cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Canton de Vilhèra
Istòria
Vilhèra qu'èra deu canton de Lescar dinc a la creacion, per decret 82-95 deu 27 de gèr 1982, deu canton de Vilhèra.
Roulers
Roulers es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
Germenay
Germenay es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Flodés
Flodés, (Floudès en francés) es una comuna deu Vasadés, en Gasconha, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Lo nom de Flodés (atestacion Flodencs, en 213) vendrè (segon P.H. Billy) dau nom de persona francic Flodo, damb lo sufixe germanic -ingos, puslèu que dau nom francic flôd, « ondada, marèa », damb lo sufixe latin -ensem, maugrat la posicion de la comuna dens la ribèira bassa de Garòna. Pr'aquò, lo sufixe eretèir de -ingos es estat influenciat e remplaçat per lo sufixe -és, vengut de -ensem.
Balma de las Domaisèlas
thumb|Sala apelada La balma de las Domaisèlas se dobrís a Sent Bausèli, prèp de Gange, dins las Cevenas. Es coneguda dempuèi de tempses immemorials. En 1889, lo celèbre espeleològ Édouard-Alfred Martel comencèt de l'estudiar; la davalada èra alavetz perilhosa. La balma foguèt dobèrta al public en 1931.
Geologia
Sembla que se formèt per l'afodrament de la massa calcària en seguida d'un aflacament per las infiltracions d'aiga. Lo dobte subsistís quant a l'origina d'aquesta aiga: lo riu que raja uèi en aval o ben un riu sosterranh desaparegut.
Toponimia
Autres còps apelada balma de las Fadas, se sonariá balma de las Domaisèlas per una legenda locala:
Saarbrücken
Saarbrücken es la capitala del Land alemand de Saarland. Sa populacion èra estimada a 180,515 abitants, en 2007. Sa superfícia totala es 167,07 km².
thumb|330px|left|Vista de Saarbrücken de nuèch.
Vent Terral
Vent Terral es una associacion culturala occitana nascuda en 1973 en Segalar.
Vent Terral, en lenga d’òc, “lo mistral, vent de la tèrra”: resson de las cridas e del mormolh dels òmes, dels bruches dels mestièrs e del bronziment de las activitats, memòria dels espacis traversats.
=Colleccions=
Sossais
Sossais es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Saussey (Còsta d'Aur)
Saussey  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Maiança
Maiança (en alemand: Mainz) es la capitala del Land alemand de Renània-Palatinat. Enrodada de vinhals (es la primièra vila d'Alemanha pel negòci del vin), es situada en riba esquèrra de Ren, en fàcia del jonhent de Men.
Maiança es una anciana ciutat romana, una vila universitària e un arquevescat ; son arquevèsque èra un dels set princes-electors del Sant Empèri Roman Germanic (uèit a partir de la reforma de las institucions del Reich en 1648, puèi nòu en 1692, e tornarmai uèit en 1777).
Es est lo sèti del governament del land, de la ZDF (2nda cadena de television d'Alemanha), e d'una universitat, recreada après la guèrra. La vila s'es industrializada en electrotecnica, quimia, industrias graficas, veire e vins. Es enrodada de vilas importantas coma Mannheim, Darmstadt, Wiesbaden e Francfòrt de Men.
Toponimia
Lo nom latin de la ciutat èra Mogontiacum. Segon las atestacions ancianas, se pòt que sia estat abreujat en *Magontia, fòrma a l'origina dau nom actuau, e dau nom en Yiddish medievau, מַגנצא Megntze.
Article 22 de la Constitucion de la Cinquena Republica francesa
L'article 22 de la Constitucion de la Cinquena Republica francesa dispausa que.
Lanapatz
Lanapatz (Lannepax en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas que son Lanapace en 1370 e 1405, Lanepacio au sègle XV, Lanapatz au sègle XVI. Lana- qu'ei lo mot gascon lana, d'origina gallica (*landa) : vaste espaci pas cultivat, bosiga. Per Dauzat, lo determinant es escur, per Negre, lo determinant es patz au sens de « redevença per la sauvaguarda de la patz », donc un sens globau de « lana somesa a la redevença per la patz »,.
Institut d'Estudis Occitans de Dordonha
L'Institut d'Estudis Occitans de Dordonha (IEO de Dordonha, o tanben IEO 24) es la seccion del departament de Dordonha de l'IEO, associacion culturala declarada d'utilitat publica. Correspond mai que mai al parçan de Perigòrd, valent a dire una preséncia lemosina en tèrra aquitana, mas tanben lengadociana amb una activitat associativa fòrta en Sarladés.
Ardres
Ardres es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
. En 1428 (lo 13 de decembre), Una tropa anglesa venguda de Calava, cerca per una nuèch negra a s'apoderar de Ardres, mas los soldats cara a una populacion #que se defend pòdon pas #que incendiar lo faubourg.
Al, la vila acuèlha , #que tròbe Henri VIII de Angleterre en lo moment de l'entrevista del Camp del Llençol d'Aur, del 1er al 24 de junh de 1520. En 1546 (lo 7 de junh), lo tractat de Ardres clôt las guèrras dintre François E de França e Henri VIII de Angleterre.
En 1596, lo archiduc Albert d'Àustria s'apodera de Ardres après un banc : la vila i aguèt retut l'an 1598, a la patz de Vervins.
Canton de L'Esparra
Lo canton de L'Esparra es una anciana division administrativa de Bordalés, en Medòc, situada dens l'arrondiment de L'Esparra, lo departament de Gironda e la region d'Aquitània, adara de Noèra Aquitània. Las 15 comunas son dempui 2015 dens lo canton dau Nòrd-Medòc, burèu centralizator a L'Esparra. La lenga autoctòna es l'occitan gascon medoquin, emb de las particularitats de transicion emb los ancians parlars nòrd-occitans de Santonge e sovent una curiositat : la prononciacion [-u] de la finala a pòsttonica.
Ardres
Istòria
En 1620 (lo 30 de decembre) Louis XIII, a Calava, ordonna #que se démolisse la Citadelle de Ardres bastida pel governador M de Montcavrel. Aquel cerca veire lo Rei a Calava, mas Louis XIII refusi de lududes parlar e partís l'endeman a Boulogne.
Canton de L'Esparra
Composicion
En 2019, las comunas de Blanhan e de Prinhac de Medòc fusionèren en formant la comuna noèra de Blanhan e Prinhac. Las donadas de superficia dens lo tablèu son las de 2016. Las donadas de populacion actualizadas de Blanhan dens l'article son las de la comuna noèra.
Staden
Staden es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
Canton de L'Esparra
Istòria
Lo canton se creèt pendent la Revolucion.
Ardres
Istòria
Au, Arnoul l'Avoué, baron du comté de Guînes érige le donjon d'Ardres.
. En 1428 (le 13 décembre), Une troupe anglaise venue de Calais, cherche par une nuit noire à s'emparer d'Ardres, mais les soldats face à une population qui se défend ne peuvent qu'incendier le faubourg.
Au, la ville accueille , qui rencontre Henri VIII d'Angleterre lors de l'entrevue du Camp du Drap d'Or, du au 24 juin 1520. En 1546 (le 7 juin), le traité d'Ardres clôt les guerres entre François I de France et Henri VIII d'Angleterre.
En 1596, l'archiduc Albert d'Autriche s'empare d'Ardres après un siège : la ville fut rendue en 1598, à la paix de Vervins.
En 1620 (le 30 décembre) Louis XIII, à Calais, ordonna qu'on démolisse la Citadelle d'Ardres construite par le gouverneur M de Montcavrel. Celui-ci cherche à voir le Roi à Calais, mais Louis XIII refuse de lui parler et part le lendemain à Boulogne.
Espierres-Helchin
Espierres-Helchin es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
IBM 360
L’IBM 360 un ordinator fabricat de 1965 a 1978 per la companhiá estatsunidenca IBM. Marca una etapa importanta dins l'istòria dei tecnologias de l'informacion en causa de sa compatibilitat amb d'autreis ordinators. Ansin, l'IBM 360 venguèt la basa dei premierei « sistèmas informatics » combinant un nombre important d'ordinators entre elei. Gràcias a aquela capacitat novèla, foguèt un succès comerciau important que permetèt a IBM de dominar lo mercat fins au desvolopament de la microinformatica.
Reventin-Vaugris
Reventin-Vaugris en arpitan (Reventin-Vaugris en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Geografia
thumb|left|
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canton de Tarba-4
Lo canton de Tarba-4 qu'ei ua anciana division administrativa de Gasconha, en Bigòrra, suprimida en 2015, situada dens l'arrondiment de Tarba, lo departament deus Hauts Pirenèus e la region de Mieidia-Pirenèus, ara d'. Dab la refòrma de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, lo canton passè dens ua partida deus tres cantons de Tarba conservats. La lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon. Lo canton utiliza pas l'article pirenenc.
Reventin-Vaugris
Istòria
Comuna creada lo 5 de setembre de 1847 per ordonnance reial de Louis-Philippe #que realizava aital l'union "al temporal" de las municipalitats de Reventin e de Vaugris, ja jonchas per l'"esperital" (avián la glèisa e lo cementèri en comun).
Canton de Tarba-4
Istòria
Lo canton de Tarba qu'estó creat en 1790 dens lo districte de Tarba. En 1801, que'u despartigón en canton de Tarba-Nòrd e canton de Tarba-Sud. Aqueths dus cantons que comprenèn, en mei de Tarba, un gran nombre de comunas. Lo decret deu 23 de julhet de 1973 creèn los cantons de Tarba-1, de Tarba-2, de Tarba-3, de Tarba-4, de Tarba-5, qui comprenèn sonque partidas de Tarba e los cantons d'Aurelhan e de Semiac per las comunas vesinas (aqueths dus darrèrs cantons qu'estón desmiejats en 1982 dab la creacion deus cantons de Bordèras e de La Lobèra).
A las eleccions departamentalas deu 22 de març de 2015, en aplicacion deu decret deu 25 de heurèr de 2014 qui delimitè los cantons deus Hauts Pirenèus, los 5 cantons de Tarba qu'estón redusits a 3, Tarba-1, Tarba-2 e Tarba-3, sonque sus la vila de Tarba. Lo canton de Tarba-4 qu'estó suprimit.
Reventin-Vaugris
Istòria
Essencialament rural fins en los ans 60, s'es integrada al district de Viena vengut l'an 2002 la Comunitat d'Aglomeracion del País Viennois #çò qu'a contribuit a l'installacion de zònas economicas. La proximitat de Viena e de la autoroute A7 #que la copa en doas, an favorit un desvolopament maîtrisé de la populacion. Lo nom de Reventin vendriá d'un ric Gallo-Romain del nom de Repentinus #que i possedissiá un grand domeni (villa).
left|100px|Blason del senhor de Boffin de la Poype Lo blason de la vila èra aquel del senhor de la Poype. Aquel blason, queigut en lo oubli, es pas mai utilizat de los nòstres jorns. Un logo a #èsser escuelhut (après concors en la populacion) en los ans 1990 Blason del senhor de Boffin de la Poype: d'aur, a la bœuf de caras ; al cap de azur, cargat de tres croisettes de calvaire del camp. Lèma : Deo, regi, patriae, pietas e fides. Per Dieu, pel Rei, per la pàtria, piété e fidélité
Commune créée le 5 septembre 1847 par ordonnance royale de Louis-Philippe qui réalisait ainsi l'union "au temporel" des communes de Reventin et de Vaugris, déjà unies pour le "spirituel" (elles avaient l'église et le cimetière en commun).
Essentiellement rurale jusque dans les années 60, elle s'est intégrée au district de Vienne devenu en 2002 la Communauté d'Agglomération du Pays Viennois ce qui a contribué à l'installation de zones économiques. La proximité de Vienne et de l'autoroute A7 qui la coupe en deux, ont favorisé un développement maîtrisé de la population. Le nom de Reventin viendrait d'un riche Gallo-Romain du nom de Repentinus qui y possédait un grand domaine (villa).
left|100px|Blason du seigneur de Boffin de la Poype Le blason de la ville était celui du seigneur de La Poype. Ce blason, tombé dans l'oubli, n'est plus utilisé de nos jours. Un logo a été choisi (après concours dans la population) dans les années 1990 Blason du seigneur de Boffin de la Poype: d'or, au bœuf de gueules ; au chef d'azur, chargé de trois croisettes de calvaire du champ. Devise : Deo, regi, patriae, pietas et fides. Pour Dieu, pour le Roi, pour la patrie, piété et fidélité
Saint-Brice-sous-Forêt
Saint-Brice-sous-Forêt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Vielha (omonimia)
Vielha (var.Vièlha) pòt èster :
Article 66 de la Constitucion de la Cinquena Republica francesa
L'article 66 de la Constitucion de la Cinquena Republica francesa es considerat coma una disposicion màger en matèria de dreches fondamentals.
Cappelle-la-Grande
Cappelle-la-Grande es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Geografia
a
Torhout
Torhout es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
Tielt
Tielt es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
Circus Maximus
Lo Circus Maximus (latin per Circ Màger; en italian: Circo Massimo) es un ancian circ roman de corsas de carris e un luòc pel divertiment de massa situat a Roma, en Itàlia. Situat dins la val entre los puèges de l'Aventin e del Palatin, foguèt lo premièr e pus grand estadi de la Roma antica e de son empèri ulterior. Mesurava 621 m de longor e 118 m de largor e podiá aculhir mai de 150 000 espectators. Dins sa forma ultima, venguèt lo modèl dels circs de tot l'empèri roman. Lo site es uèi un un pargue public.
Geronce
Geronce (Jeruntze en basco, Géronce en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Canton de Tarba-3
'''NB. Per rasons tecnicas, ua partida de las informacions de l'Infobox (o de l'abséncia d'informacions) que son las de la situacion d'abans 2015.''' En 2017, lo son n° INSEE qu'ei ara 6512, la populacion qu'ei de 13 969 abitants en 2017.
Geronce
Geronce
La prononciacion qu'ei [je'runse]. Las fòrmas ancianas que son Jeroncen cap a 1004, Jeroncengs/Jeroncengn/Geroncengn cap a 1100, Gironce en 1343, Geronse en 1396, Guironce en 1402, Gironsse en 1443, Geronce (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Canton de Tarba-3
Istòria
Lo canton de Tarba qu'estó creat en 1790 dens lo districte de Tarba. En 1801, que'u despartigón en canton de Tarba-Nòrd e canton de Tarba-Sud. Aqueths dus cantons que comprenèn, en mei de Tarba, un gran nombre de comunas. Lo decret deu 23 de julhet de 1973 creèn los cantons de Tarba-1, de Tarba-2, de Tarba-3, de Tarba-4, de Tarba-5, qui comprenèn sonque partidas de Tarba e los cantons d'Aurelhan e de Semiac per las comunas vesinas (aqueths dus darrèrs cantons qu'estón desmiejats en 1982 dab la creacion deus cantons de Bordèras e de La Lobèra).
Geronce
Geronce
Segon Dauzat, Geronce que vien benlhèu deu nom latin d'òmi Geronc dab lo sufixe germanic -ing, dispareishut après.
Vilanòva de Vera
Vilanòva de Vera (Villeneuve-sur-Vère en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geronce
Geronce
Segon Miquèu Grosclaude, Geronce qu'èi dens la categoria deus noms en -enh, frequents dens la vath deu Gave d'Auloron e a l'entorn. Aqueth sufixe, ajustat a noms de personas latins o gascons, ei pas d'origina germanica. Lo radicau qu'ei lo latin Gerontius. Lo sufixe qu'a dispareishut pr'amor d'un reculament de l'accent tonic, atau com dens Dònhen. La prononciacion de la finala plan neta [-e] qu'ei la marca de l'ancian sufixe.
Spoy (Còsta d'Aur)
Spoy  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Canton de Tarba-3
Istòria
A las eleccions departamentalas deu 22 de març de 2015, en aplicacion deu decret deu 25 de heurèr de 2014 qui delimitè los cantons deus Hauts Pirenèus, los 5 cantons de Tarba qu'estón redusits a 3, Tarba-1, Tarba-2 e Tarba-3, sonque sus la vila de Tarba. Lo canton de Tarba-3 qu'estó conservat dab un territòri diferent.
Geronce
Dos
Dos qu'ei un vilatge de la comuna.
Spoy (Còsta d'Aur)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canton de Tarba-3
Istòria
thumb|300px|center|Lo canton despuish 2015
Geronce
Dos
Las fòrmas ancianas que son Aoos en 1385, Oos en 1466, Geusbag-Doos en 1572, Dosium/Sent Pee de Doos en 1612, Doux en 1675.
Segon Miquèu Grosclaude, pr'amor de las fòrmas ancianas, l'etime ei pas l'antroponime Dulcia. Lo d- iniciau qu'ei la preposicion aglutinada tardivament. Lo toponime, com dens Òs, qu'ei lo mot basco -altz, « vèrnhe o saussaringa o aubar », mot qu'a coneishut en gascon ua vocalizacion de -l.
Canton de Tarba-5
Lo canton de Tarba-5 qu'ei ua anciana division administrativa de Gasconha, en Bigòrra, suprimida en 2015, situada dens l'arrondiment de Tarba, lo departament deus Hauts Pirenèus e la region de Mieidia-Pirenèus, ara d'. Dab la refòrma de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, lo canton passè dens ua partida deus tres cantons de Tarba conservats. La lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon. Lo canton utiliza pas l'article pirenenc.
Istòria deus cantons de Tarba
Lo canton de Tarba qu'estó creat en 1790 dens lo districte de Tarba. En 1801, que'u despartigón en canton de Tarba-Nòrd e canton de Tarba-Sud. Aqueths dus cantons que comprenèn, en mei de Tarba, un gran nombre de comunas. Lo decret deu 23 de julhet de 1973 creèn los cantons de Tarba-1, de Tarba-2, de Tarba-3, de Tarba-4, de Tarba-5, qui comprenèn sonque partidas de Tarba e los cantons d'Aurelhan e de Semiac per las comunas vesinas (aqueths dus darrèrs cantons qu'estón desmiejats en 1982 dab la creacion deus cantons de Bordèras e de La Lobèra).
A las eleccions departamentalas deu 22 de març de 2015, en aplicacion deu decret deu 25 de heurèr de 2014 qui delimitè los cantons deus Hauts Pirenèus, los 5 cantons de Tarba qu'estón redusits a 3, Tarba-1, Tarba-2 e Tarba-3, sonque sus la vila de Tarba. Lo canton de Tarba-5 qu'estó suprimit.
Furnes
Furnes es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
Brinckheim
Brinkheim en alemannisch ( Brinckheim en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Sormery
Sormery es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Article 59 de la Constitucion de la Cinquena Republica francesa
L'article 59 de la Constitucion de la Cinquena Republica francesa dispausa que.
Sormery
Geografia
Sormery Es una municipalitat #que compòrta 11 caserius:
La municipalitat es prèpa del parc natural regional del Bòsc d'Orient a aperaquí 55 km.
Sormery Se situa en lo Tonnerrois dins la frontièra entre la Alba e la Yonne:
Sormery est une commune qui comporte 11 hameaux:
La commune est proche du parc naturel régional de la Forêt d'Orient à environ 55 km.
Sormery se situe dans le Tonnerrois à la frontière entre l'Aube et l'Yonne:
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Estat major
thumb|right|Generau [[Julian Cunningham amb son estat major en 1944.]]
Un estat major es un grop de militars, generalament d'oficiers, encargats d'assistir un cap militar dins l'exercici de son comandament. Sei missions principalas son d'analizar e de sintetizar leis informacions recebudas, d'ajudar a la decision, d'organizar, de planificar, de programmar e d'establir leis òrdres, de'n contraròtlar l'execucion e de seguir leis eveniments per s'adaptar a l'evolucion de la situacion. Per aquò, un estat major compren tanben de personaus especializats dins l'administracion, lo secretariat o lei transmissions. Un grop d'escòrta es tanben sovent previst per assegurar sa defensa raprochada.
Dins la màger part deis armadas modèrnas, d'estats majors existisson a la tèsta deis unitats d'un volum egau o superior a la companhiá. N'existís tanben a bòrd dei naviris militars.
Jonquerets-de-Livet
Les  Les Jonquerets-de-Livet en normand (Jonquerets-de-Livet Les Jonquerets-de-Livet  en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Pòbles del país de Ouche.
Villages du pays d'Ouche.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Waregem
Waregem es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
Chalvinhac
Chalvinhac (Chalvignac en francés) z-es 'na comuna occitana d'Auvèrnhe situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Villa Calviniacus, al sègle XIIe, Chalvinhac, en 1284, Chavveneschum, latinizacion de 1473, Chavinniacum, latinizacion de 1475, Chelviniac, en 1595, Chalvinihac, en 1633, Chauvinihac, en 1635, Chalvinhac, en l650, Chalviniac, en 1689, Chalaignac, en 1697, Chalvignat, sense data o en 1784, Chalugnac, en 1784. Chalvinhac (benleu vengut Chauvinhac ?) ven d'un nom latin d'òme, Calvinius, derivat de Calvinus, amb lo sufixe -acum, latinizacion del sufixe gallés -āco(n). Chalvinhac èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre Calvinius.
Nòtas
<references group="N"/>
Vleteren
Vleteren es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
Tibesti
thumb|Localizacion dau massís de Tibesti
Lo massís de Tibesti es un ensems montanhós dau Sahara Centrau, principalament situat dins lo nòrd de Chad amb una pichona extension dins lo sud de Libia. D'origina volcanica, apareguèt amb la mesa en plaça d'un ponch caud dins la region durant l'Oligocèn (34-23 Ma). Entraïnèt la formacion de cinc volcans majors que son Emi Koussi (3,415 m, cima pus auta de Sahara), Tarso Toussidé (3,315 m), Tarso Yega (2,972 m), Tarso Voon (2,875 m) e Tarso Toon (2,575 m). De coladas de lava importantas i an format de platèus d'altitud. L'activitat s'es mantenguda fins a l'Olocèn laissant de fònts caudas e de fumaròlas.
Rehaupal
Rehaupal es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
Rehaupal A situat a la separacion dels aisses de circulacion, a traversat pel Barba, pichon afluent esquèrra de la Vologne.
La vallée, estrecha, es d'origina glaciaire mas la municipalitat ocupa pas que lo adret perque lo ubac a situat sul territòri del Tholy. Los autres comunas limitrophes son Laveline-de detlo-Houx en aval, al nòrd-oèst, Champdray al nòrd e a l'èst e Liézey a l'extrèm es.
Los coteaux son en fòrta déclivité, cobèrts de bòsques e de prés. S'i tròba los caserius de Varinfête e dels Spaxes. Lo bòsc ocupa 172 ectaras siá 37 % al total. L'agricultura ocupa 273 ectaras del territòri communal, siatz 67,5 %, a virat cap a la ramaderia e la produccion laitière. Los friches e los landes ocupan 18 ectaras, siatz 3,5 % del sòl.
La siá proximitat amb la station de Gérardmer (15 km), en un marc demorat sauvatge, lududes conferisca las basas d'un torisme verd mes en examen, de tant mai #que Épinal es pas #qu'a 25 km a l'oèst.
Rehaupal est situé à l'écart des axes de circulation, il est traversé par le Barba, petit affluent gauche de la Vologne.
Les coteaux sont en forte déclivité, couverts de forêts et de prés. On y trouve les hameaux de Varinfête et des Spaxes. La forêt occupe 172 hectares soit 37 % au total. L'agriculture occupe 273 hectares du territoire communal, soit 67,5 %, elle est tournée vers l'élevage et la production laitière. Les friches et les landes occupent 18 hectares, soit 3,5 % du sol.
Sa proximité avec la station de Gérardmer (15 km), dans un cadre resté sauvage, lui confère les atouts d'un tourisme vert recherché, d'autant plus qu'Épinal n'est qu'à 25 km à l'ouest.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo nom del pòble, Raihaupaulz, a testificat dempuèi la. La distincion del vilatge de Rehaupal aperteniá al capítol de Remiremont. A l'esperital, la municipalitat dépendait de la parròquia de Champdray, separada l'an 1670 de la curació de Camp.
De 1790 a l'an IX, Rehaupal a fach partida del costat de Granjas #que #èsser versé en aquel de Corcieux.
Lo 9 de setembre de 1944, dels Alemands de la Waffen-SS acompanhats de cinc miliciens an fusillé dètz òmes de Rehaupal, #que lo cònsol, un conselhièr municipal e dos membres dels FFI. Aquela operacion ne fasiá continuament a un atac de veïculs pels maquisards de Beauménil.
Le nom du village, Raihaupaulz, est attesté dès le. La seigneurie du village de Rehaupal appartenait au chapitre de Remiremont. Au spirituel, la commune dépendait de la paroisse de Champdray, séparée en 1670 de la cure de Champ.
De 1790 à l’an IX, Rehaupal a fait partie du canton de Granges qui fut versé dans celui de Corcieux.
Chocolatina
thumb|right|250px|Chocolatinas
La chocolatina es un pastisseria, de la familha deu creishent, mès damb ua barra de chocolat au mièi.
Aquesta pastisseria sembla paréisher au mièi deu sègle XIX, mès s'espandís après la segonda guèrra mondiala en se consumar massivament. En 2014, lo 35% de la vieneseria crompada en França èra chocolatinas.
Emirat de Creta
thumb|right|Representacion bizantina de la presa de [[Càndia|Chandax en 961.]]
L'istòria de l'emirat es mau coneguda. Dins lei fònts bizantinas, es presentat coma un refugi de piratas. Pasmens, de recèrcas pus recentas semblan d'indicar l'existéncia d'un Estat estructurat amb una administracion, una moneda e un desvolopament de l'agricultura locala. En causa de sa localizacion, l'emirat foguèt un aliat de la màger part deis expedicions arabas dirigidas còntra Constantinòble e sei possessions. En retorn, lei Bizantins organizèron plusors atacas per assaiar de lo destrurre. Pasmens, l'emirat capitèt de resistir fins a 961 e la presa de Chandax per lo generau e futur emperaire Nicèfor Focas.
Carcen e Ponson
Carcen e Ponson (Carcen-Ponson en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [kar'sen pun'suŋ]. Las fòrmas ancianas que son : Sanctus [Ma]rtinus de [C]arcen aus sègles XI-XII, ''par. de Carsen e de sent Yaguen en 1312, Corsen (mapa deu ducat d'Albret e mapa de 1638), Carsen (mapa de 1714, Carzeu (mapa de 1733); per Ponçon : Sanctus Vin[c]entius de Ponson aus sègles XI-XII, Ponson'' (mapas de 1714 e 1733).
Dauzat que hè viéner Carcen deu nom latin d'òmi Carcenius : *Carcenium (fundum).
Negre (citat per B. Boyrie-Fénié) que pensa lo nom « roman » Carcenius, emplegat sol, explica Carcen. Astor (tanben citat per B. Boyrie-Fénié) qu'ei per Carcenus, derivat de Carcus.
Bénédicte Boyrie-Fénié qu'arrefusa lo nom prepausat per Astor pr'amor deu -n- intervocalic qui s'amudeish en gascon. Que causeish meilèu Carcus dab lo sufixe -ennu, « la proprietat de Carcus ». Ponçon qu'ei un diminutiu deu resultat de Pontius (grafiat Pons dens la lenga romanica), dab lo sufixe -on.
Dom-le-Mesnil
Geografia
Se situa entre Charleville-Mézières e Sedan, sul marge esquèrre de la Meuse.
Elle se situe entre Charleville-Mézières et Sedan, sur la rive gauche de la Meuse.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Article 53-2 de la Constitucion de la Cinquena Republica francesa
L'article 53-2 de la Constitucion de la Cinquena Republica francesa dispausa que.
Hévilliers
Hévilliers es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lista dels presidents de Chipre
thumb|200px|Blason de Chipre Lo president esas cap d'Estat e cap de govèrn de Chipre. Vaquí la lista dels presidents de Chipre aprèp l'independéncia del país en 1960, fins a uèi.
La desobesissença civila (Thoreau)
En julhèt de 1846, Thoreau foguèt empresonat, per aver pas pagat voluntàriament un impòst a l'Estat Nòrd-american, perque reprochava que l'Estat sostenga l'esclavatge que regnava alara dins lo Sud e menava una guèrra contra Mexic. Foguèt satisfach d'èsser empresonat per aquel acte volontari. Mas passèt pas mai d'una nuèch en preson, perque son cercle paguèt la caucion, çò que lo rendèt furiós.
Amb lo Discors de la servitud voluntària d'Étienne de La Boétie, La desobesissença civila es una òbra fondatriz del concèpte de la desobesissença civila.
Surin (Vinhana)
Surin es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Saint-Paul-de-Tartas
Probablament Sent Pal de Tartàs (Saint-Paul-de-Tartas en francés) z-es una comuna occitana situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son S. Paulus en 1234, S. Paulus de Tartassio en 1282, Prior S. Pauli de Tartascio en 1304, Parochia S. Pauli de Tartacio en 1402, Le Tartas en 1567, Sainct-Pol-de-Tartas en 1569, S.-Pal-de-Tartas en 1591, Mont-Tartas en 1793.
Vielha e Mijaran
Vielha, oficiaument Vielha e Mijaran, ei un municipi dera Val d'Aran e eth caplòc dera Vath.
La Ménitré
La Ménitré es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
La Ménitré a situat entre Angieus e Saumur, a ieu distància de las doas vilas en longeant la levada de la Loire.
La region a #èsser fòrça remembrée, totun subsisteixen :
La Ménitré est située entre Angers et Saumur, à mi distance des deux villes en longeant la levée de la Loire.
Sucite
Lo sucite es una lenga senofo parlada en Burkina Faso.
Wevelgem
Wevelgem es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
Sucite
Localisacion e dialèctes
Lo sucite es parlat dins la prefectura de Koloko, dins la província de Kénédougou.
Comunautat de comunas de Medòc Còr de Peninsula
La Comunautat de comunas de Medòc Còr de Peninsula es una intercomunalitat bordalesa de Medòc, situada dens lo departament de Gironda e la region de Noèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Son còdi SIREN es 200069995. La lenga autoctòna es l'occitan medoquin, de tipe gascon occidentau e mèi o mens bordalés.
La comunautat hè partida dau sindicat mixte País de Medòc.
La Ménitré
Istòria
Çò 22 de decembre 1870 çò pilòta pujada Lavoisier, pujat per Raoul de Boisdeffre se vòla de la estacion de Orléans a París alavetz assiégé pels prussiens e acaba la siá carrièra a La Ménitré après aver-i recorregut 290 quilomètres.
Comunautat de comunas de Medòc Còr de Peninsula
Istòria
La comunautat se creè per arrestat prefectorau deu 5 de decembre 2016, en fusionant la Comunautat de Comunas dau Centre Medòc (Sent Laurenç de Medòc) e la Comunautat de Comunas de Còr de Medòc (L'Esparra), perqué la segonda arribava pas aus 15 000 abitants exigits per la lei NOTRe. .
Vielha e Mijaran
thumb|left|220px|Es municipis abantes 1970: {{legend|#ffd42a|Arròs e Vila}} {{legend|#ffdd55|Betlan}} {{legend|#d42aff|Escunhau}} {{legend|#e580ff|Gausac}} {{legend|#aa00d4|Vielha}} {{legend|#ffeeaa|Vilac}} (Marcatosa en auriò, Castièro en vriulet)
Comunautat de comunas de Medòc Còr de Peninsula
Istòria
Avant 2019, i avèva 19 comunas dens l'intercomunalitat. N'i a adara que 18 dempui la fusion de Blanhan e de Prinhac de Medòc.
Vielha e Mijaran
Eth auie ua poblacion de  abitants distribuïdi en 13 entitats de poblacion. thumb|left|220px|Glèisa de Sant Miquèu a Vielha
Comunautat de comunas de Medòc Còr de Peninsula
Composicion
Entre parentèsis, l'anciana comunautat (abracada e en majusculas) e l'ancian canton.
Vielha e Mijaran
Politica
Eleccions de 2015:
La Ménitré
Istòria
Le 22 décembre 1870 le ballon monté Lavoisier, monté par Raoul de Boisdeffre s'envole de la gare d'Orléans à Paris alors assiégé par les prussiens et termine sa course à La Ménitré après avoir parcouru 290 kilomètres.
Cortaulin
Cortaulin (Courtauly en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Comunautat de comunas de Medòc Còr de Peninsula
Composicion
|Mapa de la Comunautat de comunas de Medòc Còr de Peninsula au 1èir de genèir 2019.|thumb|center|upright=1.9 Mapa de las densitats de populacion en 2016 de las comunas de la Comunautat de comunas de Medòc Còr de Peninsula. Composicion en comunas au 1èir de genèir 2019.|thumb|center|upright=1.9
Vielha e Mijaran
Politica
Après es eleccions municipaus de 2007, CDA e Unitat d'Aran an cadua 6 regidors. CDA pren eth contaròtle deth municipi en s'aligant damb eth 13enau regidor, deth Partit Popular.
Eleccions de 2011:
Busson
Busson pòt essèr:
Comunautat de comunas de Medòc Còr de Peninsula
Veire tanben
|thumb|600px|center|Mapa daus EPCI de Gironda au 1èir de genèir 2019
Botan
populacion (an) 98 676 abitants (2005) Densitat 18,1 ab./km² Ora d'estiu cap
Lana Sobiran
Lana Sobiran (Lanne-Soubiran en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de Gers e la region de.
Cortaulin
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Botan
Botan es un reialme d'Asia del sud, situat al versant sud d'Imalaia. Confronta al nòrd la region autonòma chinesa de Tibet, e al sud, a l'èst e a l'oèst, Índia.
Wielsbeke
Wielsbeke es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
Botan
La capitala es Thimphu.
Lo gentilici es botanés, -esa.
De la Preïstòria a la formacion de Botan
Lo territòri botanés sembla poblat per d'èssers umans dempuei 11,000 ans. Durant l'Antiquitat Auta, foguèt influenciat per la civilizacion de la Vau d'Indus. Entre 100 av. JC e 600 ap. JC, foguèt lo centre d'un estat dich Monyul que faguèt probablament partida de Tibet. Pasmens, son istòria es quasi desconeguda.
Lo bodisme se difusèt dins lo país a partir dau sègle VI ò dau sègle VII. Venguèt rapidament un element d'unitat de la region. En 747, lo mèstre Padmasambhava (tanben dich Guru Rinpoche) i fondèt plusors monastèris (Taktshang, Kurjey Lhakhang...). Durant aqueu periòde, Botan èra devesit entre de reiaumes rivaus que lo pus important èra aqueu de Bumthang. Au sègle XI, aquela fragmentacion contunièt amb l'arribada de Tibetans que menèron lei sieunas divisions dins lo país.
L'unificacion de Botan comencèt en 1616 amb l'arribada d'un refugiat tibetan dich Shabdrung Ngawang Namgyal. Per aquò, organizèt un programa de construccion de monastèris fortalesas (lei dzongs) per tenir lo territòri. Instaurèt tanben una direccion dobla amb un cap espirituau (lo Je Khempo) e un cap administratiu (lo Desi Druk). Pasmens, aqueu sistèma declinèt pauc a pauc e lo poder passèt pauc a pauc entre lei mans de governadors regionaus dichs penlop. En 1865, après una guèrra brèva, lei Britanics annexèron lei tèrras drudas dau sud dau reiaume. Puei, Boton conoguèt plusors guèrras civilas que s'acabèron en 1907 amb la victòria d'un penlop dich Ugyen Wangchuck (1907-1926).
Lana Sobiran
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Lo nom es atestat en 1107, Lanasobirana. L'element lana qu'ei lo mot gascon lana, d'origina gallica (*landa) : vaste espaci pas cultivat, bosiga. Segon Dauzat, lo determinant que veng deu latin superana « situada au dessús ». Segon Negre, l'adjectiu sobira(n)a que significa « superiora, principala »,. En gascon, lo mot sobiran « au sud, mei près deus Pirenèus » que s'opausa a jusan « au nòrd ».
Botan
Lo protectorat britanic
Lo 8 de genier de 1910, lo país foguèt plaçat sota protectorat britanic per lo tractat de Punakha. Pasmens, gardèt una autonòmia fòrça importanta e Londres s'ocupèt unicament de la diplomacia botanesa. Fins a sa mòrt, lo rèi Ugyen Wangchuck assaièt de modernizar lei transpòrts e lei comunicacions, de sostenir lo comèrci e de melhorar l'eficacitat de l'administracion. Son fiu Jigme Wangchuck (1926-1952) contunièt son òbra. En particular, centralizèt l'Estat, establiguèt un sistèma modèrna de collècta deis impòsts e ordonèt la construccion d'infrastructuras (rotas, escòlas, espitaus...).
La modernizacion dau reiaume
En 1949, amb l'independéncia deis Índias Britanicas, Londres abandonèt son ròtle de protector e lo fisèt ais Indians. Pasmens, dins lo corrent d'aqueu procès, Botan venguèt nominalament totalament independent e New Delhi gardèt solament un ròtle de « guida » dei relacions exterioras dau reiaume. Pauc a pauc, l'independéncia botanesa venguèt una realitat e lo país venguèt sòci dei Nacions Unidas en 1971.
La modernizacion dau país contunièt durant lo rèine de Jigme Dorji Wangchuck (1952-1972). Considerat coma lo paire dau Botan modèrne, aqueu rèi creèt una assemblada nacionala de 130 deputats (1953), limitèt lei poders reiaus, reformèt la justícia, la polícia e l'armada, creèt una banca centrala e una moneda, ordonèt una reforma agrària e aboliguèt l'esclavatge (1956). Pasmens, son periòde veguèt tanben l'arribada de dificultats importantas amb l'arribada de refugiats tibetans en 1959) e l'assassinat dau Premier Ministre reformator Jigme Dorji en 1964.
Cortaulin
Toponimia
Las fòrmas ancianas de Cortaulin son Cortaulinum, en latin, en 1320, Courtaulin, en 1639, Courtauly en 1781. La prononciacion occitana es Courtaulí, dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [kurtaw'li]. Cortaulin ven de l'eretièr del latin cōrtem, « proprietat », ambe'l nom germanic d'òme (de proprietari), *Avelin (inatestat), masculin d'Avelina. Lo gentilici francés, Courtaulins, Courtaulines, es coma dins l'oèst occitan, format sul nom de la comuna ambe s del plural (la sola diferéncia es qu'al masculin -n final se pronóncia).
Tessé-Froulay
Tessé-Froulay es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Botan
La « botanizacion »
Lo rèine de Jigme Singye Wangchuck (1972-2006) marquèt una rompedura amb sei predecessors marcada amb l'adopcion d'una politica de « botanizacion » e de « purificacion » de la societat. Ansin, dins lo corrent deis annadas 1970, expulsèt la màger part dei refugiats tibetans e reconoguèt la sobeiranetat China sus Tibet en 1992. Puei, dins lo corrent deis annadas 1980-1990, adoptèt una tiera de lèis per promòure lei tradicions e la lenga nacionalas. Enfin, expulsèt tanben mai de 100,000 personas, generalament d'origina nepalesa, que poguèron demostrar una nacionalitat botanesa anteriora a 1958.
Tessé-Froulay
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Botan
La « botanizacion »
En despiech d'aquela politica racista, Jigme Singye Wangchuck contunièt de democratizar leis institucions amb una limitacion suplementària dei poders reiaus. De mai, sota la pression indiana, modernizèt lei fòrças armadas per luchar còntra lei guerilhas separatistas d'Assam qu'utilizavan lo sud dau territòri botanés per atacar Índia. Abdiquèt en favor de son fiu Jigme Khesar Namgyel Wangchuck en 2006.
Botan dempuei 2006
Lo rèi novèu contunia la politica de democratizacion de son paire e assaia de redurre la dependéncia a respèct d'Índia. Ansin, Thimphu melhorèt sei relacions amb Islamabad e Pequin. Pasmens, de desacòrdis importants demoran amb China, especialament regardant la definicion de la frontiera entre lei dos país.
En 2013, lo reiaume conoguèt sa premiera alternància politica amb la victòria suspresa dau partit democratic dau pòble de Tshering Tobgay. Nomat Premier Ministre, anoncièt un programa de decentralizacion, de reduccion dei despensas de la monarquia, de lucha còntra lo caumatge, de dubertura dau país ais investiments estrangiers e de reduccion dau deute public.
Politica
Botan es una monarquia parlamentària. Lo monarca Jigme Dorji Wangchuck venguèt rei aprèp l'independéncia de Índia; se le considèra coma lo paire de la Nacion, a causa dels sieus plans de desvolopament. Lo sieu successor Jigme Singye Wangchuck se preocupèt pendent lo sieu règne de la cultura del reialme e lo suènh de l'ambient. En 2004 interdiguèt de fumar dins tot lo reialme.
Jigme Singye Wangchuck foguèt coronat en julhet de 1972 e regnèt fins al 15 de decembre de 2006 data de la siá abdicacion, en liurant lo tròne al sieu filh Jigme Khesar Namgyel Wangchuck. La novèla se coneguèt a travèrs un decrèt escrich pel meteis monarca. Lo Govèrn de Botan es una monarquia constitucionala dempuèi 1994.
Geografia
Lo nòrd del país es format de montanhas cobèrtas de glaç, amb crestas de mai de 7000 m e un clima extrèmament freg; lo punt pus naut es probablament lo Kula Kangri (7553 m d'altitud), mas poiriá èsser en Tibet; lo Gangkhar Puensum, pas jamai escalat, fariá vertadièrament 7570 m. D'autras crestas considerablas son lo Tato La (mai de 7500 m), lo grop Rudu La, lo grop Donga amb lo Donga La (6500 m), lo grop Kollong amb lo pic Daud (6378 m) e a l'èst los pics nomenats E, F e H (amb entre 6500 e 7100 m). Aquel darrièr grop es a l'extrème nòrd dins la zòna termierèra amb l'ancian reialme de Towang (que foguèt vassal de Tibet). thumb|Mapa (en anglés).
Las montanhas Negras al centre amb de vals fertilas amb de rius nombroses, fòrman una sarrada entre dos rius, l'Amo Chu (o Mo Chhu o Torsa) e lo Drangme Chu. Las crestas oscillan entre 1500 e 2700 m; los rius principals son lo Torsa, Raidak, Sankosh, e Manas, que son tanben los principals del país; dins aquela zòna viu la màger part de la populacion.
Gèus d'Auloron
Gèus d'Auloron (Ustasu en basco, Geüs-d'Oloron en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [jɛws]. Las fòrmas ancianas que son Yeus en 1385, Jeus en 1405, Geus en 1612, Geus (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Segon Dauzat, lo nom qu'ei escur. Segon Lemoine, que vien deu latin Jovis aras, « los autars de Jupitèr ».
Miquèu Grosclaude, los autors an pas comprés lo nom deu lòc qu'ei lo de l'arriu qui'u travèrsa, lo Joos (en francés), qui a donat lo nom de la vath, lo Geusvath, grafiat Iausbag/Yausbag en 1249, Josbag au sègle XIIIau, La bag de Geus/Jeus Bag en 1328, Jousbaig en 1477, Geusbaxs en 1538, Geusbagt en 1538. Lo nom de l'arriu que vien d'ua arrasic idronomica frequenta en gascon. Que i a lo Gèu o Jéou, un afluent deu gave de Pau, lo Gèu, afluent deu Lui de Bearn. Aqueths noms que derivan de Gèl- per vocalizacion de -l.
Segon Xavier Delamarre, los idronimes en Gel-, com Gèla o Gelisa que son eventualament celtics e que serén noms de color (de l'indoeuropèu ''*g h el(wo)-).
Botan
Geografia
Climaticament se distinguisson cinc sasons, que la monson n'es una.
Rius destacats, en mai dels ja mencionats Amu e Drangme, son: Di Chu, Chin Chu, Ma Chu, e Mati Chu. Chu (escrich tanben Chhu en escritura anciana) es la paraula tibetana per aiga o riu. Lo Di (nom bodo) forma la frontièra entre Botan e lo districte de Darjeeling. L'Amo nais darrièr lo passatge de Tang que tòca Tibet e, aprèp passa la val de Chumbi, dintra dins Botan. Lo riu Chin nais dins las montanhas Chumalhari e cor al sud-èst durant 300 km per Botan fins a dintrar dins los Duars (ont es conegut coma riu Ninagaon. Lo riu Ma nais en Tibet e cor 300 km per Bhutan en passant per Punakha e dintra en Índia ont es conegut coma riu Sankosh.
Cultura
Gaireben 75% de la populacion es bodista (de la tendéncia lamaïsta), 25% seguís l'indoïsme e 5% se declara musulmana.
Lo govèrn presèrva per lei fòrça tradicions localas (dempuèi 1989 impausa un estricte "còde de conducha"). L'espòrt amb mai succès es lo tir amb arc, seguit del fotbòl. Los balhs de caretas e las musicas ancianas predominan a las celebracions nacionalas.
Canton de Lescar
Lo canton de Lescar qu'ei ua anciana division administrativa de Bearn, dens l'arrondiment de Pau, lo departament deus Pirenèus Atlantics e la region d'Aquitània, adara de Navèra Aquitània. Despuish 2015, de las 14 comunas, 5 (Aussavièla, Veiria, Borg Garbèr, Denguin e Monmans) que son deu canton d'Artics e País de Seuvèstre (burèu centralizator : Artics), 2 (Cauviòs e Lòs e Sauvanhon) que son deu canton de las Tèrras deus Luis e Tuquets deu Vic Vilh (burèu centralizator : Sèrras Castèth) e las autas 7 que son deu canton de Lescar, Gave e Tèrras du Pont Long (burèu centralizator : Lons).
La lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon, dens sa varianta bearnesa.
Istòria
Vilhèra qu'èra deu canton de Lescar dinc a la creacion, per decret 82-95 deu 27 de gèr 1982, de son canton.
Henry David Thoreau
thumb|250px|Henry David Thoreau
Henry David Thoreau (Concord, 12 de julhet de 1817 - Concord, 6 de mai de 1862) foguèt un escrivan, anarquista e filosòf american. Es conegut sobretot pel seu libre Walden o la vida dins los bòsques, sas reflexions sus una vida simpla e alunhada de la tecnologia, pels bòscs, e tanben per ‎La desobesissença civila, ont argumenta que l'idèa d'una resisténcia individuala contra un govèrn sovent injust. Los libres, articles, ensags, jornals e poèsias de Thoreau comptan vint volums. Entre las seunas contribucions mai importantas se tròban los escrichs sus l'istòria naturala e la filosofia, ont davança l'ecologia e l'istòria del media ambient, doas de las fonts de l'ecologisme e la teoria de la descreissença d'ara. Èra abolicionista tota la seuna vida, fasent de conferéncias qu'acacan las leis que regisson los esclaus evasits e capturats, lausant lo trabalh de Wendell Phillips e de l'abolicionista John Brown. La seuna filosofia de resisténcia non-violenta influenciarà mai tard la pensada e las accions de personas coma Tolstoï, Gandhi e Martin Luther King. Exaltant l'individualisme e una certa forma d'ociositat en comunion amb la natura, Thoreau invita a explorar las «províncias de la imaginacion».
Birgit Õigemeel
thumb|250px|Birgit Õigemeel Birgit Õigemeel (Kohila, 24 de setembre de 1988) es una cantaira estoniana. Se faguèt conéisser gràcias al concors de descobèrta de cantaires Eesti otsib superstaari.
Castillon-en-Auge
Castillon-en-Auge en normand (Castillon-en-Auge en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tomeu Penya
thumb|250px|Tomeu Penya en 2008 durant un concèrt Bartomeu Nicolau i Morlà, de nom artistic Tomeu Penya (Vilafranca de Bonany, 22 de març de 1949) es un cantautor malhorquin de musica country. En 1992 recebèt lo Premi Nacional de Música de la Generalitat de Catalonha pel disc Sirena.
Séris
Séris es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Istòria
Robert HUGUET, campion del Loir-e-Doncas que de tennis de taula e agricultor local, a agut lo papièr de cònsol pendent près de 20 ans.
Robert HUGUET, champion du Loir-et-Cher de tennis de table et agriculteur local, a tenu le rôle de maire pendant près de 20 ans.
Hontet
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.