cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Montchamp (Calvados)
Montchamp en normand ( Montchamp en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat es a la cœur del Bocage virois. Lo sieu bourg es a l'èst del Bény-Bocage, a Unitat|11|km  al nòrd-oèst de Vassy e a Unitat|15|km  al nòrd-es de Vire.
Lo ponch en culminant se situa al nòrd,en limit de municipalitat, a la font del ruisseau de Montchamp. Lo ponch mai bas correspond a la sortida del ruisseau de Grincelle del territòri, al sud-oèst. La municipalitat es bocagère.
La commune est au cœur du Bocage virois. Son bourg est à 6 km à l'est du Bény-Bocage, à 11 km au nord-ouest de Vassy et à 15 km au nord-est de Vire.
Le point culminant (260 m) se situe au nord,en limite de commune, à la source du ruisseau de Montchamp. Le point le plus bas (154 m) correspond à la sortie du ruisseau de Grincelle du territoire, au sud-ouest. La commune est bocagère.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cerdon (Ain)
Cerdon en arpitan ( Cerdon en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Beausemblant
Biôsemblent en arpitan (oficialament en francés Beausemblant) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Lannarvili
Lannarvili en breton ( Lanarvily en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Istòria
Lanarvily Èra una trève de Kernilis, fasiá partida de la archidiaconé de Kemenet-Ily en levant de la évêché de Léon e èra jol vocable de sant Gouesnou. Es sortida d'un démembrement de la parròquia primitive de Plouguerneau.
Chapelle-Voland
Chapelle-Voland es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Brecé
Brecé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ken Dodd
Ken Dodd es un conegut actor de comèdias del cinèma.
Rambolhet
Rambolhet (Rambouillet en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Toponimia
Lo nom de la localitat es atestat jos las fòrmas Rumbelitto en 768, , , , puis Raimboleto  en 1052-1053, Rambullet en 1142, Ranbulet en 1153, Rambolhet en 1160, Rambolet en 1199, Ramboilleto en 1230, Remboullet  en 1262, Ramboullet en 1344, Rambolhet (dins un tèxte francitan) en 1547 , Rambouillet en 1617, et Plein-Bois en 1793.
Nòtas
<references group=N/>
Montigny (Loiret)
Montigny  es una comuna francesa administrada per lo departament de Loiret de la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Erbray
Erbray (Aèrbraéy en gallo; Ervoreg en breton) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Moulon (Loiret)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Brens (Ain)
Brens en arpitan (Brens en francés) es una comuna francesa situada dins la region d'Auvèrnhe Ròse Aups e lo departament d'Ain.
Geografia
Situat al sud de Belley, Brens es environat per la forêt de Rothonne a l'oèst e pel Ròsee a l'èst. La municipalitat se situa dins la zòna de delimitation dels vins AOC del Bugey.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Morteaux-Coulibœuf
Morteaux-Coulibœuf es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La commune de Morteaux-Coulibœuf est née de la fusion des deux communes de Morteaux et de Coulibœuf en 1857.
Montchauvet (Calvados)
Montchauvet en normand (Montchauvet en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat es en Bocage virois. Lo sieu bourg es a l'èst del Bény-Bocage, a Unitat|13|km  al sud-oèst de Aunay-sus-Odon, a Unitat|18|km  al nòrd-es de Vire e a Unitat|23|km  al nòrd-oèst de Condé-sus-Noireau.
La commune est en Bocage virois. Son bourg est à 9 km à l'est du Bény-Bocage, à 13 km au sud-ouest d'Aunay-sur-Odon, à 18 km au nord-est de Vire et à 23 km au nord-ouest de Condé-sur-Noireau.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo relief del territòri communal explica la siá aucupacion umana anciana e las rèstas d'una enceinte fortificada.
Le relief du territoire communal explique son occupation humaine ancienne et les restes d'une enceinte fortifiée.
Brée
Brée es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Brûlatte
La Brûlatte es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cristianisme nicèu
Lo cristianisme nicèu es lo corrent del cristianisme primitiu eissit del primièr concili de Nicèu.
Présentation
Trinitari, definís son ortodoxia en oposicion a l'arianisme o al cristianisme omèu. Lo cristianisme nicèu ven religion d'Estat en 380 dins l'Empèri roman (que venguèt après l'Armenia (en 301) un dels primièr Estat oficialament crestian) quand Teodòsi I impausa una legislacion abolissant los cultes pagans e interdisent tot comportament pagan dins l'Empèri.
L'oposition entre aquesta doas tendéncias dogmaticas contunha pendent de sègles, se tradusent sovent en una oposicion politica: l'omeïsme es largament adoptat pels dirigents de los reialmes barbars seguent de l'influéncia de Wulfila alara que los crestians eissits del mond non barbar, subretot los elèits romans, adoptèron lo cristianisme nicèu. Aqueste darrièr, qui s'imposarà progressivament per l'activitat dels poderoses evesques nicèus sovent eissits de la noblesa senatoriala, aderís a l'ortodoxia definida al primièr concili de Nicèu de 325.
Evolucion
Dins los escrichs eissits del vam ortodoxia modèrna, l'expression « cristianisme ortodòxe » es sovent utilizat dans lo sens de « cristianisme nicèu »; per contraste, dins los escrichs eissits del vam catolicisme modèrne, es l'expression « Glèisa catolica romana » qu'es utilizada per dire « cristianisme nicèu ». Las doas Glèisas reconeissent lo primièr concili de Nicèu, mas la cultura istorica de cada autor lo mena a considerar la continuitat de la Pentarquia d'abans la separacion de 1054 coma mantenguda per « la sieuna » Glèisa, puslèu que per l'autra.
Beuvalon
Beuvalon (Beauvallon en francés) es una comuna occitana de Daufinat situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Geografia
La comuna es situaa dins l'aglomeracion de Valença, prefectura del departament de Droma.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Etimologia
Ven de la contraccion de Bèu e de Valon.
Realizacion fonetica e toponim occitan
La prononciacion locala dau nom de la comuna es [bøvaˈlu]. La comuna es dins una zòna d'abséncia de nasalizacion de la -n finala. Es tanben es dins una zòna onte la realizacion regulara de l'adjectiu occitan "bèu" ten vers [bø]. Ensin, la transcripcion dau nom de la comuna en Beuvalon, sens accentuacion grafica de la primièra sillaba, sembla la mai pertinenta, en atesa de validacion dins l'encastre dau projècte Openstreetmap-oc de la Comission Toponimica Occitana de l'IEO e dau trabalh de redaccion entamenat per l'IEO Ròse-Aups d'un diccionari daus noms de comunas de Droma.
Istòria
A l'Edat Mejana, lo territòri èra proprietat dels comtes de Valentinés e se disiá La Vacha coma lo mòstra la mapa de Cassini (XVIIIe s.). La comuna prenguèt lo nom de Beauvallon en 1890.
Bèuvesin (Droma)
Bèuvesin (Beauvoisin en francés) es una comuna dau Daufinat occitan, situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.
Amailloux
Amailloux es una comuna peitavina, situada dins lo departament de las Doas Sèvras e la region de Peitau-Charantas.
Dreux
Dreux es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Bèuvesin (Droma)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dreux
Geografia
De meteis, uèi, la situacion de la vila correspond a la encreuament entre un ais nacional Escomesas-Alençon e un ais de contournement de la region parisienne Roan-Chartres-Orléans.
Amailloux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Brains-sur-les-Marches
Brains-sur-les-Marches es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Dreux
Geografia
Dreux Es aital desservie per la rota nacionala 12 (a caractéristiques autoroutières) #que correspond a l'anciana rota del Portamantèl (París-Mortagne-Alençon) cap a la Bassa-Normandie e, en lo futur, per una rocade autoroutière Roan-Chartres en cors d'acabament (A154 e RN 154).
Merdrignac
Merdrinyac en galò; Medrigneg en breton ( Merdrignac en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Bèuvesin (Droma)
Toponimia
Leis atestacions istoricas donaas per Brun-Durand son Castrum de Bellovicinio (1293), Castrum de Bellovicini (1317), Dominus Belli Vicini (1377), Beauvesin (an XIII).
Brains-sur-les-Marches
Geografia
Comuna situada a l'oèst del departament de la Mayenne (a una vintena de quilomètres de Craon), a costat del bòsc de La Guerche-de-Bretanha, limitrophe de la Ille-e-Vilaine e pas luènh del Maine-e-Loire e de la Loire-Atlantica.
Commune située à l'ouest du département de la Mayenne (à une vingtaine de kilomètres de Craon), à côté de la forêt de La Guerche-de-Bretagne, limitrophe de l'Ille-et-Vilaine et non loin du Maine-et-Loire et de la Loire-Atlantique.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Merdrignac
Geografia
Merdrignac Es çò cap de-luòc del costat del meteis nom e depen del arrondissement de Dinan. Fa partida de la Comunitat de municipalitats Hardouinais Portat e se tròba a aperaquí de Roazhon e  de París.
Amailloux
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Brains-sur-les-Marches
Istòria
Jol Ancian Regim, lo fief de la baronnie angevine de Craon dépendait de la sénéchaussée principala d'Angieus e del país d'eleccion de Castell-Gontier.
Sous l'Ancien Régime, le fief de la baronnie angevine de Craon dépendait de la sénéchaussée principale d'Angers et du pays d'élection de Château-Gontier.
Albaladejo del Cuende
Albaladejo del Cuende es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Dreux
Geografia
Dreux Dispausa d'una parca ferroviaire #que la connècta a París Montparnasse en 50 minutas e a Granville.
Amailloux
Nòtas
<references group="N"/>
Broc
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Abia de la Obispalía
vinheta|Ajuntament
Abia de la Obispalía es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Merdrignac
Geografia
Per en un autre luòc, Merdrignac se tròba près de dos aisses viaris màgers :
Brénod
Brénod en arpitan ( Brénod en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Merdrignac
Geografia
- La RN 164, futura artèria autoroutière del Centre Bretanha (ais Montauban-de-Bretanha, Loudéac, Carhaix, Châteaulin), #que travèrsa la comunitat de comunas.
Brénod
Geografia
La superficie del territòri communal es d'Unitat|2379|ectaras, lo bòsc representa , siá mai del tèrç del territòri. Un autre tèrç, siatz, a format de prés. Fin finala, son taillis e  en cultura.
Merdrignac
Geografia
- La RN 12, #que connècta Roazhon a Brèst, en transeünt per St Brieuc. Per prene lo échangeur, situat a Montauban-de-Bretanha, cal comptar 10 minutas, sus un trajècte a 75 % l'an 2x2 vias.
Merdrignac est le chef-lieu du canton du même nom et dépend de l'arrondissement de Dinan. Elle fait partie de la Communauté de communes Hardouinais Mené et se trouve à environ 60 km de Rennes et 450 km de Paris.
Brénod
Geografia
Fòrça d'espècias d'animals cohabiten sul territòri communal. S'i tròba chevreuils, de las guèines, de las senglars, de las lynx, de las conilhs de garenne, dels lèbes, de las hérissons, de las taupes, de las musaraignes, de las blaireaux, de las fouines, de las furets, de las écureuils, mas egalament fòrça espècias d'ausèls coma la mésange negra, la mésange bleue, la mésange carbonera, la mésange huppée, lo bouvreuil pivoine, lo cadernera, lo longa coa, lo merle negre, lo pinson dels arbres, lo pinson del Nòrd, lo roja-gargamèla, lo roja-coa, la sittelle e la hirondelle.
Merdrignac
Geografia
Par ailleurs, Merdrignac se trouve à proximité de deux axes routiers majeurs :
Dreux
Geografia
Dreux Dispausa egalament d'un aérodrome, d'una basa nàutica (lo lac de Ecluzelles, en essent la mai granda estenduda d'aiga d'Eure-e-Loir), d'un hippodrome, de salas de concèrts, d'un conservatoire a rayonnement intercommunal, aital coma d'un circuit automobila ont se desenrotlla de pròvas del campionat de França de rallycross, autentica referéncia pels abitants d'Isla-de-França.
Saint-Laurent-du-Mont
Geografia
Sant-Laurent-de detlo-Mont es una municipalitat situada en lo país de Auge, a dos quilomètres de Cambremer e a quinze quilomètres de Lisieux.
Rennemoulin
Rennemoulin es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Dreux
Geografia
La vila de Dreux de per la siá situacion géographique, es estretament ligada a la region parisienne, e en particulara al departament limitrophe dels Yvelines, distant de mens de 20 quilomètres.
thumb|Le cours de la Blaise à Dreux|left|200px thumb|La [[gare de Dreux.|left|200px]] Le site de Dreux correspond à une cuvette au confluent de la Blaise, de l'Avre et de l'Eure. Entre Normandie, Île-de-France et Beauce, elle s'est affirmée de tous temps comme un carrefour d'échanges et un lieu de passage entre régions d'économies complémentaires. Dreux est à 74 km de Paris.
De même, aujourd'hui, la situation de la ville correspond au carrefour entre un axe national Paris-Alençon et un axe de contournement de la région parisienne Rouen-Chartres-Orléans.
Dreux est ainsi desservie par la route nationale 12 (à caractéristiques autoroutières) qui correspond à l'ancienne route du Perche (Paris-Mortagne-Alençon) vers la Basse-Normandie et, dans le futur, par une rocade autoroutière Rouen-Chartres en cours d'achèvement (A154 et RN 154).
Saint-Laurent-du-Mont
Geografia
Saint-Laurent-du-Mont est une commune située dans le pays d'Auge, à deux kilomètres de Cambremer et à quinze kilomètres de Lisieux.
Merdrignac
Geografia
- La RN 164, future artère autoroutière du Centre Bretagne (axe Montauban-de-Bretagne, Loudéac, Carhaix, Châteaulin), qui traverse la communauté de communes.
Saint-Laurent-du-Mont
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rennemoulin
Nòtas
<references group=N/>
Dreux
Geografia
Dreux dispose également d'un aérodrome, d'une base nautique (le lac d'Ecluzelles, étant la plus grande étendue d'eau d'Eure-et-Loir), d'un hippodrome, de salles de concerts, d'un conservatoire à rayonnement intercommunal, ainsi que d'un circuit automobile où se déroule des épreuves du championnat de France de rallycross, véritable référence pour les habitants d'Île-de-France.
Brénod
Geografia
La superficie du territoire communal est de 2379 hectares, la forêt représente 850 hectares, soit plus du tiers du territoire. Un autre tiers, soit 872 hectares, est formé par des prés. Enfin, 430 hectares sont des taillis et 119 hectares en culture.
Alarcón
Alarcón es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Brénod
Geografia
Beaucoup d'espèces d'animaux cohabitent sur le territoire communal. On y retrouve des chevreuils, des renards, des sangliers, des lynx, des lapins de garenne, des lièvres, des hérissons, des taupes, des musaraignes, des blaireaux, des fouines, des furets, des écureuils, mais également beaucoup espèces d'oiseaux comme la mésange noire, la mésange bleue, la mésange charbonnière, la mésange huppée, le bouvreuil pivoine, le chardonneret, le longue queue, le merle noir, le pinson des arbres, le pinson du Nòrd, le rouge-gorge, le rouge-queue, la sittelle et l'hirondelle.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Merdrignac
Istòria
La familha de Merdrignac existís a la s2-|XI|e|XII|e}}. Lo sieu nom s'escriu, en latin, de Merdrinniaco en 1118, de Merdrenniaco en 1164 (Morís., Pr. E, 539, 654). La distincion de Merdrignac a provesit d'una quita mesura dempuèi 1255. Se tròba la graphie actuala Merdrignac dempuèi 1255 (Anc. év. III, 246). La parròquia aperten, jos l'Ancian Regim, al diocèse de Sant-Malo. L'anciana parròquia de Merdrignac aviá per subdélégation Montauban e per ressort Ploërmel. La siá curació èra a l'alternativa. Merdrignac Elegís la siá primièra municipalité al començament de 1790.
Se tròba los appellations seguents : Medrinniac(o) (en 1118), Medrenniac(o), Merdrenniac(o) (en 1164), Medrignac, Merdrignac (a ), Medreniac, Meidrignac (en 1201), Medregnac (en 1220), Merdregniac (en 1229), Medreignac (en 1245), Medregniac, Merdreigniac (en 1251), Merdrignac (en 1255), Medregniac (en 1269), Medregnac (vèrs 1330), Medrignac (en 1479, en 1490).
La famille de Merdrignac existe aux. Son nom s'écrit, en latin, de Merdrinniaco en 1118, de Merdrenniaco en 1164 (Mor., Pr. I, 539, 654). La seigneurie de Merdrignac est pourvue d'une mesure propre dès 1255. On trouve la graphie actuelle Merdrignac dès 1255 (Anc. év. III, 246). La paroisse appartient, sous l'Ancien Régime, au diocèse de Saint-Malo. L'ancienne paroisse de Merdrignac avait pour subdélégation Montauban et pour ressort Ploërmel. Sa cure était à l'alternative. Merdrignac élit sa première municipalité au début de 1790.
On rencontre les appellations suivantes : Medrinniac(o) (en 1118), Medrenniac(o), Merdrenniac(o) (en 1164), Medrignac, Merdrignac (au ), Medreniac, Meidrignac (en 1201), Medregnac (en 1220), Merdregniac (en 1229), Medreignac (en 1245), Medregniac, Merdreigniac (en 1251), Merdrignac (en 1255), Medregniac (en 1269), Medregnac (vers 1330), Medrignac (en 1479, en 1490).
El Acebrón
vinheta
Le Buret
Le Buret es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
El Acebrón
El Acebrón es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Le Buret
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Albendea
Albendea es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Bourgon
Bourgon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Bourgon A situat 30 km de Laval e 20 km de Loiron, lo sieu cap de-luòc de costat, es una plàcida localité #que se descobrís a 116 m d'altitud, près de la Vilaine e de la siá retenuda d'aiga. . Lo sieu territòri — #que recobra la superficie de 2,040 a — s'alonga, del nòrd al sud, fins a lo sieu limit amb lo Ille-e-Vilaine. Adaigat per la Vilaine e qualques unas-unes de los sieus afluents, presenta d'altituds de 173 m a la Brécinière e de 151 m al bòsc de la Rousineraie. Lo bourg, fòrça excentré, a situat sus un promontori #que domina la Vilaine e fa cara als primièrs rochers de la província vesina, la Bretanha.
Bourgon est situé 30 km de Laval et 20 km de Loiron, son chef-lieu de canton, c'est une paisible localité que l'on découvre à 116 m d'altitude, à proximité de la Vilaine et de sa retenue d'eau. . Son territoire — qui recouvre la superficie de 2,040 ha — s'allonge, du nord au sud, jusqu'à sa limite avec l'Ille-et-Vilaine. Arrosé par la Vilaine et quelques-uns de ses affluents, il présente des altitudes de 173 m à la Brécinière et de 151 m au bois de la Rousineraie. Le bourg, très excentré, est situé sur un promontoire qui domine la Vilaine et fait face aux premiers rochers de la province voisine, la Bretagne.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Albalate de las Nogueras
vinheta
Albalate de las Nogueras es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Fossé (Loir e Char)
Fossé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Chapelle-du-Châtelard
La Chapelle-du-Châtelard en arpitan ( La Chapelle-du-Châtelard en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Geografia
La Chapelle-du-Châtelard fait partie de la Dombes.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo villatge;ble a mencionat dempuèi lo.
Los abitants del pòble.
Le village est mentionné depuis le.
Les habitants du village.
Chenecey-Buillon
Chenecey-Buillon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Chenecey était une seigneurie qui appartenait à la maison de Pillot, fusionnée à la maison de Coligny
Alcantud
Alcantud es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
La Alberca de Záncara
vinheta
La Alberca de Záncara es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
La Beguda de Masenc
La Beguda de Masenc (La Bégude-de-Mazenc en francés) es una comuna dau Daufinat occitan, situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions istoricas donaas per Brun-Durand son Castrum Novum Dalmatiensis (1187), Castrum Novum Dalmacensis (1258), Chastelneuf de Mesan (1391), Chastelnou (1395), Locus Castri Novi de Masenco (1396), Chasteauneuf de Masan (1400), Chasteau Damazan (1421), Castrum Novum Dalmaseni (1422), Castrum Novum Dalmasseni (1422), Castrum Novum Dalmacenni (1422), Castrum Novum de Mazenco (1422), Locus et mandamentum Castrinovi Dalmatii (1444), Chasteauneuf de Mazenc (1576), Chasteauneuf d'Homazent (1580), Chasteauneuf de Masenc (1614), Neuf Mazenc (1793), Ecclesia de Castello novo (1095), Ecclesia de Castro Novo (1187), Capella Castri Novi Damasceni (Sègle XIV), Ecclesia Sancti Petri extra muros (1399), Capella Castrinovi Dalmaceni (1449), Ecclesia Beati Petri Castrinovi de Mazenco (1509), Cura Castrinovi Dalmaceni (1516), La cure de Chasteauneuf de Mazeng (1576), Las Bégurs (1528), Les Begudes (1566).
Beurièras
Beurièras (Beaurières en francés) es una comuna occitana de Daufinat situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Geografia
Pichona municipalitat de la Droma situaa al fons d'una val e traversaa per la rota del còl de Cabre que religa Valença e Diá als Auts Aups e al Briançonés cap a Itàlia, Beurièras compta pas que 90 abitants permanents, gaire mai l'estiu, per una superfícia de 2 458 ectaras. Dos rius se renjonhon en aval del vilatge. Lo Maravel, que ven de Forcinet, e Chaurana qu'a sa font près del còl de Cabre.
Lo relèu d'aquela municipalitat a accidentat, e compta mai de pendas que de planas. Presat dels caçaires, dels passejaires, son territòri vast e vèrge es son punt fòrt.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Atestacions occitanas
Lo nom de la comuna es estat ortografiat per F.Mistral en nòrma mistralenca Béuriero. H.Schook a mostrat una incertitud fòrta dins l'ortografa dau nom de la comuna, amb 3 fòrmas diferentas: Beurièras, Bèurèiras e Bourièiras.
Etimologia
Segon JC.Bouvier, seriá possible que lo nom de la comuna vendriá de l'oïl beuruère, que vau dire bruièira. L'aparicion dins lo nom francés de beau seriá lo fruch d'una re-interpretacion au moment de la francizacion dau nom de la comuna. Segon J.Astor, los noms de comuna Beurièras en Droma e Beurieras au Puèi de Doma derivarián de l'ancian occitan beure/bevre per lo vibre, amb per significacion "luòc frequentat per los vibres".
Realizacion fonetica e toponim occitan
La prononciacion locala dau nom de la comuna es [bewˈʀjɛʀɔ].
Alcalá de la Vega
Alcalá de la Vega es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Moulines (Calvados)
Moulines  es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La parròquia de Cingal èra çò cap de-luòc de la doyenné del Cinglais #que li a a el probablament donat lo sieu nom.
Charnoz-sur-Ain
Charnoz-sur-Ain en arpitan ( Charnoz-sur-Ain en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Moulines (Calvados)
Istòria
En 1833, las municipalitats de Cingal (39 abitants al recensement de 1831) e Fontaine-Halbout (106 abitants al meteis recensement) an ligat a aquela de Moulines.
Charnoz-sur-Ain
Geografia
Pòble situat sul marge drech de l'Ain.
Village situé sur la rive droite de l'Ain.
Moulines (Calvados)
Istòria
La paroisse de Cingal était le chef-lieu de la doyenné du Cinglais à laquelle elle a probablement donné son nom.
Charnoz-sur-Ain
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Moulines (Calvados)
Istòria
En 1833, les communes de Cingal (39 habitants au recensement de 1831) et Fontaine-Halbout (106 habitants au même recensement) sont rattachées à celle de Moulines.
Les habitants de Moulines s'appellent les Moulicinfoliens.
Alcohujate
Alcohujate es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Samuel Eyde
Samuel Eyde (29 d'octòbre de 1866, Arendal - 21 de junh de 1940, Asgardstrand) es un fisician e un engenhaire norvegian de la fin dau sègle XIX e de la premiera mitat dau sègle XX. Foguèt tanben diplomata per son país.
Foguèt un dei fondators de la companhiá Norsk Hydro per commercializar leis engrais eissit d'un procès, concebut ambé Kristian Birkeland, permetent d'utilizar l'azòt atmosferic gràcias a d'arcs electrics. Aqueu procès, dich Birkeland-Eyde, demorèt utilizat fins a la Segonda Guèrra Mondiala. De son caire, Norsk Hydro contunièt de se desvolopar après la mòrt de sei fondators per venir un productor de petròli e d'alumini.
Chambord
Chambord pòt essèr:
La Burbanche
La Burbanche en arpitan ( La Burbanche en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Linfocit T citoxic
Lei linfocits T citoxics son un ensems de linfocits T capables d'eliminar una cellula donada, coma una cellula infectada (per un virüs, un bactèri... etc.), una cellula cancerosa ò una cellula estrangiera, gràcias a la liberacion d'enzims (la perforina e la gramzin) que pòdon traucar lei pareus cellulars e entraïnar l'apoptòsi de la cellula atacada. Son donc un actor important de la respònsa immunitària d'un organisme.
Amuré
Amuré es una comuna peitavina, situada dins lo departament de las Doas Sèvras e la region de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Linfocit T citoxic
Après la fin de l'infeccion a l'origina de sa formacion, lei linfocits T citoxics morisson franc una pichona minoritat qu'evoluciona per formar de linfocits T de memòria.
Amuré
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Acant
Mitologia
Acant (Akantha) èra una ninfa grèga. Apollon, lo dieu del Solelh, la voliá raubar mas ela se laissèt pas far e li grafinhèt la cara. Per tal de se venjar, lo dieu la metamorfosèt en una planta espinosa qu'aima lo solelh, e que dempuèi pòrta aqueste nom.
Etimologia
Lo nom deriva del grèc ancian ακανοϛ, que designava la tèsta espinosa de qualques plantas, e ανθοϛ, la flor.
Escultura e arquitectura
La fuèlha d'acant es la decoracion caracteristica dels capitèls de l'òrdre corintian; es tanben un dels motius mai frequents sus las esculturas de l'art roman.
Lista d'espècias
Selon NCBI 6 d'agost de 2010 :
L'acant coma planta de jardin
Las acants son d'erbacèas miègpersistentas, pauc subjècta a las malautias, de florason espectaculària de grands espgs de flors blancas, ròsas o malvas de bractèas espinosas.
Tres espècias son frequentament cultivadas dins los jardins d'Euròpa occidentala : A. balcanicus, A. mollis et A. spinosus.
Los acants tendon a secar e pèrdon las fuèlhas al pé.
Atmosfèra (unitat)
L'atmosfèra normala (simbòl atm) es una unitat de mesura de pression, qu'aparten pas al Sistèma internacional (SI). Foguèt definida pendent de la 10a Conferéncia generala dels peses e mesuras, en 1954, coma essent egala a 1 013 250 dinas per cm2 (o 101 325 Pa). Correspond a la pression d'una nautor de 760 mmHg a, jos l'acceleracion normala (g = 9,80665 m/s2).
Aquesta valor representa la pression atmosferica mejana al nivèl mejan de la mar sus la latitud de París. En practica, es pro pròche de la pression mejana al nivèl de la mar de gairebe totes los païses industrializats (a l'entorn de la latitud 49° N). Es uèi remplaçada per l'unitat SI, lo pascal (Pa), mas demora pasmens internacionalament coneguda e relativament correnta dins la literatura especializada de las annadas 1960 a 1980.
L'atmosfèra tecnica (simbòl at) es tanben una anciana unitat de pression, definida coma la pression exercida per una colomna d'aiga de 10 mètres: 1 at = 98 066,5 Pa (valor exacta).
Algarra
vinheta
Atmosfèra (unitat)
Equivaléncias
Una pression de 1 atm pòt tanben èsser exprimida coma :
Algarra
Algarra es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Atmosfèra (unitat)
Aplicacions
En quimia, las condicions normalas de temperatura e de pression son definidas per una temperatura de e una pression de 1 atm. En 1990, la pression estandarda foguèt cambiada de 1 atm a 10Modèl:5 Pa (1 bar).
Es corrent, subretot en sotada, d'assimilar l’atmosfèra al bar (unitat).
Carelles
Carelles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Mérillac
Méreliac en galò; Merelieg en breton ( Mérillac en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Noyers (Loiret)
Noyers es una comuna francesa administrada per lo departament de Loiret de la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Almarcha
La Almarcha es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Almendros
Almendros es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Alfabet etrusc
L’alfabet etrusc èra l'alfabet utilizat pels Etruscs per notar la lor lenga. Compòrta 26 letras (dins lo modèl d'alfabet) que quatre son jamai utilizada en etrusc (B C D O).
Origina
thumb|left|L'abecedari de Marsiliana, vèrs 700 AbC. L'alfabet etrusc a la seuna origina dins l'alfabet grèc, mas se sap pas se l'adaptacion se faguèt dins las colonias grègas d'Itàlia o en Grècia, veire en Asia Minora. Es possible que s'agís de la colonia grèga d'Ischia (alara Pithékuses), en fàcia de Cumes, al mitan del sègle VII AbC. Dins totes los cases, s'agissiá d'un alfabet grèc occidental, que « X » èra prononciat [ks] e « Ψ » [kʰ] ; en etrusc, « X » èra prononciat [s], « Ψ » [kʰ] o [kχ]. Cal notar, pasmens, una fòrta semblança de gaireben totas las consonas, d'aquel alfabet, amb de consonas equivalentas de l'alfabet fenician. De plus on note une similarité fòça pròche amb l'alfabet eubèan.
Los tèxtes etruscs mai ancians son d'abecedaris. L'exemple mai conegut es l'alfabet de Marsiliana d'Albegna (prèp de Grosseto, (sègle VII), comportant 26 letras que 5 vocalas, 22 letras grègas d'origina feniciana e 4 letras pròprias a à l'alfabet grèc. La san e la koppa son conservada, mas l'omega i pareis pas encara. L'abecedari es escrich de drecha a esquèra e fa pareisser las letras seguents:
Etrusc classic
Fins a 600 AbC., la forma arquaïca de l'alfabet etrusc demorèt practicament incambiada e lo sens d'escritura èra liure. A partir del sègle VI AbC, d'evolutions se faguèron, guidadas per la fonologia de l'etrusca, e las letras representant de fonèms inexistents en etrusc foguèron abandonadas.
En -400, sembla que tota l'Etruria utilisava un alfabet etrusc classic de 20 letras, escrich subretot d'esquèrra a drecha:
Aquel alfabet classic demorèt d'actualitat fins a que lo sègle -II ont comencèt a èsser concurrenciat per l'alfabet latin. L'etrusc s'atudèt pauc aprèp.
Aliaguilla
220px|vinheta Aliaguilla es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Altarejos
Altarejos es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Almodóvar del Pinar
Almodóvar del Pinar es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Alfabet etrusc
Traças dins las arts
De pechons vases (encrièrs ?) comportan l'alfabet entièr ordonat, sus lor torn.
Nòtas e referéncias
<References/>
Bar (unitat)
Lo bar (simbòl bar) es una unitat de mesura de la pression equivalent a 100 000 pascals. Lo bar presenta l'interés d'èsser vesin de l'atmosfèra (pression atmosferica mejana a la superfícia de la mar). Fòra del Sistèma internacional (SI), aquesta unitat deriva de la baria (1 bar = 1 000 000 barias), unitat de pression del Sistèma CGS.
Origina e etimologia
Lo mot ven del grèc ancien / báros que significa pesantor.
Utilizacion
Lo bar es utilizar dins los domènis de la sotada, de l'oceanografia, de l'industria mai sovent, e sobretot l'idraulica industriala; en meteorologia, s'utiliza subretot sa subdivision, lo millibar (simbòl mbar), equivalent a l’ectopascal (hPa) dins lo Sistèma internacional.
Per mai de precision, se distria sovent lo bar gauge (notat barg) (tanben nomenat lo bar relatiu), que lo zèro correspond a la pression atmosferica, del bar absolut (notat bara), que lo zèro correspond al void. Lo bar gauge es a vegada utilizat dins la vida videnta, per exemple per exprimir la pression dels pneumatics automobils.
Conversion d'unitats
Un bar val pascals× 10 5 (o 100 kPa o 0,1 MPa) o encara 100 quilonewtons per mètre carrat (100 kN/m2 = 100 kPa) donc tanben 10 newtons per centimètre carrat (1 daN/cm2).
De biais abusiu, se considèra qu'un bar val un quilograma-fòrça per centimètre carrat (kgf/cm). Aquò es pas qu'una aproximacion veraia a 2 % prèp, siá la diferéncia entre lo decanewton (10 N) e lo quilograma-fòrça (9,80665 N).
Una unitat de pression anglesa es la liura-fòrça per poce carrat (en abraujat psi de l'anglés pound-force per square inch). 100 psi = 6,89 bar.
Almonacid del Marquesado
Almonacid del Marquesado es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Chailland
Chailland es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Numeracion etrusca
La numeracion etrusca es aquela que los Etruscs utilizavan, un sistèma de numeracion adaptat de la cultura grèga atica e que fuguèt transmesa en granda partida a la civilizacion romana.
Sistèma
Lor sistèma es de basa 10 e non oas de basa 20 coma l'èra lo nòstre a l'Edat Mejana, o encara sovent de 5 coma dins l'escritura latina (IV per 4). Los Etruscs escrivián IIII per 4 (coma se fa suls quadrants dels relòtge). La practica de la sostraccion pels 3 nombres precedent la detzena superiora es constanta e escrivián 17 (ci-em zathrum : 3 tirat de 20), 18 (esl-em zathrum : 2 tirat de 20), 19 (thun-em zathrum : 1 tirat de 20).
Los Romans, eles, utilizèron aquela sostraction, sonqu'en partida, limitada à 1, coma dins lo 9 (IX), lo 40 (XL), lo 90 (XC), e dins las formas gramaticalas arquaïcas duo-de-viginti (2 avant de 20), un-de-viginti (1 avant de 20), un-de-centum (99)...
Istoricament aquel sistèma es derivat d'aquel de las òscas de comptatge del bestial:
Quines que sián los signes utilizats son diferents de las letras, a contrario d'aqueles dels Romans que prenguèron de letras per lors nombres (I V X L C D M) e los signes representant 500 e 1000 son mai tardius.
Es tanben possible que de signes sián acrofonics (utilisant la letra iniciala del nombre escrich): Λ es tanben una varianta grafica locala de la m (maχ: 5), X nòta localament une siflanta arquaïca valent ś (śar :10)
Istòria
Foguèron trobats (coma la lenga dtrusca) sonque sus pauc d'objèctes:
Los nombres (fins 100) foguèron trobats escrichs suls sarcofags per exprimir l'edat du mòrt : II +++↑ (lectura de drecha a esquèrra) pels 82 ans del mòrt sus un sarcofag del Musèu arqueologic nacional de Tarquinia.
Los 6 primièrs chifras, reconeguts per lor preséncia suls dats etruscs (de jogar o de divinacion) que comportavan los chifras d'1 a 6 e que dins la lenga etrusca s'escrivián en totas letras: θu, zal, ci, huθ, maχ e śa  (pour 1, 2, 3, 4, 5 e 6).
E la valor dels seguents per las operacions reportadas: mach + zal = sèpt ; thu + huth = sèpt ; ci + ša = sèpt.
Alconchel de la Estrella
vinheta
Alconchel de la Estrella es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Arguisuelas
Arguisuelas es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Arcas del Villar
Arcas del Villar es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Richebourg (Ivelinas)
Richebourg es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Petiville (Calvados)
Petiville  es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Petiville Se situa a 2 km al nòrd de Bavent a coord|49|14|36|N|0|10|30|W|tipe:city_region:FR .
Petiville se situe à 2 km au nord de Bavent à 49.24333°N, -0.175°W.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bèlacomba e Tarandòu
Bèlacomba e Tarandòu (Bellecombe-Tarendol en francés) es una comuna dau Daufinat occitan, situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.
Barajas de Melo
Barajas de Melo es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Bèlacomba e Tarandòu
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions istoricas donaas per Brun-Durand per Bèlacomba e per Tarandòu son Castrum de Bella Comba (1380), Bellecombe-Tarandol (1660), Castrum Torrendosium (1242), Castrum de Terendos (1284), Fortalicium super Torrendos (Sègle XIII), Terendosium (1378), Tarandoux (1563), Terandol (1788), Ecclesia de Torrendos (1183), Prioratus de Tenendox (1261), Prioratus de Terendos et de Terrandos (Sègle XIII).
Olivet (Loiret)
Olivet  es una comuna francesa administrada per lo departament de Loiret de la region dau Centre e Vau de Léger.
Périgny (Calvados)
Périgny en normand (Périgny en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Arandilla del Arroyo
Arandilla del Arroyo es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Arcos de la Sierra
Arcos de la Sierra es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Châlons-du-Maine
Châlons-du-Maine es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Atalaya del Cañavate
Atalaya del Cañavate es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Bascuñana de San Pedro
vinheta
Bascuñana de San Pedro es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Beamud
Beamud es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Rochefort en Yvelines
Rochefort-en-Yvelines es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Belinchón
Belinchón es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Bricy
Bricy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Geografia
Bricy Es un vilatge situat a 14 km al nòrd-oèst de Orléans. Acuèlh egalament la basa aeriana 123 Orléans-Bricy.
Chassey
Chassey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pierrepont (Calvados)
Pierrepont  es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Barchín del Hoyo
vinheta
Barchín del Hoyo es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Ola de pression
vinheta|250x250px| Una ola de pression L'ola de pression, coquèla de pression, lo topin de pression  o la clòcha de pression, la brasiera de pression o cosedoira de pression es una aisina per cosinar, amb una tapadura ermetica que reten lo vapor. Lo vapor fa aumentar la pression dins de l'ola, causa qu'evita que la temperatura demòre al nivèl d'aqueste del bolh de l'aiga (100 °C al nivèl de la mar) e puge mai, obtenent atal una mai granda rapiditat en la coseseon dels aliments. Dipausa una valva que daissa escapar lo vapor quand s'es arribat a una pression determinada, e tanben una autra de seguretat per evitar que l'excès de pression, se la primièra maca, pòsca far esclatar l'ola.
Istòria e evolucion
En 1679, lo fisician e matematician anglofrancés Denis Papin (1647-1712) inventèt una ola de vapor amb una valva de seguretat —que lo nomenèt digesteur— que l'aiga bolhisca a una nauta temperatura de biais que la carn e autres aliments podián còser en mens temps que dins las olas convencionalas utilizadas fins alara. Presentèt son invencion a la Royal Society de Londres en 1681, mas lo novelum demorèt pas qu'un estudi scientific de mai. Malgrat aquò aquel trabalh li serviguèt que foguèt admés coma membre d'aquela societat scientifica. Caldriá esperar la fins del sègle XX per que se realize l'invencion e se fabrique d'olas de pression. vinheta|310x310px|Esquèma de foncionament de la valva de seguretat. En condicions normalas lo ressòrt manten la valva tancada. A mesura que l'ola s'escalfa la pression interior aumenta buta la valva fins que demore liura la sortida dels gasos (aire e vapor d'aigua) a l'exterior e limitant la pression a l'interior. La pichona grandor de l'orifici de sortida es responsable del caracteristic fiuladís de les olas ancianas.
Un brevet foguèt concedit en França, en 1948, quand M. Devedjian fabriquèt un modèl de coseson rapida que nomenèt cocotte minute. En 1952 George Laverne perfeccionèt l'invencion amb un nòu modèl d'olas de granda capacitat (300 litres) qu'avián un sistèma de tapadura especiala. Aquel modèl aguèt un grand succès e l'aqueriguèt l'armada francesa.
A comptar de 1978 las olas de pression venon sempre mai abotidas e rapidas, en perfeccionant los mecanismes de barrament e de seguretat, permetent atal una màger pression e una coseson mai rapida. Los darrièrs modèls an un sistèma nomena Food Contraròtle qu'en mai d'indicar la pression evacua l'oxigèn de l'interior de l'ola. A l'indicar l'abséncia de pression la persona que manipula l'ola sap que pòt la dobrir amb tota seguretat, e cosinar sens oxigèn las aliments conservan sas proprietats e color naturala.
Foncionament
esquèrra|quadre|Las condicions de pression e temperatura a l'interior de l'ola de pression (1→2) empedisson l'ebullicion del liquid, Levat que se refredi rapidament lo vapor d'aiga en provocant una rapida davalada de la pression (2→3). Al contrari de çò que se crei, al dedins d'una ola de pression l'aiga capita pas jamai a bolhir, que s'accelera la coseson per simpla aumentacion de la temperatura de l'aiga.
Se s'obsèrva lo diagrama que l'ebullicion s'atendrà cada còp que se realiza lo passatge la dicha «linha de liquid», que separa las zònas del liquid (L) e del gas (G) dins lo diagrama termodinamic. Alara, quand se tapa l'ola la majoritat del gases contengut a l'interior serà l'aire e non pas la vapor d'aiga. Atal la pression a l'interior sempre serà deguda, d'un costat, a la soma de çò ven del vapor d'aiga, que la quantitat aumenta a mesura qu'aumenta la temperatura per efièch del evaporacion. E, de l'autra, de la pression parciala responsabla del calfament progressiu de l'ola que fa que la pression s'alunha, a l'enterior, d'aquesta de saturacion, causa qu'empedís lo bolh de l'aiga a l'interior de l'ola. Es a dire, la linha de liquid passa pas jamai per la linha 1→2 que representa l'evolucion de las condicions de pression e temperatura a l'interior de l'ola.
De mèsme biais, un còp arribat al maxim de pression que determina la valvua (per son pes o per un ressòrt) a l'interior de l'ola se modifica pas. La manténer a fuòc fòrt accelera pas pas la coseson mas aumenta simplament la evaporacion d'aiga e las pèrdas de vapor per de la valva.
Arrancacepas
Arrancacepas es un municipi de la província espanhòla de Cuenca e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Ola de pression
Foncionament
Excepcionalment se pòt produire lo bolh amb un refregiment rapid de la mescla d'aire e vapor d'aiga, per exemple, quand se vòl dobrir rapidament l'ola e se la plaça jos un raj d'aiga. Aquel raj d'aiga refreja las parets del recipient provocant la condensacion de la vapor d'aiga e una rapida bassa de la pression a l'interior de l'ola de sbiais que se passa la linha de liquid (2→3). En aquel cas se passa lo bolh subta de l'aiga, amb una fòrça que pòt far quitament que lo liquid s'escape del jonch d'estanqueïtat del recipient o de la quita valva. Es presisament la causa que al obrir l'ola encara jos pression amb lo risc de sofrir cremaduras per recebre lo liquid caud o de vapor.
Arçais
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Chammes
Chammes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.