hachures alternant avec des points et les prairies par des touffes d'herbe. Comparée aux cartes actuelles et en particulier au cadastre, le document apparaît fiable dans son ensemble mais le relief, rendu par des ombres, reste assez approximatif. thumb|right|320px|[[Carte géographique|Carte de l'Atlas topographique du comté de Bitche de 1758]]
Istòria
Çò Pòble a mencionat per las primièras fes en 1298 jos la forma Nussiwilre, del nom d'òme germanique Nosso e del substantiu vilare, weiler, lo pòble. Lo pòble actual remonta pas pas al delà de la fin del, los primièrs abitants en essent immigrantas luxembourgeois.
Le village est mentionné pour la première fois en 1298 sous la forme Nussiwilre, du nom d'homme germanique Nosso et du substantif vilare, weiler, le village. Le village actuel ne remonte pas au-delà de la fin du, les premiers habitants étant des immigrants luxembourgeois.
Egalitat sociala
Lo principe d'egalitat qu'aparéis al cap de las declaracions dels dreches de l'òme (declaration universala dels drechs de l'òme de 1948) a dos aspèctes màgers:
Dificultat d'una definicion
D'en primièr, segon la distinccion facha per Aristòtel, l'egalitat consistís en la distinccion justa de las parts al rspècte d'un critèri (egalita proporcionala) o a l'egalitat matematica pura.
Mas la multiplicitat dels objèctes (individus e situacions ) que s'aplica fal lo concèpte d'« egalitat sociala » tan diversificat e multifòrma que los objèctes concernits. Amb l'impossibilitat d'una definition teorica simpla, lo concèpte a mai de pertinéncia dins l'encastre pragmatic d'una evaluacion de menar segon diferents axes :
Platon e la Ciutat Ideala
La reflexion sus la justícia dins l'alma e dins la politica es al centre de tota la filosofia de Platon. Lo pretzfach vertadièr del filosòf es de cercar quinas leis deurián èsser donadas a la Ciutat per la fa conforma a la justícia. Segon Henri Denis : « L'òme es subjècte a l'error e -dins mai d'una menas- las imperfeccions son introduchas dins l'organizacion sociala: l'autoritat foguèt mal exercida, l'esperit d'indisciplina se desvelopèt e subretot a causa de l'entorn funèst de la mar lo comerci nasquèt e provoquèt dins las almes una disposicion a se dedire de contunh e a èsser de mala fe. (...) Platon insistís sus la necessitat d'establir l'egalitat de las fortunas; s'existís una classa de non possedants, seràn un font perpetuala de revolucion. (...) cal abandonar l'esper de reformar una Ciutat ont regne l'inegalitat de las ricquesas. » « ''La tòca essenciala segon Platon es d'establir l'amistat entre totes los ciutadans de la Ciutat. Lo mejan vertadièr, es la comunautat absoluda dels bens, de las femnas e dels enfants, car -entre amics- tot es comun.(...) » Mas lo filosòf apond qu'« aquel programa es de segur tròp ambiciós e que li cal prepausar d'autras solucions, sens dobte mens perfèctas mas mai aisidas de realizar.''» « ''Aquel mejan mai accessible es d'instaurar l'amistat entre los ciutadans, es de lor atribuir a totes de proprietats egalas e de los obligar totes a menar una vida identicament frugala. (...) E coma es possible malgrat tot que d'inegalitats s'introduscan, caldrà instaurar una fiscalitat que tendrà cap a restablir l'egalitat economica e per quin biais que sià, del moment qu'una familha gaudirà d'una fortuna superiora al quadruple de la valor del "lòt de familha", se li serà confiscat lo demai''. »
Jeremy Bentham e la mesura de l'egalitat sociala
L'utilitarisme de Jeremy Bentham considèra que per aténher l'egalitat sociala ja la cal poder mesurar: La mesura de l'utilitat permet de quantificar lo nivel de Ben èsser. Aquela mesura dona mai d'un avantatges :
Los problèmas d'aquela teoria son:
Doctrina sociala de la Glèisa Catolica
Per la Glèisa Catolica, l’egala dignitat de totes los òmes a una valor absoluda, fondada dins l’egalitat fondamentala de totes los òmes debans Dieu: « Dieu ne fa accepcion de degun » (Ac 10, 34; Rm 2, 11 ; Ga 2, 6; Ep 6, 9)
Pargue Natural Regional dels Causses de Carcin
Lo Pargue Natural Regional dels Causses de Carcin es un pargue natural regional francés situat dins la region occitana de Carcin, e pus precisament en Naut Carcin. Al nivèl administratiu francés, se tròba dins lo departament d'Òlt e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Englòba lo Causse de Gramat, lo Causse de Martèl e lo Causse de Limonha, mai una part del Carcin Blanc (L'Albenca, Belfòrt, Bèlmont).
Andorno Micca
Andorno Micca es una comuna italiana de la Bièla, dins la region de Piemont.
Confronta las comunas de Biella, Callabiana, Camandona, Campiglia Cervo, Fontainemore (AO), Gaby (AO), Miagliano, Pettinengo, Piedicavallo, Rassa (VC), Rosazza, Sagliano Micca, Tavigliano, Tollegno
Sarandí
thumb|200px|Sarandí dehens lo Gran Buenos AiresSarandí qu'ei ua comuna deu Gran Buenos Aires e tanhenta de Buenos Aires ; que hè partida deu Partit d'Avellaneda dens la Província de Buenos Aires. La soa population en 2001 qu'èra de 60 752 abitants.
Que deu lo son nom a l'arbuste Phyllanthus sellowianus aperat locaument sarandí.
A la debuta deu sègle XX, la famosa equipa de River Plate qu'i avó un modèste estadi abans de tornar a Buenos Aires.
La Vansa i Fórnols
La Vansa i Fórnols, o Lavansa i Fórnols, se tròba dins la Val de la Vansa, es una municipalitat de la comarca de l'Aut Urgèl (Catalonha). Lo caplòc es lo vilatge de Sorribes de la Vansa. La Vansa o Lavansa, antigament documentat Labancia (sègle IX), es d'origina incerta probablament preromana pirenenca. Fórnols, antigament Furnols (Sègle XII), proven del latin Furnulos diminutiu de furnos "forns", benlèu en lo sens de caunas en forma de forn.
La municipalitat de Lavansa e Fórnols compren, en mai del vilatge de Sorribes de la Vansa, caplòc de municipalitat, los vilatges de Fórnols de Cadí, Adraén, Cornellana e Ossera, e las caseries, veïnats o llogarets, qualqu'uns ja despoblats, de la Barceloneta, Colldarnat, Montargull de Lavansa, Sant Pere de Lavansa, Sisquer, Banyeres, Padrinàs e Sant Julià de Pera. En 1860 i aviá los mases abitats de la Masia del Còl de Croses, la del Janet, la de Jetdragó, la de la Patraca, la de la Esteró, la del Sanso e Cal Valentí. Al tèrme i a l'estacion d'esquí de fons de Tuixent - la Vansa
Situacion
Es al pè dels versants meridionals de la sèrra del Cadí, a la val del riu de la Vansa. Lo tèrme tradicional de Lavansa aviá una estenduda de 57,1 km², fins que en 1973 li foguèt annexat lo tèrme vesin de Fórnols de Cadí, de 48,98 km², e recebèt lo nom oficial de la Vansa e Fórnols.
Demografia
Lo primièr cens es de 1975 après la fusion de la Vansa e Fòrnols de Cadí, que en 1857 aviá incorporat Adraén e Cornellana. Las donadas anterioras son la soma de las ancianas municipalitats.
Guishe
Guishe (Gixune en basco, Guiche en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Que constituiva ua comtat deu Ducat de Gramont. Que participè au Biltzar de Labord de 1763 a 1789, mes en demorant restacada judiciàriament a la Senescaucia de Càmer. Que hè partida deu Bascoat (país administratiu) dens lo sens de la lei Pasqua de 1995.
Geografia
Los arrius d'Ador e de Bidosa que traucan lo vilatge. Las comunas tòcatocantas que son Senta Maria de Gòssa e Sent Laurenç de Gòssa dens las Lanas au nòrd, Hastings dens las Lanas a l'èst, Samas en Baisha Navarra au nòrd-èst e Bardòs e Urt au sud.
Predominància lingüistica
Las duas versions de la Carte des sept provinces basques montrant la délimitation actuelle de l'euscara en dialectes, sous-dialectes et variétés (Mapa de las sèt províncias bascas qui mòstra la delimitacion actuala de l'euscarà en dialèctes, sos-dialèctes e varietats) dessenhadas en 1863 per lo prince Loís Lucian Bonaparte que plaçan Guishe hòra de l'aira bascofòna.
Lo Recueil de linguistique et de toponymie des Pyrénées (Recuelh de lingüistica e de toponimia deus Pirenèus) realizat en 1887 per Julian Sacaze que dona per Guishe ua version en gascon, compausada d'ua traduccion de dus tèxtes mitologics, puish ua lista deus microtoponimes de la comuna.
Le Recueil des idiomes de la région gasconne (Recuelh deus idiòmas de la region gascona) realizat en 1894 per lo lingüista Edouard Bourciez que dona per Guishe ua version de la parabòla deu hilh prodigue traduita en gascon.
La mapa deu Pays Basque français (País Basco francés) dessenhada en 1943 per Maurice Haulon que hè paréisher la "démarcation actuelle entre la langue basque et les dialectes romans" (demarcacion actuau enter la lenga basca e los dialèctes romanics) e qu'enclutz la comuna de Guishe dens l'aira gasconofòna.
Segon la Morfología del verbo auxiliar vasco (Morfologia deu vèrbe auxiliar basco) establida per Pedro de Yrizar en 1970, Guishe es pas situada dens l'aira bascofòna.
Toponimia
La prononciacion qu'ei en AFI:. Las fòrmas ancianas que son Guissen en 1083, villa Guissen en 1083, Guissen en 1100, 1203 e 1249.
Dauzat qu'arreliga Guishe a Gusha (Juxano, sègle XIV), qui sembla viéner de Justianum (segon Seguí), deu nom latin d'òmi Justius dab lo sufixe -anum; aute cas semblable, Gushen, qui seré identic, mès dab lo sufixe ''-ing.
Segon J.B. Orpustan, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, lo nom que vien deu basco gisu, « cauç », manlèu ancian au latin gipsu(m), dab lo sufixe locatiu -un(e), varianta de -gun(e) e de kun(e). Lo nom basco qu'ei. L'afebliment de la vocala non accentuada [-un > -en] que s'explica per ua utilizacion aboriva en basco, pr'amor deu remplaçament deu basco peu gascon. Bénédicte Boyrie-Fénié qu'ei en acòrd dab J.B. Orpustan.
Istòria
Que s'i trobava l'unica gara ferroviària deu canton de Bidaishe, la gara de Samas-Guishe, suber la linha de Tolosa a Baiona, qui esté inaugurada en 1912 e qui arcuelhó viatjaires dinc a la dusau meitat deu sègle XX e qui esté clausurada dens los ans 1970.
La basa economica de la comuna qu'ei l'agricultura, mes tanben ua indústria de fabricacion de mòbles. Dinc a 1991 que s'i espleitava ua peirèra de calcari.
Orejana
Orejana es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
René André
René André (Barbentana, Bocas de Ròse, 1924 - ?) es un agricultor e felibre provençal. Escriguèt jos lo pseudonim de Lou Felibre di Lesert.
Ortigosa de Pestaño
Ortigosa de Pestaño es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Victorino de la Plaza
Victorino de la Plaza (1840-1919), avocat e òme politic, foguèt president d'Argentina aprèp la mòrt de Roque Sáenz Peña, entre 1914 e 1916.
Bioglio
Bioglio es una comuna italiana de la Bièla, dins la region de Piemont.
Confronta las comunas de
Martes
Aqueste genre foguèt descrich pel perimièr còp en 1792 pel scientific francés Philippe Pinel (1745-1826).
La Marta de tèsta grisa, ela, es un Mustelid d'America del Sud. Es la sola espècia del genre Eira.
Lista de las espècias
Selon Mammal Species of the World,, Catalogue of Life et NCBI :
Pintura
Dins lo domèni de las Bèlas Arts, los pincèls en pel de « marta » son utilizats per l'aquarela, e considerats coma los melhors pincèls a causa de l'excepcionala qualitat de soplesa e de retencion d'aiga. Lor punta es perfiècha per penher amb precision. Malgrat le nom comercial donat als pincèls de « marta roja » o « marta Kolinski », s'agís en realitat de pels venent de la coa du Vison de Siberia (Mustela sibirica) que la forradura èra nomenada Kolinsky.
Districte de South Tripura
Lo districte de South Tripura (districte de Tripura del Sud) es un districte de l'estat de Tripura en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Belonia. En 2012, lo nòrd del districte foguèt separat per fondar lo districte de Gomati.
Populacion
La populacion del districte èra de 298 194 abitants al recensament de 2011. La lenga mai parlada es lo bengalin qu'a l'estatut de lenga oficiala, seguit per lo kokborok e lo chakma.
Omotecia
right|thumb|Omotecia de centre O e ont λ>1. Una omotecia es una transformacion geometrica del plan o de l'espaci que se complisson dins doas condicions: cada ponch e son imatge son alinhats amb un ponch fixe O nomenat centre d'omotecia e s'establís una relacion constanta λ entre los segments que jonhon lo centre d'omotecia amb cada ponch e son imatge. Dins una omotecia i a una relacion de semblança entre l'objècte original e lo transformat.
L'omotecia de centre de ponch O e de rason λ es definida per la formula:
Ebersheim
Ebersheim  en alemannisch (Ebersheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
Aquela municipalitat se situa près de Sélestat (berceau del humanisme) la longitud de la RD 1083 #que pòrta de Estrasburg a Colmar. Ebersheim Se tròba a la cœur d'una ret de rius (çò Ill, lo Giessen e los sieus afluents).
Cette commune se situe près de Sélestat (berceau de l’humanisme) le long de la RD 1083 qui mène de Strasbourg à Colmar. Ebersheim se trouve au cœur d'un réseau de rivières (l'Ill, le Giessen et leurs affluents).
Istòria
Se en 1921 que la municipalitat de Ebersheim se #desvolopar fòrtament mercés a la industriala G. Maillot #Que #decidir de dobrir un parc de atraccion. E aviá la particularité de se dobrir dins lo mond en en presentant un "quartièr" per qualques regions de França. Aquel Procedit #èsser de contunh manlevat per la societat Euròpa Park.
C'est en 1921 que la commune d'Ebersheim se développa fortement grâce à l'industriel G. Maillot qui décida d'ouvrir un parc d'attraction. Il avait la particularité de s'ouvrir au monde en présentant un "quartier" pour quelques régions de France. Ce procédé fut ensuite emprunté par la société Europa Park.
La Vansa
La Val de la Vansa (Lavansa e antigament, sègle IX, Labancia) es una val dels Pirenèus, drenada pel riu del meteis nom, situada dins la comarca de la Aut Urgèl. Es coma una sòrta d'estrecha falca qu'ensaja se dobrir camin en direccion d'èst a oèst, limita al nòrd amb la sèrra del Cadí, al sud amb las sèrras del Verd e del Port del Comte (Solsonés). Aquel marc geografic a enquadrat una val amb unas caracteristicas plan singularas. Constituis una contrada definida per l'isolament que li produsisson los altius còls que la separan de la rèsta del país.
L'entèsta de la val se tròba dins la val de Josa, la que se jonh a la coma dels Cortils (Bagà, al Berguedà) e se comunica amb la Cerdanha pel passatge de Gosolans, e amb lo Berguedà pels còls de Josa (en lo camin de Gósol, a l'oèst del Pedraforca) e del Collell (en lo camin de la val de Gresolet, al nòrd del Pedraforca).
Aiga aval de Josa, la val se barra e se tòrna pas agrandir fins a la vila de Tuixent, nuclèu mai important de la val, ont lo riu de Josa se jonh, per la drecha, al riu de Mola, que devala de la cresta de Clotarons (als cingles de las Costasses) e de la sèrra del Verd, per formar lo riu de Lavansa o la Vansa; aquela val e tèrme de Tuixent se comunica amb lo Berguedà (Gósol) pel còl de l'Esmòla e amb lo Solsonís (val de Lord) pel còl de Pòrt.
Club Atlético Peñarol
85px|left|thumb|Escut deu clubthumb|200xp|Suportaires de PeñarolLo Club Atlético Peñarol qu'ei ua associacion esportiva uruguaiana e de segur ua de las equipas màgers deu son país e deu continent american.
Ortigosa del Monte
Ortigosa del Monte es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Club Atlético Peñarol
Qu'ei lo club qui a ganhat lo mei de campionats nacionaus professionaus en Uruguai (49) ; qu'a tanben remportadas 5 Copas Libertadores e 3 Copas Intercontinentaus. Aqueth palmarés qu'ei dilhèu lo gèncer d'America.
Half Moon Bay (Califòrnia)
Half Moon Bay es una vila americana del comtat de San Mateo en Califòrnia, situada sus la còsta occidentala de la peninsula de San Francisco. Al recensament de 2010, la vila comptava 11 324 abitants e son airal urban comptava 20 713 abitants. Confronta la zòna non incorporada de Princeton-By-the-Sea e lo Pòrt de Pillar Point al nòrd.
La vila es celèbra per sa produccion de cocordas. Cada mes d'octobre, la vila organiza una fèsta de la cocorda. Aquesta fèsta es ara plan coneguda e populara dins sa region.
Clima
Half Moon Bay a generalament un clima doç tota l'annada. Segon la classificacion de Köppen, la vila a un clima mediterranèu d'estiu temperat (Csb).
Aret (astrologia)
Lo signe astrologic de l'Aret (qu'ocupa lo Solelh entre lo 21 de març e lo 19 d'abril) s'associa amb aquesta constellacion. Dins cèrtas cosmologias, l'Aret s'associa amb l'element classic del fuòc, e s'apela atal un signe de fuòc (amb lo Sagitari e lo Leon). Son opausat polar es la Balança.
Joan IX
Joan IX (840, Tivoli - 26 de març de 900, Roma) foguèt lo 116 papa de la Glèisa Catolica Romana de genier de 888 au 26 de març de 900. Succediguèt a Teodòr II (decembre de 898) e foguèt remplaçat per Beneset IV (900-903).
Yulara
Yulara es un vilatge australian isolat de la Region Meridionala del Territòri del Nòrd. En 2011, la localitat comptava una populacion de 887 abitants per una superficia de 103,33 km².
Joan IX
Lo pontificat de Joan IX, benlèu elegit gràcias au sostèn dau duc de Spoleto, foguèt principalament consacrat a la resolucion dei consequéncias de la crisi italiana dins la vila pontificala. Premier, confirmèt la reabilitacion de Formòsi e reüniguèt un concili per condamnar lo concili cadaveric. Puei, prenguèt una tiera de mesuras per restablir la disciplina au sen de la Glèisa (defensa per leis evesques de quitar son diocèsi sensa autorizacion... etc.). Enfin, regardant l'òrdre urban, adoptèt divèrsei mesuras per enebir e arrestar lei violéncias entre lei diferentei faccions romanas.
Dessenh
vinheta|L'[[Òme de Vitruvi per Leonard de Vinci.]] Lo dessenh es una tecnica consistissent a representar vision, en doas dimensions, personatges, païsatges o objècte. Lo mot implica la nocion d'intencion, de projècte, dins un trabalh de mai granda portada realizat en arquitectura, en pintura, en gravadura.
Lo dessenh lineari representa los objèctes per lors contorns e unas linhas caracteristicas; al delà d'aquesta limita, le dessenh se desvolopa representant las ombras, per exemple per las raiadas, apond de colors, e rejonh, sens transicion marcada, la pintura.
Lo tèrme dessenh designa a l'encòp l'accion de dessenhar, l'òbra grafica que'n resulta, e la forma d'un quin que siá objècte.
Lo vam de la produccion industriala al sègle XIX faguèt que se distriguèt plan lo dessenh artistic e lo dessenh tecnic, una forma fòrça codificada de dessenh lineari qu'a per objectiu de comunicar las informacions precisas necessàrias a la fabricacion o a l'utilizacion d'un objècte o d'un bastit d'un bâtiment puslèu que ne far una evocacion visuala.
Istòria
Lo sens del tèrme dessenh evolua amb l'istòria dels arts visuals. Lo mot dessenh ven de l'italian disegno significant representacion grafica (1444). Lo tèrme italian significava a l'encòp la practica, e lo projècte o intencion.
Lo dessenh, coma projècte d'òbra, se trapa pertot dempuèi l'Edat Mejana dins los arts plastics, e tanben dins l'orfebrariá e la mòda. Resuma e desvolpa la pensada plastica de l'autor, e li permet de la presentar a sos clients. Los dessenhs èran pas destinats a èsser conservats.
Lo dessenh coma art autonòma nais de las discussions, al sègle XVII, dins lo mitan dels artistas e dels afogats sus las qualitats plasticas e los principis governant la pintura. Lo dessenh, dins aquestas discussions, depend ni de la tecnica, ni del supòrt. S'agís subretot de la linha de contorn dels subjèctes, opausada a la superfícia colorada e a sas modulacions, coma lo faguèt Leonardo da Vinci. Aqueste sens restrench del dessenh, associat a la perspectiva lineària, contunha fins al sègle XX. Los rapòrts entre dessenh e pintura fluctuisson. L'impressionnisme repròcha mai sovent al dessenh lo caractèr intellectual e constrenhent que li atribuisson los corrents picturals que lo precedèron. Le cubisme torna al dessenh, sens l'obligacion de presentar, par la perspectiva, un punt de vista unic.
Lo dessenh animat utiliza dempuèi son invencion dins las annadas 1920 de quantitats de dessenhaires.
Dins la segonda mitat del sègle XX, la benda dessenhada acaba de s'adreiçar especifcament als enfants e lo dessenh narratiu, noirís de tecnicas du dessenh de premsa, du cinèma, de la literatura, venon una de las brancas importantas de l'art del dessenh.
Dessenh e pintura
Quand lo projècte grafic a per objectiu la durada, causissent son material coma cal, se parla de pintura. L'acte de dessenhar, sus pèira o sus gisp, sus fusta, sus tela pòt plan n'èsser a la basa: la pintura se definís, per oposicion al dessenh, coma per durar.
I a pas de diferéncia fondamentala entre lo dessenh e la pintura, mas, segon de teoricians de l'art, lo dessenh es monocròma dins son esséncia, la pintura colorada. Mas de dessenhs pòdon èsser de colors, que siá dirèctament dins lo traçat, p per coloriatge dins un segon temps. Una pintura pòt èsser lineària e pòt èsser monocròma. Gaireben totas las pinturas (subretot figurativas) son d'en primièr dessenhadas, o dessenhadas en cors de realizacio. Se parlarà donc de dessenh quand los contorns, los traçats, demoran aparents, al respècte de las òbras ont dominan las tacas coloradas, plants de color.
Lo dessenhaire Alfred Kubin, tractant del dessenh, non coma projècte, mas « coma una fin en se subta » escrich : « Aqueste art respond a una modèsta aviada. Rivaliza pas amb los fenomèns de la natura mas se contenta de'n produire de signes. Es simbolic » « Cet art répond à une modeste impulsion. Il ne rivalise pas avec les phénomènes de la nature mais se contente d'en produire des signes. Il est symbolique ». Es, per el, aquesta modestia que destria lo dessenhaire, que lo mena a limitar son domèni d'exploracion al papièr e a Tinta de China, a la pluma e al pincèl, qu'estudia a fons. « Ma contemplacion interiora s'enlusiguèt: ma vision se desplacèt alara cap a un assemblatge de linhas tan rigorós qu'un sistèma economc » (.
Conservacion dels dessenhs
Los dessenhs son pas concebuts per èsser conservats e expausats; aquestes objectius engatjarián de procediments qu'empacharián la leugieretat e l'espontaneïtat (. Pasmens la Renaissença, se conservèt coma de relíquias preciosas los dessenhs e nòtas d'artistas venerats coma Leonardo da Vinci . Pels conservators, çò que caracteriza lo dessenh, es sa fragilitat. L'exposicion a l'aire e a la lutz fa venir jaune los papièrs e decolora las tintas; la flama lo destrusís, l'umiditat i favoriza la mosidura; solhat, lo dessenh es dificilament netejat; los pigments poderoses de gredons, carbons, gredas e sanguinas passan d'una pagina sus l'autra; lo papièr se plega definitivament en cas de mala manipulacion (. Los vernís dichs fixatius penetran lo papièr, e pòdon pas, s'an vengats jaune, èsser levats e remplaçats.
La conservacion dels dessenhs sus papièr implica en general un tractament biocid quimic o per rai ionizant (. Dins las colleccions dels musèus, los dessenhs son conservats dis de luòcs especials, e son pas que pauc presentada, dins de salas pauc esclairada.
Dessenh e gravadura
Lo dessenh es mai sovent mai que lo projècte d'una gravadura. Un mèstre coma Dürer podavan dessenhar sus la fusta, e daissar a un de sos companhs, anonime, lo pretzfach de cavar; mas aviá traçat caduna de las linhas de la gravadura.
L'aigafòrta reproduch dirèctament (inversats esquèrra-drecha) los trachs qu'un artista dessenhèt sul supòrt.
Al sègle XIX, la litografia sur pèira granada permet als artistas de dessenhar al gredon en vista de la reproduccion. Pasmens, la constrencha de l'inversion del subjècte, que serà reproduch la drecha a esquèrra, l'interdiccion de pausar la man sul supòrt, que lo marca, menan lo dessenhar a obrar d'en primièr sus papièr un projècte, e unes a daissar a d'especialistas l'interpretacion sus la pèira. La produccion de litogrfia coneis una primièra especializacion dels dessenhaires.
La fotogravadura afranquís lo dessenhaire de gaireben totas las dificultats tecnicas; sufís de conéisser las quita limitas a la tecnica d'estampar per que trabalha. En dessenh de premsa e en benda dessenhada, l'artista produch mai sovent un dessenh lineari « al trach », de tinta negra sus papièr blanc; la reproduccion fotografica lèva l'estapa de la mesa en plaça al gredon e los reparis pausat en blau. Los dessenhs originals, amb totas aquestas marcas ont de vei « la man e l'engenh de l'autor », son venguts de pèças de colleccion.
Tecnica
La tecnica du dessenh evolua amb los supòrts e las aisinas. Los òmes preïstorics dessenhan sus de parets, sus de ròcas, d'òsses, utilizant d’un costat l’incision e de l’autre los pigments colorats aplicats al mejan d’aisinas rudimentàrias. Lo dessenh mai pròche de concepcions actualas apareis amb los supòrts coma lo papir, lo pargamin, puèi le papièr, e las aisinas de traçatge coma lo calame (canavèra), la pluma d’aucèl talhada. En Orient predomina lo pincèl. Los Romans utilizan las puntas de metal, aujòls de la mina de gredon modèrne sus un supòrt preparat, enduch d'una mescla, mai sovent constituit de pigments, de blanc d’Espanha, de goma arabica e de polvera d’òs.
A la fin del sègle XIX, definís lo dessenh coma representacion dels objèctes amb de trachs de pluma o de gredon, d'entre que se destrian los dessenhs de dos e als tres gredons, que son la pèira negra, la grada blanca e la sanguina, mas tanben lo carbon (. Se cal citar tanben los instruments annèxes del dessenh coma règles e compàs.
Lo desseh fa benefici del material e de logicial informatics que, l'afranquissent de la realizacion materiala, permeton de traçats lices e de possibilitats de correccion infinidas — del moment qu'es l'objectiu de l'artiste.
Elements materials
Las aisinas son constituidas per tot çò qu'es susceptible de daissar una traça, per depaus de matèria (greda, gredon, etc.) o tanben per cavament de matèria del supòrt (graffiti, sgraffito, gravadura). Son don plan variats, a començar pels dets, puèi d'aisinas especifics coma las gredas, los carbons, los gredons, las plumas, los pincèls, los estilografs (de bilha, de pluma, tubulars), los feutres, fins a l'aisina informatica. D'entre lo material de dessenh mai comun, i a lo gredon, lo carbon, lo pastèl, la pèira negra, la sanguina, la greda blanca e tanben la pluma e la tinta de China. Totes los materials de dessenh son pas realizats a basa d'aiga o d'òli: unes s'aplican a sec sul supòrt, sens pas cap de preparacion.
La matèria depauzada sul supòrt es o un pigment sec (greda, grafit) o mesclat a un ligant quimic, òli, aiga, solvants per las pinturas e las tintas.
Paritat
La paritat es un concèpte d'egalitat d'estat o d'equivaléncia foncionala. Aquel concèpte es tanben ligat al nombre dos. S'encontra dins mai d'un domènis :
Dessenh
Sistèmas de representacion
Aquò implica un caminament d'interpretacion e de sintèsi : passar d'un objècte en volum a un dessenh plan demanda una causida de representacion. O l'articulacion dels elements grafics pòt evitar la perspectiva, o aquesta pòt èsser empiric e espontanèu, o aquesta obesís a un sistèma de plaçament de las linhas: perspectiva cavalièra, perspectiva « italiana » confòrma a una vision basada sus la projeccion, coma se lo dessenh èra una fenèstra sus l'objècte representat coma escriviá Alberti. L'aplicacion de las règlas de la perspectiva a de figuras umanas o animalas se nomena l'acorchit (. vinheta|Jean Fouquet, Arribada dels crosats a Constantinòble : Perspectiva empirica. Lo dessenh pòt obesir a de nocions que prenon pas en compte las leis geometrcas de l'optica o que las considèran pas coma primordialas. Representar un mont mai pichon qu'un personatge pòt paréisser totalament illogic, pasmens se la perspectiva l'exigiriá. Los personatges son a vegadas presentats al respècte de lor importància dins la societat. Las diferentas civilizacions utilizèron de convencions de representacion qu'ensajan de conciliar los aspèctes que se considèra primordials. La representacion pòt pas correspondre a una realitat geometrica. Lo dessenh obesís a de convencions e de còdes  : pels Egipcians, un uèilh es representat de fàcia, mas un visatge de perfil, un tòrse de fàcia e las cambas de perfil. Jean Fouquet dessenha l’Arribada dels crosats a Constantinòble vist per un espectator central: a esquèrra los cavalièrs de fàcia, al centre de perfil, e a drecha d'esquina, coma se l'espectator virava lo cap, la carrièra essent estrecha. Mai près de nosaltre, calguèt esperar l'aparicion de la fotografia per representar corrèctament un caval al galaup, totas las representacions passadas essent « falsas » anatomicament, mas pasmens expressivas.
Lo dessenh pòt reportar los contorns de biais precís e fidèl (considerant qu'es vist per un sistèma optic coma la cambra clara o l'aparelh fotografic), o lo trach pòt subir de deformacions e de distorsions qu van accentuar de caractèrs del modèl, possiblament fins a la caricatura, o exprimir simplament los gosts e la sensibilitat del dessenahire.
La representacion del volum se fa mai sovent per l'acorchir, enforçat per las modulacions de la lutz e donc las ombras localas del modèl e las ombras portadas sul fons e l'entorn. Aquestas modulacions de luminositat, que se nomena « valor » dins lo contèxte del dessenh e de la pintura, s'obtenon per trachs successius formant de raias, parallelas o crosadas, per emplissatge amb de variacion de la pression segon l'intensitat desirada, estompament en frejant a la man o amb una aisina, gomatge per enlusir, etc. ; unas tecnicas essent adoptadas per unes e rebutadas per d'autres.
Dessenh d'art
Lo dessenh d'art utiliza totas las tecnicas graficas possiblas dins un caminament e una intencion artisticas, aquestas òbras totalament o pinturas dessenhadas; aquòse deu comprene dins una nocion non utilitara del dessenh, qu'exclusiriá donc lo dessenh tecnic, arquitectural, etc. La compreneson pel grand public devant l’idèa d'una òbra dessenhada pòt être contestada per la definicion admesa de biais corrent e convencional que pòt s’aplicar a tot tipe de dessenh, quina que siá l’intencion primièra. Lo dessenh d'art a pasmens sos artistas.
Crocadís
vinheta|Crocadís, per un membre de la familha Lines, sègle XIX. Lo dessenh es utilizat per la rapiditat de realizacion. Se pòt parlar d'esquèma, de crocadís, d'esbòç, per exprimir aquesta primièra fasa d'un trabalh mai important o mai prigond.
Lo crocadís mai sovent se fa segon una natura, aviadament, de biais a sasir l’essencial sens s’arrestar suls detalhs. Lo crocadís servís de notacion, d’exercici, e la rapiditat d’execucion es partida integranta de son caractèr, comparable a un « gèst » calligrafic.
Dessenh a la pluma
La pluma es un instrument de dessenh tant que d'escritura al mens dempuèi la Renaissença. Dona un trach prim o gras segon la pression exercida. Los trachs de pluma traçats a  la tinta indelebila se combinan tanben amb lo lavats e l'aquarela, que las perturban pas.
Es utilizada tant pel crocadís de terren, qu'a l'avantatge de produire un dessenh rapid e contrastat, solide après que la tinta sequèt, que pels projèctes realizats, ont la raias pòdon indicar las valors. Sus un dessenh o un crocadís al gredon, la pluma pòt marcar lo trach fòrt; s'escafa a vegada lo gradon per gardar pas qu'aquesta decision finala.
La pluma foguèt l'instrument màger del tintatge en benda dessenhada fins a dins las annadas 1970.
Dessenh al pincèl
Lo pincèl es l’aisina de basa del dessenh en Orient Extrèma, mas es largament utilizat tenben en Occident. Sa soplesa permet al dessenhaire de realizar de desligats pro fins e de plats impossibles de reproduire amb d'autras tecnicas coma la pluma.
Lo pincèl es sovent l'aisina de tria pel tintatge en benda dessenhada. Es fòrça utilizat per d'artistas d'estils pro diferents, coma André Franquin, o Milton Caniff que jogava suls contrastes del negre e del blanc.
Dessenh al boligraf
vinheta|Lo dessenh al boligraf de color. Lo boligraf, difusat a partir de 1950 pòt venir una aisina d'art. Del simple esbòç eur capturar un movement fins a l’illustracion precisa e al dessenh d’arquitectura, lo bilgraf s'adapta a totes los genres.
Dins lo dessenh artistic, lo boligraf se destria pel fach que s'escafa pas; le trach es a quicòm près unifòrme, e pal leuguèr. Lo trach fòrt s'obten en passant mai d'un còp.
Dessenh als feutres
Los estilo feutres son declinats dins de fòrça largas gamas de colors e d’espessors de trach. De gamas professionalas permeton de crear las sieunas nuanças a partir de tintas liquidas e de solvants. Se trobèt una aplicacion epecifica dins lo layout o rough utilizat en publicitat per realizar de simulacions de fotografias de realiser mai tard. S'utiliza un papièr especial, sens granh e semitransparent, que ne difusa pas los solvants e permet de trabalhar per transparéncia. Los especialistas, o « roughmen », pòdon aténher de resultats de qualitat picturala.
Dessenh d'escultor
vinheta|221x221px|Estudi, per [[Michelangelo Buonarroti|Miquelangelo, 1503.]] Lo dessenh servís a l'escultor per realizar sas recercas. Son epecificitat es deguda au fach qu’es pas al quita fin, mas una estapa de son trabalh, per li permetre de visualizar sos proèctes en vista d’una realizacion en tres dimensions : lo rendut del volum es donc essencial, per de zonas ombradas amb o sens degradats, e l’abséncia o la neutralitat del fons. Totes los dessenhs d'escultors son pas de cap d’òbre al vejaire de la qualitat del dessen, mas son sempre los tesmònis fidèls del trabalh de lor autor, e quitament unes son d'òbras d’art.