cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Canton de Las Binals
Lo canton de Las Binals o puslèu de Las Binàs es una anciana division administrativa de Gavaudan, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Mende, lo departament de Losera e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, lo canton foguèt suprimit e passèt en entièr dins lo canton d'Autmont d'Aubrac, puei Peire d'Aubrac (comuna novèla que compren Z-Autmont) venguèt oficialament burèu centralizator. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian gevaudanés.
Composicion
right|thumb|300px|Mapa en francés
Istòria
Los cantons de Las Binàs e de Prensuèjols se creèron en 1790 dins lo districte de Maruèjols.
En 1801, lo canton de Las Binàs foguèt conservat e lo de Prensuèjols suprimit, mas lo site Cassini cita pas de canton de Prensuèjols e plaça la comuna dins lo canton de Sent Sauvador de Peire abans 1801. Error o mudason de chapluòc ?
A las eleccions departamentalas del 22 de març de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-245 del 25 de febrièr de 2014, lo canton foguèt suprimit.
Montuèg
Montuèg (Montech en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Bailleau-l'Évêque
Bailleau-l'Évêque es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Geografia
Los caserius :
Les hameaux :
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'anciana denominacion èra Bailleau-los-Bòsques.
thumb|center|400px|Vista de l'ancian castèl de Allonville e los sieus alententours, sièis en lo masatge caseriu Dallonville sus la municipalitat de Bailleau-l'Avesque. Lithographie De 1696
En lo moment de la Segonda Guèrra mondiala la municipalitat a protegit un depaus de munitions
L'ancienne dénomination était Bailleau-les-Bois.
thumb|center|400px|Vue de l'ancien château d'Allonville et ses alententours, sis dans le hameau Dallonville sur la commune de Bailleau-l'Évêque. Lithographie de 1696
Lors de la Seconde Guerre mondiale la commune a abrité un dépôt de munitions
Sòu melgoirés
Lo sòu melgoirés (en catalan: melgorès; en francés: sou melgorien) èra la moneda dels comtes de Melguer (ara Mauguiò). Sa moneda èra un denièr d'argent qu'aguèt fòrça temps cors dins fòrça regions d'Occitània e de Catalonha.
Valor e composicion
Èra utilizat correntament amb d'autres monedas localas o estrangièras a la província, qu'apartenián totas al sistèma monetari del denier. D'efècte, aquel sistèma qu'èra eretat de l’Empèri Roman, èra utilizat dins l’ensems de l’Euròpa Occidentala.
Quand s'arrestèt de batre l'aur jols Carolingians, demorava pas que de deniers d'argent. Lo denier melgoirés èra completat per de pèças divisionàrias (la malha o obòla, valent ½ denier, e lo « pogés », valent ¼ de denier).
Lo sòu, que correspondiá a 12 deniers e la liura a 20 sòus e 240 deniers èran pas materializat per cap de pèça vertadièra, e servissiá sonque de moneda de compte. Le sòu melgoirés valiá la mitat del sòu tolosenc.
Istòria
S'al començament semblava pas d'èsser qu'una còpia de la moneda de Narbona, dapasset los motius se'n distinguèron. En efècte, la crotz d'origina evolucionèt cap a una crotz caracteristica de la region que se tròba suls sagèls dels evesques de Magalona. Sus las pèças, s'i pòt veiretanben la legenda RAMVNDVS e NARBONA, qu'amb lo pas del temps acabèt per venir illegibla.
Enseguida, los evesques de Magalona, que succediguèron als comtes, batèron de pèças nòvas, que se semblavan a las monedas arabas, per tòca de far mai simple l'exportacion cap a Egipte. Pasmens aquela emission s'arrestèt lèu, que los evesques foguèron acusats pel papa Clemenç VI d'utilizar lo nom de Maomet, alara que demorava encara de rèstes de la premièra emission fins al sègle XIV.
Airal monetari de la moneda de Melguer
S'espandissiá sus mai d'un perçan d'Occitània, e comprenent las principalas vilas seguentas :
Dins las regions al tèrme coma Lemosin e Carladés, lo sòu melgoirés èra en concurréncia amb d'autras monedas que van lo remplaçar.
Atal, segon las monedas mencionadas dins lo Cartulari de Briude, que se'n deu la publicacion a Marcellin Boudet, pendent lo periòde 1146-1210 i aguèt un grand cambi al repècte del periòde entre 1000 e 1045.
Atal, en Velai, en Carladés e en Briudés, durant lo periòde 1146-1210, s'encontrava pas que de men ions dèl sòu del Puèi. Alara dins aquelas regions, al periòde precedent, se podava trapar tanben de mencions a las monedas de Melguèlh e de Valença, e tanben l’aur.
La moneda de Melguer reculèt pas sonque ont èra en contacte amb la moneda del Puèi, mas dins lo centre del Massís central, son airal d'espediement tornant a las regions mai al sud, siá Roergue e le Gavaudan.
Montelhs (Tarn e Garona)
Montelhs (Monteils en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Aulnay-sur-Iton
Aulnay-sur-Iton en normand (Aulnay-sur-Iton en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Libaròs
Libaròs (Libaros en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [liba'ròs] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : de Livaressio, en latin, en 1383-1384, de Livarossio, en latin, en 1405 e ath sègle XV, de Livarios, en 1405 e ath sègle XV, Libaros (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Libaròs que vien deth nom latin d'òmi Liber, o d'un nom prelatin, dab eth sufixe aquitan -ossum Segon Negre, Libaròs que vien deth nom latin d'òmi Liparus, dab eth sufixe aquitan -ossum. R. Aymard qu'es tanben per Liparus.
Miquèu Grosclaude qu'accèpta era proposicion de Negre, pr'amor Liparus es atestat en latin. Libaròs qu'èra era proprietat antica de Liparus.
Creuse (Sòma)
Creuse  es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Òrdre dels Predicaires
thumb|Escut de l'Òrdre L'Òrdre dels Predicaires (Ordo Praedicatorum, O.P.), coneguts popularament coma Dominicans, es un òrde mendicant fondat per Sant Domenge de Guzmán a Tolosa. Lo seu abit es blanc amb una tunica, escapulari, capucha e capa de color negre. Lo simbòl mai conegut es la crotz florençada, pinta dels colors de l'òrde. La devisa de l'òrde es Laudare, Benedicere, Praedicare (Lausar, Benir e Predicar).
Una etimologia apocrifa atribuís lo nom de l'òrde a Domini Canis, es a dire, cans (gardians) del Senhor, mas en realitat deriva del nom del fondator, Domenge de Guzmán (Dominicus, en latin).
Istòria
L'òrde foguèt fondat per Domenge de Guzmán (1170-1221), canonge regular de Burgo de Osma: en 1203 acompanhava l'evesque Diego de Acevedo dins una mission diplomatica enviada per Anfós VIII de Castelha a Valdemar II de Danemarc. Pendent lo viatge de retorn, travessavan el Lengadòc e se redèt compte de la granda expansion de l'eretgia catara, çò que lo decidiguèt a s'unir amb los legats enviats pel papa Innocenci III per tòca de far tornar los erètges al sen de la Glèisa catolica. thumb|300px|center|[[Ostal Seilhan a Tolosa ont foguèt fondat l'Òrdre]]
Amassèt qualques femnas que s'èran convertit de l'eretgia catara e, en 1207 fondèt a Nòtra Dama de Prolha, prèp de Fanjaus, un monestèri de monjas dominicanas. Domenge continunhèt predicant pacificament als albigeses, quitament aprèp de l'assassinat del legat Pèire de Castèlnòu (1208), mas refusant de s'unir a la crosada promulgada per Innocenci III. La seuna òbra missionària aguèt coma centre d'operacions lo convent de Nòtre Dama de Prolha.
Amb l'ajuda de l'evesque de Tolosa, Folquet de Marselha, en 1215, s'establiguèt lo 25 d'abril de 1215 dins l'ostal Seilhan, reüniguèt de companhs que volian predicar coma el e s'iniciar a la vida religiosa, formant una primièra comunautat de fraires: l'òrde atal constituit recebèt una primièra aprovacion oficiosa d'Innocenci III, reconeguda e confirmada pel seu successor Onori III lo 22 de decembre de 1216. Aprèp de l'aprovacion oficiala, los fraires predicacaires s'espandiguèron per tota Euròpa, subretot dins las vilas ont èran installandas las primièras universitats, coma Bolonha o París, al desenvolopament que contribuiguèt fòrça l'òrde dominican.
L'orde promouguèt la difusion de la pregària del rosari, invencion qu'es atribuida a Domenge de Guzmán (de fach, lo rosari existiguèt pas qu'aprèp la mòrt de Domenge: benlen aquel fesiá una pregària o letania en onor de la Miare de Dieu, qu'aviá establit lo chartrós Domenico di Proussiac. Lo rosari actual foguèt codificat pel dominican francés André de la Roche e formalizat a la reforma liturgica de Pius V, tanben dominican).
Carisma
Los fraires an lo carisma de la predicacion, fins alara reservat gaireben exclusivament als evesques e als capelans amb per instruccion d'o far mas que pacticavan pauc. Aquel mandat de la predicacion, concedit expressament pel papa a totes los fraires, permetèt a la Glèisa de comptar amb una predicacion ligada al vòt de pobretat, alara que los evesques i èran pas obligats e podavan pas donar exemple.
La vida dominicana se basa suls nomenats 'quatre pilars de la vida dominicana, establits al sègle XIII:
E, en mai, la predicacion de l'Evangèli e l'apostolat.
Abit
L'Abit dominican consistís en un abit o tunica blanca sus que se pausa un escapulari e una capucha blancas. Sus que se plaça una capa negra e una segonda capucha negra, de las meteissa dimensions que la blanca en dejós. thumb|225px|Dominican en abit sens la capa negra
Familha dominicana
L'òrde prevei mai que la preséncia d'òmes: es formada per doas brancas:
A que s'apondon de comunautats de seculars, lo Tresen Òrde de Sant Domengue.
Difusion
Lo 31 de decembre de 2005, l'òrde comptava amb 615 convents e 6.077 fraires, que 4.495 èran capelans.
Lev Yashin
thumb|right|[[Fotografia de Lev Yashin en 1965.]]
Lev Yashin (en rus: Лев Иванович Яшин; 22 d'octòbre de 1929, Moscòu – 21 de març de 1990, Moscòu) es un jogaire internacionau de fotbòl sovietic que jogava coma portièr. Es considerat coma lo melhor portièr de l'istòria dau fotbòl en causa de seis apòrts tecnics e tactics au pòste.
Nascut dins una familha d'obriers de la banlèga de Moscòu, descurbiguèt lo fotbòl en 1945 amb l'equipa de l'usina de son paire. Venguèt rapidament portièr e foguèt remarcat per Arkady Chernyshev, l'entrainaire de l'equipa d'oquei sus glaça dau Dinamo Moscòu, un important club omnispòrts de la capitala sovietica. Venguèt un jogaire de l'equipa premiera en 1950 e lo portièr titulari en 1953. Lo demorèt durant tot lo rèsta de sa carriera que s'acabèt en 1970. I ganhèt cinc còps lo campionat e tres còps la copa d'URSS. D'un biais pus anecdotic, ganhèt tanben una copa d'URSS d'oquei sus glaça.
A partir de 1954, Yashin venguèt lo portièr de l'equipa nacionala e foguèt selecionnat 78 còps. I ganhèt lo torneg olimpic de 1956 e lo campionat d'Euròpa en 1960. Se distinguiguèt durant lei doas competicions gràcias a d'intervencions decisivas, especialament durant la finala de 1960. Agantèt tornarmai la finala de la competicion en 1964 mai l'URSS i foguèt batuda per Espanha. En parallèl, Yashin participèt a plusors copas dau mond. Agantèt lei quarts de finala en 1958 e 1962 e lei semifinalas en 1966.
Arrestèt sa carriera professionala e preferiguèt laissar sa plaça a la copa dau mond 1970 a un portièr pus jove. Venguèt un responsable de la Federacion d'URSS de Fotbòl. Victima de problemas de santat a partir de 1986, moriguèt en 1990 en causa d'un cancèr de l'estomac.
Lomner
Lomner (Lomné en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada en eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Eth Turon, Comacauda. Era maison comuna qu'ei ath Plan dera Hont (nom supausat), cairehorc enter la RD 14 e la RD 17. A Lomner que i a era glèisa. vignette|300px|centre|Eth vilatge vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [loun'né] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Otho de Lomnerio, en latin, en 1300, De Lopner en 1313, De Lomnerio, en latin, en 1342, de Lompnerio, en latin, en 1379, Lompné en 1760, Lomné (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Lomner que vien benlhèu de *Lumna (villa), d'un nom latin d'òmi latin *Lumnus, d'après Lumnesius.
Segon Miquèu Grosclaude, *Lumnus de Dauzat qu'ei inatestat. Demòran duas solucions : L'om ner (l'orme negre), mes un orme es pas negre e l'article locau qu'ei eth (Grosclaude que pensava eth article pirenenc èra ancian); ua contraccion deth nom d'òmi Lop Aner qu'ei possibla (que mia normalament a Lobaner).
Comparar a Lombrés.
Nancy Grace
thumb Nancy Grace es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Islas Belep
Dau Ar (en francés:îles Belep) es una comuna ultramarina administrada per la collectivitat d'otramar de la Nòva Caledònia (Província Nòrd)
FIDE
La Federacion Internacionala deis Escacs es l'organizacion mondiala que gropa lei diferentei federacions nacionalas d'escacs. Fondada en 1924, teniá 189 sòcis en 2018. Sei ròtles principaus son l'organizacion dei campionats dau mond dins lei diferentei categorias, lo calcul dau classament Elo de sei jogaires, la definicion dei règlas e la gestion dei títols de mèstres internacionaus.
Saint-Pierre-le-Vieux (Vendèa)
Saint-Pierre-le-Vieux  es una comuna peitavina administrada per lo departament de Vendea de la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Institut Catolic de Tolosa
Situat sul site de l'ancian ostal de sant Domenge, la refondacion en 1876 de l'Universitat catolica de Tolosa, se plaçava dins la continuitat de l'anciana universitat que lo sant aviá contribuit a fondar en 1229, coma dins la filosofia de sant Tomàs d'Aquin que la sepultura se tròba a la Glèisa dels Jacobins. Alara que la denominacion d'universitat foguèt abandonada dempuèi 1790 per l'ensenhament superior public al benefici dels noms d'escòlas de drech, de medecina e de facultat des letras, una lei de 1880 obliguèt l'establiment de cambiar de nom per aquel d'Institut Catolic de Tolosa. Nom que conservèt dempuèi.
Reconegut d'utilitat publica en 1881 e 2001, l'Institut Catolic de Tolosa aparten a l'Associacion dels evesques fondators de l'Universitat Catolic de Tolosa - Institut Catolic de Tolosa comprenent los sètis evescals de Tolosa, d'Albi, de Pàmias, de Rodés, de Montalban, de Tarba, de Tula, d'Aire e Dacs, d'Aush, de Periguers, de Carcassona, de Perpinhan, d'Agen e de Sant Flor.
L’Institut Catolic de Tolosa es membre de la Federacion internacionala de las universitats catolicas qu'amassa 200 universitats catolicas pel mond e es un dels 6 instituts catolics franceses (amb Angieus, Lilla, París, Lion et La Roche-sur-Yon).
L'establiment prepausa une formacion segon lo dispositiu LMD.
Formacions e diplòmas
Facultat de Drech
Facultat de Teologia
Facultat liura de letras e sciéncias umanas
Educacion, pedagogia
Organismes integrats a l'ICT
Escòlas ligadas a l'Institut Catolic de Tolosa
Autras formacions
L'Institut en chifres
thumb|upright|Bastiment de l'Institut, dins l'anciana fondariá de canons
Bibliotècas
La bibliotèca de l'Institut catolic, compren tres fons, lo fons documentari de 200,000 obratges, lo fond del Centre d'estudis africans, arabis e asiatics CEAAA que compren 12,000 obratges en francés e en arabi, e lo fons patrimonial que compòrta prèp de 25,000 volums abans de 1815, qu'una colleccion de Manuscrichs, Incunables e documents iconografics.
Autres servicis
right|thumb|170px|Restaurant universitari
Hayes (Mosèla)
Hayes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bill Murray
thumb Bill Murray (Illinois, 21 de setembre de 1950) es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Frank Gorshin
thumb
Frank Gorshin (n. 1933, m. 2005) foguèt un actor american de television.
Senta Tecla de Montesquiu
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Cam Clarke
thumb Cam Clarke es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Pargue Güell
thumb|300px|Lo Drac, l'emblematica salamandra cobèrta de trencadís 60pxLo Pargue Güell es un grand jardin public amb d'elements arquitecturals situat suls nauts de Barcelona, sul penjal del puèg del Carmel que mira cap a la mar, prèp del Tibidabo. Foguèt dessenhat per l'arquitècte Antoni Gaudí, a l'apogèu del modernisme catalan, bastit entre los ans 1900 e 1914 e inaugurat coma pargue public en 1926. S'espandís sus 17,18 ectaras (0,1718 km²), çò que ne fa una de las òbras arquituralas pus grandas del sud d'Euròpa.
Estil
thumb|esquerra|220px|Detalh del banc de la plaça principala. Lo dessenh del pargue es la manifestacion clara de la man d'un arquitècte, e l'estil particular de Gaudí es evident dins quin que siá element, fins al mai petit. Dominan las formas ondadas, semblant de rius de lava, e de passatges cobèrts amb colomnas qu'an de formas d'arbres o d'estalactitas. Fòrça de la superfícias son cobèrtas amb trencadís, tròces de ceramica o de veire al biais de mosaïcas de colors. Perque se situa al mièg de la vila e a una nautor elevada, aquel pargue es un refugi de patz que contrasta amb lo bruch e el frenesia de la capitala catalana.
Antoni Gaudí pensava a las ciutats jardin angleses, e s'esforcèt de realizar una perfèita integracion de sas òbras amb la natura. Una pròva ne son las colomnas fachas de pèiras de talha e formas fòrça variablas, que fan pensar a de troncs d'arbres, estalactitas e espelugas naturalas. Los angles dreches existisson enluòc: las colomnas son clinadas coma de palmièrs.
Lo punt central del pargue es una immensa plaça vueita, lo bòrd d'aquel servís de banc e ondula com una sèrp de cent cinquanta mètres de long. Aquel banc es tanben cobèrt de trencadís fach de pichonas pèças de ceramica e veire e es l'òbra de Josep Maria Jujol, un collaborador de Gaudí.
La plaça es en partida sostenguda per la Sala de las Cent Colomnas, compausada per ochanta siès colomnas semblants a d'estalagmitas jaissant dins una espeluga. Al plafon, entre las colomnas i a de decoracions circularas mas se bastiguèt pas de colomnas qu'èra previst de per abans (deurián èsser cent).
Fins a aquel luòc s'arriba las grasas de la dintrada principala del pargue, dispausadas simetricament de cada costat d'una escultura de salamandra que venguèt en l'embalem del jardin. Representa la salamandra alquimica, que simboliza l'element fuòc.
A la dintrada principala del pargue s'auçan dos edificis de pur estil de Gaudí, amb teulats de corbas doças, d'apendicis estranhes e motius geometrics.
Istòria
thumb|dreta|220px|Mosaïca al plafon de la [[Sala de las Cent Colomnas.]] Foguèt Eusebi Güell que donèt lo nom al pargue. Aquel ric òme d'afar catalan, membre d'una influenta familha borgesa de la vila, venguèt un vertadièr mecènas per Gaudí, perque li permetèt de portar a tèrme fòrça de sas òbras -entre las qualas lo Pargue Güell- sens interferir dins sas decisions artisticas.
Aquel pargue es l'astruc resultat d'un fracàs comercial, perque, a la pineda ont èra lo pargue, èra previst d'i bastir una urbanizacion de luxe. Mas, a causa de la Primièra Guèrra Mondiala, se vendèt solament doas parcèlas (en una d'aquelas se tròba la Casa Museu Gaudí), e la vila decidiguèt ans mai tard (en 1926), aprèp la mòrt de Güell, de comprar lo terren restant per ne far un pargue public. Gaudí se consacrèt en exclusiá a son òbra mai monumentala, la Sagrada Familha.
Segon lo dessenh original, la plaça centrala deuriá èsser un teatre grèc, e las colomnas constituisson un temple doric de cent colomnas.
En 1984 l'UNESCO declarèt lo Pargue Güell Patrimòni Mondial de l'Umanitat.
Referéncias
<References/>
Jason Lee
vinheta Jason Lee es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Khàrkiv
Khàrkiv o Kharkòv (ucraïnian: Харків, AFI/ˈxɑrkiu̯/, rus: Харьков) es la segonda pus granda vila d'Ucraïna. Dins lo nòrd-èst del país, es tanben la pus granda vila de la region istorica de Slobozhanshchyna. La vila a una populacion d'aperaquí 1.5 milion de personas. Kharkiv es lo centre administratiu de l'óblast de Khàrkiv e del districte de Khàrkiv.
Kharkiv foguèt la primièra capitala de la Republica Socialista Sovietica d'Ucraïna, entre decembre de 1919 e genièr de 1934, puèi la capitala foguèt desplaçada a Kyiv.
Paquistan Orientau
Lo Paquistan Orientau foguèt una província de Paquistan entre 1955 e 1971. Venguèt independenta en 1971 e prenguèt lo nom de Bangladèsh.
Fòrça nucleara febla
L’interaccion febla (ò fòrça nucleara febla ) es una interaccion fisica qu'agís sus lei particulas elementàrias portairitz d'un isospin feble. Son existéncia foguèt imaginada dins lo corrent deis ans 1930 per explicar lo mecanisme de la desintegracion radioactiva β. Es descricha per teoria electrofebla que foguèt elaborada entre 1961 e 1967 e confiermada per d'experiéncias menadas durant leis ans 1970-1980. Tres bosons, dichs W+, W– e Z, ne'n son lei particulas vectritz.
L'interaccion febla es regida per lo principi de la conservacion de l'isospin feble durant una desintegracion. Gràcias a aquela proprietat, es l'unica fòrça que permet de cambiar la savor d'un quark. Es tanben a l'origina de fenomèns particulars coma la radioactivitat β ò la desviacion d'un neutrino. Pasmens, son intensitat demòra, coma l'indica son nom, relativament febla e son influéncia es negligibla per de distàncias superioras a 10-16 m.
Dins lo modèl estandars de la fisica modèrna, l'interaccion fòrta fa partida dei quatre interaccions fondamentalas de la natura amb la gravitacion, l'electromagnetisme e la fòrça nucleara fòrta.
La descubèrta dau neutrino
Lo treble a l'entorn de la desintegracion β trobèt un començament de resolucion en 1930 amb una idèa dau fisician austrian Wolfgang Pauli (1900-1958). Segon eu, una particula encara desconeguda, que deviá aver una interaccion febla amb la matèria, èra emesa amb l'electron. Pasmens, aquela teoria èra impossibla de verificar amb lei mejans dau periòde.
Dins lo corrent deis ans 1930, doas descubèrtas portèron d'indicis suplementaris. La premiera foguèt la descubèrta dau neutron en 1932 per lo Britanic James Chadwick (1891-1974). La segonda foguèt aquela de la radioactivitat β+ per lei Francés Frédéric Joliot-Curie (1900-1958) e Irène Joliot-Curie (1897-1956) en 1933. D'efiech, aquela forma novèla de radioactivitat β correspond a l'emission d'un antielectron amb una velocitat variabla e, tornarmai, una quantitat d'energia indetectabla. A partir d'aqueleis elements, lo fisician Enrico Fermi (1901-1954) elaborèt en 1934 una teoria explicant aquelei fenomèns d'un biais simple :
Pasmens, la teoria de Fermi èra solament descriptiva. Permetiá pas d'explicar l'origina dau fenomèn. De mai, l'existéncia dau neutrino foguèt pas confiermada avans 1958 e lei trabalhs de Clyde L. Cowan (1919-1974) e Frederick Reines (1918-1998).
L'isospin feble
La carga associada a l'interaccion febla es l'isospin feble qu'es notat T3. Es l'equivalent per aquela fòrça de la massa per la gravitacion, de la carga electrica per l'interaccion electromagnetica e de la carga de color per l'interaccion fòrta. Sei vectors son lei bosons bosons W+, W– e Z. Son de particulas amb una massa importanta, amb de valors respectivas d'aperaquí 80 GeV/c2 e 91 GeV/c2, que sa durada d'existéncia es donc fòrça febla.
Lei fermions elementaris an un isospin feble de ± 1/2. Lei bosons an un isospin feble de 0 ò de ± 1. En particular, lei bosons W+ an un isospin feble de +1 e lei bosons W– de -1, çò que permet l'aparicion d'autointeraccions dau camp d'interaccion febla. Lei bosons Z an un isospin feble de 0.
Una proprietat importanta de l'isospin feble es sa conservacion durant una desintegracion : la sòma de totei leis isospins febles regardats per la transformacion es identica avans e après la reaccion. Per exemple, un pion π+, que son isospin feble es egau a 1, se desintegra per formar un muon µ+ d'isospin feble + 1/2 e un neutrino muonic νμ d'isospin feble + 1/2. L'isospin feble permet pereu de calcular l'ipercarga febla qu'es una combinason d'aquela proprietat e de la carga electrica. Aquela ipercarga es un element fondamentau de la teoria electrofebla modèrna que permet de descriure d'una maniera unificada l'interaccion febla e l'interaccion electromagnetica.
Interaccion de corrent cargat e neutre
Existís dos tipes d'interaccions feblas que son dichs « interaccion de corrent cargat » e « interaccion de corrent neutre » segon lei particulas a l'origina dau fenomèn. D'efiech, la premiera es liada au boson W que pòrta una carga electrica positiva ò negativa e la segonda es entraïnada per lo boson Z qu'es portaire d'una carga neutra.
Interaccion de corrent cargat
L'interaccion de corrent cargat es lo fenomèn a l'origina de la desintegracion β. Es una interaccion d'energia bassa de cambi d'un boson W. Per exemple, un lepton cargat (electron, muon...) pòu absorbir un boson W+ per venir lo neutrino correspondant : L'interaccion febla pòu tanben agir sus lei quarks, çò qu'entraïna la transformacion d'un quark top en quark down e invèrsament. Aquela proprietat es una especificitat importanta d'aquela fòrça car leis autreis interaccions fondamentalas son pas capablas de cambiar la savor d'un quark :
Interaccion de corrent neutre
L'interaccion de corrent neutre es un mecanisme fòrça rar que s'observa, per exemple, durant la desviacion d'un neutrino. Es caracterizada per l'emission ò l'absorpcion d'un boson Z per un quark ò un lepton (electron ò muon). Per exemple, es lo cas dei reaccions : Coma lei bosons W, lo boson Z disparéis tanben rapidament en causa de sa massa. Un tau fenomèn pòu se debanar segon lo mecanisme seguent :
Intensitat de l'interaccion febla
L'interaccion febla es l'interaccion fondamentala qu'a l'intensitat pus febla entre lei quatre interaccions fondamentalas conegudas a l'ora d'ara. De mai, son influéncia es negligibla per de volums superiors a 10-16 m. Pasmens, per de distàncias fòrça feblas, de l'òrdre de 10-18 m ò mens, son ròtle aumenta fòrça e pòu agantar un nivèu similar a aqueu de l'interaccion fòrta.
Paramilitar
thumb|right|[[Fotografia de l'entraïnament d'una unitat dau SWAT, una fòrça paramilitara de la polícia estatsunidenca.]]
Un grop paramilitar es una fòrça armada que sa foncion e son organizacion son similaras a aquelei d'una armada regulara mai que fa pas partida dei fòrças armadas d'un Estat. Per extension, lei personaus que forman un tau grop son tanben dichs « paramilitars ». Segon lo contèxte, la natura deis organizacions paramilitaras es fòrça divèrsa (milícias irregularas, mercenaris, fòrças auxiliaras d'una armada regulara, fòrças especialas de la polícia, unitats de seguretat especialas d'un Estat... etc.).
Avilley
Avilley es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Stromae
thumb|250px|Stromae en 2011 Paul Van Haver, mai conegut coma Stromae (Brussèlas, 12 de març de 1985) es un cantautor bèlga. En 2009, Stromae efectuèt un estagi en çò de NRJ a Brussèlas. Proposèt sei musicas sul malhum. Creèt en parallèl sa pròpria entrepresa de producion musicala. Arribèt a la notorietat en 2009 mercé a la cançon "Alors on danse", sortida de son primièr album Cheese. Lo 3 d'abril de 2010, recebèt lo prèmi NRJ de la revelacion musicala bèlga francofòna de 2009.
Sarah Vowell
vinheta
Sarah Vowell es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Lortèth
Lortèth (Lortet en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha e Comenge, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Aute vilatge o quartièr : Era Gardiòla. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [lour'tèt] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : de Lortello, en latin, en 1387, Lortet en Nestes en 1739, Lortet (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Vieilley
Vieilley es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Borgonha Franca Comtat.
Lortèth
Toponimia
Segon Dauzat, Lortèth qu'ei eth diminutiu deth « ancian provençau » ort, « casau ». Segon Negre, Lortèt qu'ei eth gascon ourtèt, « petit casau ».
Pau V
Pau V (17 de setembre de 1550 - 28 de genier de 1621) foguèt lo papa de la Glèisa Catolica Romana dau 16 de mai de 1605 a sa mòrt. Succediguèt a Leon XI (abriu de 1605) e foguèt remplaçat per Gregòri XV (1621-1623).
Lortèth
Toponimia
Segon Miquèu Grosclaude, Lortèth que vien deth latin ortus (> gascon vielh òrt), « casau », dab eth sufixe diminutiu -ellum, donc « petit casau ».
Vieilley
Geografia
Vieilley A situat a Unitat|12|km}} (a panatòri d'ausèl) al nòrd-es de Besançon, a aperaquí d'altitud. Lo vilatge s'estend sul sud de la vallée de la Ognon e lo nòrd de la Granda Còsta, al pè del Fort de la Madama Blanca. Vieilley Es termierèr amb la Anautita-Saône, al nòrd-oèst del departament del Doubs.
La municipalitat de Vieilley a una superficie d'Unitat|9.43|km ². Limitat al sud pel Ognon, a l'èst per Venècia, al nòrd per la Granda Còsta e lo bòsc de Chailluz (ont se tròba lo ponch culminant de la municipalitat a Unitat|593|m ) e a l'oèst per Bonnay e Mérey-Vieilley.
Vieilley est situé à 12 km (à vol d'oiseau) au nord-est de Besançon, à environ 250 m d'altitude. Le village s'étend sur le sud de la vallée de l'Ognon et le nord de la Grande Côte, au pied du Fort de la Dame Blanche. Vieilley est frontalier avec la Haute-Saône, au nord-ouest du département du Doubs.
La commune de Vieilley a une superficie de 9.43 km². Limité au sud par l'Ognon, à l'est par Venise, au nord par la Grande Côte et la forêt de Chailluz (où l'on trouve le point culminant de la commune à 593 m) et à l'ouest par Bonnay et Mérey-Vieilley.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Amorós dau Luc
Amorós dau Luc (en occitan ancian Amoros dau Luc o, mens comun, Amoros del Luc) (... - ...) èra un trobador occitan, probablament jos la proteccion e lo patronatge de Pèire Mauclerc, comte de Bretanha de 1213 a 1237. De son trabalh, rèsta sonque un sirventés politicosatiric fragmentari (En Chantarel, sirventes ab motz plas) sus l'expedicion en 1230 d'Enric III d'Anglatèrra sul sòl de França amb sos aliats contra Pèire de Bretanha, de sòrta la datacion de la composicion es censada se raportar a la fin de 1229 o de tot biais abans lo 30 d'abril de 1230. Los sirventés benlèu ironics se terminan per un dedicadís d'amor facha a una femna.
En Chantarel, sirventes ab motz plas
En Chantarel sirventez ab mos planz Et ab gai zon, portal al rei engles, E digatz li qe, si de sai vengues, Qe sei foran Maurestain e Roains, E Mirabel e Pont a sa devisa, ''E Pertonac .... e Rangos,'' E sei fora Rochafort e ....., E Barsueir'e Toarts e Subisa.
E fora sieu Siurax e Lissinainz, E la Marcha el comtat d'Engolmes, E Lemozi, Peiragors, sil plagues, Des Ronzasvals, tro sai vas Montalbainz, E de Peiteu agra la tor conqiza, Et Angivi et Normant e Bretos, El cont Peire q'es tan larcs e tam pros Qe tot lo mont e Deus fai a sa guiza.
Ara, cant es lo reis joves e sains, Degra venir guerrejar lo Frances, E far assautz e sembels e conres, E dar granz colps e ferir de sas mains, Qe joves reis qi ben sa lanza briza Et es arditz e pros e coratjos Savis e larcs, humils et orgoillos, D'aqel diz hom qe bei es terra miza.
Bona salsa e clar vi e blanc pains, Chambras, fornels et asi demanes, E garseillar, e conseil de plaides, E cavalcar suau coma dianz Vol mais lo rei qe desartar camiza, E valgral mais ausberc et auberjos, Elm, coirassas, perpoint et alcotos, Ar qe non a pel var ni barba griza.
E valgral mais la ciutat de ..... Qe cent lebrier ni mil corn cazaires, ''E mais .... q'aver mil cabrols pres.'' ''Oi! reis engles, non siaz flacs ni vanz,'' Qe ges aissi La Rochela n'er priza; Anz an mestier archiers e braimanzos, E chavaliers e maestre engenios, Qe valgra mais qe conseil de justizia.
Nòtas
<references group="Nòta"/>
Brad Bird
thumb Brad Bird es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Samuel L. Jackson
thumb|right|Samuel L. Jackson in Hollywood California - June 2019 Samuel L. Jackson es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Billy Crystal
thumb Billy Crystal es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Fred Willard
vinheta
Fred Willard es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Arturo Brachetti
thumb|250px|Retrach d'Arturo Brachetti
Arturo Brachetti (Turin, 13 d'octobre de 1957) es un artista italian especializat dins lo cambiament rapid de desguisament.
Lo Libre Guinness dels Recòrds de 2006 e de 2007 lo marquèt coma lo desguisaire mai rapid del mond.
Aguiaina
Aguiaina (nom atestat en occitan ancian ; Aguiéne en peitavin-sentongés; Aguiaine en francés) es lo nòrd-oest de l'Aquitània, ont se parla lo peitavin-sentongés  e parlava l'occitan aguiainés (Aunís, Engolmés, Peitau e Sentonge).
D'origina, aqueste terme èra una varianta (lemosina?) de Guiana (que mistral mostra jos las fòrmas Guiano e Aiguiano), que deriva de l'Aquitània Granda. Es ara reduita a una region especifica.
Nòtas
<references group="Nòta"/>
.uno
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 30 de novembre de 2013.
Mr. T
vinheta
Mr. T es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Owen Wilson
Owen Wilson es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Josep Maria Terricabras
thumb|250px|Josep Maria Terricabras en 2009 Josep Maria Terricabras i Nogueras (Calella, 12 de julh de 1946) es un filosòf, professor e politician catalan. Es lo candidat d'Esquèrra Republicana de Catalonha a las eleccions al Parlament Europèu de 2014.
Beneset XIII (papa)
thumb|Retrach de Beneset XIII (sègle XVIII)
Beneset XIII (en latin: Benedictus PP. XIII), nascut Pietro Francesco Orsini (Gravina in Puglia, 2 de febrier de 1649 - Roma, 21 de febrier de 1730) foguèt lo 245 papa de la Glèisa Catolica Romana dau 29 de mai de 1724 a sa mòrt. Succediguèt a Innocenci XIII (1721-1724) e foguèt remplaçat per Clement XII (1730-1740).
Originari de l'Ostau Orsini, intrèt en 1667 au sen de l'Òrdre Dominican e venguèt cardinau en 1672. Puei, foguèt nomenat evesque de Manfredonia (1675), de Cesena (1680) e enfin de Benevent (1686). Son pontificat foguèt marcat per una volontat de melhorar lei mors de la Glèisa au sen de Vatican (obligacion de residéncia per lei cardinaus, vida fòrça simpla dau papa, ajuda ai paures de Roma...) e de defendre leis interès temporaus de la Glèisa còntra lei monarquias europèas, especialament Àustria qu'èra la poténcia dominanta en Itàlia. Enfin, au nivèu teologic, condamnèt lo jansenisme
Montfermièr
Montfermièr (Montfermier en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Caroll Spinney
vinheta
Caroll Spinney es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Hesse (Mosèla)
Hesse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Vilatge a flanc de tuc.
Village à flanc de colline.
América TV
América TV qu'èi ua cadena de television argentina fondada en 1966 com cadena hertziana e qui uei ei tanben una cadena numerica suu cable e internet. Que portè autescòps los nom de Canal 2, Tevedos, teledos, América 2.
Hesse (Mosèla)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.menu
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 30 de novembre de 2013.
La Saussaye
La Saussaye en normand (La Saussaye en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
La Saussaye a situat a 3,7 km de Elbeuf e a 21,5 km de Roan.
La Saussaye est située à 3,7 km d'Elbeuf et à 21,5 km de Rouen.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canala
Canala es una comuna ultramarina administrada per la collectivitat d'otramar de la Nòva Caledònia (Província Nòrd)
Giovanni Ribisi
vinheta
Giovanni Ribisi es un actor de cinèma american.
Sablier
thumb|right|[[Fotografia d'un sablier de la premiera partida dau sègle XVI.]]
Un sablier (var. sablèr, sablièr^ ) es un instrument que permet de mesurar un interval de temps donat que correspond a la durada d'escorrement d'una quantitat determinada d'arena. Probablament inspirat per lei relòtges d'aiga de l'Antiquitat, lo sablier es aparegut en Euròpa au sègle XIII. Es encara utilizat per mesurar de duradas d'una a cinc minutas dins de domenis coma la cosina ò lei jòcs de taula.
Hal Miller
thumb|250px|Hal Miller a Genèva en 2011 Harold Miller, mai conegut coma Hal Miller (Nòva York, 25 d'agost de 1935) es un actor e comedian american. Es conegut subretot per son interpretacion de Gordon Robinson dins lo programa de television per enfants Sesame Street.
L'Hôpital (Mosèla)
Spittel (L'Hôpital en francés) es una comuna lorena, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Roscoe Orman
vinheta
Roscoe Orman es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Croixrault
Cloreu (Sonme) en picard (Croixrault en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Talant
Talant es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Sextant
thumb|right|[[Fotografia d'un sextant.]]
Talant
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sextant
Un sextant es un instrument de navegacion permetent de mesurar la distància angulara entre dos ponchs. Es principalament utilizat per mesurar l'autor angulara d'un astre au dessüs de la linha d'ozizont, çò que permet au navegaire de determinar sa posicion. Generalament, l'astre chausit es lo Soleu au zenit e lo resultat es comparat amb una taula de calcul de la latitud. Es egalament possible d'utilizar un sextant per mesurar la distància angulara entre ponchs orizontaus.
Lo sextant modèrne foguèt inventat dins lo corrent deis ans 1730 per John Hadley (1682-1744) e per Thomas Godfrey (1704-1749) que concebèron d'instruments similars d'un biais independent. A respècte de l'astrolabi, lo sextant permetiá de mesuras pus precisas e èra pus aisat d'utilizar. D'efiech, lo sextant permet de mesurar l'angle entre dos ponchs d'un còp mentre que l'astrolabi necessita plusors operacions.
Uei, lo sextant es mens utilizat en causa dau desvolopament dei sistèmas de posicionament per satellit que son pus rapids e pus precís. Pasmens, demòra en dotacion dins mai d'un sector (aeronautica, marina... etc.) coma segond mejan de mesura.
Bourail
Bourail es una comuna francesa administrada per la collectivitat d'otramar de la Nòva Caledònia. Situada sus còsta oèst de la Grande Terre, al nòrd de la Província Sud, costat oèst, a aperaquí 160 km alu nòrd-oèst de Nomea, sus la RT1, al nòrd de La Foa, Farino, Moindou e Sarrameéa, al sud de Poya, Pouembout, Kone e Voh.
Bourail es una vasta comuna a la crosada de tres vals. Entre mar e montanha, es un centre agricòla important, eretatge de la colonizacion penitenciairi del sègle XIXen. La comuna es taben una destinacion toristica, amb sas plajas de sabla blanca : Poe, la Roche Percée e la Baie des Tortues. La comuna aparten a l'aira costumièra Ajië-Aro.
EuroMaidan
thumb|350px|Maidan Nezalezhnosti lo 22 de novembre de 2013 thumb|200px|Manifestacion a Kyiv del 24 de novembre Las manifestacions EuroMaidan (en ucraïnian: Євромайдан) son una tièra de movements populars de protestacion que comencèron dins la capitala d'Ucraïna, Kyiv, e se concentrèron a la plaça centrala de la vila, Maidan Nezalezhnosti (en occitan; "Plaça de l'Independéncia"), tre la nuèch del 21 de novembre de 2013. Las protèstas se deguèron a la suspension per part del govèrn ucraïnian de la signatura d'un Acòrd d'Associacion e d'un Acòrd de Liure Comèrci Prigond e Complet (ALCPC) amb l'Union Europèa. Lo 24 de novembre los manifestaires a Kyiv èran entre 100.000 e 200.000 personas e lo movement s'espandiguèt dins las autras grandas vilas del país. La pression generada per las manifestacions obliguèt lo president ucraïnian, Víktor Ianokòvych, a assistir al Forum dels Afars del Partenariat Oriental que se faguèt a Vílnius tre lo 28 de novembre, mas aqueste refusèt de signar un acòrdi amb l'UE, çò que portèt a una prolongacion dels movements.
Lo creis de violéncia del 30 de novembre dins la repression contra los manifestaires, particularament deguda a la Berkut, a portat a una aumentacion considerabla del nombre d'assistents qu'arribèron a èsser entre 350.000 e 700.000 dins la capitala a un dels moments mai intenses del movement l'1 de decembre.
Lo movement contunhèt a ocupar de contunh Maidan Nezalezhnosti e capitèt de mobilizar encara mai de personas qu'arribèron a aperaquí 1 milion de personas lo 8 de decembre malgrat la repression. Las contramanifestacions, essencialament degudas al Partit de las Regions arribèron pas a amassar mai de 15.000 personas que probablament una part bèla d'aquestas venguèron de las regions tradicionalament prorussas e recebèron de compensacions economicas per i participar. Aprèp lo nombre important de criticas en Ucraïna e internacionalament a prepaus de la fòrta violéncia de la repression policièra, la Berkut se retirèt finalament de la plaça l'11 de decembre de 2013. thumb|270px|De protestaires s'acaran a la polícia lo 19 de genièr Se jonhèron a las manifestacions mantuna personalitat ucraïniana coma lo boxaire e menaire del partit d'oposicion Odar Vitali Klychkò o la cantaira Ruslana. Lo ministre dels afars estrangièrs alemand Guido Westerwelle e la Nauta Representanta de l'Union Europèa pels Afars Estrangièrs e en Politica de Seguretat, l'anglesa Catherine Ashton figurèron demest las personalitats estrangièras que donèron son supòrt als manifestaires e anèron a Maidan Nezalezhnosti respectivament lo 4 de decembre e lo 10 de decembre de 2013. D'autras personalitats se desplacèron per marcar son adesion a la causa de l'oposicion ucraïniana coma l'actritz Hayden Panettiere, nòvia del boxaire Volodymyr Klychkò, que venguèt tanben a Maidan portar vam als manifestants lo 12 de decembre e lo senador american republican John McCain lo 14 del meteis mes.
Aprèp una davalada notabla dins lo nombre dels manifestants a la debuta de genièr, una tièra de leis votadas en urgéncia lo 16 de genièr (sonat lo "dijòus negre") pel govèrn, per entravar e reprimir las manifestacions e l'ocupacion dels espacis publics, faguèt créisser tornarmai la participacion a l'ocupacion de la plaça Maidan e portèt doncas a la radicalizacion del movement. Lo 19 de genièr 200.000 personas s'amassèron dins lo centre de Kyiv per protestar contra aquestas leis novèlas escaissadas "leis dictatorialas" (en ucraïnian: закони про диктатуру). A partir d'aquel meteis jorn se produsiguèron d'afrontaments violents entre policièrs e manifestaires qu'an portat per ara a tres manifestaires mòrts.
La repression de las fòrças policièras tornèt e cresquèt cap a la segonda mitat de febrièr en emplegar d'armas divèrsas contra los manifestaires e aparentament d'snipers. Lo 20 de febrièr un d'aquestes nafrèt grèvament una infirmièra de 21 ans Olesya Zhukovskaya que a mand de morir marquèt sus son compte de Twitter lo messatge "morissi" que venguèt viral e faguèt d'ela un simbòl de la lucha e de l'escalada de l'autoritarisme e subretot de la violéncia repressiva e sanguinària del govèrn de Ianokòvych.
Manifestacions dins l'ensems d'Ucraïna
Es subretot dins la capitala, Kyiv, que las manifestacions atenhèron una concentracion considerabla, pasmens dins d'autras vilas de l'oèst d'Ucraïna, coma Lviv, las mobilizacions capitèron d'i amassar 50.000 personas l'1 de decembre. Lo supòrt al movement es segur mai fòrt dins las regions occidentalas del país, qu'an de ligams ancians amb los païses vesins e subretot amb Polonha, mentre que l'oèst russofòn se mòstra generalament mai alinhat amb las posicions prorussas.
Antecedents
L'orientacion europèa d'Ucraïna s'entamenèt en 1994 amb l'establiment d'acòrds de vesinatge entre l'Union Europèa e l'anciana republica sovietica. Se vegèt aumentada a partir de la Revolucion Iranja que portèt al poder Víktor Ioshchenko e Iólia Tymoshenko. L'embrion d'integracion proeuropèa volguda pel govèrn ucraïnian se vegèt frenat dins son desvolopament en 2005 quand l'Union Europèa decidiguèt de considerar pas Ucraïna demest los potencials futurs membres de l'Union.
Dempuèi l'eleccion de Víktor Ianokòvych en 2010, Ucraïna s'alunhèt d'aquel objectiu per privilegiar sas relacions amb Russia e ne venir mai dependenta encara. Pr'aquò per encausa dels deutes considerables del país, se volguèron crear tornarmai de ligams amb l'Euròpa occidentala. Lo 30 de març de 2012 l'Union Europèa e Ucraïna comencèron a metre en plaça un Acòrd d'Associacion; mas qualque temps mai tard, los dirigents europèus apondèron que l'acòrd seriá pas ratificat se lo govèrn ucraïnian escotava pas las peticions de cambiament per mai de democracia e de legalitat dins lo país, en evocar mai precisament la situacion de Iólia Tymochenko e Iori Lutsenko empresonats totes dos per de motius discutibles.
Coatréven
Koatreven en breton ( Coatréven en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.