cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vez
Istòria
755 e 844 : Conciles amassa a Vez. 949 : Translation a Crépy-en-Valís dels reliques de Sant Arnould informadas a Vez pel sacerdòt Constance, natiu de Vez.Vez cessa D'èsser la capitala del Valís. 1082 : Mòrt a Roma de Sant Simon de Vez, Comte e fraire. 1118 : Concession del castèl als fraires de Sant Arnould 1214 : Mòrt de Eléonore. Lo Castèl a donat a Raoul de Estrées. 1358 : Vez es assiégé pels "Jacques" 1430 : de Passatges de Jeanne d'Arc 1580 : La Liga. Intervencion de Henri IV. 23 Pluviose de l'an V : venta del Castèl, de Bessemont, de Fonteneil, étangs e Molin de Vez coma Bens Nacionales. 1918 : Lo General Mangin e lo sieu Estat-Màger a Vez 1942 : Evacuation de totes los abitants.
Charles Darwin
Charles Robert Darwin (The Mount, Shrewbury, Anglatèrra 12 de febrièr de 1809 - Down House, Kent, Anglatèrra, 19 d'abril de 1882) foguèt un biologista anglés que desvolopèt la primièra teoria d'un mecanisme biologic de l'evolucion, la seleccion naturala, qu'explica la diversificacion de la vida a travèrs un lent procès de modificacion per l'adaptacion.
Comencèt d'estudiar la medecina a l'universitat d'Edimborg, puèi la teologia a Cambridge. Entre 1831 e 1836, faguèt un viatge al bòrd del naviri Beagle coma geològ. La publicacion de son jornal de viatge lo faguèt venir celèbre. Intrigat per la distribucion geografica de la fauna salvatge e dels fossils que n'aviá reculhit d'especimens durant son viatge, estudièt la transformacion de las espècias e ne concebèt sa teoria sus la seleccion naturala en 1838. Foguèt fortament influenciat per las teorias de Georges-Louis Leclerc de Buffon.
Amb la publicacion de L'origina de las espècias lo 24 de novembre de 1859, establiguèt que totes las espècias an evolucionat al long del temps a partir d'aujòls comuns mejaçant la seleccion naturala
Laurent Jalabert
Laurent Jalabert, nascut lo 30 de novembre de 1968 a Masamet, es un ciclista occitan, professional de 1989 a 2002, reconvertit seleccionaire de l'equipa de França sus rota de 2009 a 2013. Foguèt numèro un mondial de sa disciplina de 1995 a 1997 e en 1999 e remportèt dins sa carrièra 138 victòrias.
Ditirambe
Originas
esquèrra|vinheta|Dionís embriac visita un poèta dramatic. Copia romana d'un original ellenistic, Lovre. Al començament del sègle VII abC, lo poèta Arquilòc proclama ufan qu'enrega volontièrs un ditirambe quand es ibre: « Sai entonar lo bèl cant del Senhor Dionís, lo ditirambe, folzejat al còr d’un bon còp de vin ». A aquesta epòca, lo ditirambe es un cant cultural sens contengut mitologic particular, cantat per un exarchon (« menaire »), amb un repic cantat pel còr. A aquesta inspiracion desordonada del deliri, succediguèt un espectacle, alara que los coreutas aprenguèron un tèxte per còr.
Arion de Metimna (v. 600 AbC), un citarèda de Corint, introduch un dialòg entre lo corifèu, cap de còr, e lo quita còr; Erodòt ne fa lo paire del ditirambe. Arion apond tanben de mètres suplementaris. Segon Teofrastes, foguèron de mesuras que compausan lo vèrs eroïc que se forma l'anapèst, qu'a mai d'espandida, e que fa naícer lo ditirambe, aqueste genre tan liure e ric, que rèstes s'encontran, coma lo dich Teofrastes, dins quina que siá composicion oratòria abondanta e armoniosa. Lasos d'Ermione, dins la segonda mitat del sègle VI AbC., introduch a Atenas los concors de ditirambes, utilizant l'aulòs (autbòi doble). Lèu, lo genre pren sa forma fixa: una alternança d'estròfas (cantadas pel corifèu sol) e d’antistròfas (repic cantas a l’unisson pel còr), prefigurant, segon Aristòtel, la tragèdia grèga: lo corifèu se transforma en actor verai. Lo dialòg que s'installa entre e elo le còr se nomena en grèc, hypokrisis, respons, e ten del dialòg dramatic.
A Atenas, Pisistrat plaça lo genre al programa dels concors musicals de la Panatenèas e de las Dionisias : caduna de las detz tribús dona un còr de 50 òmes e de 50 mainats. Lo concors de ditirambe de las Dionisias mobiliza tanben un milierat d'Atenians. Pauc a pauc, lo ditirambe se transforma en genre literari ont Simonides de Ceos, Baquilides e Pindar (qu'auriá agut Lasos per mèstre) se distrian. Dins una epigrama portada per l’Antologia palatina, Simonides es fan de aver ganhat per 56 còps de concors de còrs d'òmes. Demoran d'importants fragments de ditirambes de Baquilides, descobèrts en 1898 dins de papirs. Los subjèctes i son posats dins la mitologia grèga, mas se fa pauc d'allusions al quita Dionís. En comparason, Pindar dona una plaça sempre mai importanta a aqueste dieu.
Lo ditirambe tardièr
Dins lo darrièr quart del sègle V abC, lo ditirambe passa las règlas classicas. La musica pren una plaça sempre mai importanta. Lo lengatge ven sempre mai de plus en plus preciós. Le ditirambe es alara condamnat per Platon dins Las Leis pendent qu'Aristofanes fa del poèta ditirambique Cinesias una de sos caps de turc. Dons los Aucèls, lo Cinesias de teatre explica tanben a l'eròi que son art es aqueste dels nívols, « tot lo brilhant dels imnes eroïcs es dins lo vaporós, lo sorn, los blavencs lustrats e los berçadís d'alas ». Una scolia al subjècte d'aqueste passatge dich: « ès encora mens comprensible qu'un ditirambe ».
Jevoncourt
Jevoncourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Panèl d'anóncia d'un ralentidor en França
Lo panèl d'anóncia d'un ralentidor es un panèl de senhalizacion qu'indica la preséncia d'un (o mantun) ralentidor, situat a una distància d'environ 50 mètres del primièr en zòna urbana.
.digital
("numeric" en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuei lo 17 d'abril de 2014.
Bloque Nacionalista Galego
vinheta|Logotipe oficial. Lo Bloque Nacionalista Galego (en occitan Blòc Nacionalista Galician), abreujat BNG, es una organizacion nacionalista e independentista galiciana d'esquèrra. Fondat en 1982 coma una coalicion dels partits galicianas. Es membre de l'Aliança Liura Europèa.
Milhac d'Aubaròcha
Milhac d'Aubaròcha (Milhac-d'Auberoche en francés) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
La prononciacion es [mi’ʎa] [dɔwbɒ’rɔɕɒ].
Las fòrmas ancianas son Miliacus, en 856, Milliacus, en 956, Milhacum, au segle XIII. Milhac ven dau nom latin d'òme Æmilius, emb lo sufixe -acum, , , latinizacion dau sufixe gallés -ācon. Milhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre Æmilius. Chantal Tanet e Tristan Hordé declaran que lo nom ven d' Emelius, derivat d' Æmilius. La fòrma Emelius es inferida probablament de l'evolucion normala de Æ- latin e de l' i brèu tonic d' Æmĭlĭus; permet d'explicar de las variantas coma Melhac; farriá donc qu'un ancian *Melhac, emb -e-, aguesse passat a Milhac, emb -i-, çò qu'es pas impossible; mas l'escriba de la data tant anciana de 856, qu'a pas coneissut Æmiliacum, auriá normalament escrit *Meliacum, çò que rend un pauc improbabla l'ipotèsi d' Emelius. L'afar se complica dau fach que daus Melhac venon benleu dau nom gallés Mellios. N'es benlèu entau - perqué non ? - de quauques Milhac o Milhan.
Classificacion filogenetica
La classificacion filogenetica es un sistèma de classificacion sistematica dels èssers vivents. Remplaça la classificacion tradicionala basada sus de traches fenotipics e de preferéncias nutricionalas. Una de las grandas evolucions de l'apròchi filogenic es qu'aquesta classificacion borrola las classificacions fixistas coma las desvolopadas per Linné. La classificacion binomiala de Linné èra basada sus l'adagi que totas las espècias son aparegudas en meteis temps e qu'aicestas èran fixas. Alara que la classificacion filogenetica illustra los principis d'evolucions e de parentat de las espècias.
Presentacion
La classificacion filogenetica valida que de gropes monofiletics, quins que sián los caractèrs utilizats, moleculars, morfologics, anatomics, cariologics, genomics. Un caractèr utilizat per construire un arbre filogenetic es valable pas que s'aqueste es un caractèr apomòrf partejat per dos taxons almens. (Un caractèr apomòrf es un caractèr ancestral qu'es estat transformat). Aqueste caractèr apomòrf partejat es una sinapomorfia. Solas las sinapomorfias (o caractèrs derivats) caracterizan un clad o grop monofiletic. Un grop monofiletic (o clad) es un grop comprenent un antecessor (o nos) e totes sos descendents.
La primièra ierarquia es doncas compausada de tres domenis:
Saber quins d'aquestes tres gropes partejan un antecessor comun que los destria del tresen es un subjècte de recèrca.
La sistematica filogenetica dins sa version modèrna regeta tota categorizacion dels nivèls ierarquics. Per de rasons practicas, l'arbre del vivent balha de per el la ierarquia qu'ensajavan de balhar las ancianas categorias. L'arbre del vivent es, en efècte, un ensemble de punts de brancament. Cada nivèl es assimilat a un taxon. Un taxon es un regropament d'organismes definit per un ensemble de sinapomorfias. Los punts o noses son obligatoriàment un organisme teoric qu'auriá las sinapomorfias dels noses posteriors dins lo cladograma. S'aqueste organisme es descobèrt (fossils o autres), se deu construire un arbre novèl. A tèrme, se l'arbre restituís la totalitat de las relacions de parentat, totes los brancaments deurián èstre binaris. Lo sens de las dicotomias a pas res de veire amb la sexualitat ni amb d'especiacions binàrias, car l'arbre es pas une genealogia ("qual descend de qual"), mas rebat unicament un poder explicatiu maximal de l'arbre : un arbre totalament dicotomic arriba de restituir totas las relacions de parentat ("qual es pus pròche de qual").
La sistematica modèrna pren en compte totes los caractèrs eretables, dempuèi çò qu'es visible (anatomia e morfologia, basa de la classificacion tradicionala) fins a las sequéncias d'ADN e d'ARN, en passant per les proteïnas e las donadas de la paleontologia. Lo sequençatge de certanas partidas del genòma, coma l'ADN de las mitocondrias o l'ARN dels ribosòmas a permés dins los darrièrs ans de far de progrèsses importants dins la classificacion e de resòlvre fòrça problèmas seculars.
L'arbre s'obten a partir de nombroses critèris e fa apèl a d'algoritmes complèxes. D'algoritmes diferents pòdon donar de resultats diferents. Dins aqueste cas, lo que respondrà mièlhs als critèris de parcimonias sera retengut. Çò es, l'arbre que demanda lo minimum de transformacion de caractèrs. La classificacion actuala es remanejada de contunh en foncion d'informacions novèlas. Lo site treebase fa referéncia. Los exemples que seguisson pòdon aver d'èsser modificats.
Exemple de l'òme
Un exemple detalhat permet de se far una idèa de la diferéncia de resultat, a respècte de l'apròchi tradicional. L'exemple indefugible es lo de l'òme. Vaquí una partida dels noses successius permetent de classar l'òme (certans intermediaris son estats omeses volontaràriament) tals qu'apareisson dins Classificacion filogenetica del vivent (Guillaume Lecointre e Hervé Le Guyader, edicion Belin) (la descripcion associada a cada clad es pauc rigorosa e visa just a fixar las idèas) :
Diferéncias amb l'ancian sistèma
Citem enfin qualques exemples de cambis espectacloses a respècte de la classificacion tradicionala.
De legir
Classificacion filogenetica del vivent / Guillaume Lecointre e Hervé Le Guyader. -Paris : Belin, 2001. - ISBN 2-7011-2137-X.
Blòc 0423
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Sporting Club de Tolon
Lo Sporting Club de Tolon, abreujat coma SC Tolon, es un club de fotbòl provençau fondat en 1944 e basat a Tolon. Lo club participa ara en Nacionau 2 francés. Jòga a domicili dins l'Estadi de Bòn Rescòntre qu'ofrís 8 000 plaças.
Aurelha (omonimia)
Aurelha pòt designar:
Bagri
Localisacion
La lenga es parlada dins los districtes de Ganganagar e de Hanumangarh, dins lo nòrd de Rajasthan. Pasmens la mai granda part dels bagris vivon en Panjab, en Haryana e tamben en Paquistan.
Classificacion e dialèctes
Lo bagri fa partida del grop rajasthani de las lengas indoarianas centralas, una branca de las lengas indoarianas, que fan partida de la familha indoeuropèa. Existís pas de lenga rajasthani, mas un ensem de parlars acampats jos aquest tèrme. Lo bagri es sovent vist coma essent un dialècte del marwari, mas òm pòt lo considerar coma distint d'aquest darrièr.
Aspa
Aspa pòt essèr:
Amoeiro
Amoeiro es un municipi de la província espanhòla d'Ourense e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Cormatin
Cormatin es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Panèl d'anóncia d'una traversada de tramvai en França
Lo panèl d'anóncia d'una traversada de tramvai es un panèl de senhalizacion qu'indica la preséncia d'una (o mantuna) traversada de tramvai, situat a una distància d'environ 50 mètres de la primièra en zòna urbana, e 150 mètres dins la campanha.
Cormatin
Istòria
Fins a la Revolucion francesa, Cormatin #èsser la proprietat de senhors apertenentes dins un poderós ostal nòble : aquela dels del Blat, #que i aviá per armas : « De caras, a tres chevrons d'aur. ».
Logaritme binari
thumb|right|Representacion dau logaritme binari.
Lo logaritme binari es lo logaritme de basa 2. A d'aplicacions importantas en informatica dins lei lengatges binaris e en musica dins certanei rapòrts de frequéncia per obtenir d'octavas, de miegs tons e de tons. Sa notacion oficiala es « lb » mai son usatge es rar. En plaça, s'utiliza puslèu log2.
.fund
("finançament, fonds" en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuei lo 17 d'abril de 2014.
Quiçac (Gard)
Quiçac (Quissac en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Istòria
Quintiacum, 1274 çò que dona Quiçac.
Pío Baroja
Pío Baroja y Nessi (Sent Sebastian, 28 de decembre de 1872 – Madrid, 30 d'octobre de 1956) foguèt un escrivan espanhòl. Demest los principals autors de la Generacion del 98, son roman pus conegut es El Árbol de la Ciencia.
Maripasoula
Maripasoula es una comuna francesa d'otramar, situada dins lo departament de Guaiana e la region de Guaiana. Es la comuna la mai espandida de França.
Vindey
Vindey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Economia d'Ozbequistan
thumb|250px|left|Edificis en [[Tashkent.]] L'Ozbequistan èra una de las zònas pus pauras de l'anciana Union Sovietica amb mai de 60% de la siá populacion vivent en comunitats ruralas densament pobladas. Dempuèi la siá independéncia, en ans recents la siá economia es estat orientada a una transicion graduala a una economia de mercat. Malgrat aiçò, lo progrès en reformas economicas es estat cautelòs e a enregistrat qualques assolidatges. S'ha eliminat pas encara la distància entre las taxas de cambiaments oficialas de la moneda e las taxas de cambiament del mercat negre. Lo comèrci restrictiu del regim e las siás politicas generalament intervencionistas contunhan d'aver d'efièches en la siá economia. Entre las restriccions imperantas se tròba la capacitat de convertibilitat de la moneda e d'autras mesuras governamentalas per controtlar l'activitat economica, en comprenent l'implementacion de severas restriccions a las importacions e de barraments esporadics de las siás frontièras amb los vesins Cazacstan, Quirguizstan e Tatgiquistan, los qu'an portat a organizacions internacionalas a suspéner o far marcha enrè los credits projèctes.
Lo país es actualament lo 2 màger exportador mondial de coton e un grand productor d'aur e de gas natural.
Anne Aallonen
Anne Aallonen (Lahti, 15 de julh de 1967) es una jogaira de tennis finlandesa.
La Selle-en-Hermoy
La Selle-en-Hermoy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Logaritme decimau
thumb|right|Representacion dau logaritme decimau
Lo logaritme decimau (var. logaritme decimal) es lo logaritme de basa 10. Foncion fòrça importanta dei sciéncias modèrnas en causa de seis aplicacions multiplas, es generalament notat « log ».
A Arnoia
A Arnoia es un municipi de la província espanhòla d'Ourense e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Blòc 0424
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Lauri Kiiski
Lauri Kiiski (Tampere, Finlàndia, 10 d'octobre de 1980) es una jogaira de tennis finlandesa.
Fenòls
Fenòls (Fénols en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d'.
Natacha Jaitt
Natacha Jaitt, nascuda lo 13 d'agost de 1977 e mòrta lo 23 de febrièr de 2019, foguèt una actritz, manequin, vedèta, animatritz de radio e de television argentina.
.google
es un nom de domeni generic enregistrat per Google. Es en servici dempuei lo 4 de setembre de 2014.
Basacle
Lo Basacle es un sit toristic e istoric de Nauta Garona situat a Tolosa sus Garona (levada del Basacle).
Istòria
En 1190, amb l'autorizacion del comte Raimon V de Tolosa, una paissièra apelada tanben levada del Basacle foguèt construcha amb de molins novèls; lo finançament d'aqueste complèxe e mai los fraisses d'entretenement e de foncionament foguèron assegurats per una associacion de senhors. Los beneficis èran repartits entre accionaris segon lo nombre de parts en lor possession; pauc a pauc aquelas parts s’escambiavan entre senhors sul mercat de Tolosa, lors corses variavan en foncion del rendement dels molins.
Lo Basacle venguèt atal la primièra societat per accions dins l'istòria del mond.
Es dempuèi 1888 que los molins del Bazacle venguèron progressivament productors d’electricitat e en 1946 proprietat d'EDF.
thumb|center|700px|Panorama del Basacle de Tolosa dempuèi lo Musèu dels Tuadors
Actual
Lo Basacle abrita totjorn una centrala idroelectrica en activitat dins una partida dels bastiments.
L'autra partida es doberta al public e se visita, dins la visita se veu tanben la passa de peisses
Lo Basacle aculhís tanben de mòstras temporàrias tot lo long de l'an segon los programas.
Ramon V de Tolosa
Ramon V (VII) (1134 † 1194) es un comte de Tolosa, de Sant Gèli, duc de Narbona, marqués de Gotia e de Provença de 1148 a 1194, filh d'Anfós Jordan, comte de Tolosa, e de Faydive d’Usès.
Corifèu
Al sens pròpre, lo corifèu (grec κορυφαῖος, koryphaîos, de κορυφή, koryphḗ́, « cap de la tèsta ») es lo cap de còr dins la tragèdia e la comèdia grèga antica. Se situís mai sovent a la mitat de la scèna, alara nomenat orquèstra, e es encargat de guidar los coreutas. Respond al còr, lo questiona o repèta sos dichs. Pren a vegada la paraula al nom del còr e ven lo sol a dialogar amb lo personatge en scèna, que se mòu sus l'ensemble de prosquenion. Es un òme (possiblament deguisat en femna), un citutadan (possiblament deguisat en barbar), que pòrta masqueta e costum.
Mai generalament:
Alfred Marshall
thumb
thumb|Elements of economics of industry, 1892 Alfred Marshall (Bermondsey, Londres, 26 de julhet de 1842 – Cambridge, 13 de julh de 1924) foguèt un economista anglés. Aqueste estudiós, un dels economistas mai prestigioses de son temps, venguèt un dels fondadors principals del corrent economic nomenat escòla neoclassica, un dels modèls de pensada que dominan actualament dins las teorias economicas.
Io (luna)
Io es un satellit naturau de Jupitèr e lo satellit galilean pus pròche de la planeta. Es tanben lo quatren pus gròs satellit dau Sistèma Solar. Descubèrt en 1610 per Galileo Galilei, es caracterizat per una activitat volcanica fòrça importanta causada per lei fòrças de marèia de Jupitèr. Ansin, Io a una superficia formada de montanhas, de volcans e de plans de color variabla (roge, jaune, verd...). En causa d'aquela activitat, l'atmosfèra d'Io a d'interaccions ambé la magnetosfèra de Jupitèr qu'entraïna la formacion d'un tore de plasma de lòng de l'orbita dau satellit.
Caracteristicas fisicas
La talha d'Io es leugierament pus importanta que la Luna amb un rai planetari mejan egau a contra 1 737,10. Sa massa representa 1,21 còps la massa de la Luna. Sa densitat, 3.528, es la pus auta dei satellits naturaus dau Sistèma Solar.
Estructura intèrna
thumb|240px|right|Modèl d'una composicion possibla per Io amb un nuclèu de fèrre e de sulfurs (gris), un mantèu de silicats parcialament en fusion (arange) e una crosta de silicats (marron).
Io es un còrs diferenciat amb un nuclèu, un mantèu e una crosta. Sa densitat e sa composicion son relativament pròchas dei planetas de tipe terrèstre. Ansin, segon lei mesuras fachas per lei sondas Voyager e Galileo, l'interior de la planeta es compausat d'un nuclèu de fèrre e de sulfurs enviroutat per un mantèu e una crosta de silicats. La massa dau nuclèu es quasi 20% de la massa dau satellit. Son rai es estimat entre 350 e 650 quilomètres, se lo percentatge de fèrre es important, o entre 550 e 900 quilomètres, se lo percentatge de sulfurs es aut.
Geologia de la superficia
La superficia d'Io es relativament jova e manca de cratèrs d'impacte dau fach dau volcanisme important dau satellit. La superficia es donc recubèrta per de plans, de volcans e de montanhas. De mai, lei terrens visibles son fòrça acolorits per lei materiaus volcanics. Aquelei materiaus son principalament de silicats, de sofre e de dioxid de sofre desgatjats per lei volcans.
Volcans
L'excentricitat de l'orbita d'Io a l'entorn de Jupitèr, sa proximitat ambé la planeta e lei fòrças de marèia importantas entraïnan la fusion d'una partida dei materiaus de l'interior dau satellit e un volcanisme important a la superficia. Foguèt descubèrt per la sonda Voyager 1 en 1979 qu'observèt de plumachos volcanics. En tot, Io podriá tenir aperaquí 400 volcans actius. Lo magma es principalament basaltic (silicats ambé de compausats rics en magnèsi) mai lo sofre jòga un ròtle non negligible. Tres tipes d'erupcions son observats :
Montanhas
Certanei montanhas raras son d'origina volcanica. Son de volcans bloquiers amb un cratèr centrau pichon. Aquelei volcans an una altitud compresa entre 1000 e 2000 mètres per un diamètre de 40-60 km. Son donc pus pichons que leis autrei montanhas d'Io.
Geografia
thumb|center|800px|Carta de la superficia d'Io. En majusculas, lo nom dei regions dau satellit, en gras, lo nom dei volcans principaus e en italic lo nom dei montanhas importantas.
Interaccion ambé la magnetosfèra de Jupitèr
L'orbita d'Io passa dins lei linhas dau camp magnetic de Jupitèr entraïnant una interaccion ambé la magnetosfèra de la planeta joviana sota la forma d'un corrent electric. En comparason dei fòrças de marèia, aqueu corrent representa una fònt d'energia febla. Pasmens, causa la dissipacion d'una poissança egala a un terawatt amb un potenciau egau a 400,000 volts. Entraïna tanben la dispersion d'ions a l'entorn de Jupitèr que van emetre un raionament ultraviolet caracteristic.
Observacion
En teoria, l'uelh uman podriá veire Io — e tanben lo rèsta dei satellits galileians — se sa lutz èra pas esconduda per aquela de Jupitèr. Ansin, l'observacion d'Io es relativament aisada amb un pòrtavista o un telescòpi amator.
Recèrca ambé lei telescòpis terrèstres
Lei telescòpis terrèstres foguèron lo mejan unic d'observar e d'estudiar Io fins ais annadas 1970. En causa de la distància, lei descubèrtas sus la natura de la planeta o sus sa superficia demorèron limitats avans lo desvolopament dei telescòpis pus modèrns e de l'observacion dins d'autrei raionament que la lutz visibla. Pasmens, maugrat aquela manca de detalhs, leis observacions d'Io — e dei tres autres satellits galileans — aguèron mai d'un interés.
Ansin, dins lo corrent dau sègle XVII, Io èra solament un disc lusent dins lei telescòpis. Pasmens, sa posicion e son movement a l'entorn de Jupitèr foguèt utilizat per lei marins per establir la longitud e per lei scientifics per validar lei lèis de Kepler o determinar la velocitat de la lutz. A partir dau sègle XIX, lei progrès tecnics permetèron de veire lei caracteristicas principalas de la superfica e de descubrir l'existéncia de variacions de la luminositat entr lei regions polaras e equatorialas que foguèron atribuit a de variacions d'albedo. Per la seguida, la diferéncia de color entre aquelei regions foguèt confirmada.
Au sègle XX, leis observacions permetèron de descubrir la natura inabituala de la superficia d'Io e una partida de sa composicion, en particular l'absència d'aiga e la predominança de compausats fachs de sòdi o de sofre. Enfin, foguèt descubèrt l'influéncia d'Io sus la magnetosfèra de Jupitèr.
Programa Pioneer
Pioneer 10 e 11 foguèron lei premierei sondas espacialas qu'arribèron dins la region d'Io lo 3 de decembre de 1973 e lo 2 de decembre de 1974. Aquelei passatges permetèron d'estimar pus precisament lo diamètre e la massa dau satellit. La densitat auta, la preséncia d'una atmosfèra tèuna e aquela d'una cencha de raionament de lòng de son orbita a l'entorn de Jupitèr foguèron tanben descubèrtas. Enfin, Pioneer 11 capitèt de realizar la premiera fotografia detalhada de la superficia.
Programa Voyager
En 1979, Voyager 1 agantèt Io lo 5 de març e Voyager 2 lo 9 de julhet e permetèron un gròs nombre de descubèrtas. La premiera foguèt l'observacion detalhada de la superficia. Permetèt de descubrir l'abséncia de cratèrs, l'existéncia de montanhas autas e la preséncia de zonas similaras a de coladas de lava. Aqueu volcanisme foguèt confirmat per l'observacion de plumachos sus certanei fotografias. Enfin, s'observèt la preséncia de compausats fachs de sofre e l'existéncia d'un tore de plasme sus l'orbita d'Io.
Sonda Galileo
La sonda Galileo arribèt dins lo sistèma jovian en 1995. Se sa mission principala èra d'estudiar Jupitèr, permetèt de descubrir l'existéncia d'un nuclèu metallic, de confirmar la natura silicatada dau magma d'Io e lo ròtle de sofre dins lo volcanisme dau satellit. Divèrsei fotografias de la superficia permetèron d'identificar de relèus novèus.
Sonda Cassini
La sonda Cassini traversèt lo sistèma de Jupitèr en decembre de 2000 durant son viatge vèrs Saturne. Observèt l'activitat volcanica de la superficia dau satellit e permetèt d'exclure l'existéncia d'un camp magnetic autonòm a l'entorn d'Io.
Nadau (grop occitan)
Nadau o, deu son purmèr nom, Los de Nadau, qu'ei un grop Bearnés de musica hèra famós fondat en 1973 qui a produsit nau àlbums (dont quate disques compactes) e jogat dus còps a l'Olympia a París. La soa cançon L'immortèla qu'ei la mei famosa de las soas e qu'ei cantada en mantuas aucasion en Bearn. A travèrs deus ans, Nadau qu'a jogat un ròtle màger dens los combats tà sostiéner la lenga occitana en Bearn, per las soas escòlas calandretas e peu bearnés a la ràdio.
Istòria
Lo grope neish a la fin de 1973 a Tarba de la rencontra de Miquèu Maffrand, Jacme Roth e Ninon Paloumet. Miquèu Maffrand, professor de matematicas, se bota a d'apréner l'occitan damb Gilabèrt Narioo.
La novèra cançon occitana existís dejà, damb Martí, Patric, Delbeau, Verdièr. Après 1968, epòca de l'eslogan Volem viure al país, fòrt de junes se reviran decap a lurs rigadas. Las salas son plenhas. Lo prumèir disque sòrt a l'estiu de 1975. Son titre : Mossur lo regent. Son cançons revendicativas mès tanben cançons d'amor. Los de Nadau acompanha las lutas viticolas e obrèiras, quò's l'epòca de la cançon engatjada. Sòrten La venta a las enchèras en 1976 apui L'immortèla en 1978... L'immortèla, vinguda l'imne deus Biarnés.
En 1980 neish a Pau la prumèira Calandreta. Serà totjorn sostinguda per Nadau dens son combat per la lenga occitana. Lo grope s'implica tanben dens las prumèiras radiòs libras.
Lo 20 de mai 2000, granda data : Nadau hèi sala combla a l'Olympia de París. Rebelòta lo 7 de mai 2005. Nadau hèi pus o mens quaranta concèrts per an.
21 d'octobre
Decèsses
Veire tanben :
Blòc 0425
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Roman Herzog
Roman Herzog (1934–2017) avocat e professor d'universitat foguèt lo president d'Alemanha entre 1994 e 1999.
Micke Kontinen
Micke Kontinen (Tampere, Finlàndia, 18 de decembre de 1992) es un jogaire de tennis finlandés.
Panèl d'anóncia de contorn a drecha en França
Lo panèl d'anóncia de contorn a drecha un panèl de senhalizacion qu'indica la preséncia d'un contorn perilhós a drecha, situat a una distància d'environ 50 mètres del primièr en zòna urbana, e 150 mètres dins la campanha.
Sosembrancament
En biologia, un sosembrancament es un nivèl intermediàri, imediatement inferior a la categoria embrancament de la classificacion classica dels èssers vivents (veire sistematica).
.سودان
(sudan, còde punycode: .xn--mgbpl2fh) es lo nom de domeni d'Internet en arabi reservat per Sodan. Es en servici dempuèi lo 7 de mai de 2015. Existís tanben lo domeni .sd en alfabet latin.
Ptolemèu Ièr
Ptolemèu Ièr Sôtêr (en grèc ancian: Πτολεμαίος ο Σωτήρ, Ptolemaîos o Sōtēr, « Ptolemèu lo Salvador »), nascut en -367 e mòrt en -282 es un general macedonian que venguèt rei d'Egipte en -305 o -304.
Ptolemèu es lo fondador del reialme lagida e de la dinastia lagida.
Panèl d'anóncia de contorn a esquèrra en França
Lo panèl d'anóncia de contorn a esquèrra un panèl de senhalizacion qu'indica la preséncia d'un contorn perilhós a esquèrra, situat a una distància d'environ 50 mètres del primièr en zòna urbana, e 150 mètres dins la campanha.
Sarrant
Sarrant (Sarrant en francés) es ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Olli Rahnasto
Olli Rahnasto (Seinäjoki, Finlàndia, 28 de decembre de 1965) es un ancian jogaire de tennis finlandés.
Sarrant
Geografia
Sarrant es ua bastida situada au nord èst de Gers en Gasconha, aus confinhs de la Lomanha.
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Ni Dauzat e Rostaing, nimei Negre non disen arren de Sarrant. Benlèu dambe fòrmas ancianas los toponimistas trobarén.
Sifon d'aiga gasosa
Lo sifon d’aiga gasosa qu’ei ua botelha dotada d’un tube e d’ua valva qui permeten de mantiéner aiga a ua hauta pression (entà qui ua grana quantitat de CO2 b’i demore concentrada) e de la liberar en bèth aubrir la valva.
Istoricament, los purmèrs béver gasós que hen en prohèitar de la reaccion quimica produsida en mesclant bicarbonat de sodi e limonada.
Ministèri Public
Lo Ministèri Public es un organisme public, generalament estatal, que se li atribuís la representacion dels interèsses de la societat en sostenent l'accion penala publica.
Aital, es encargat de contribuir a l'establiment dels critèris de la politica criminala o perseguida penala dins l'Estat.
En sa qualitat dins lo procès e son ligam amb los autres intervenents dins lo procès penal, es un subjècte del procès e i pren part, per sostenir una posicion opausada a l'inculpat e exercir l'accion penala (en qualques païses de manièra monopolistica). Tanben es part formala e non materiala per mancar d'interès parcial (coma un simple particular) e per tendre una parcialitat qu'encarna la collectivitat (l'Estat) e qu'exigís que siá un fidèl rebat de la majora probitat e vertut civica dins l'exercici de sas atribucions e dins lo compliment de sos devers.
Curt Lincoln
thumb|250px|Curt Lincoln dins las annadas 1950 Curt Richard Lincoln, escaissat Curre Lincoln (Estocòlme, Suècia, 25 d'octobre de 1918 – Espoo, Finlàndia, 28 d'agost de 2005) foguèt un pilòt automobil finlandés.
Medievalòc
Medievalòc qu'ei un jornau d'istòria medievau gratuit sus Internet escrit integralaments en occitan, www.medievaloc.com Lo fondator qu'ei lo jornalista Christian Andreu.
22 d'octobre
Decèsses
Vejatz tanben:
Richard von Weizsäcker
Richard Karl Freiherr von Weizsäcker (1920-2015) economista, foguèt president d'Alemanha entre 1984 e 1994.
Blòc 0426
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Recquignies
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|240px|L'estacion de Recquignies, entre los dos pòbles Situada entre las vilas de Maubeuge e Jeumont e traversada per la linha de camin de fèrre #que connècta París dins las vilas de Copenhague, Varsovie e Moscòu dintratz d'autras e separada de la vila de Boussois pel riu Sambre. Aquela municipalitat a coma particularité de possedir una infrastructura en dobla del fach de la siá anciana istòria #qu'es la reünion de las ancianes comunas de Recquignies e de Rocq.
thumb|left|240px|La gare de Recquignies, entre les deux villages Située entre les villes de Maubeuge et Jeumont et traversée par la ligne de chemin de fer qui relie Paris aux villes de Copenhague, Varsovie et Moscou entre autres et séparée de la ville de Boussois par la rivière Sambre. Cette commune a comme particularité de posséder une infrastructure en double du fait de son ancienne histoire qui est la réunion des anciennes communes de Recquignies et de Rocq.
Règnes del viu
Lo règne es l'element mai naut de la classificacion dels èssers vius.
Istoric
Al sègle III ab. J.-C., Teofrast faguèt una lista d'unas 500 espècias dins sos dos obratges majors : Historia de Plantis (L'istòria de las plantas) e De Causis Plantarum (De causas de las plantas). Quitament se s’interessèt sustot a las plantas per de rasons medicalas, foguèt menat a las classar per categorias en foncion de lor mejan de reproduccion.
Al sègle Ièr aprèp Jèsus-Crist, Dioscorid descriguèt dins sas Materia Medica mai de 600 vegetals diferents. Aqueste libre foguèt editat pendant gaireben mila ans.
Entrò al començament del sègle XX lo règne viu èra partejat en monde animal e monde vegetal. Los primièrs èssers unicellulars èran alara classats coma protozoaris mentre que los bactèris èran classats coma vegetals.
Lèu, los campairòls que, mentre qu’an una organizacion de tipe vegetal, son desprovesits de clorofilla e se noirisson a partir de matèrias organicas (coma los animals).
Enfin, entre los èssers unicellulars, coma los flagellats, certans an de clorofilla e d'autres non. Aquestes flagellats estructuralament omogenèus poirián doncas èsser d’animals o de vegetals.
Evolucion dels sistèmas de classificacion e dels règnes
Cinc règnes del viu Los tres domenis del viu
Ossa e Susan
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Levis (Iona)
Levis  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha.
Foucrainville
Foucrainville en normand (Foucrainville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Levis (Iona)
Geografia
Vilatge De Puisaye compausat d'un bourg e de divèrses caserius : Lo Sablon, La Bruyère, Chièvre.
Foucrainville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Levis (Iona)
Geografia
Village de Puisaye composé d'un bourg et de plusieurs hameaux : Le Sablon, La Bruyère, Chièvre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
.عراق
(iraq, còdi punycode: .xn--mgbtx2b) es lo nom de domeni d'Internet en arabi reservat per Irac. Es per ara pas utilizat.
La Ferté-Gaucher
La Ferté-Gaucher es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Aurelha (comuna)
Istòria
thumb|Pan de mur arroïnat dau castèu d'Aurelha.
Aki Rahunen
Aki Rahunen (Helsinki, 24 de decembre de 1971) es un ancian jogaire de tennis finlandés.
Panèl d'anóncia d'una sortida de ciclistas en França
Lo panèl d'anóncia d'una sortida de ciclistas es un panèl de senhalizacion qu'indica la preséncia d'una (o mantuna) sortida de ciclistas, situat a una distància d'environ 50 mètres de la primièra en zòna urbana, e 150 mètres dins la campanha.
Baños de Molgas
Baños de Molgas es un municipi de la província espanhòla d'Ourense e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Dhundari
Lo dhundari (o jaipuri) es una lenga indoariana parlada en Índia.
Localisacion
La lenga es parlada dins los districtes de Jaipur, Dausa e Tonk, en Rajasthan.
Classificacion e dialèctes
Lo dhundari fa partida del grop rajasthani de las lengas indoarianas centralas, una branca de las lengas indoarianas, que fan partida de la familha indoeuropèa. Existís pas de lenga rajasthani, mas un ensem de parlars acampats jos aquest tèrme. Lo dhundari es sovent vist coma essent un dialècte del marwari, mas òm pòt lo considerar coma distint d'aquest darrièr.
Katariina Tuohimaa
Katariina Tuohimaa (Helsinki, 28 d'abril de 1988) es una anciana jogaira de tennis finlandesa.
Pocé-sur-Cisse
Pocé-sur-Cisse es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre e Vau de Léger.
Geografia
La Cisse es un riu #que pren la siá font en lo Bòsc de Marchenoir a Bles, parallel a la Loire. Aquel riu travèrsa, dintre d'autras, las municipalitats del Loir-e-Doncas que de Chouzy-sus-Cisse, Onzain, Monteaux, de contunh en Indre-e-Loire, Cangey, Limeray, Pocé-sus-Cisse, Nazelles-Négron, Noizay, Vernou-sus-Brenne e Vouvray ont es tira en la Loire. L'autre cors d'aiga en traversant lo bourg de Pocé es la Remberge o Ramberge, #que pren la siá font a Autrèche (37) e #que travèrsa Sant-Ouen-las-Vinhas abans de se tirar en la Cisse a Pocé. La Remberge accionava pel passat una fonderie establida en lo parc del castèl de Pocé. Sens desbrembar la Loire #que banha lo sud de la municipalitat en cara de Amboise. Dels hauteures de Pocé, se pòt se régaler del magnific panorama sus Amboise e la vallée de la Loire. Pocé Es en lo perimètre del Patrimòni mondial de l'UNESCO #que cobrís una part del Val de Loire e Amboise.
La Cisse est une rivière qui prend sa source dans la Forêt de Marchenoir à Blois, parallèle à la Loire. Cette rivière traverse, entre autres, les communes du Loir-et-Cher de Chouzy-sur-Cisse, Onzain, Monteaux, puis en Indre-et-Loire, Cangey, Limeray, Pocé-sur-Cisse, Nazelles-Négron, Noizay, Vernou-sur-Brenne et Vouvray où elle est jette dans la Loire. L'autre cours d'eau traversant le bourg de Pocé est la Remberge ou Ramberge, qui prend sa source à Autrèche (37) et qui traverse Saint-Ouen-les-Vignes avant de se jeter dans la Cisse à Pocé. La Remberge actionnait par le passé une fonderie établie dans le parc du château de Pocé. Sans oublier la Loire qui baigne le sud de la commune en face d'Amboise. Des hauteures de Pocé, on peut se régaler du magnifique panorama sur Amboise et la vallée de la Loire. Pocé est dans le périmètre du Patrimoine mondial de L'UNESCO qui couvre une partie du Val de Loire et Amboise.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Pocé Sus Cisse a un conselh municipal dels joves #qu'a #èsser establida en novembre 2011 sus una durada de dos ans.
Pocé sur Cisse a un conseil municipal des jeunes qui a été établie en novembre 2011 sur une durée de deux ans.
Gentiana asclepiadea
La genciana asclepiada (Gentiana asclepiadea) es une planta erbacèa vivaça de la familha de las Gencianaçadas.
Descripcion
Es una planta pro pichona, de las tijas puslèu finas, de las fuèlhas caulinaras opausadas, lanceoladas, de las flors blavas tubularas, generalament per parelhs a la naissença de las fuèlhas.
Blòc 0427
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Barbadás
Barbadás es un municipi de la província espanhòla d'Ourense e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
.հայ
(hayastan, còde punycode: .xn--y9a3aq) es lo nom de domeni d'Internet en armèni reservat per Armenia. Es en servici dempuèi lo 7 de mai de 2015. Existís tanben lo domeni .am en alfabet latin.
Florentin
Florentin o Florentinh, es una comuna francesa lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus).
Geografia
Sus las laissas quaternàrias superioras de Tarn, a prèp de quatre quilomètres del riu de Tarn, s'espandisson las costièras d'un naut mejan de 200 a 500 m que dominan la val de Tarn sus la riba esquèrra, montant a l'èst cap a Albi e à l'oèst se va en serradas de puèges, al sud de Cadaluènh, separan lo bacin de Tarn d'aquel de Dadon. Sus aquelas costièras, se situan lo vilatge e lo castèl de Florentin.
Istòria
Las originas de Florentin son de l'epòca galloromana pendent la conquista de Gàllia per Juli Cesar (51 ab. C.). Faguèt partida de la "civitas albigensium" (ciutat o territòri d'Albi) a la fin del sègle IV; aquò indica qu'un territòri dels Rutènes èra devesit pels romans. Etimologia: lo nom de Florentin ven d'un personatge roman Florentins (Florentin,1260,RT,111,167,1864,4).
Moulidars
Moulidars es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Lee Myung-bak
Lee Myung-bak, (en corean: 이명박 AFI: [i.mʲʌŋ.bak̚]) nascut lo 19 de decembre de 1941 a Osaka, Japon foguuèt lo president de la Corèa del Sud de 2008 a 2013.
Foguèt tanben cap de direccion de Hyundai Engineering and Construction e cònsol de la vila  de Seol.
Sant Pantali
Sant Pantali (Sant-Pantàli en nòrma mistralenca ; Saint-Pantaléon en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Complèxe d'Edip
thumb|upright=0.8|[[Antoine-Denis Chaudet, Edip enfant tornat a la vida pel pastre Forbas que lo desliguèt de l'arbre, 1801.]]
Lo complèxe d'Edip (Ödipuskomplex), a vegada contractat dins l'expression « l'Edip », es un concèpte central de la psicanalisi. Teorizat par Sigmund Freud dins sa primièra topica, se definís coma lo desir inconscient d'entreténer un rapòrt sexual amb lo parent del sèxe oposat (incèst) e aquel d'eliminar lo parent rival del meteis sèxe (parricidi). Atal, lo fach qu'un drollet s'enamora de sa maire e desira tuar son paire respond a l'imperatiu del complèxe d'Edip.
La legenda d'Edip qu'inspirèt lo drama de Sofòcles, Edip rei, es segon Freud lo melhor per metre en imatges lo desir universal e inconscient que tot enfant sentís; es tanben l'estructura centrala del psiquisme uman. Per Georges Politzer ' Per Roger Perron, designa '
La psicanalisi identifica tres etapas fondamentalas de desvelopament psicoafectiu: l'estadi oral, l'estadi anal e l'estadi fallic quand arriba pel drollet, coma per la drolleta mas d'una autra mena, lo complèxe d'Edip. Es a l'entorn 3 a 5 ans que lo desir libidinal portant sul parent de sèxe oposat aparéis, e que lo parent del mèsme sèxe es percebut coma un rival. Lo complèxe coneis enseguida un declin amb la preadolescéncia: l'enfant afronta lo complèxe e son desir libidinal e se dirigís cap a d'autres objèctes podent lo solaçar d'aquel complèxe.
Freud fa del complèxe d'Edip l'axe de sa teoria pulsionnala e metapsicologica, venent alara lo concèpte clau de la psicanalisi e dels seus corrents derivats. L'istòria del complèxe d'Edip es associat a la teoria freudiana e a l'istòria de la psicanalisi dins son ensems. Lo concèpte tanben motivèt fòça criticas de diferentas naturas, intèrnas a la psicanalisi coma eissidas d'autres disciplinas. Aquelas criticas son centradas subretot en dos punts: la contestacion de l'universalitat del complèxe; la condemnacion de sa quita existéncia.
Del « complèxe nuclear » al mite d'Edip
thumb|upright=1.2|[[Gustave Moreau, Edip e l'Esfinx, 1864.]]
Sigmund Freud ditz aver descobèrt lo complèxe pendent son autoanalisi, en la comparant a l'istòria de l'eròi grèc Edip, personatge de la mitologia, cama la contèt lo dramaturg Sofòcles dins la pèça Edip rei subretot. La letra a Wilhelm Fliess del 15 d'octobre de 1897 es lo sol document que permet de datar la conceptualizacion del complèxe,. Lo neurològ vienés explica: .
Dins sos primièrs escrichs, Freud parla tanben de o de, coma dins son Estudi sus l'isteria (1895). Rapèla que foguèt menat a elaborar aquel complèxe estudiant la sexualitat, las perversions e las nevròsis de l'adult que venon de l'enfança. L'origina de l'Edip es de fach estrechament ligada a l' , çò que fonda tanben tot l'edifici teoric de la psicanalisi. Freud constata d'en primièr, ', que '. Aqueles rapòrts, nota, . L'enfant pren doncas sos parents coma d' .
Cases practics e teoria edipiana
En 1905 Freud publica Tres Ensags sus la teoria de la sexualitat, obratge fondator de la psicanalisi. Pasmens se lo complèxe i aparéis pas explicitament, , Freud definís d'en primièr la libidò coma l'energia sexuala als fondaments de la dinamica psiquica que tend a se projectar sus un objècte exterior. Après, insistís sus las vicissituds de la causida de l'objècte d'amor que la font es lo complèxe d'Edip. Pausa doncas que la realitat de la sexualitat infantila es inducha per la maire, e que la tetada es lo primièr rapòrt sexual. D'aquela sexualitat arcaïca depend lo complèxe d'Edip, determinant a son torn lo tabó de l'incèst. Freud contunha de desvelopar sa teoria explicant que la libidò fa naísser de perversions sexualas diversas quand l'esquèma original edipian subís d'alteracions. Fin finala, s'incarna dins un simbolisme sexual dens, coma dins los sòmis. Encara lo tèma es central dins l'analisi de Dora, en 1905.
En 1909, un autre cas practic, celèbre dins la literatura psicanalitica, permet a Freud de validar sa concepcion del complèxe. Lo cas dich del « petit Hans » — (Herbert Graf) — seguís fidelament l'esquèma dramatic edipian. La fobia del caval aparéis per Herbert Graf quand assistís a la casuda d'un caval e que lo vei a tèrra se debatre. Freud postulèt que l'inconscient del petit Hans associa son paire al caval, e malgrat l'amor que porta a son paire, sa mòrt li balhariá lo gausiment d'èsser alara lo sol pretendent a l'amor maternal. Aquò desvelopèt per el una nevròsi fobica, l'impossibilitat de sortir per la carrièra per paur d'èsser mordut per un caval. Freud lo prend en cura analitica e, en menent sa psicoterapia, l'ajuda passar son complèxe d'Edip,.
thumb|upright=1.2|La resolucion del complèxe d'Edip pendent [[lo trabalh del sòmi.]]