cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Istòria de Georgia
L’independéncia e la Republica de Georgia
D’aqueu temps, l’afebliment dau govèrn de Tiflis permetèt ai republicas autonòmas d’Abcazia e d’Ossetia dau Sud de si proclamar independentas a la fin de 1990. Aquò foguèt refusat per Georgia e lo parlament agravèt la situacion en votant la supression de l'autonòmias locala d’Ossetia. Aquò entraïnèt lo començament de doas guèrras e l’armada georgiana ataquèt Abcazia e l’Ossetia dau Sud. Pasmens, sostenguda per Russia, lei doas republicas resistèron fins a la signatura d’ acòrds d’alta-au-fuec en 1992 e en 1993. Reglèt pas la situacion e permetèt ai territòris secessionistas de venir de facto independents. Au sud-oèst, la region d’Adjaria venguèt tanben de facto independenta en 1991 sensa combat. Lo demorèt fins a 2004 e l’afondrament dau govèrn locau en fàcia dau maucontentament de la populacion.
Après aquelei reviradas militaras, lo govèrn de Shevardnadze deguèt faciar una crisi economica lònga que va far tòrt a sa popularitat. Assaièt sensa succès de dubrir Georgia a l’influéncia occidentala e foguèt finalament reversat per una revòuta populara en novembre de 2003. Foguèt remplaçat per lo nacionalista pro-occidentau Mikheil Saakachvili. Demandèt son intrada au sen de l’OTAN e signèt divèrseis acòrds ambé de país europèus e arabis per redreiçar la situacion economica de Georgia. Pasmens, venguèt rapidament impopular e foguèt accusat d’autoritarisme. En 2008, assaièt de reglar per fòrça la question dei doas republicas separatistas. Pasmens, l’ataca georgiana dei fòrças russas e sud-ossetianas lo 7 d’aost de 2008 entraïnèt una repòsta rapida de Moscòu. Lo 16 d’aost, l’armada georgiana èra destrucha e lei vilas de Gori, de Poti e de Senaki conquistadas per lei tropas russas. En parallèl, lei tropas georgianas foguèron totalament expulsadas d’Abcazia e d’Ossetia dau Sud que l’independéncia foguèt reconeguda per Russia.
Après aquela guèrra, lei tensions demorèron importantas ambé Moscòu e lei projèctes d’adesion a l’OTAN totalament arrestats. Lo govèrn venguèt fòrça impopular e, en 2012, Saakachvili perdèt leis eleccions legislativas. Reconoguèt sa desfacha que venguèt la premiera transicion democratica dau país dempuei son independéncia.
Brévainville
Brévainville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Sant-Claude-Froidmentel. Frigidum Mantellum, XIIe E XIIIe s. (Cartulaire De Marmoutier) ; Goffridus Burel de Frigido Mantello, Hugo de Frigifo Mantello, cap a 1145 (Cartulaire de Thiron, charte 267) ; Frementellum, 1183 ; Frigidum Pallium, Froitmentel, XIIIe s. (Cartulaire De la Madeleine de Châteaudun, charte 198, 208) ; Froitmenteau, Froitmanteau, XIIIe s. (Cartulaire Blésois De Marmoutier, charte 374, 375 ; Cartulaire Dunois de Marmoutier, charte 64, 70, 77, 92, 281) ; Froitmenteau, Froitmanteau, 1297 (Cartulaire Blésois e Dunois de Marmoutier) ; Frementeau, Fromentel, XIVe s. (B.Lo Sr. De Bles, Archiu Joursanvault ; n'A.D. 28-E 727, 741) ; Froidmenteau, 13 de març 1409 (Bibliotèca Municipala de Orléans, Manuscrit 435bis, pàg. 195 ; Ms 394, t. III, pàg. 117) ; Sant Claude Fromentel, 1740 (Bibliotèca Municipala de Orléans de Orléans, Manuscrit 995, fol. 201) ; Frémenteau, XVIIIe s. (A.D. 45-A 1625) ; Sant Claude Froidmantel, succursale, XVIIIe s. (Mapa de Cassini) ; Mont Mentel, pluviôse an 2 (Deliberacion del Conselh General de la Municipalitat, aplicacion del decrèt del 16 d'octòbre de 1793 = 25 vendémiaire an 2.
La parròquia Santa-Claude-Froidmentel #èsser démembrée finala XVe o començament XVIe s. Per formar aquela de Sant-Jean-Froidmentel, a causa de las dificultats #que provocava lo riu del Loir.
Frigidum Mantellum, XIIe et XIIIe s. (Cartulaire de Marmoutier) ; Goffridus Burel de Frigido Mantello, Hugo de Frigifo Mantello, vers 1145 (Cartulaire de Thiron, charte 267) ; Frementellum, 1183 ; Frigidum Pallium, Froitmentel, XIIIe s. (Cartulaire de La Madeleine de Châteaudun, charte 198, 208) ; Froitmenteau, Froitmanteau, XIIIe s. (Cartulaire Blésois de Marmoutier, charte 374, 375 ; Cartulaire Dunois de Marmoutier, charte 64, 70, 77, 92, 281) ; Froitmenteau, Froitmanteau, 1297 (Cartulaire Blésois et Dunois de Marmoutier) ; Frementeau, Fromentel, XIVe s. (B.M. de Blois, Archives Joursanvault ; A.D. 28-E 727, 741) ; Froidmenteau, 13 mars 1409 (Bibliothèque Municipale d’Orléans, Manuscrit 435bis, p. 195 ; Ms 394, t. III, p. 117) ; Saint Claude Fromentel, 1740 (Bibliothèque Municipale d’Orléans d’Orléans, Manuscrit 995, fol. 201) ; Frémenteau, XVIIIe s. (A.D. 45-A 1625) ; Saint Claude Froidmantel, succursale, XVIIIe s. (Carte de Cassini) ; Mont Mentel, pluviôse an 2 (Délibération du Conseil Général de la Commune, application du décret du 16 octobre 1793 = 25 vendémiaire an 2.
La paroisse Saint-Claude-Froidmentel fut démembrée fin XVe ou début XVIe s. pour former celle de Saint-Jean-Froidmentel, à cause des difficultés que provoquait la rivière du Loir.
Réunion réalisée de Saint-Claude-Froidmentel d’avec Brévainville par Décret impérial du 3 juin 1811 (Archives Nationales-F 2 II Loir-et-Cher 1) : les 2 communes se trouvaient sur la même rive du Loir.
Boncourt-le-Bois
Boncourt-le-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tatras
Lei Tatras, en polonés e en eslovac Tatry, son una cadena de montanhas situadas entre Polonha e Eslovaquia. Forman la partida nòrd de l'arc dei Carpats. Lo ponch culminant es lo pic Gerlach (2,655 m).
Marnay (Nauta Sòna)
Marnay  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Sòna de la region de la Franca Comtat.
Geografia
A una vintena de quilomètres de Besançon, al limit del Doubs e de la Anautita-Saône, Marnay, pichona vila comtoise de caractèr, a situat en la bassa vallée de la Ognon #que travèrsa la comuna.
À une vingtaine de kilomètres de Besançon, à la limite du Doubs et de la Haute-Saône, Marnay, petite cité comtoise de caractère, est situé dans la basse vallée de l'Ognon qui traverse la commune.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al, Marnay aperten a la Comtat de Bourgogne, fief imperiala germanique, issu, a la mòrt de Charlemagne, del démembrement del tractat de Verdun (en 843) #que separa la Bourgogne Franque (venguda la Region de Bourgogne) e la Bourgogne Imperiala (#que lo nòrd ne vendrà la Region de Franca-Comtat), #lo que i aviá #èsser legada l'an 1032, pel darrièr successor de Lothaire, a lo sieu neveu, l'emperaire germanique.
Chas (Puèi de Doma)
Nòtas
<references group="N"/>
Pòlhas
Pòlhas (Poilhes en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Toponimia
La prononciacion es ['pojĕ]. Las fòrmas ancianas son : villa Pucio-Valeri en 782, villa Putovalerii en 958, Pozovalerio en 971, alodem de Puteovalerio, cap a 1005, villa de Pozalerio en 1146, castro de Poalerio en 1187, in castro de Podaliers en 1206, de Podaleriis en 1222, de Pozoleriis en 1287, de Poalheriis en 1344, rector de Poaleriis, al sègle XIV, loco de Poleriis en 1347-1375, Poilles en 1643 e 1708, Polhes en 1771-72 (mapa de Cassini).
Ni Dauzat nimai los Féniés dison pas res de Pòlhas. Segon Hamlin, Pòlhas ven del latin puteum Valerii, « potz de Valèri », nom probablament contemporanèu de la comunautat crestiana de Regimont, a 1500 m cap a l'èst; sembla que puteum Valerii se siá contractat en pŭ'Valeri(i) abans lo passatge de l'articulacion de v de [w] a [v]. Caldriá supausar que de fòrmas coma la de 1146 sián sense rapòrt amb la realitat.
Malaysia Airlines
Malaysia Airlines (MAS) (còde AITA : MH ; còde OACI : MAS) es la companhiá aeriana nacionala de Malàisia. Opera de vòls locals e internaconals sus cinc continents dempuèi sos hubs a l'aeropòrt internacional de Kuala Lumpur e l'aeropòrt internacional de Kota Kinabalu. Es classada 5 estelas per Skytrax. Transportèt mai de 13 milions de passatgièrs en 2011, e integrèt l'aliança Oneworld en 2013.
Conrad Bain
Conrad Stafford Bain (nascut en 1923 – defuntat en 2013) foguèt un actor american de cinèma.
Chasseneuil
Chasseneuil es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Camon
Camon (Camon en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Saint-Servais (Còstas d'Arvòr)
Sant-Servez-Kallag en breton ( Saint-Servais en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Golf de Tailàndia
Lo golf de Tailàndia, ancianament golf de Siam (en tai อ่าวไทย, Ao Thai; en khmer Chhuksâmŭtr Thai; en vietnamian Vịnh Thái Lan; en malai Teluk Thailand o Teluk Siam), es un golf que se dobrís a la part occidentala de la mar de China Meridionala, que a l'encòp forma part de l'ocean Pacific. Lo Golf de Tailàndia es enrodat pels estats de Malàisia, Tailàndia, Cambòtja e Vietnam.
Marenla
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
D'après las nòtas e documents reculhits en l'archiu de la vila, de las hospices de Montreuil-sus-Mar e en lo divèrs labors istoricas del Passatge-de-Calava.
Istoric del vilatge :
MARENLA mencionat en lo diplôme de ERKEMBODE, avesque de THEROUANNE en 637, per Messire Claude Septier, sieur de Verdure.
Lo bailliage compreniá las distincions de :
En 1311, Robert COINTERIAUX aviá de WILLIAUME de MAINTENAY, lo fief de la Canche a MALENLA.
La granja de MARENLA (granja de las Madamas #que data de 1651) a #èsser reconstruite l'an 1761, jos l' Administracion de la abbesse de Santa-Austreberthe, Anne-Marida de Jouanne de Esgeigny.
Lo Sr. Adrien Fresnaye, Ancian escolan de l'Escòla centrala (1847) a creat l'an 1852 la papeterie de Marenla en un ancian molin a òli. L'entrepresa #barrar en 1895, la liquidacion amiable èra pas pas acabada l'an 1901). Lo Sr. Adrien Fresnaye #Èsser tanben cònsol de 1870 a 1896
D'après les notes et documents recueillis dans les archives de la ville, des hospices de Montreuil-sur-Mer et dans les divers ouvrages historiques du Pas-de-Calais.
Cet historique fut classé par M. Beaussart, secrétaire-greffier et sûrement déposé aux Archives départementales d'Arras.
Historique du village :
MARENLA mentionné dans le diplôme d'ERKEMBODE, évêque de THEROUANNE en 637, appartint ensuite (à partir du, en 1170) à l'abbaye de Sainte-Austreberthe qui y établit un bailli chargé d'exercer la justice. ces fonctions étaient remplies en 1750 par Messire Claude Septier, sieur de Verdure.
Le bailliage comprenait les seigneuries de :
Les appels relevaient du bailli d'Amiens, tenant ses assises à MONTREUIL.
En 1311, Robert COINTERIAUX tenait de WILLIAUME de MAINTENAY, le fief de la Canche à MALENLA.
Pendant le séjour du roi Henri II, à la chartreuse de NEUVILLE, le 15 août 1554, les Écossais de la Garde, s'étant imprudemment écartés, furent maltraités par les Impériaux aux environs de MARENLA.
La ferme de MARENLA (ferme des Dames qui date de 1651) a été reconstruite en 1761, sous l'Administration de l’abbesse de Sainte-Austreberthe, Anne-Marie de Jouanne d'Esgeigny.
Deconstructivisme
thumb|350 px|Lo [[Museu Guggenheim (Bilbao)|Museu Guggenheim de Bilbao, Bascoat, de Frank Gehry, es un dels edificis mai espectaculars del deconstructivisme. De contorns organics, que se vòl semblar a una nau. Los panèls brilhants de titani, que recòrdan a las escamas d'un peis, rebatan lo riu Nervión.]]
Lo deconstructivisme es una escòla arquitectonica que nasquèt a la fin dels ans 1980. Se caracteriza per la fragmentacion, lo dessenh non lineari, la projeccion de las idèas cap a la superfícia de las estructuras e, en aparéncia, dins la geometria non euclidiana, (per exemple, de formas non rectilinhas que s'utilizan per distorsionar e dislocar qualques principis elementaris de l'arquitectura coma l'estructura e l'envolòpa de l'edifici. L'aparéncia visuala finala dels edificis de l'escòla deconstructivista se caracteriza per una estimulanta imprevisibilaitat e un caòs contrarotlat. Per qualques del seus autors la basa es lo moviment teoric e literari de la desconstruccion. Mas lo nom tanben deriva del constructivisme rus dels ans 1920 que torna en partida a la seunaa inspiracion formala.
Qualques eveniments importants dins l'istòria del moviment deconstructivista foguèt lo concors internacional del Parc de la Villette a París (subretot la participacion de Jacques Derrida e Peter Eisenman e lo primièr prèmi de Bernard Tschumi), l'exposicion de 1988 del Musèu d'Art Modèrn de Nòva York Deconstructivist Architecture, organizada per Philip Johnson e Mark Wigley, e l'inauguracion en 1989 del Wexner Center For The Arts a Columbus, dessenhat per Peter Eisenman. A l'exposicion de Nòva York se mòstrèron d'òbras de Frank Gehry, Daniel Libeskind, Rem Koolhaas, Peter Eisenman, Zaha Hadid, Coop Himmelb(l)au e Bernard Tschumi.
Al començament, qualques arquitèctes coneguts coma deconstructivistas èran influïts per las idèas del filosòf francés Jacques Derrida. Eisenman aviá una relacion personala amb Derrida, malgrat qu'aqueste aviá desenvolupat la seuna apròcha del dessenh arquitectonic fòça abans de se dire deconstructivista. Segon el, lo deconstructivisme se deu considerar coma una seguida del seu interès pel formalisme radical. Qualques seguidors del corrent deconstructivista èran tanben influïts per l'experimentacion formal e los desequilibris geometrics dels constructivistas russes. Existís de referéncias epl deconstructivisme a divèrses movements del sègle XX: la interaccion postmodernitat/modernisme, expressionisme, cubisme e l'art contemporanèu. La tentativa del deconstructivisme es de liberar l'arquitectura de las règlas modernistas, que los seus tenents jutjava constrictivas, coma «la forma seguís a la foncion», «la puretat de la forma» e la «veritat dels materials» ("truth on materials").
Lo deconstructivisme inclusís d'idèas de fragmentacion, procediments no linearis, procediments de dissenh, geometria no euclidian, negant las polaritats coma l'estructura e la cobèrta. L'aparéncia visuala dels edificis d'aquel estil se caracteriza per un caòs contrarotlat. Fòrça criticas del deconstructivisme veson aquò coma un simple exercici formal amb pauc de significacion sociala. Mas d'exemples coma lo Musèu Guggenheim de Bilbao contradison aquela tèsi.
Modernisme e postmodernisme
thumb|200 px|[[Biblioteca Centrala de Seattle, de Rem Koolhaas]]
Lo deconstructivisme exercís, dins l'arquitectura Modèrna, un ròtle opausat a la racionalitat ordenada del modernisme e del postmodernisme. A quela oposocion es pro clara per aquel darrièr movement. Encara que los postmodernistas e los deconstructivistas publiquèron las seunas teorias dins una meteissa revista: 'Oppositions (publicada entre 1973 e 1984), los articles d'aquela revista provoquèron la trencadura entre ambedos movements. Los deconstructivistas adoptèron una actitud de confrontacion contra l'arquitectura establida e l'istòria de l'arquitectura, mostrant lo seu desir de dessociar l'arquitectura. Alara que los postmodernistas tornèron, sovent sornarudament o ironicament, cap a las referéncias istoricas que lo modernisme rebutava. Lo deconstructivisma rebutava l'acceptacion postmodèrna d'aquelas referéncias. Tanben rebutava l'idèa dels ornaments decoratiu. Aqueles principis fan que lo deconstructivista s'alinia amb las idèas d'antiïstoricisme modernista.
En mai d'aqueles de Oppositions, un autre tèxte que distrièt lo deconstructivisme del desligament del modernisme e del postmodernisme foguèt la publicacion de Complexity and Contradiction in architecture (1966) de Robert Venturi. Aquela òbra, a l'encòp del constat del postmodernisme e del deconstructivisme ataca la puretat, la claretat e la simplicitat del modernisme. La lectura postmodèrna de Venturi èra que lo decors e l'allusion istorica apondon una riquesa a l'arquitectura. Qualques arquitectas postmodèrnas tentèron de tornat utilizat lo decors tanben per los bastits economics. Rebutèt racionalisme dins lo dissenh, mai mantengava intacte lo principi del foncionalisme. Aquò s'apròcha de la tèsi de la seguenta òbra majora de Venturi: los simbòls e decors pòdon s'aplicar a l'arquitectura pragmatica i apondent las complexitats filosoficas de la semiologia.
thumb|left|300 px|Vitra Design Museum, de Frank Gehry, a [[Weil Am Rhein.]] La lectura deconstructivista de Complexity and Contradiction es pro diferenta. L'edifici de basic èra lo subjècte dels problèmas e las complicacions pel deconstructivisme, sens se desfar del decors. Al luòc de separar decors e foncion, coma los postmodernistas, se metèt en question los aspèctes foncionals dels edificis. La geometria èra pels deconstructivistas çò qu'èra lo decors pels postmodernistas coma Venturi, l'objècte de la complexitat, e aquela complexitat de la geometria l'apliquèron, fin finala, als aspèctes foncionals, estructurals e espacials dels edificis deconstructivistas. Un exemple de la complexitat deconstructivista es lo Vitra Design Museum de Frank Gehry a Weil-am-Rhein, que pren lo tipic cube blanc sens ornamentacion de las galariás d'art modernistas e lo deconstruís, utilisant las geometrias que remembran lo cubisme e l'expressionisme abstracte. Aquò tresvira los aspèctes foncionals de la simplicitat modernista, subretot dins l'estil internacional, que la superfícia rebocada blanca es una reminiscéncia, com a punch de partença. Un autre exemple de la lectura deconstructivista de Complexity and Contradiction es lo Center for the Arts de Peter Eisenman. Lo Wexner Center pren la forma arquetipala del castèl e l'i apond de complexitat amb una seriá de talhs e de fragmentacions. Una rièja tridimensionala cobrís de biais arbitrari l'edifici. La rièja, una referéncia al modernisme, truca amb l'antiquitat medievala del castèl. Qualques colomna de la rièja arriban pas a tèrra, mas demòran exprès en suspes suls gras creent una sensacion d'incomoditat nevrotica e contradich lo principi estructural de la colomna. Lo Wexner Center deconstruís l'arquetipe del castèl e representa los seus espacis e estructuras coma de conflictes e de diferéncias.
Filosofia deconstructivista
La dralha principala de la filosofia deconstructivista dins la teoria arquitectonica passa mejans l'influéncia del filosòf Jacques Derrida sus Peter Eisenman. Eisenman tracèt las basas filosoficas del movement literari de la desconstruccion, colaborèt directament amb Derrida dins qualques projèctes, coma la participacion al concors del Parc de la Villette. Derrida coma Eisenman, amb Libeskind s'intessavan a la «metafisica de la preséncia», e es lo subjècte principal de la filosofia deconstructivista dins la teoria arquitectonica. L'ipotèsi renteguda es que l'arquitectura es un lengatge capable de comunicar lo sens e que pòt èsser tractat pels metòdes de la filosofia del lengatge. La dialectica de la preséncia e de l'abséncia, o lo solide e lo vuèit, apareis dins fòrça projèctes d'Eisenman. Derrida coma Eisenman cresián que lo locus, o lo luòc de la preséncia, es arquitectura, e se tròba la meteissa dialectica de la preséncia e de l'abséncia dins la construccion e la deconstruccion.
Segon Derrida, se fa melhora la lectura quand siam davant d'estructuras narrativas classicas. Quina que siá de construccion arquitectonica demanda l'existéncia d'un arquetipe de con struccion particular, una atenta convencionala fòrtament establida sus que jugar amb la flexibilitat de las normes. Le dessenh de la residéncia de Frank Gehry a Santa Monica (dempuèi 1978), foguèt citat coma una variacion prototipica a l'entorn d'un tèma estandard: començant amb una ostal ordinari dins mejans ordinari, Gehry alterèt la massa, la rebocatge espacific e los plans dins una subversion ludica. Lo resultat es un exemple de deconstruccion
thumb|200 px|left|[[Monument als Josieus d'Euròpa assassinats, de Peter Eisenman e Burèl Happold, dessenhat per produire una atmosfèra pesuca e dificila. L'escultura tracta de representar un sistèma suposausat ordonat que perdèt lo contacte amb la rason umana.]]
En mai de la concepcion metafisica de Derrida sus la metafisica de la preséncia e la deconstruccion, las seunas nocions de traça e amagament, encarnadas dins la seuna filosofia de l'escriptura e de l'arquiescritura trobèt lo seu camin dins las memòrias deconstructivistas. Daniel Libeskind concebèt fòrça dels seus primièrs projèctes coma una forma d'escritura o un tractat sus l'escritura e sovent trabalhèt amb de calligramas. Realizèt d'esculturas arquitectonicas a partir de libres e sovent cobriguèt los modèls amb de tèxtes, se referissent obèrtament a la seuna arquitectura dins l'escritura. Libeskind pausèt en practica las nocions de traça e amagament dins los seu projècte del Musèu Joseu De Berlin. Lo musèu es concebut coma la traça de l'amagament de l'Olocaust, e ensag que lo seu objècte siá legible e esmovent. Los monuments de Maia Lin als veterans del Vietnam e d'Eisenman Als josieus assassinats en Euròpa rebatan tanben los tèmas de la traça e l'amagament.
Constructivisme e futurisme rus
Un autre corrent major de l'arquitectura deconstructivista s'inspira del constructivisme e del futurisme rus d'el començament del sègle XX, venent dels arts grafics e de l'arquitectura visionària, que se bastiguèt fin finala paucs d'edificis.
Los artistes Naum Gabo, El Lissitzky, Kazimir Malevitch e Alexander Rodchenko balhèron lor influenciéncia dins l'usatge de las formes geometricas de l'arquitectura deconstructivista de Zaha Hadid e Coop Himmelb(l)au. Lo deconstructivisme coma lo constructivisme mòstran un atecion particulara a la tectonica dels assemblatges abstractes. Ambedos consideravan la simplicitat radicala de las formas geometricas coma lo motiu artistic primari, expressat dins los arts grafics, l'escultura e l'arquitectura. Mas, la tendéncia constructivista cap al purisme es absenta del deconstuctivisme: la forma sovent sofrís una deformacion quan la construccion se deconstruís. En general tanben se destaca l'abséncia de la defensa de las causas socialistas e collectivistas, indispensablas dins lo constructivisme rus.
Los motius gràfics primaris del constructivisme èran la barra rectangulara e lo canton triangular, lo quadrat e lo cercle. El Lizzitsky, dins las seunas serias Prouns, assemblèt de grops de forma geometricas amb diferentas orientacions flotant liurament dins l'espaci. Aquelas figuras evòcan las unions estructuralas basicas coma las barras de metal o se fusta serrada empilada o escampada. Tanben realizèt esboces que ressemblon al dessenh tecnic. Son tanben semblants a las serias deconstructivistas Micromegues de Daniel Libeskind.
L'estructuralisme dels arquitectas Ivan Leonidov, Konstantin Melnikov, Alexander Vesnin e Vladimir Tatlin tanben aguèt un impacte pels arquitèctes deconstructivistas, subretot per Rem Koolhaas. Los seus darrièras òbras semblan s'encarnar dins lo procés de la construccion. S'acabèt la svisions temporalas e transicionalas dels edificis, los enarts e las gruas necessàrias per l'edificacions de granda talha. Das Wolkernbügel, d'El Lissitzky, semblant a de gruas ligadas e donats abitablas, es un aspècte davancièr de la torre de la China Central Television, onte Koolhaas realizèt una arquitectura que pareis en construccion de contunh.
Art contemporanèu
thumb|250 px|left|Ufa-Palast a [[Drèsda, de Coop Himmelb(l)au.]]
Dos corrents de l'art modèrne, lo minimalisme e lo cubisme aguèron una granda influéncia dins lo deconstructivisme. Lo cubisme analitic tenguèt un grand efècte dins lo deconstructivisme, perque las formas e lo contengut se distrian e son vistas dempuèi diferentas perspectivas simultanèament. Lo sincronisme de l'espaci disjonch es evident dins fòrça òbras de Frank Gehry e Bernard Tschumi. Tanben, lo cubisme sintetic, amb la seuna aplicacion dins lo Ready-made, exerciguèt una influéncia tan granda dins lo deconstructivisme coma lo cubisme analitic, encara que tanben se tròba dins las primièras òbras de Frank Gehry. Lo deconstructivisme tanben partatja amb lo minimalisme una abséncia de referénciias culturalas. Tanben recep sovent l'influéncia de las nocions minimalistas d'art conceptual.
Se basant sus la tendéncia a la deformacion e a la dislocacion se pòdon trobar los aspèctes de l'expressionisme e de l'arquitectura expressionista associats al deconstructivisme. A vegadas lo deconstructivisme rebat de varietats de l'expressionisme, coma lo neoexpressionisme e l'expressionisme abstrach. Las formas angularas de l'Ufa-Palast de Drèsda, de Coop Himmelb(l)au, remembra la geometria abstracha de las pinturas numerotadas de Franz Kline e la figuras angularas representadas dins las escenas urbanas d'Ernst Ludwig Kirchner. L'òbra de Vasili Kandinski tanbne garda de similituds amb l'arquitectura deconstructivista. Lo seu movement cap a l'expressionisme abstrach s'apartenta al trabalh figuratiu, a lo meteis esperit que la rebutada deconstructivista del decòrs en favor de la geometria.
thumb|250 px|right|La [[Ostal del Dansaire, Praga, de Frank Gehry, representa una femna e un òme (Ginger Rogers e Fred Astaire) balhant ensems.]]
Fòrça artistas dels ans de 1980 e 1990 realizèron d'òbras qu'influiguèron o prenguèron partida dins lo movement deconstructivista. Maia Lin e Rachel Whiteread son dos d'aqueles. Lo projècte de Lin de 1982 del Monument pels veterans del Vietnam, amb de blocs de beton n'es un. La seuna forma fragmentada e la reduccion del contengut dins un tèxte minimalista influiguèt lo deconstructivisme, dins lo sens de la fragmentacion e l'accent dins la lectura del monument. Lin tanben realizèt d'òbras pel Centre Wexner de Eisenman. Los espacis arquitectonics de Rachel Whiteread son un autre exemple que l'art contemporanèu fa confluéncia amb l'arquitectura. Ghost (1990), un espaci tocable de gèis que comola lo vuèit, fa allusion a la nocion de preséncia arquitectonica de Derrida. Building cuts, de Gordon Matta-clark èran de seccions deconstruchas d'edificis exibits dins las galeriás d'art.
Exposicion de 1988 del Moma
Mark Wigley e Philip Johnson organizèron l'exposicion del Moma de 1988 intitulada Deconstructivist architecture, que cristallizèt lo moviment e faguèt venir celèbre los partissants. Los arquitèctas que presentèron las seunas òbras dins l'exposicion èron ser Peter Eisenman, Frank Gehry, Zaha Hadid, Coop Himmelb(l)au, Rem Koolhaas, Daniel Libeskind e Bernard Tschumi. Mark Wigley escriguèt un ensag que tentava de mostrar los aspèctes comuns dels diferents arquitèctes.
thumb|300 px|left|[[Stata Center, Mit, d'aspecte improvisat.]]
Dessenh assistit per ordinator
Lo dessenh assistit per ordinator (CAD) es una aisina essenciala dins l'actualitat en fòrças aspèctes de l'arquitectura contemporanèa, mas la natura particulara del deconstructivisme fa que l'utilizacion d'ordinators venga basicament pertinent. Lo modelatge tridimensional e las animacions (virtualas e fisicas) ajudan a la concepcion d'espacis complèxes, alara que la capacitat de ligar de modèls informatzats amb la fabricacion assistida per ordinator (CAM) permet que la produccion en massa d'elements modulars leugièrament diferents ven passible. De biais retrospectiu, fòrças de las primièras òbras deconstructivistas -Los esboces de Zaha Hadid, per exemple- semblan aver estat concebuts amb l'ajuda d'un ordinator, mai en realitat lo foguèla capacitat d'enllaçar models computerit lo foguèron pas. Gehry es conegut per realizar pendent lo processus de dessenh de fòrça modèls fisics (maquetas) e virtualas. Gehry emplega dins son estudi un programa de concepcion sofisticat de dessenh aeronautic Catia.
Nòtas
<References/>
Hal Holbrook
thumb|250px|Hal Holbrook en 2007 Harold Rowe Holbrook, conegut coma Hal Holbrook (Cleveland, Ohio, 17 de febrièr de 1925) es un actor american. Sa notorietat se deu mai que mai a son ròtle de Mark Twain dins Mark Twain Tonight e tanben coma Francis Preston Blair dins la sèria de television Lincoln.
Los Plans (Erau)
Los Plans (Les Plans en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : forciam de Planis en 1162, 1188, [ecclesiam] de Planis cum villa et cum capellis en 1162, ecclesia S. Saturnini de Planis en 1252, 1484, Platz en 1622, le lieu... des Plos, au lieu des Plans en 1632, les Plans en 1740-60, les Plants en 1770-72 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat e Rostaing, Plan ven del latin planum « espaci planièr, plana »; pòt aver lo sens de « planòl », mai que mai en montanha ; segon Hamlin, Plan e lo femenin plana venon a l'origina d'un adjectiu, lèu substantivat, per exemple : campum planum > camp plan > pla(n), terra plana > plana. Lo sens es d'« un espaci planièr pichon, environat de pendas, un pompidor dins una penda, dins un camin que monta » (Negre, TCR, p. 186), mas pòt prene lo sens d'« espaci descobèrt » (segon J. Astor), o la cima d'un puòg arredondit; segon lo canonge Negre, plan e sos derivats s'emplegan rarament dins los airals qu'un espaci planièr i es pas distinctiu (op. cit., p. 185). La prononciacion [plɔ] es majoritària dins la partida nauta del departament (a mai de 250 m d'altitud); cf. la mencion de 1632. Lo vilatge es dins una comba e la màger partida del territòri es tròp traversuda per que cap de luòc se pòsca meritar lo nom de plan; mas lo vilatge es tresplombat per un planòl intermediari de mai de 400 m e per un autre, impressionant, de mai de 650 m (estrech, en fòrma de sèrre), le Plateau du Grézac sus las mapas IGN (abans-mont del Larzac).
Molay (Nauta Sòna)
Molay  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Sòna de la region de la Franca Comtat.
Marabot
Un marabot (arabi: مَربوط [marbūṭ] o مُرابِط [murābiṭ], lo qu'es estacat) es un predicaire musulman considerat coma un sant o un savi, en Africa de l'Oèst, e (istoricament) en Magrèb. Lo marabot es sovent un erudit de l'Alcoran, o un professor de religion. Lo tèrme pòt tanben designar la tomba de la meteissa persona.
Biskupin
Biskupin èra un vilatge fortificat protoeslau de la cultura lusaciana. Situat dins la Polonha actuala, foguèt bastit au sègle VIII avC e abandonat entre lei sègles VII e V avC.
Cultura lusaciana
La cultura lusaciana es una cultura dau Periòde dau Bronze tardiu e dau començament dau Periòde dau Fèrre que sa zòna d'extension es centrat sus lo territòri de la Polonha actuala. Desvolopèt de relacions ambé lei culturas vesinas. Lei cavaments deis arqueològs an mostrat l'existéncia d'una civilizacion agricòla (blat, òrdi, fava ò encara lentilha e norrigatge d'ovins e de cabras) organizada a l'entorn de vilatges de fusta fortificats (Biskupin). La caça èra tanben una activitat importanta per l'alimentacion. L'utilizacion dau chivau e dau carri èran conegudas.
Radio Studio 54 Network
thumb|Lo Logo de Radio Studio 54 Network Radio Studio 54 Network es una emissora de ràdio privada italiana amb sedença a Locri. Las emissions de Studio54network me modulació de frequéncia se distribuisson dins nòu províncias e cinc regions del sud d'Itàlia (Messina, Reggio de Calàbria, Vibo Coratge, Catanzaro, Crotone, Lecce, Potenza, Salèrne). Lo programa se caracteriza per la transmission de grands succèsses musicales e l'informacion en temps real, amb 28 jornal.
Historia
Studio 54 Network es nascut lo 6 de junh de 1985 de l'iniciativa de Pietro Parretta, Francesco Massara, Enzo Gatto, Memmo Minniti e Pietro Musmeci, jos la denominacion de Radio DJ Club Studio 54.
Cossí gaireben totas las ràdios liuras italianas, nais per jòc abans de prene, en los ans 90, un en virant mai professional.
Amb la lei Mammì per l'organizacion de las difusions ràdio-television, l'an 1990, se convertiguèt en una entrepresa.
Lo 1991, venguèt la primièra ràdio de Calàbria (e un dels primièrs a Itàlia) per transmetre Radio Data System.
Lo 1994, la propagació es computat, çò que permet a temps e far una qualitat de transmission inabastable amb equipa anàleg.
A comptar de 1995 per aquerir l'activitat d'autres trasmeteires calabresas, se faguèt conéisser los limits istorics de la còsta jònica reggina en agrandint a la Calàbria, e après a las regions vesinas.
Lo 1998, adoptèt lo nom de Studio54Network.
Personal passat
Memmo Minniti, Tommaso Massara, Clementina Parretta, Enzo Gatto, Francesca Ritorto, Pino Martelli, Espedita Rechichi, Sergio Minniti, Gianluca Laganà, Rossana Pedullà, Ugo La Macchia, Paolo Guerrieri, Antonio Lombardo, Rosy Carelli, Giuseppe Galluzzo, Peppe Lentini, Paolo Guerrieri, Chiara Mearelli, Luca Filippone, Enrico Ventrice, Valentina Ammirato, Massimo Apa, Emily e Debora LoGiacco,  Barbara Costa, Pasquale Fragomeni, Roberta Rupo, Veronica De Biase, Valentina Geracitano, Francesco Cunsolo, Francesco Parasporo, Antonella Romeo, Eleonora Femia, Rosana e Regina Garofalo, Debora Sainato, Ugo Lully Tommaselli, Pino Trecozzi, Luigi Grandinetti, Eddy i Ottavia Lombardo, Antony Greco, Sandro Pascuzzo, Giuseppe Evalto, Stefania Morabito.
Studio 54 Live Tour
Nascut l'an 2000, es un luòc d'espectacle, una jornada entièra de musica, jòcs, diversions, presents e d'estonaments, amb al dedins d'una discotèca difonduda en dirècte a la ràdio dintra, amb convidats, dels gadgets e dels estonaments l'amassa del public.
Studio 54 Angels
thumb|Los 54 Angels
Dinosauria (musèu)
Dinosauria qu'ei un musèu occitan de paleontologia situat a Esperasan e vodata la presentacion deu son taxon eponim. Que s'aubrí en 1992 devath la gestion d'ua associacion deu medish nom. Ua de las soas pèças màger qu'ei l'esquelèt pro complet d'un Ampelaurus atacis trobat en 2001 suu site de Belavista de Campanha d'Aude.
Radio Studio 54 Network
Studio 54 Angels
Los 54 Angels son de filhas abans Studio54 Network e a l'origina es estat utilizat per sosténer totas las activitats en defòra de la ret e Studio54, a partir de 2010, son estats transformats en una equipa per l'animacion de tot eveniment, quitament s'es pas produsit per Studio54  network en cossí amb las unitats mobilas descobèrts, coma de las jeeps o de las veituras convertibles, que pòt mercés a el arribar a eveniments.
Jean-Pierre Lemaire
Jean-Pierre Lemaire es un poèta francés nascut en 1948.
A obtengut lo Prèmi Max Jacòb en 1985 amb Visitation.
Augerans
Nom desconegut en arpitan (Augerans en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Jura e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Campanha d'Arisa
Campanha d'Arisa (Campagne-sur-Arize en francés) es una comuna occitana situada dins le departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Toponimia
Campanha que ven del latin [tardiu] campania (derivat de campus, « camp »), « plana », qui pren sovent le sens de « tèrra fertila ».
Cante
Cante (Canté en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Chassanha (Puèi de Doma)
Chassanha [tsaˈsɔɲa] (Chassagne en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Nòtas
<references group="N"/>
CCTV
CCTV es lo nom internacional (Chinese Central Television en anglés) que designa la television publica e nacionala chinesa. Lo nom chinés es 中国中央电视台 (pinyin: Zhōngguó Zhōngyāng Diànshìtái), que se pòt revirar coma en anglés per Television Centrala de China.
Istòria
La primièra cadena foguèt lançada lo 2 de septembre de 1958.
En 1960, una segonda cadena s'ajustèt.
A l'ora d'ara, lo grop CCTV compta 22 cadenas.
Dinastia Almoravid
Los almoravids evitèron la casuda precipitada d'Al Andalús mercé a una victòria decisiva contre la coalicion dels reialmes crestians de Castelha e d'Aragon a la batalha de Sagrajas. Aquò lor permetèt de contrarotlar un empèri que s'estendiá subre 3000 km del nòrd al sud. Pasmens, lo poder de la dinastia foguèt relativament de corta durada; los almoravids caiguèron -al som de son poder- quora capitèron pas d'apasimar la rebellion Masmuda iniciada per Ibn Tumart. Ne resultèt la mòrt de son darrièr rei, Ishaq ibn Ali, tuat pels almohads a Marraquèsh en Abrial de 1147.
Etimologia
Lo tèrme "almoravid" ven de l'arabi "al-Murabitun" (arabi: المرابطون) qu'es lo plural de "al-Murabit" literalament "lo que liga" mas al sens figurat "lo qu'es prèst a se batre a la fortalesa". Lo tèrme es ligat a la nocion de Ribat, una mena de mostièr-fortalesa, a travèrs la rasic r-b-t (arabi: ربط "Rabat": ligar o arabi: رابط "Raabat": campar).
Mélisey (Nauta Sòna)
Mélisey  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Sòna de la region de la Franca Comtat.
Geografia
Chef-lieu de canton de la Haute Vallée de l'Ognon, Melisey est situé en bordure du plateau des Mille Étangs, et au pied des Vosges saônoises. La commune est construite sur les rives de l'Ognon, dont elle occupe la vallée au débouché de la partie montagnarde de celle-ci. Depuis Mélisey on rejoint facilement le Col des Croix et le département des Vosges, le Ballon de Servance dans le massif du Ballon d'Alsace, la pittoresque vallée de Fresse et bien sûr le plateau des Mille Étangs aux paysages scandinaves, jusqu'à Esmoulières.
Istòria
En lo chevet roman de la glèisa, de las enregistres an permeses de metre a jorn dels sarcophages mérovingiens. thumb|upright=1.4|Mélisey sus una mapa de l'Atlàs cantonal, 1858
Dans le chevet roman de l’église, des fouilles ont permis de mettre au jour des sarcophages mérovingiens. thumb|upright=1.4|Mélisey sur une carte de l'Atlas cantonal, 1858
Pierre Michon
Pierre Michon es un escrivan francés nascut en 1945 a Chasteluç lo Marchès en Lemosin.
Es celèbre per son recuèlh de novèlas paregut en 1984, Vies minuscules que i conta la vida dels petits. I a une referéncia a Plutarc e sas Vidas parallèlas.
Mareuil-Caubert
Mareu-Cœubert en picard (Mareuil-Caubert en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Geografia
Mareuil-Caubert Se situa just al Sud de Abbeville, sul marge esquèrre de la Soma.
Mareuil-Caubert se situe juste au Sud d'Abbeville, sur la rive gauche de la Somme.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Berrig
Berrig en breton ; Berric en francés es una comuna bretona, situada dins lo departament de Mor-Bihan e la region de Bretanha. .
AKB48
AKB48 es un grop de musica pop japonés. Formacion exclusivament feminina, pren son nom del barri d'Akihabara de Tòquio e que comptava 48 personas a la debuta.
Chastres
Chastres [ˈtsastʁi]  (Chastreix en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Toponimia
Le nom dau vialatge, atestat en 1060, ''eccl. Castrensis, ven dau latin castra, « camp militar », d'aquí « fortalesa » e dau sufixe -ensem, çò que mena, per Dauzat, a la grafia Chastrés [completament en acòrdi, en francés, embei la grafia classica mai conservatritz]; Dauzat critica la grafia francesa Chastreix'', lemosina e de l'oèst dau Puèi de Doma. La grafia Chastreis de Parlem es defectuosa perqué representa dos còps l's (vocalizat en -i, probablament per fonetica sintactica). Escriure Chastres permetriá de representar le recuolament de l'accent tonique, çò que Chastrés e Chastreis fan pas. Mas la question es malaisada.
Nòtas
<references group="N"/>
Parfondeval
Parfondeval pòt essèr:
La Montagne (Nauta Sòna)
La Montagne  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Sòna de la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rosèla
vinheta|Botons e flor espelida. La rosèla (var. gasc. arrosèla) (Papaver rhoeas) es una espècia de plantas dicotiledònas de la familha de las Papaveraceae, originària d'Eurasia.
Es una planta erbacèa annuala, fòrça abondanta dins los terrens resentament bolegats a partir de la prima, que se desria per la color roja de sas flors e que forma sovent de grands tapisses colorats visibles de fòrça luènh. Aparten al grop de las plantas dichas messicòlas qu'es associada a l'agricultura dempuèi de temps fòrça ancians, mercé a son cicle biologic adaptat a las culturas de cerealas, la florason e la mesa en granas intervenant abans la meisson. Fòrça comuna dins diferents païses d'Euròpa, mermèt fòrça del fach de l'emplec generalizat dels erbicids e de la melhoracion de la propretat de las semenças de cerealas.
Noms vernaculars
Rosèla, capròsa, paparòc,  parpèl, parpilhòl, ...
Descripcion
esquèrra|vinheta|Florason de rosèla dins un camp de lusèrna. esquèrra|vinheta|Fuèlha. La rosèla es una planta erbacèa annala, rarament bisannala, de tijas quilhadas, mai sovent non ramificadas, eriçada de pèls, podent aténher 60 cm de naut. Al copar, de la tija raja un latèx blanc, coma los autres pavòts.
Lo sistèma racinari es format d'una raíç pivotanta e de raices primas e superficialas.
Los cotiledons son longs, prims, linears e prostrats. Las fuèlhas, mai sovent altèrnas, presentan un limbe lanceolèa, de formas variablats (lobat, dentat, decopat en lòbes estrechs) per la planta adulta.
Las primièras fuèlhas (estadi 2-3 fuèlhas) son ovalas, acuminadas, entièras, petioladas, glabras. Las fuèlhas qu'apareisson enseguida son decopadas, oblongas-lanceoladas, pennadas, formant d'en primièr una rosèta. Las fuèlhas superioras son mai sovent tripartitas, sessilas.
Las flors, solitàrias, grandas, simplas, fan de 7 a 10 cm de diamètre e son portadas per de longs pedonculs peluts. An dos sepals liures, en forma de copa, que cason a l'espelida de la flor, e quatre petals papiracèas, mai sovent de roge viu, mas a vegada ròses o blancs, sovent tacat de negre a la basa, que son basidas dins lo boton abans l'espalida que se recobrisson un pauc.
Los botons florals son penjats cap al bas abans la florason.
Las estaminas, nombrosas, an d'antèrs introrses negre blavenc, portadas par de prims filaments negres.
L'ovari, supèr, unilocular resulta de la fusion d'un nombre variable de carpèlas (8 a 15) e es divisada per de parets incomplèts (que se jonhan pas al centre) que pòrtan los ovuls anatròps fòrça nombroses.
Los estigmatas (que recebon lo pollèn) son amassat dins un disc situat al dessús de l'ovari presentant de 8 a 15 rais,,.
Los fruchs son de capsulas, esfericas, gaireben obovalas, de 1 a 2 cm de long, contenent una grande quantitat de granas minusculas, que s'escampilhan aisidament pel vent. Aquestas capsulas secas, de dehiscéncia poricida, se dobrisson cap a la cima per una seria de valvulas (pòrs) situadas just sota lo disc estigmatic e per ont s'escapan las granas quand las capsulas son brandidas pel vent.
Las granas reniformas son rugadas en malhum a lor superfícia. De color brun escur, fan 0,5 mm de long e contenon un pichon embrion drech inclusit dins un albumèn oleaginós. Un sol plant pòt produire 20 000 granas, fins a 50 000 granas. Le pes de 1 000 granas es de 0,1 a 0,2 g ,,.
Biologia
La rosèla aima mai los terrens frescament bolegats: los camps cultivats, subretot de cerealas d'ivèrn, mas tanben de prima, lo long de las sègas o las talvèras, los tèrmes e èrms. Li agrada los sòls frescs, plan provesit en aiga, limonós a argiloses, e contenent de calcari e d'elements nutritius.
Ven sovent envasissenta, e envasiguèt l'Euròpa centrala après las glaciacions : es perque dintra dins lo grop de las plants emerocoras.
Las granas fotosensiblas germenan quand son près de la superfícia del sòl.
Un pé pòt produire fins a 50 000 granas. Aquestas gardan longtemps lor capacitat de germinacion dins lo sòl, mai sovent pendent 5 a 8 ans. Segon unes autors pòdon demorar dormentas dins lo sòl mai de 80 ans.
La florason se debana subretot a la prima e en estiu, entre abril e agost (emisfèra nòrd), es possible qu'espeliga un segond còp a la davalada, (fin de setembre).
La rosèla conten dins totas sas partiada de latèx ont i diferents alcaloïdes que lo màger es la roeadina, mas al contrari del pavòt somnifèr, conten pas de morfina.
Los petals sont rics en mucilag e contenon de tanins e de pigments antocianics, derivats de la cianidina (mecocianina e cianina) que lo donan sa color roja, e tanben d'alcaloïdes derivats de la benzilisoquinolina, d'alcaloïdes d'isoquinoleina e d'alcaloïdes derivats de la tetraidro-3H-3-benzodiazepina, coma la roeadina, la roearubina I e II , la roeagenina, l'isoroeadina, la papaverina e la protopina. Lo taus total en alcaloïdes est pròche de 0,07 a 0,12 %.
Usatge medicinal
Coma totes los pavòts, la rosèla a d'efièch narcotics eguts als alcaloïdes que conten.
En fitoterapia, s'utiliza los petals secats, que prenon una color malva a la secason e que'n se fa mai sovent de tisanas. Sos efièchs apasimants se fan sentir sus l'adult, mas subretot suls mainats (se mesclava autrescòps de la rosèla a las farinetas dels mainats per facilitar lor sòm). Per sas proprietats emollientas, sedativas leugièras e bequics, la rosèla es un calmant de la tos e de las irritacions de la garganta. Es alara utilizada jos forma de pastilhas de chucar. Existís un siròp de rosèla.
Los petals de rosèla demoran dins la composicion de las flors pectoralas, per exemple dins la « tisanas de las quatre flors » que compren de fach set espècias.
Vocala dobèrta posteriora arredondida
La vocala dobèrta posteriora arredondida es una vocala que se tròba dins qualqus lengas parladas. Son simbòu dins l'alfabet fonetic internacionau es ⟨ɒ⟩. Es una "a" minuscula manuscrita virada. Son equivalent X-SAMPA es Q.
Rosèla
Usatge alimentari
vinheta| Paparene a la olivas negras, especialitat salentina. Las jovas fuèlhas de pavòt pòdon èsser consomadas crudas, o cuèchas coma los espinarcs, e utilizadas per aromatizar sopas e saladas. Dins lo Salento (Itàlia), se prepar los paparene nfucate en fasent cóser las jovas fuèlhas, culhidas abans la florason, a fuòd doç dens un pauc d'aiga amb de l'òli d'oliva e olivas negras.
Vocala dobèrta posteriora arredondida
En Occitan
La [ɒ] existís pas qu'en auvernhat e lemosin (e evantualament vivaroaupenc de l'oèst) ont es representada per una "a" non tonica e non finala.