cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Mòta e Capdevila
La Mòta e Capdevila (Lamothe-Capdeville en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Lo borg es Ardús (La Mòta es pas una aglomeracion e Capdevila es un vilatjòt sense importància). vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La comuna es sovent apelada del nom d'Ardús, que correspond al borg o caplòc de la comuna.
Mòta vendriá d'un nom *mutta, d'origina pre-latina, conservat coma apellatiu a l'Edat mejana, al sens de "tap subremontat d'un castèl". Capdevila designa sovent un ostal situat en la partida nauta d'un vilatge, mès aprèp pòt venir un nom de persona (deu èsser lo cas aicí, puèi que i a pas de vertadièr vilatge).
Entre las nombrosas fòrmas ancianas de Ardús, se pòt citar Podio Doderamino en 841 (la referéncia a Doderaminus dispareis aprèp), Arduno (en latin, 926, 955, 961, 1096), Ardu (sègle XII, 1236, 1271), Ardun (1526). Puèi Ardus apareis tanlèu 1290.
Ardús s'explica per dos mots galleses : are (davant, prèp de) e dunon (interpretat en latin coma dunum) qu'a lo sens de fortalesa. L' s finala sembla d'aver la valor d'un collectiu : los Ardús = los abitants del vilatge d'Ardú (sense sufixe), puèi se faguèt la confusion entre lo nom dels abitants e lo del vilatge o de la parròquia. En Tarn e Garòna se pòt tanben citar Los Sarrasins a partir de Castèlsarrasin (aquí i agèt una simplicacion del nom, Castèl- passant per malha, e la conservacion de l'article).
La Gòrça
La Gòrça (Lagorce en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Geografia
Lagòrça Es la municipalitat a la mai vast superficie del departament del Ardèche e s'estend sus près d'unitat|7000|ectaras –. La region aprofècha d'un ensoleillement important a causa de lo sieu climat mediterranèu — la mar Mediterranèa se tròba pas #qu'a — amb una vegetacion de tipe mediterranèu ont se dobriguèsson pins, garrigue e roures verdes. Lo terren es de natura calcaire e caillouteux, #çò qu'es propice a la preséncia de tutas e de avens. Lo relief a accidentat, #çò que dona un entorn propice a la randonnée pédestre e cycliste.
Lagòrça est la commune à la plus vaste superficie du département de l'Ardèche et s'étend sur près de 7000 hectares. La région profite d'un ensoleillement important dû à son climat méditerranéen — la mer Méditerranée ne se trouve qu'à 130 kilomètres — avec une végétation de type méditerranéenne où s'épanouissent pins, garrigue et chênes verts. Le terrain est de nature calcaire et caillouteux, ce qui est propice à la présence de grottes et d'avens. Le relief est accidenté, ce qui donne un environnement propice à la randonnée pédestre et cycliste.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Mas Richard (Marichard en francés): Mas Richard en 1678
Istòria
Lo nom de "Lagorce" ven del nom gaulois "Gortia" #que significa "Barralha d'espinas" o "buisson espinoses". Lo nom a evolucionat al cors del temps : Lagorsa ', Gorza (1247), Gorça (1275), La Gorce (1464).
Dels registres en la vallée de la Ibie an revelat la preséncia de l'òme 40 000 ans abans lo nòstre ère.
'''Lista dels Senhors de Lagòrça de 1238 a 1848 :
Luòc fòrt protestante, lo rei Louis XIII e lo Cardinal Richelieu retent-se a Alès, en de junh 1629, se #arturar e #donar l'òrdre de prene la vila e de rasar lo Castell de la Gorce.
Le nom de "Lagorce" nous vient du nom gaulois "Gortia" qui signifie "Haie d'épines" ou "buisson épineux". Le nom a évolué au cours du temps : Lagorsa ', Gorza (1247), Gorça (1275), La Gorce (1464).
Des fouilles dans la vallée de l'Ibie ont révélé la présence de l'homme 40 000 ans avant notre ère.
'''Liste des Seigneurs de Lagòrça de 1238 à 1848 :
Departament de Toleplue
Lo departament de Toleplue (département de Toulépleu en francés) es un departament de la Còsta d'Evòri. Administrativament, es de la region de Cavali. Sa populacion es de 56,992 abitants (2014). Lo caplòc n'es la ciutat de Toleplue.
Es devesit en sièis sosprefecturas: Bacobli, Meò, Nezòbli, Pehe, Tiòbli e Toleplue.
Istòria
Lo departament de Toleplue foguèt creat en 1996 a partir del departament de Guiglò.
Flavor
vinheta|Via ortonasala e retronansala de las flavors fins a l'epitèli olfactiu. Lo tèrme flavor (deribat del tèrme anglés flavour, el meteis venent de l'ancian francés flaour e del latin flare) designa l'ensemble de las sensacions percebudas a partir de la boca.
Sofala
vinheta|La Vila de Sofala en 1572, descricha per Mallet Sofala uèi Nòva Sofala foguèt lo pòrt natural del Reialme de Mwenemutapa que la capitala èra lo Mont Fura. Es situada en la província de Sofala de Moçambic. Foguèt fondada per de comerciants africans e indians restacats amb lo monson e entre aquestes viatjaires swahilis e somalians.
Istòria
Un dels pòrts mai ancians documentats d'Africa del Sud, la vila medievala de Sofala, foguèt bastida sus un estuari situat prèp del flume Buzi (apelat Rio de Sofala en las mapas ancianas ). Foguèt fondada d'aperaquí l'an 700 dC e èra una partida d'una longa linha de centres de comèrci entre Kismayu, Monbasa, Malindi e Zanzibar. Sofala aviá divèrsas comunautats comercialas e entre aquestas de swahilis, aràbias e persanas, que visitavan sovent la còsta. D'ela sortissián complèxas rotas comercialas que dintravan en l'interior african, ont se podián trobar divèrses productes, coma evòri.
Lo flume Buzi restacava Sofala amb la vila e lo mercat interior de Manica e d'ailà se podiá arribar fins los camps d'aur de lo Grand Zimbabwe. Al sègle X Sofala comencèt d'èsser un pichon luòc de comèrci e foguèt annexada al mai grand complèx del monson. En 1180, lo sultan Suleiman Hassan de Kilwa (uèi Tanzania) conquistèt Sofala e l'annexèt al sultanat de Kilwa e l'esfèra culturala swahili. Los swahilis faguèron la sieuna capacitat comerciala encara mai granda en tot utilizar dhows al long dels flumes Buzi e Save e los far arribar fins a l'aur que i aviá mai a l'interior de la còsta.
Pr'aquò Sofala venguèt lo principal pòrt de comèrci d'aur de Mwenemutapa e lo cronicaire portugués Thomé Lopes l'identifiquèt amb la vila biblica d'Ofir e lors dirigents amb la mitica dinastia de la Reina de Saba. Mai tard, pendent los sègles XIX e XX Augustus Henry Keane afirmèt que Sofala èra la vila biblica de Tarsis. Puèi, aquestas teorias son pas estadas mai confirmadas. Sofala ven, probablament, de l'arabi "tèrras baissas", una referéncia a las tèrras baissas de la còsta e las illas baissas e bancs de sable de la region.
Los revenguts del comèrci d'aur de Sofala èran grands per los sultans de Kiwa e aquò ajudèt d'espandir un empèri comercial swahili al long de la còsta d'Africa Orientala. Sofala foguèt pas una vila secondaria de Kilwa, mas una vila pro importanta amb de dirigents pròpris, comunautats comercialas e rotas comercialas pròprias. A mai, tanben aguèt de colonias tan luenh coma lo Cap de Correntes ( e qualqu'unas al long del canal de Madagascar). Totun, nominalament Sofala contunhèt en tot èsser una partida del Reialme de Mwenemutapa e la comunautat swahili pagava los impòstes per aver permission per contunhar lo comèrci. Malgrat aquò, lo sultan de Kilwa solament podiá jutjar los abitants wahilis e doncas lo gobernador èra mai un consul qu'un dirigents vertadièr. La vila aviá doncas una granda autonomia e èra fòrça problematica se lo sultan voliá intervenir en lors afars. Sofala foguèt la vila de la còsta de Kilwa mai importanta.
L'arribada dels portugueses
Aguiar (o da Gama) demandèt audiéncia amb lo sheikh Isuf de Sofala. A l'epòca Isuf aviá una discussion amb Kilwa. Lo ministre Emir Ibrahim aviá depausat e assassinat lo legitim sultan al-Fudail de Kilwa e aviá capitat en prene lo poder. Isuf de Sofala volguèt pas reconéisser lo nòu sultan e cercava un camin per proclamar l'independéncia de Sofala. Los portugueses, amb lors poderoses baissèls podián n'èsser la clau. Fin finala, lo sheikh Isuf comprenguèt qu'èra melhor los aver coma amics e signèt una aliança comerciala amb lo reialme de Portugal. vinheta|Descripcion de Sofala (Moçambic), de Manuel de Faria e Sous, 1666, Asia Portuguesa, volum 1 En 1505 Pêro de Anaia aguèt la permission del sheikh Isuf per bastir una estacion de comèrci e una fortalesa prèp de la vila. Lo Fòrt Sào Caetano de Sofala venguèt lo segond fòrt portugués en Africa Orientala (lo primièr èra estat bastit en Kilwa solament qualques meses abans). Anaia utilizèt de pèiras importadas d'Euròpa per lo bastir ( que foguèron puèi utilizadas tornarmai per la catedral de Beira).
Lo fòrt portugués, totun, demorèt pas gaire. Fòrça soldats moriguèron per de febres (probablament malaria). En 1507 arribèt lo nòu capitania portugués, Vasco Gomes de Abreu, que conquistèt l'Illa de Moçambic que i aviá prèp. Pauc cha pauc tota la garnison foguèt menada a l'illa e Fòrt Sofala demorèt coma una factoriá mai. Malgrat aquò, los gobernadors colonials del Moçambic portugués contunhèron d'aver lo titòl de Capitani de Sofala coma un dels mai importants.
Après
Sofala èra volguda pels swahilis e los portugueses pel sieu comèrci d'aur. Mas un banc de sable arrestèt la dintrada al pòrt de Sofala e los baissèls solament i podián dintrar de manièra segura jos cèrtas condicions. A las ribas i avián de paluns amb d'aiga marrida e mosquilhs, que menavan la malaria. Èra un pòrt pas brica segur per los portugueses e pr'aquò decidiguèron de bastir una nòva colonia a l'Illa de Moçambic en 1507. Lo pòrt bastit ailà èra melhor.
Lo comèrci d'aur tanpauc foguèt una capitada. Los ancians camps d'aur ja èran gaireben finits quand los portugueses i arribèron e la produccion d'aur èra estada menada mai al nòrd. Divèrsas vilas e mercats foguèron bastidas al long de lo flume Zambezi e Sofala perdèt de posicions al costat de nòvas vilas coma Quelimans e Angoche.
Los bancs de sable e las frontièras de l'estuari del flume Buzi ara avián conquistat fòrça terren de l'anciana Sofala. Uèi lo jorn, a Nòva Sofala, se pòdon trobar fòrça paucas roïnas testimòni de l'anciana granda valor e santat de la vila.
Al delà, l'anciana Sofala èran doás vilas, una prèp de l'aiga bastida sus un banc de sable e l'autra bastida en un luòc mai bon per la santat umana. Sofala aviá, de mai, una colonia plaçada al nòrd del flume Pungwe, apelada Rio de Sâo Vicente en las mapas ancianas. A l'epòca que l'anciana Sofala s'enfonzava en l'ocean, la vila modèrna de Beira èra bastida en aquel luòc.
Sofala perdèt la sieuna importáncia comerciala quora Beira foguèt Bastida a 32 quilomètres al nòrd en 1890. Lo pòrt qu'un còp aviá pogut aver fins 100 baissèls a l'encòp ara èra pas res per la deforestacion de las rivas del flume e las deposicions de tèrra al quite pòrt.
Viviers-lès-Offroicourt
Viviers-lès-Offroicourt es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chilly (Sòma)
Chilly (Sonme) en picard (Chilly en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Geografia
Altitud : 87 mètres Situacion géographique : 45 km d'Amians - 15 km de Roye - 7 km de Rosières
Demografia de Moldàvia
Moldàvia es un país de la populacion pauc importanta al nivèl europèu (0,55% de la populacion europèa en 2012). Lo recensament de 2004 comptèt 3 938 679 estatjants. Dempuèi la fin de l'URSS (1991), Moldàvia se tròba acarada a d'evolucions e de problèmas de mal resòlver. D'en primièr, lo bilanç demografic es plan negatiu. En mai d'un fegondetat bassa, l'emigracion es sostenguda. De mai, lo país es multietnic e viu dins una situacion que demòra conflictuala amb tres entitats politicas autonòmas que seguisson las division etnicas entre Moldaus (populacion latina de cultura romanesa e que sa lenga tradicionala es lo romanés), Gagauzes (populacion turquesa) e Eslaus (Ucraïnians e Russes).
Chilly (Sòma)
Geografia
Altitude : 87 mètres Situation géographique : 45 km d'Amiens - 15 km de Roye - 7 km de Rosières
Demografia de Moldàvia
Natalitat, mortalitat e creis natural
L'evolucion demografica recenta de Moldàvia es estada particularament rapida dempuèi la fin del comunisme.
Chilly (Sòma)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Demografia de Moldàvia
Natalitat, mortalitat e creis natural
En 1992, la fegondetat èra de 2,22. Passèt en 7 ans a 1,43 (en 1999). Lo taus de creis natural passèt de 9,7 per mila en 1989 a -1,3 per mila en 1999. Aquelas evolucions foguèron rapidas coma dins totes los païses de l'èx-URSS e son vistas coma de consequéncias dels cambiaments economics majors dins los ans 1990.
Chilly (Sòma)
Nòtas
<references group=N/>
Demografia de Moldàvia
Natalitat, mortalitat e creis natural
En 2011, per la partida contrarotlada pel govèrn central de Moldàvia, lo taus de natalitat foguèt d'11 per mila coma lo taus de mortalitat (11 per mila). Foguèt la primièra annada dempuèi 1999 que lo creis foguèt pas negatiu. En Transnístria, la situacion es pro diferenta amb un creis natural demografic negatiu important (taus de natalitat en 2011 de 9,7 per mila e taus de mortalitat de 14,1 per mila).
Evolucion de la populacion de Moldàvia (1950-1999) amb taus de natalitat e de mortalitat.
Migracions
Entre 1945 e 1991, Moldàvia foguèt un país d'immigracion que recepèt d'autres ciutadans sovietics. De Moldaus emigrèron tanben (subretot vèrs Russia, Cazacstan e Ucraïna).
Dempuèi 1991, la situacion a cambiat del tot e Moldàvia es vengut un país d'emigracion massissa. Lo nombre d'emigrats dempuèi 1991 es desconegut. Es probablament important e de representar l'equivalent de 15 o 20% de la populacion totala.
Los emigrats an causits de nombroses païses europèus mas tanben Turquia, Russia o los Estats Units. Los Josieus, qu'èran 65 799 en 1989, an gaireben totes emigrats en Israèl o dins de païses desvolopats. Èran sonque 4 174 en 2004.
En 2011, los emigrats legals èran 130 948 en Itàlia e 11807 en Alemanha.
Èran tanben presents dins d'autres païses (lista non exaustiva):
- Espanha 12 608 (2007)
- Portugal 20 773 (2009)
- Romania 15 500 (2009)
- Cazacstan 14 245 (2009)
- Cipre 1 654 (2011)
Reparticion etnica
E mai aja una populacion relativament reducha en nombre, Moldàvia es caracterizada per una diversitat etnica importanta. Las populacions i parlan principalament de lengas romanicas (lo romanés, tanben apelat "moldau"), eslavas (lo rus e l'ucraînian) e turcas (lo gagauz). Las etnias son concentradas dins certas regions mas, d'un biais general, las populacions se mesclan pertot. Es una de las rasons qu'explica que lo bilingüisme siá un fenomèn important en Moldàvia. Vejatz l'article: Lengas de Moldàvia.
Lo recensament de 2004
La populacion moldava foguèt recensada per las doas entitats autonòmas: Moldàvia e la region secessionista-autonomista de Transnístria.
Las chifras pòdon èsser consideradas coma grosso modo fisablas, malgrat los enjòcs politics ligats al recensament.
- Entre 1989 e 2004, Moldàvia perdèt 425 000 estatjants (-9,7%), e mai lo creis natural foguèsse estat de gaireben 90 000. L'emigracion despassèt los 500 000 en 14 ans, valent a dire qu'1 estatjant sus 8 quitèt lo país dins aquel periòde.
- La politica a influenciat bravament la reparticion etnica. Se pòt remarcar atal lo creis de la proporcion de cada etnia principala dins sa region. Los Moldaus an progressat en Moldàvia centrala (çò es, la zòna contrarotlada pel govèrn central), atal coma los Eslaus (Ucraïnians e Russes) en Transnístria. I passèron de 53,8% (1989 ) a 59,2% (2004), e los Moldaus de 39,9% (1989) a 32% (2004). La proporcion de Moldaus-Romaneses es tanben en progression rapida dins lor region e dins una mendre mesura, dins lo país tot. Per Moldàvia tota, la proporcion de Moldaus-Romaneses passèt de 64,6% (en 1989) a 71,4% en 2004, mentre que lo blòc Ucraïnians-Russes mermava (passant de 26,8% a 20,6%). Aquelas evolucions son tanben utilizadas per cada camp. Los secessionistas soslinhan en particular lo risc de moldavizacion que los menaça, vist que los Moldaus son en progression constanta al nivèl nacional.
Donadas etnicas del recensament de 2004
Reparticion geografica de las etnias
La Republica Moldava, dins sa partida centrala, es poblada mai que mai de Moldaus, tradicionalament de lenga romanesa. Son majoritaris dins gaireben totes los raions.
Los Eslaus (Ucraïnians e Russes) son majoritaris localament dins qualques regions reduchas (cf. la carta a man drecha) del nòrd. Segon lo recensament de 2004, representan de minoritats importantas a Bălți (42,7%), Chișinău (22,2%) e dins los raions d'Ocnița (35,6%), de Rîșcani (25%), Edineț (26%), Briceni (28,2%) e Glodeni (22,3%). En mai d'aquò, son majoritaris dins la region de Transnítria.
- lo raion de Taraclia es poblat a 65,6% de Bulgars (Moldaus: 14%). Pasmens, lo bulgar i es pas oficial mas es utilizat per las municipalitats e dins las escòlas.
- Gagauzia es poblada a 82,1% de Gagauzes (Moldaus: 4,8%)
Vieu-d'Izenave
Vieu-d'Izenave en arpitan ( Vieu-d'Izenave en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Geografia
Lo vast territòri de 23,73 km² es délimité per las municipalitats de Condamine, Chevillard, Brénod, Corcelles, Outriaz, Lantenay, Izenave, Cerdon, Labalme e Maillat. S'estend en plena cœur de la Combe del Val, de siás n'oèst suls plis del Bugey, entre la montanha de l'Avocat e aquela del Cornet Cattin.
Lo caseriu del Balmay constituissi la mai importanta aglomeracion de la municipalitat, e mai se lo centre administratiu i aja situat dins lo villatge de Vieu-de Izenave. Los autres caserius, de talha mai modèsta, son Rivoire, lo Chevril, lo Puble, Talipiat, Corcelette e lo Molin.
A l'extrèm es de la municipalitat près de la rota départementale en connectant Nantua a Brénod, se tròba las ruïnes de la Chartreuse de Meyriat bastida l'an 1116 #que #radiar sus aquela part del departament fins a la siá destruccion l'an 1791.
Le vaste territoire de 23,73 km² est délimité par les communes de Condamine, Chevillard, Brénod, Corcelles, Outriaz, Lantenay, Izenave, Cerdon, Labalme et Maillat. Il s'étale en plein cœur de la Combe du Val, d'est en ouest sur les plis du Bugey, entre la montagne de l'Avocat et celle du Cornet Cattin.
Le hameau du Balmay constitue la plus importante agglomération de la commune, bien que le centre administratif soit situé dans le village de Vieu-d'Izenave. Les autres hameaux, de taille plus modeste, sont Rivoire, le Chevril, le Puble, Talipiat, Corcelette et le Moulin.
À l'extrême est de la commune près de la route départementale reliant Nantua à Brénod, on trouve les ruines de la Chartreuse de Meyriat construite en 1116 qui rayonna sur cette partie du département jusqu'à sa destruction en 1791.
Istòria
Le hameau de Oisselaz (prononcer "Oissel") fut rattaché à Maillat en 1936.
Robèrt Lassala
thumb|250px|Retrach de Robèrt Lassala en 1929 Joan Robèrt Lassala (en francés Robert Lassalle; Soston, 2 de junh de 1882 – Chémery-sur-Bar, 14 de mai de 1940) èra un politician occitan que foguèt Deputat de Lanas de 1924 a 1940 e Ministre de las pensions durant qualques meses de 1938. Moriguèt durant una batalha de la Primièra Guèrra Mondiala.
Biografia
Robèrt Lassala nasquèt en 1882 dins una familha de notables de Soston. Èra lo filh d'un notari qu'èra estat cònsol e conselhièr general del vilatge. Faguèt d'estudis de drech e aprèp que venguèt doctor passèt lo concors de redactor al Ministèri de las Finanças. Capitèt e s'endralhèt dins una carrièra que lo portèt a èsser cap de burèu. Lo començament de la guèrra en 1914 interrompèt la tranquillitat e a mai que foguèsse estat reformat per encausa qu'aviá perdut un uèlh, s'engatgèt en agost de 1914 coma simple soldat dins lo 49n regiment d'infantariá e demandèt a partir sulpic al front. Foguèt nafrat durant la batalha de Marne. Li foguèt donada una segonda citacion en seguida de la Batalha de Verdun e recebèt la promocion de soslòctenent. Tornèt èsser nafrat al Chemin des Dames en mai de 1917 e puèi foguèt fach presonièr sul plan de Craonne. Recebèt la Crotz de guèrra e la Legion d'onor coma reconeissença de son coratge.
Conselhièr municipal de Soston e conselhièr general, ganhèt las eleccions e venguèt deputat de Lanas l'11 de mai de 1924 sus la lista democratica d'union republicana radicala e radicala-socialista constituïda amb L. Boisson, P. Deirís et G. Lalana, deputats sortents, que prenguèt los quatre sètis del departament a la majoritat absoluda.
Medusa
Lei medusas (var. carnmarina, marmolh, marmolha, pòta) son un ensems de plusors espècias de cnidaris. Fòrça ancianas, son probablament aparegudas durant l'Edicarian (635 - 541 Ma) e forman totjorn un grop relativament prospèr amb aperaquí 1,500 espècias identificadas a l'ora d'ara. Se troban dins totei lei tipes de mars e mai dins certaneis estendudas d'aiga doça.
Descripcion
Lei medusas son fachas d'una partida superiora, dicha ombrèla, que protegís una cavitat bucala e lei diferents sistèmas biologics de l'animau, e de nematocists que permèton de caçar. Totei lei medusas son carnivòras : sei nematocists li permèton de paralizar sei predas. Dins un mitan favorable, la consumacion de manjar dei medusas pòu èsser fòrça importanta. Per exemple, dins lo corrent d'una jornada, certaneis espècias pòdon consumar la mitat de son pes. Generalament, lei predas fan partida dau fitoplancton mai certaneis espècias pòdon s'atacar a d'organismes pus importants coma de peis, de crustacèus ò d'autrei medusas.
Lei medusas an mai d'un predator coma de tartagus marinas, de peis (compres de peis de gròssa talha coma lo ton ò lo peis-espasa) e d'aucèus (coma l'albatròs). Dins certanei regions asiaticas, l'òme n'es pereu un predator.
Reproduccion
Dins la màger part deis espècias, la reproduccion es principalament realizada gràcias a un sistèma de reproduccion sexuada. Durant lei periòdes de reproduccion, tota l'energia de la medusa es dirigida vèrs leis organes sexuaus que libèran dins l'aiga lei cellulas sexualas. Aquò entraïna la fecondacion de miliers d'ovuls e la mòrt dei medusas adultas.
En causa dau rescaufament climat mondiau, lei condicions de vida dins leis oceans e lei mars vènon mai e mai favorablas ai medusas. Aquò entraïna una aumentacion importanta dei populacions. Dins lei cas pus extrèms, se pòdon observer d'explosions de medusas que fòrman alora de flòtas de plusors quilomètres.
Saint-Pierre-du-Val
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat es nascuda de la reünion, en 1833 de Sant-Pierre-de detlo-Châtel (Sanctus Petrus de Castro ) e de La nòstra-Madama-de detlo-Val (Beate Marida ecclesia, sens data).
A establit que lo abbaye de Pennante se situava sul territòri de l'actuala municipalitat de part e d'autra de la Vilaine. I aviá #èsser fondada a l'epòca carolingienne a, de contunh destruida per las Vikings. S'agissiá d'un monastèri besson d'aquel de Pentale egalament estrossejat pels Òmes del Nòrd.
Sus la localizacion de las ruïnes de la abbaye an #èsser erigides las doas glèisas paroissiales Sant-Pierre e Sant-Ostal. La primièra, encara en partida gotica, es totjorn utilizada coma glèisa paroissiale, mas pas subsisteix del segond que qualques vestigis al bòrd de la rota principala, aital coma lo cementèri #que la environava.
En 1793, Sant-Pierre del Chastel a trucat, de manièra transitòria, Pierre-la-Montanha.
En 2006, se se percep que la glèisa Santa-Pierre a atacat per las mérules. Un an e mitat de trabalhs son necessaris per desmontar e tractar totas las boiseries, refar lo carrelage e los enduits, per un còst avoisinant l'Unitat|130000|€. Lo finançament es principalament assegurat pel conselh general e la municipalitat.
La commune est née de la réunion, en 1833 de Saint-Pierre-du-Châtel (Sanctus Petrus de Castro ) et de Notre-Dame-du-Val (Beate Marie ecclesia, sans date).
Il est établi que l’abbaye de Pennante se situait sur le territoire de l'actuelle commune de part et d'autre de la Vilaine. Elle avait été fondée à l’époque carolingienne au, puis détruite par les Vikings. Il s’agissait d’un monastère jumeau de celui de Pentale également ravagé par les Hommes du Nord.
Sur l'emplacement des ruines de l'abbaye ont été érigées les deux églises paroissiales Saint-Pierre et Sainte-Marie. La première, encore en partie gothique, est toujours utilisée comme église paroissiale, mais il ne subsiste de la seconde que quelques vestiges au bord de la route principale, ainsi que le cimetière qui l'entourait.
Le donjon du château de Saint-Pierre daterait du. Un château postérieur aurait été détruit une première fois pendant la guerre de Cent Ans par le parti anglo-navarrais. Au, un nouveau château est érigé pour la famille de Grosourdy. Au, le château est ravagé par un incendie. Il sera reconstruit sous la forme d’un manoir en brique et silex dans un style propre à l'époque. Le château et la chapelle sont de nouveau la proie des flammes. Vers 1840, ce sera un château style troubadour qui est reconstruit. Il est acquis par le marquis de Saint-Pierre en 1921 et revient ainsi dans le giron de la famille de Grosourdy. Il sera finalement volontairement démoli par Michel de Saint-Pierre en 1970, pour des raisons de sécurité, suite à des éboulements importants. Il n’en subsiste que le colombier, l’orangerie et des bâtiments annexes.
En 1793, Saint-Pierre du Chastel est appelé, de manière transitoire, Pierre-la-Montagne.
En 2006, on s'aperçoit que l'église Saint-Pierre est attaquée par les mérules. Un an et demi de travaux sont nécessaires pour démonter et traiter toutes les boiseries, refaire le carrelage et les enduits, pour un coût avoisinant les €130000. Le financement est principalement assuré par le conseil général et la commune.
Lista dels caps de l'estat d'Albania
thumb|110px|Blason d'Albania. Actualament lo cap d'Estat d'Albania es lo president. Segon la constitucion albanesa, es elegit per l'Assemblada Nacionala per un periòde de 5 ans.
Albania venguèt independenta de l'Empèri Otoman l'an 1912 e venguèt una republica en 1920. L'an 1928 Ahmet Zogu s'autoproclamèt coma rei Zog Ièr e governèt fins a 1939, quand Itàlia ocupèt lo país. En 1944, los comunistas expulsèron los italians, e lo país venguèt tornarmai una republica.
Departament de Blòlequen
Lo departament de Blòlequen (département de Bloléquin en francés) es un departament de la Còsta d'Evòri. Administrativament, es de la region de Cavali. Sa populacion es de 123,336 abitants (2014). Lo caplòc n'es la ciutat de Blòlequen.
Istòria
Lo departament de Blòlequen foguèt creat en 2005 a partir del departament de Guiglò.
Batalha de Tolosa
Existís tres batalhas que pòrtan le nom de batalha de Tolosa :
Sodan (omonimia)
Sodan es un toponim que pòt designar:
Virieu-le-Petit
Virieu-le-Petit en arpitan ( Virieu-le-Petit en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Geografia
Virieu Lo Pichon se situa al pè del Massís del Grand Colombier (sentiers pédestres e VTT balisés). Taula d'orientacion a la reünion amb vista sus las Alpes.
Nom dels caserius : Val-Valençon, Romagnieu, Assin, Munet.
Virieu le Petit se situe au pied du Massif du Grand Colombier (sentiers pédestres et VTT balisés). Table d'orientation au sommet avec vue sur les Alpes.
Nom des hameaux : Vaux-Valençon, Romagnieu, Assin, Munet.
Puèi Marin
Lo Puèi Marin es un estratovolcan atudat d'Occitània, situat dins los monts de Cantal, dins lo Massís Central, dins lo departament de Cantal e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Joan Fabrin
thumb|250px|lo deputat Joan Fabrin en 1919 Joan Fabrin (en francés Jean Fabry; Vilafranca de Roergue, 6 de junh de 1876 - Montreuil, França, 1 de junh de 1968) foguèt un politician e militar occitan que venguèt Deputat de Sèina de 1919 a 1936, Senador de Dobs de 1936 a 1945, e dins lo govèrn francés, Ministre de las Colonias en 1924 e de la Defensa nacionala e de la Guèrra en 1934, e de 1935 al 24 genièr de 1936.
Biografia
thumb|left|250px|Joan Fabrin durant son temps de militar Joan Fabrin faguèt los estudis al collègi de Vilafranca abans de partir puèi al licèu d'Agen. Dintrèt a l'escòla de Saint-Cyr en 1895 e a l'Escòla de guèrra en 1904. Recebèt lo brevet en 1906. Quand arribèt la Primièra Guèrra Mondiala èra ja capitani al Conselh superior de la guèrra (estat-major de la primièra armada qu'èra commandada en aquel temps pel general Dubail). Demandèt en 1914 a venir comandant de tropas e en octobre d'aquel an, li foguèt donada la direccion del 23n batalhon de caçaires alpins, una unitat d'elita que menèt als combats de la Woëvre, d'Ypres, de l'Yser, de Carency en Artois, de las Vosges, e finalament del Reichaken-Kopf. Ailà, en març de 1915, foguèt nafrat tant prigondament que li calguèt amputar la camba esquèrra e l'autra camba demorèt completament anquilosada. Recebèt la crotz de la Legion d'onor sul lièch d'espital.
Malgrat son andicap, en 1916, refusèt d'anar en retirada. Tornèt prendre lo servici e comandèt lo 3n burèu del Govèrn militar de París, abans d'èsser cargat d'instituir a Senlis l'Escòla d'oficièrs d'Estat major. Aprèp que foguèt promogut lòctenent colonel, lo marescal Joffre lo causiguèt, en 1917, coma cap de cabinet e aital acompanhèt lo militar catalan e Viviani dins lo viatge que se faguèt en abril als Estats Units per veire en detalh las modalitats practicas de la dintrada en guèrra d'aquel país american.
Pasmens quand tornèt, sa santat l'obliguèt a acceptar sa mese a la reforma. Foguèt reformat amb 95 % d'invaliditat e promogut oficièr de la Legion d'onor.
En 1918, venguèt jornalista e dirigiguèt lo jornal Oui que mai tard se sonèt l'Avenir. I escriviá jol pseudonim de "Bouchavesnes". Se n'anèt mai tard a l'Intransigeant, que i faguèt de redactor en cap del mes de febrièr de 1919 fins a decembre de 1936. Tre decembre de 1936 ne venguèt lo director, carga qu'ocupèt fins a octobre de 1938.
A las eleccions del 16 de novembre de 1919, que ne sortiguèt la "Chambre bleu horizon", foguèt elegit deputat de la primièra circonscription de París sus la lista del blòc nacional republican que obtenguèt 86.334 voses de 191.830 votaires. Inscrich al grop d'accion republicana e sociala, venguèt membre de la Commission de l'armada.
A aquel títol, participèt a mantun debat concernissent la reorganizacion generala e de detalh de l'armada. Aquela reorganizacion se deviá far, segon el, dins lo sens de la « reduccion al minimum possible de la durada del servici militar » per fin de la dotar del material de mai en mai costós exigit per las condicions modèrnas.
Pauc a pauc, pr'aquò, semblava qu'Alemanha èra pas dispausada a respectar las clausas del tractat de Versalhas concernissent son desarmament. Joan Fabrin exprimiguèt son adesion a la politica de Poincaré tendant a exigir lo respècte integral del tractat.
Foguèt apelat per remplaçar Viviani coma representant de França a la Commission dels armaments de la Societat de las Nacions de 1922 à 1924 e per participar, jos la direccion de Léon Bourgeois, als trabalhs que devián menar al projècte de « tractat d'assistància mutuala » precursor del « protocòl de Genèva ».
Lo 29 març de 1924, Poincaré remanejèt lo gabinet e fisèt lo portafuèlha de las colonias a Joan Fabrin. Mas tota l'activitat del Cabinet èra emplegada dins l'ardenta campanha electorala que precediá las eleccions del 11 de mai 1924 ont Joan Fabrin, elegit en testa de la lista d'union republicana e de concòrdia nacionala, retrobèt son sètge amb 71.541 voses sus 196.886 votants.
Tornat a son banc de deputat (s'es marcat al grop de l'esquèrra democratica), venguèt sòci de la commission de l'armada e sòci del Naut-conselh colonial.
A las eleccions generalas del 22 d'avril 1928 marcadas pel retorn a l'escrutin d'arrondiment, Joan Fabric es elegit deputat del Xen arrondiment de París, al primièr torn de l'scrutin, amb 7.285 voses sus 13.278 votants. Es elegit president de la commission de l'armada, nomenat novèl vicipresident de la commission d'estudis del Conselh superior de la defensa nacionala. Se fa l'avocat de la linha Maginot (1929) que l'establiment s'acòrda perfièchament amb son vejaire sus l'armada, essencialament defensiu.
En genièr de 1932, es nomenat sòci de la delegacion francesa a la conferéncia per la reduccion e la limitacion dels armaments que se dobrís a Genèva dins l'optimisme mas que deviá, pauc a pauc, s'encaminar al fracàs.
Es fòrt d'aquela experiénça qu'après las eleccions del 8 de mai 1932 Joan Fabrin, que retrobèt pas son sètge qu'al segond torn de l'escrutin per 6.744 voses sus 13.012 votants, contre 6.035 a M. Dufrenne, arestèt pas d'intervenir per mostrar los perilhs de l'ora. Es dins aquel esperit tanben que s'opausèt al pacte a Quatre que se faguèt a Roma en junh de 1933 entre Alemanha, l'Itàlia, Anglatèrra e França, al motiu que constituïssiá una novacion portada al tractat de Versalhas e que i aviá contradiccion entre « reduccion dels armements » e « revision dels tractats ». D'aquel temps, Hitler aviá pres lo poder en Alemanha.
Lo 30 de genièr de 1934, Joan Fabrin accepta lo portafuèlha de la Defensa nacionala dins lo gabinet format per Daladier, en plen mitan de l'agitacion deguda a l'escandol Stavisky. Mas lo ministre de l'Interior, Eugène Frot, avent decidit lo desplaçament del prefècte de poliça Chiappe, acusat de ligasons tròp intimas amb las ligas, Joan Fabrin e lo ministre de las Finanças, François Piétri, donèron sa demission (4 février 1934), estimant qu'aquela mesura èra estat presa sens motiu seriós.
Tornat a sas fonccions de president de la commission de l'armada, calertèt lo Parlament e lo public sus « la pujada vertiginosa dels armaments de l'Alemanha ». Intervenguèt dins lo debat crucial del 15 de març de 1935 per reclamar, gaireben dins los meteisses tèrmes que Paul Reynaud, la creacion d'un còrps especializat capable de ripostar d'un biais imediat a tota ataca.
Nomenat pauc après ministre de la Guèrra dins lo gabinet Laval del 7 de junh de 1935, s'estaquèt a realizar sas concepcions, notamdament per la creacion d'un fons d'armament comun a las diferentas armas. Mas lo gabinet demissionèt lo 22 de genièr de 1936 e, qualques mesaes pus tard, perdèt son sètge a la Cambra. D'efièch, a las eleccions generalas del 3 de mai de 1936, foguèt batut de pauc pel radical-socialista Bossoutrot (6.522 voses contre 6.534, sus 13.307 votants al segong torn de l'escrutin). Mas lo 22 de novembre seguent, durant una eleccion parciala provocada pel decès del senador de Doubs, Japy, dintrava a la Nauta Assemblada, tre lo primièr torn d'escrutin, per 593 voses sus 930 votants. Deviá retrobar son sètge dins las meteisses condicions al renovelament del 23 d'octobre de 1938, per 618 voses sus 932 votants.
Inscrich al grop de l'union republicana e sòci, coma de juste, de la commission de l'armada, deviá mai d'un còp expausar sas idèas. Davant la falhida acavada de tota autra politica, insistèt sus la necessitat primordiala de renforçar la defensa nacionala. Es dins aquela tòca que s'opausèt a la politica del governament del Front popular, qu'estimava eminentament perilhosa e que, coma raportaire de la comission de l'armada, faguèt votar a l'unanimitat per lo Senat, en junh de 1938, lo projècte de lei d'organizacion generala de la Nacion en temps de guèrra e, en març de 1939, lo projècte de lei mantenent a dos ans la durada del servici militar. En decembre de 1939, se prononcièt en favor de l'autreg al governament dels plens poders, valables per la durada de las ostilitats. Al Congrès de Vichèi, del 10 de julhet de 1940, votèt los plens poders constituents al governament del marescal Petain. Abandonèt alavètz tota activitat politica.
Publiquèt en 1931: Joffre et son destin e, en mai dels articles quotidians, nombrosas prefàcias de libres consagrats a la guèrra, especialament a la traduccion de La Guèrra de Lüdendorff.
Foguèt promogut, en 1939, grand oficièr de la Legion d'onor, en qualitat de grand mutilat de guèrra à 100 %. Recebèt las Crotz de guèrra francesa, bèlga, italiana e a maites òrdres estrangièrs.
Les Oubeaux
Les Oubeaux es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Vilatge situat près de Isigny-sus-Mar, celèbra comuna conegut per los sieus camemberts, los sieus fromages e los sieus mochets.
Village situé à proximité d'Isigny-sur-Mer, célèbre commune connu pour ses camemberts, ses fromages et ses caramels.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vellerot-lès-Belvoir
Vellerot-lès-Belvoir es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Mòta de Cucmont
La Mòta de Cucmont (Lamothe-Cumont en francés) es ua comuna gascona de Lomanha situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, La Mòta de Cucmont èra de l'eleccion de Ribèra-Verdun, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Montauban e de la senescaucia de Tolosa. Tanlèu 1790, La Mòta de Cucmont èra deu canton de Bèumont.
Larvotto
thumb|right|200px|Los quartièrs de Mónegue, amb Larvotto (04) Larvotto es un quartièr dau Principat de Mónegue, dins l'anciana comuna de Montcarles. Sa populacion es de 2,026 abitants.
La Rossa
thumb|right|200px|La Rossa dins la comuna de Mónegue La Rossa (en francés La Rousse) es un quartièr de la comuna e dau Principat de Mónegue, dins l'anciana comuna de Montcarles. Sa populacion es de 7,087 abitants.
Guèrra dei Mercenaris
La Guèrra dei Mercenaris (o Guèrra Inexpiabla) es un conflicte de l'Antiquitat que se debanèt entre 241 e 238. Opausèt lei fòrças de Cartage a una revòuta organizada per de mercenaris non pagats en causa dei dificultats financieras de la vila punica après sa desfacha a l'eissida de la Premiera Guèrra Punica. Acarnat en causa deis atrocitats causats per lei dos camps, lo conflicte s'acabèt per la victòria de Cartage e per un renfòrçament de l'influéncia dau clan dei Barcides sus sa politica.
Chirmont
Chirmont (Sonme) en picard (Chirmont en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Nòtas
<references group=N/>
Gòbi negre
Lo gòbi negre (Gobius niger) es una espècia de peis de la familha dei  Gobiidae e de la sotafamilha dei Gobiinae. Pichon peis deis estuaris, dei lagunas, dei camps d'algas e dei litoraus de l'Ocean Atlantic Orientau e de Mediterranèa, pòu agantar 18 cm de longor. Sei flancs e son còu son cubèrts d'escaumas ornats de tacas sornas. Sei doas aletas dorsalas pòrtan tanben de tacas similaras. Manja divèrseis invertebrats e de còps d'autrei peis de pichona talha.
Riobamba
Riobamba o San Pedro de Riobamba es la capitala de la Província de Chimborazo al centre d'Eqüator, dins la val del riu Chambo dins los Andes. Se situa a 200 km al sud de la capitala del país Quito a 2754 m d'altitud, sus "l'Avenguda dels Volcans". La vila es un important centre regional de transpòrt e una etapa sus la Pan-American Highway que travèrsa Eqüator. Riobamba es una de las vila màger dins la region montanhosa centrala d'Eqüator.
Saint-Pierre-du-Vauvray
Saint-Pierre-du-Vauvray en normand (Saint-Pierre-du-Vauvray en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chipilly
Chipillin (Sonme) en picard (Chipilly en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Heyrieux
Heyrieux es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Heyrieux A situat a 25 quilomètres al sud-es de Lion, entre los Alpes e lo Massís central. Lo vilatge s'elèva a una altitud de 295 m. Los abitants de Heyrieux son los Heyriards. Las municipalitats vesinas son Grenay, Sant-Quentin Fallavier, Diémoz, Valencin e Sant-Pierre-de-Chandieu.
Lirquén
Lirquén qu'ei un pòrt artesanal e de embarcament forestal en la vila de Penco, en lo Gran Concepción, Chile. Sa populacion es estimada a 12 000 abitants.
Heyrieux
Geografia
Heyrieux est situé à 25 kilomètres au sud-est de Lyon, entre les Alpes et le Massif central. Le village s'élève à une altitude de 295 m. Les habitants d'Heyrieux sont les Heyriards. Les communes voisines sont Grenay, Saint-Quentin Fallavier, Diémoz, Valencin et Saint-Pierre-de-Chandieu.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Heyrieux Ven del latin Arrius, dignitaire romain, #qu'es pas d'autre que lo nom del fondator de la vila pendent la ère romaine. Arrius En essent alavetz amic e consultor del senador e celèbre istorian romain Pline lo Jove.
En realitat, la fondacion de Arrius èra pas del temps qu'un domeni #que portava lo nom de lo sieu créateur. Las primièras traces d'aquel domeni remontarián al Ier sègle. Pendent dels sègles, Heyrieux #demorar una fondacion romaine plàcida.
Malgrat aiçò, lo domeni #començar a prene una ampleur relativa al Mièja Edat, periòde que # #venir un bourg identificat jol nom de Aireu o Ayreu. En 1027, los comtes de Savoie #aquerir de nombroses domenis en lo Dauphiné. En 1030 Heyrieux #far oficialament partida d'aquela enclave savoyarde.
En 1227, Heyrieux #èsser concédée als fraires de la chartreuse de Aillon (lo camin de Savoyan, #que travèrsa pendent el lo vilatge encara de los nòstres jorns, partissiá de Aillon en Savoie per arribar a Chaponnay). Lo 3 de febrièr 1328, lo senhor Jean de Chandieu #concedir las "Libertats a las bourgeois de Heyrieux" amb la fin de permetre a las résidents de se constituir en comunitat (causa relativament escassa per l'epòca perque los domenis èran sovent someses a una autoritat superiora). Per en un autre luòc, la paraula « bourgeois » i aviá pas pas la meteissa connotation de riquesa #qu'uèi, aquel compreniá mai la nocion de « residiscan ». Las libertats concedidas per Texans de Chandieu aguèron confirmat qualques meses mai tard, lo 3 de junh de 1328, per Édouard comte de Savoie.
Ipocamp
Leis ipocamps ò chivaus marins (var. chivalet de mar) (Hippocampus) son un genre de peis d'aletas raionadas de la familia dei Syngnathidae. N'existís un cinquantenau d'espècias que vivon dins leis aigas temperadas e tropicalas.
Leis ipocamps an una forma fòrça caracteristica que sembla an aquela d'un chivau. Segon leis espècias, sa talha varia entre 22 mm e 36 cm e sa durada de vida de 2 a 4 ans. Son còrs es cuirassat e protegit per una tiera d'anèus ossós que li permet de nadar verticalament. Generalament, vivon estacat a una alga e caçan de crustacèus pichons. Per aquò, an d'uelhs ben desvolopats, una boca que permet d'aspirar rapidament sa preda e pòdon s'amagar entre leis algas.
Heyrieux
Istòria
En 1542, François de França #instaurar a travèrs d'una carta brevet las fièras de la Madeleine (22 de julhet) e de la Santa-Catherine (25 de novembre), totjorn activas de los nòstres jorns.
Ipocamp
La reproduccion es particulara qu'es lo mascle qu'assegura la gestacion deis uòus que son ponduts dins sa pòchi ventrala per la femèla. Lo periòde de gestacion dura de 2 a 3 setmanas e un segond cicle de reproduccion pòu començar immediatament après lo premier.
Heyrieux
Istòria
Del temps que lo vilatge comptava pas que 270 abitants en 1750, aquel #èsser alavetz lo Temps dels Lops, periòde que # dintre pendent el 1752 e 1754, dels centenats de chasseurs de lops se #amassar a Heyrieux amb la fin de acorralar e de exterminer los lops dels bòsques environnants. N'efièch, s'aimava a l'epòca qu'aquel animal èra responsable de multiples atacs contra los òmes o las siás vegadas. Aital, la mai granda batuda recensée #èsser aquela del 17 de setembre de 1754, près de 2000 chasseurs #acorralar los lops al meteis temps. Pel continuament, de nombrós chasseurs de lops #demorar a Heyrieux, aiçò explica l'aument significatiu d'abitants pendent aquel periòde doncas qu'en 1791, lo vilatge comptava 1282 abitants.
Heyrieux vient du latin Arrius, dignitaire romain, qui n'est autre que le nom du fondateur de la ville durant l'ère romaine. Arrius étant alors ami et consultant du sénateur et célèbre historien romain Pline le Jeune.
En réalité, la fondation d'Arrius n'était alors qu'un domaine qui portait le nom de son créateur. Les premières traces de ce domaine remonteraient au Ier siècle. Pendant des siècles, Heyrieux resta une fondation romaine paisible.
Cependant, le domaine commença à prendre une ampleur relative au Moyen Âge, période durant laquelle elle devint un bourg identifié sous le nom de Aireu ou Ayreu. En 1027, les comtes de Savoie acquirent de nombreux domaines dans le Dauphiné. En 1030 Heyrieux fit officiellement partie de cette enclave savoyarde.
Au cours de l'année 1349, le Royaume de France annexa le Dauphiné. Sept ans plus tard, en janvier 1356, l'enclave savoyarde, dont Heyrieux faisait partie, fut concédée au Dauphiné et par conséquent au Royaume de France.
En 1542, François de France instaura à travers une lettre patente les foires de la Madeleine (22 juillet) et de la Sainte-Catherine (25 novembre), toujours actives de nos jours.
Alors que le village ne comptait que 270 habitants en 1750, ce fut alors le Temps des Loups, période durant laquelle entre 1752 et 1754, des centaines de chasseurs de loups se réunirent à Heyrieux afin de traquer et d'exterminer les loups des bois environnants. En effet, on estimait à l'époque que cet animal était responsable de multiples attaques contre les hommes ou leurs troupeaux. Ainsi, la plus grande battue recensée fut celle du 17 septembre 1754, près de 2000 chasseurs traquèrent les loups en même temps. Par la suite, de nombreux chasseurs de loups restèrent à Heyrieux, ceci explique l'augmentation significative d'habitants durant cette période puisqu'en 1791, le village comptait 1282 habitants.
Jardin Exotic
thumb|right|200px|Los quartièrs de Mónegue, amb lo Jardin Exotic (06) Lo Jardin Exotic es un quartièr dau Principat de Mónegue, dins l'anciana comuna de La Condamina. Sa populacion es de 5,117 abitants.