cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Velocitat de liberacion
La velocitat de liberacion d'un còrs es la velocitat necessària per qu'un objècte situat a sa superficia siá capable d'escapar a sa gravitat.
Comunautat de comunas de Comtal, Òlt e Truèire
La comunautat de comunas de Comtal, Òlt e Truèire es una intercomunalitat, roergassa, situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Son còdi SIREN es 200 067 478.
Massa volumica
La massa volumica es una grandor fisica que caracteriza la massa d'un còrs per unitat de volum.
Comunautat de comunas de Comtal, Òlt e Truèire
Istòria
La comunautat de comunas se creèt lo 1èr de genièr de 2017 de la fusion de la comunautat de comunas de Bòsols Comtal, de la comunautat de comunas d'Entraigas e de la comunautat de comunas d'Estanh. La residéncia se fixèt a Espaliu.
La comunautat de comunas de Bòsols Comtal se creèt lo 7 de decembre de 2001, compreniá las 5 comunas del canton de Bòsols, la superficia èra de 224,15 km², la populacion de 7 304 abitants en 2013 e la residéncia èra a Bòsols.
La comunautat de comunas d'Entraigas se creèt lo 11 de genièr de 2002, compreniá las 5 comunas del canton d'Entraigas, la superficia èra de 146,6 km², la populacion de 2 272 abitants en 2013 e la residéncia èra a Entraigas.
La comunautat de comunas d'Estanh se creèt lo 29 de decembre de 2000 amb 4 comunas : Cobison, Estanh, Sebrasac, Vilacomtal, totas del canton d'Estanh. S'espandiguèt lo 1èr de genièr de 2009 a la comuna del Nairac, del meteis canton, puèi lo 1èr de genièr de 2014 a las comunas de Bessuèjols, Lo Cairòl, Espaliu, Sant Cosme e Las Sots (5 comunas de las 6 del canton d'Espaliu) e Campuac (darrèra comuna del canton d'Estanh). A la fin, lo nombre total de comunas èra de 11, la superficia de 273,65 km², la populacion de 9 467 abitants en 2013. La residéncia èra a Estanh.
thumb|center|300px|L'anciana CC d'Estanh.
Composicion
Lo territòri de la CC correspond als cantons de Bòsols, Entraigas, Espaliu, Estanh, suprimits en 2015, tirat la comuna de Castèlnau de Mandalhas.
Veire tanben
thumb|450px|center|Mapa dels EPCI d'Avairon lo 1èr de genièr de 2019
Paulhac (Gironda)
Paulhac [pawi'ʎak] o Pauilhac / Pavilhac (Pauillac en francés) es una comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de Noèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
L'atestacion pus anciana data del sègle IV : Pauliacus; es d'Ausòni (Decimus Magnus Ausonius).
Lo nom de Paulhac derivarè deu nom latin Paulius, Paullius, emb lo sufixe d'origina celtica -acos, latinizat en -acum. Bénédicte Boyrie-Fénié consèrva l'explicacion, mès òpta per Paulius.
La prononciacion medoquina es [pawi'ʎak] per desvolopament, çò que porré s'escriure Pauilhac / Pavilhac.
Kaj Tiel Plu
Kaj Tiel Plu (1986-), grope de musicaires especializat en versionar musica tradicionala catalana, occitana, sefardita e d'autras originas e ne far divulgacion defòra dels Païses Catalans en tot la traduire a l'esperanto.
An publicat dos albums Sojle de la klara temp' (2000) (A l'entrada del temps clar) e Plaĉas al mi  (2004) que contenon de cançons occitanas, sefarditas, dels josieus catalans, tradicionalas catalanas, e tanben de la Guèrra Civila Espanhòla.
Components actuals (2007)
An passat per Kaj Tiel Plu:
Istòria
Lo grope debutèt en 1986 en Castelfranco Veneto dins l'encastre del Forum Internacional de la Joenessa Esperantista coma duet format per Pep Tordera e Xevi Rodon. Seguiren diversas actuacions esporadicas sustot en encontres de la joenessa esperantista en Ongria, Païses Basses, Itàlia, França, Occitània, Bascoat e los Païses Catalans. Mai tard s'i incorporènen Josep Maria Milla e Carles Vela. Lo grope faguèt diverses concerts ambe diferents noms (Kordoj, Kataluna kvaropo, Kaj Tiel Plu). En 1989 publiquèt lo cançonièr Fajreroj (1er cançoner català en esperanto).
Dempuèi 1992, en coïncidir ambe la partida de Pep als Estats Units d'America, los concerts fogueron escasses.
Dins l'encastre del 83en Congrès Universal de l'Esperanto en Montpelhièr en 1998, lo grope se relancèt ambe l'incorporacion de naus musicaires, diverses concerts, l'edicion de dos albums e actuacions regularas per un public non esperantista; per exemple, a la Plaça del Rei de Barcelona dins lo cicle dels Divendres a la Plaça del Rei.
Karl Adolph Gjellerup
Karl Adolph Gjellerup (n. en 1857, m.1919) foguèt un escrivan danés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1917 amb Henrik Pontoppidan.
Velocitat orbitala
Kozmikus sebességek
Enigma
Projècte musical electronic alemand fondat per Michael Cretu, David Fairstein e Frank Peterson en 1990. De fach la definicion de projècte musical electronic propausada per sos fondators correspon mai a la realitat que lo tèrme grop. I aguèt per exemple mai d'un autre contributor e los fondators, autres que Michael Cretu, an relativament pauc participat a la creacion musicala.
Istòria del grop
Enigma es sobretot lo trabalh e lo concèpte de Michael Cretu.
Aguèt mai d'un collaborator mas el sol demorèt de la debuta duscas ara.
Tres collaborators son de majora importància personala per Michael Cretu:
- Frank Peterson, es tanben un amic. A lançat lo concèpte Gregorian qu'a conegut un brave succès.
- Sandra: sa molhèr (de 1988 a 2007) e qu'apareís sovent coma votz feminina.
Tipologia musicala
La musica d'Enigma es sovent classificada coma musica electronica d'un biais un pauc rapid. Pasmens cal notar que l'estile d'Enigma es pas comparable a lo de Jean-Michel Jarre o Vangelis per exemple. De mai, i a tanben gaireben totjorn de paraulas e las pistas purament musicalas son paucas.
L'estile es puslèu caracterizat per:
- una utilizacion dels tèmas religioses or espirituals (crestians o pas)
- un multilingüisme afirmat (amb l'utilizacion per exemple del sanscrit, del catalan, del francés). L'anglés demòra çaquelà la lenga de basa de sos albums.
- una utilizacion sistematica del format de l album-concèpte ( concept album en anglés).
- l'integracion d'al mens una balada plaçada a la debuta o a la fin de l'album.
- los videoclips integran d'elements meravilhoses o subrenaturals.
Discografia
Albums d'estudio
1990 – MCMXC a.D.
1993 – The Cross of Changes
1996 – Le Roi Est Mort, Vive Le Roi!
1999 – The Screen Behind the Mirror
2003 – Voyageur
2006 – A Posteriori
Compilacions
1998 – Trilogy
2001 – Love Sensuality Devotion: The Greatest Hits
2001 – Love Sensuality Devotion: The Remix Collection
2005 – 15 Years Later
Disques singles
1990 – Sadeness (Part I)
1991 – Principles of Lust
1991 – The Rivers of Belief
1993 – Carly's Song
1993 – Return to Innocence
1994 – The Eyes of Truth
1994 – Age of Loneliness
1994 – Out from the Deep
1996 – Beyond the Invisible
1997 – T.N.T. for the Brain
1998 – The Roundabout
1999 – Gravity of Love
2001 – Turn Around
2003 – Following the Sun
2004 – Boum-Boum
2006 – Hello and Welcome
Bourguenolles
Bourguenolles es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Heugaròlas
Heugaròlas o Haugueròlas (Fauguerolles en francés) es una comuna agenesa de Guiana, lingüisticament gascona, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [aw'grɔlɔs]. las fòrmas ancianas son : castro de Falgaroliis, en latin, en 1279, parrochia Sancti Martini de Falguerollas cap a 1300, ''par. Sancti Martini de Falguerolas, cap a 1300, par. Sancti Martini de Falguerolis, en latin, cap a 1300, apud Falgarol en 1311, par. de Falguerolis'', en latin, en 1520.
Segon Dauzat, Negre, Astor, los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, cadun dens son estile, Haugueròlas ven deu latin filicaria, « heuguèra, heuç », damb lo sufixe diminutiu -òla; lo sens es de « lòc cobèrt de heuç, de heuguèra ».
Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta l'etime e lo sens. Lo h- [desarticulat] marca que lo lòc es gascon. Pr'amor de la titulatura, Sent Martin, e de l'abséncia d'article, lo nom data probablament de l'estrat latin. Conferir damb Huugaròlas per ua auta evolucion fonetica e autas informacions.
Diazòt
Lo diazòt es una molecula compausada de dos atòms d'azòt. Es notada N2. Dins lei condicions normalas de temperatura e de pression, es un gas incolòr.
Romagne-sous-Montfaucon
Romagne-sous-Montfaucon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Saint-Romain-sous-Versigny
Saint-Romain-sous-Versigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Romagne-sous-Montfaucon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Romain-sous-Versigny
Nòtas
{{Comunas de|insee= 71478
Henrik Pontoppidan
Henrik Pontoppidan (n. en 1857, m.1943) foguèt un escrivan danés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1917 amb Karl Gjellerup.
Théméricourt
Théméricourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Amenucourt
Amenucourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Jandun
es una comuna francesa del
departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Le Molay-Littry
Le Molay-Littry es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Verrières (Auba)
Verrières  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Auba de la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Le Molay-Littry
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chens-sur-Léman
| mandat        = 2008-2014 | gentilici = | longitud=6.26916666667 | latitud=46.3288888889 | alt mej = | alt maxi = | km²           =12.56 }} 200px|left|thumb Chens en arpitan (Chens-sur-Léman en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
thumb|left|200px|Prada prèpa del lac Léman
Comuna d'una superfícia de 1087 ectaras situadas en la plana del bas-chablais al bòrd del lac, amb un littoral de 5 km a una altitud de 372 m a 430 m, la municipalitat d'aperaquí 1650 abitants (en 2007), es vesina de la municipalitat suisse de Hermance. Per la siá situacion suls bòrds del lac Léman e lo sieu entorn preservat (porció de marges pas urbanisées, pradas e vallons boisés, vast espaci de bòsc…), la municipalitat presenta d'innegablas basas touristiques. Chens-Sus-Léman es encara un vilatge de campanha amb de grands espacis boisés e un espaci agricòla. Lo sieu patrimòni natural lududes val uèi 2 luòcs classificats "natura 2000". Una connexion lacustre permet lo transpòrt de passatgièrs entre Nyon (comuna suisse) e Chens-sus-Léman.
thumb|left|200px|Prairie proche du lac Léman
Commune d'une surface de 1087 hectares située dans la plaine du bas-chablais au bord du lac, avec un littoral de 5 km à une altitude de 372 m à 430 m, la commune d'environ 1650 habitants (en 2007), est voisine de la commune suisse d'Hermance. Par sa situation sur les bords du lac Léman et son environnement préservé (portion de rives non urbanisées, prairies et vallons boisés, vaste espace de forêt…), la commune présente d'indéniables atouts touristiques. Chens-sur-Léman est encore un village de campagne avec de grands espaces boisés et un espace agricole. Son patrimoine naturel lui vaut aujourd'hui 2 sites classés "natura 2000". Une liaison lacustre permet le transport de passagers entre Nyon (commune suisse) et Chens-sur-Léman.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Fòrça anciennement poblada, s'es levat sus la siá riba cinc vilas lacustres (palafittes) e al dedins de las tèrras, divèrses luòcs neolítics, gallo-romains e burgondes. A la mièja-edat, la parròquia e la municipalitat portava lo nom de "cusy" (o cursier), fins vèrs 1860. Levava del comte de Genève e ocupava una situacion estrategica importanta entre los ostals de Savoie e del Faucigny. Tres fiefs se partejavan lo territòri de Cusy : Grésier, #que levava del Faucigny e #que lo castèl, uèi desaparegut, ne defendiá lo marge drech del Hermance e l'accès al lac, Servette #qu'aperteniá al comte de Savoie, e fin finala, çò de mès d'important, Beauregard, #que levava del comte de Genève. La cœur de la municipalitat èra alavetz al luòc dich actual Cusy, ont subsisteix un oratoire de la glèisa paroissiale cremada jos la revolucion. De contunh la municipalitat se @dénommer Cusy-Chens, de contunh Chens-Cusy l'an 1866 e Chens cap a 1872. En 1953, un decrèt ministerial autoriza la denominacion Chens-sus-Léman.
Jandun
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ougney
Ougney es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Marais-Vernier
Marais-Vernier pòt essèr:
Josèp Cantaloba de Malaret
Josèp Cantaloba de Malaret (en francés: Joseph Canteloube de Malaret) (Anonai lo 21 d'octòbre de 1879, Grigny lo 4 de novembre de 1957) foguèt un compositor, musicològ e pianista occitan. Sa vida foguèt marcada per la recerca musicala (etnomusicologia e folclòr).
Es un dels mai grands compositors occitan de musica classica. Son òbra es tanben parcialament en occitan.
Es plan conegut per sos Chants d'Auvergne (Cants d'Auvèrnhe) mas son òbra se limita pas a aquò e a escrich una granda quantitat d'òbras musicalas de valor.
Foguèt tanben amic d'un autre compositor occitan, Deodat de Severac.
Òbras
1893, Rêverie (Pensée d'automne), per piano
1900, Marche funèbre, per piano
1901, Clair de lune, per cant e piano, sus un poèma de Paul Verlaine
1902, Sérénade, per cant e piano, sus un poèma de Théophile Gauthier
1902, Tristesse, per cant e piano, sus un poèma de Paul Verlaine
1902, Un grand sommeil noir, per cant e piano, sus un poèma de Paul Verlaine
1902, Viens sur ce coeur, per cant e piano, sus un poèma de C. Furster
1903, Colloque sentimental, per cant e qüatuor à còrdas, sus un poèma de Paul Verlaine (tanben version per violon e piano)
1903, En sourdine, per cant e piano, sus un poèma de Paul Verlaine
1903, Green, per cant e piano, sus un poèma de Paul Verlaine
1904, Humoresques, d'après Paul Verlaine e Robert Schumann, per piano
1904-1905, Dans la montagne, 4 movements de seguida, per violon e piano (revision en 1933)
1906, Jubilate Deo omnis terra, a 4 votz
1907, Musique de scène pour « La cathédrale », pèça en dos actes de Roger Frène e Henri Bourjade
1907, Chants populaires de Haute-Auvergne et Haut-Quercy (2 séries), per cant e piano
1908, Ballade familière du grillon captif, per cant e piano, sus un poèma de L. Espinasse-Mongenet
1909, Eglogue d'automne, per cant e orquèstra (tanben per cant e piano)
1910-1912, Vers la princesse lointaine, poèma sinfonic d'après Edmond Rostand
1910-1913, Le Mas, opera sus un libret de Cantaloba, creat a l'Opera de París lo 3 d'abrial de 1929
1913, Au printemps, poèma liric per cant e orquèstra, sus un poèma de M. Teyte (tanben per cant e piano)
1917, Le bal, per piano
1918, 1937-1938, Poème, per violon e orquèstra
1918-1922, L'Arada (la Terre), 6 romanças ambe piano, sus de poèmas d'Antonin Perbòsc
1919, Bourée Auvergnate, per violoncèl e alto
1923, Als Catalans (Aux Catalans), imne per còr de votz mixte a cappella, a 6 votz, sus un poèma d'Antonin Perbòsc
1923-1929, Le chant des Auvergnats, per cant e piano, sus un poèma de C. Gandilhon
1923-1955, Chants d'Auvergne, per cant e orquèstra [5 volumes]
1924-1926, Les Noces d'émeraude (Mademoiselle Chiffon), opereta, en tres actes sus un libret de L. Xanroff e J. Blottière, d'après J. Bouvelet e J. Marteaux)
1925, La conversion de Circée, per cant e piano, sus un poèma de M. Privat
1926, Chants religieux de Haute-Auvergne, per cant e piano
1926, Pastorale roumaine, per cant e orquèstra (tanben per cant e piano)
1927, Cinq chants paysans, per còr de votz mixte a cappella
1927, La chanson des sept pays, per cant e piano, sus un poèma de Gandilhon.
1927, Vocalise étude en forme de bourrée, per cant e piano (mai d'un acordament)
1927-1957, Cartacálha, opera en 3 actes e 8 tablèus, sus un libret de L. Xanroff, d'après J. Toussaint-Samat
1928, 1934, 1947, Chants paysans de Haute-Auvergne, (3 volumes), a 4 votz o 3 ambe piano, o 1 votz e piano.
1928, Ozeral, Nostalgie, Martina, d'après las « Les noces d'émeraude », per orquèstra
1929, 3 chansons de France, a 3 votz egalas
1929, 5 chants religieux de Haute-Auvergne
1929, Lauriers, 3 pèças per orquèstra (« Aux prairies », « A la mémoire d'un ami », « A la bourrée»)
1929, Refrain du 32e Régiment d'artillerie, per piano
1930-1932, Vercingétorix, opera sus un libret de Étienne Clémentel e J.-H. Louwyck, creat a l'Opera de París lo 26 de junh de 1933
1931, Nouveaux chants paysans, per còr de votz mixte a cappella
1932, L'aïo de roso, per clavecin
1933, Chansons galantes du XVIIIe siècle, per qüatuor vocal mixte e clavecin
1934, Hymne des Gaules, per cant e piano, sus un poèma de P. Lebègue
1934, Le Mas, seguida sinfonica
1934-1935, Pièces françaises, 4 pèças per piano e orquèstra (« Chanson », « Nocturne », « Divertissement »)
1935, Chansons galantes (2 séries)
1937, Jeanne en chantant, per votz e 8 ondas Martenot
1937, Le visage de la France, per còr de votz de femnas, 2 pianos e 4 ondas Martenot
1937, Prélude, per 2 pianos
1937, Souvenir, per 2 pianos
1939, Chants des terroirs français, 12 còrs de votz per votz egalas
1939, L'amicale de chez nous, per cant e piano, sus un poèma de M. Cayla
1939, Les bourrées d'Auvergne, per piano
1939, Les cygnes, sus un poèma de E. Dousset, per 3 votz de femnas e piano
1939-1940, Chants de France (2 séries), per còr de votz a votz egalas e orquèstra
1940, Druis podéros, sus un poèma de Déodat de Séverac, per 4 votz
1941, La marche de Saint-Eugène, sus un poèma de (C. Gandilhon), 3vv, 1941
1943, La danse des treilles, per piano
1945, Chansonnier alsacien, 70 còrs per votz egalas
1946, Rustiques, trio per clarin, clarineta, basson
Bolleville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Josèp Cantaloba de Malaret
Òbras
1947, Chants de la Touraine
1947, Chants de l'Angoumois, per cant e piano
1947, Chants de Touraine, per cant e piano
1947, Chants des Pays Basques, per cant e piano
1947, Chants du Languedoc, per cant e piano
1948, Chants de France (2 volumes), (tanben per 1 votz e piano)
1948, Noëls populaires français, per cant e piano, 1948
1949, Indicatif, per flaüta, clarin, clarineta, basson, arpa, qüatuor a cordas
1949, Jeux pour une ombre (R. Cortat)
1949, Le temps des cerises, sus un poèma de Jean-Baptiste Clément), a 4 votz
1949, Noëls populaires français
1949-1950, Les danses bretonnes, per piano (2 volumes)
1950, Chant béarnais, per rèssa musicala
1950, Refrains des prés et des bois
1952, Il était un petit homme, per votz
1952, Le chansonnier alsacien, per 3 votz egalas
1953, A cœur joie, a 4 votz
1953, Anthologie des chants populaires Franco-Canadiens, a 4 votz
1954, Noëls d'Europe, votz mixtas
1955, Le tour du monde des petits chanteurs à la croix de bois
1955, Le mystère de Monsieur Saint-Amable, d'après lo « Mystère de la Passion » d'A. Gréban, per votz solistas e còr de votz
1955, Ninina, la mia diletta (berceuse corse), per piano
1955-1956, Oda nova a Barcelona, sus un poèma de J. Maragall, per votz e orquèstra de cobla
1956, Petite suite pour Sylvie, per cant e piano sus un poèma de R. Cortat
1956, Quarts de soir, sus un poèma de S. Moreux, per 3 votz de femna
Excentricitat orbitala
L'excentricitat orbitala es un paramètre que definís la forma de l'orbita d'un còrs celestial.
En astrodinamica, segon los axiomes abituals una orbita deu èstre una figura en forma de seccion conica. L'excentricitat d'aquesta seccion conica, es un paràmetre de l'orbita que definís sa configuracion de forma absoluda. L'excentricitat pòt èstre interpretada coma la mesura de sa desviacion d'un cercle.
Segon las presompcions abitualas l'excentricitat (e\,\!) es definida estrictament per las orbitas circularas, elliptica, parabolica e iperbolica e pòt prendre las valors seguentas:
Calculs
L'excentricitat d'una orbita pòt èstre calculada segon los vectors orbitals d'estat coma la magnitud del vector d'excentricitat: ont:
Per una orbita elliptica pòt èstre tanban calculat segon la distància de periapsis e apoapsis:
Massingy
Massingy pòt èsser:
Excentricitat orbitala
Exemples
Per exemple l'excentricitat de l'orbita de la Tèrra es uèi lo jorn 0,0167. Amb lo temps l'excentricitat de l'orbita de la Tèrra cambia lentament mpuèi pròche de 0 fins a un maximum de 0,05 coma resultat de l'atraccion gravitatòria entre las planetas (vegeu la grafica aquí).
Le Vieux-Bourg
Geografia
La parròquia fa partida del territòri breton tradicional Fañch
La paroisse fait partie du territoire breton traditionnel Fañch
Canton de Marcilhac
Lo canton de Marcilhac es una anciana division administrativa de Roergue, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Rodés, lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Dempuèi 2015, totas las comunas son del canton del Valon (burèu centralizator : Salas Comtals) que correspond en gròs a l'ancian canton de Marcilhac (amb en mai Druèla, fusionat amb Balsac en 2017). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian roergàs.
Istòria
Los cantons de Marcilhac e de Claravals se creèron en 1790 dins lo districte de Rodés.
De 1795 a 1801 lo canton de Marcilhac se conservèt e lo de Claravals siaguèt suprimit.
A las eleccions departamentalas del 22 de març de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-205 del 21 de febrièr de 2014, lo canton siaguèt suprimit.
Haulhet
Haulhet (Fauillet en francés) es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Haulhet es lingüisticament gascon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ɔw'jet]. Las fòrmas ancianas son : de Fenoulheto, en latin, en 1270, Faulheto, Fenolheto, en latin, en 1300.
Haulhet es lo resultat deu latin fenuculum, « fenolh, holh », e deu sufixe latin collectiu -etum. Aquera fòrma gascona correspón a Fenolhet dens las autas fòrmas d'occitan. Seré donc « un lòc on lo fenolh abonda ». F- iniciau a donat H- (e adara es mut en Tonenqués), -n- intervocalica s'es amudida. Lo resultat fut *Heulhet, pui Haulhet (per dissimilacion segon Bénédicte Boyrie-Fénié),.
Trois-Vèvres
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Helen Clark
Es la segonda femna a èsser primièr ministre de Nòva Zelanda, après ganhar l'eleccion de 1999. Anteriorament, Jenny Shipley foguèt tanben primièra ministra. A ganhat tres eleccions seguidas. Foguèt fòrta opausanta a la invasion de l'Iraq, liderada pels Estats Units. Jos lo sieu mandat s'envièron de tropas a Afganistan per ajudar a la siá reconstruccion. Apieja las politicas antinuclears de Nòva Zelanda dels darrièrs 20 ans.
Helen Clark es membre onorari de de la Fundacion Internacional Raoul Wallenberg. Es actualament la directora del Programa de las Nacions Units pel Desvolopament.
Chalon de Sòna
Chalon de Sòna (en francés Chalon-sur-Saône) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha-Franca Comtat ancianament de Borgonha.
Tresnay
Tresnay es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha Franca Comtat.
Geografia
Tresnay Es la municipalitat la mai meridionalae del departament e se situa entre Molins (Aliar) e Nivèrns a la punta sud-oèst de la Nièvre en bordure de la Aliar.
Tresnay est la commune la plus méridionale du département et se situe entre Moulins (Allier) et Nevers à la pointe sud-ouest de la Nièvre en bordure de l'Allier.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Trenaco O Traines e Trenay es una parròquia de l'ancian regim #que la curació en 1164, n'es al benefici del Abbaye de Sant-Martin de Autun, coma lo confirma la bulle del Pape Alexandre III, alavetz refugiat a França." Ecclesiam De Traines.  ".
Trenaco ou Traines et Trenay, est une paroisse de l'ancien régime dont la cure en 1164, est au bénéfice de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, comme le confirme la bulle du Pape Alexandre III, alors réfugié en France." Ecclesiam de Traines.  ".
Johannes Vilhelm Jensen
Johannes Vilhelm Jensen (n. en 1873, m.1950) foguèt un escrivan danés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1944.
Vernou-sur-Brenne
Vernou-sur-Brenne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Istòria
Vernou Existissiá ja en 494 jol nom de Vernadum.
De la a  inclus, lo vilatge s'es trucat Vernou lo Archevêque. La baronnie de Vernou levava archevêques de Tors dempuèi la #que venián i séjourner. Los sieus barons del Clergé i aguèron drech d'anautita, mièja e bassa justícia fins a la Revolucion. La glèisa de Vernou sus Brenne i aguèt fondat a per sant Perpet.
En una labor anciana, se tròba aquela interessanta descripcion : « Vernou, costat de Vouvray, arrondissement de Tors, maco pòble, sus la Brême, #que lo nom latin n'es Vernorum. Lo departament a pas mai polida comuna ; s'i obsèrva de magnificas abitacions adornades de jardins délicieux, e sustot lo polit parc del Sr. Lo baron Bacot de Romand, de las vinhas #que produsisson de bones vins, e de las gargamèlas #que ne fan un país risi tanben #que pittoresque. St. Perpet #Far bastir la glèisa l'an 494. Vernou I aviá lo títol de baronnie. Es la pàtria de Houdan Deslandes, autora del poèma de la natura sauvatja e pittoresque e de l'istòria del darrièr banc de Gibraltar. Los archevêques de Tors avián un ostal de plaisance a Vernou, #que n'èran los senhors temporales dempuèi 1119. Fins novembre 1998, s'observava près de la glèisa de Vernou tres ormeaux secularas #que, seguenta una anciana tradicion, an #èsser plantats per l'òrdre de Sully : lo tronc del un d'eles i aviá tan #èsser creusé pels ans, #qu'èra pro spacieux per i conténer de divèrsas personas ».
Vernou existait déjà en 494 sous le nom de Vernadum.
Du au  inclus, le village s’est appelé Vernou l’Archevêque. La baronnie de Vernou relevait des archevêques de Tours depuis le qui venaient y séjourner. Ses barons du Clergé y eurent droit de haute, moyenne et basse justice jusqu’à la Révolution. La glèisa de Vernou sur Brenne fut fondée au par saint Perpet.
Dans un ouvrage ancien, on trouve cette intéressante description : « Vernou, canton de Vouvray, arrondissement de Tours, joli village, sur la Brême, dont le nom latin est Vernorum. Le département n'a pas de plus belle commune ; on y remarque de magnifiques habitations ornées de jardins délicieux, et surtout le beau parc de M. le baron Bacot de Romand, des vignes qui produisent de bons vins, et des gorges qui en font un pays aussi riche que pittoresque. St. Perpet fit construire l'église en 494. Vernou avait le titre de baronnie. C'est la patrie de Houdan Deslandes, auteur du poème de la nature sauvage et pittoresque et de l'histoire du dernier siège de Gibraltar. Les archevêques de Tours avaient une maison de plaisance à Vernou, dont ils étaient les seigneurs temporels depuis 1119. Jusqu'en novembre 1998, on remarquait auprès de l'église de Vernou trois ormeaux séculaires qui, suivant une ancienne tradition, ont été plantés par l'ordre de Sully : le tronc de l'un d'eux avait tellement été creusé par les ans, qu'il était assez spacieux pour y contenir plusieurs personnes ».
Beussent
Beussent es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dizy-le-Gros
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Euròpa Orientala
L’Euròpa Orientala es l'ensems dels Estat d'Euròpa de lengas eslavas orientalas, en mai d'autres païses qu'apartenguèron a l'URSS (Païses baltes, Moldàvia) o que la dominacion sovietica foguèt fòrça fòrta (Romania). Geograficament, es la partida orientala d'Euròpa, délimitada a l'èst per Oral e Caucàs.
Lo tèrme Euròpa Orientala es una nocion geografica alara que lo tèrme Blòc de l'Èst es una nocion ideologica e politica que designa un ensems que compreniá tanben la majoritat dels païses de l'Euròpa centrala en mai de qualques païses de l'Euròpa del Sud e de l'Euròpa del Nòrd.
Definicion geografica
Estrictament parlant, los païses de l'Euròpa de l'Èst serián:
E i enclure mai largament :
E de biais encara mai larg:
Euròpa Orientala « istorica », eretjada de la guèrra freja
thumb|right|240px| En blau:Païses membres de l'OTAN pendent la [[guèrra freja En gris: Païses neutres, sovent classificats tanben en Euròpa de l'Oèst En roge:Païses del blòc de l'èst]]
Pendent la Guèrra Freja, « Euròpa Orientala » designava los païses del continent que se trapava del costat oriental del Ridèl de fèrre.
Definition de l'ONU
thumb|right|240px|Las regions d'Euròpa segon lo còde estatistic de l'[[ONU : En blau:Euròpa del Nòrd En Cian:Euròpa de l'Oèst En Ròsa:Euròpa de l'Èst En Verd:Euròpa del Sud]]
Mont-de-Vougney
Mont-de-Vougney es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bry-sur-Marne
Nòtas
<references group=N/>
Maryna Bekh-Romanchuk
Maryna Bekh-Romanchuk (en ucraïnian : Мари́на Олександрівна Бех Романчу́к) (Moroziv, Ucraïna, 18 de julhet de 1995) es una atleta ucraïniana especialista en saut de long. Ganhèt la medalha d'argent als Campionats del Monde d'atletisme de 2019.
Arrigàs
Arrigàs ( Arrigas en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament de Gard e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Semmadon
Semmadon es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pomairòus
Pomirau, afirmacion de Bénédicte Boyrie-Fénié, pescada non se sap ont, o puslèu Pomairòus (segon Tortolon Pouméïroou, ), prononciacion universalament coneishuda en Libornés (Pomerol en francés), es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Lo nom es atestat Pomeyrols en 1289. La reduccion de ai- pretonic a ei- es anciana en Gironda. Segon Tortolon dens son celèbre rapòrt, la prononciacion es Pouméïroou, çò qu'es coërent emb la fòrma anciana : vocalizacion de -l, amudiment de -s finala; la prudéncia recomanda la grafia emb -s.
Segon Dauzat e Rostaing, lo nom ven deu latin pomarium « pomèir » (quò's pas lo sens en latin classic, mes pomèir ven de pomarium) emb lo sufixe -olum. Negre e Astor, citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, explican lo nom per l'occitan pomairòl « pomareda ». Lo sens es acceptat en gròs per B. Boyrie-Fénié, que declara saber que lo nom gascon es Pomirau (?) e coma sovent fai pas fisança a las fòrmas ancianas; bastís dessús una etimologia poma (plural neutre latin) e doble sufixe -ariu(m) + -ale(m) que fau solide oblidar.
Saint-Didier-de-la-Tour
Nom desconegut en arpitan ( Saint-Didier-de-la-Tour en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La glèisa iniciala i aviá situat près del torn del Pi, en lo caserius actual « los mòrtes » près de la via ferrée. Demoratz lo ancià presbytère, actual ostal « Gròs ».
La glèisa actuala i aguèt decidit per la Abbé Vallet en 1840, bastida l'an 1842 e consagrada lo 24 d'octòbre de 1843.
L’église initiale était située à proximité de la tour du Pin, dans le hameaux actuel « les morts » à proximité de la voie ferrée. Demeure l’ancien presbytère, actuelle maison « Gros ».
L’église actuelle fut décidée par l’Abbé Vallet en 1840, construite en 1842 et consacrée le 24 octobre 1843.
Ishtar Terra
Ishtar Terra es una dei doas regions de tèrras autas de la planeta Vènus. Es situada vèrs lo pòl nòrd. Assosta lo ponch pus aut de la planeta, l'ensems de Maxwell Montes, que tèn una altitud de 10,7 quilomètres au-dessús dau nivèu mejan de la superficia.
Ronvaux
Ronvaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vieil-Hesdin
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Fins al començament de la, aiçò èra una de las vilas los mai importants de la Artés. En 1553, Charles Quint ordonna la siá destruccion, e una autra vila i aguèt bastit a sièis quilomètres : l'actual Hesdin.
Jusqu'au début du, c'était une des villes les plus importantes de l'Artois. En 1553, Charles Quint ordonna sa destruction, et une autre ville fut bâtie à six kilomètres : l'actuel Hesdin.
The Merchant of Venice
The Merchant of Venice es lo nom anglés de la pèça de William Shakespeare Lo mercadièr de Venècia ont un mercadièr de la Venècia del sègle XVI ven en manca per un grand prèst donat per un pretor sus gatges josieu. Seriá estat escricha entre 1596 e 1598. Foguèt classificada dins la partida comèdia del Primièr Folio e avent d'aspèctes de las autras comèdias romanticas de Shakespeare. La pèça es coneguda per sas scènas dramaticas, que la mai celèbra es aquela ont Shylock fa son discors "Hath not a Jew eyes?" e tanben per aquel de Portia sus "the quality of mercy".
Sinòpsi
vinheta|Una illustracion del mercand de Venècia Bassanio, un jove Venecian de reng nòble, vòl cortejar la bèla e rica eritièra Portia de Belmont. Après aver prodigat son eritatge, a besonh de 3000 ducats per subvencionar sas depensas coma demandaire. Bassanio apròcha son amic Antonio, un ric mercadièr de Venècia que ja e mai d'un còp l'aviá provesit. Antonio accepta, mas al moment li maca de liquiditat – sas naus e merças se tenon al mar – promet de cobrir l'obligacion se Bassanio li pòt trobar un pretor, alara Bassanio se torna cap al josieu pretor sus gatges Shylock e dona Antonio coma garant.
Ja Antonio es butat a causa de son antisemitisme franc contra Shylock, e a causa de l'abituda d'Antonio a far de prèsts amb pauc d'interèst es obligat Shylock a prene de tauses mai bases. Shylock d'en primièr es reticent per garantir lo prèst, se remembrant l'abús que li faguèt Antonio. Accepta fin finala de provesir Bassanio sens interèst a una condicion: se Bassanio es pas pas capable de tornar l'argent a la data, Shylock poirà prene una liura de la carn d'Antonio. Bassanio vòl pas qu'Antonio accèpta una condicion tan riscada; Antonio es surpres de veire la generositat de pretor sus gatges (sens "usance" – interèst – demandat), e signa lo contracte. L'argent en pòcha, Bassanio se'n va cap a Belmont amb son amic Gratiano, que li demandèt de l'acompanhar. Gratiano es un jove amable, mas sovent desinvòl, tròp parlaire e maladreit. Bassanio avertís son companh que garda lo sangfreg, e ambedos se'n van cap a Belmont e Portia.
A Belmont, Bassanio recep una letra li contant qu'Antonio podava pas tornar lo deute a Shylock. Portia e Bassanio maridats, tot coma Gratiano e Nerissa seviciala de Portia. Bassanio e Gratiano se'n van cap a Venècia, amb l'argent de Portia, per salvar la vida d'Antonio donant la moneda a Shylock. Desconegut de Bassanio e Gratiano, Portia envia son servicial, Balthazar, de demandar conselh al cosin de Portia, Bellario, jusista a Pàdoa.
L'apogèu de la pèça se debana a la cort del Dòge de Venècia. Shylock refusa l'ofèrta dels 6000 ducats de Bassanio, dos còps del montant del deute. Demanda sa liura de carn fresca d'Antonio. Lo Dòge, vòl salvar Antonio mas es incapable d'anullar lo contracte, somet l'afar a son visitor. S'identifica coma essent Balthazar, un jove jurista "doctor of the law", portaire d'una letra de recomandacion al Dòge del jurista mèstre Bellario. Lo doctor es Portia mascada, e lo clèrgue que l'acompanha es Nerissa, tanben travestida d'òme. Coma Balthazar, Portia mai d'un còp demanda a Shylock de far pròva de misericòrdia dins un celèbre discors, l'avertissent de l'aventatge de la pietat "is twice blest: It blesseth him that gives and him that takes" (IV, i, 185). Mas, Shylock formalament refusa tota compensacion e insistís per aver sa luira de carn.
Coma la cort agrada l'obligacion de Shylock e qu'Antonio es preparat pel cotèl de Shylock, Portia utiliza abilament l'argument de Shylock per aquela execucion particulara. Ditz que lo contracte sonque permet a Shylock de lavar de carn, e non pas de sang, d'Antonio. Alara, se Shylock leva una sola gota del sang d'Antonio, sos tèrras e bens serán abandonats a la lei de Venècia. Li ditz que deu copar precisament una liura de carn, pas mai ni mens; l'avertís senon del meteis castig "if the scale do turn, But in the estimation of a hair, Thou diest and all thy goods are confiscate."
Bassanio reconéis pas sa femna travestida, mas ofrís de li far una dona al pretendut jurista. Refusa d'en primièr, mas après l'insisténcia, Portia demanda son anèl e los gants d'Antonio. Antonio se desfa dels gants amb una rèire pensada, mas Bassanio dona l'anèl sonque après que capitèt a lo persuadir Antonio, d'ora dins la pèça aviá promés a sa femna de jamai lo pèrdre, vendre o donar. Nerissa, coma clèrga, capita tanben a recobrar l'anèl de Gratiano, que vei pas qu'es travestida.
A Belmont, Portia e la tanta de Nerissa pretendon acusar lors esposes abans que revelen qu'en realitat lo jurista e lo clèrgue son travestits (V). Après las excusas de totes los personatges, Antonio apren de Portia que tres de sas naus son pas perdudas e tornèron.
Fonts
esquèrra|vinheta|228x228px|Pagina títol de 1565 de Il Pecorone vinheta|Primièra pagina e The Merchant of Venice, Segond In Folio de 1632 La pèrda d'una deuta mortala d'un mercadièr per s'èsser portat caucion d'un prèst per un amic èra istòria comuna dins l'Anglatèrra del sègle XVI. Mai, lo tèst dels pretendents a Belmont, lo salvament del mercadièr de la penalitat d'una "liura de carn" per la nòva esposa de son amic travestida en jurista, e la demanda de son anèl d'acordalha en pagament son d'elements presents dins lo conte del sègle XIV Il Pecorone de Giovanni Fiorentino, que foguèt publicat a Milan en 1558. D'elements la scèna del procés son tanben dins The Orator d'Alexandre Sylvane, publicat dins una tranduccion de 1596. l'istòria del tres coflèts son dins "Gesta Romanorum", una colleccion de contes benlèu recampilhats a la fin del sègle XIII.
Data e tèxte
La data de la composicion fde The Merchant of Venice se suitua entre 1596 e 1598. La pèça es mencionada per Francis Meres en 1598, tal que foguèt ja jogada a aquela data. La pagina títol de la primièra edicion de 1600 establís que foguèt jogada "mai d'un còp" a la data. La referéncia de Salerino a la nauAndrew (I,i,27) seriá una allusion de la nau espanhòla St. Andrew, presa per l'anglés a Cadis en 1596. La data de 1596–97 correspond a l'estil de la pèça.
La pèça foguèt listada al registre de la Stationers Company, un biais a l'epòca d'obtenir un drech d'autor per una pèça novèla, per James Roberts on 22 July 1598 jol títol de The Merchant of Venice, senon nomenada The Jew of Venice. Lo 28 d'octobre de 1600 Roberts passèt sos drechs al librari Thomas Heyes; Heyes publiquèt lo primièr in quarto abans la fin d'aquel an. Un publicacion pirata de William Jaggard sortiguèt en 1619, nomenada False Folio. (Après que, lo filh de Thomas Heyes Laurence Heyes obtenguèt confirmacion de sos drechs sus la pèça lo 8 de julhet de 1619.) L'edicion de 1600 es mai sovent considerada coma essent mai presisa e fisabla. Es la basa del tèxte publicat en 1623 dins lo Primièr Folio, qu'apond de didascalias, sovent d'incisas musicalas.
Shylock e lo debat l'antisemitisme
La pèça es sovent jogada uèi, mas pòt trebolar lo public modèrne a causa de sos tèmas centrals, que pòdon paréisser antisemitas. Las criticas d'ara contunhan discutir sus la posicion de la pèça al subjècte de l'antisemitisme. esquèrra|vinheta|Shylock e Jessica (1876) per Maurycy Gottlieb.
Shylock, un sacamand
La societat elisabetana foguèt descricha coma "judeofobica". Los josieus angleses foguèron explusats jos Edoard I en 1290 sens permission de retorn fins a 1656 amb la lei d'Oliver Cromwell. A Venècia e en d'autres luòcs, lo josieus èra obligats de portat una còfa roja en public que sián plan identificats, e demorar dins de judariás vigiladas per de gardas crestians. Sus la scèna elisabetana, los josieus son sovent presentats coma de caricatiras Orientalistas, de nas arput e emperrucat de roja, e son descrichs mai sovent coma d'usurièrs avars; coma per exemple The Jew of Malta de Christopher Marlowe, que presenta de biais comic un josieu sacamand nomenat Barabas. Mai sovent caracterizant lo mal, l'engana e la cobesiá.
La pèça de Shakespeare pòt èsser dins la dralha d'aquela tradicion. La pagina títol de l ' In Quarto indica que la pèça es coneguda coma The Jew of Venice a l'epòca, que suggerís qu'èra vista coma la pèça The Jew of Malta de Marlowe. Una interpretacion de l'estructura de la pèça es que Shakespeare vòl far lo contraste entre la compason dels personatges principals cresstians e lo josieu venjatiu, que li manca la gràcia de comprene lo perdon. Mas tanben, es possible que Shakespeare vòl mostrar que la conversion foçada de Shylock coma crestian es una fin aürosa pel personatge, que pel public crestian son alma pòt intrar al paradis.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">
Sens far cas de las intencions de Shakespeare, la pèça foguèt utilizada pels antisemitas. Cal notar que amb la pagina títol de l'edicion de 1619 "With the Extreme Cruelty of Shylock the Jew..." deu descriure plan cossí èra vist Shylock pel public anglés. Los Nazis utilizèron l'usurièr Shylock per lor propaganda. Just après la nuèch de cristal en 1938, The Merchant of Venice foguèt difusat per tòca propagandista per las ondas alemandas. Se realizèron de produccions de la pèça a Lübeck (1938), Berlin (1940), e endacòm mai sul Territòri Nazi.
Dins una seria d'articles nomenada Observer, (1785), l'autor britanic Richard Cumberland creèt un personatge sonat Abraham Abrahams que dich, "Cresi verament que lo personatge odiós de Shylock nos balhèt un pauc mens de persecucion, a nosaltres paure filhs escampilhats d'Abram, que la quita inquisicion" Cumberland mai tard escriguèt una pèça a succés, The Jew (1794), que son personatge títol, Sheva, es descrich coma compatissent, e que tanben a bon còr e es generós. Es lo primièr ensag conegut d'un capvirament dramatic del topic negatiu que Shylock personifica.