cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Charnècles
Geografia
La municipalitat de Charnècles a situat a aperaquí 7 km a l'oèst de Voiron, 25 km de Grenòble e 80 km - una ora - de Lion. Situat sus un scenari rocailleux, lo vilatge s'estend la longitud d'un bourrelet calcaire, un tuc (los Maréchales) en talhant lo vilatge en dos : La rota de Voiron e la cœur del pòble.
La commune de Charnècles est située à environ 7 km à l'ouest de Voiron, 25 km de Grenoble et 80 km - une heure - de Lyon. Situé sur un plateau rocailleux, le village s'étale le long d'un bourrelet calcaire, une colline (les Maréchales) coupant le village en deux : La route de Voiron et le cœur du village.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Hilaire-la-Gravelle
Saint-Hilaire-la-Gravelle es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Geografia
La municipalitat es desservie per la linha de camin de fèrre Brétigny - Tors aital coma per la rota nacionala 10.
La commune est desservie par la ligne de chemin de fer Brétigny - Tours ainsi que par la route nationale 10.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tiercelet
Tiercelet pòt essèr:
Wintershall
Wintershall es una societat especializada dins lo sector energetic. Es una filiala de BASF.
Lo Boisson
Lo Boisson (Le Bouyssou en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Alfambra
Alfambra es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Le Hohwald
Hohwald  en alemannisch (Le Hohwald en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
thumb|left|Vist sus la part se de lo vilatge del Hohwald. Lo ban De la municipalitat del Hohwald se estend entre 600 e d'altitud sus aperaquí 10 quilomètres de la vallée al Camp del Fuòc. Lo Centre del vilatge a situat a una altitud de 600 mètres e se niche en un clar, près de montanhas e de bòscs de avets e de hêtres. A situat a sièis quilomètres al sud-oèst del mont Santa-Odile a Unitat|13|km de Obernai e a Unitat|37|km  de Estrasburg e la vila de Colmar se a  del Hohwald. Lo accès e a facilitat en en prenent la via rapida A 35 (sortida 13). La municipalitat del Hohwald depen del costat de Barr e del arrondissement de Sélestat-Erstein. Lo ban De la municipalitat del Hohwald ocupa una superficie de aperaquí, actiu de la Vallée fins al Camp del Fuòc.
thumb|left|Vue sur la partie est du village du Hohwald. Le ban de la commune du Hohwald s'étend entre 600 et 1100 m d’altitude sur environ 10 kilomètres de la vallée au Champ du Feu. Le centre du village est situé à une altitude de 600 mètres et se niche dans une clairière, à proximité de montagnes et de forêts de sapins et de hêtres. Il est situé à six kilomètres au sud-ouest du mont Sainte-Odile à 13 km d'Obernai et à 37 km de Strasbourg et la ville de Colmar est à 45 km du Hohwald. L'accès y est facilité en prenant la voie rapide A 35 (sortie 13). La commune du Hohwald dépend du canton de Barr et de l'arrondissement de Sélestat-Erstein. Le ban de la commune du Hohwald occupe une superficie d'environ 10 km, allant de la Vallée jusqu'au Champ du Feu.
Istòria
Lo Hohwald, #qu'S'una municipalitat encara jove, deu la siá naissença a un decrèt del tribunal de Colmar de la. Reagrupa Desparièrs caserius #qu'an fach Part administrativement de cinc comunas : Breitenbach, Erlenbach, Barr, Andlau e Ottrott e #èsser reagrupats en una sòla entité en en comprenent aperaquí 500 abitants a la siá naissença. Cap a la fin del Mièja Edat lo territòri a partejat per tres copossesseurs : lo avesque d'Estrasburg amb los senhors del Val de Villé en copropriété, la distincion de Barr e lo abbaye de Andlau.
A comptar de la, Lo Howald astre de lo sieu isolament mercés al bastiment de expediguèsses e d'una via ferrée. Una station climatica votz lo jorn e de nombrosas personalitats de tota la Euròpa e venon al començament de la.
Pendent tota, lo Hohwald a conegut coma una station touristique de reputacion mondiala. Qualques Rics Strasbourgeois e installan la siá residéncia secondaire e cèrtas granjas an condicionat en pension o en otèl.
Qualques Personalitats importantas del mond politic o artistic, coma Sarah Bernhardt (1844-1923), l'actor Benoît Constant Coquelin dicha Coquelin aîné (1841-1909), lo maréchal Joffre (1852-1931), lo cancelièr Konrad Adenauer (1876-1967) o encara la reina Juliana dels Païses-Bassas (1909-2004) #far del Hohwald lo sieu luòc de villégiature pendent la polida estacion. Émile Mathis (1880-1956), lo constructor dels automobilas Mathis ne detla dins-doas-guèrras (fabricas a La Meinau, barratz sud-oèst de Estrasburg) #qu'a bastit la villa Mathis, typique de l'estil Art déco dels ans trenta – a causa de la architecte Armand-Albert Rateau – que # vendiá se ressourcer e ont aculhiá las personalitats politicas e industrialas de la epòca.
Lo Hohwald A recobert per una vasta estenduda de bòscs, aperaquí 9/10,#que la granda part ne aperten a la vila de Estrasburg.
Les premiers habitants du Hohwald se fixent semblent-t-il après la guerre de Trente Ans. La ville de Strasbourg propriétaire des terrains encourage la venue d'immigrés de Suisse (anabaptistes pour la plupart) pour s'établir dans la contrée. Ils s'établissent le plus souvent vers les chaumes pour y pratiquer l'élevage et défricher les terres. Ils construisent peu à peu des fermes et des scieries pour exploiter le bois, qui deviendront par la suite des hameaux. Mais le territoire ne se développe véritablement qu'à partir de la moitié du.
À partir du, Le Howald sort de son isolement grâce à la construction de routes et d'une voie ferrée. Une station climatique voit le jour et de nombreuses personnalités de toute l'Europe y viennent au début du.
Pendant tout le, le Hohwald est connu comme une station touristique de renommée mondiale. Quelques riches Strasbourgeois y installent leur résidence secondaire et certaines fermes sont aménagées en pension ou en hôtel.
Des personnalités importantes du monde politique ou artistique, comme Sarah Bernhardt (1844-1923), l'acteur Benoît Constant Coquelin dit Coquelin aîné (1841-1909), le maréchal Joffre (1852-1931), le chancelier Konrad Adenauer (1876-1967) ou encore la reine Juliana des Pays-Bas (1909-2004) firent du Hohwald leur lieu de villégiature pendant la belle saison. Émile Mathis (1880-1956), le constructeur des automobiles Mathis dans l'entre-deux-guerres (usines à La Meinau, quartier sud-ouest de Strasbourg) qui a construit la villa Mathis, typique du style Art déco des années trente – due à l'architecte Armand-Albert Rateau – dans laquelle il venait se ressourcer et où il accueillait les personnalités politiques et industrielles de l'époque.
Le Hohwald est recouvert par une vaste étendue de forêts, environ 9/10,dont la grande partie appartient à la ville de Strasbourg.
.aarp
(American Association of Retired Persons, "associacion americana dels retirats") es un nom de domeni generic depausat per l’associacion americana AARP. Es en servici dempuèi lo 3 de novembre de 2015.
Capitala
Capitala (var. capitau) es lo nom donat a la vila qu'es sèti d'un govèrn, local o nacional.
L'administracion francesa remplaça lo tèrme de capitala per aquel de capluòc (var. capluec, caplòc, chapluòc, chapluec) (en francés chef-lieu) per las circonscripcions interioras a l'Estat francés: regions, departaments e cantons.
Bonbon a la violeta
thumb|Bonbon a la violeta Las violetas de Tolosa son de leceriás elaboradas amb de flors frescas de violetas, de la varietat violeta odoranta, cristallizada dins lo sucre, especialitat de Tolosa.
Caracteristica
Lor fabricacion es fòrça delicata çò que la fa rara e cara. D'unas son de cruscar e d'autras, mai sovent mens afinadas, servisson per decorar los dessèrts. Existís tanben a Tolosa de bonbons parfumats a la violeta dichs « bonbons a la violeta ».
Varianta
En Espanha, existís un pichon bonbon, dich caramelo de violeta, d'une talha de dos centimètres en forma de violeta de cinc petals. Foguèron d'en primièr fabricats per Vicente Sola, en 1915, dins sa pasteleriá madrilenca,.
.courses
("corses", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 25 de febrièr de 2015.
Solivella
Solivella es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Khan (títol)
Khan (var. can) es un títol que significa « dirigent » en mongòl e en turc. Probablament utilizat per lei Jurchens tre lo sègle V, foguèt portat per de caps de clans e de tribüs nomadas de l'estèpa eurasiatica. Lo territòri dirigit per un khan es generalament dich « khanat ».
Hermerswiller
Hermerswiller (oficialament en francés, çò meteis en alemand estandard) o Hemersweiller (nom ancian) es una anciana comuna alsaciana. Dempuèi 1974, es una comuna associada de la comuna de Hoffen. Administrativament, es del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst de l’estat francés.
Geografia
Es de la region naturala d’Oltrabòsc (Unteremwàld en alsacian, Outre-Forêt en francés), al nòrd del bòsc de Hagenau, en Alsàcia Bassa.
Istòria
En 1974, es annexada per Hoffen que ne ven comuna associada.
Ferrand Magellan
Ferrand Magellan (Fernão de Magalhães [fɨɾˈnɐ̃ũ dɨ mɐgɐˈʎɐ̃ĩʃ] en portugués) (estiu de 1480 – 27 d'abril de 1521, Mactan) es un explorator e un navegaire portugués de la premiera partida dau sègle XVI.
Au servici dau rèi Carles Quint, organizèt una expedicion destinada a trobar la rota deis espècia de l'oèst en contornejant America. Maugrat de dificultats importantas, capitèt de passar lo Destrech de Magellan e l'Ocean Pacific. Puei, assaièt de desvolopar l'influéncia espanhòla en Asia dau Sud-Èst mai sei temptativas d'utilizar lei rivalitats dei rèis localas mau capitèron. Foguèt ansin tuat durant una temptativa de conquistar l'illa de Mactan. Lo rèsta de son expedicion deguèt faciar d'autreis espròvas mai un naviri capitèt de s'entornar en Portugau acabant ansin la premiera circumnavegacion de la Tèrra de l'istòria, çò que permetèt de demostrar d'un biais definitiu la natura esfèrica de la planeta.
Originas
La màger part de la vida de Ferrand Magellan avans la partença de son viatge a l'entorn de la planeta es mau coneguda. En revènge, existís plusors racòntes e cronicas ben documents de son expedicion. Segon leis informacions conegudas, nasquèt vèrs 1480 dins la familha portuguesa dei Magalhães, originària dau nòrd dau reiaume. Sa jovença es pas coneguda e la premiera aparicion de son nom lo designèt coma supletiu e pensionnat reaiau dins la flòta de Francisco de Almeida (vèrs 1450-1510) nomat Vice-Rèi deis Índias Orientalas Portuguesas. Magellan partiguèt ansin de Lisbona lo 25 de març de 1505 per leis Índias. Sota lo comandament d''Afonso de Albuquerque, i participèt a la presa de Malacca en 1511 puei practiguèt lo comèrci deis espècias. Venguèt tanben amic amb l'explorator Francisco Serrão (mòrt en 1521) que participèt ai meteissi campanhas militaras que Magellan.
L'expedicion Magellan
thumb|right|Trajècte de l'expedicion Magellan.
Preparacion
thumb|right|Naviri de fusta bastit sus lo modèl dau Victoria.
Entre 1517 e 1518, l'idèa d'expedicion de Magellan foguèt acceptada per lo govèrn espanhòu. L'objectiu fixat foguèt principalament la delimitacion dei zonas d'influéncia espanhòla e portuguesa definidas per lo tractat de Tordesillas. Per aquò, la descubèrta dei regions desconegudas èra un avantatge major car lei premiereis explorators podián alora realizar una cartografia per defendre leis interés de lor sobeiran. Enfin, Carles Quint considerèt que la dubèrtura d'un camin novèu vèrs lei regions productritz d'espècias podiá èsser una fònt suplementària de revenguts.
Lo 22 de març de 1518, lo comandament d'aquela expedicion foguèt oficialament donat ai capitanis Magellan e Faleiro. Obtenguèron tanben lo monopòli sus la rota descubèrta pendent dètz ans, lor nominacion coma governadors dei territòris descubèrts amb 5% dei revenguts, 5% dei beneficis dau viatge, lo drech de prelevar 1,000 ducats sus lei viatges seguents e la concession d'una illa, levat dei sièis pus ricas. Lo finançament de l'expedicion foguèt assegurat per lo rèi. Teniá cinc naviris, 237 òmes d'equipatge e doas annadas de norridura :
Lo trajècte de lòng dau continent american
Lo debanament de l'expedicion es fòrça ben conegut gràcias au jornau tengut per l'Italian Antonio Pigafetta que serà entre lei subrevisquents a la fin de l'expedicion. Son racònte permet de documentar leis eveniments quotidians dau viatge e sus lei ponchs de vista deis autreis oficiers. D'efiech, sembla qu'au mens tres comandants de naviris èran ostils ai projèctes de Magellan.
La premiera partida dau viatge foguèt marcada per la traversada sensa problema de l'Ocean Atlantic, l'exploracion de la costat d'America dau Sud e la mutinariá de tres capitanis còntra Magellan en abriu de 1520. Aquela revòuta foguèt entraïnada per lei reviradas enregistradas per contornejar America après aver explorat lo litorau en direccion dau sud. Ansin, l'expedicion foguèt obligada de passar lo periòde ivernenc en Patagonia quand Magellan i ordonèt una pausa lo 31 de març de 1520.
La mutinariá aguèt luòc lo 1 d'abriu e toquèt leis equipatges dau San Antonio, dau Concepción e dau Victoria. Dins aquò, amb l'ajuda dau sieu equipatge e d'aqueu dau Santiago, Magellan capitèt de rebutar leis atacas e de reprendre lo contraròtle dei naviris mutins. Mendoza foguèt tuat per suspresa per l'alguazil de la mission, Quesada foguèt executat e Cartagena foguèt abandonat sus lo ribatge amb lo prèire Pedro Sánchez de la Reina. Quarante autrei marins foguèron condamnats puei amnistiats per Magellan que podiá pas executar totei lei mutins sensa comprometre lo succès de l'expedicion.
Lo passatge vèrs l'Ocean Pacific
thumb|right|Trajècte de l'expedicion Magellan au sud d'America.
Lo passatge vèrs l'Ocean Pacific foguèt la segonda etapa majora dau viatge de Magellan. Foguèt marcada per la pèrda dau Santiago mandat en reconoissança après l'ivèrn austrau, la desercion dau San Antonio en seguida d'una mutinariá novèla e per la descubèrta dau Destrech de Magellan. Aqueu passatge necessitèt un mes per passar entre lei bauç e lei fiòrds de la region. La mutinariá dau San Antonio foguèt l'òbra de son equipatge qu'arrestèt son comandant, Àlvaro de Mesquita, e s'entornèt en Espanha.
La traversada de l'Ocean Pacific e la mòrt de Magellan
La traversada de l'Ocean Pacific comencèt a la fin de 1520 e ocupèt la màger part de l'an 1521. Fòrça dura, foguèt, au contrari d'una opinion frequenta, ben preparada per Magellan qu'ordonèt la constitucion de resèrvas de viures e d'aliments permetent de limitar l'aparicion de l'escorbut. Pasmens, degun conoissiá la talha giganta de l'ocean de passar e, per complicar, la situacion l'azard de l'exploracion alunchèt lei naviris deis illas pus importantas. Ansin, Magellan descurbiguèt un ocean vuege sensa endrech per s'avitalhar levat de quauqueis atòls desertics. Lei resèrvas de norridura comencèron de mancar entraïnant la mòrt ò l'incapacitat de plusors marins avans l'arribada a Guam lo 6 de març de 1521. Aquò permetèt a l'expedicion de s'avitalhar e de se dirigir vèrs l'illa d'Homonhon dins lei Filipinas.
Magellan comencèt d'explorar l'archipèla e assaièt d'utilizar lei rivalitats entre principats de la region per mostrar la poissança espanhòla. Obtenguèt rapidament la conversion au cristianisme dau rèi de l'illa de Cebu en cambi de la conquista militara de l'illa de Mactan. Lo 27 d'abriu de 1521, Magellan desbarquèt donc sus l'illa amb un grop de 60 òmes equipats de fusius. Pasmens, en inferioritat numerica, foguèron rebutats e Magellan foguèt tuat amb d'autrei marins. Quauquei jorns après aquela revirada, lo rèsta de l'expedicion foguèt empoisonat ò atacat durant una recepcion organizada per lo rèi de Cebu desirós de restablir sa reputacion dins la region. Solament 113 òmes poguèron quitar l'illa. Aquò representava dos equipatges e la Concepción foguèt donc abandonada e cremada lo 2 de mai davant l'illa de Bohol.
Lo retorn vèrs Espanha
Après la mòrt de Magellan, l'expedicion se dirigiguèt vèrs l'Ocean Indian e capitèt de trobar d'espècias per s'entornar en Euròpa. Pasmens, en causa dei degalhs causats per lo viatge, un naviri deguèt restar per realizar de reparacions e son equipatge foguèt capturat. Lo rèsta partiguèt vèrs Portugau onte lei subrevisquents i arribèron lo 6 de setembre de 1522. Quauquei presoniers rintrèron tanben pendent leis annadas seguentas.
D'efiech, après la cremada de la Concepción, lei naviris Victoria e Trinidad arribèron ai Molucas onte poguèron se cargar d'espècias. Pasmens, durant lor partença, una intrada d'aiga foguèt descubèrta dins la Trinidad. Obligat de reparar, lo naviri demorèt dins la region enterin que lo Victoria rintrèt en Euròpa sota lo comandament d'Elcano. Lo viatge foguèt murtrier e solament 18 sus 60 òmes arribèron vivents en Portugau après la traversada de l'Ocean Indian. Foguèt lo premier naviri que capitèt lo torn dau mond. De son caire, la Trinidad deguèt restar quatre mes dins leis illas dau sud-èst asiatic. Sota la direccion de João Lopes de Carvalho, assaièron d'anar en America Centrala, mai l'equipatge foguèt tocat per divèrsei malautiás. Foguèt finalament capturat per lei Portugués que prenguèron 20 presoniers. Dotze rintèron en Portugau quauquei setmanas après l'arribada dau Victoria.
Consequéncias e eiretatge
thumb|right|Carta de [[1561 amb lo tèrme Ocean Pacific.]]
Lei consequéncias de l'expedicion de Ferrand Magellan foguèron nombrosas. La pus importanta foguèt la demonstracion definitiva de l'aspècte esfèric de la Tèrra qu'èra ja sospichat dempuei l'Antiquitat. Au nivèu geografic, realizèt la premiera exploracion europèa de l'Ocean Pacific e li donèt son nom actuau. Reconoguèron tanben divèrsei litoraus e descurbiguèron d'illas. Trobèron pereu lo passatge dau Sud-Oèst e mai se lo Destrech de Magellan es pas una rota maritima fòrça utilizada.
Aquela expedicion donèt un prestigi imens a Magellan que fa uei partida dei navegaires pus famós de l'istòria umana. Ansin, recebèt mai d'un onor. Per exemple, au sègle XIX, lei doas galaxias satellitas de la Via Lactèa visiblas dempuei l'emisfèri sud foguèron dichs Nívols de Magellan. Dos cratèrs de la Luna e un cratèr de Mart pòrtan tanben lo nom dau navegaire portugués.
Saint-Martin-du-Boschet
Saint-Martin-du-Boschet es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
الاردن.
الاردن. (al ordon, còdi punycode: .xn--mgbayh7gpa) es lo nom de domeni d'Internet en arabi reservat per Jordania. Es per ara pas utilizat.
Imen
left|thumb|200px|Imen Imen (mei conegut deu son nom grèc : Amòn) qu'ei un diu egipcian de Oaset (Tebas) considerat com diu deu só. Per aquesta rason, quan l'importància deu son culte be creishè, que ho associat per sincretisme dab Ra (lo diu só d'Iono - aperada Eliòpolis arron peus grècs) entà formar ua divinitat navèra : Imen Ra (Amòn Ra).
Diu segondari durant l'Empèri Ancian, lo son culte que ganhè ua grana importància religiosa e politica dab la vaduda de la soa ciutat de Oaset com capitau deu país.
Lo punt culminant d'aqueth arrajada que ho la XVIIau dinastia (durant l'Empèri Navèth) qui ne ho lo diu tutelar.
Economia de las Maldivas
L'economia de las Maldivas foguèt durant fòrça sègles totalament dependenta de la pesca e d'autres produchs marins. Es per aquò que la pesca es estada e demòra encara la principala ocupacion de la populacion.
Valinor
vinheta|Valinor segon una interpretacion. Valinor (La Tèrra dels Valar) foguèt lo reialme dels Valar a la terra d'Aman, ont marchèron quora Melkor los forabandiguèt d'Almaren,Dins lo mond fictiu creat per J.R.R. Tolkien,. La vila mai importanta del reialme es Valimar, ont demoran los valar e los vanyar. Dos vilas importantas mai son Alqualondë e Tirion, vilas ont demoran los teleri e los noldor. Lo reialme tanben a una illa abitada prèp de la còsta orientala, nomentada Tol Eressëa.
Geografia
Cada valar a son pròpri domeni a Valinor ont demora e pòt cambiar l'environament se vòl. Yavanna, la valia de la natura, la creissença e l'abondància, demora als camps del sud de l'illa. Al nòrd-èst d'aqueles camps viu lo vala de la caça, Oromë, als Bòsques d'Oromë plens d'animals salvatges. Nienna, la valia solitària de la tristesa e la paciéncia, viu isolada a l'oèst de l'illa a las Cambras de Nienna ont plòra totjorn e agacha la mar. Al sud de las Cambras de Nienna i a las Cambras de Mandos. Mandos, fraire de Nienna, es lo vala del mai enlà e totes los que mòron i arriban. Amb Mandos i viu la sieuna femna Vairë la Teisseira, que tèis los fils del temps.
A l'èst de las Cambras de Mandos i a lo lac de Lorellin, a dins son centre i a l'Illa d'Estë. Al sud de l'illa de la valia i a los jardins de Lorien, son marit e vala dels somis.
Al nòrd i a los ostals d'Aulë lo Fabra, marit de Yavanna, e, a la fin, al nòrd-èst i a los Ostals de Manwë e Varda, lo matrimòni dels valar mai poderoses.
A l'oèst i an los Dos Arbres de Valinor, Telperion e Laurelin.
Musica Rock
Lo rock es un genre musicau derivada del Rock 'n' Roll.
Valinor
Geografia
Aprés la casuda de Numenor, las tèrras immortalas fogueron cambiada a Arda pr'amor que caliá que los òmes i poguèssen arribar mai. Solament los elfs podián i arribar a travèrs del Camin Drech, amb lors vaissèls que podián sortir del mond e arribar fins a Valinor.
Musica Rock
Lo Rock 'n' Roll
Lo rock 'n'roll apareguèt en 1951 als Estats Units amb lo discjòquei (DJ) Alan Freed qu'animava una emission apelada Moondog's Rock And Roll Party. Foguèt la primièra difusion del rock n'roll a una larga audiença.
Valinor
Geografia
Cal confondre Valinor amb las forèsts de Lorien a la Tèrra Mejana, creats pel quite vala.
Musica Rock
Lo Rock Punk
Las rasigas del punk venon de las annadas 60 amb lo genre Rock garage dels Stooges e MC5 seguit de la scèna de Nòva York del mitan de las annadas 70 amb The New York Dolls e The Ramones.
Mas es al Reialme Unit, en Alemanha, França e Belgica que lo movement Punk comencèt vertadièrament a partir de 1976 amb los Sex Pistols e The Clash.
Lo punk tornèt apareisser al mièg de las annadas 90 als Estats Units mas dins una version pus comerciala e politicament corrècta : The Offspring, Green Day, Rancid o NOFX.
.boat
("batèu", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 25 de febrièr de 2015.
Thumeréville
Thumeréville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
.an
.an es lo nom de domeni d'Internet per las Antilhas Neerlandesas.
Thumeréville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.an
La dissolucion de las Antilhas Neerlandesas, lo 10 d'octobre de 2010, amb la creacion dels estats de Curaçao e Sint Maarten dobrís camin cap a una supression per l'ISO del còdi de país an e doncas a la supression del domeni. Lo 15 de decembre de 2010 l'ISO definiguèt tres còdis per remplaçar .an: .cw per Curaçao, .sx per Sint Maarten e .bq per las Illas BES. Lo 20 de decembre, los tres domenis son enregistrats per l'IANA, mas pas encara delegats.
Referéncias
Toppdomän
Thumeréville
Istòria
Vilatge de l'anciana província del Barrois. Lo luòc ocupat a l'ora d'ara per la municipalitat #èsser, dempuèi la, lo banc de la distincion de las comtes de Ficquelmont. Es n'efièch a la localizacion d'un tuc avoisinante #que s'elevava lo sieu castèl. Quand un vilatge #començar as édifier, #èsser alavetz primitivement designat per aquel nom
.study
("estudi", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 25 de febrièr de 2015.
Thumeréville
Istòria
Per l'intermediari d'aquela illustra familha, Thumeréville #que controtlava un immens domeni, dintrava en l'Istòria.
Lo castèl #desaparéisser en un incendi mas aquel son totjorn los armoiries dels Ficquelmont que la municipalitat utiliza, darrièr écho de la siá longa istòria.
Village de l'ancienne province du Barrois. Le site occupé actuellement par la commune fut, dès le, le siège de la seigneurie des comtes de Ficquelmont. C'est en effet à l'emplacement d'une colline avoisinante que s'élevait leur château. Lorsqu'un village commença à s'édifier, il fut alors primitivement désigné par ce nom
Par l'intermédiaire de cette illustre famille, Thumeréville qui contrôlait un immense domaine, entrait dans l'Histoire.
Le château disparut dans un incendie mais ce sont toujours les armoiries des Ficquelmont que la commune utilise, dernier écho de sa longue histoire.
L'Esparra
L'Esparra (Lesparre-Médoc en francés) es una comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de Noèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Saint-Épain
Saint-Épain es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
L'Esparra
Geografia
L'Esparra se tròba sus l'anciana Levada, au crotzament entre Leda, Medòc viticòla e Medòc landescòt (autament dit Lanas de Gasconha).
Saint-Épain
Geografia
thumb|Granda Carrièra de Sant-Epain Situada a 35 quilomètres al sud de Tors e a 27 quilomètres a l'èst de Chinon, la jos-prefectura #que depen, ne cobrís tot l'oèst del scenari de Santa-Maure ; a limitat per las municipalitats seguentas :
L'Esparra
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Saint-Épain
Geografia
thumb|Grande Rue de Saint-Epain Située à 35 kilomètres au sud de Tours et à 27 kilomètres à l'est de Chinon, la sous-préfecture dont elle dépend, elle couvre tout l'ouest du plateau de Sainte-Maure ; elle est bornée par les communes suivantes :
Morganucodon
Morganucodon ère un petit tetrapod classat coma un mamifèr preïstoric e conegut per un fossil trapat en estrats deth triassic superior d'Euròpa e Asia.
L'Esparra
Istòria
An retrobat de las traças d'aucupacion neolitica dens la comuna, notadament au lòc d'Uish. Mèi tard, pendent l'Antiquitat, quòra plusiors braç de l'estuari vinèvan dincas a çò qu'es adara au mitan de la peninsula, un pòrt estut creat, en un endreit nomat Metilium, e una via de comunicacion menent dinc a Bordèu, la Levada, estut traçada. A l'epòca de Carlesmanhe, disen qu'un permèir casterar estut bastit, per se botar a l'abric de las atacas daus Normands. La Tor d'Aunor domina la fortaressa dita l'Aunor de l'Esparra.
Morganucodon
Ua taupa demest dinosaures
Aguest petit animal, damb es mesures d'ua taupa o boha dometjaua, ei considerat coma un des mamifèrs mès ancians que jamès an demorat ena Tèrra. Er hèt ei que demest es mamaliformes deth triassic e deth jurassic, morganucodon ei un des mès coneguts gràcies as rèstes classades laguens era espècia Morganucodon oehleri e trapats en estrats deth triassic superior en eth Pais de Galas.
L'Esparra
Istòria
Pendent l'epòca anglogascona, l'Esparra vengut un centre politic, militar e comerçant, amèi una etapa sus la via de Sent Jacme. Au XII° siègle, trobèvan a l'Esparra un segrat destinat aus sent-jaqués e un espitau dedicat a sent Leunard, tanben a destinacion daus pelegrins. En 1239, quò's lo convent de Sent Francés qu'es creat. En 1265, una carta en occitan menciona que privilègis son autrejats aus ciutadans se renonçan a se constituir en comuna :  Ne feràn entre eths establiment, ni feràn sagèth, ni comunia...  Lo XIII° siègle estut tanben lo siègle de dus trobadors dau virat, Aimeric de Belenoi, neishut a l'Esparra e coneishut dens tots los país d'òc, e Pèir de Corbian, d'origina medoquina. De cap a 1363, lo senhor de Florimont, senhor de l'Esparra, se'n angut en crotzada, e multipliquèt en seguida las activitats guerrèiras ; lo considèran coma un grand òme dens l'istòria locala. En 1415, a la mòrt de Guilhèm-Amaniu de Madalhan, la senhoria de l'Esparra torna au conestable de Bordèu. Après la bacsarra de Castilhon, son mantuns a se disputar la senhoria : comtes de Labrit, de Matinhon, ducs d'Epernon e de Gramont.
Morganucodon
Ua taupa demest dinosaures
Aguestes despulhes includissen ua esqueleta plan ben conservada e tanben un cran es maishères e dents deth quau an podut confermar qu'aguest petit animal seguesse classat coma un mamifèr. Eth morganucodont ère probablaments un animal de costumes nocturnes que minjava insectes e d'autes invertebradi.
L'Esparra
Istòria
Au XVIII° siègle, l'Esparra ven lo shèite de la subdivision dau Medòc, a la plaça de Sent Laurenç. En 1790, la comuna es promudada cap de districte ; en 1800, ven sosprefectura. Au XIX° siègle, las comunas vesinas de Sent Arlòdi e Uish li son restacadas, portant la populacion esparrina a 3500 abitants. L'Esparra damòra quauque temps a l'escartat daus grands axes. Adara, sa populacion es de 5200 personas mès la majora partida trabalha dens l'aglomeracion bordalesa. Los servicis d'urgéncia son menaçats d'èster transferits a Bordèu, la situacion medoquina es donc un chic preocupanta.
Per çò dau torisme, pòden vesitar lo donjon de l'Aunor de l'Esparra, sol a damorar dau vielh castèth (desmantelat a la Revolucion), qu'aculhís un musèu.
Tivenys
Tivenys es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Aliaga
vinheta|Aliaga (Teruel) vinheta|Aliaga (Teruel)
Aliaga es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
.ไทย
.ไทย (tai, Tailàndia, còdi punycode: .xn--o3cw4h) es lo nom de domeni d'Internet en tai per Tailàndia, en servici dempuèi 2010.
Referéncias
Toppdomän
Leiterswiller
Leiterwiller (oficialament en francés, Leitersweiler en alemand estandard) o Leutersweiler (nom ancian) es una anciana comuna alsaciana. Dempuèi 1974, es una comuna associada de la comuna de Hoffen. Administrativament, es del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst de l’estat francés.
Geografia
Es de la region naturala d’Oltrabòsc (Unteremwàld en alsacian, Outre-Forêt en francés), al nòrd del bòsc de Hagenau, en Alsàcia Bassa.
Montbouy
Montbouy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre e Vau de Léger.
Leiterswiller
Istòria
En 1974, es annexada per Hoffen que ne ven comuna associada.
Cotonièr
thumb|cotonièr Lo cotonièr es un arbust del genre Gossypium, qu'aparten a la familha de las malvacèas, originària de las regions tropicalas e subtropicalas, i a diferentas espècias autoctònas en America, Africa o Índia. Del cotonièr es eissit lo coton
Montbouy
Geografia
thumb|left|Loing e lo canal de Briare a Montbouy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Montbouy Es lo banc d'una Marida de las Templiers a. En 1307 (an del procès dels Templiers) es Jean de Thara o de Tara #que n'es lo précepteur. Un Robert de Montbouy es egalament citat en lo Procès contra templarios, document d'acusacion establida pels clèrgues del pape.
Montbouy est le siège d'une Maison des Templiers au. En 1307 (année du procès des Templiers) c'est Jean de Thara ou de Tara qui en est le précepteur. Un Robert de Montbouy est également cité dans le Processus contra templarios, document d'accusation établi par les clercs du pape.
Soulles
Soulles es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Huttendorf
Hüttendorf  en alemannisch (Huttendorf en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Istòria
L'invasion de las Pandours en l'an 1744 : en los registres de sépulture de la parròquia se tròban dos actes de defalhiments #que testifiquen de la preséncia de soldats « Pandours » dins lo vilatge :
Viola (genre vegetal)
Las violetas (var. viuleta, vriuleta, vriulheta, mamòi) e las pensadas son de plantas erbacèas vivaças de la familha de las violacèas qu'apartenon al genre Viola. Las violetas son de còps apeladas «èrbas de la Trinitat»
Huttendorf
Istòria
L’invasion des Pandours en l’an 1744 : dans les registres de sépulture de la paroisse se trouvent deux actes de décès qui témoignent de la présence de soldats « Pandours » dans le village :
Viola (genre vegetal)
Espècias
Lo genre Viola se descompausa en dos gropes caracterizats generalament per la disposicion dels petals :
سورية.
سورية. (as soriïa, còde punycode: .xn--ogbpf8fl) es lo nom de domeni d'Internet en arabi reservat per Siria. Es per ara pas utilizat.
Viola (genre vegetal)
Espècias
Las pensadas an balhat de varietats orticòlas de flors grandas. Las espècias son nombrosas, 500 espècias repartidas dins lo mond, e fòrman d'ibrids nombroses que rendon la determinacion de còps delicata.
Espècias europèas
I a 91 espècias europèas dont 19 en França, 22 en Soïssa e 15 en Belgica
Cultura
La violeta a besonh d'un sol neutre o calcari, pro umifèr e plan drenat. Es presenta sus l'integralitat dels continents. Se pòt reproduire de tres biaisses diferents :
La violeta florís a la prima per la màger part de las espècias e a la davalada se las condicions climaticas o permeton (alternància de nuèches frejas e de jorns cauds ensolelhats).
Las varietats orticòlas de pensadas son d'ibrids Viola x wittrockiana. Existisson tanben de varietats orticòlas nombrosas (cultivars) de viola odorata.
Utilizacion
La violeta odoranta s'utiliza :
Divèrs
Violeta es un pichon nom de femna. Aqueste nom es festat lo 5 d'octobre, a la Santa Flor, coma los autres pichons noms florals.
Napoleon Bonapart foguèt escaissat Paire La Violeta per sos soldats al moment de son sejorn a l'illa d'Èlba, perque deviá tornar amb las violetas, es a dire amb la prima. Aquesta flor foguèt apuèi lo signe de raligament dels bonapartistas pendent los Cent Jorns.
L'imatge de la violeta imperiala tornèt aparéisser en França jol Segond Empèri quand las Palmas Academicas adoptèron aquesta color en 1866. Violetas imperialas es tanben lo títol d'una opereta interpretada per Luis Mariano, d'en primièr sus la scèna del teatre Mogador puèi a l'ecran dins un filme de Richard Pottier en 1952, e que l'accion se situa jol Segond Empèri.
Existís una Confrariá de la violeta a Tolosa. Aquesta vila tanben es apelada la Ciutat de las violetas, perque la produccion d'aquesta flor i èra fòrt importanta. La Violeta es una de las recompensas decernidas per l'Acadèmia dels Jòcs Florals de Tolosa.
En Itàlia, la violeta es l'emblèma de la vila de Parma.
Lo Mont
Lo Mont pòt èsser :
Allepuz
Allepuz es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Reiaume Armèni de Cilícia
vinheta|La bandièra de los reis armènis. .
Lo Reiaume Armèni de Cilícia èra un estat medievau fondat en Cilícia per de refugiats armènis après l'invasion dei reiaumes armènis per lei seljokidas au començament deis ans 1070. Creat en 1080, dispareguèt en 1375 amb sa conquista per lei Mamelocs. Sa capitala èra Sis.
Fred Rogers
Fred Rogers (n. 1928, m. 2003) foguèt un actor e productor de television american.
Ritzingen
Ritzingen (alemand estandard; Réitzéngen en dialècte francic; Ritzing en francés) es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst. Es ara comuna delegada de la comuna novèla de Manderen e Ritzingen.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montastruc de Salias
Montastruc de Salias (Montastruc-de-Salies en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Montastruc et Saint-Martin [nom a quina epòca ? probablament après 1790] qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Pàmias. Eth vocable dera glèisa qu'es Nòsta Dauna de Lanas (Lanas, actuau caplòc dera comuna, ath nòrd-oèst deth vilatge de Montastruc qui a pas de glèisa). En 1790, Montastruc qu'èra deth canton d'Aspèth, en eth an X deth canton de Salias.
Pendent eth Ancian Regime, era parròpia de Sent Martin (de Comenge), ath nòrd dera comuna, qu'èra dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Pàmias. Eth vocable dera glèisa, annèxa de Montgalhard de Saliás, qu'es Sent Martin. En 1790, qu'estó comuna deth canton d'Aspèth.
Shenh Devath, vilatge dera comuna, ath nòrd de Shenh Dessús, comuna, qu'estó ua comuna deth canton d'Aspèth en eth an II.
Hèstas de la Sent Fermin
Las hèstas de la Sent Fermin (en gascon, e en lengadocian las fèstas de la Sant Fermin) que's hèn pendent 9 dias a Pampalona (Navarra, Bascoat, Estat Espanhòu). Que s'apèran en castelhan las Sanfermines e en basco Sanferminak.
Aqueras hèstas cosmopolitas qu'atraçan entre 1 500 000 de personas, segon las chifras de la municipalitat de Pampalona en 2017, e 3 000 000 segon d'autas estimacions. Que s'ageish donc d'ua de las mei bèras hèsta d'Euròpa e deu monde.
Galeria deus dius d'Egipte
Galeria deus dius de l'Egipte antica
Hèstas de la Sent Fermin
Lo monde que's sòlen vestir de blanc (pantalons, camisa o quessòt) e de roi (cinta e carrat). Aqueste tradicion qu'arremontaré a las guèrras carlistas espanhòlas deu sègle XIX, on los soldats carlistas navarrés, tròp praubes tà's pagar l'unifòrma, que's hicavan un carrat arroi entà s'arreconéisher. Lo blanc e lo roi son tanben las colors deu Carlisme.
Las hèstas que començan dab lo lançament deu txupinazo (fusada) deu balcon de la mairia de Pamplona enlà, au mieidia deu 6 de julhet e que s'acaban a miejanueit deu 14 de julhet dab la cançon d'adiu en castelhan Pobre de mí.
Ua de las activitats mei corruda de las hèstas de Sent Fermin qu'ei l'encierro, qui consisteish en ua corsa de 849 mètres au davant deus taurs qui comença au baish de la còsta de Sent Domenge e qui's feneish a las arènas de la vila. Que's hèn cada matin, a ueit òras trucantas, deu 7 au 14 de julhet. Los encierros qu'an ua durada mejana d'entre duas i tres minutas. Que i a hèra sovent herits e a còps, mei rialament totun, morts.
Las Sanfermines qu'èran hèstas tradicionaus, de tipe basco-gascon, qui arremontan mantuns sègles endarrèr, mes qui vadón hèstas mondialament arreconeishuda au sègle XX. Qu'estó l'escrivan estatsunenc Ernest Hemingway, dab lo libe The sun also rises (1926), que hasó de la celibritat internacionau de las hèstas pampalonesas.
Sent Sarnin e Sent Fermin enter Tolosa e Pampalona
Que i avó, despuish bèth temps, ua confusion dens la tradicion populara enter Sent Fermin (neishut apr. en 272-mòrt en 303) e Sent Sarnin qui son tots dus los Sents Patrons de Pampalona. Lo Sarnin (Saturninus, en latin, Saturnino o Cernín en castelhan), com lo Fermin, que viscó a Pampalona au sègle III. Qu’estó eth qui convertí la familha deu Fermin au cristianisme e que batiè lo petit Fermin dab l’aiga d’un potz  anomenat desempuish "el pocico de San Cernín". Aqueth potzet, situat ala dreta de la glèisa San Saturnino a Pampalona, qu'ei tampat au dia de uei, mes que i a ua placa de bronze qui vs'ac senhala. Segon çò qui nos condan las actas de Suri (Passio Saturnini), lo Sarnin que deishè Pampalona tà Tolosa deu temps deus cònsols Gratius e Decius, en 250. Que i fondè la prumèra comunitat crestiana, de la quau ne vadó l’avesque. Un bèth dia (lhèu a l'an 257), Sarnin qu’arrefusè de's juntar a la ceremonia deu sacrifici d’un taur qui’s debanava sus la terraça deu Temple Capitòli de Tolosa (situat on ei la plaça Esquiròl de uei) en aunor de Jupitèr. Furiós, los pagans qu'estaquèn l’avesque au taur per ua còrda, que hoetèn lo taur tà que devarèssò tots los escalèrs, ço qui non manquè pas de tuar l’avesque e de despatracar lo son còs. Lo taur que corró per las carrèras de Tolosa cap tau nòrd e la bèstia qu’estó tuada, segon la tradicion, deu costat deu barri qui prenerà mei tard lo nom de Matabuòu, en sovier d'aquera istoèra. Duas hemnas de la comunitat cristiana que s’aucupèn d’amassar las rèstas de l’avesque dispersadas pendent la corruda e que las enterrèn, plan d'esconudas, de nueit, au lòc exacte, segon la tradicion, on serà bastida la glèisa de la Nòsta Dauna deu Taur, carrèra deu Taur, enter la plaça del Capitòli e la plaça Sant Sarnin.
Lo culte entà Sent Sernin que vadó mei anar mei popular. Tolosa que vedó arribar romius de pertot. De tant popular qu'èra vadut lo Sent qu'a la fin deu sègle IV, l’avesque de Tolosa Sent Silvi que decidí de bastir ua glèisa mei bèra a quauques 200 mètres de la capereta primitiva (aquesta darrèra qu'ei vaduda la glèisa Nòsta Dauna del Taur) tà i poder caber tots los pelegrins. Qu'èra atau qui's comencè la construccion de la basilica Sent Sarnin, la basilica romanica mei grana deu monde.
Lo Fermin, eth tanben, que deishè Pampalona entà anar a Tolosa, on estó ordenat caperan peu Sarnin, puish, que se n'anè tà Picardia. Que vadó avèsque d’Amians, on se morí martirizat, per decapitacion, en 303 e on i estó enterrat. Lo culte de Sent Fermin, qui ei tanben lo Sent Patron d'Amians, que sembla estar manlhevat peus Navarrés deus Picards. Quant au culte de Sent Sarnin, qu'estó probablament introdusit a Pampalona peus abitants deu barri pampalonés dit Burgo San Cernín, poblat a l'edat miejancèra per Francos (Occitans). D'aulhors, los prumèrs fòrs de Pampalona qu'estón escriuts en occitan. La tradicion que comencè de's har quauquas confusions enter San Saturnino, vadut San Cernín, e San Fermín.
Las corsas deus taurs, l 'encierro, per las carrèras de Pamplona, qui començan quan las campanas de la glèisa San Cernín e'n hèn senhau, que commemoran la corruda deu taur a Tolosa. Lo prumèr dia d'aqueras Sanfermines que correspon dab lo dia de Sent Fermin, enqüèra que la victima n’estó lo Sarnin e non pas lo Fermin. Que cau totun arremarcar lo dia de Sent Sarnin qu'ei lo 29 de noveme, mes n'èra pas la data ideau tà hèstas d'aqueth tipe. Qu'estó causit donc ua data a l'estiu.
Los Occitans e las Sanfermines
Au delà deu ligam enter Sent Sarnin e Sent Fermin, numerós que son los Occitans, sustot Gascons, qui vienen a las hèstas de Pampalona. Segon l'ofici de Torisme de Pampalona, los abitants deu sud de la França qu'arrepresentan mei de la meitat deus toristas qui van a las hèstas, çò qui significan detzenats de milièrs de hestaires.
Aquò qu'explica la creacion de las hèstas de Baiona, suu medish modèle, en 1932. Au delà, lo blanc e roi navarrés qu'estón adoptats dens las hèstas bèras de Gasconha (Dacs, Ortès...)
Tanben las hèstas deu capdulh de la Navarra qu'influéncian escrivans occitans deu sègle XXI com Sèrgi Javaloyes (Pobre de mí, 2000), o los hrairs Eric e Nicolau Rei Bèthvéder (Blanc e Roi, 2002)
Cambridge (Massachusetts)
vinheta|L'Ostau comunau de Cambridge
Cambridge (pronóncia anglesa [ˈkeɪmbrɪdʒ]) es una vila que s'atròba dins l'Estat de Massachusetts, ais Estats Units d'America, dins lo comtat de Middlesex. Es vesina de Boston.
Pertatja son nom amb la vila anglesa de Cambridge, mai pertatja tanben amb ela la particularitat d'èstre una vila universitària, qu'aculisse notadament l'Universitat Harvard e lo Massachusetts Institute of Technology (MIT).
Quintanilla de Onsoña
Generalitat
Quintanilla de Onsoña ei una vila d'Espanha, situada ena region istorica de Castelha e Leon.
Lassà
Lassà (tibetan: ལྷ་ས་, lha sa; transliteracion fonetica en chinés: 拉萨, Lāsà) es una vila-prefectura, capitala de Tibet, region autonòma de la Republica Populara de China dempuèi 1965.
Capitala del reialme de Tibet a partir del sègle VIIen, puèi de l'Ü-Tsang a partir de l'èra de la fragmentacion, Lassà foguèt lo sètge del governament del Ganden Phodrang sota lo règne a l'encòp religiós del 5en dalai lama e temporal del mongòl Güshi Khan sota lo Khanat qoshot, puèi sota la tutela]] de la dinastia Qing e enfin dins lo Tibet independant de facto del 13en dalai lama al sègle XX.
La vila s'es desvelopada al pè del mont Gephel. Lo palais de Potala, l'ancian palais d'ivèrn del dalai lama, e le palais de Norbulingka, l'anciana residéncia d'estiu, son, amb lo temple de Jokhang, classats al patrimòni mondial per l'UNESCO.
تونس.
تونس. (tunis, còdi punycode: .xn--pgbs0dh) es lo nom de domeni d'Internet en arabi reservat per Tunisia. Es per ara pas utilizat.
Liborna
Liborna (Libourne en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
thumb|left|Liborna en [[Gironda (departament)|Gironda]] La vila de Liborna se tròba au juntèt d'Eila e de Dordonha, au còr deus celebres vinhaus de Sent Milion e de Pomairòu.
Personalitats ligadas amb la comuna
Robèrt Boulin, avocat e òme politic, foguèt cònsol de Liborna.
Daucus carota
La pastanaga o la carròta (Daucus carota) es una planta, cultivada o pas, que se'n consumís la raiç quand es cultivada. Fa partida de la familha de las Apiaceae, abans coneguda amb lo nom d'ombellifèras.
Aquesta planta biennala es cultivada coma annala. I a tanben de varietats silvèstras. De varietats cultivadas son atestadas tre l'antiquitat ; al sègle XVII los olandeses ne seleccionèron d'autras de color iranjada e rogenca (de per abans èran negras o violacèas). La germinacion es dificila pr'amor que fòrça granas son pas viablas e la creissença es fòrça lenta. An besonh d'èsser deserbadas de manièra eficaça per que las plantulas se desvolòpan en primièr dapasset. Son cultivadas en rengada dins d'òrts o ben en cultura extensiva. An besonh de tèrras moflas e sablonencas per que la racina cresca coma cal. Lo terren pòt pas èsser peirós ni pòt i aver fòrça fems pr'amor qu'alavetz las raices forcan.
Del punt de vista nutritiu son importantas per lor contengut ric en betacarotèn, precursor de la vitamina A e contenon pauc de lipids e de proteïnas. Provesisson una energia de 40 calorias per cada cent gramas.
Arnac (Lemosin)
Arnac (Arnac-la-Poste en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Arnachons.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion d'Arnac en Nauta Vinhana e dins lo canton de Sent Sepise.
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Arnac pòt venir dau nom d'òme gallés Arnos, o benlèu d'un autre nom gallés, *Artonos, de Artos, ors, emb lo sufixe -acum, latinizacion dau sufixe celtic -*ako-. Seriá donc una propietat rurala d'origina gallo-romana.
Al segle XVIIIe chauguèt destriar totas las comunas dichas Arnac. Sus lo chamin grand reiau París - Tolosa, lo vilatge acelava un relais de pòsta. Aqueste completèt lo nom de la comunautat. Recentament la comuna aguèt de defendre sos servicis de proximitat, sa pòsta, en menaçant de retirar lo tèrme “la pòsta”. Arnac conservèt son burèu de pòsta.