cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tractat de Verdun
Lotari, Loís lo Germanic e Carles lo Cap-pelat que's s'autregèn respectivament los reiaumes de Frància Mejana (o Lotaríngia), de Frància Orientau e de Frància Occidentau.
A l'origina, Lotari qu'ensagè d'eretar sol de l'empèri en bèth pelejar contre los sons dus hrairs (qui s'èran aligats dab lo Jurament d'Estrasborg, 842). Fin finala, qu'avó d'acceptar lo Tractat de Verdun en bèth acabar atau la guèrra de succecion.
Seugy
Seugy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aramon (vitatge)
L'aramon es un vitatge de rasims negres que foguèt massissament plantat en Lengadòc e Rosselhon mai que mai après las atacas de filloxèra de la fin del sègle XIX. Entre la fin del sègle XIX e los ans 1960 èra lo vitatge mai plantat de França, mas las plantacions se demesiguèron de contunh a partir de la mitat del sègle XX. Aramon foguèt tanben plantat en Argeria e Argentina, mas endacòm mai aguèt pas la popularitat que teniá en Lengadòc. L'origina d'aqueste vitatge es Provença o Lengadòc. L'aramon es un vitatge conegut per sa productivitat enauçada, e un rendement que pòt aténher 400 ectolitres per ectara. Se caracteriza per sas grapas gròssas e nombrosas que de còps pòdon rebalar fins al sòl. Per aquesta rason èra escaissat.
Wirwignes
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
La municipalitat fa partida del Parc natural regional dels Caps e Marais de Opale. Se situa a aperaquí de la façada littorale (Còsta de Opale e Mange).
La commune fait partie du Parc naturel régional des Caps et Marais d'Opale. Elle se situe à environ 14 km de la façade littorale (Côte d'Opale et Manche).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Wingles
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Boën-sur-Lignon
Boën-sur-Lignon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region d'.
Treignat
Treignat (nom en francés) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Toponimia
Treinat XIII, Trainhacus 1327 < NP Trajanus + acum. E. Negre
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Chamousset
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Muraz
La Muraz en arpitan (La Muraz en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Franchy
Saint-Franchy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat #portar provisoirement lo nom de Franchy-los-Fougères.
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune porta provisoirement le nom de Franchy-les-Fougères.
Canton de Montclar de Carcin
Lo canton de Montclar de Carcin es una anciana division administrativa de Carcin, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Montalban, lo departament de Tarn e Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Dempuèi 2015, totas las comunas son del canton novèl de Tarn-Tescon-Carcin Verd (burèu centralizator : La Bastida Sent Pèire). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian (bas carcinòl).
Istòria
Los cantons de Montclar e de Borniquèl se creèron en 1790 dins lo districte de Montalban, dins l'Òut.
En 1801, lo canton de Montclar foguèt conservat e lo de Borniquèl suprimit.
Donzac (Brulhés)
Donzac  (Donzac en francés) es ua comuna d'Agenés, en Brulhés, administrada peu departament de Tarn e Garona de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. A la termièra de la Lomanha.
Flines-lès-Mortagne
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Donzac (Brulhés)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Canton de Montclar de Carcin
Istòria
A las eleccions departamentalas del 22 de març de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-273 del 27 de febrièr de 2014, lo canton foguèt suprimit.
Busèth
Busèth (Buzet-sur-Baïse en francés) es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Buzel (ecclesia Sanctae Fidei de ~), en 1009, Buzet (ecclesiae Sanctae Fidei de ~), en 1016, Busello (Sancti Petri de ~), en 1028, 1092, Baiza jus (prope ~), au sègle XIII, Buzed (prope ~), au sègle XIII, Buzetum (prope ~), au sègle XIII, Buzeto (de ~), cap a 1204, Buzet (in honore, in castra de ~), en 1259, Buseto (de ~), en 1288, Buzet (prior de ~), en 1300, Buzeto (prior de ~), en 1326, Buzeto (capella Beate Marie de ~), en 1326, Buset, en 1383, Buseto, en 1389, Buzet, en 1390, Buzet, en 1407. La prononciacion es [by'zɛt (de ba'izə)]. Dauzat imagina « l'ancian provençal » boza/buza, « bosa », dab lo sufixe -ellum. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, postula un nom germanic Bositto.
B. Boyrie-Fénié constata que lo mot prepausat per Dauzat pòt dificilament nommar un vilatge e que Bositto, de Negre, conven pas pr'amor deu vocalisme de la purmèra sillaba [e, çò qu'es mèi significatiu, è de la segonda sillaba es dobèrt], mès se garda de prepausar la basa. Lo sufixe es -ellum. Per Busi e Busiet, Miquèu Grosclaude prepausava lo nom latin d'òme Busius. Dauzat accèpta tanben Busius per Buzy-Darmont. Busius + -ellum doneré *Busièth, çò que conven pas. Un derivat *Busus es benlèu pas impossible. Lo gallés boutios, present dens Bouze-lès-Beaune, o lo germanic Boso aurén donat meilèu *Bosèth, mès lo passatge de -o- etimologic a -u-, aumens a la pretonica, es banal en occitan. Auta possibilitat : lo nom germanic Budo que Grosclaude e Le Nail causeishen per Buson.
Marcilly-Ogny
Marcilly-Ogny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Physarum polycephalum
Physarum polycephalum, subrenommat « blòb » dins la francofonia, es una espècia unicellulara que viu dins los mitans fregs e umides coma los tapís de fuèlhas mòrtas de las selvas o la fuste mòrt.
Bec-de-Mortagne
Bec-de-Mortagne es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Valloire
Valloire en arpitan (Valloire en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
De las traces gallo-romaines an #èsser trobada. Lo étymologie de Valloire a conversat. L'explicacion la mai difonduda en essent Vallis Aurea, la vallée d'aur. « L'aur » #que n'es question es pas pas lo metal, mas reexpedeix probablament a l'exposicion #que ne dispausa la vallée, #çò que retia las culturas particularament productivas. Cela explicariá en partida lo fach que lo lindal dels 3,000 abitants i aja #èsser ressortit al (qualitat de vida probablament mai facila, atractiu de populacions).
Des traces gallo-romaines ont été trouvées. L'étymologie de Valloire est discutée. L'explication la plus répandue étant Vallis Aurea, la vallée d'or. « L'or » dont il est question n'est pas le métal, mais renvoie probablement à l'exposition dont dispose la vallée, ce qui rendait les cultures particulièrement productives. Cela expliquerait en partie le fait que le seuil des 3,000 habitants ait été dépassé au (qualité de vie probablement plus facile, attrait de populations).
Lavau (Auba)
Lavau  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Auba de la region de Champanha-Ardena.
Geografia
Lavau Es situar ne alba e es environar per pont sant ostal e la capèla santa luc
Lavau est situer en aube et est entourer par pont saint marie et la chapelle saint luc
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Trinòt d'Artosta
thumb|400px|Lo trinòt d'ArtostaLo Trinòt d'Artosta (var. trenòt d'Artosta) dens la vath d'Aussau en Bearn, qu'ei un trin toristic qui arreliga lo lac de Fabrèja e la soa gara de la Sageta a 1240 m.
Uei trin toristic, que ho creat peus Camins de Her deu Mieidia a l'escadença de la bastida (ener 1920 e 1932) de la retienguda d'Artosta.
Flêtre
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Flêtre En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
thumb|left|Flêtre dans son canton et son arrondissement|180px==Istòria==
Los registres archéologiques realizadas en lo moment del bastiment de la linha TGV an trobat de fòssas, una ret de fossés, de las sépultures a incinérations e de las ceramicas de l'epòca gallo-romaine, al luòc dich Pismeerschen.
En lo cartulaire del abbaye de Sant-Bertin (804), Flêtre a trucat Flitrinium, Fleternes en una chartres de 1085.
Les fouilles archéologiques réalisées lors de la construction de la ligne TGV ont trouvé des fosses, un réseau de fossés, des sépultures à incinérations et des céramiques de l'époque gallo-romaine, au lieu dit Pismeerschen.
Dans le cartulaire de l'abbaye de Saint-Bertin (804), Flêtre est appelé Flitrinium, Fleternes dans une chartres de 1085.
Ayette
Ayette es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Haybes
Haybes es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Flers-en-Escrebieux
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
200px|left|thumb|Flers-en-Escrebieux en lo sieu costat e lo sieu arrondissement Situada entre e Auby près de la Autoroute A21 e sus la linha de Beguts cap a.
La municipalitat compren tres caseriux :
Aqueles dos darrièrs Caserius an creat per l'expansion miniére
200px|left|thumb|Flers-en-Escrebieux dans son canton et son arrondissement
La commune comprend trois hameaux :
Ces deux derniers Hameaux sont créés par l'expansion miniére
Istòria
Lo escrebieux èra un lac, uèi drainé.
Antany Vilatge agricòla, la vila s'es virada cap a las nòvas indústrias e las zònas d'activitats multiplas.
La creacion dels caserius de "Pont de la Deule" e "lo Villers" a las XIX e a ligat a l'espleitacion de las minas e sustot a aquela de la Companhiá de la Escarpelle
Le nom de Flers remonte au Xe siècle, le complément de l'Escrebieux fut ajouté au début du XXe siècle.
Autrefois village agricole, la ville s’est tournée vers les nouvelles industries et les zones d'activités multiples.
La création des hameaux de "Pont de la Deule" et "le Villers" aux XIX et est liée à l'exploitation des mines et notamment à celle de la Compagnie de l'Escarpelle.
Beauvoir-en-Lyons
Geografia
Comuna del país de Bray, Beauvoir-en-Lyons es la una de las mai grandas municipalitats de Seine-Maritim de per la siá superficie. Es egalament la una de las municipalitats los mai anautitas del departament. Lo bourg a situat a 15 km de Forges-las-Aigas, 41 km de Roan, 12 km de Gournay-en-Bray e a 7 km de Argueil.
Commune du pays de Bray, Beauvoir-en-Lyons est l'une des plus grandes communes de Seine-Maritime de par sa superficie. C'est également l'une des communes les plus hautes du département. Le bourg est situé à 15 km de Forges-les-Eaux, 41 km de Rouen, 12 km de Gournay-en-Bray et à 7 km d'Argueil.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Treteau
Treteau es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Martres (Gironda)
Martres (Martres en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Forto de Martres, en 1096, parochia de Marci, en 1307-1317, de Marcis, en 1307-1317. Martres, ven dau latin eclesiastic martyres o martyrem, « martir ». Lo nom prenguèt lo sens de « cementèri » per associacion entre lo culte daus sents martirs e lo culte daus mòrts,.
Lit e Micse
Lit e Micse (Lit-et-Mixe en francés) qu'ei ua comuna gascona de Marensin o Maransin situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Lit e Micse qu'es chafrada "La grana dauna deu Maransin".
Geografia
thumb|left|L'eglisa de St Vincenç de Micse La comuna de Lit e Micse que’s tròba dens lo Maransin, a la termièra deu Bòrn. La Mar Grana qu’es a 9 km a sococ deu vilatge. Las comunas vesias que son : Sent Delian a bisa, Husar e Lo Binhac a só lhevant, Linça e Vièla-Sent Gironç au mijorn. La rota departamentau 652 aperada "rota deus lacs", que traversa lo vilatge deu nòrd au sud. La destota de l'estanh d'Usar que's vuita dens lo corrent de Contis, sus la "plana de Pijon". Tots dus que separan lo Bòrn deu Maransin. Dinc au sègle XIX, la plana de Pijon e los marescs qui bordejan uei lo corrent de Contis, qu'èran tot en aiga.
Gentilici
Los abitants de Lit que son los Lités, e los de Micse que son los Micsés.
Toponimia
La prononciacion qu'es [lite'miksə]. Las fòrmas ancianas que son (per Lit) Sancta Maria de Lit aus sègles XI-XII, Noste-donne de Lit o -de Lito, en 1515, Lict (mapa de 1630), Lit (mapa de 1638), Let (mapa deu ducat d'Albret), Le Lict (mapas de 1651 e deu sègle XVII, shens data), Lit (mapas deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e de 1733; (per Micse) Sanctus Vincentius de Mixa, en latin, aus sègles XI e XII, Missa, en latin, Mixe (mapas deu sègle XVII, shens data, de 1638, deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e de 1733).
Per Dauzat, lo nom qu'es escur; lo gascon lit, « lis » (Palai) non convien guaire.
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'interprèta lo nom dab lo gascon lit, « bròi, causit, agradiu ».
Aqueras explicas ne son pas realistas. Lo nom de Lit s'explica simplament per l'anciana arriba de mar; lo latin litu qu'a lo sens d'« arriba d'un flume o d'un lac, lòc de desbarcament ». Micse qu'èra probablament l'anciana estacion de Mosconum citada dens l'Itinerari d'Antonin, mès l'origina deu nom qu'es escura. Se n'es pas un rencontre d'azard, qu'es a arreligar dab lo país de Micse en Baisha Navarra, Amikuze en basco; mès lo sens d'aqueth nom n'es pas coneishut. Qu'es probablament un nom aquitanic per Bénédicte Boyrie-Fénié.
Economia
Dinc a la plantacion sistematica de pins entà fixar las dunas e assecar los marescs, la comuna qu'èra cobèrta de dunas sus la mieitat oèst ; a l'èst qu'èran lanas paishudas per tropèths d'aulhas. Uei, lo pinhadar que capèra la comuna aus 85%. Lo bòi e la gèma qu'an hèit víver lo monde dinc a las annadas 1970.
Lòcs e monuments
Uei enqüèra, la memòria d'aquera hèira qu'es güeitada per ua hèsta campèstra organizada peu quartièr de Micse. Lo musèu creat per lo "Club de l'Amistat" en 1987, que muisha mei de 2000 ostilhs e objèctes, balhats per la gent de las Lanas. Dens ua cosina, ua crampa, ua granja... personatges vestits dab la pelha deu dimunge o de trabalh, que nse tornan miar cent ans ad en arrèr. Projeccions videos que'ns muishan l'evolucion deu trabalh deus camps e deus pins : totas las òbras deus gemèrs que son estadas filmadas avant que n'agin completament dispareishut. La pesca a la pinassa e la caça que son tanbei evocadas. thumb|right|L'eglisa de Nòsta Dauna de Lit Si la construccion de la tor carrada fortificada e data deu sègle XII, lo campanèr qu'es estat hauçat au sègle XIX, e dotat d'ua agulha hòrt particulara, en 1904. Dehens, que trobam quauques curiositats :
La pesca a la pinassa
Aquera pesca a la pinassa tradicionau de la còsta aquitana qu'es enqüèra viva a la plaja deu Cap de l'Òmi, e tanbei a Contis. En partint de la còsta, la pinassa que desplega la traïna (hilat) en mar e que torna a tèrra arron avéisher descrivut un arc de cerc. Trajat peus dus caps, aqueth hilat qu'es halat suu sable.
Wimille
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Baon
Baon es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Nòtas
<references group=N/>
Saint-Gratien-Savigny
Saint-Gratien-Savigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Germain-Chassenay
Saint-Germain-Chassenay es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En decembre 1367, Lo Bour Camus, un cap viari, i aguèt capturat dins lo castèl de Beauvoir per las gents del pòrti de Borbó.
Moncey
Moncey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Saint-Germain-Chassenay
Istòria
La municipalitat actuala es sortida de la reünion, en 1830, de las municipalitats de Sant-Germain-de-Viry e de Chassenay ; la primièra #portar provisoirement, al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), lo nom de Viry-la-Montanha.
En décembre 1367, Le Bour Camus, un chef routier, fut capturé dans le château de Beauvoir par les gens du duc de Bourbon.
La commune actuelle est issue de la réunion, en 1830, des communes de Saint-Germain-de-Viry et de Chassenay ; la première porta provisoirement, au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), le nom de Viry-la-Montagne.
Toulon-sur-Allier
Toulon-sur-Allier es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Geografia
La municipalitat de Toulon-sus-Aliar se situa en lo departament del Aliar, al sud de Molins, sul marge drech del Aliar, una dels darrièrs rius sauvatges d'Euròpa. La municipalitat se situa a la encreuament de dos aisses viaris màgers : la RN 2007 (anciana RN 7) e la RCEA (Expedís Centre Euròpa Atlantic). A l'oèst, se tròba un païsatge de plana, lo val d'Aliar #que se situa en una resèrva naturala (resèrva naturala del Val d'Aliar), e a l'èst un païsatge de bocage. Toulon Se situa al limit del Bocage bourbonnais, a l'oèst, e de la Sologne bourbonnaise, a l'èst.
La commune de Toulon-sur-Allier se situe dans le département de l’Allier, au sud de Moulins, sur la rive droite de l’Allier, une des dernières rivières sauvages d'Europe. La commune se situe au croisement de deux axes routiers majeurs : la RN 2007 (ancienne RN 7) et la RCEA (Route Centre Europe Atlantique). À l'ouest, on trouve un paysage de plaine, le val d'Allier qui se situe dans une réserve naturelle (réserve naturelle du Val d'Allier), et à l'est un paysage de bocage. Toulon se situe à la limite du Bocage bourbonnais, à l'ouest, et de la Sologne bourbonnaise, à l'est.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Toulon-Sus-Aliar #èsser un important luòc de produccion de poteries gallo-romaines. Divèrsas campanhas de registres condusits a partir de la sus la localizacion del talhièr dels potiers Gallo-Romains de Toulon-sus-Aliar #metre a jorn un grand nombre de poteries e figurines dins tèrra blanca. Aqueles figurines son visibles al musèu Anne de Beaujeu a Molins.
Pendent lo periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat #prene lo nom de Mont-la-Lei.
Toulon-sur-Allier fut un important site de production de poteries gallo-romaines. Plusieurs campagnes de fouilles conduites à partir du sur l'emplacement de l'atelier des potiers Gallo-Romains de Toulon-sur-Allier mirent au jour un grand nombre de poteries et figurines en terre blanche. Ces figurines sont visibles au musée Anne de Beaujeu à Moulins.
Pendant la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune prit le nom de Mont-la-Loi.
Facundo Cabral
Facundo Cabral (22 de mai de 1937, La Plata - 9 de julhet de 2011, Ciutat de Guatemala) èra un cantaire, un escrivan e un filosòf argentin assassinat en 2011 en Guatemala.
Abandonat per son paire avans sa naissença, deguèt desmainatjar ambé sa maire e sei sèt fraires e sòrres dins lo sud dau país. En 1946, faguèt un lòng plantier per anar demandar un trabalh au president Perón. Capitèt de s'introdurre dins lo palais presidenciau e de parlar au president que donèt un trabalh a sa maire. La familha anèt alora s'installar a Tandil dins la region de Buenos Aires. Dins aquò, la jovença de Facundo Cabral foguèt fòrça malaisada e l'enfant venguèt marginau e alcoolic. Arrestat, rescontrèt un jesuista en preson e aprenguèt de legir e d'escriure. Puei, un an avans sa liberacion, capitèt de s'escapar. Durant son evasion, un vagabond l'inicièt a la religion que venguèt una tematica importanta de son òbra artistica.
En 1959, s'installèt a Mar del Plata e i venguèt cantaire per lei toristas sota lo pseudonim d'El Indio Gasparino. En 1970, la cançon No soy de aquí, ni soy de allá li donèt una celebritat internacionala. Durant la dictatura militara de 1976-1983, foguèt obligat de s'exilar en Mexic. S'entornèt dins son país en 1984 e l'UNESCO lo nomèt « Messatgier mondiau de la Patz » en 1996.
Foguèt assassinat en Guatemala per un grop d'òmes desconeguts que mitralhèt son veïcul. Segon la polícia guatemalenca, èra pas la buta vertadiera de l'ataca e leis assasins volián en realitat tuar l'òme d'afaires Henry Fariña Fonseca que se trobava tanben dins la veitura.
Nançois-sur-Ornain
Geografia
thumb|left|Lo pòble
thumb|left|Le village
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Espinassa (Cantal)
Espinassa (Espinasse en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Lespinassa, al sègle XIV, Rocha al Spinassa, en 1418, Lespinasse, en 1688, Espinasse près Chaudesaigues, en 1784. Espinassa es format delh latin spina, « espina, boisson espinós, luòc embartassat, plen de boissons e d'aronzas », amel sufixe aumentatiu -acia, , descripcion de l'estat delh luòc davant que l'eissarten. La prononciacion es [espi'nasə] a Espinassa e a Liutadés, [espi'nasɔ] a Jabrun e a Las Vèrjas.
Nòtas
<references group="N"/>
François Levasseur
François Levasseur (mòrt en 1652, Illa de la Tartuga) èra un oficier de marina eiganaud de la premiera mitat dau sègle XVII. Conquistèt l'illa de la Tartuga per lo còmpte de França.
Engenhaire militar de formacion, emigrèt sus l'Illa de Sant Cristòl dins lo corrent deis annadas 1620. I venguèt lo cap d'una companhiá de la milícia avans d'èsser nomat en 1639 director dei fortificacions de la colonia.
En 1640, foguèt mandat amb un centenau d'òme sus l'Illa de la Tartuga per Philippe de Longvilliers de Poincy, luòctenent-generau dau rèi de França dins la region deis Antilhas. Ne prenguèt lo contraròtle gràcias a la feblessa de la preséncia anglesa e au sostèn de la populacion, principalament formada de colons francés. Puei, bastiguèt de fortificacions importantas per tenir l'illa e se preocupèt d'i favorizar l'arribada de fremas europèas. En 1648, rebutèt una ataca anglesa. Pasmens, foguèt assassinat quatre ans pus tard per sei luòctenents lassats de la rigor e de la disciplina impausadas sus l'illa.
Comunautat de comunas de Carcin Verd-Avairon
La Comunautat de comunas de Carcin Verd-Avairon es una intercomunalitat, carcinòla, situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Son còdi SIREN es 200 066 884.
La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian (bas carcinòl).
Istòria
La comunautat de comunas de Carcin Verd-Avairon se creèt lo 1èr de genièr de 2017, a la seguida de l'Esquèma de Cooperacion Intercomunala (SDCI) e de l'arrestat del 9 de setembre de 2016. Resulta de la fusion entre doás comunautats de comunas : thumb|380px|center|L'anciana CC de Laissas e Val d'Avairon thumb|380px|center|L'anciana CC del Carcin Verd
Composicion
thumb|500px|center|Mapa de la comunautat de comunas.
thumb|500px|center|Mapa de las densitats de populacion.
Sent Simeon
Sent Simeon (nom segon la toponimia; en francés Saint-Simeux) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Naix-aux-Forges
Naix-aux-Forges es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
Nais-a los-Forges a situat en la vallée de la Ornain, 8 km en amont de Ligny-en-Barrois.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La vila de Nais - del latin Nasium - es sortida del desplaçament del luòc de nautor de la oppidum de Boviolles, ocupat pel pòble gaulois dels Leuques, cap a la vallée tota prèpa e se #desvolopar rapidament dempuèi lo començament de l'aucupacion romaine. Aquela vila gallo-romaine, #que los vestigis se n'estendon a l'ora d'ara sul territòri de tres pòbles faches l'objècte en aquel moment de nombrosas investigacions e investigations en lo domeni archéologique e porg de nombroses arguments per considerar e classificar aquela coma cap de-luòc de vila a l'Anautit-Empèri.
A la prima de l'an 612, Thierry II #amassar a Langres una armada, en venent de totas las províncias de lo sieu reialme e se dirigís per Andelot cap a Nais. Après aver-i preses lo fòrt de Nais, se pòrta fins a la vila de Toul e se n'apodera.
La cité de Naix - du latin Nasium - est issue du déplacement du site de hauteur de l'oppidum de Boviolles, occupé par le peuple gaulois des Leuques, vers la vallée toute proche et se développa rapidement dès le début de l'occupation romaine. Cette ville gallo-romaine, dont les vestiges s'étalent actuellement sur le territoire de trois villages fait l'objet en ce moment de nombreuses recherches et investigations dans le domaine archéologique et fournit de nombreux arguments pour considérer et classer celle-ci comme chef-lieu de cité au Haut-Empire.
Au printemps de l'année 612, Thierry II réunit à Langres une armée, venant de toutes les provinces de son royaume et se dirige par Andelot vers Naix. Après avoir pris le fort de Naix, il se porte jusqu’à la cité de Toul et s'en empare.
Sauzelles
Sauzelles es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Simon Juda Onorat
Simon Juda Onorat (en francés Simon-Jude Honnorat; Alòs, 3 d'abril de 1783 – Dinha, 31 de julhet de 1852) foguèt un mètge, naturalista e subretot lexicograf occitan que se coneis mai que mai per son elaboracion d'un dels diccionaris mai complets sus la lenga d'òc que servirà de modèl a Frederic Mistral.
Biografia
Onorat nasquèt en 1783 a Alòs dins una familha tradicionalista facha de masièrs e proprietaris rurals. La Revolucion Francesa menèt a la fugida del capelan del vilatge qu'ensenhava lo francés. Aital Onorat se vegèt preservat d'una aculturacion que l'auriá portat a un collègi de capitala per i far d'estudis. Dins son ensag de melhorar son francés e de poder establir de comparanças amb l'occitan, s'interessèt al diccionari d'Achard. Quand los trebols de la Revolucion s'arrestèron un pauc, partiguèt estudiar a Grenòble puèi a París ont aprenguèt la medecina. Ailà frequentèt maites occitans e descobriguèt mai tota l'istòria e la produccion en lenga d'òc. A la fin de sos estudis, Onorat s'installèt coma mètge a Alòs pr'aquò i demorèt pas gaire que l’educacion de sos mainatges lo portèt a s'implantar a Dinha.
Vallères
Vallères es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre e Vau de Léger.
Geografia
Lo bourg de Vallères se situa sul scenari en dominant la vallée de la Loire.
Vallères Es una municipalitat de 1016 abitants, situada a 23 quilomètres de Tors e a qualques encablures de la Loire e del Doncas que.
Vallères Se tròba suls aisses touristiques Azay la Cortina/Villandry e Rigny-Ussé/Villandry.
Lo celèbre castèl de Azay la Cortina es a 6 quilomètres, aquel de Villandry amb los sieus magnifics jardins a 3 quilomètres, Langeais a 10 quilomètres e Chinon a 25 quilomètres.
Le bourg de Vallères se situe sur le plateau dominant la vallée de la Loire.
Vallères est une commune de 1016 habitants, située à 23 kilomètres de Tours et à quelques encablures de la Loire et du Cher.
Vallères se trouve sur les axes touristiques Azay le Rideau/Villandry et Rigny-Ussé/Villandry.
Le célèbre château d'Azay le Rideau est à 6 kilomètres, celui de Villandry avec ses magnifiques jardins à 3 kilomètres, Langeais à 10 kilomètres et Chinon à 25 kilomètres.
Le territoire communal s'étend sur 1470 hectares. Les habitations, reliées par 22 kilomètres de voirie, sont surtout présentes dans les vallées (Picard, Mortaise, Fouchault, Moulinet, Robichère, du Vau...) et sur le plateau (Bourg, Bobinière, Giberdière...).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Calinhac
Calinhac (Calignac en grafia mistralenca e en francés) es una comuna agenesa de Gasconha situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [kali'ɲat]. las fòrmas ancianas son : parrochia Sancti Stephani de Calinhac au sègle XIII, parrochia de Calinhaco, en latin, au sègle XIII, de Calinhaco, en latin, en 1279 e 1281, Calignac en 1286, capella Sancti Stephani de Calinhaco, en latin, en 1326.
Poker d'ase
thumb|Dats per jogar al poker d'ase
Lo nom poker d'ase ven de la melhora combinason possible (5 dats mostrant un As)
Se jòga amb cinc dats que las fàcias figuran de cartas de jòc: ase, rei, dama, vailet, dètz e nòu. La tòca èra de realizar de combinasons coma al poker. Las combinasons possibles son aquela del Poker, amb qualques variantas dugudas a la natura dels dats (per exemple, i a pas de « color ») : Las mans pòdon èsser constituidass en un, dos o tres lançats. Existís de fòrça variantas del jòc.
Golinhac
Golinhac, (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Caüsac (Òlt e Garona)
Caüsac, o Caisac, prononciat adara [kεj'za] (Cahuzac en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd (probablament), administrada per lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Dauzat e Rostaing postulan *Cadusiacum, d'un nom d'òme gallo-roman *Cadusius, del gallic Cadus, emb lo sufixe -acum. Astor òpta per *Caducius, nom d'òme gallic, a partir de Cadusius e Ernèst Negre per un nom de persona roman Cabutius (los dos citats per Bénédicte Boyrie-Fénié). Bénédicte Boyrie-Fénié, que cita doás atestacions escritas, Cauzac (Sancti Martini de ~), en 1153, e Cauzac en 1643, accèpta lo nomen Cabutius, -b- intervocalic passant a [w], emb lo sufixe -acu. Lo resultat seriá una fòrma emb iatus, Caüsac, venguda *Caisac (prononciacion actuala [kεj'za]). B. Boyrie-Fénié conselha la fòrma grafica Caisac, pus près de la realitat orala. Pels divèrs Cahuzac, Xavier Delamarre causís tanben Cabutios seguit del sufixe -acon, cabutiācon. Los noms Cabutius, Cabutō son atestats e venon d'una soca celtica cab- « gola, morre ».
Istòria
La comuna vesina de Castilhonés èra considerada al còp coma de la diocèsi de Sarlat e de la diocèsi d'Agen. Sembla que per Caisac i aja pas de dobte e la parròquia èra perigòrda, ; lo canonge Durengues, istorian de la diocèsi d'Agen, qu'escriu sus Castilhonés, ditz logicament pas ren de Caisac.
Lo Mas Sagran
Lo Mas Sagran o puslèu Lo Mas Segran (Le Massegros en francés) es una anciana comuna gavaudanesa situada dins lo departament de Losera e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Dempuèi lo 1èr de genièr 2017, es comuna delegada e capluòc de la comuna novèla de Massegros Causses Gorges (nom francés), amb Sent Roma de Dolanh, Sent Jòrdi de Lebejac, Lo Recós e Las Vinhas.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion, relevada a La Tieula e al Recós, es [lu mase'grɔ] e lo gentilici es [luj mase'grizes]. Lo nom es explicat per l'idèa de « massa gran [grɔ] » (sembla una etimologia populara, mas per un ancian microtoponime, es una possibilitat). Notarem çaquelà que i aviá de fièiras del bestial, non pas del blat o autras cerealas. Una contraccion de (Mas) Seguran sembla improbabla, perqué lo nom de persona es provençal e lo de Segura catalan; mas a temps passat ? Una grafia respectuosa de la prononciacion deu téner compte que i a un [-e-], non pas un [-a-], a la segonda sillaba : escriure Lo Mas Segran seriá prudent. La fòrma grafica de la mapa de Cassini, Le Mas Gros, sembla una interpretacion malbiaissuda : -s finala seriá conservada dins la prononciacion locala (cf. [al rre'kus], [lu rre'kus] per Lo Recós).
Istòria
Lo capluòc de canton èra Sent Jòrdi de Lebejac. Lo nom de la comuna èra Inos (en francés), nom d'un vialatge situat a 1500 m del Mas Segran. Lo Mas Segran èra un simple vialatge que se desvolopèt entre la fin del sègle XVII e lo començament del sègle XIX pr'amor de fièiras del bestial que se tenián mai d'un còp dins l'annada, sul camin gran entre Milhau e Mende per Chanac. En 1839, Lo Mas Segran ven al còp capluòc de la comuna e del canton.
Féchain
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Geografia
left|3upright=1.5|thumb|Féchain. Féchain es un vilatge situat a 15 quilomètres al sud-es de e a 10 quilomètres al nòrd de Cambrai.
Un net contrast paysager caracteriza la comuna. N'efièch, Féchain a situat al contacte de la vallée de la Sensée, en formant una depression al sud, e del scenari agricòla del Ostrevent al nòrd, #que l'altitud se n'elèva fins a près de 70 mètres.
La vallée de la Sensée representa una coupure naturala al sud del territòri communal. Aquela darrièra, en presentant un fons de vallée fòrça ample e fòrça humide, es fòrça verdoyante : marécageuse, succession de bòsc e de étangs (per la majoritat issus de la extraction de la tourbe) que # lo cors del canal se pèrd. 200px|left|thumb|Féchain dens son canton e son arrondiment
Un net contraste paysager caractérise la commune. En effet, Féchain est situé au contact de la vallée de la Sensée, formant une dépression au sud, et du plateau agricole de l’Ostrevent au nord, dont l’altitude s’élève jusqu’à près de 70 mètres.
La vallée de la Sensée représente une coupure naturelle au sud du territoire communal. Cette dernière, présentant un fond de vallée très large et très humide, est très verdoyante : marécageuse, succession de bois et d’étangs (pour la plupart issus de l’extraction de la tourbe) dans laquelle le cours du canal se perd.
Istòria
Es sus un territòri vorejat al nòrd per un tuc crayeuse relativament anautita, e al sud per la zòna humide formada de la Sensée e las siás étangs que los primièrs abitants de Féchain #trobar tot aquel #que los èra necessari per s'installar : de l'aiga, del bòsc, del gibier, del peis, e dels silex imprescindibles a la confeccion dels esturments.
Qualques generacions se son succedidas sul territòri de la a  (finala del edat del bronze). I an daissat divèrses mégalithes, desgraciadament destruits en lo moment de la Primièra Guèrra mondiala. Qualques traces subsisteixen totun amb sustot lo polissoir, descobèrt en 1968. Vet Aicí probablament perque Féchain se trucava antany Felshen (nom d'origina germanique en significant la pèira).
De pichonas granjas gauloises #èsser erigides a Féchain en lo moment del segond edat del fèrre (dintre la e la ). Divèrses cavòts gaulois atrébates en datant del Anautit empèri romain (dintre lo e lo ) an egalament #èsser descobèrts sul territòri.
De 400 al an mil, los reis francs mérovingiens, de contunh carolingiens administren lo sieu reialme en lo en dividint en comtats. Lo marge esquèrre de la Sensée fa alavetz partida del comtat de Ostrevant. Lo marge sud a repartit entre lo comtat d'Artés e lo comtat del Cambrésis.
De 879 a 884, los vikings saquegin la region. Tornaràn regularament fins a la fin del. En 881, incendien Cambrai, Arras e totes los monastèris de la Scarpe. Louis III, tempta ne va dels arturar fortificant lo luòc de l'anciana fortalesa gauloise de Etrun-Paillencourt.
Al, lo territòri de Féchain es fòrça morcelé. Aital, quatre ostals fòrts son lo banc de distincions éclissées d'ensems ancians mai vasts. N'indigne, la distincion de Féchain possedís un castèl #que se tròba al centre del pòble. La siá existéncia a testificat al (sustot en una gouache de las albums de Croÿ), mas el disparait totalament cap a 1845. Féchain Es alavetz dividit en divèrses fiefs en levant de juridictions desparièrs: lo comtat d'Enaut e lo comtat d'Artés e lo évêché de Cambrai.
Es a aquela epòca que la primièra mencion del vilatge apparait en los tèxtes, dempuèi 1154, en lo cartulaire del abbaye de Vicoigne, jos la forma Fechen. D'unes autres appellations apareisson dins los sègles seguents: Fecen (en 1161, en títols del abbaye Sant-Aubert de Cambrai), Fechaing, Feschen o encara Fecaing.
En 1200, los angleses destruiscan la vila.
Las guèrras del e del  arruïnen a lo sieu torn tota la region. En 1521, François dévaste Bouchain e los sieus environs.
En 1629, Féchain a administrat per Maximilien de Santa Aldegonde, governador de Bouchain.
En 1705, la vila a destruit per un auragan.
Los fils de Antoine, Louis Hyacinthe de Blondel, baron de Drouhot e senhor de Féchain se exile a en lo moment de la revolucion francesa.
En la nuèch de la a la, la glèisa Sant-Vaast es arribat a per la foudre e, malgrat los esfòrces dels paroissiens, brule totalament.
Las consequéncias de la Primièra Guèrra mondiala son encara mai grèus doncas que la municipalitat a destruit a 80%, #çò que ludut val d'èsser decorada de la Crotz de guèrra 1914-1918 amb cita a l'Òrdre de l'armada.
C’est sur un territoire bordé au nord par une colline crayeuse relativement élevée, et au sud par la zone humide formée par la Sensée et ses étangs que les premiers habitants de Féchain trouvèrent tout ce qu’il leur était nécessaire pour s’installer : de l’eau, du bois, du gibier, du poisson, et des silex indispensables à la confection des outils.
Des générations se sont succédé sur le territoire du au  (fin de l’âge du bronze). Elles y ont laissé plusieurs mégalithes, malheureusement détruits lors de la Première Guerre mondiale. Des traces subsistent néanmoins avec notamment le polissoir, découvert en 1968. Voilà probablement pourquoi Féchain s’appelait autrefois Felshen (nom d’origine germanique signifiant la pierre).
De 400 à l’an mil, les rois francs mérovingiens, puis carolingiens administrent leur royaume en le divisant en comtés. La rive gauche de la Sensée fait alors partie du comté d’Ostrevant. La rive sud est répartie entre le comté d’Artois et le comté du Cambrésis.
De 879 à 884, les vikings pillent la région. Ils reviendront régulièrement jusqu’à la fin du. En 881, ils incendient Cambrai, Arras et tous les monastères de la Scarpe. Louis III, tente en vain de les arrêter en fortifiant le site de l’ancienne forteresse gauloise d’Etrun-Paillencourt.
Au, le territoire de Féchain est très morcelé. Ainsi, quatre maisons fortes sont le siège de seigneuries éclissées d'ensembles anciens plus vastes. En outre, la seigneurie de Féchain possède un château qui se trouve au centre du village. Son existence est attestée au (notamment dans une gouache des albums de Croÿ), mais il disparait totalement vers 1845. Féchain est alors divisé en plusieurs fiefs relevant de juridictions différentes: le comté de Hainaut et le comté d'Artois et l'évêché de Cambrai.
Sur le plan religieux, Féchain, qui sera par la suite érigé en paroisse indépendante, n'est en 1128 qu'une dépendance de Fressain.
C'est à cette époque que la première mention du village apparait dans les textes, dès 1154, dans le cartulaire de l'abbaye de Vicoigne, sous la forme Fechen. D'autres appellations apparaissent dans les siècles suivants: Fecen (en 1161, dans des titres de l'abbaye Saint-Aubert de Cambrai), Fechaing, Feschen ou encore Fecaing.
En 1230, Hugues de Waziers, seigneur de Féchain, prend le nom de sa terre et se fait appeler Hugo de Fécang.
Les guerres du et du  ruinent à leur tour toute la région. En 1521, François dévaste Bouchain et ses environs.
En 1629, Féchain est administré par Maximilien de Sainte Aldegonde, gouverneur de Bouchain.
De 1659 à 1748, Antoine Hyacinthe de Blondel Drouhot est le seigneur de Féchain et du Barlet et ses armes, armorial de sable à la bande d’or, sont toujours celles de la commune.
En 1705, la ville est détruite par un ouragan.
Au printemps 1834 Féchain connait une épidémie de choléra.
Flines-lez-Raches
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Féchain
Istòria
Dans la nuit du 24 au 25, l'église Saint-Vaast est atteinte par la foudre et, malgré les efforts des paroissiens, brule entièrement.
Flines-lez-Raches
Geografia
Situada sus la Rota nacionala 50
Située sur la Route nationale 50
Istòria
D'après los registres de l'Estat Civil, aquela municipalitat a portat los noms seguents:
D’après les registres de l’État Civil, cette commune a porté les noms suivants:
Nasr
Nasr (نسر en arabi, valent a dire ) èra, segon l'Alcoran, (71:23) una divinitat aràbia de l'epòca del profèta Noè.
"(Alcoran, 71:23)"
Ferrière-la-Petite
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Contigüe A Ferrière-La-Granda. Situada sus la Solre
Altitud 137m a la parca e 184m al castèl d'aiga
Altitude 137m à la gare et 184m au château d'eau.
Istòria
La descobèrta d'un cementèri mérovingien es una pròva que lo vilatge i aviá viscut dempuèi almens la.
Al, lo vilatge fa partida de la dot de Jeanne d'Enaut #qu'esposa Louis de Châtillon, fils del senhor de Avesnes. En 1224, Balderise de Roisin vend las siás possessions #qu'aviá en fief de Wautier de Avesnes a la abbaye de Hautmont
Ferrière-la-Pichona èra una anciana dependéncia de Ferrière-la-Granda, #que n'a separat a la s|XIV|e}}.
En 1718, dels potiers s'installan a Ferrière-la-pichona. Qualques decenis mai tard, la poterie es vengut la mai importanta activitat economica.
A Lebrun Lamoral de la Vinha bastida una vasta sojorn, venguda comuna pel continuament. #Legar aquel sojorn a lo sieu gendre Charles, senhor de Bousies. Charles i aviá ja creat una faïencerie l'an 1789 a Nimy en Belgica e creèt en 1798 una faïencerie a Ferrière-la-Pichona, #que farà pendent 70 ans, fins a 1868, la reputacion del pòble. Los poteries foncionan fins a 1957, an ont lo darrièr forn se apaga. Dempuèi 1982, mercés a bénévoles, la poterie repren vida en lo musèu de la poterie e de la faïence.
Una autra activitat economica es l'espleitacion del marbre, sustot important cap a la fin de la. thumb|left|L'anciana estacion e lo sentier Maragda Lo 29 d'agost de 1885, la linha de camin de fèrre Maubeuge - Fourmies a inaugurat. Permet als abitants de #trabalhar en lo pol industrial del Val de Sambre. Lo traçat passa per Rousies, Ferrière-la-Granda, Ferrière-la-Pichona, Sars-Poteries, Solre-lo-Castèl, Liessies, Trélon. La seccion Ferrière-la-Granda - Glageon de la linha Maubeuge-Fourmies a foncionat fins a 1972. Dempuèi, l'estacion de Ferrière-la-Pichona es désaffectée. N'en octòbre 2003 a inaugurat sus lo sieu traçat un camin de randonnée, @dénommer « sentier Emeraude », #que per lo continuament a integrat en la « via verda de la Avesnois » #qu'a lo sieu torn formarà un tròç d'un dels Camins de Compostelle, aquel de la Norvègia de la Belgica a Santiago de Compostel·la
Al començament de la guèrra 1914-1918, dempuèi lo retrach de las tropas francesas còlportaira de la Belgica, sobrevingut lo 24 d'agost de 1914, Ferrière-la-Pichona, #qu'èra un centre de resisténcia del camp retranché de Maubeuge, se tròba jos un fuòc de tèsta. I a pas agut de batalha, mas après una sèria d'atacs jornaleres sus las abans-plaças, lo centre de Ferrière-la-Pichona patís lo 6-7 de setembre dels bombardements violentes e tot lo jorn del 7 de setembre dels atacs, abans de capituler lo ser del 7 de setembre. L'endeman, tres batalham de Francés an portat en captivité.
La découverte d'un cimetière mérovingien est une preuve que le village était habité depuis au moins le.
Au, le village fait partie de la dot de Jeanne de Hainaut qui épouse Louis de Châtillon, fils du seigneur d'Avesnes. En 1224, Balderise de Roisin vend ses possessions qu'il tenait en fief de Wautier d'Avesnes à l'abbaye d'Hautmont
Ferrière-la-Petite était une ancienne dépendance de Ferrière-la-Grande, dont elle est séparée au.
En 1718, des potiers s'installent à Ferrière-la-petite. Quelques décennies plus tard, la poterie est devenu la plus importante activité économique.