cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Television
La television es la transmission, per cable o alara per las ondas radioelectricas, d'unes imatges ou de scènas animadas e que son generalament sonorizadas. Son reproduïdas sus un receptor que se sona normalament televisor (pasmens se ditz sovent colloquialament television), a flor e mesura que son recebudas. Los primièrs passes de la vision a distància per l'electricitat son lo telectroscòpi puèi la television. La television, coma la coneissèm uèi, es tanben tributària d'una ret economica (publicitat e/o redevància dins qualques païses coma França), politica e culturala (lengas d'estat o minorizadas, genres e formats).
Bernwiller
Bernweiler  en alemanic (Bernwiller en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region deu Grand Èst.
Houthalen-Helchteren
Houthalen-Helchteren es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Givry
Givry pòt essèr:
Challonges
Chalonjo en arpitan (Challonges en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Touo
Lo touo es una lenga papó parlada a las Illas Salamon.
Localizacion
Lo touo es parlat dins la part meridionala de l'illa de Rendova, situada al sud de Nòva Georgia.
Classificacion
Lo touo es una de las quatre lengas papós parladas a las Illas Salamon, amb lo bilua, lo savosavo e lo lavukaleve. Lo tèrme de papó suggerís pas una afiliacion lingüistica, mas significa que lo touo es pas una lenga austronesiana. Foguèt sovent perpausat que las quatre lengas papós de las Illas Salamon, que son separadas geograficament, constituïscan una familha linguistica, las lengas salomon central. Pasmens, los elements qu'establisson aquest ligam son escasses e las lengas son de veire coma quatre lengas isoladas.
Brunémont
Brunémont es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Kortessem
Kortessem es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Comunas de Calvadòs
Lista
Las 706 comunas del departament de Calvadòs per òrdre alfabetic, amb lor còdi INSEE e lor còdi postal principal, e mai lor apartenéncia a las principalas estructuras intercomunalas en 2004.
La Fermeté
La Fermeté es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1285, segon Jacques Bretel, un cèrts Texans de Prega (senhor procedent de Prye ?) Se tròba al bòrd del comte de Sancerre entre los convidats del comte de Chiny a Chauvency-lo-Castèl pels festivités del Tournoi.
Lanaken
Lanaken es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Personalitats politicas francesas, per òrdre cronologic
Vejatz tanben :
Lista dels òmes d'Estat e dels òmes politics franceses, classats per data de naissença :
Saint-Aubin (Còsta d'Aur)
Saint-Aubin  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bilua
Lo bilua es una lenga papó parlada a las Illas Salamon.
Localizacion
Lo bilua es parlat dins l'illa de Vella Lavella, que se tròba entre Nòva Georgia e l'Illa Choiseul.
Classificacion
Lo bilua es una de las quatre lengas papós parladas a las Illas Salamon, amb lo savosavo, lo touo e lo lavukaleve. Lo tèrme de papó suggerís pas una afiliacion lingüistica, mas significa que lo bilua es pas una lenga austronesiana. Foguèt sovent perpausat que las quatre lengas papós de las Illas Salamon, que son separadas geograficament, constituïscan una familha linguistica, las lengas salomon central. Pasmens, los elements que qu'establisson aquest ligam son escasses e las lengas son de veire coma quatre lengas isoladas.
Saint-Denis-d'Orques
Saint-Denis-d'Orques es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Lommel
Lommel es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Saint-Denis-d'Orques
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
La Couarde-sur-Mer
La Couarde-sur-Mer es una comuna francesa, situada sus l'Illa de Re, dins lo departament de Charanta Maritima e la region de.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Carbona
Carbona (Carbonne en francés) qu'es una comuna lengadociana istoricament, mès lingüisticament gascona, situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Taxenne
Taxenne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Borgonha Franca Comtat
Carbona
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Mapa de la comuna de Carbona e de las comunas prèpas.
Taxenne
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Carbona
Toponimia
Carbona que vengueré deu latin *carbona, derivat de carbo « carbon ». Probable qu'i hasèn carbon de lenha,.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Carbona et La Terrasse qu'èra de la diocèsi civila de Rius, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de la diocèsi de Rius, de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Carbona qu'èra caplòc de son canton. La glèisa qu'es devath lo patronatge de Sent Laurenç. La Terrasse, au sud-oèst de la comuna, qu'èra parròquia annèxa (mapa de Cassini.
La parròquia de Saint-Pierre-d'Artix qu'èra de la diocèsi de Rius e de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa de Lesat, qu'es Sent Pèir. Mès lo lòc qu'es meilèu dens La Caunha (comuna de Lacaugne-et-Saint-Pierre-d’Artix en 1790).
Otis Redding
Otis Redding (n. en 1941, m.1967) foguèt un cantaire e musician american de soul.
Lummen
Lummen es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Kersoren
Kersoren en breton ( Les Sorinières en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Buset
Buset o Buset de Tarn (Buzet-sur-Tarn en francés) es una comuna lengadociana situada dins le departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna situada sus la rota nacionala 630 a 28 km al Nòrd-Èst de Tolosa sus las ribas de Tarn
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Buset èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Tolosa. Le vocable de la glèisa es Sent Martin. Tanlèu 1790, Buset èra del canton de Montastruc. Lo nom oficial de  Buzet-sur-Tarn fosquèc  confirmat per decret  del 18 de junh 1958. I aviá una autra parròquia dins Buset, Concas, de la diocèsi de Montalban e çaquelà de la senescauciá de Tolosa. Lo vocable de la glèisa de Concas èra Sent Pèire. Concas es delà Tarn, en direccion del nòrd-oèst.
Maaseik
Maaseik es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Han-sur-Meuse
Han-sur-Meuse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Maasmechelen
Maasmechelen es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Berrwiller
Berrweiler en alemannisch (Berrwiller en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Bry (Nòrd)
Bry es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais. Sa populacion en.
Espiet
Espiet (Espiet en francés) es una comuna occitana de Bordalés, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Despineto, Espinetum, en latin, aus sègles XI-XIII, Spiet, Spineda, Spinet, aus sègles XI-XIII, Sancta-Maria-de-Spineto, en latin, en 1339, Espiet . Dauzat prepausa duas solucions, la medisha que per Espiens, « tor de gaita », dau vèrbe espiar, o resultat de spinetum. Bénédicte Boyrie-Fénié, tot coma Negre, causís la segonda solucion, damb lo sens de « ensemble de vegetaus, de boishons espinós », mot que supausa una tombada de -n- intervocalica (espinet- > espiet-). L'isoglòssa d'aqueth fenomèn es au sud de Garona, mès ancianament èra benlèu pus au nòrd (cf. Moliets, Landerroat).
Aeropòrt
right|thumb|280 px| L'interior d'una terminal flama d'aeropòrt En arquitectura, en urbanisme e en aeronautica, un aeropòrt es una infrastructura pensada e adaptada pel despegatge (o enlairament) e l'atterratge dels avions, pel transit dels passatgièrs e de sos bagatges entre d'autras foncions coma lo fret.
Normalamente los aeropòrts civils internacionals gròsses son situats a ras de las vilas grandas e ligats al centre d'aquelas per de rotas o d'autorotas. Sa posicion, subretot uèi, es plan complèxa que las populacions vesinas ne vòlon essencialament per encausa del bruch que pòt èsser bravament fòrt e repetitiu.
Lengas mesomelanesianas
Las lengas mesomelanesianas son un grop de lengas oceanianas parladas a Papoa-Nòva Guinèa e a las Illas Salamon.
Classificacion
thumb|260px|las lengas de Nòva-Irlanda Las lengas mesomelanesianas son, dins la classificacion de Lynch, Ross e Crowley (2002), una dels quatre grops que constituïsson l'oceanian de l'oèst.
La classificacion intèrna del mesomelanesian es :
Irreville
Irreville en normand (Irreville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Julian Molhasabata
Sent Julian Molhasabata (Saint-Julien-Molhesabate en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Neerpelt
Neerpelt es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Sent Julian Molhasabata
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat a portat lo nom de Molhesabate.
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune a porté le nom de Molhesabate.
L'Hôtellerie
L'Hôtellerie es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nieuwerkerken (Limborg)
Nieuwerkerken (Limborg) es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Mitani
thumb|right|[[Fotografia dei roïnas d'un palais datat dau periòde de Mitani sus lo site arqueologic de Tell Brak.]]
Meeuwen-Gruitrode
Meeuwen-Gruitrode es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Mitani
Mitani es un reiaume antic de Mesopotamia que dominèt lo nòrd de Siria entre lei sègles XIV e XIV avC. Probablement d'origina hurrita, sei sobeirans dominèron un ensemble mau conegut d'estats vassaus. Pasmens, l'istòria de Mitani es quasi desconeguda car sa capitala, Washshukanni, es pas encara estada descubèrta per leis arqueològs. Ansin, la màger part dei fònts sus aqueu reiaume provènon de documents egipcians ò ititas ò de recèrcas modèrnas menadas sus de sites periferics.
L'emergéncia dau reiaume aguèt benlèu luòc durant un periòde d'afebliment d'Egipte, deis Ititas e de Babilònia au començament dau sègle XVI avC. Durant lo sègle XV avC, capitèt de mantenir son independéncia còntra leis ambicions expasionistas egipcianas e ititas. Pasmens, au sègle seguent, de divisions intèrnas afebliguèron la dinastia reiala e Mitani se fragmentèt lentament sota la pression militara deis Ititas e lei revòutas de sei vassaus. La data precisa de sa disparicion es pas coneguda.
Originas e formacion
Leis originas de Mitani son mau conegudas. Sa formacion aguèt luòc dins un contèxte d'afebliment dei poissanças tradicionalas dau nòrd de Siria après la destruccion d'Alèp e de Babilònia per lo rèi itita Mursuli I († 1590 avC). Pasmens, aquelei vilas conoguèron un periòde de redreiçament pendent lo rèine d'Hantili I (1590-1560 avC) que correspond a un declin relatiu de la poissança itita. Aqueu vuege permetèt donc probablament lo desvolopament d'un principat poderós dins la region.
La premiera mencion de Mitani dins de documents escrichs sembla datar dau rèine dau faraon Thutmosis I (vèrs 1504-1492 avC). Dins aquò, de sagèus dinastics utilizats per lei sobeirans de Mitani indican lo nom de rèis anteriors a aqueu periòde. Segon leis ipotèsis actualas, Mitani es eissit de l'union d'un ensemble de principats hurrites. Aqueu procès es benlèu descrich dins de cronicas ititas dau sègle XVI avC que parlan d'una coalicion de rèis hurrites en Siria e d'un « rèi dei tropas hurritas ».
Un reiaume entre Egipte e Ititas
En causa de sa posicion, Mitani deguèt faciar de menaças exterioras nombrosas. Au nòrd, leis Ititas èran una poissança militara importanta, centrada sus l'Anatolia Orientala, qu'èra a assaiar d'estendre son influéncia sus lo nòrd de Mesopotamia e de Siria. Au sud-oèst, leis Egipcians s'opausavan a aquela expansion per mantenir sei posicions tradicionalas en Siria-Palestina. Enfin, a l'èst, la dinastia cassita de Babilònia dominava la Mesopotamia Centrala mai sei relacions amb leis estats sirians son desconegudas.
L'expansionisme egipcian foguèt un problema important per lei sobeirans de Mitani durant lo sègle XV avC, especialament durant lei rèinas de Thutmosis I e de Thutmosis III (vèrs -1458-1425 avC). En particular, lo 16 d'abriu de 1457, lei tèxtes egipcians mencionan una victòria a Meggido de l'armada dau faraon còntra una coalicion formada per Mitani e sei vassaus. Pasmens, aquela desfacha aguèt probablament d'efiechs limitats car la dominacion de Mitani sus lei principats situats lòng de sa frontiera sud foguèt gaire contestada durant aqueu periòde.
Lei conflictes entre Mitani e Ititas semblan egalament començar au sègle XV avC. La region de Kizzuwatna foguèt l'enjòc premier d'aquelei guèrras pendent lei rèines de Tudhaliya I e de Tudhaliya II (sègles XV-XIV avC). Situada au sud dei Monts Taurus, foguèt annexada per leis Ititas dins lo corrent dau sègle XV avC maugrat una reaccion de Mitani durant lo rèine de Shaushtatar I ò de Shaushtatar II. Durant lo rèine dau rèi itita Arnuwanda I (vèrs 1420-1400 avC), Mitani deguèt tanben faciar una incursion itita vèrs Alèp. Pasmens, la situacion de Mitani se melhorèt durant la premiera mitat dau sègle XIV avC en causa d'atacas de pòbles anatolians còntra leis Ititas e d'una politica d'aliança amb Egipte.
Lo declin de Mitani
Dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XIV avC, Mitani perseguiguèt sa politica de raprochament amb Egipte e aprofichèt lei problemas deis Ititas per mantenir son independéncia. Pasmens, comencèt de conóisser de trèbols intèrnes amb de mencion d'assassinats e de complòts a la cort. Ansin, après la reorganizacion dau reiaume itita realizada per Suppiluliuma I (1344-1322 avC), Mitani aguèt de dificultats per faciar lo retorn ofensiu deis Ititas. D'efiech, après una premiera revirada, Suppiluliuma I ocupèt una partida de Siria e obtenguèt l'aleujança de plusors vassaus tradicionaus de Mitani e d'Egipte.
L'assassinat dau rèi Tushratta, benlèu a l'iniciativa de son fiu Shattiwazza, compliquèt la situacion de Mitani amb una scission dau reiaume. Batuts per Artatama II e Shutarna III, lei partisans de Shattiwazza foguèron obligats de s'enfugir en Babilònia. S'alièron amb leis Ititas qu'installèron Shattiwazza coma senhor de Karkemish. En parallèl, plusors vassaus restaurèron son independéncia, especialament leis Assirians.
Cultura
thumb|right|[[Fotografia d'una terralha de Nuzi.]]
La cultura de Mitani es principalament coneguda gràcias ai cavaments menadas dins lei roïnas d'Alalakh e de Nuzi. Au nivèu arquitecturau, an mostrat la restauracion de bastiments pus ancians. En revènge, au nivèu tecnic, una terralha especifica, dicha terralha de Nuzi, e un mestritge dau trabalh dau veire foguèron identificats coma de caracteristicas dei periòdes de dominacion de Mitani.
Coma per lo rèsta de l'istòria e de l'organizacion d'aquel estat, la religion de Mitani es quasi desconeguda. Lei fònts quasi unicas son de letras diplomaticas que mencionan un ensemble de divinitats, probablament per òrdre d'importància. Un racònte mitologic mesopotamian, lo Cicle de Kumarbi, es tanben una fònt possibla d'informacions car a probablament una origina hurrita.
Lengas salamonicas del nòrd-oèst
Las lengas salamonicas del nòrd-oèst son un grop de lengas oceanianas parladas a Papoa-Nòva Guinèa e a las Illas Salamon.
Classificacion
thumb|260px|las lengas de Santa-Isabel Las lengas salomonicas del nòrd-oèst son, dins la classificacion de Lynch, Ross e Crowley (2002), una dels grops de lengas mesomelanesianas, al sen de laquelas son la branca magèr de las lengas saint george. Lo mesomelanesian constituís un dels quatre grops de l'oceanian de l'oèst.
La classificacion intèrna del salomonic del nòrd-oèst es :
Bomba antipista
thumb|right|[[Fotografia de bombas Matra Durandal installadas sus un bombardier estatsunidenc.]]
Una bomba antipista es una bomba desvolopada especificament per aumentar l'eficacitat d'un bombardament convencionau còntra una pista d'aviacion. D'efiech, dempuei l'aparicion deis avions de reaccion, lei pistas son vengudas pus lòngas e necessitan sovent un revestiment dur que demanda una entretenença regulara. Sa destruccion permet donc de trebolar lo foncionament de l'aviacion advèrsa, principalament au començament d'una guèrra.
Confolenç
Confolenç (Couffoulens en francés) es una comuna lengadociana, en Carcassés, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Bomba antipista
Dos tipes de bomba antipista existisson :
Confolenç
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Cornay
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
A la Mièja Edat, Cornay (Quarnay) èra una "sirerie" (distincion) de l'extrèm es de la França.
Au Moyen Âge, Cornay (Quarnay) était une "sirerie" (seigneurie) de l'extrême est de la France.
Opglabbeek
Opglabbeek es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Occey
Occey es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jānis Akuraters
Jānis Akuraters (Districte de Jēkabpils, 13 de genièr de 1876 – Riga, 25 de julhet de 1937) foguèt un escrivan letona. En 1919 fondèt lo Teatre Nacional de Letònia e foguèt puèi director de Ràdio Riga entre 1930 e 1934.
Sançai
Sançai (Sanxay en francés) es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Brassempoi
thumb|left|200px|La pòrta de la vila, vienuda campanèr
Brassempoi (Brassempouy en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
Lo vilatge qu’es situat au sud de la Shalòssa, a dètz quilomètres au sud-oèst de Hagetmau e a quinze quilomètres au nòrd d’Ortès, sus l’arribèra dreta deu Lui de França. Lo borg, com ac ditz lo son nom, qu’es apitat sus un poi, dab au nòrd-oèst « las lanas de Herrèra », e au sud « la barta de l’Arribèra ». Brassempoi que tòca las comunas de Casalís, Sent Cric de Shalòssa, Vergüei, Gaujac, Amor e Nassiet. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [brasəm'puj]. Las fòrmas ancianas que son Brasenpoy (mapa de 1638), Brassempoy (mapa de 1651), Brassompoy (mapa deu començament deu sègle XVIII), Brassempouy (mapa de 1714), Brassempoy (mapa de 1733).
Dauzat que hè de Brassempoi un compausat de Brassens e de poi (deu latin podium). Qu'arreliga Brassens a un vilatge de la comuna de Granada d'Ador deu medish nom, e au Brassenx (grafia francesa), anciana baronia prèp de Morcens; Brassens que seré l'ancian nom deu lòc; l'origina de Brassens que seré lo nom d'òmi galloroman (compréner d'origina celtica) *Braccius (inatestat), associat au sufixe preceltic -incum.
Negre (citat per B. Boyrie-Fénié) que cred tanben que lo nom deu lòc èra Brassens a l'origina, mès que'u dona ua origina diferenta, lo nom germanic d'òmi Bracho dab lo sufixe -ingos e Poi que s'ajustè, çò qui dona un sens de Brassens près d'un nom de lòc nomentat Poi. Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, que precisa Brassens èra lo nom galloroman *Bracchius.
Bénédicte Boyrie-Fénié, enter Dauzat e Negre, ne causeish pas e que declara lo nom Brassens d'origina desconeishuda. Pr'amor de l'òrde determinant-determinat (Poi qu'ei après Brassens) de tipe germanic, que conclutz la fixacion deu nom qu'ei posteriora au sègle V. Brassempoi qu'ei donc un oronime associat a un nom d'òmi qui ei lo medish que lo deu país de Brassenx.
Istòria
thumb|left|250px|La « Dauna deu capulet » o "Dauna de Brassempoi" Lo nom deu vilatge que vadó famós mercès a la descobèrta en 1894, d’ua estatueta en evòri de mamot, datada de 25 000 ans (B.P.). Qu’es la mei anciana figuracion elaborada d’ua cara umana que sii coneishuda au monde. Que l’apèran la « Dauna deu Capulet » o la « Dauna de Brassempoi ». Tres casterars comunaument qualificats de « camps romans » (mes ne s’i cau pas hidar), que s’arreconeishen enqüèra au sud e a l’oèst deu borg.
Lo sègle XIIau que vedó la construccion de la glèisa de Sent Sernin, dab lèu après l’embarrament deu borg : castèth sus mòta a l’estrem sud de l’unica carrèra, pòrta de vila au cap nòrd, galihonhas suu penent èst e hossats suu penent oèst, qui apèran enqüèra uei « los embarrats ». La pòrta d’entrada, pegada a la glèisa, que n’es vienuda lo campanèr.
Lòcs e monuments
thumb|right|upright=0.9|Estèla discoïdau, rècto vèrso
La Cauneta
La Cauneta (La Caunette en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Cauna subtus Menerbam en 1284, rector de Cauneta en 1351, la Cauneta en 1392, la Caunette en 1518, la Caunete en 1643, la rectorie de la Caunette en 1648, la Caunette en 1728, 1740-1760, 1770 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat, la Cauneta es lo diminutiu de cauna, amb lo sufixe diminutiu -ĭtta ; segon Hamlin, que seguís Leon Còrdas, lo sufixe diminutiu apondut a cauna es basat sus una comparason entre la cauna que i a jol vilatge e los dos ponts naturals de Menèrba; l'espaci entre eles es apelat Entrecaunas.
Bretanha de Marsan
Bretanha de Marsan (Bretagne-de-Marsan en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [bre'taɲə]. Las fòrmas ancianas que son Bretagne (mapas de 1714 e de 1733).
Dauzat que latiniza lo nom en brittania (villa). Que seré ua colonia de Bretons e la formacion deu nom que seré d'epòca romana.
L'Agraulet de Gers
L'Agraulet o l'Agraulet de Gers (Lagraulet-du-Gers en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Las Essentas
Las Essentas (Les Esseintes en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
L'Agraulet de Gers
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, L'Agraulet que vengueré deu lengadocian tolosan agraula (bas latin graula, latin gracula), damb lo sufixe collectiu -etum o diminutiu -ittum. Segon Negre, L'Agraulet que vengueré de l'occitan agraulet « agreulet, agreulon, aruston, aruschon » (Ruscus aculeatus, diferent de agreu, Ilex aquifolium).
Monétay-sur-Allier
Monétay-sur-Allier es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Monestier (Alèir)
Monestier (en francés Monestier) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
Monestier Es una municipalitat situada al sud del departament de l'Aliar, a aperaquí 40 km a la N-O de Vichy e 70 km al nòrd de Clermont-Ferrand. La siá de superficie en fan una de las municipalitats los mai estendudas del departament. Lo vilatge de Monestier ("lo Bourg") a environat de bòsques e pren luòc en un païsatge vallonné. L'altitud mièja de la municipalitat es de 320 m. D'un punt d'enguarda géologique, la majoritat del jos-sòl de la municipalitat a constituit de granit e de gneiss. Se tròba tanben de depauses sédimentaires del Terciari (essencialament del sable e de las galets quartzeux).
Monestier est une commune située au sud du département de l'Allier, à environ 40 km au N-O de Vichy et 70 km au nord de Clermont-Ferrand. Ses 2968 km de superficie en font une des communes les plus étendues du département. Le village de Monestier ("le Bourg") est entouré de forêts et prend place dans un paysage vallonné. L'altitude moyenne de la commune est de 320 m. D'un point de vue géologique, la majorité du sous-sol de la commune est constituée de granit et de gneiss. On trouve aussi des dépôts sédimentaires du Tertiaire (essentiellement du sable et des galets quartzeux).
Bay
Bay es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Monestier (Alèir)
Istòria
Las originas de Monestier son pro mal conegudas. N'efièch, i a pas agut que fòrça pauc de descobèrtas archéologiques màgers, e l'archiu de la municipalitat remontan pas #qu'a 1675 (majoritairement dels registres d'Estat-Civil).
Les origines de Monestier sont assez mal connues. En effet, il n'y a eu que très peu de découvertes archéologiques majeures, et les archives de la commune ne remontent qu'à 1675 (majoritairement des registres d'État-Civil).
Silly-en-Gouffern
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Bernard (Còsta d'Aur)
Saint-Bernard  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Grosville
Grosville es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Germain (Vinhana)
Saint-Germain es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Geografia
Lo territòri comunau es arrosat per Gartempa.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Fertrève
Fertrève es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1859, la municipalitat de Sant-Cy-Fertrève absorbeix una part del territòri d'aquela vesina de Crécy-sus-Baston e càmbia lo sieu nom en Fertrève ; l'autra part dudit territòri communal de Crécy-sus-Baston a integrat a la municipalitat de Anlezy.
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune, alors nommée Saint-Cy-Fertrève, porta provisoirement le nom de Saincy.
En 1859, la commune de Saint-Cy-Fertrève absorbe une partie du territoire de celle voisine de Crécy-sur-Canne et change son nom en Fertrève ; l'autre partie dudit territoire communal de Crécy-sur-Canne est intégré à la commune d'Anlezy.
Pierre-Joseph Proudhon
right|150px
Pierre-Joseph Proudhon (nascut lo 15 de genièr de 1809 a Besançon dins lo departament francés de Dobs, mòrt lo 19 de genièr de 1865 a Passy, França) es un polemista, publicista, economista e sociològ francés. Foguèt lo primièr a se qualificar d'anarquista. Li devèm la formula famosa « La proprietat, es lo raubament » que figura dens lo sieu memòri. ''Qu'es aquò la proprietat ? o Recèrca sus lo principi del Drech e del Govèrn'', la sieu òbra majora, publicada en 1840.
La publicacion de Qu'es aquò la proprietat ? atira l’attencion de las autoritats francesas mas tanben de Karl Marx que comença una correspondéncia amb el. Los dos òmes s’influéncian mutualament ; se tròban a París que Marx i es en exilh. La lor amistat s'acaba quand, en responsa a la Filosofia de la misèria de Proudhon, Marx escriu la Misèria de la filosofia. Dins l'Association Internacionala dels Trabalhaires (Primièra Internacionala), i aguèt scission entre los anarquistas de Baconin e los de Proudhon. Los mutualistas proudhonencs se pensavan que la proprietat collectiva èra de defugir e que la revolucion sociala se podiá aténher pacificament.
Proudhon balhèt, dins son Sistèma de las contradiccions economicas (1846) una explicacion de la societat fondada sus l'existéncia de realitats contradictòrias. Aital la proprietat es la pròva de l'inegalitat, mas tanben l'objècte de la libertat. Aital tanben lo maquinisme fa créisser la productivitat mas a l'encòp destrusís l'activitat mestierala e fa patir l'obrièr. Fin finala la quita libertat es indispensabla mas tanben causa d'inegalitat. Aquelas contradiccions son etèrnas e preveson pas l'autodestruccion del capitalisme coma Marx o anonciava.
Overpelt
Overpelt es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Angres
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Angres Es una municipalitat de la banlèga de Liévin, a traversat per l'A26 e per la D58E.
Angres est une commune de la banlieue de Liévin, elle est traversée par la A26 et par la D58E.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Angres A #èsser ocupada dempuèi l'epòca gallo romaine.
Espectroscopia
L'espectroscopia es l'estudi experimentau de l'espectre d'un fenomèn fisic, es a dire l'estudi de sa descomposicion sus una escala d'energia ò tota grandor liada a una energia (frequéncia, longor d'onda...). Aqueu principi a divèrseis aplicacions experimentalas tecnicas diferentas dins de domenis variats de la fisica (astronomia, biofisica, fisica nucleara, fisica atomica...) ò de la quimia. Permet tanben l'estudi de tipes diferents de raionaments electromagnetics (lutz vesedora, infraroge...) ò d'ondas coma leis ondas sismicas ò sonòras.
Peer (Belgica)
Peer (Belgica) es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Juris Alunāns
Gustavs Georgs Frīdrihs Alunāns, mai conegut coma Juris Alunāns (Jaunkalsnava, 13 de mai de 1832 – Parròquia de Jostene, 18 d'abril de 1864) foguèt un escrivan e filològ leton. Sas aportacions a la lenga letona foguèron de las mai importantas e i introdusiguèt aperaquí 500 neologismes. Foguèt tanben un dels fondadors del movement nacionalista Joves Letons (en leton: Jaunlatvieši).
Bettendorf (Haut Ren)
Bettendorf  en alemannisch ( Bettendorf en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Val de Yosemite
La Val de Yosemite (anglés: Yosemite Valley) es una val glaciala celèbra dins lo Pargue Nacional de Yosemite, situada a l'oèst de las montanhas de la Sierra Nevada en Califòrnia. La val a una longor d'aperaquí 12 km, una largor de 1,6 km e una prigondor d'aperaquí un quilomètre. Environada de nautas cimas graniticas tal coma Half Dome e El Capitan, la val es densament boscada de pins. Drenada pel Merced, un multitud de rècs e cascadas i colant, notamment los rècs Tenaya, Illilouette, Yosemite e Bridalveil. Las tres Cascadas de Yosemite, amb una nautor totala de 739 mètres, fòrman la mai nauta cascada en America del Nòrd e constituís una atraccion màjer, subretot al printemps, quand lo debit es a son maximum. Reputada per son environament natural, la Val de Yosemite es considerada coma la pèça mèstressa del Pargue Nacional de Yosemite e atrai de visitaires del mond entièr.
Riemst
Riemst es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Canton de Bordèras (Bigòrra)
Lo canton de Bordèras (diferent deu canton de Bordèras de Loron, en Comenge) qu'ei ua division administrativa de Gasconha, en Bigòrra, venguda despuish 2015 sonque circonscripcion electorala, situada en l'arrondiment de Tarba, lo departament deus Hauts Pirenèus e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. En 2015, lo territòri deu canton qu'estó modificat. Lo son n° INSEE qu'ei ara 6502. La lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon.
'''NB. Per rasons tecnicas, ua partida de las informacions de l'Infobox (superficia, populacion, densitat, n° INSEE) que son las de la situacion d'abans 2015.''' En 2017, la superficia qu'ei de 79,7 km², la populacion qu'ei de 14 320 ab. e la densitat de 180 hab./km².
Istòria
Lo canton qu'estó creat per lo decret deu 20 de gèr de 1982 que partigó lo canton d'Aurelhan.
Aras eleccions departamentalas deth 22 de març de 2015, en aplicacion deu decret deu 25 de heurèr de 2014 qui delimita los cantons deus Hauts Pirenèus, loh canton de Bordèras qu'estó conservat. Que perdó 7 comunas Aurensan, Gajan, La Garda, Auroish, Pintac, Sarniguet e Tarastèish, partidas ta'u canton de Vic de Bigòrra e en ganhè 3, Pintac, Sarniguet e Tarastèish, vienudas deu canton d'Aurelhan.
Composicion despuish 2015
thumb|300px|left|Lo canton despuish 2015
Sent Just de Malmont
Sent Just de Malmont (Saint-Just-Malmont en francés) z-es una comuna occitana de Forés situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Pruna
La pruna es lo fruch del prunièr. S'agís d'un fruch de clòsc (en botanica, es una drupa), de pèl fina, veire transparenta dins qualques varietats, de popa sucrada e chucosa. Sa forma es sovent esferica, mas o mens alongada, sa color va del jaune clar cap al violet escur (color pruna).
Sovent sus la pruna se vei un pichon vel blanc o translucid, que rebaja la lutz. Es la "pruina". Son de pampalhetas de cira que lo fruch produch per s'aparar de las agressions exterioras, coma la calor. Sa preséncia es doncas un signe de qualitat. Mas, qualques espècias de prunas n'an pas.
Produccion per país
La China es de luenh lo primièr productor mondial de prunas, al sens larg, P. domestica e P. salicina ensems e lors ibrides.
Aquelas valors per França, donadas per la FAO, son inferioras a la donadas de la Federacion Nacionala dels Productors de Fruiches (FNPF). Per aquela, França, amb une produccion de de prunas (tendéncia 2002-2007) es lo segon productor en Euròpa darrièra Romania.
Las prunas son culhidas dins tres bacins de produccion sus une superfícia de : - las prunas d'ensèrt qu'un còp secada donan los prunèls d'Agen, son cultivadas subretot en Gasconha, sus una superfícia de, per una produccion annala de - - las prunas de taula reinas-claudas, dos tèrç de la proccion francesa se fa dins la region Miègjorn-Pirenèus, per una superfícia cultivada de e una produccion de gaireben - las mirabèlas e las questches son cultivadas subretot dins en Alsàcia e Lorena
Existisson dos labèls roges en França: la reina-clauda Doret en Miègjorn-Pirenèus e la mirabèla de Lorena.
Valeur nutricionala
Las prunas crudas son una bona font de vitamina A e de vitamina K e una fòrça bona font de vitamina C.
Sa riquesa en fibras alimentàrias li dona de vertuts laxativas.
Composicion fenolica
I a pas de mesura absoluda de l'activitat antioxidanta dels aliments mas divèrses metodes quand s'aplican a de listas de produchs, permetent de far des comparasons. Atal, lo Nutrient Data Laboratory de Beltsville dona dins sa taula de 2010, lo classament segent l'indici ORAC :
Las prunas frescas an una excellenta activitat antioxidanta, plan segur mendre que los prunèls o los pichons fruchs negres (sabuc, cassís) mas melhora qu'aquelas dels presecs, peras, pomas o iranges.
Utilizacions
Las utilizacions de la pruna son nombrosas. Se la manja coma fruch crud de taula, mas tanben de dessèrt, en còca, per acompanha de viandas e de plats, en confitura, e en fruch secat (prunèl). Se pòt la servar en bocals per la manjar mai tard.
Se fa tanben una licor, l'aigardent de pruna.
La pruna a vertuts laxativas, tan mai fòrtas que pas madura.
Étauliers
Étauliers qu'ei ua comuna deu departament de Gironda de la region d'Aquitània.
Ronquerolles (Val d'Oise)
Ronquerolles es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Canton d'Artés
Lo canton d'Artés qu'ei ua anciana division administrativa de Bearn, situada dens l'arrondiment de Pau, lo departament deus Pirenèus Atlantics e la region d'Aquitània, adara de Navèra Aquitània. Las 21 comunas que son despuish 2015 dens lo canton d'Artics e País de Seuvèstre. Totas las comunas que son de la Comunautat de comunas de Lac-Ortès. La lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon, dens sa varianta bearnesa occidentau.
Composicion
N.B. La comuna de Lac qu'èra deu canton de Lagòr : quan incorporè Audejòs en 1972, l'anciana comuna que demorè dens lo canton d'Artés. Adara, tot qu'ei dens lo canton d'Artics e País de Seuvèstre.
Voeren
Voeren es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Departament de Ròse
Ròse o lo Ròse (69) (en francoprovençau Rôno, en francés Rhône) qu'ei un departament de França, dens la region d'Auvèrnhe Ròse Aups. Lo caplòc qu'ei Lion.
Istòria
Lo departament estot creat lo 19 de novémer de 1793 per la division en dus deu departament de Ròse e Léger. Èra compausat deus districtes de Lion Vila, Lion Campanha e Vilafranca. En 1800, ei dividit en dus arrondiments, Lion e Vilafranca.
Annèxa:
Cedeish:
En 2017, 78 comunas deu sud deu departament son restacadas a l’arrondiment de Lion.
Divisions
La partida deu departament hòra de la metropòli ei dividida en 13 cantons dempuish 2015:
La metropòli ei dividida en 14 circonscripcions electoraus e 10 conferéncias territoriaus deus cònsos dempuish 2020:
Lusigny-sur-Ouche
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Farges-lès-Mâcon
Geografia
Farges-lès-Mâcon Fa partida del Mâconnais.
Farges-lès-Mâcon fait partie du Mâconnais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Wellen (Belgica)
Wellen (Belgica) es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Brocars
Brocars (Brocas en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
thumb|250px|center|Vista aeriana deu centre-vila. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Hajj
thumb|250px|Pelegrins a l'entorn de la [[Kaaba|Kaba.]] Lo Hajj (arabi: حج Ḥaǧǧ) es lo pelegrinatge a La Mèca. Es a l'ora d'ara lo mai grand pelegrinatge annadièr al mond, e lo cinquen pilar de l'Islam, una obligacion morala qu'a d'èsser realizada almens un còp dins la vida de cada musulman qu'a los mejans d'o far. Lo Hajj es una demostracion de solidaritat dels musulmans, e de sa somession a Allà (Dieu). Lo pelegrinatge se debana del 7en al 13en jorn de Dhu al-Hijjah, lo 12en mes del calendièr islamic. Pr'amor que lo calendièr islamic es un calendièr lunar, onze jorn mai cort que lo calendièr gregorian utilizat en Occident, la data del Hajj dins lo calendièr gregorian càmbia cada an.
Brocars
Toponimia
Dauzat que's pensava Brocars vienèva deu gallés broccos, « punta », puish « taish », dab lo sufixe aumentatiu -as. La motivacion que seré un mus rocassut. Mès Dauzat coneishèva pas las fòrmas ancianas nimei lo paisatge. Lo nom qu'es format dab « bròc » (latin brocca = causa aguda) + « -ar » (sufix collectiu vegetau, latin -are) + « -s » (ahortiment deu sens collectiu) : endret on i a bròcs, gavarras,...).
Zonhoven
Zonhoven es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Vampire
Un vampire (var. chucasang, tiragraissa. e vampir) es una creatura legendària presenta dins mai d'una region e cultura. Es un mòrt-vivent que se norrís de sang dei vivents, generalament deis umans, per tirar sa fòrça vitala. Aqueu mite sembla fòrça vièlh car n'existís de mencions dins lei societats anticas de Mesopotamia, d'Asia e de Grècia. Per la seguida, demorèt un crèire important au sen de divèrsei folclòres. Au sègle XIX, l'aparicion de la literatura de vampire, especialament lo Dracula de Bram Stoker en 1897, renforcèt mai sa popularitat qu'es totjorn fòrça importanta au començament dau sègle XXI.
Harold Pinter
thumb| Harold Pinter (n. en 1930, m. 2008) es un escrivan britanic qu'a recebut lo Prèmi Nobel de Literatura en 2005.
Bettlach (Haut Ren)
Bettlach  en alemanic (Bettlach en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region del Grand Èst.
Sainte-Colombe (Còsta d'Aur)
Sainte-Colombe  es una comuna francesa situada administrativament dins lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bouchy-Saint-Genest
Bouchy-Saint-Genest es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Zutendaal
Zutendaal  es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Aalst
Aalst es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
Desjuntaire
vinheta|Un desjuntaire bipolar 16 ampères montat sus ralh. Los dos contactors solidaris son en parallèl, mas existís tanben de desjuntaires bipòles en monocontactor. Un desjuntaire es un dispositiu electromecanic, e mai electronica, de proteccion dont la foncion es d'interrompre lo corrent electric en cas d'incident sur un circuit electric. Es capable d'interrompre un corrent de subrecarga o un corrent de cortcircuit dins una installacion. En foncion de sa concepcion, pòt susvelhar un o mantun paramètres d'una linha electrica.
Sa principala caracteristica comparat al fusible es qu'es rearmable (es previst per pas subir d'avaria al moment de son foncionament).
Paul Reynaud
Paul Reynaud, nascut lo 15 d'octobre de 1878 a Barcilona de Provença (Aups Basses) e mòrt lo 21 de setembre de 1966 a Neuilly-sur-Seine, foguèt un òme d'estat francés. Deputat dels Aups Basses (uèi Aups de Provença Auta), puèi de París, foguèt mantun còps ministre durant la Tresena Republica, especialament ministre de las Finanças en 1938 dins lo governament Daladier.
Foguèt President del Conselh del 22 de març al 16 de junh de 1940, fonccion que cumulèt amb la de ministre dels Afars estrangièrs puèi de ministre de la Guèrra. Al començament de la Segonda Guèrra Mondiala, après la desbranda de junh de 1940, Paul Reynaud, alara en desacòrd amb los principals membres del governament e responsables militars per la conducha de tenir, demissionèt e foguèt remplaçat pel marescal Pétain, que signèt l’armistici. Durant l'occupacion, foguèt d'en primièr empresonat en França per lo regim de Vichèi, puèi a partir de 1942, en Alemanha pel IIIen Reich.
Aalter
Aalter es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
David Byrne
David Byrne (n. en 1952) es un musician e compositor britanic del gròp de rock Talking Heads.
Gig Harbor (Washington)
Gig Harbor es a l'encòp una baia de l'Estrech de Puget e una vila costièra del Comtat de Pierce dins l'oèst de l'estat de Washington, als Estats Units. Sa populacion èra de 7 128 abitants al recensament de 2010. Aquela vila es tanben una de las nombrosas vilas e vilatges que se dison "la pòrta d'entrada a la Peninsula Olimpica". En rason de son accès pròche de mantuns pargues d'Estat, e a son front de mar istoric que conten de botigas e de restaurants rafinats, vengut una destinacion toristica populara. La vila es situada long de la Rota 16, a aperaquí 10 km de son origina sus l'Interstate 5 de l'autre costat del Pont de Tacoma Narrows. Un projècte de 1,2 miliards de dolars d'apondre un segond pont pendolant foguèt acabat en 2007. Tacoma es accessible en un pauc mens de 20 minutas e Seattle en un pauc mens d’una ora.
Saint-Martin-de-Lixy
Saint-Martin-de-Lixy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Sant-Martin-de-Lixy fa partida del Brionnais.
Corny-Machéroménil
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Autvilar
Autvilar (Auvillar en francés) es una comuna gascona de Brulhés situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Demografia Gresàs
L'anciana comuna de Gresàs es en partida dens la comuna d'Autvilar.
President de la Republica Francesa
La Presidéncia de la Republica es la mai nauta foncion de l'organ executiu de la Republica Francesa. La Republica Francesa s'es dotada d'un president pas qu'a partir de 1848 (II Republica). Dempuèi, i aguèt 25 presidents.
Cinquena Republica
La presidéncia dins la Cinquena Republica es la pus nauta foncion de l'Estat. Ça que la, contràriament als Presidents de la Tresena Republica, los quals èran ailà, segon l'expression consacrada, que per inaugurar los crisantèmes, lo President de la V Republica dispausa de poders espandits, e la practica del poder fa d'el, fòra periòde de coabitacion, un quasi-monarca republican. Lo President dispausa en efièch de prerogativas importantas, coma la dissolucion, o de poders constatats per la practica, coma la nominacion del govèrn dins son integralitat o encara la conducha dels afars de l'Estat en fasent del Primièr ministre un "vicepresident". Aqueles poders son pas contrapesats dins lo jòc institucional per una responsabilitat quina que siá davant lo Parlament (es a dire per la possibilitat per las doas Cambras de renversar lo President), mas per una responsabilitat de fach davant lo Pòble.
Dempuèi 1958, la durada del mandat del president èra de 7 ans (septenat) mas l'acorchiguèron en 2000 e lo president es d'ara endavant elegit per 5 ans (quinquenat). Dempuèi un referendum de 1962, lo president de la republica es elegit al sufragi universal dirècte, uninominal, de dos torns.
En cas d'impossibilitat, constatada pel Conselh Constitucional, d'exercir sas foncions presidencialas, l'interim es assegurat pel president del Senat. Fins ara, sol Alain Poher a degut assumir aquel prètzfach dos còps.
Lo cap de l'Estat es :
Lo president nomena lo Primièr Ministre que dirigís lo país amb son govèrn. Coma l'Assemblada Nacionala pòt demetre (per una mocion de censura) lo govèrn, lo president es forçat de nomenar un Primièr ministre sostengut per l'Assemblada Nacionala. Se la majoritat parlamentària es opausada a la del president, aquò mena a una coabitacion politica. Al revèrs, se la majoritat parlamentària sosten l'accion del president, lo Primièr Ministre nomenat se contentarà de seguir las causidas e decisions del President.