cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Empèri Otoman
La Premiera Guèrra Mondiala e l'esclatament de l'Empèri
Lo sultanat perdeguèt adonc son poder e lo contraròtle dau país èra sota la direccion d'un triumvirat que negocièron una aliança amb Alemanha pendent la Premiera Guèrra Mondiala. Pasmens, la guèrra veguèt una tièra de desfachas otomanas. Ansin, en genier de 1915, una expedicion còntra Suèz mau capitèt. En mai de 1915, una partida d'Anatòlia foguèt ocupada per lei Rus. En Iraq, lei Britanics, maugrat la desfacha de Kut-al-Amara en 1916, avancèron pauc a pauc vèrs lo nòrd dau país. La situacion sus lo frònt palestinian e sirian foguèt similara e caracterizada per de progrès britanics malaisats vèrs lo nòrd. A partir de genier de 1918, la resisténcia dei fòrças otomanas demeniguèt e l'Empèri foguèt pas capable d'aprofichar la Revolucion Russa per se restablir. En 1918, la capitulacion de Bulgaria menacèt sa frontiera nòrd e deguèt acceptar l'armistici de Modros. En aost de 1920, lo tractat de Sèvres marquèt la dissolucion de l'Empèri que foguèt proclamada per lo govèrn novèu de Mustafa Kemal lo 1 de novembre de 1922.
Organizacion politica
Lo sistèma d'organizacion politica de l'Empèri èra relativament simple. Èra basat sus doas dimensions que la premiera èra l'administracion civila e la segonda lei fòrças armadas. Lo sultan ocupava la cima d'aquela organizacion e èra ajudat per un govèrn e de governadors de províncias.
Lo Sultan
Lo Sultan èra l'autoritat suprèma de l'Empèri dins lei domenis administratius, militars, economics e, a partir de la premiera mitat dau sègle XVI, religiós. Èra ajudat per un ensems de conselhiers e de ministres que forman lo Divan, que foguèt remplaçat per un govèrn vertadier au sègle XIX, e teniá una administracion fòrça descentralizada per contrarotlar lei províncias.
La succession imperiala se debanèt de tres biais diferents segon lei periòdes. Au començament de la dinastia otomana, la succession aviá luòc entre lei fius dau sultan decedit. Entraïnava generalament una guèrra civila corta e l'eliminacion dei vencuts per lo sultan novèu. Aqueu periòde s'acabèt durant lo rèine de Soliman e foguèt remplaçat per un sistèma de primogenitura. Lei fius dau Sultan demoravan dins lo Harem fins a la mòrt de lor paire. Aquò permetèt d'empachar la formacion de faccions capablas de rebutar lo paire o la naissença d'un eiretier suplementari. Lo successor imperiau èra lo fiu màger que, generalament, assassinèt lo rèsta de sei fraires per assegurar son poder. Aqueu sistèma demorava fins au sègle XVII onte foguèt adoptada la succession per agnacion primogenic : premier, lei successors d'un sultan èran sei fraires puei, après lor mòrt, sei fius.
Lo govèrn
Lo govèrn de l'Empèri aguèt doas formas principalas. La premiera foguèt lo Divan que foguèt dich la Pòrta a partir dau sègle XVII. La segonda foguèt un govèrn dau tipe europèu que faguèt son aparicion dins lo corrent dei reformas dau sègle XIX.
Lei governadors
L'administracion imperiala dei províncias èra organizada d'un biais fòrça descentralizat. Ansin, un nombre important de governadors nomats per lo sultan avián una autonomia fòrça granda e lo liame de vassalitat ambé lo Sultan venguèt de mai en mai teoric. Puei, dins certanei cas, aquela autonomia se transformèt en independéncia coma en Egipte, en Argeria o en Tunisia.
Lei fòrças armadas
Lei fòrças armadas èran lo pielon principau dau poder otoman. Ansin, au començament de la dinastia, foguèt l'otís de l'extension e de la formacion de l'Empèri. Pionieras dins l'utilizacion d'armas modèrnas coma l'artilhariá, patiguèt dau declin imperiau. D'efèct, sei còrs d'elèit, especialament lei Janissaris, participèron ai complòts de la Cort enterin que lo nivèu generau dei tropas demeniguèt. A la fin dau sègle XVII, lei signes d'aquela pèrda de capacitat apareguèron durant lei combats còntra lei fòrças crestianas. La tendància contunièt au sègle XVIII fins ais assais de modernizacion realizats au sègle XIX. Pasmens, l'armada otomana mau capitèt de defendre l'Empèri e son afondrament en 1918 annoncièt la fin de la dinastia.
Demografia
La conoissença de la demografia es relativament malaisada en causa de l'abséncia de donadas precisas. D'efèct, lo premier recensament aguèt luòc solament entre 1881 e 1893. Pasmens, durant l'Edat Mejana, l'Empèri foguèt un país amb una populacion importanta estimada a aperaquí a 15 milions d'abitants au sègle XVI. Per la seguida, seriá situada entre 20 e 30 milions fins au començament dau sègle XIX. Vèrs aquela epòca, l'Empèri foguèt distanciat per leis autrei poissanças europèas principalament en causa de sei pèrdas territorialas. Ansin, lo recensament de 1893 obtenguèt una populacion de 20,9 milions d'abitants que demeniguèt encara après l'independéncia de Bulgaria e lei desfachas dei Guèrras Balcanicas en 1913.
Transpòrts
Avans la Revolucion Industriala, lei transpòrts terrèstres èran realizadas per un sistèma de caravanas. Pasmens, sa seguritat foguèt menaçada a partir dei sègles XVI e XVII per una tièra de revòutas. Ansin, la qualitat dei transpòrts terrèstres èra pus feble au sègle XVIII qu'au sègle XVI. Sus la mar, la politica otomana varièt en foncion dei sultans. Certaneis assaièron de crear una politica d'intervencion dau govèrn dins lo comèrci maritim enterin que d'autreis decidiguèron lo contrari.
La situacion cambièt au sègle XIX ambé l'aparicion dei premierei maquinas de vapor. Lei sistèmas de transpòrt dei regions europèas de l'Empèri e de sa capitala foguèron modernizadas. Pasmens, en causa d'un budget feble, leis Otomans poguèron pas bastir un ret desvolopat mai deguèron puslèu se concentrar sus un nombre limitat de linhas. Lei finanças èran generalament d'origina europèa donant un poder important a certaneis entrepresas d'Euròpa Occidentala coma Alemanha, Anglatèrra o França. De mai, lei formas ancianas de transpòrt continuèron d'existir, especialament dins lei regions aràbias de l'Empèri.
Agricultura
Coma per la màger part deis autreis estats importants de l'epòca, l'agricultura èra lo centre de l'economia de l'Empèri Otoman. Son organizacion èra fòrça variada segon lei regions e sei legislacions. Pasmens, lo modèl principau, fònt de 40% de revenguts dau govèrn, èra aqueu d'un domeni pichon tengut per una familha. Certanei familhas èran tanben capablas de realizar una activitat d'artisanat, especialament dins lei Balcans. Aquela situacion demorèt fins au sègle XIX quand la Revolucion Industriala entraïnèt una modernizacion dins certanei regions. Permetèt una aumentacion deis exportacions mai causèron una crisi entre lei païsans qu'èran pas capables de crompar d'aparelhs modèrnes. De mai, a la fin de l'Empèri, leis exportacions estatsunidencas concurrencèron fòrtament lei produccions otomanas.
Indústria
Au començament de la dinastia, l'indústria èra gaire presenta e seis esquèmas d'organizacion son mau coneguts. Son emergéncia aguèt luòc durant lo sègle XVI per lo sistèma de guildas. Aqueu darrier permetèt a l'indústria de demorar relativament dinamica. Puei, au sègle XVIII, foguèt melhorat per l'aparicion de guildas de fremas.
Au sègle XIX, la Revolucion Industriala entraïnèt l'aparicion d'unitats de produccion modèrnas utilizant de maquinas de vapor. Pasmens, en causa de la manca de capital, aquela modernizacion foguèt limitada e sa produccion represantava una fraccion febla de l'economia otomana. Ansin, lo sistèma de guilda èra totjorn dominant a la fin de l'Empèri.
Comèrci
Lo comèrci otoman èra devesit entre un mercat interior qu'es mau conegut e un mercat internacionau que sei caracteristicas son conegudas gràcias ai donadas dei marchands d'Euròpa Occidentala. Lo premier èra lo pus important. Aguèt luòc a l'entorn dei centres urbans nacionaus e regionaus. Au començament de la dinastia e a l'apogèu de l'Empèri, lo comèrci internacionau èra principalament dirigit vèrs l'exportacion. Ansin, levat d'Istambol, la màger part dei pòrts otomans exportavan mai qu'importavan. La situacion cambièt a partir dau sègle XVIII. De mai, se lo comèrci e seis exportacions demoravan importants, lei principalei familhas de marchands èran d'ara endavant d'origina non musulmanas. Aquò permetèt una aumentacion deis exportacions a la fin dau sègle XIX mai causèt una pèrda d'influéncia dau govèrn centrau dins de regions coma Siria.
L'Islam
La religion oficiala de l'Empèri èra l'Islam sunnita. A partir dau sègle XVI, lo Sultan èra egalament Califa, es a dire cap de la communautat musulmana. Leis autreis tendàncias de l'Islam èran generalament toleradas mai de persecucions aguèron regularament luòc magerament còntra lei populacions chiitas. Per exemple, Selim I ordonèt lo chaple d'aperaquí 40,000 Chiitas anatolians.
La tolerància religiosa
En fòra de l'Islam, lo Judaïsme e lo Crestianisme èran egalament autorizats dins l'Empèri ambé de limitacions. Lei principalas èran l'existéncia d'un impòst especiau per lei non-musulmans e de limitacions au nivèu juridics. Per exemple, lo testimoniatge d'un crestian podiá pas èsser retengut còntra un musulman. Pasmens, en causa dau nombre fòrça important de crestians dins l'Empèri, lo govèrn foguèt pas capable de realizar de campanhas de conversion eficaças. Ansin, preferiguèt integrar aquelei comunautats e una proteccion relativa existissiá. Son expression principala foguèt l'organizacion de clergats crestians que sei caps èran membres oficiaus de la Cort imperiala.
Cultura
La cultura de l'Empèri Otoman èra constituida per d'ensems variats adoptats dins lei regions conquistas e per leis evolucions qu'i foguèron portadas. Ansin, es malaisat de definir una cultura « otomana » unica. L'aspècte multiculturau èra fòrça present, especialament a la Cort onte vivián un nombre important de personas d'originas e de religions diferentas.
Ansin, l'arquitectura otomana foguèt inicialament sota l'influéncia deis arts pèrsas, islamics e bizantins. A partir dau sègle XVIII, lei tendéncias europèas foguèron tanben presentas fins a la fin de l'Empèri. D'exemples de construccions classicas otomanas existissián dins la màger part dei vilas principalas coma Istambol, Edirme e egalament dins lei províncias d'Egipte, de Tunisia, dei Balcans e d'Ongria.
La musica èra tanben un aspèct major de la cultura otomana e un domeni important de l'educacion deis elèits. Coma per l'arquitectura, seis originas èran persanas, bizantinas e aràbias. Son principi èra similar a la musica europèa amb una organizacion a l'entorn de la ritmica. L'integracion de la musica europèa dins aqueu domeni foguèt diferenta segon lei regions entraïnant l'aparicion d'estils de musica regionaus diferents. De mai, certanei grops especiaus de la Cort, coma lei Janissaris, avián un estil de musica pròpri.
Thomas Baltzar
300px|thumb|left|[[Lübeck, ciutat nadau de Baltzar]]Thomas Baltzar (Lübeck, 1631 – 24 de julh de 1663) que ho un violonista aleman deus temps barròcs. que he ua importanta partida de la soa carrièra en Anglatèrra on lo son jòc avore ua influéncia de la grana après. Que serví lo rei Charles II d'Anglatèrra e que ho sepelit dehens lo claustre de l'Abadia de Westminster.
Verzenay
Verzenay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distàncias e posicion relativa
Tomaso Albinoni
Tomaso Giovanni Albinoni (vadut a Venècia, lo 8 de junh de 1671 e mort en la medisha vila lo 17 de genièr de 1751) que ho un compositor e un violonista barròc italian famós per las soas composicions instrumentaus e los sons opèras.
Qu'ei, amassa dab Benedetto Marcello e darrèr Antonio Vivaldi un deus tres grans compositors barròcs venecians. La soa ostilitat de cap a l'òbra d'aqueth darrèr compositor que ho importanta.
Albinoni, a maugrat d'estar brembat per las soas pròpias composicions qu'ei tanben famós per l'Adagio d'Albinoni qui'u ho atribuit per engana.
D'origina borgesa, que compausè com dilettante, qu'ei a díser, shens e'n aver besonh entà víver. Lo son purmèr opèra Zenobia que ho interpretat peu purmèr còp en 1694.
Johann Sebastian Bach que compausè ua fuga suber un tema d'Albinoni.
Mantuas òbras d'Albinoni que hon perdudas durant la Segonda Guèrra Mondiau quan la bibliotèca de Drèsda e ho bombardejada.
Òbras
Albinoni que compausè ua òbra vocau de las importantas : opèras sustot ems tanben intermezzos, serenadas, cantatas e musica religiosa. Que publiquè 11 opus de musica instrumentau e tanben sinfonias, concertos e sonatas.
Alliancelles
Alliancelles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bèlagarda e Marçal
Bèlagarda e Marçal (Bellegarde-Marsal en francés) es una comuna occitana d’Albigés. Es administrada pel departament de Tarn e la region de.
Foguèt creada lo 1èr de genièr de 2016 per la fusion de Bèlagarda e Marçal.
Guillaume Meurice
vinheta|Guillaume Meurice. Guillaume Meurice, nascut lo 14 de junh de 1981 a Chenôve en Còsta d'Aur, es un umorista e cronicaire de ràdio francés.
Es especialament conegut per sa participacion a l'emission Par Jupiter ! sus France Inter, ont s'illustra ambe sa cronica umoristica compausada de micro-trepadors caustics.
Gregòri III
Son pontificat foguèt marcat per la perseguida deis esfòrç d'evangelizacion de Germania ambé la creacion d'un arquediocèsi e d'unei diocèsis. Pasmens, son afaire pus important foguèt sa condamnacion e sa lucha còntra l'iconoclasme defendut per l'emperaire bizantin Leon III. Aquò entraïnèt una desgradacion importanta dei relacions entre Roma e Constantinòble. Unei representents dau papa foguèron arrestats e estremats en Constantinòble. L'emperaire assaièt tanben de demenir lo poder papau e mandèt una flòta en Itàlia atacar lei domenis pontificaus en Sicília e en Calàbria. Per s'aparar còntra aquela menaça, Gregòri III demandèt l'ajuda e la proteccion dei Francs de Carles Martèl. Aquò foguèt a l'origina de l'aliança entre lei papas e lei Carolingians.
Ridèl de fèrre
thumb|374x374px|Euròpa al temps del ridèl de fèrre. L'[[Albania|Albania comunista, avent trencat los contactes amb l'Union sovietica après ruptura sinosovietica al començament dels ans 1960, es représentée raiat de gris. Lo punt negre representa Berlin Oèst.
]] Lo ridèl de fèrre (var. ridèu de fèrre)(en anglés   : iron curtain, en alemand    : eiserner Vorhang ) èra la frontièra simbolica entre Euròpa, los Estats Units d'America e los Estats europèus plaçats jos influéncia sovietica. S'agissiá d'una expression instaurada per Winston Churchill dins son discors de Fulton lo <time class="nowrap date-lien" datetime="1946-03-05" contenteditable="false">5 de març de 1946.
Wesel
Geografia
La vila de Wesel se trapa al jonhent del riu Lippe e del canal Wesel-Datteln dins lo bacin renan, aperaquí al centre del districte de Wesel, poblat de 180 000 abitants. Se trapa a 45 km de la frontièra olandesa e a 30 km de la Ruhr e forma lo limit oèst del parc natural de la Hohe Mark. Lo Ren banha l'aglomeracion sus 17 km, la Lippe e lo canal esel-Datteln cadun sus 7 km. Dins lo plan d'urbanisme, Wesel representa lo centre de l'aglomeracion.
Tartana (embarcacion)
thumb|right|250px|Gravadura d'una tartana del sègle XIX Una tartana es una embarcacion de vela latina utilizada autrescòps en Mar Mediterranèa per la pesca e lo cabotatge. Per extension lo meteis nom foguèt balhat tanben a las rets de pesca rebaladas per aquelas naus.
Bassas de popa e de proa, las tartanas mesuravan entre 16 e 20 m, amb un arbre perpendicular a la quilha en son mitan, qu'arborava la vela latina sonada mèstre e un defés sonat polacra.
En Occitània aquelas embarcacions èran tradicionalas per las còstas de Lengadòc e de Provença. Las tartanas foguèron presentas en Mediterranèa Occidentala dempuèi l'Edat Mejana e fins a l'aveniment de las naus de motor. Segon d'unes estudis sus la basa d'analisis lingüisticas e literàrias, l'origina de las tartanas serián las còstas del golf del Leon ont èran inicialament de pus pichonas dimensions. Lo mot es present dins divèrsas lengas, mas sembla que son etimologia siá occitana per lisament del sens, lo meteis mot designant tanben la busa o d'autres aucèls de preda.
Lorena
Lo districte de Lorena èra un dels tres districtes del país d’Alsàcia e Lorena. Après l’annexion a França, en 1919, devenguèt lo departament de Mosèla.
Ridèl de fèrre
Aquel ridèl èra realizat per de linhas d'aram crancut separadas per de no man's land, de camps de minas e de miradors armats de mitralhièras del costat sovietic. Del costat occidental, i aviá fòrça dispositius d'observacion. La partida mai fortificada, susvelhada e mai celèbra èra lo mur de Berlin e lo vilatge de Mödlareuth en Alemanha, situat sus la frontièra RFA/RDA e copat en dos per un mur semblabla a aquel de Berlin. La tòca d'aquelas installacions, quilhadas amb l'iniciativa d'Ïosif Stalin e de Nikita Khrushchov, èra d'empachar lo passatge de las populacions de l'èst cap a l'oèst.
Lorena
.
Ridèl de fèrre
Istòria
left|thumb|250x250px|Rèstes del ridèl de fèrre sus la [[Frontière intérieure allemande|frontièra intériora alemanda en 2005.]] thumb|300x300px|Construccion del [[Mur de Berlin en agost de 1961.]] La mòstra màger del ridèl de fèrre foguèt lo mur de Berlin, obstacle gaireben estanc quilhat jos l'initiativa de Nikita Khrouchtchev per separar la zona sovietica de la zona americana britanica e francesa de Berlin Oèst.
La frontièra entre la RDA, Checoslovaquia, Ongria e Bulgaria d'un costat e la RFA, Àustria, Grècia e Turquia d'autre costat demorèt fins a la fin dels regimes comunistas d'Euròpa. Sa fin comença lo 1èr de genièr de 1989, quand Ongria obriguèt sa frontièra amb Àustria, permetent al ciutadans de sortir sans visat. Aprés aquela "obertura legala", lo ridèl de fèrre comencèt d'èsset fiscament desmantelat a la frontièra entre Ongria e Àustria lo 2 de mai de 1989. Desapareguèt definitivament amb la casuda del mur de Berlin e del blòt de l'Èst.
Mai al nòrd, la frontièra entre URSS e Finlàndia, e mai a l'èst, las frontièras de l'Union sovietica amb Turquia, Iran e Afganistan tanben èran fortificadas e electrificads, mas aquelas frontièras son pas abitualament consideradas coma fasent partiada del Ridèl de fèrre.
Changis-sur-Marne
Changis-sur-Marne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Ridèl de fèrre
Origina del tèrme
thumb|Libre suedés "Darrièr lo ridèl de fèrre de Russia" en 1923. La primièra utilizacion de l'expression Ridèl de fèrre ven del ridèl de fèrre utilizat dins las botigas o las telas dins los teatres. Coma analogia aviá lo sens de "barrièra impenetrabla", e en 1918, lo rus Vassili Rosanov escriguèt dins son libre L'Apocalypsi de nòstre temps   : "En cliquetant, en cricant e en crississent, un ridèl de fèrre davala sus l'istòria de la Russia. La representacion s'acaba." Lo tèrme l'utiliza enseguida Ethel Snowden, una politiciana feminista socialista britanica, que denóncia lo desvelopament del bolchevisme dins aquel país dins son libre Through Bolshevik Russia paregut en 1920. Alara, comença a designar la limita occidentala de l'Union sovietica.
Pendent la Segonda Guèrra mondiala, lo ministre romanés dels afars estrangièrs Grégoire Gafenco, que lo país acabava d'èsser victima del pacte entre Hitler e Stalin, escriguèt lo 2 de julhèt de 1940 a Winston Churchill   : Podèm pas mai aver quina que siá nòva dels nòstre compatriotas demorats de l'autre costat de la linha de demarcacion, coma se un ridèl de fèrre èra tombat pel nòstre país.
Changis-sur-Marne
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ridèl de fèrre
Origina del tèrme
Del costat alemand, Joseph Goebbels emplega tanben lo tèrme dins lo jornal intèrne del partit nazi Das Reich, lo 23 de febrièr de 1945 (« eiserner Vorhang »), coma lo comte Lutz Schwerin von Krosigk, efemèr ministre dels afars estrangièrs de l'amiral Dönitz, que declara a la radio allemanda lo 2 de mai de 1945   : « A l'Èst, lo ridèl de fèrre derrièr que, invisibla als uèlhs del mond, la destruccion es a l'òbra, s'avança inexorablament ». Mas foguèt Winston Churchill, lo 5 de març de 1946, que faguèt l'expression populara dins son discors de Fulton (Missorí) prononçant una frasa demorada celèbra: "De Stettin sus la Baltica a Trieste sus l'Adriatica, un ridèl de fèrre es tombat pel continent". Alarmat per las violacions repetidas de la Carta de l'Atlantica e de la Declaracion de Yalta sus l’Euròpa liberada, Churchill fa conéisser dins un telegrama del 12 de mai de 1945 a Truman las seuna crentas de veire las fòrças sovieticas s’avançar se volon fins a las ribas de l’Atlantic. L'expression Ridèl de Fèrre ferá flòri.
Giovanni Pico della Mirandola
thumb|300px|right|Giovanni Pico della Mirandola. Retrach d'un artista desconegut, a la galeria dels [[Uffizi, a Florença.]] Giovanni Pico della Mirandola nasquèt a Ferrara lo 24 de febrièr en 1463 e moriguèt lo 17 de novembre de 1494. Foguèt un umanista e pensaire forentin.
Ridèl de fèrre
Lo ridèl de fèrre èst alemand
La totalitat del ridèl de fèrre desplegat per la Republica democratica alemanda ocupava una superfícia de 2 600 km² per 1 393 km de frontièra interiora alemanda, lo cledís metalic s’espandissiá sus 1 275 km, enrè, la barrièra amb alarmas acostica e visuala aviá 1 196 km de long.
Giovanni Pico della Mirandola
Biografia
Estudièt a l'universitat de Bolonha e, a 14 ans, publiquèt "Las decretalas". Viatjèt pel territòri italian e mai tard per França. Estudièt de lengas: grèc, arab, ebrèu e caldèu, li permetant de comprendre l'Alcoran, la Cabala, los oracles caldèus e los dialògs platonics dins los seus tèxtes originals.
Ridèl de fèrre
Lo ridèl de fèrre èst alemand
A la fin de la Segonda Guèrra mondiala, l’armada roja e los servicis de seguretat sovietics avián menat un contraròtle despietadós lo long de las linhas de demarcacion entre l’Èst e l’Oèst. Los Sovietics avián mostrat dempuèi longtemps suls tèrmes de lors imenses territòris nacionals qu’èra mèstres en l’art de verrolhar de frontièras e d’isolar lors ressortissents del mond exterior.
Frouville
Frouville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Giovanni Pico della Mirandola
Biografia
En 1485, pendent la seuna demorança a París, legiguèt las òbras d'Averroès, lo filosòf e teologian asharita que introduguèt la pensada aristoteliciana en Occident. D'aquò li venguèt la idèa d'unificar las tradicions culturalas encara viventas dins aquela epòca. L'an seguent, de retorn en Itàlia, a sonque vint e tres ans, raubèt a Arezzo l'esposa de Giuliano Moriotto de Medicis, un parent dels Medicis florentins, a causa de que foguèt perseguit, atacat e ferrit.
Ridèl de fèrre
Lo ridèl de fèrre èst alemand
Pasmens, fins a 1952, près d’un milion d’Alemands capitèron a passar a l’Oèst. Fenomèn encara mai alarmant que la RDA comptava pas que 16 milions d’abitants e que d'entre los fugissents, i aviá un fòrt percentatge de personal qualificat, fòrças vivas de la nacion.
Frouville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Giovanni Pico della Mirandola
Biografia
A la fin de 1486 publiquèt a Roma las seunas Conclusiones philosophicae, cabalisticae et theologicae, conegudas coma las 900 tesis. Se tracta de nòu centas proposicions reculhida de divèrsas fonts culturalas, coma de filosòfs e teològians latins e tanban arabs, los peripateticians e los platonicians. Tanpauc excluguèt los pensaires esoterics, coma Hermes Trismegist, o los libres ebrieus. L'òbra se precedissiá d'una introduccion, que lo títol Discors sus la dignitat de l'òme, tèxte que venguèt un classic e ont Pico, formula tres dels ideals de la Renaissença: lo drech inalienable a la contradiccion, lo respècte per las diversitats culturalas e religiosas e, fin finala, lo drech a la creissença e enricament de la vida a partir de la diferéncia.
Ridèl de fèrre
Lo ridèl de fèrre èst alemand
Vesent aquela emorragia dels elèits e dels trabalhadors que menaçavan fins a viabilitat de l'Estat, la RDA promulguèt le 26 de mai de 1952 un decrèt relatiu a de « mesuras sus la linha de demarcacion » que se realiza per l’establiment a la frontièra d’una listra de contraròtle de 10 mètres de larg, d’un sector de nauta proteccion de 500 mètres e d’una zona interdita de 5 quilomètres.
Frouville
Nòtas
<references group=N/>
Giovanni Pico della Mirandola
Biografia
Quant a las tesis, la seuna intencion èra de demostrar que lo cristianisme èra lo punt de convergéncia de las tradicions culturalas, religiosas, filosoficas e teologicas mai diversas. La seuna intencion èra qu'aquelas nòu centas conclusions se discutisson a Roma après de l'Epitefania de 1487 pels doctes de tot lo mond per establir una patz filosofica entre los productors de totas las doctrinas.
Ridèl de fèrre
Lo ridèl de fèrre èst alemand
Sus la listra de contraròtle de 10 mètres, una barralha d'aram crancut foguèt plantada. Aquela barralha de la « primièra generacion » faguèt baissar lo nombre d'emigrants a 100 000 per an.
Giovanni Pico della Mirandola
Biografia
Pasmens, tretze d'aquelas tesis foguèron consideradas "suspectada d'eretgia". Lo Papa los classifiquèt amb la magia cabalistica e enebiguèt de seguir mai al delà lo debat. Pico tenguèt pas de melhora idèa d'escriure una Apologia ont defendava aquelas tesis en question, alara los doctes clericals considerèron aquò coma un acte de supèrbia e obstinacion. Jutjat e condemnat per eretgia, Pico foguèt excomunicat, e deguèt fugir cap a França, on foguèt arrestat e conduch a la preson de Vincennes.
Ridèl de fèrre
Lo ridèl de fèrre èst alemand
De 1949, fins a 1961, 2 738 566 Alemands de l’Èst fugiguèron l'Alemanha de l’Oèst e foguèron censats. Foguèt lo 13 d'agost de 1961 que comença la construccion del Mur de Berlin condamnant lo sol punt del dispositiu ont la fugida èra encara possibla.
Piscina
thumb|Piscina d el'[[Universitat de Stirling.]] thumb|right|Una piscina. thumb|Panorama, Piscina (Galapagos Cottages) Santa Cruz, Puerto Ayora [[Galapagos.]]
Giovanni Pico della Mirandola
Biografia
L'eritièr al tròn de França, e futur rei, Carles VIII, intercediguèt a la seuna favor e foguèt liberat. Après, acceptèt l'invitacion de Laurenç lo Magnific de Medicis (1449-1492, banquièr, politic e mecena italian), e s'installèt a Florença. En 1489 acabèt Heptaplus, recit mistic de la creacion de l'univèrs, que tracta de la genèsi cercant esclairir los seus sens mai amagats. Dos ans mai tard, amb vint e uèit ans, renoncièt als seus bens e se luirèt a una prigonda fervor religiosa. Lo papa Alexandre VI l'ademetèt un autre còp a la Glèisa catolica. Pasmens, Pico renoncièt a cap de las seunas tesis.
Ridèl de fèrre
Lo ridèl de fèrre èst alemand
Per empachar las evasions, los Sovietics isolèron Berlin oèst a partir del 13 d'agost de 1961. L’òrdre secrèt n°39/61 del 14 de setembre de 1961 foguèt promulgat jol títol de « Preservacion de la seguretat dins la zona interdita lo long de la frontièra de l’oèst de la Republica democratica alemanda ». Aquela decision aumentava las mesuras d’interdiccion en vigor dempuèi mai de 1952 e menèt las autoritats a far d'òbas novèlas per tapar totas las eissidas possiblas e melhorar los dispositius de mesa a mòrt. La RDA comprèt d’acier a la quita RFA e als Estats Units d'America per çò far; las liuradas s'acabèron quand aqueles païses aprenguèron per que èran destinats los materials.
Piscina
Una piscina es una construccion artificiala destinada a nadar o i practicar d'esports aquatics. Las dimensions d'aquela pòden èsser fòrça variablas: la mai gran es la talha olimpica, de 50 metres. Pòt èsser bastida amb diferents elements: metals, plastics o beton. Lo mot piscina ven del latin e dén primièr s'utilizava per designar de poses per de peissons d'aiga doça o salada.
Giovanni Pico della Mirandola
Biografia
Intrèt dins l'òrde dels Dominicans, prenguèt los vestits pauc abans de la seuna mòrt, quand aguèt trenta e un ans, lo 17 de novembre de 1494.
Saponay
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Piscina
Ara las piscinas subiguèron un cambiament tecnologic significatiu, sobretot dins la purificacion. S'utilizan de derivats de clòr per que demoran netas, e se contraròtla lo pH e a vegada la temperatura.
Ridèl de fèrre
Lo ridèl de fèrre èst alemand
En 1970, un programa nòu de construccion foguèt lançat per agotar lo flus dels fugitius. Apareguèron alara los primièrs pans de barralhas de 3,20 m, que la largor de 5 mm de crosilhons de biselatges, tralhants coma d'espasas, es calculat per daissar passar sonque los dets nuds, sens proteccion, d'aqueles qu'ensejavan de s'auçar en dessús. Aquel novelum constituís la barralha de 2a generacion.
Saponay
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ridèl de fèrre
Lo ridèl de fèrre èst alemand
Aquela de 3a generacion consistís en la pausar la Mina terrèstra SM 70, de maquinas de tir automatic installadas suls pals, fòrça dissuasiu.
Piscina
Istòria
Existís una longa tradicion de construccions artificialas desitinada al banh, que se destacan los nombrosos sites de tèrmes romans, com aqueles trobats dins la vila anglesa de Bath, que donèt lo nom.
Ridèl de fèrre
Lo ridèl de fèrre èst alemand
Après las protestacions internacionalas, aquela maquina foguèt retirada en 1987, e remplaçada per de sistèmas d’alarma electronica e de comunicacions mai avançats, foguèt la 4a e darrièra generacion du ridèl de fèrre.
Piscina
Construccion
Alara, existisson diverses modalitats, coma las fixas, las portablas e las desmontablas. E son de diferents materials, coma acièr inoxidable, poliester, de beton armat, recobèrtes de mosaic, etc.
Ridèl de fèrre
Lo ridèl de fèrre èst alemand
Sul quita ridèl de fèrre, levat a Berlin, la barralha venent totjorn mai estanca, lo flus dels refugiats mermava coma o mòntran las estatisticas : Lo nombre de personas tuadas ensejant de passar aquela frontièra es l'objècte de polemicas, coma gaireben tot çò que tòca l'istòria dels regims comunistas. En 2007, lo « Centre de recercas d'istòria contemporanèa de Potsdam », financiat per l'Estat federal alemand, aviá indicat que, segon sa recercas, 133 personas moriguèron en victimas del regim èst alemand entre 1961 e 1989, que sèt enfants de mens de 16 ans alara qu'un organisme privat, l'« Associacion del 13 d'agost » compta al mens 1 245 victimas entre 1945 e 1989.
Piscina
Dimensions de la piscinas esportivas
Dins lo domèni esportiu podèm diferenciar tres grans tipes de piscinas: Los usatges esportius son fòrça variats, s'utilizan dins lo camp de la natacion, lo waterpolo, la natacion sincronizada o los salts acrobatics.
Ridèl de fèrre
Descriptiu del ridèl de 4a generacion (de la frontièra a l’interior de las tèrras)
thumb|Una partida del mur conservada a [[Hötensleben]] Al total, 4 generacions de ridèls de fèrre foguèron concebudas fins als ans 1980 susvelhadas per gaireben quatorze mila gardas frontièras armadas. centre|thumb|800x800px|Representacion du dispositiu èstalemand del ridèl de fèrre en 1971.
Elitekommando Ost
Segon un libre paregut en 2003, un comandò de nòu òmes de las fòrças especialas de la Bundeswehr, l'Elitekommando Ost, qu'oficialament jamai existiguèt, foguèt supervisat per la CIA e dirigit dempuèi l'Alemanha federala per realizar d'operacions en RDA e far passar la frontièra a de transfugs de 1977 fins a 1989.
Piscina
Elements per l'entreten
Per mantenir neta e en condicions normalas una piscina, es necessitan los paràmetres seguents: thumb|right|Lo clòr es un element basic per l'entreten de la piscina.
Ridèl de fèrre
Ridèl de fèrre checoslovac
La frontièra checoslovaca èra isolada per una zona interdita de 6 a 12 quilomètres de prigondaor dedins que de los abitants devian aver un passapòrt especial. Las vilas èran barralhadas per un embarri de mai de trelhat e d'aram crancut e un sistèma d’alerta.
En 1948, après lo còp d'Estat de Praga, lo contraròle de la frontièra (que 356 km amb l’Alemanha) casèt dins las mans de las milícias popularas abans que las autoritats crèron un còs de garda frontièra militar de gaireben 10 000 òmes.
Un dispositiu de verrolhatge foguèt realizat. Los militars desvolzavan d'aram crancut que los primièrs fials tibats en preissa constituissián la trama d’un teissut de fèrre ont d’autres fials, entrecrosats en totes sens, formèron un 	encariment òrre; una autra barralha costat chèc ensarra la zona interdita. Aquela tasca s’acompanha de l’abandon a la natura. Après qualques ans, lo païsatge èra sonque bartassanhas.
En 1964, los Chècs comencèron a netejar aquelas listièras de territòri tornats al salvatge, aclapant los vilatges situats a proximitat de la frontièra e trencant las carrièras de ligam. Las tèrras foguèron tornadas a la cultura e los païsans s’esforcèron de noirir los militars estacionant sus la frontièra. Al meteis temps, las installacions se diversifiquèron e foguèron melhoradas.
L'an 1968, après la prima de Praga, marca un viradís de la modernizacion : la primièra barralha de tres fials conductors de 5 000 volts foguèt remplaçada per una barralha de 2 mètres de naut tibada per de pals de ciment. De dispositius de signalizacion foguèron realizats. Totes los supòrts de fusta foguèron remplaçats per de fèrre e de beton e lo malhum telefonic se desvelopèt. De vias carroçablas foguèron obèrtas. De patrolhas motorizadas remplacèron las patrolhas a pé. La susvelhança umana s'enforcèt; cada companhiá d’un centenat d’òmes contraroltlava 5 a 6 km de frontièra. La natura foguèt utilizada per lotjar de tendas indiscernibles e de minas, e pauc a pauc, seguent la terminologia pròpia als sovietics, la situacion foguèt « normalizada ».
Del costat occidental, pas cap de camin de servici foguèt traçat o adobat. Las patrolhas seguissián las vias ja existissentas, plan raras, o circulavan pels camps e boscs.
Ridèl de fèrre ongrés
Lo ridèl de fèrre ongrés foguèt relizat en 1966 suls 260 km de frontièra amb Àustria. Èra un doble malhum de trelhat crancut e electrificat. Comencèt a èsser desmantelat a partir del 2 de mai de 1989 pels gardas frontièras ongrés, amb de pinças copantas e de buldosèrs.
En vint e dos ans d'existéncia, unas tretze mila cinc cents personas ensagèron d'o passar al perilh de lor vida, o en mejana doas tentativas cada jorn. Al total, sonque tres cents personas capitèron a passar a l'Oèst.
Susvelhança a l’Oèst
thumb|Soldat del 11n regiment de cavaleriá blindat american en servici dins la [[Trouée de Fulda|traocada de Fulda pendent la guèrra freja.]] La frontièra entre la RFA e la RDA e la Checoslovaquia, èra costat occidental, susvelhada per una unitat simboloica britanica e dos regiments de cavaleriá blindada de l’US Army e pels gardas frontièras oèstalemands. La Bundeswehr essent pas autorizada a estacionar a mens de 5 km de la frontièra. Del nòrd cap al sud :
Notas e referéncias
<div data-cx-draft="true" data-cx-weight="661" data-cx-state="source" data-source="361" class="references-small decimal" id="cx361" style="column-count: 1; -moz-column-count: 1; -webkit-column-count: 1" contenteditable="true">
Apartheid
L'apartheid foguèt una politica de segregacion raciala qu'es estat en vigor entre 1948 e 1990 en Sud-Africa e Namibia (alara jos tutèla sud-africana). Aqueste mot foguèt prononciat per lo primièr còp dins un discors de Jan Smuts, alavetz primièr Ministre de Sud-Africa. Lo tèrme significa en afrikaans e neerlandés mas es estat adoptat per gaireben totas las lengas per exprimir una situacion de discriminacion raciala.
La segregacion raciala en Sud-Africa comencèt durant lo colonialisme, mas l'oficializacion de l'apartheid comencèt après las eleccions generalas de 1948. La nòva legislacion classificava los abitants en grops racials (blancs, negres, coloured e Indians) e las zònas residencialas foguèron segregadas per de transferiments forçats de populacion. Los abitants negres foguèron despossedits de la ciutadanetat e transferits dins un dels 10 territòris tribals autonònms diches bantostans, que quatre venguèron d'estats independents. Lo govèrn segreguèt l'educacion, la santat e d'autres servicis publics, e reservèt per los blancs los de melhora qualitat e pels negres los piègers.
L'apartheid encontrèt una resisténcia intèrna considerabla. Lo govèrn respondiguèt a las protèstas e rebellions en illegalizant l'oposicion, e per una fòrta repression e en empresonant los líders anti-apartheid mai significatius, coma Nelson Mandela. Las reformas promogudas dins los ans 1980 capitèron pas d'estofar l'oposicion, e en 1990  lo president Frederik Willem de Klerk comencèt las negociacions per metre fin al sistèma. En 1994 i aguèt d'eleccions multiracialas per sufragi universal que ganhèt lo Congrès Nacional African de Nelson Mandela.
Leis originas de la segregacion raciala en Sud-Africa
Leis originas de la segregacion raciala en Sud-Africa son fòrtament ligadas ai societats colonialas europèas que se desvolopèron dins lo país. Aparegut a partir de la mitat dau sègle XVII, lo poblament europèu de la region conoguèt tres etapas decisivas que veguèron l'aparicion e la renfòrçament de la separacion etnica de la societat, especialament au sen de la communautat afrikaner.
Lorena (omonimia)
Lorena se pòt referir a:
Apartheid
La societat europèa de la colonia dau Cap
thumb|right|Arribada en Africa de [[Jan van Riebeeck, fondator de la colonia olandesa dau Cap en 1652.]]
thumb|right|Expansion territoriala de la colonia dau Cap dins lo corrent dau sègle XVIII.
La colonia dau Cap foguèt fondada a l'iniciativa de la Companhiá Olandesa deis Indias Orientalas en 1652. Ocupava una posicion estrategica subre lo trajècte entre Asia e Euròpa per permetre l'avitalhament dei naviris en produchs agricòlas eissits dau norigatge o de la cultura. Lei premiers podián èstre cambiat ambé lei populacions indigenas mai lei segonds necessitavan una produccion locala. En 1657, la Companhiá decidiguèt donc de favozizar l'emigracion de colons per desvolopar la cultura dei tèrras. L'annada seguenta, foguèt autorizada l'importacion d'esclaus.
Dins leis annadas 1720, lo nombre d'esclaus venguèt pus important que la populacion de colons. Lo ròtle d'aqueleis esclaus èra de servir per lei trabalhs agricòlas. Pasmens, lei fremas avián tanben un ròtle sexuau important coma prostituida per lei marins o coma "mestreja" de lor mèstre. Lo tractament d'aqueleis esclaus èra fòrça sevèr e l'òrdre èra mantengut per la violència e lo taus de mortalitat èra fòrça important e lei liberacions raras. A l'exterior, lei relacions ambé lei populacions indigenas èra tanben malaisadas. D'efèct, lei colons e leis Africans èran en concurència per l'ocupacion dei tèrras permetent lo norigatge. Après quauquei conflictes locaus, lei colons europèus, dichs afrikaners, marquèron lei limits de la colonia e leis indigènas foguèron replegats vèrs lo nòrd e defenduts de venir au sud.
Lei relacions entre lei colons e lei populacions negras de la region veguèron donc rapidàment l'instauracion d'una segregacion dobla entre lei Blancs e lei Negres esclaus e entre lei Blancs e lei Negres exteriors. Dins lei dos cas, aquela segregacion èra ja raciala, sociala e espaciala. Ansin, a la fin dau sègle XVIII, l'estructura politica, economica e sociala de la colonia èra donc organizada a l'entorn d'un ensems de jaç gropant de populacions diferentas e separadas. Au centre, lo còr de la colonia èra sota lo contraròtle de la Companhiá deis Indias. A l'entorn, un premier ceucle èra tengut per lei colons blancs e seis esclaus. Puei, existiá un segond ceucle esplechat per de colons seminomadas e seis emplegats indigènas. Mai au nòrd, se troba de territòris ocupats per de populacions mestissadas, d'indigènas replegats dau sud o de Blancs renegats que la possession èra mau assegurada. Enfin, lo rèsta èra tengut per lei populacions indigènas.
L'annexion per l'Empèri Britanic e lo Grand Trek
thumb|right|Retrach d'[[Andries Pretorius (1783-1853) que foguèt un dei caps principaus dei colons boers participant au Grand Trek.]]
Dins lo corrent dei guèrras de la Revolucion Francesa, l'ocupacion dei Províncias Unidas per lei Francés entraïna la crenhéncia per leis Anglés de veire França prendre lo contraròtle de la colonia dau Cap.
Lac de Hulun
Lo lac de Hulun (呼倫湖; pinyin: Hūlún Hú en chinés; Хөлөн нуур Hölön nuur  en mongòl) o de Dalaï (又名達賚湖 en chinés; Далай нуур Dalai nuur en mongòl) que's situa près de la vila de Manzhouli, au nòrd-èst de la Republica Populara de China, dens la region autonòma de la Mongolia Interiora. Qu'ei un deus cinc lacs d'aiga doça mei grans de China, d'ua superfícia de cap a. Qu'ei alimentat principaument per l'arriu de Kherlen. Qu'a ua longor de, ua largor de e ua altitud de. En 1995, l'espleita de la pesca que n'estó de milions de langostas,  de peishs,  de cambaròtas e  de pèrlas. Que s'i espleita tanben la cana. Durant l'estiu aqueth lac que recèu un sarròt de visitaires.
Apartheid
L'annexion per l'Empèri Britanic e lo Grand Trek
L'introduccion de l'autoritat e dei lèis anglesas causèt una crisi prefonda. En 1815, lei colons afrikaners se revoutèron mai lor movement foguèt esquichat per lei Britanics. Après aquela desfacha, lei colons deguèron faciar doas lèis que menacèron lei fondaments de lor societat. En 1828, sota la pression dei glèisas evangelistas, lo Parlament de Londres votèt una lèi rendent teoricament leis indigènas e lei colons egaus. Puei, en 1833, l'esclavatge foguèt abolit dins l'Empèri Britanic.
A partir de 1835, leis Afrikaners, que prenguèron lo nom de Boers, decidiguèron donc de quitar la colonia dau Cap e d'emigrar en direccion de l'interior dau continent per fondar d'estats novèus e gardar lor mòde de vida. Aqueu movement d'emigracion, dich "Grand Trek", vendriá un element essenciau de l'identitat afrikaner. Foguèt lo començament d'una tièra de conflictes territoriaus còntra lei populacions africanas qu'entraïnèron la fondacion de dos estats afrikaners dins lo nòrd de Sud-Africa. Ansin, en fòra dei divisions entre populacions blancas e negras, apareguèt una separacion novèla entre Blancs britanics e Blancs afrikaners que va s'accentuar après lei guèrras dei Boers.
Delaware
Delaware es un estat de l'èst dels Estats Units d'America. Confronta a l'oèst e al sud Maryland, al nòrd Pensilvània, a l'èst  Nòva Jersei  e l'ocean Atlantic.
Denis Sassou-Nguesso
Denis Sassou-Nguesso (n. 1943) militar e òme politic es l'actual president de la Republica de Còngo.
Apartheid
Lei guèrras dei Boers e sei consequéncias
En 1886, un obrier agricòla descurbiguèt au sud de Pretòria lo pus grand filon aurifèr dau monde. Entraïnèt la creacion dins l'estat boer de Transvaal de la vila de Johannesburg que la creissença foguèt fòrça rapidà. Lo complèx minièr atirèt tanben una populacion obriera britanica fòrça importanta que venguèt pus importanta que la populacion rurala afrikaner. Lo govèrn boer de Transvaal decidiguèt donc de pas donar lo ciutadanatge ais abitants britanics. Ansin, l'existéncia d'aquela populacion anglofona oprimida venguèt un subjècte tension majora entre lei govèrns boers e britanics. Après una premiera guèrra acabada per una victòria dei colons, un segond conflicte acomencèt en 1899 quand lei doas republicas estimèron necessari de mandar una ataca preventiva còntra lei Britanics. Inicialament sosprés, lo govèrn repostèt per lo mandadís d'un contingent de soudats fòrça importants que capitèron de destruir leis armadas boers e d'ocupar lei dos estats de Transvaal e de l'Unio d'Aurenja. Pasmens, foguèt lo començament d'una guerilha acarnada que foguèt vencuda solament en 1902 per la desportacion e l'empresonament de la màger part de la populacion civila afrikaner dins de camps de concentracions e l'aplicacion de la politica de tèrras cremadas.
Lo succès britanic permetèt d'unificar l'ensems dei colonias europèas presentas dins lo sud dau continent african. En 1910, lo dominion de Sud-Africa foguèt donc creat amb una autonòmia importanta. Dins aquò, lo conflicte aviá creat un sentiment d'unitat grand entre lei ciutadans boers. Lei premiereis eleccions legislativas veguèron donc lo succès dei nacionalistas afrikaners e Louis Botha, generau de Transvaal pendent la guèrra de 1899-1902, venguèt lo premier cap dau govèrn de Sud-Africa.
Lei premierei legislacions segregativas
La victòria dei nacionalistas afrikaners ais eleccions de 1910 permetèt l'introduccion d'unei lèis segregativas que foguèron pauc a pauc renfòrçats per lei govèrns seguents. Ansin, se l'apartheid acomencèt oficialament en 1948, divèrsei mesuras legislativas foguèron adoptadas dins leis annadas 1910 e 1920. Lo movement marquèt una pausa dins leis annadas 1930 gràcias au dinamisme economic dau país. Pasmens, a la fin deis annadas 1940, d'assais de liberalizacion dei mesuras segregacionistas causèron una repòsta politica dei populacions afrikaners que permetèt lo succès electorau dau Partit Nacionau e lo començament de l'apartheid en 1948.
La separacion espaciala dau país
La lèi fondamentala de l'apartheid foguèt adoptada en 1913. Dicha Land Act, definiguèt l'adopcion d'una politica racista au nivèu dau país e la division dau territòri de Sud-Africa entre una zona de poblament blanc e una zona de poblament negre. Lei populacions blancas prenguèron 90% dau territòri e totei lei zonas urbanas principalas. Lo rèsta formèt de resèrvas per lei populacions negras formadas generalament per lo còr dei reiaumes indigènas ancians. Aquelei resèrvas venguèron lo luòc d'abitacion obligatòri dei populacions negras. De miliers de Negres deguèron donc quitar sei bens situats dins de regions vengudas de poblament blanc per anar dins aquelei territòris. En fòra dei resèrvas, la circulacion e lo drech de propritat deis abitants non blancs foguèron egalamen fòrtament limitats.
La separacion sociala
thumb|right|Fotografia dau govèrn Jan Smuts que prenguèt lei mesuras segregacionistas d'après leis eveniments de l'insureccion de Witwatersrand.
Après lo Land Act de 1913, la separacion sociala entre Blancs e Negres foguèt renfòrçada dins leis annadas 1920 ambé l'adopcion d'una legislacion pertocant lo trabalh e l'emplech. D'efèct, aqueu decenni foguèt marcat per de dificultats economicas ligadas a la modernizacion de l'agricultura de tipe europèu que necessitèt d'ara endavant mens de man d'òbra. Aquò entraïnèt de migracions de populacions vèrs leis industriás urbanas onte leis obriers blancs e negres intrèron en concuréncia causant una demenicion dei salaris. En 1922, la populacion obriera blanca se revòutèt dins la region de Witwatersrand. Lo movement foguèt esquichat per l'armada mai en 1923, lo govèrn donèt satisfaccion au proletariat blanc. Lo Native Act limitèt la preséncia dei Negres en vila solament per l'exercici d'un emplech. Aquela lèi foguèt completada tre l'annada seguenta per l'Industrial Conciliation Act que defendiguèt ais Africans de participar ai negociacions sociala e salariala.