Ans_1900
Istòria
1900 : abandon de la poligamia per lei mormons. 1901 : independéncia oficiala d'Austràlia (1 de genier). Pasmens, dins lei fachs, la politica de l'illa demorèt fòrça influenciada per aquela dau Reiaume Unit fins a la Segonda Guèrra Mondiala. Dins aquò, aquò permetèt l'adopcion de divèrsei lèis progressistas coma l'extension dau drech de vòte e de candidatura ais eleccions ais fremas (blancas solament). Aquela decision s'apliquèt sus tot lo territòri franc de l'illa de Tasmania ont intrèt pas en vigor avans 1903. 1902 : en Martinica, destruccion totala de la vila de [Saint-Pierre (Martinica)|Saint-Pierre]] per una erupcion de la Montanha Pelada (29,000 mòrts). 1902 : tractat d'amistat entre Japon e lo Reiaume Unit. 1902 : fondacion de la vila de Dire Dawa per la companhiá en carga de la bastida dau camin de fèrre entre Jiboti e Addis Abeba. L'endrech foguèt chausit per venir un centre logistic important (obrador de reparacion dei trens... etc.) e es d'ara endavant la segonda vila etiopiana. 1902 : presa de Riyad per Abdalaziz ibn Saud. 1902 : independéncia oficiala de Cuba après quatre ans d'ocupacion militara estatsunidenca. Dins lei fachs, l'illa demorèt sota l'influéncia de Washington. 1903 : destruccion definitiva dau Califat de Sokoto per lei Britanics. Lo califa Muhammadu Attahiru I foguèt tuat a la batalha de Burmi. En revènge, lei sultans qu'acceptèron lo protectorat britanic gardèron son poder. 1904 : campanha de conquista d'Ogaden per Etiopia. 1904 : per contentar lo partit dei captaus mexicans — sostèn important dau regime — Porfirio Díaz acceptèt de prolongar de doas annadas suplementàrias lo mandat de cada governador de província. Pasmens, après aquela crisi intèrna, la situacion interiora s'agravèt e lo partit dei tecnocratas centralistas dichs cientificos abandonèt lentament lo regime. thumb|right|Subrevivents hereros de la retirada a travèrs de [[Desèrt de Kalahari|Kalahari.]] 1904-1905 : dins lo Sud Oèst African, revòuta indigèna menada per lo cap herero Samuel Maharero. Causada per la sasida dei tèrras agricòlas d'aqueu pòble, entraïnèt d'atacas violentas còntra lei posicions alemandas. La reaccion de Berlin foguèt fòrça violenta e entraïnèt la quasi exterminacion dau pòble herero. Aqueu chaple es uei considerat coma lo premier genocidi modèrne. thumb|right|[[Fotografia de San Francisco après lo tèrratrem de 1906.]] 1906 : tèrratrem de San Francisco (aperaquí 3,000 mòrts). D'una magnitud de 7, entraïnèt de degalhs importants dins la vila. thumb|right|[[Fotografia dau HMS Dreadnought vèrs 1906-1907.]] 1906 : illustrant la corsa ais armaments en Euròpa, intrada en servici dins la marina britanica dau cuirassat HMS Dreadnought. Conjugant una poissança de fuòc importanta, un blindatge espés e una velocitat auta, revolucionèt l'armament navau e venguèt la nòrma fins a la Segonda Guèrra Mondiala. 1906-1907 : dins la Peninsula Aràbia, combats importants entre lei Ibn Saud e una coalicion, sostenguda per leis Otomans, de plusors clans. 1907 : independéncia de Nòva Zelanda. Pasmens, lo país demorèt sota l'influéncia dirècta de Londres fins a la Segonda Guèrra Mondiala. thumb|Partiment de Pèrsia entre zònas russas e britanicas. 1907 : signatura de la Convencion Anglorussa de 1907. Organizèt lo partiment dau Pèrsia entre zònas d'influéncia russa, britanica e neutra. 1907 : en Etiopia, après una ataca d'apoplexia dau negus Menelik II l'annada precedenta, creacion d'un govèrn sus lo modèl europèu amb la creacion d'un gabinet dei ministres. 1907 : en Jamaica, tèrratrem dins la capitala Kingston que causèt mai de 1,000 mòrts (14 de genier). 1907 : establiment d'un protectorat japonés sus la peninsula de Corèa. thumb|right|Fotografia de [[Messina après lo tèrratrem e lo tsunami de 1908.]] 1908 : tèrratrem dins la region de Messina (28 de decembre) qu'entraïnèt la destruccion de la vila en causa d'un tsunami. Aperaquí 80,000 abitants foguèron tuats e lo govèrn italian pensèt un temps cubrir la vila de cauç per defugir d'epidemias e l'abandonar.