cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tillières-sur-Avre
Istòria
Una motte féodale amb abitacion en datant de la, transformada pel pòrti Richard II de Normandie en luòc fortificat per estacades, fossés, morter e dels moellons. La region del Drouais al Nòrd del riu Avre (e doncas apertenent al duché de Normandie) #èsser concedida l'an 1003 pel pòrti Richard II coma dot pel matrimòni de la siá sœur Mahaut (Mathilde) al comte Eudes de Chartres (Eudes II de Bles). La siá sœur #morir sens eretièr l'an 1006, e doncas lo pòrti #aimar que la tèrra concedida en dot lududes tornava en fach. #Çò que respond lo comte Eudes. Una batalha i aguèt luòc a Tillières entre los Normands e los Franceses (Eudes de Bles, Hugues III del Maine) e ont los Franceses aguèron mes en total déroute. Hugues, Lo darrièr a partir del camp de batalha, se enfuit a embrida abatuda, lo sieu caval creva jos lududes qualques llegües mai luènh, se #levar de tota lo sieu armure, armas, en los en amagant en folrats ... E se #disfressar en berger amb ròba trobada sus luòc. Los Normands #que la #interrogar per aver de notícias del fuyard #que prosseguien pas lo #reconéisser pas, e es solament la nuèch venguda #que Hugues #ganhar a pès nuses e en berger las siás tèrras ...
De contunh las parts #estrossejar las contrées de los sieus adversaris, e segon Guillaume de Jumièges, la guèrra #prene finala l'an 1014 pel tractat de patz de Coudres. Se #quèir d'acòrdi (e se podiá pas far d'una autra manièra) que la frontièra definitiva seriá la Avre: Tillières (sul marge esquèrre) redevint normande, Dreux rèsta francesa. Tillière #Far cara fins a al Thymerais e a la menaça dels poderoses barons de Châteauneuf-en-Thymerais fisèles als reis de França #que possedissián pas luènh d'ailà del castèl de Brezolles.
Une motte féodale avec habitation datant du, transformée par le duc Richard II de Normandie en place fortifiée par des palissades, fossés, mortier et des moellons. La région du Drouais au Nord de la rivière Avre (et donc appartenant au duché de Normandie) fut accordée en 1003 par le duc Richard II comme dot pour le mariage de sa sœur Mahaut (Mathilde) au comte Eudes de Chartres (Eudes II de Blois). Sa sœur mourut sans héritier en 1006, et donc le duc estima que la terre accordée en dot lui revenait de fait. Ce que contesta le comte Eudes. Une bataille eut lieu à Tillières entre les Normands et les Français (Eudes de Blois, Hugues III du Maine) et où les Français furent mis en totale déroute. Hugues, le dernier à partir du champ de bataille, s'enfuit à bride abattue, son cheval creva sous lui quelques lieues plus loin, il se débarrassa de toute son armure, armes, en les cachant dans des fourrés ... et se déguisa en berger avec des vêtements trouvés sur place. Les Normands qui l'interrogèrent pour avoir des nouvelles du fuyard qu'ils poursuivaient ne le reconnurent pas, et c'est seulement la nuit venue que Hugues gagna à pieds nus et en berger ses terres ...
Ensuite les parties ravagèrent les contrées de leurs adversaires, et selon Guillaume de Jumièges, la guerre prit fin en 1014 par le traité de paix de Coudres. On tomba d'accord (et on ne pouvait faire autrement) que la frontière définitive serait l'Avre: Tillières (sur la rive gauche) redevint normande, Dreux reste française. Tillière fit face jusqu'au au Thymerais et à la menace des puissants barons de Châteauneuf-en-Thymerais fidèles aux rois de France qui possédaient non loin de là du château de Brezolles.
Saint-Floris
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Sant-Floris a situat dins la frontièra entre lo Nòrd e lo -Calava, del costat del -Calava, separat del Nòrd per la Lys. Aquel vilatge a situat entre Sant-en Venent e Calonne-sobratz-la-Lys, de vilas #que Sant-Floris li deu a el lo nom de las siás doas carrièras principalas.
Sant-Floris es desservie per la rota départementale D 186, entre Calonne-sobratz-la-Lys e Sant-en Venent, a traversat per una via ferrée e possedís una parca, de dispositius désaffectés dempuèi 19XX, l'estacion servís d'ara endavant d'abitacion.
Saint-Floris est situé à la frontière entre le Nord et le Pas-de-Calais, du côté du Pas-de-Calais, séparé du Nord par la Lys. Ce village est situé entre Saint-Venant et Calonne-sur-la-Lys, villes auxquelles Saint-Floris doit le nom de ses deux rues principales.
Saint-Floris est desservie par la route départementale D 186, entre Calonne-sur-la-Lys et Saint-Venant, elle est traversée par une voie ferrée et possède une gare, dispositifs désaffectés depuis 19XX, la gare sert désormais d'habitation.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gaussan
(Gaussan en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Vida extraterrèstra
thumb|200px|Un sagèl [[URSS|sovietic de 16 kopeeks del 1967, amb un dessenh d'un satellit extraterrèstra.]] La vida extraterrèstra es tota mèna de vida qu'es pas originària de la Tèrra. Es lo tèma d'estudi de l'astrobiologia, e la seuna existéncia encara es ipotetica. Existís cap de pròva de vida extraterrèstra que siá largament acceptada per la comunautat scientifica.
Fòrça scientífics creson que s'existís la vida extraterrèstra, poiriá venir de biais independent de diferents punts de l'univèrs. Una teoria alternativa es la panspermia, que suggerís que la vida poirá aver aparegut en un sol punt e aprèp s'espendiguèt per las planetas abitablas. Aquelas doas ipotèsis s'exclusisson pas. L'estudi de la vida extratèrrestra se nomena astrobiologia, exobiologia o xenobiologia. Se supausa que las formas de vida extraterrèstra van de creaturas intelligentas fins a de formas de vida a l'escala bacteriana.
Menstruacion
thumb|350px|Cicle menstrual La menstruacion o règla es un fenomèn fisiologic de las femnas de la pubertat fins a la menopausa.
Vida extraterrèstra
S'es suggerit que qualques luòcs poirián aver tengut o contunhan d'aver de formas de vida, coma la Mart, satellits naturals de Jupitèr o Saturne (per exemple, Euròpa, Encelad o Titan, e mai recentament Gliese 581c, l'unica planeta extrasolara coneguda que se tròba dins la zòna abitabla de la seuna estela, e que se prediguèt qu'a aiga liquida).
Apocalipsi
thumb|richt|Visions de Joan l'Evangelista, de [[Très Riches Heures du Duc de Berry]] Lo libre de l'Apocalipsi o Revelacion, es lo darrièr libre del Nòu Testament, e es pro diferent del rèsta, perque son contengut es profetic e simbolic sus la fin del monde.
Gaussan
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [gaw'sã] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : de Gaussano, en latin, en 1383-1384, 1405 e ath sègle XV, Gaussan en 1744, Gaussan (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), Gossan en 1790.
Apocalipsi
Istoricament, se sap que l'Apocalipsi foguèt escrita a la fin del reialme de Domician, vèrs 95, alara que las persecucions romanas contra los crestians, que negavan adorar lo Cesar coma un dieu, s'intensifiquèron.
Gaussan
Toponimia
Segon Dauzat e Negre, Gaussan que vien deth nom latin d'òme Gallicianus, damb eth sufixe -anum,.
Apocalipsi
Autor(s)
La tradicion crestiana atribuís lo libre a Joan, filh de Zebedèu e fraire de Jaume, apòstol de Jèsus e evangelista. L'autor s'identifica dins lo libre coma Joan, servent de Jèsus e alara en exili dins l'illa de Patmos (dins la mar Egèa) coma essent un testimòni de Jèsus.
La confidéncia d'aquel nom amb aquel de Sant Joan Evangelista e l'autor d'autres escrits del Novèl Testament es en granda partida la rason per que s'atribuís lo libre a l'apòstol Joan (a qui s'atribuís tanben l'Evangeli segon Joan e las tres letras). Mas dins l'Apocalipsi, l'autor fa solament mencion de son nom, sens s'identificar coma l'apòstol Joan dels Evangèlis. Dempuèi l'Antiquitat se questionat sus l'atribucion de l'òbra a Joan.
Los autors modèrnes veson doas rasons fondamentalas per atribuir pas la paternitat a l'apòstol Joan:
Cerintos
Assignar una òbra a autor qu'èra un personatge de renom dins la fe, èra comun dins la tradicion de la literatura apocaliptica. Los crestians dels primièrs sègles consideravan que l'Apocalipsi èra estada escrita per un autre autor. Per exemple, Ipolit, dins son òbra "Contra Caium"; cita a un ceratan Caius qui sosteniá que l'Apocalipsi de Joan, foguèt una òbra escrita per Cerintos autor crestian gnostic. De fach l'Apocalipsi a de traches d'influéncia gnostica coma per exemple l'usatge de la numerologia e la guematriá que refortís la tesi de Cerintos coma possible autor d'aquela òbra apocaliptica.
Divèrses autors
Segon certans exegètas, l'Apocalipsi es un assemblatge de tèxtes variats d'autors benlèu diferents. D'unes parlan de doas, o d'autres de tres òbras diferentas, la majoritat d'origina josieva, mal compiladas per un redactor crestian en una epòca posteriora.
Segon lo paire Boismard, professor de l'Escòla Biblica de Jerusalèm, dich que la partida pròpriament profetica (capítols 4 a 22) seriá estada compausada per dos apocalipsis diferentas, inicialament independentas e fusionadas apuèi dins un sòl tèxte. Concernissent las letras de las sèt glèisas (capítol 2 e 3) aurián existit separadament.
Estructura
thumb|richt|[[Sant Miquèl Arcangèl|Sant Miquèl en combat contra lo Drac, de Jean Fouquet]] L'Apocalipsi es l'escrit mai ric en simbòls de tota la Bíblia e foguèt objècte d'estudis nombroses tot lo long de l'istòria.
Estructura dividida en sèt grops, cada grop a son torn dividit en grops de sèt amb preludis e intermèdis.
Lo tèxte se caracteriza per l'usatge de simbòls, frasas e discorsses amb sens figurat. Gaireben totes los estudis determinèron que al rèireplan del tèxte surgís lo ritme pròpri de la liturgia dels primièrs sègles del cristianisme.
Sinòpsi
thumb|fresca del jutjament darrièr de [[Miquèl Àngel]] thumb|L'Anèl sul Mont Sion (Apocalipsi XIV). Enluminadura sus pargamin
Canonicitat
L'Apocalipsi es considerat un dels libres de mai controvèrsia e dificil de la Biblia, a causa de la multiplicitat de la interpretacions possiblas de las significacions dels noms e simbòls que son contats. La dintrada d'aquel tèxte dins lo canon biblic del Nòu Testament foguèt pas aisida, la polemica entre los Paires de la Glèisa a respècte de sa canonicitat durèt qualques sègles.
Per exemple:
D'autres Paires de La Glèisa lo foragetèron o l'ignòran. Qualques glèisas coma aquela de Siria e de Palestina, acceptèron pas sa canonicitat fins al sègle V.
Foguèt solament amb lo Concili de Trent (1545) que se classifiquèt definitivament dins los tèxtes canonics. Fòrça Glèisas Orientalas continuan de lo regetar fins a uèi.
Escòlas d'interpretacion
Tot lo long dels sègles i aguèt diferentas escòlas d'interpretacion del contengut de l'Apocalipsi:
Vida extraterrèstra
Bioquimia
Tota forma de vida terrèstra es basada sus una dissolucion de carbòni en aiga ont se passan las reaccions bioquimicas. Aquela combinason d'aiga e carbòni poiriá aver format de creaturas mai o mens similaras dins d'autras planetas. Coma la Tèrra (e per extension tota forma de vida sus Tèrra) es compausada de "polsa cosmica", o de matèria formada a partir de supernovas, es evident que las milions d'estelas que se pòdon veire dempuèi de la Tèrra se formèron a partir del meteis tipe de particulas. La combinason de carbòni e d'aiga de biais quimic (CH2O)n, es la forma quimica dels sucres e provesís l'energia de que depend la vida animala (subretot per mitat de l'oxidacion de Glucòsa, un sucre exacarbonic). Tanben crèa d'elements estructurals per a la vida (com lo sucre ribòsa, un sucre pentacarbonic, a las moleculas d'ADN e ARN). Los vegetals extrason d'energia de la conversion d'energia luminica en energia quimica mejans la fotosintèsi. La vida demanda de carbòni en estats redusits (derivats del metan) o subretot oxidats (oxids de carbòni). Tanben a besonh de nitrogèn coma derivat redusit de l'amoniac dins totas las proteïnas, sofre coma derivat del sulfur d'idrogèn dins qualques proteïnas essencialas, e Fosfòr oxidat en fosfats dins lo material genetic e dins la transmission d'energia. L'aiga coma dissolvent provesís l'oxigèn coma constituent de substéncias bioquimicas.
Lo carbòni es fondamental per la vida terrèstra degut a la seuna immensa flexibilitat a l'ora de crear de ligams covalents amb una seriá d'elements non metallics, subretot lo nitrogèn, l'oxigèn e l'idrogèn. Lo dioxid de carbòni combinat amb l'aiga permet d'emmagazinar l'energia solara en sucres coma lo glucòsa. L'oxidacion de la glucòsa libèra l'energia bioquimica necessària per a alimentar la rèsta de las reaccions bioquimicas.
La capacitat de formar d'acids organics (-COOH) e basas d'amina (–NH2) li dona la possibilitat de far de reaccions desidratantas de neutralizacion per crear de longs peptids de polimèrs e proteïnas cataliticas dempuèi d'aminoacids monomèrs, e de crear a partir dels fosfats pas sonque l'ADN, la molecula gardiana de l'informacion genetica, mas tanben trifosfat d'adenosina (ATP), la principal "moneda" energetica de la vida cellulara.
Evolucion e morfologia
En mai de la basa bioquimica de la vida extraterrèstra, i a una consideracion fòça granda de l'evolucion e la morfologia. L'anticipacion o sciéncia ficcion totjorn mostrèt una predileccion per las formas umanoïdas o reptilas. L'alien classic a una pel verda o grisa, amb un cap gròs, amb la tipica estructura de quatre membres amb cinc dets cadun - basicament, es un umanoïd amb un grand cervèl per indicar una grand intelligéncia. D'autres tèmas dels mites animals, coma los felins o els insèctes tanben aguèron una importància dins la representacion fictivas dels « aliens ».
L'idèa d'una diversitat radicala entre los supausats extraterrèstres es gaireben acceptada. Alara que fòrça exobiologistas remarcan que l'enòrme eterogeneïtat de la vida sus Tèrra fa pensar dins una diversitat encara mai granda dins l'Univèrs, d'autres apontan que l'evolucion convergenta pòt crear pro de similituds entre la vida terrèstra e extraterrèstra. Aquelas teorias prenon lo nom de "divergionisme" e "convergionisme", respectivament.
Lionel Buannic
Lionel Buannic, o tanben en breton Lionel Buanig (País Bigoden, 24 de novembre de 1972) es un jornalista e entrepreneire breton. Aqueste fondador de la societat Krouiñ que participèt activament al foncionament de la television bretona, TV Breizh, lancèt lo 20 de decembre de 2013 la primièra television publica occitana per Internet, Òc Tele.
Vida extraterrèstra
Idèas anticas, medievalas e renaissentistas
Es possible qu'aguèsson una cresença dins la vida extraterrèstra los ancians d'Assiria, Egipte, Arabia, China, Babilònia, Índia e Sumèr, se cal remembrar que dins aquelas societats, la cosmologia èra subretot subrenaturala e que la nocion de vida extraterrèstra es dificila de distinguir d'aquela dels dieus, demònis e d'autres èssers pareissents. Los primièrs pensaires occidentals qu'avancèron l'idèa d'un univèrs plen d'autras planetas e, alara, possibla vida extraterrèstra. Son d'escrivans grèc Tales de Milet e lo seu estudiant Anaximandre als sègles VII e VI AbC. Los atomistas tornèron a l'idèa, argumentant qu'un univèrs infinit auriá una infinitat de monds abitats. Pasmens, la cosmologia de la Grècia antica negava la vida extraterrèstra dins un aspècte critic: l'univèrs geocentric. Promoguda per Aristòtel e codificada per Claudi Ptolemèu, aquela idèa favoriza la Tèrra e la vida terrèstra (Aristòtel negava que pòsca i aver una pluralitat de monds) e semblava far que la vida extraterrèstra siá filosoficament impossible. Dins las seunas novèlas, Lucian descriguèt los abitants de la Luna e d'autres cosses celèstes coma umanoïds, mas amb de diferéncias significativas al respècte dels umans. thumb|[[Giordano Bruno, De l'Infinito, Universo e Mondi, 1584]]
Lionel Buannic
Biografia
Lionel Buannic nasquèt en país bigoden en 1972 dins una familha modèsta de lenga bretona, d'un paire marin e d'una maire emplegada dins la collectivitat locala. Abalit en francés, comencèt a s'interessar al breton durant son adolescéncia. A 17 ans comencèt a trabalhar dins una ràdio a Kemper. Estudièt las sciéncias politicas a Grenòble e faguèt puèi una escòla de jornalisme a Bordèu. Tre 1996 anèt trabalhar a France 3 ont demorèt quatre ans abans d'integrar en 2000 TV Breizh que ne foguèt durant cinc ans lo cap redactor.
Vida extraterrèstra
Idèas anticas, medievalas e renaissentistas
Los autors de qualques òbres anticas josieus tanben considèran la vida extraterrèstra. Lo Talmud afirma qu'i a al minimom 18000 autres monds, mas dona pas gaire d'informacions sus la natura d'aqueles monds o se son fisics o esperitals. Tanben, l'exposicion medievala "Sefer haBrit" afirma qu'existisson las creaturas extraterrèstras mas qu'an pas lo liure albir (e son, alara, equivalents a la vida animala). Apond que los umans aurián pas a esperar que las creaturas d'autras planetas semblèsson a la vida terrèstra, coma pòdon pas esperar que las creaturas marinas semblen a las terrèstras.
Lionel Buannic
Biografia
En 2006 quand partiguèt de TV Breizh s'installèt a Etel ont creèt la societat LB Krouiñ/LBMessage et Médias per formar e conselhar las gents dins lo domeni de la comunicacion. Montèt mai tard sus Internet lo canal Brezhoweb.
Vida extraterrèstra
Idèas anticas, medievalas e renaissentistas
La cresença indoa dins un cicle interminable de vida e reïncarnacions rebat la descripcion de multiples mondes e los seus contactes. Segon las escrituras indoas, i a d'innombrables univèrses creats per la Personalitat Suprèma de Braman per facilitat l'acompliment dels divè4xx432¢€rses desirs de las innombrablas entitats viventas. Pasmens, aquelas creacions existisson per far que las amnas confusas tornen a comprendre corrèctament lo sentit de la vida. A costat dels innombrables univèrses materials, tanben existís un mond esperital illimitat, en que las entitats viventas purificadas vivon amb una concepcion perfiècha de la vida e de la realitat suprèma. La vida d'aqueles èssers purificats se centra a l'entorn de la veneracion de la Personalitat Suprèma de Braman. Los sants amb d'aspiracions esperitalas, los devòts e los òmes sanats del mond material an recebut l'ajuda e los conselhs d'aquelas entitats viventas purificadas del mond esperital dempuèi de memòria perduda. Pasmens, l'importància d'aquelas descripcions deu èsser evaluada dins un contèxte de compreneson corrècta de la geografia e sciéncia d'aqueles temps.
Dins l'Islam la frasa de l'Alcoran "Totas las lausenjas apartenon a Dieu, Senhor de totes los monds" indica qu'i a fòrça coses celèstes e dins aqueles multiples univèrses que poirián comprene la vida extraterrèstra e quitament extradimensionala. La Sorata Al-Jinn tanben menciona l'existéncia d'un Jinn que l'estat e las capacitats actualas li venon del seu grop del cèl. Mirza Tahir Ahmad presenta una referéncia mai dirècta de l'Alcoran coma pròva que pot existir una vida en d'autras planetas. Dins lo seu libre Revelation, Rationality, Knowledge & Truth, cita lo vèrs 42:30 "E d'entre los Seus Signes i a la creacion del cèl e de la tèrra, e de tota creatura viventa (da'bbah). Progressèt dins ambedós..."; segon aquel vers existís la vida dins lo cèl. Lo meteis vèrs, "E El a lo poder de los reünir (jam-'i-him) quand El o desirará", indica la reünion de la vida terrèstra e la vida d'autras partidas de l'univèrs. Lo vèrs non precisa pas lo moment nimai lo luòc que se farà aquela reünion mas afirma qu'aquel eveniment se farà amb tota seguretat quand Dieu o desire. Cal recordar que lo tèrme arabi jam-'i-him pòt indicar tant un contacte fisic coma un contacte purament comunicatiu.
Amb l'expansion del Cristianisme dins l'occident, lo sistèma Ptolemèu foguèt l'objècte d'un larg consensus e, malgrat que la Glèisa jamai se prononcièt formalament sus la question de la vida extraterrèstra, l'idèa resultèt tacitament aberrant. En 1277, l'Evesque de París Étienne Tampier contradiguèt Aristòtel sus almens una question: Dieu poirá aver creat mai d'un mond (prenent en compte qu'es omnipotent) mas nos foguèt revelat que pas mai d'un creèt. Far un pas de mai endavant e argumentar qu'existisson los extraterrèstres èra un pas que rares s'i risquèron. Lo cardinal Nicolau de Cusa especulèt sobre l'existéncia d'extraterrèstres sus la Luna o lo Solelh.
L'invencion del telescòpi e l'ataca de Nicolau Copernic a la cosmologia geocentrica provoquèt un prigond cambi dins la pensada. Venguèt clar que la Tèrra èra pas mai qu'una planeta entre los innombrables còsses de l'univèrs, lo concèpte dels extraterrèstres recebèt un acuèlh scientific mai favorable. Se poiriá dire que l'omnipoténcia de Dieu en mai de far possibla l'existéncia d'autres monds e d'autras formas de vida, d'un biais los fasiá necessaris. Un dels mai celèbres davancièrs modèrns d'aquel concèpte es Giordano Bruno, que pausèt al sègle XVI l'idèa d'un univèrs infinit que cada estela es environada del seu sistèma solar; acabèt cremat al lenhièr per la Glèisa catolica a causa de las seunas idèas consideradas ereticas. Joan Pau II demandèt perdon per aquel acte al nom de la Glèisa catolica. Al començament del sègle XVII, l'astronòm chèc Anton Maria Schyrleus de Rheita afirmèt que "se Jupitèr a d'abitants... devon èsser mai grands e cranes que los abitants de la Tèrra, al respècte de las [caracteristicas] d'ambedoas esfèras. Lo monge dominican Tommaso Campanella escriguèt sus una raça d'extratèrrestres solars dins son òbra Civitas Solis.
Aquelas comparasons tanben apareisson dins la poesia d'aquela epòca. Dins "The Creation: A Philosophical Poem in Seven Books" (1712), Sir Richard Blackmore nota: "Podèm considerar que cada òrb supòrta una raça / D'èssers vivents adaptats al luòc". Lo poèta didactic Henry More tornèt al tèma classic del grèc Democrit dins "Democritus Platonissans, or an Essay Upon the Infinity of Worlds" (1647). Segon lo punt de vista nòu a l'epòca de la revolucion coperniciana, suggeriguèt que "lo nòstre solelh / ven una estela endacòm mai." Los "Entretens sus la pluralitat dels mondes" ofrisson de reflexions similaras sus la possibilitat de vida extraterrèstra, espandissent l'esfèra venguda d'un luòc Creator.
La possibilitat de la vida extraterrèstra contunhèt d'èsser una teoria larga a mesura que las descobèrtas scientificas s'acceleravan. William Herschel, descobreire d'Uranus, èra un dels fòrça astronòms dels sègle XVIII e XIX que demoravan convençuts que lo nòstre sistèma solar, e benlèu d'autres sistèmas solars, poirián èsser abitats per de formas de vida extraterrèstras. D'autras illustracions d'aquel temps que pausan lo "pluralisme cosmic" inclusisson Immanuel Kant e Benjamin Franklin. A l'apogèu de la Renaissença, lo Solelh e la Luna èran de candidats per a abrigar la vida extraterrèstra.
Los extraterrèstres a l'edat modèrna
100px|thumb|Lo [[messatge d'Arecibo es un messatge enviat a constellation d'Ercules, e es un simbòl largament conegut dels ensags dels umans per aver de contactes amb los extraterrèstres.]]
Aquel entosiasme per la vida extraterrèstra contunhèt fins al començament de sègle XX. De fach, los tres sègles de la revolucion scientifica menèron al començament de l'epòca modèrna a enviar de sondas espacialas, que mòstran plan la cresença dins la vida extraterrèstra del monde occidental. Fòrça astronòms e d'autres pensaires laïcs, tanben qualques pensaires religioses, e una granda partida del public en general èran pro convençuts de l'existéncia dels aliens. Aquela cresença prenguèt de fòrça a mesura que las sondas espacialas visitavan d'abitats potencials d'extraterrèstres pel sistèma solar. La Luna foguèt rebutada definitivament coma abitat extraterrèstre, alara que a Vènus e Mart, que dempuèi de temps èran los dos candidats principals per abrigar la vida extraterrèstra, mostrèron gaire de pròvas de vida fins ara. Los autres grands satellits del nòstre sistèma que foguèron visitats tanben semblan privats de vida, alara que d'interessantas fòrças geotermicas foguèron detectats (lo volcanisme d'Ion, l'ocean d'Euròpa o la densa atmosfèra de Titan) mostrant la granda varietat existissent d'ambients amb una capacitat potenciala d'abrigar la vida. Malgrat l'ipotèsi d'un silenci cosmic volontari dels d'extraterrèstres avançats tanben es una possibilitat, lo fiasco del programa SETI per detectar quin que siá semblant de senhal de ràdio intelligent aprèp quatre decennias d'esfòrces aflaquèt parcialament l'optimisme que prevaliá al començament de l'edat espaciala. De criticas considèran que la recèrca d'extraterrèstres es gaire scientifica, perque lo programa SETI es sonque lo resultat d'una recèrca continua e dedicada mas qu'utiliza lo material e personal que son disponibles.
Atal doncas, las darrièras tres decennias del segond millenni foguèron de testimònis d'un moment decisiu dins las nòstras cresenças en vida extraterrèstra. A fòça scientifics sembla tot jorn mai incertana la possibilitat qu'existisson de civilizacions ubiqüistas e intelligents que se lançan a explorar l'espaci cap al nòstre sistèma solar. Pasmens, citant lo creator del programa SETI Frank Drake, "Tot çò que sabèm de segur es que lo cèl es pas emplit de transmissors de microondas." Drake tanben remarquèt qu'es perfièchament possible qu'una tecnologia avançada implique de comunicacions fachas d'un biais diferent de las transmissions convencionalas de ràdio. E mai, las donadas reculhidas per las sondas espacialas e grandas avançadas dins los metòdes de deteccion an permés de començar a definir critèris d'abitabilitat dins d'autres mondes, mas tanben confirmèt que los planetas extrasolaras son abondantas, alara la question de la vida extraterrèstra contunha d'èsser un question d'ara.
En 2000, lo geològ e paleontològ Peter Ward e l'astrobiologista Donald Brownlee publiquèron un libre titulat Rare Earth: Why Complex Life is Uncommon in the Universe ("Tèrra rara: Per que la vida complèxa es rara dins l'univèrs"). Dins aquel libre i expausan l'ipotèsi de la Tèrra rara, e afirman que la vida semblant a la vida terrèstra es rara dins l'univèrs, alara que los bactèris son comuns.
Aleksis Kivi
Aleksis Kivi (10 d'octòbre de 1834, Nurmijärvi - 31 de decembre de 1872, Tuusula) es un escriban finlandés de la segonda mitat dau sègle XIX. Es famós per èsser l'autor dau premier roman major de la literatura finesa, Seitsemän veljestä (« Sèt fraires » en occitan).
Nascut a Nurmijärvi dins una familha populara finesa, intrèt a l'escòla a 12 ans e capitèt d'intrar a l'Universitat de Helsinki en 1859. I estudièt la literatura e s'interessèt au teatre. A partir de 1863, comencèt sa carriera d'escriban e ganhèt plusors prèmis. Dins aquò, la manca de reconóissença e una santat mentala febla entraïnèron una desgradacion de son estat. Après divèrsei problemas, moriguèt dins la pauretat a 38 ans.
Inspirada per lo romantisme e lo realisme, son òbra foguèt un modèl per plusors generacions d'escribans finlandés, especialament en matèria de teatre. De mai, aguèt una larga difusion internacionala ambé la traduccion de son roman Seitsemän veljestä e sa pèça Kullervo en mai d'un desenau de lengas.
ÒCtele
ÒCtele es un canal de television occitan per Internet. Aquesta cadena, creada e dirigida pel jornalista breton Lionel Buannic, lo primièr mejan audiovisual completament en occitan, foguèt lançada lo 20 de decembre de 2013. L'entitat a sa sedença a Pau. Sos oraris d'emission son pas que quatre oras per jorn actualament, de 18h30 fins a 22h30.
Istòria
L'anóncia publica foguèt facha pel president del Conselh Regional d'Aquitània Alain Rousset dins l'encastre de la 9a edicion del Hestiv'òc.
Saint-Didier (Nièvre)
Saint-Didier es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Giovanni Battista Licata
thumb|Giovanni Battista Licata en 1883 Giovanni Battista Licata (Nàpols, 23 de junh de 1859 - Gildessa, Harar, 1886) foguèt un botanista e explorador italian. Aqueste scientific, que foguèt un dels primièrs italians a s'interessar a las plantas africanas, moriguèt tragicament en 1886, dins l'expedicion Porro, que lo sultan d'Harar aviá fach assassinar totes los europèus presents dins aquela region d'Africa.
Biografia
Giovanni Battista Licata nasquèt a Nàpols en 1859 dins una familha d'artistas. Son paire, Antonio Licata era professor de pintura e sa maire, Orsola Faccioli, èra professora de dessenh. Aprèp que passèsse son bachelierat s'inscriguèt a l'Universitat de Nàpols e obtenguèt son doctorat en sciéncias naturalas. Trabalhèt puèi de professor de sciéncias dins d'escòlas segondàrias. Venguèt amic de l'antropològ Paolo Mantegazza abans de s'interessar a l'expansion comerciala en Africa. Aital dirigiguèt divèrsas revistas que pertòcan aquela idèa coma lo Bollettino della Società africana d'Italia o l'Esplorazione qu'aviá fondat en abril de 1883. Lo 27 de febrièr de 1885 s'embarquèt dins una expedicion que deviá explorar la region d'Assab. Quand ne tornèt, sièis meses mai tard, escriguèt un raconte de son viatge, ''Assab e i Danachili. Viaggi e studi'', que publiquèt aquel meteis an.
Paolo Mantegazza
thumb|250px|Retrach de Paolo Mantegazza Paolo Mantegazza (Monza, 31 d'octobre de 1831 – San Terenzo, 28 d'agost de 1910) foguèt un antropològ, fisiologista, escrivan e politician italian. Son aportacion en antropologia es de las mai importantas, que foguèt dels primièrs divulgadors de las teorias darwinianas en Itàlia. Per çò qu'es de son engatjament politic, foguèt deputat de 1865 a 1876 e puèi senador a partir del 16 de novembre de 1876.
Pena de mòrt en França
Epòca gallesa
De condamnats èran menats al luòc del suplici qu'èra al bòrd d'un bauç que n'èran desbuaçats.
Cesar conta que los criminals èran executats pendent de fèstas propitiatòrias qu'èran barrats dins de grandas mariòtas de palha qu'alucavan pel fuòc.
Epòca galloromana e Bas Empèri
Jol Bas Empèri los Romans utilizavan la crucifixion pels raubaires e los vagabonds; los enviavan a vegadas contra de gladiators, veire al fram o lo copant la tèsta.
Regime Ancian
Abans 1791, existissiá en França, seguent los epòcas, fòrça biais d'executar abans l'aplicacion de la pena capitala, segon lo crime e la condicion del condamnat.
Lo drech penal del Regim Ancian conteniá de penas aflictivas destinadas a far sofrir lo copable, e de penas infamantas destinadas a l'umiliar. Las penas avián pas per tòca de punir o d'amendar lo copable, mas d'impressionar los espectators, de servir d'exemple, de dissuadir lo public de cometre de crimes.
L'empresonament figurava pas encara d'entre las penas, e servissiá pas que per s'assegurar la persona accusada en espèra del jutjament, o alara coma pena de substitucion en cas de grácia. Subretot per las femnas qu'èran jamai obligada d'executar una pena de trabalh forçat, e mai rarement executadas en cas de pena de mòrt. Las personas patiguent de deméncia aprèp lor condamnacion e las femnas prensa podavan pas èsser executadas. Las gràcias èran fòrça perque tota persona convencida d'un omicidi èra condamnada per assassinat, e èra par la procedura de demanda en gràcia que s'excusava alara que l'omicidi èra involontar.
La pena capitala podava èsser accompanhada de penas infamantas, subretot l'exposicion de la despolha mortala a la forca. Aquela èra totjorn situada sul naut, per èsser vist del camin màger.
Adopcion de la guillotina
thumb|right|thumb|Execucion de l'anarquista [[Auguste Vaillant en 1894 per l'atentat contra la Cambra dels deputats.]]
Lo primièr debat oficial sus la pena de mòrt en França data del 30 de mai de 1791, amb la presentacion d'un projècte de lei per l'abolir. Son raportaire, Louis-Michel Lepeletier de Saint-Fargeau èra sostengut per Maximilien de Robespierre. Pasmens, l'Assemblada nacionala constituenta, promulgèt una lei lo 6 d'octobre de 1791 refusant d'abolir la pena de mòrt. Aquela lei tanben uniformizèt lo biais d'executar, le privilègi d'èsser decapitat qu'èra reservat a la noblesa foguèt democratizat. Segon l'article 3. Aquela frasa celèbra demorará dins l’article 12 du Còde penal francés fins a l'abolicion, en 1981.
L'usatge de la guillotina se generalizèt alara per tota mesa a mòrt de civils. Sols les militars son fusilhats per un peloton d'execucion pels crimes comeses dins l'exercici de lors foncions (coma la desertion, la motineriá...).
Lo 26 d'octobre de 1795, la Convencion nacionala aboliguèt la pena capitala, mas sonque a datar del jorn de la publicacion de la patz generala. Amb l'arribada de Napoleon Bonaparte, la pena de mòrt, que de fach foguèt pas abolida, es restablida lo 12 de febrièr de 1810, dins lo Còde penal de 1810, que prevei 39 cases d'aplicacion que: l'assassinat, le murtre, l'atentat, l'encendi volontari, le falsmonediatge, la traïson, la desercion, eca.
Decret Crémieux
thumb|left|Execucion publica de [[Pierre Vaillat a Lons-le-Saunier en 1897.]] Un decret d'Adolphe Crémieux del 25 de novembre de 1870, reformèt l'usatge de la guillotina supriment l'enart uniformizèt tanben la carga de borèl supriment aqueles de província. Demorèt alara pas qu'un sol « executor en cap » pel territòri nacional, assistat per cinc « ajudas » (sol lo borèl de Corsega demorèt en foncion fins a 1875). L'Argeria, alara francesa, conservèt una equipa d'executors fins a l'independéncia en 1962.
Tentativas d'abolicion asortadas
La Commission du budgèt de la Cambra dels deputats votèt en 1906, la supression dels credits pel foncionament de la guillotina, aquel vòte aguèt per tòca d'encrocar la procedura d'execucion dels condamnats.
A partir de 1906, lo nòu President de la Republica Armand Fallières, qu'èra en favor de l'abolicion de la pena de mòrt, graciava sistematicament totes los condamnats a mòrt. L'an seguent, la gràcia foguèt acordada a Albert Soleilland, murtrièr d'una filhòta (violada e despeçada) foguèt denoncida per une fòrta campanha de presmsa e afortiguèt lo camp contra l'abolicion. En 1908, Aristide Briand, Gardia dels Sagèls del govèrn de Georges Clemenceau, sometèt als deputats un projècte de lei per abolir la pena de mòrt. Malgrat lo sosten de Joan Jaurés qui s'opausèt a Maurice Barrès, aquel projècte foguèt rebutat lo 8 de decembre per 330 vòtes contra 201. Las execucions capitalas tornèron en 1909.
Lo 24 de junh de 1939, lo president del Conselh Édouard Daladier promulguèt un decret-lei abolissent las execucions capitalas publicas, aprèp l'escandal de l'execucion d'Eugène Weidmann, qualques jorn abans. Se debanaran a l'interior de las presons luènh de l'agach de las gents.
Entre 1940 e 1981
Jol Regim de Pétain, Lo cap de l'Estat refusèt la gràcia a une cinquentana de condamnats de drech comun - que cinc femnas - sens plan segur comptar las execucions de resistents.
En 23 ans, 19 criminals de drech comun foguèron guillotinats en França jos la cinquena Republica (1958-1981). Aquò n'inclusís pas las execucions decididas pels tribunals militars.
Procès d’assisas
Le procès èra una etapa cruciala dins l'astra d’un accusat perque ni el ni lo ministèri public podava far apèl de la decision, lo recors en cassacion basat sus la forma èra l'unic recors judiciari. Tres magistrats e nòus jurats èran abilitats a prendre la decision fatala, mas l’avís del president aviá un ròtle preponderant (e mai qu’èra lo sol dels dotze membres de la cort avent la possibilitat d’assistir a l’execucion). Pasmens que teoricament possible, la pena de mòrt èra jamai prononciada sens aver de per abans requirida pel representant del ministèri public. L’avocat general e lo jutge d’instruccion podavan assistir a l’execucion, respectivament coma oficièr del ministèri public e del tribunal del luòc d’execucion.
Segon las estatisticas, de 1968 a 1978, la pena de mòrt foguèt requirida en mejana 15 còps par an e prononciada tres o quatre còs, per fin finala èsser executada un còp cada dos ans.
La decision sus la pena èra presa a la majoritat simple. Pasmens, èra pausada d'en primièr la question de las circonstàncias atenuantas per cada accusat, la responsa « non » exigissiá una majoritat de uèit vòtes al mens. La responsa « òc » a aquela question essent incompatible amb una condamnacion a mòrt,.
Recors en cassacion
Lo condamnat a mòrt dispausava de cinc jorn francs per se recorir en cassacion. Segon l'article 604 del còde de procedura penala (abrojat en 2011), la cort deviá estatuar dins un delai de tres meses « a comptar de la recepcion del dossièr ».
Decision del President de la Republica
Segon la lei, l’execucion de la pena de mòrt podava aver luòc pas « que quans la gràcia aviá estat refusada ». De fach, quitament quand l’accusat demandava pas la gràcia, lo President de la Republica examinava l'afar e preniá una decision, mens de sièis meses aprèp lo rejet del recors en cassacion. S’i aguèt pas de recors en cassacion, la gràcia èra examinada sulcòp aprèp la condamnacion.
Lo President èra jamai « sol » per prene la decision quitament s'èra totjorn la seuna conviccion personala qu'aviá lo darrièr mòt. Recebiá de rapòrts de fòrça personas implicadas dins l’afar, e la lei exigissiá que l’integralitat du Conselh superior de la magistratura siá consultat dins totes los casses de pena de mòrt; le conselh d'administracion del ministèri de la justícia donava tanben un avís motivat,. Lo President aguèt una entrevista fàcia a fàcia amn los avocats de la defensa.
Pendent lo rejet de la gràcia
L’execucion aviá rarement luòc mai de dos jorns aprèp que lo President aviá decidat de daissar la justícia segur son cors, juste lo temps per que la guillotina siá deplaçada fins la preson (abans l’abolicion, quand s'utilizava pas èra servada a la preson de la Santé à París). L’execucion podava pas se far un dimenge, ni lo 14 de julhèt, ni un jorn de fèsta religiosa. La lei enebissiá estrictament, abans que l’execucion se faguèt o que la gràcia aviá pas estat oficializada, de publicar dins la premsa la decision del President, nimai los avís del CSM. Lo personal penitenciari deviá pas cambiar cap de las abituds per que lo condamnat pòscan pas aver cap indici li permetent de pensar qu'anava èsser executat. Lo condamnat èra informat del rejet de sa gràcia lo meteis jorn (generalament pel director de la preson), al revelh abans d’anar a son execucion (aquela se faguèt totjorn abans l'auçada del solelh).
Lo còs del supliciat èra enseguida rendut a la familha se lo reclamava per que siá inumar dins la mai granda discrecion. Senon l’administracion se ne cargava.
Dempuèi l’abolicion de las execucions publicas aprèp aquela d'Eugène Weidmann en 1939, s'afichava sus la pòrta de la preson pendent 24 oras la copia du procès verbal de l’execucion. Cap d'autre document devián pas èsser publicada per ma premsa.
Contèxte politic
La fòrça rare utilizacion que se fasiá de la guillotina assegurava a cada execucion una bona plaça dins los jornals. Cada execucion, veire cada requisicion de mòrt pausavan lo debat sus la pena de mòrt. En 1969, la majoritat dels Franceses s’afirmavan contra la pena de mòrt, mas la tendéncia capvirèt amb l'aument de la criminalitat e la fòrça mediatizada prsae d'otatge de la preson de Clairvaux. De 39 % en 1969, lo nombre de Franceses favorables a la pena de mòrt aumentèt fins a 56 % en 1976 puèi 63 % en 1981.
França es coneguda per èsser lo darrièr país d’Euròpa occidentala e de la Comunautat Europèa a aver abolit la pena de mòrt e a aver procedat a una execucion. Aquò s’explica pas per una mena d’« excepcion francesa » mas pel fach que, de la Guèrra d'Argeria a 1981, l’Assemblada Nacionala e la presidéncia foguèron ocupadas de contunh per la drecha o lo centre drech. L'esquèrra leu inscriguèt l’abolicion de la pena de mòrt dins sos programas electorals, cadun saviá que l’alternança menariá a la fin de la guillotina.
Los dirigents de drecha semblavan partajats mas majoritàriament per la pena de mòrt e gaireben totes d’avís que, del moment existissiá, deviá èsser aplicada. Pau de temps abans son eleccion, Valèri Giscard d'Estanh qu'èra conegut per son « aversion » al respècte de la pena de mòrt declarèt:. Robert Badinter critiquèt mai tard aquela presa de posicion :. Lo general de Gaulle foguèt doncas, de fach, lo darrièr President a aver aplicat la pena de mòrt i cresent vertadièrament, çò disiá.
Abolition législative
Lo 16 de març de 1981, en plena campanha electorala per las eleccions presidencialas, François Mitterrand declarèt clarament qu'es contra la pena de mòrt. Foguèt elegit President de la Republica lo 10 de mai.
Interdiccion supralegislativa
Actualament, pasmens se qualques responsables politics franceses se declaran en favor de la pena de mòrt (coma Marine Le Pen o Charles Pasqua), son restabliment seriá pas possible sens denonciar mai d'un tractat internacionals.
Lo 20 de decembre de 1985, França ratifiquèt lo protocòl adicional n°6 a la Convencion europèa dels dreches de l'òme, França pòt alara pas mai restablir la pena de mòrt, levat en temps de guèrra o, dins une autre optica, en denonciant l'ensems de la Convencion seguent les contrenchas de l'article 58 de la quita convencion. Lo 3 de mai de 2002, França signèt, amb 30 autres païses, lo Protocòl n°13 a la Convencion europèa dels dreches de l'òme. Aquel tèxte enebit la pena de mòrt en totas circonstàncias, quitament en temps de guèrra. Dintrèt en vigor lo 1 de julhet de 2003, aprèp lo depaus de 10 ratificacions.
En 2004, une proposicion de lei foguèt depausada per Richard Dell'Agnola debans l'Assemblada Nacionala, lo 8 d'abril de 2004, tendent a restablir la pena de mòrt pels autors d'actes terroristas. L'òrdre del jorn de las assembladas essent fixada pel Govèrn e qu'aquel èra « pròche » de Jaume Chirac, abolicionista (veire son vòte pendent l'abolicion de 1981), la discussion en sesilha publica de la proposicion de lei jamai se faguèt.
Lo 13 d'octobre de 2005, le Conselh constitucional estimèt que lo segond protocòl facultatiu del pacte internacional relatiu als dreches civils e politics podava pas èsser ratificat sens una revision de per abans de la Constitucion. Aquel tractat que prevei l’abolicion de la pena capitala en totas circonstàncias, fa pasmens une resèrva sus l'aplicacion de la pena de mòrt en temps de guèrra article 2-1:. Les Estats signataris avent cap procedura de denonciacion del pacte, aquela abolicion dona doncas un caractèr definitiu, que segon lo Conselh constitucional pòrta atencha al libre exercici de la sobeiranetat nacionala. Lo 3 de genièr de 2006, Jaume Chirac doncas anoncièt una revision de la Constitucion visant a inscriure l'abolicion de la pena de mòrt dins un novèl article 66-1. Aquel disposerá simplament que « cap pòt pas èsser condamnat a la pena de mòrt ». Un an mai tard, 30 de genièr de 2007, aquela modificacion foguèt votada per l'Assemblada nacionala. L'occasion de constatar lo gra actual de l'abolicion: lo vòte se faguèt a man levada, sola una quinzena de deputats de l'UMP menats per Jacques Myard votèron pas le tèxte, lo jutjant. Lo 9 de febrièr de 2007, lo Senat votèt a son torn la lei. Demorava pas mai qu'un vòte de las doas cambras reunïdas en Congrès a Versalhas, aquò se faguèt lo 19 de febrièr de 2007 pauc abans l'eleccion presidenciala.
Willem Barentsz
thumb|right|Carta de [[1601 representant lo premier viatge artic de Barentsz.]]
Pena de mòrt en França
Interdiccion supralegislativa
Lo 1 d'agost de 2007, França ratifiquèt definitivament lo Protocòl 13 de la Convencion europèa dels dreches de l'òme interdisent la pena de mòrt en totas circonstàncias, quitament en temps de guèrra, tèxte que foguèt signat en 2002.
Willem Barentsz
Willem Barentsz (1550, Terschelling - 20 de junh de 1597, Nòva Zembla) es un navegaire e un explorator neerlandés de la segonda mitat dau sègle XVI. Pionier de l'exploracion de l'Ocean Artic, son nom foguèt donat a la Mar de Barents.
Originari dei Províncias Unidas, foguèt marin e cartograf, especialament en Mar Mediterranèa. En 1594, menèt una expedicion a la recèrca dau Passatge dau Nòrd-Èst. Aquò li permetèt d'agantar l'illa de Nòva Zembla mai foguèt blocat per la banquisa. Un an pus tard, una segonda temptativa foguèt arrestada a l'iilla de Vaigach. Après aquela revirada, organizèt una tresena expedicion destinada a passar l'ivèrn dins la region per aprofichar la disparicion de la banquisa e avançar mai vèrs l'èst. Aquò li permetèt d'agantar Spitzberg. Pasmens, l'ivernatge dins la region de Nòva Zembla afebliguèt fòrça Barentsk que moriguèt lo 20 de junh de 1597.
Pena de mòrt en França
Opinion en França
Pendent lo sègle XX, l'opinion dels Franceses sus la pena de mòrt evoluèt fòrça. De sondatges montrèron de grandas diferéncias segon l'epòca. En 1908, lo Petit Parisien publiquèt un sondatge que 77 % dels interrogats se declarèron en favor de la pena de mòrt. En 1968, un sondatge IFOP montrèt que 50 % dels Franceses èran contra la pena de mòrt e 39 % en favor. En 1972, dins un autre sondatge IFOP, solament 27 % dels èran contra la pena de mòrt e 63 % en favor. E, un sondatge del Figaro publiquèt l'endeman del vòte de la lei d'abolicion del 9 d'octobre de 1981 indicava que 63 % dels Franceses èran per lo manten de la pena de mòrt. Segon un sondatge de l'institut IFOP en 1998, 44 % dels Franceses favorables a la pena de mòrt contra 54 % opausats.
Segon un sondatge realizat en setembre de 2006 per TNS Sofres, 42 % dels Franceses son favorables al restabliment de la pena de mòrt. Aquel chifra capitèt fins a 80 % pels simpatisants del Front Nacional, 60 % a l'UMP, 30 % al Partit Socialista e 29 % al Partit Comunista Francés.
Sonque tres meses aprèp aquel sondatge que se faguèt a l'occasion de l'aniversari des vint e cinc ans de l'abolicion de la pena de mòrt, 58 % des Franceses se disián favorables a l'execucion de Saddam Hussein,. Coma tot sondatge sus un subjècte de societat tanben sensible, l'opinion publica (e dins lo cas l'opinion francesa) es pron ambiadissa en foncion de l'actualitat. Los diferents sondatges realizats al cors de l'Istòria montrèron qu'a l'ocasion dels crimes odioses (subretot quand tòcan los enfants), l'opinion pòt leu tornar a une majoritat pel restabliment de la pena capitala.