cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Psiquedelisme
Musica
La trança psiquedelica es la branca del movement psiquedelic associada a la trança. Es caracterizada per un ritme rapid e de bassas fortas, sens interrupcion, sens cambiaments e cobèrtas per fòrça d'autres ritmes. Los bèrç principals son Goa en Índia, Japon, Israèl e Euròpa.
Un resson psiquedelic se pòt tanben pareisser dins lo funk (George Clinton e Funkadelic), lo jazz, lo rhythm and blues (Dr. John, Babylon), e lo folk de Bob Dylan e Donovan.
Metan
Lo metan es l'alcan mai simple amb solament un atòm de carbòni. Sa formula bruta es CH4.
Es un gas que se trapa a l'estat natural e produit per d'organismes vivents. Es principalament utilizat coma combustible e mai coma liquid refrigerant. Es tanben conegut coma un dels principals gases d'efièch de sèrra.
Gasós dins las condicions normalas de temperatura e de pression pòt èsser transportat jos aquela forma (gasosa) generalament per gasoduc, o a l'estat liqueficat per metanièrs e mai escassament per camions.
Los arqueobacteris dits metanogènas produson d'un biais anaerobia gaireben tot lo metan servat dins los terrenhs sedimentaris. Lo metan produit per la reaccion de serpentinizacion entre las peridotitas e l'aiga de mar dins las dorsalas oceanicas s'escapa normalament e es oxidat dins l'atmosfèra.
D'enòrmas quantitats de metan son rebondudas dins lo sossòl geologic jos forma de gas natural. De grandas quantitats, de mal evaluar, son tanben presentas sul fons marin jos forma d'idrats de metan, establas a bassa temperatura e nauta pression. Los volcans de fanga, las descargas publicas e la digestion del bestial, especialament dels romiaires, las risièras, los estuaris polluats, los fuòcs de bòsques desgatjan de metan.
Es naturalament present dins l'atmosfèra terrèstra. Mas los apòrts antropics an mai que doblat sa concentracion dempuèi la revolucion industriala. Atenhiá  en 1998. Après un periòde d'estabilizacion (a aperaquí, de 1999 a 2006) la creissança de sa concentracion tornèt en 2007 amb un novèl recòrd en 2016 (, siá + 257 % respècte al nivèl preindustrial) puèi en 2018. D'analisas isotopicas suggerisson qu'aqueste acreissament recent del metan atmosferic seriá principalament d'origina non-fossila.
Lo metan demòra mens de detz ans dins l'atmosfèra ont es destruch per de radicals idroxil OH•, mas es un gas d'efièch de sèrra fòrça pus poderós que lo CO2, amb un potencial de rescalfament global 28 còps mai enauçat, responsable, al nivèl actual de sa concentracion, de qualques per cent de l'efièch de sèrra total a l'òbra dins nòstra atmosfèra. Aital, a títol comparatiu, sus un orizon de 100 ans, deslargar una certa quantitat de metan dins l'atmosfèra terrèstra ten un efièch sul rescalfament climatic aperaquí 9 còps mai important que de cremar aquela meteissa quantitat de metan en dioxid de carbòni (CO2).
Istòria de Vietnam
L’Istòria de Vietnam es l'istòria de la Republica Socialista de Vietnam, estat independent d'Indochina qu'es l'eiretier dau Reiaume de Vietnam, monarquia fòrça anciana apareguda durant l'Edat Mejana.
Preïstòria
Tre lo Paleolitic, se formèt una cultura locala dicha cultura de Son Vi que se mantenguèt fins au passatge au periòde mesolitic vèrs 12,000 av. JC. Foguèt remplaçada per la cultura de Hoa Binh de tipe mesolitic puei lei culturas neoliticas de Bac Son (10,000-8,000 av. JC), de Quynh Van (8,000-6,000 av. JC) e de Da But (4,000-3,000 av. JC).
Originas de Vietnam
Leis originas de Vietnam son fòrça mau conegudas en causa de la manca de documents escrichs sus l'istòria anciana dau país. D'efèct, lo premier tèxte en vietnamian foguèt solament redigit en 1339. Quauquei fònts chinesas existisson mai permèton pas de conóisser leis eveniments anteriors au sègle III av. JC.
L'arqueologia permet d'establir la preséncia d'un nombre important de culturas umanas, installadas dins lo nòrd dau Vietnam actuau, que mestrejavan la metallurgia dau bronze. La pus anciana foguèt la cultura de Phung Nguyen entre 2000 e 1500 av. JC. Foguèt seguida per la cultura de Dong Dau (-1500-1000 av. JC), la cultura de Go Mun (1000-800 av. JC) e la cultura de Dong Son (1000 av. JC - 100 ap. JC). En parallèl, se desvolopèron la cultura de Sa Huynh 1000 av. JC - 200 ap. JC) e la cultura d'Óc Eo respectivament dins lo centre e dins l'extrèm sud dau territòri vietnamian actuau. A respèct dei culturas pus meridionalas, conoissián l'usatge dau fèrre.
Lei premiereis estats vietnamians se formèron probablament a partir dau sègle III av. JC. Dins lo sud, desvolopèron e entretenguèron de relacions comercialas amb Índia e China. Pasmens, en despiech de l'avança tecnologica e dau dinamisme dei reiaumes dau centre e dau sud, lo brèç dau Vietnam modèrne se troba dins la Vau dau Riu Roge. D'efèct, en 258 av. JC, un sobeiran dich Thuc Phan someteguèt l'estat de Van Lang, premier reiaume vietnamian fondat en 2877 av. JC segon una legenda, e fondèt lo reiaume d'Au Lac.
Periòde chinés
Lo reiaume d'Au Lac foguèt conquistat en 111 av. JC per lei Chinés de la dinastia Han. China annexèt la region fins au còl dei Nívols e ne'n gardèt lo contraròtle fins au sègle X.
Aquela dominacion chinesa foguèt mau acceptada per lei Vietnamians e mai d'una revòuta aguèt luòc. En particular, en 39-43, una insureccion dirigida per lei sòrres Trung Trac e Trung Nhi estrementiguèt la preséncia chinesa e necessitèt la mobilizacion de fòrças importantas per la reprimir. Aquò entraïnèt una politica de sinizacion deis elèits. Pasmens, aquò mau capitèt car se formèt una elèit vietnamiana qu'èra cèrtas de cultura chinesa mai que gardèt son ostilitat còntra lei Chinés. De mai, la populacion foguèt pas tocada per aquela politica.
Un autre eveniment important se debanèt durant aqueu periòde. Regardèt lo domeni religiós ambé l'introduccion dau bodisme mahayana dins lo país dins lo corrent dau sègle VI.
L'independéncia de Dai Viet
Fins a 1010, lo reiaume conoguèt de trèbols intèrnes grèus e tres dinastias se succediguèron : Ngo de 939 a 968, Dinh de 968 a 980 e Le anteriora de 980 a 1009. L'estabilizacion intèrna arribèt ambé la dinastia Ly que reinèt de 1009 a 1225. Un govèrn e una administracion basats sus lo modèl chinés (centralizacion importanta, burocracia desvolopada, elèits letradas... etc.). La capitala foguèt installada a Hanòi. Lei Ly foguèron remplaçats per lei Tran que gardèt lo poder de 1225 a 1400. Contunièron de s'inspirar dau modèl politic chinés. Pasmens, lo regime venguèt pus autoritari. Autra evolucion, lo confucianisme foguèt privilegiat au detriment dau bodisme.
En paralèl d'aquelei cambiaments dinastics, Dai Viet intrèt rapidament en conflicte ambé Champa, reiaume situat dins lei regions centralas dau Vietnam modèrne. En 982, lei Vietnamians ganhèron una premiera batalha importanta ambé lo pilhatge d'Indrapura, capitala dei Chams. Après aquela desfacha, lei rèis de Champa desplacèron sa capitala a Vijaya. Segonda victòria importanta en 1069, Dai Viet annexèt lei territòris au nòrd de Hue.
Dins lo corrent deis annadas 1280, Indochina foguèt atacada per lei Mongòls. Dai Viet e Cham foguèron obligats de s'aliar per rebutar tres invasions successivas fins a l'anientament de la flòta sino-mongòla a la batalha de Bach Dang (1288). Après aqueleis atacas, lei conflictes reprenguèron còntra Champa que conoguèt de trèbols intèrnes s'acabant per la conquista vientnamiana de la region de Hue en 1307.
Lo periòde Le posterior
De 1400 a 1428, Dai Viet conoguèt un periòde d'instabilitat que s'acabèt per la presa dau poder per lei Le posteriors. Aquela dinastia gardèt lo poder fins a 1788.
D'efèct, en 1400, la dinastia Tran foguèt reversat per un usurpator. Aquò entraïnèt una guèrra civila e una intervencion chinesa. En 1407, la dinastia Ming ocupèt la totalitat dau país e decidèt de lo sinizar rapidament e brutalament (desportacion de rebèls, nominacion de foncionaris chinés... etc.). Aquò entraïnèt una revòuta en 1418 e lei Chinés foguèron batuts en 1428. Lo cap insurgent, Le Loi, fondèt alora la dinastia dei Le posteriors. Reprenguèt la guèrra còntra Champa qu'aviá aprofichat l'ocupacion chinesa per tornar conquistar la region de Hue. En 1471, lo rèi Le Thanh Tong (1460-1497) conquistèt Vijaya e annexèt la màger part dau reiaume rivau. Se preocupèt tanben de renfòrçar l'estabilitat intèrna de Dai Viet e promulguèt lo còdi Hong Duc. Pasmens, après sa mòrt, lo reiaume conoguèt un periòde de crisi ambé mai d'un sobeiran feble ò incompetent.
En 1527, aquela crisi entraïnèt una revòuta importanta dirigida per Mac Dang Dung. Leis insurgents capitèron de conquistar una partida dau territòri vietnamian e i fondèron la dinastia Mac. Puei, se formèt tanben la dinastia Nguyen qu'installèt sa capitala a Hue. Enfin, en Dai Viet, lo sobeiran Le foguèt reduch a un ròtle simbolic per l'Ostau Trinh que prenguèt de facto la direccion dau reiaume. En 1620, una guèrra lònga acomencèt entre Trinh e Nguyen. Gràcias a la construccion de fortificacions importantas e a l'ajuda dei Portugués, lei Nguyen capitèron de resistir e lo conflicte s'acabèt sensa venceire en 1674.
En parallèl, lei Nguyen contunièron la politica d'expansion vèrs lo sud. Dins lei fachs, se contentèron generalament de la sostenir car aquela avançada prenguèt sovent la forma de migracions espontanèas de païsans. Pasmens, en 1720, acabèron militarament la conquista de Champa, reduch a una pòcha pichona au sud dau cap Varella. Puei, lei migracions entraïnèron de conflictes ambé Cambòtja per lo contraròtle de la region de Saigon. Una tiera de combats dins lo corrent dau sègle XVIII s'acabèron per la conquista de la totalitat dau litorau fins au Gof de Siam. Aquelei territòris foguèron colonizats d'un biais intens per lei venceires.
Un autre eveniment important d'aqueu periòde foguèt l'arribada de missions crestianas en Vietnam dins lo corrent de la premiera mitat dau sègle XVII. Recebudas per leis autoritats Nguyen e Trinh, lei missionaris foguèron a l'origina de l'escritura en caractèrs latins dau vietnamian. Pasmens, se turtèron a una maufisança fòrta car lei senhors vietnamians jutjèron la religion novèla coma un perilh per l'òrdre sociau. Dins lei territòris Trinh, aquò entraïnèt de persecucions.
La reunificacion dau país
De 1771 a 1802, Vietnam conoguèt un periòde novèu d'instabilitat e de guèrras civilas que s'acabèron per la reunificacion dau país en 1802. Aquò comencèt amb una insureccion de païsans e de marchands dei províncias centralas, dirigida per lei fraires Tayson, que destabilizèt totei leis estats vietnamians. En 1775, lei Trinh conquistèron Hue e lei Nguyen deguèron se retirar vèrs lo sud. Dos ans pus tard, foguèron executats, franc de Nguyen Anh que capitèt de s'enfugir, quand lei Tayson prenguèron Saigon. Leis insurgents s'ataquèron alora ai Trinh que perdiguèron Hue e Hanòi en 1786 e foguèron obligats de demandar l'ajuda militara de China en 1788. Pasmens, en 1789, lei Chinés foguèron a son torn desfachs per lei Tayson. Un dei fraires, Nguyen Hue, se proclamèt alora emperaire sota lo nom de Quang Trung.
Dins aquò, la victòria dei Tayson foguèt contestada dins lo sud onte Nguyen Anh poguèt recrutar una armada renforçada per d'oficiers francés e portugués. Tre 1788, aviá reconquistat Saigon. Gràcias a la destruccion de la flòta dei Tayson en 1792, avancèt lentament vèrs lo nòrd. Tornèt prendre Hue en 1801 e Hanòi en 1802. Aquò li permetèt de reunificar lo país e de venir emperaire de Vietnam sota lo nom de Gia Long.
De Gia Long a l'arribada dei Francés
Gia Long reinèt de 1802 a 1820. Fondèt una monarquia tradicionalista inspirada per lo modèl chinés e per lei principis confucianistas. Melhorèt tanben l'administracion, luchèt còntra lo bregandatge per restaurar la patz interiora e ordonèt de bastir divèrseis infrastructuras importantas (restancas, rotas... etc.). S'assegurèt enfin dau mantenement de l'aliança chinesa.
La conquista francesa
Interessats tre leis annadas 1840 per Indochina, lei Francés aprofichèron lei dificultats intèrnas de China per establir un protectorat sus la region. D'efèct, l'endrech interessava la marina e lei missions francesas dempuei la premiera mitat dau sègle XIX. Ansin, dins lo corrent deis annadas 1840-1850, missions e demonstracions de fòrça — generalament per liberar de missionaris arrestats per leis autoritats localas — se succediguèron fins a la conquista de Saigon en 1859. Puei, entre 1862 e 1867, l'emperaire Tu Duc deguèt abandonar Cochinchina ai Francés. L'ensems venguèt una colonia.
Après aquelei succès, lei Francés acomencèron de s'interessar au Riu Roge. Lo contèxte li èra favorable car lo nòrd de Vietnam èra trebolat per de soudats chinés irregulars, dichs Pavalhons Negres, eissits de la Revòuta Taiping e per d'incidents entre marchands francés e autoritats de Hanòi. En 1873, Francis Garnier poguèt ocupar la fortalesa de Hanòi e proclamar la libertat de circulacion sus lo Riu Roge. Pasmens, foguèt tuat per de Pavalhons Negres recrutats per lo govèrn vietnamian e China aprofichèt la situacion per tornar afirmar sa senhoriá sus lo país.
Aquò motivèt l'organizacion d'una importanta expedicion francesa que reconquistèt Hanòi en 1882. En 1883 e en 1884, dos tractats successius establiguèron alora un protectorat francés sus Vietnam. En parallèl, la desfacha chinesa a l'eissida de la Guèrra Francochinesa entraïnèt l'abandon de sei revendicacions de senhoriá sus la region per Pequin. Ansin, en 1885, Vietnam — franc de Hanòi, de Haiphong, de Tourane e de Cochinchina qu'avián l'estatut de colonia — èra vengut un protectorat francés. Dins lei fachs, lo poder imperiau, fòrça reduch, s'aplicava solament en Annam car Tonquin èra de facto sota l'autoritat dau governador de Hanòi.
La politica coloniala francesa adoptèt coma objectiu de redurre lo poder dei mandarins de l'ancian regime e de desvolopar economicament la region. Ansin, un ensenhament en francés e en vietnamian quoc ngu (grafia basada sus l'alfabet latin) foguèt creat per recrutar de foncionaris novèus. En parallèl, de trabalhs importants acomencèron per bastir d'infrastructuras coma de rotas, de camins de fèrre ò de pòrts.
L'emergéncia dau nacionalisme vietnamian
Lo nacionalisme vietnamian apareguèt au començament dau sègle XX. Dos intellectuaus, dichs Phan Boi Chau e Phan Chau Trinh, ne'n foguèron a l'origina. Aquò entraïnèt una insureccion tre 1908 que foguèt durament reprimit. Pasmens, favorizèt per la seguida una demenicion de la pression coloniala e una destentuda dei relacions entre francés e autoctòns. Ansin, dins lo corrent de la Premiera Guèrra Mondiala, França poguèt mobilizar 100,000 Vietnamians per participar a son esfòrç de guèrra ò formar d'unitats militaras.
Après lo conflicte, l'aspiracion nacionalista venguèt principalament la preocupacion d'una novèla borgesiá vietnamiana. Dins aquò, sei revendicacions foguèron ignoradas per leis autoritats colonialas, çò qu'entraïnèt l'emergéncia de movements clandestins pus radicaus coma lo Partit Nacionau Vietnamian (VNQDD, 1927) que s'inspirava dau Guomindang chinés ò lo Partit Comunista Indochinés (PCI, 1931). En 1930, organizèron una insureccion novèla que mau capitèt.
La Segonda Guèrra Mondiala
La Segonda Guèrra Mondiala marquèt l'acomençament dau declin de la preséncia francesa en Indochina. D'efèct, après sa desfacha de 1940 còntra Alemanha, París deguèt acceptar l'ocupacion de la region per Japon. Leis autoritats colonialas demorèron en plaça fins a març de 1945 mai son prestigi foguèt grèvament tocat. Puei, aqueu mes, lei Japonés prenguèron dirèctament lo poder e encoratjèron la denonciacion dau protectorat per l'emperaire vietnamian Bao Dai e la formacion d'un govèrn nacionalista a Hue.
De son caire, lei comunistas se mobilizèron dins lo nòrd lòng de la frontiera chinesa. Gropats au sen dau Frònt per l'independéncia de Vietnam (Vietminh), prenguèron lo contraròtle de mai d'una zòna montanhosa en Tonquin e en Annam. Lo 19 d'aost, conquistèron Hanòi entraïnant l'abdicacion de Bao Dai e lo fondator dau partit, Ho CHi Minh, proclamèt l'independéncia de la Republica Democratica de Vietnam dins lo corrent de setembre.
Pasmens, après la capitulacion japonesa, lei Chinés ocupèron lo nòrd de Vietnam e lei Britanics lo sud per desarmar lei fòrças japonesas. Dins sa partida, lei soudats chinés favorizèron lo VNQDD per assaiar de demenir l'influéncia dau Vietminh. Dins la mitat meridionala, lei fòrças britanicas favorizèron en revènge lo retorn dei Francés.Tre la fin de 1945, Cochinchina e lo sud d'Annam èran ansin tornarmai tenguts per França e dins lo nòrd, Ho Chi Minh èra lèst a negociar ambé París per accelerar lo retirament dei Chinés.
Lei negociacions entre França e lo Vietminh foguèron malaisadas. En març de 1946, lei Francés acceptèron de reconóisser un estatut « d'Estat liure » a la Republica de Vietnam. Pasmens, volián totjorn gardar lo contraròtle dirècte de sa colonia de Cochinchina e tenir lo rèsta sota son influéncia. Après la partença dei soudats chinés en mai de 1946, la situacion se desgradèt e, en novembre, de trèbols grèus se debanèron dins la vila portuària de Haiphong que foguèt bombardada per de naviris francés. Puei, lo mes seguent, de combats aguèron luòc entre Vietminh e fòrças francesas a Hanòi marcant l'acomençament de la Guèrra d'Indochina.
La Guèrra d'Indochina
La Guèrra d'Indochina se debanèt de 1946 a 1954 e s'acabèt per l'independéncia d'Indochina devesida entre quatre estats. Pasmens, foguèt un conflicte lòng e saunós que causèt la mòrt d'aperaquí 600,000 personas.
Après la reconquista de la capitala a la fin de 1946, lei Francés capitèron de restaurar sa preséncia sus la màger part dau país e d'establir una posicion fòrta dins lo deltà dau Riu Roge. Pasmens, per contentar lei nacionalistas moderats, París deguèt acceptar la creacion d'un estat vietnamian independent, ambé Cochinchina, que venguèt membre de l'Union Francesa en 1949. Bao Dai ne'n venguèt lo cap d'Estat. Pus grèu, la victòria comunista en China permetèt au Vietminh de recebre un sostèn militar important de part dau blòt sovietic.
A partir de 1950, la situacion militara francesa se desgradèt ambé la pèrda de la frontiera meridionala entre setembre e octòbre (batalha de Cao Bang). De còntra-ofensivas permetèron de protegir lei centres principaus de Tonquin mai l'estat de Bao Dai mau capitèt de s'afirmar. Blocada, França acceptèt de tenir una conferéncia internacionala per assaiar de resòuvre la question indochinesa. Pasmens, la desfacha francesa de Dien Bien Phu en 1954 precipitèt lo revirament de l'opinion publica francesa, la fin de la guèrra e la descolonizacion de la region.
De la Guèrra d'Indochina a la Guèrra de Vietnam
L'autoritarisme dau sud aumentèt rapidament ambé lo desvolopament e lo renforçament de guerilhas comunistas eissidas dau Vietminh e desirosas de tornar unificar lo país. La politica de Diem agravèt la situacion car se turtèt a la majoritat bodista de la populacion. En 1963, Washington li retirèt son sostèn entraïnant un còp d'estat e son assassinat per lei militars sudvietnamians. En 1965, Nguyen Van Thieu lo remplacèt. Pasmens, aquò permetèt pas d'amaisar lei tensions e leis Estatsunidencs deguèron pauc a pauc mandar de tropas per luchar còntra lei guerilhas comunistas.
Guèrra de Vietnam
thumb|right|Esquèma generau de la [[Guèrra de Vietnam.]]
A partir de 1964, lo conflicte s'intensifiquèt per venir una guèrra majora ambé l'aumentacion dau sostèn deis Estats Units e dau Vietnam dau Nòrd (sostengut de son caire per l'URSS) a seis aliats locaus. De mai, leis Estatsunidencs acomencèron de s'implicar mai ambé lo mandadís d'un important còrs expedicionari (aperaquí 500,000 òmes en 1968) e lo bombardament dei draias Ho Chi Minh que permetián au Vietnam dau Nòrd d'avitalhar lei guerilhas comunistas dau Vietcong a partir dau territòri laossian. L'annada seguenta, l'aviacion estatsunidenca acomencèt tanben lo bombardament dirècte dau nòrd.
Pasmens, aquela estrategia donèt ges de resultat. Au contrari, en genier-febrier de 1968, lei comunistas organizèron una ofensiva generala (ofensiva dau Tet) qu'entraïnèt lo revirament de l'opinion publica estatsunidenca que venguèt fòrça ostila a la perseguida de la participacion americana a la guèrra. D'efèct, en despiech de sa revirada, l'ofensiva dau Tet aviá demostrat leis insufiséncias dau plan de Washington e la combativitat dei comunistas. A partir d'aquela annada, leis Estatsunidencs acomencèron donc de retirar sei tropas. En plaça, renforcèron l'armada sudvietnamiana e intensifiquèron lei campanhas de bombardaments aerians. Puei, assaièron de negociar la fin de la guèrra ambé lo Vietnam dau Nòrd. En genier de 1973, foguèron ansin signats leis acòrds de París permetent lo retirament estatsunidenc.
En revènge, militarament, aquò reglèt pas la situacion e lei combats tornèron prendre rapidament après lo mes de març. La demenicion de l'ajuda militara estatsunidenca a son aliat e l'agravament de la corrupcion dau regime de Thieu entraïnèron l'afondrament dau Vietnam dau Sud en 1975. Saigon foguèt conquistada lo 30 d'abriu e son nom cambiat en Ho Chi Minh Ciutat per lei venceires. Un an pus tard, lo país reunificat prenguèt lo nom de Republica Socialista de Vietnam. Entre dos e tres milions de Vietnamians èran estats tuats durant la guèrra.
Vientam dempuei 1975
Après l'afondrament de l'URSS a la fin deis annadas 1980, Hanòi deguèt revisar sei politicas exterioras e interioras. Ansin, en 1989, Vietnam retirèt sei tropas de Cambòtja. Accelerèt tanben la liberalizacion de son economia acomençada en 1986. Per exemple, en 1995, lo país intrèt au sen de l'ASEAN e restaurèt sei relacions ambé leis Estats Units d'America. En 2001, lo Partit Comunista Vietnamian chausiguèt d'adoptar un modèl « d'economia socialista de mercat » inspirat dau modèl economic chinés.
Houville-en-Vexin
Houville-en-Vexin en normand (Houville-en-Vexin en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Houville-En-Vexin es un pichon vilatge situat sul scenari del Vexin, entre los Andelys e Fleury-sus-Andelle. La municipalitat reagrupa los caserius de Marcouville e dels Cabarets.
Houville-en-Vexin est un petit village situé sur le plateau du Vexin, entre les Andelys et Fleury-sur-Andelle. La commune regroupe les hameaux de Marcouville et des Cabarets.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
A l'origina del pòble, quand portava lo nom Hulvilla, èra la proprietat del clergé de Roan. A, lo prieuré dels Dos-Amants possedís de bens a Houville, en provenent libéralités de Guy de la Rochette, de Guillaume de Poissy, de Simon de Mansigny e d'autras. Cap a 1600, las possessions de la familha de Poissy #passar a las del Bòsc.
Lo 20 de junh de 1842, la municipalitat de Marcouville-en-Vexin a amassat a Houville, es uèi un luòc-dich.
La referéncia dins lo país « Vexin » a #èsser aponduda l'an 1944, al nom de la comuna.
Villemandeur
Villemandeur es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Houville-en-Vexin
Istòria
À l'origine du village, quand il portait le nom Hulvilla, il était la propriété du clergé de Rouen. Au, le prieuré des Deux-Amants possède des biens à Houville, provenant des libéralités de Guy de la Rochette, de Guillaume de Poissy, de Simon de Mansigny et autres. Vers 1600, les possessions de la famille de Poissy passèrent aux du Bosc.
Villemandeur
Geografia
La municipalitat a situat en lo airal urban de Montargis e la region naturala del Gâtinais. A traversat per tres cors d'aiga : lo Solin, lo Puiseaux e lo Vernisson.
Houville-en-Vexin
Istòria
Le 20 juin 1842, la commune de Marcouville-en-Vexin est réunie à Houville, c'est aujourd'hui un lieu-dit.
La référence au pays « Vexin » a été ajoutée en 1944, au nom de la commune.
Villemandeur
Geografia
La commune est située dans l'aire urbaine de Montargis et la région naturelle du Gâtinais. Elle est traversée par trois cours d'eau : le Solin, le Puiseaux et le Vernisson.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Corbigny
Corbigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
left|thumb|220px|Mapa de la Nièvre La municipalitat a situat a las pòrtas del Morvan e del Parc natural regional al limit del Nivernais e del Morvan. La municipalitat a traversat pel Anguison afluent del Yonne. Se tròba en una region de tucs a las formas arrodonides e lo territòri de la municipalitat a situat a una altitud compresa entre 182 e 275 mètres.
left|thumb|220px|Carte de la Nièvre La commune est située aux portes du Morvan et du Parc naturel régional à la limite du Nivernais et du Morvan. La commune est traversée par l'Anguison affluent de l'Yonne. Elle se trouve dans une région de collines aux formes arrondies et le territoire de la commune est situé à une altitude comprise entre 182 et 275 mètres.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Corbigny Èra antany la una de las primièras estapas per las pélerins partits de Vézelay a destination de Santiago de Compostel·la. Aunoravan en aquel bourg los reliques locala fòrça controvertidas, de Sant Léonard. Corbigny #Èsser cap de-luòc de district de 1790 a 1795. De los nòstres jorns Corbigny es demorat un bourg atractiu en un entorn rural lentament despoblat.
Saint-Cyr-la-Rivière
Saint-Cyr-la-Rivière es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Guèrra de la Cinquena Coalicion
La Guèrra de la Cinquena Coalicion se debanèt dau 10 d'abriu au 14 d'octòbre de 1809. Opausèt l'Empèri Francés e seis estats satellits a una coalicion gropada a l'entorn de l'Empèri Austrian. S'acabèt per una victòria francesa après la batalha saunosa de Wagram. La patz de Schonbrunn entraïnèt unei pèrdas territòrialas per Àustria que capitèt de negociar la signatura d'una aliança francoaustriana e d'un tractat d'amistat. Aquò permetèt de mantenir l'Empèri Austrian.
Senta Gènia de Vilanòva
Senta Gènia de Vilanòva (Sainte-Eugénie-de-Villeneuve en francés) z-es una comuna auvernhassa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Brèu e Març
Brèu e Març (en francés, oficialament, Bréau-Mars) es una comuna novèla occitana de Lengadòc creaa lo 1èr de genièr de 2019 en fusionar las comunas de Brèu e Salagòssa e Març. L'ostau de la comuna es a Brèu.
Administrativament, es dins l'arrondiment dau Vigan, lo departament de Gard e la region d'Occitanie dins l'estat francés. Electoralament, es dins lo canton dau Vigan.
Dampierre-le-Château
Dampierre-le-Château es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Liura tornesa
La liura tornesa (abreujada L, liv., lt, ò ;en francés Livre tournois.) foguèt una moneda francesa utilizada de l'Edat Mejana a la Revolucion. Originària de Tors, remplacèt pauc a pauc la liura parisis a partir dau sègle XIII per venir l'unica unitat de còmpte dau reiaume en 1667. Dispareguèt en 1795 au profiech dau franc francés.
Istòria
Creada durant l'Edat Mejana per l'abadiá Sant Martin de Tors, la liura tornesa foguèt adoptada en 1203 coma unitat de còmpte dau Domeni reiau francés après lo restacament de Torena a França. En 1262, une reforma de Loís IX (1226-1270) estendèt son cors legau a tot lo reiaume. Entre lei mans dei rèis de França, venguèt ansin un otís poderós per favorizar l'integracion economica dei possessions de la corona. Entre 1549, venguèt unitat de còmpte dau reiaume mai l'aplicacion d'aquela decision foguèt lònga e intrèt definitivament en vigor en 1667. En 1720, la liura tornesa prenguèt lo nom de « liura ». Inicialament conservada per la Revolucion Francesa, foguèt remplaçada en 1795 per lo franc dins l'encastre dei reformas pertocant lei sistèmas d'unitat de mesura.
Valor
A sa creacion, la valor de la liura tornesa èra aquela de 6,19 g d'aur. Pasmens, après son adopcion per lo rèi, son cors foguèt fixat per lo govèrn en foncion deis interès de la corona. Ansin, fogutè desvaluada mai d'un còp e, en 1602, sa valor èra de 0,862 g d'aur. Lei crisis financieras dau rèine de Loís XIV e la Regéncia entraïnèron de demenicions suplmentàrias fins a 0,124 g en 1720. En 1726, lo retorn de l'estabilitat e de la prosperitat economicas permetèron de tornar aumentar son cors que demorèt egau a 0,315 g d'aur fins a 1785. Enfin, leis ans de trèbols dau periòde 1785-1795 foguèron a l'origina d'una desvaluacion de la liura metallica (a 0,290 g d'aur) e de l'emission d'una moneda de papier (l'assignat) que perdiguèt rapidament sa valor (en 1795, lo cors de la liura metallica se situava entre 80 e 150 liuras papier).
George Armstrong Custer
George Armstrong Custer es un general de cavalariá american (5 de decembre de 1839 New Rumley, Ohio - 25 de junh de 1876 Montana). Célèbre per sos explechs pendent la guèrra de Secession, es mai una figura màger de las guèrras indianas del sègle XIX. Es tuat pendent lla batalha de Little Bighorn que sas tropas son espotidas per una coalicion de tribús indianas.
La guèrra de Secession
esquèrra|vinheta|Custer, 17 ans, cadet à West Point. George Custer nasquèt dins l'Ohio en 1839. Es lo filh aïnat d'Emanuel Henry Custer (1806–1892), fabre vengut bordièr, davalant d'immigrants alemands Paulus e Gertrude Küster (venguda de Renània en 1693), e de Marie Ward Kirkpatrick (1807–1882), d'originas irlandesas. Sos fraires Thomas Custer e Boston Custer los dos maoriguèron amb el sul camp de batalha de Little Bighorn. A una sòrre cabdèta Margaret Emma Custer e de frairastres e sorrastaas mai vielh qu'el.
Son assegurança es tala qu'envia una letra al representant republican de son Estat, John Bingham, pel lo convéncer d'integrar en 1857, malgrat son edat e manca de formacion, la prestigiosa Acadèmia militara de West Point. Ambiciós mas insubordinat, sortís darrièr de la promocion de 36 cabdets de West Point en junh de 1861. Rejonh alara un regiment de l'US Army a la primièra batalha de Bull Run. Coma oficièr d'estat major, son audàcia e son energia, subretot pendent son afogata reconeissença cap al riu Chickahominy, lo mèna conéisser lo general George McClellan que ne fa son ajuda de camp, coma capitani. drecha|vinheta|Abans lo grade de luòctenent, 1862. En 1863, promugut general de brigada dels engatjats volontaris, se destria a la batalha de Gettysburg e dins las operacions venentas de la campanha de 1863. Pendent la cavalariá de l'armada del Potomac es de nòu organizada jol comandament de Philip Sheridan en 1864, Custer pren part a fòrça manòbras de cavalariá a la batalha de la Wilderness e dins l'armada de la Shenandoah. En febrier de 1864, ataca un camp de confederats dins la batalha de Rio Hill. Nomenat al comandament d'una division en setembre, combat lo 9 d'octobre dins una brilhanta ataca de cavalariá a la batalha de Woodstock.
Encara capitani, recep lèu un brevet li permetent d'agir coma major, luòtenent coronèl, coronèl e mèsme major-general dels destacaments de volontaris per sos servicis renduts a Gettysburg, a la batalha de Yellow Tavern, a la batalha de Winchester e subretot a la batalha de Cedar Creek. Custer es fins ara lo mai jove oficièr fasent foncion de general de division de l'istòria de l'Armada dels EUA, los jornals fan glòria del « jove general ». Servís amb lo general Philip Sheridan dins la darrièra granda espedicion de cavalariá, ganha la batalha de Waynesboro, la batalha de Dinwiddie e la batalha de Five Forks, ont lo sieu fraire obtenguèt la mai nauta distinccion americana, la Medalha d'Onor. esquèrra|vinheta|Custer e son esposa Elizabeth, 1864 Esposa Elizabeth Clift Bacon lo 9 de febrièr de 1864, lo paire de la promesa, lo jutge Daniel Bacon, avent fin finala aprovat lo maridatge quand Custer es nomenat general de brigada.
A la fin de la guèrra, nomanat general de l'armada regulara, es promogut general de còrs d'armada de las tropas volontàrias, puèi sollicitat pels republicans mexicans, en luta contra los imperials sostenguts per la França, per prene lo comandament de las fòrças armadas de la Republida. Lo govèrn american s'i opausa. Custer pasmens ne clama a Sheridan qu'amb detz mila cavalièrs auriá pres Mexic en mens de sièis meses.
Las Guèrras indianas
En 1867, passa en cort marciala per abandon de pòste e que de desertors armats tuats per de tropas. es ajornat per una annada. En presa a de dificultats financièras, ganha un pauc d'argent escrivent per de revistas de caça e natura. Abans la fin de sa suspension, lo crida lo general Phillip Sheridan qu'a besonh d'oficièrs valents per lutar contra los Amerindians.
Lo 27 de novembre de 1868, en violacion del tract de Medicine Lodge, participa a la campanha d'ivèrn contra los Cheiènas retirats dins lors camps, coma a la batalha de la Washita. Custer afirma aver tuat 103 guerrièrs mas èran subretot de vièlhs, de femnas e d'enfants. Segon los Cheiènas, 11 caps de guèrra foguèron tuats. Las tropas americanas fan prisonièrs 53 femnas e enfants. Aqueste engatjament es considerat coma un dels primièrs succès significatius de l'armada americana contra los Indians de las Planas del Sud. Puèi es encargat de 1871 a 1873 de percaçar los carpetbaggers e lo Ku Klux Klan dins las tèrras ostilas del Kentucky. En parallel, assag, sens succès, d'investir en borsa.
L'expedicion long de la ribièra Yellowstone
En 1873, es enviat dins lo territòri del Dakota per protegir una linha de camins de fèrre contra los Sioux, la futura Northern Pacific Railroad que ligarà lo lac Superior a l'ocean Pacific. Lo 4 de junh de 1873, lo camin de fèrre atenh la vilòta novèla de Bismarck, encara en projècte e pauc abitada. George A. Custer i es aculhit per son amic Clement A. Lounsberry, un coronèl de l'armada americana pendent la guèrra de Secession vengut jornalista, que pel primèr còp paréis l'11 de julhet lo Bismarck Tribune. Custer lança alara a l'estiu de 1873 l'expedicion del riu Yellowstone, lo long d'un autre afluent del Missouri, dins lo Montana. S'agís d'estudiar la possibilitat de realizar un percors ferroviari, su las 500 milas, lo long del riu. Los engenhaires encargats d'estudiar lo traçat son protegits per 1 500 soldats contra los Sioux. Custer es acompanhat del general Tom Lafayette Rosser (1836 – 1910), son ex-camarada de cambra a West Point, alara que lo cap de l'expedicion es lo general David Sloane Stanley, un alcolic qu'òdi Custer. Sens escrupul, Custer e sa tropa esitan pas a profanar un cimentèri amerindian.
Lo 4 d'agost, Custer e lo 7n de cavalariá encontran los Sioux pel primièr còp. Dos assalts amerindians son trencats. Mas d'afrontaments novèls se debanèron l'11 e 16 agost. Alara merma la fisança de Wall Street dins la companhiá dels camins de fèrre Northern Pacific Railway, que manca a partir de setembre lo plaçament d'una emission obligatària, gaireben provocant la falhida, lo 18 de setembre de 1873, de son accionari e creancièr màger, Jay Cooke. Es la Panica del 18 de setembre de 1873, obligant Wall Street a barrar sas pòrtas pendent detz jorns. En novembre de 1873, Custer e son regiment establisson lors quartiers dins lo Fòrt Abraham Lincoln.
L'expedicion dins las Black Hills
esquèrra|vinheta|Caça al grizzly amb son amic e correire indian Bloody Knife, 1874. En 1874, Custer es al cap del 1 200 soldats participant a l'expedicion de las Black Hills, alara territòri indian, per estudiar la possibilitat d'installar un fòrt rèire los puèges. D'aur es trapat, dison de rumors fasent testimòni de la preséncia del metal jaune dempuèi d'annadas, çò que provòca la ronçada cap a l'aur dins las Blacks Hills. De prospectors s'i installan trencant lo tractat de Fòrt Laramie (1868). Lo 2 de julhet de 1874, Custer, que los Indians aviánchafrat « Pahuska » (Pèls Longs), s'enfoncèt prigondament dins las Black Hills al cap del 7n regiemnt de cavalariá, atenguent la region de Paha Sapa, luòc sacrat jamai caucat per l'Òme Blanc. Fa la dralha seguida per las tropas, que los Amerindians chafran « La pista dels panaires », que serà enseguida presa per totes los colons e cercaires d'aur que profanaràn enseguida las Black Hills. Il a amené amb el una desena de jornalistas. Lo primièr jornal de sortir l'scoop de la descobèrta de l'aur es aqueste de son amic, lo Bismarck Tribune. Custer escriguèt al mèsme temps, jol nom de Nomad, d'articles dins los jornals, que son amassats dins un libre, Ma vida dins las Planas que ven al vam. vinheta|Picnic amb d'oficièrs del 7n de cavalariá, 1876. A la prima de 1876, risca d'èsser sortit de l'armada per aver criticat en fàcia a una Commission oficiala la politica de las resèrvas indianas del govèrnt dels EUA.
En 1876, li es confiada una autra mission que mena lo 25 de junh a la batalha de Little Bighorn ont morís al combat.
La batalha de Little Bighorn
drecha|vinheta|Camp de batalha de Little Bighorn : l'estela marcada de negre indica ont casèt Custer. La batalha de Little Bighorn se debanèt lo 25 de junh de 1876 près del riu Little Bighorn (afluent del Bighorn, un afluent de la Yellowstone), dins lo Montana. Al cap dels 647 òmes del 7n regiment de cavalariá, Custer decidís d'atacar un vast campament amerindian ont s'èran amassat de milièrs de Cheiènas e Sioux cridat per Sitting Bull. D'en primièr suspreses, los Amerindians rebutan la primièra ataca menada per las 3 companhiás del major Reno. Menats pels caps Sioux Crazy Horse e Gall e lo cap cheièna Lame White Man, van a l'encontra de las cinc companhiás de Custer. Custer e 215 òmes son aclapats. Mòrt als costats de Custer, Mark Kellogg es lo primièr reportaire de l'istòria de l'Associated Press a morir sus un camp de batalha. D'entre los òmes que pòrtan son ataüc, i a lo genral Joseph B. Kiddoo.
Mites, errors e mensorgas sul general Custer
Unas setmanas après la batalha de Little Bighorn, lo correire e artista Bill Cody se produch dins un pièça e Nòva York, First Scalp for Custer que mitifica aquesta batalha e fa de Custer un martir de la causa del progrès american.
Fòrça mensorgas foguèron menadas sus Custer. Vaquí refutatats unes mits presents dins Complete Life of George Armstrong Custer de Frederick Whittaker :
Joana d'Arc (mètro de Tolosa)
Joana d’Arc (Jeanne d'Arc en francés) es una estacion de la linha B del mètro de Tolosa. Es situada sul baloard d'Estrasborg dins lo centre-vila de Tolosa.
Situacion sul malhum
L'estacion es situada sus la linha B del mètro de Tolosa, entre las estacions Compans-Caffarelli al nòrd-oèst, e Joan Jaurés al sud-èst.
Istòria
Al moment de son inauguracion lo 30 de junh de 2007, aquesta estacion èra equipada de cais a 11 pòrtas permetent de recebre de ramas de 26 m de doas veituras unicament.
Accès e acuèlh
Las doas intradas de l'estacion son situadas cara a cara suls trepadors del baloard d'Estrasborg, e a proximitat de la gara rotièra Tisséo de la plaça Joana d'Arc.
Dessèrta
Coma dins l'ensemble del mètro tolosenc, la primièra partença dels caps de linha es a 5h15, e la darrièra es a 0h del dimenge al dijòus, e 3h lo divendres e dissabte.
Arquitectura
L'òbra d'art realizada per Sophie Calle. De messatges defilan sus un ecran; son escrits per de personas qu'aimarián de tornar veire una persona apareguda per azard dins la ret. Aqueles messatges qu'òm pòt escrire dempuèi lo site :
Arnica montana
L'arnica, tanben aperat estorniga o betoina (Arnica montana) qu'ei ua planta de flors d'Euròpa. Feblament toxica, qu'ei de la familha deus Virasolelhs.
Arnica montana que s'utilisa en Fitoterapia dens un but Analgesic e anti inflamatòri, ja que manquen pròvas de qualitat clinica d'aquestes efèits.
Sam Elliott
Sam Elliott (Sacramento, Califòrnia, 9 d'agost de 1944) es un actor estatsunidenc de cinèma, teatre e television. Sa filmografia inclutz de títols coma Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969), Mask (1985), Belesa mortala (1987), Fins al limit (1991), Tombstone (1993), Lo grand Lebowski (1998), Tèrra de cowboys (1998), We Were Soldiers (2002), Hulk (2003), Thank You for Smoking (2003), The Alibi (2006) e Up in the Air (2009).
Arnica montana
Descripcion
esquèrra|vinheta|270x270px|Arnica montana Arnica montana qu'ei ua planta a flors perèna. I
En Euròpa centrala, que floreish de Mai a Agost. Qu'ei ua planta emicriptofita, çò qui'u permet de subervíver dens las condicions ivernaus duras deu son abitat. L'Arnica que fòrma tanben risòmas, qui an un cicle de vita de dus ans.
Distribucion e abitat
vinheta|Distribution map of Arnica montana. L'Arnica montana que's tròba sus la màger part d'Euròpa. Qu'ei absent de las Islas britanicas e de las peninsulas italiana e balcanica. Que prava mei que mei dens las pradas de montanhas. Qu'ei ua planta rara mes qui pòt estar abondosa localament. Qu'ei de mei en mei rara, subretot dens lo Nòrd de la soa distribucion, principaument per'mor de l'agricultura intensiva e de l'artisanat sauvatge. Tot parièr qu'ei cultivat massivament en Estonia. vinheta|Fruts e granas d'Arnica montana
Utilisacion en Fitoterapia
Los tèsts clinics sus l'Arnica montana qu'an produsit resultats mesclats :
A. montana qu'estó tanben estudiat dens las preparacions omeopaticas. Ua revista sistematica de 1998 miada a l'universitat d'Exeter qu'amuishè que nat essai clinic rigorós n'ahortivan pas l'ipotèsi que l'A. Montana èra mei eficaç qu'un placebo a las concentracions on s'utilisa en omeopatia.
Toxicitat
L'US Food and Drug Administration qu'a l'Arnica montana com ua planta dangerosa per'mor de la soa toxicitat. Ne's dèu pas préner oralament ni aplicar sus lesion s cutaneas si pòt estar absorbada.
Comèrci
La demanda d'A. Montana qu'ei de 50 tonas per an en Euròpa, mes l'aprovisionament ne cobreish pas aquesta demanda. La planta qu'ei rara e qu'ei protgida en França, Belgica, Alemanha, Italia, Polonha e cèrtas regions de Soïssa. França e Romania que produseishen A. Montana peu mercat internacionau. Dens las decadas passadas, cambiaments dens l'agricultura europèa qu'an entrainat un declin de l'ocuréncia d'A.Montana.
Blaringhem
Blaringhem es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Blaringhem En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
thumb|left|Blaringhem dans son canton et son arrondissement|180px
Luxemborg (vila)
Luxemborg (en alemand: Luxemburg; en francés: Luxembourg; en luxemborgés: Lëtzebuerg o familiarament d'Stad) es la capitala dau Grand Ducat de Luxemborg. Sa populacion èra estimada a NaN abitants en 2022. Sa superfícia totala es de 51,46 km².
Referéncias
<references responsive="1" group="">
Primarette
Primarette en arpitan (Primarette en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Dintratz 1747 e 1752, un animal antropòfaga es a l'origina de la mòrt de divèrses mainats sul territòri de la parròquia.
Entre 1747 et 1752, un animal anthropophage est à l'origine de la mort de plusieurs enfants sur le territoire de la paroisse.
Marcilly-le-Hayer
Geografia
Le village s'est construit sur le cours de l'Orvin.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Carcagny
Carcagny es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat es en lo Bessin. Lo sieu bourg es al sud-es de Bayeux, a Unitat|9|km  al sud-oèst de Creully, a Unitat|9|km  al nòrd de Tilly-sus-Seulles e a Unitat|21|km  al nòrd-oèst de Can.
Caserius : Granda Carrièra, la Glèisa, lo Riu, lo Val, Sant-Leugièr, la Butte, Vièlh-Pont, Extrèm de vila, Crottes.
La commune est dans le Bessin. Son bourg est à 8.5 km au sud-est de Bayeux, à 9 km au sud-ouest de Creully, à 9 km au nord de Tilly-sur-Seulles et à 21 km au nord-ouest de Caen.
Carcagny est située sur la route nationale 13 (entre Bayeux et Caen). Elle est traversée par la Seulles.
Hameaux : Grande Rue, l'Église, la Rivière, le Val, Saint-Léger, la Butte, Vieux-Pont, Bout de ville, Crottes.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La glèisa aperteniá al capítol de la catedrala de Bayeux per donation de Philippe de Harcourt, confirmada en 1153. A la fin del, la distincion aperteniá a Richard del Hommet, un sègle mai tard, i aguèt crompat pel avesque de Bayeux. Lo abside circular a adornat de colonettes fòrça plan conservadas. La gròssa campana a #èsser nomenada Jeanne per Jeanne Lo Nòble, lo pairin èra Antoine Guillot (1707). La municipalité a #èsser formada lo 24 de genièr de 1790.
Lo curé Jacques Lo Touzey #far de dons a la glèisa e #legar en 1820 una porció de immeuble dins la fabrica amb la fin d'i bastir un presbytère. Existissiá una societat cooperativa laitière al masatge caseriu del Riu.
La glèisa appartenait au chapitre de la cathédrale de Bayeux par donation de Philippe d'Harcourt, confirmée en 1153. À la fin du, la seigneurie appartenait à Richard du Hommet, un siècle plus tard, elle fut achetée par l'évêque de Bayeux. L'abside circulaire est ornée de colonettes très bien conservées. La grosse cloche a été nommée Jeanne par Jeanne Le Noble, le parrain était Antoine Guillot (1707). La municipalité a été formée le 24 janvier 1790.
Le curé Jacques Le Touzey fit des dons à l'église et légua en 1820 une portion d'immeuble à la fabrique afin d'y construire un presbytère. Il existait une société coopérative laitière au hameau de la Rivière.
Buzancy (Aisne)
Buzancy  es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Buzancy (Buzenciacus). Villatge del ancià Soissonnais, situat en la nautor d'un vallon estrech a 50 quilomètres al sud de Laon e a 10 quilomètres al sud de Soissons. Es per la primièra fai question de Buzancy a. A, aperteniá als senhors de Pierrefonds #que lo #donar al un de los sieus puînés. Buzancy #Venir dempuèi alavetz çò cap de luòc d'una vicomté, e un castèl fòrt i i aguèt bastit, #que ne demòra encara un torn. Lo castèl actual es aquel del ancià fief de Grandcourt. La glèisa de Buzancy, dédiée a Sant Martin, èra antany l'objectiu d'un pelegrinatge freqüentat, e se se i retia pel mal de gargamèla.