cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Beça (Cantal)
Beça (Besse en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Lo nom es atestat en 1350, Bessa. Beça ven del latin vulgar *bettia, « beçada, beceda », fòrma collectiva del gallés *betu-, *betua, « beç »,.
Istòria
La comuna se creèt en 1953, a partir del territòri de Sant Cirgue de Malbèrt.
Nòtas
<references group="N"/>
Somme-Leuze
Somme-Leuze es una comuna de la província bèlga de Namur dins la Valonia.
La Mòta Goàs
La Mòta Goàs o La Mòta Gohàs (Lamothe-Goas en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Mòta qu'es un mot d'origina preceltica, passat en bas latin per motta. Lo sens qu'es de « tuqueta naturala o artificiala, tuqueta tresplombada d'un castèth e per extension lo castèth », ,. Virgilius Maro Grammaticus, autor deu sègle VII, que cita un exemple d'ua lenga de Bigòrra nommada la semedia : mota gelus, qui correspond a mons altus « mont haut ». Sembla que mota correspona a mons, çò que fa pensar au preceltic *motta, de sens aparentat, e que gela correspona a altus. Que i a en Lomanha tarnegaronesa, ua comuna deu nom de Gohans o Gohàs o Goàs, probablament ligada a la nòsta, atestada Gofans en 1159, Goffas en 1161-62, 1199, 1269, 1271, 1277, 1352, 1702, Gofas en 1271, 1273, 1282, Goffanis en 1318, 1351, 1385, 1422, Gohas en 1339, 1640, etc, mes Goas tanlèu 1318. Segon Burgan e Lafon, que i a duas solucions. La prumèra qu'es lo vèrbe gohar « banhar en parlant deu calimàs, o alaunir, engorgar (trempar ua planta textila coma la carbe o lo lin) » [explica pas la finala]. La segonda e mei probabla qu'es un nom de persona, deu tipe Woffo o Woffi, ligats segon M. Th. Morlet au vèrbe wopjan « cridar », associat a un sufixe -anos. *Woff-anos que mia a Goha(n)s (lo passatge de w- germanic a g- qu'es constant en occitan)
Didier Codorniou
Carrièra
Element talentuós dels juniors del Racing club narbonés, lèu ven en equipa primièra. Comença a 17 ans amb François Sangalli e Jo Maso, que se n'inspira, contunhent atal la linhada dels grands tres quarts centre de çò nòstre.
En 1986, intra a l'Estade Tolosenc, ont es associat amb Denis Charvet al centre. Servís pel melhor las atacas amb de passas subtas e sa luciditat, essent un jogaire viu e mobil, amb una tecnica subtila. A la cima de son art, après un desacòrdi amb la FFR, es pas mai seleccionat en equipa nacionala.
Percors
Candidat socialista, es elegit conse màger de la vila de Grussan en 2001, puèi ven conselhièr regional (president de la comission de los esports de la region Lengadòc Rosselhon) en 2004.
Es reelegit al conselh municipal en 2008 amb 83,84 % dels vòtes al primièr torn.
A las eleccions regionalas de 2010, es cap de lista per Aude de la lista de Georges Frêche e es elegit. Lo 23 de febrier de 2010, es exclusit del Partit socialista a causa de son raliament a Georges Frêche. Ven vice president de la region Lengadòc Rosselhon encagat de las finanças.
A la diferencia dels cocandidats a las eleccions regionalas, sollicitèt pas son retorn al PS, se presenta a las eleccions legislativas de 2012 jos la bandièra esquèrra divèrsa dins la 2a circonscripcion d'Aude.
En 2014, es reelegit conse de Grussan al primièr torn amb 76,56 % dels vòtes. Se jonh al Partit radical d'esquèrra en octobre de 2014.
Lo 4 de genièr de 2016, es elegit 4n vice president de la region Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus jos la bandièra del Partit radical d'esquèrra. Es en carga l'economia maritima, lo litoral e los aeropòrts.
Salcantay
Salcantay ò lo Nevado Salcantay (6,271 m) es una montanha peroviana situada dins lo sud dau país aperaquí 40 km au nòrd-oèst de Cuzco. Es la cima pus auta de la Cordilhèra Vilcabamba que fa partida deis Andes e es la 12 montanha pus auta de Peró.
Échevannes (Còsta d'Aur)
Échevannes  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rovelieg
Rovelieg en breton ( Romillé en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Canton de Bauvila
Lo canton de Bauvila es una anciana division administrativa d'Agenés, situada dins l'arrondiment d'Agen, lo departament d'Òut e Garona e la region d'Aquitània, adara de Novèla Aquitània. Las 8 comunas son dempuèi 2015 dins lo canton del País de Sèrras, burèu centralizator a Pena d'Agenés. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian agenés.
Composicion
{|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia ( km² ) !Populacion !Densitat ( ab/km² ) !Intercomunalitat 2020
Istòria
Lo canton se creèt pendent la Revolucion.
Urdòs
Urdòs (Urdos en francés) qu'ei ua comuna de Bearn situada dens la Vath d'Aspa e administrada peth departament deths Pirenèus Atlantics dera region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Qu'ei la vila on Canela, ua de las darrèras orsas pirenenca e ho executada per un caçaire espaventat.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [yr'dɔs]. Eras fòrmas ancianas que son Forum Ligneum (sègle III, Itinerari d'Antonin; identificacion ipotetica a Urdos, qu'ei benlhèu Lascun), Urdos en 1615 e cap a 1630, Urdos (mapa de Cassini, ara fin deth sègla XVIIIau.
Gerhard Rohlfs, citat per Grosclaude, que dona duas possibilitats, 1. eth cognomen gau Urdo, 2. eth radicau basco urdi, « pòrc ».
Dauzat que dona tres possibilitats, 1. eth nom germanic d'òmi Huzda, 2. eth nom galloroman (= gau) d'òmi Urdo o Uritus, 3. eth radicau basco urdi, « pòrc ».
Miquèu Grosclaude non cred pas aras ipotèsis germanicas o celticas e que constata era onomastica basca utiliza pas eths noms d'animaus, a despart deth lop. Mès que i a autas ipotèsis : Grosclaude que compara dab Urdès : un sens idronimic qu'ei exclut, mès eth sens de « replan (fr. replat) » qu'ei adaptat. Eth radicau urd- qu'ei benlhèu l'equivalent deth occitan plan. Per Urdòs, dab eth sufixe « aquitanic » -ossum, que seré « un lòc on i a un replan ». Urdòs qu'ei dens l'arribèra, en suspart deth Gave; ath nòrd e ath sud, era vath que s'estreteish.
Giuseppe Morosi
Giuseppe Morosi (Milan, febrièr de 1844 - Milan, 22 de febrièr de 1891) foguèt un lingüista lombard qu'estudièt prigondament las varietats dialectalas del sud d'Itàlia. Foguèt un dels primièrs a descriure l’occitan cisalpin (parlat en Piemont mas tanben a La Gàrdia e dins lo Vurtembèrg). S'interessèt tanben al catalan de l'Alguer e a las varietats francoprovençalas de Faeto e Celle.
Biografia
Nasquèt a Milan en 1844. Estudièt a l'Universitat de Pàvia abans de venir professor dins un licèu a Lecce en 1868. Passèt un concors en 1870 que li permetèt de se titularizar e d'ensenhar coma professor al licèu Vittorio Emmanuelle a Nàpols.
Foguèt durant son temps a Lecce que s'interessèt als parlars e dialèctes del sud d'Itàlia e en 1870 publiquèt un estudi suls parlars grècs del país de Lecce. ,
Morosi tornèt a Milan en 1875 per far de professor dins l'Acadèmia scientifico-literària e i demorèt fins a 1879. Puèi dintrèt dins l'Institut Superior de Florença fins a 1887.
Un fons plan important de material inedit se tròba a la Bibliotèca Ambrosiana de Milan.
Chiddes
Chiddes pòt èsser:
Sant Cristofòri de Dolason
Sant Cristofòri de Dolason, en latin (Saint-Christophe-sur-Dolaison en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Geografia
Saint-Christophe-sur-Dolaison es una comuna de montanha situada sul cors de la Dolason.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Lo nom de la comuna es atestat en 1163, parrochia S. Christofori. Lo nom de Sant Cristòfol, Christophoros en grèc, vòl dire « portaire delh Crist ». Sant Cristòfol fuguèt martir en Lícia al sègle III,.
Lo determinant, Dolason, nom benlèu supausat, es lo nom d'un riu de 14,8 km que nais dins la comuna, mas tanben lo nom d'un vialatge situat al nòrd-èst del borg e que tresplomba lo riu. Lo nom d'un vialatge ven sovent delh nom delh riu que i passa, mas aqueste còp sembla ben que siá al revers. Dolason pòt venir, coma Doleson (Gironda), mas amb mai d'evidéncia, d'un nom de persona gallic *Do-lāti(o)s que Delamarre explica (sense citar Dolason) coma « mal-eròi », opausat a So-lati(u)s. Dolason seriá *Do-lātionon, que dona regularament Dolason. Un nom d'òme (de proprietari) conven per un nom de vialatge e pas gaire per un nom de riu. Delamarre cita tanben *Do-lātiā > Doulaize, amb un autre sufixe.
Istòria
La senhoriá e lo castèl apareisson dempuèi lo s. XIV en divèrsas pèças d'archiu.
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat portèt los noms de Christophe, Christophe-la-Montagne o Mont-Pelé.
São Cristóvão do Sul
São Cristóvão do Sul es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Viroinval
Viroinval es una comuna de la província bèlga de Namur dins la Valonia.
Casalrenos
Casalrenos ? (Cazalrenoux en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
🇨🇿
es un emoji que son nom es Flag of Czechia (bandièra de Chequia) e representa Chequia. Dins la nòrma Unicode, son còde combina 🇨 (1F1E8 REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER C) e 🇿 (1F1FF REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER Z).
São Domingos (Santa Catarina)
São Domingos (Santa Catarina) es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Ameenah Gurib-Fakim
vinheta|drecha Ameenah Gurib-Fakim (grafia anglesa, pr. Amina Gorib-Faquim) es una biologista que l'elegiguèron presidenta de Maurici lo 4 de junh de 2015. Dintrèt en foncions lo 5 de junh.
🇨
(REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER C) es un caractèr d'Unicode que son còdi es 1F1E7 (127464 en decimal). Es mai sovent representat coma una C en pichonas capitalas, o una C blanca sus un fons blau.
J-pop
Lo J-pop (, en japonés J-POP jei-poppu, acorcha de l'anglés Japanese pop, "musica pop japonesa") es un genre de musica japonesa.
Chevroches
Chevroches es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vresse-sur-Semois
Vresse-sur-Semois es una comuna de la província bèlga de Namur dins la Valonia.
São Francisco do Sul
São Francisco do Sul es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Comunautat de comunas d'Aura e Loron
Era Comunautat de comunas d'Aura e Loron qu'ei ua intercomunalitat, comengesa, situada dens lo departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. Eth son còdi SIREN qu'ei 246500573.
Istòria
Era comunautat que's creè lo 26 de deceme de 1995 dab eth de comunautat de comunas deths Vesiaus d'Aura (CCVA). Qu'avèva alavetz 9 comunas e era soa residéncia a Gredian.
Eth 1èr de gèr de 2017, en aplicacion dera lei NOTRe deth 7 d'agost de 2015, eth perimètre de la CCVA qu'estó alargat a las comunautats de comunas d'Aura, dera Hauta Vath d'Aura, d'Aura 2008 e dera Vath de Loron (qui corresponèva au canton de Bordèras de Loron). Era omunautat de comunas comptava atau 47 comunas que representavan l'ensemble deras vaths d'Aura e de Loron, eths tres cantons d'Àrreu, de Vièla (d'Aura) e de Bordèras de Loron. Que prengó alavetz eth nom de « comunautat de comunas d'Aura e Loron » e eths sons estatuts qu'estón modificats per l'arrestat prefectorau n°65-2016-12-30-003.
Eth 1èr de gèr de 2019, eras comunas de Veireda e Jumet e de Camors que fusionèn ena comuna navèra de Veireda, Jumet e Camors. Era comunautat compren pas que 46 comunas ara.
NB. Era comunautat de comunas deths Vesiaus d'Aura avè pas eth medish n° SIREN qu'era comunautat actuau. En aqueth sens, era data deth 1èr de gèr de 2017 que correspon a ua navèra creacion.
thumb|left|300px|Era anciana CC deths Vesiaus d'Aura thumb|right|300px|Era anciana CC d'Aura thumb|left|300px|Era anciana CC dera Hauta Vath d'Aura thumb|right|300px|Era anciana CC d'Aura 2008 thumb|center|300px|Era anciana CC dera Vath de Loron
Véder tanben
thumb|600px|center|Mapa deths EPCI deths Hauts Pirenèus eth 1èr de gèr de 2019
Wilhelmina Mary Wiacek
Wilhelmina Mary Wiacek (14 de novembre de 1916-Brantford (Ontario), 17 de julhet de 2016) es una romanista canadenca. Estudièt al St. Michael’s College de l'Universitat of Toronto, puèi a la Sorbona ont obtenguèt lo doctorat. Foguèt d'annadas ensenhaira de francés a l'escòla de Leaside, a Toronto. Publiquèt en 1968 un lexic dels noms de lòc dins las òbras dels trobadors.
Arthun
Arthun es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Comunautat de comunas de Pòrta d'Aquitània en País de Sèrras
{{Infobox Gropament de comunas
La Comunautat de comunas de Pòrta d'Aquitània en País de Sèrras es una anciana intercomunalitat entièrament agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Son còdi SIREN èra 200036572.
Istòria
La comunautat se creèt damb las 13 comunas actualas lo 1èr de genièr 2013 per fusion : Las comunas de Clarmont Sobiran e de Graissàs, inicialament dins la CC de las Doás Seunas, anèron cap a la Comunautat de comunas de las Doás Ribas en 2013.
Las comunas de Castelculhèr e Sent Pèir de Clairac, sense intercomunalitat en 2013, i participèron en 2014-2015 puèi quitèron la comunautat lo 1èr de genièr 2016 per aderir a l'Aglomeracion d'Agen.
Lo 1èr de genièr de 2022, la comunautat foguèt dissolguda e las comunas foguèron estacadas a l'Aglomeracion d'Agen.
Composicion
Entre parentèsis, l'intercomunalitat en 2012.
Chorama
Lo chorama (o tchourama, turka) es una lenga gor parlada en Burkina Faso.
Comunautat de comunas de Pòrta d'Aquitània en País de Sèrras
Veire tanben
thumb|600px|center|Mapa dels EPCI d'Òut e Garona al 1èr de genièr 2019
Chorama
Localisacion e dialèctes
Lo chorama es parlat dins las províncias de Comoé e de la Leraba. La lenga a un dialècte de l'oèst e un dialècte de l'èst.
Alfabet
L'alfabet chorama es :
Las vocalas nasalizadas son escrichas amb un tilde : ã, ǝ̃, ɛ̃, ĩ, õ, ɔ̃, ũ.
Rhinolophus ferrumequinum
250px|right Lo grand fèrre de caval o grand rinolòf (Rhinolophus ferrumequinum) es una espècia de ratapenada que viu en Euròpa e en Asia.
Comunas d'Òut e Garona
Lista de las 319 comunas d'Òut e Garona (47) per òrdre alfabetic, amb lo còdi INSEE e lo còdi postal. Vejatz tanben lista dels cantons e la lista de las ancianas comunas.
Nepal
populacion (an) 1 081 845 abitants (2001) Densitat 184 ab./km² Nepal (en nepalés नेपाल) es un país d'Asia situat en Imalaia. Confronta Índia al sud, èst e oèst, China al nòrd.
Geografia fisica
Pichon país de de longor e aperaquí  de larg, cobrís una superfcia de. Es enclavat entre Índia e China amb que parteja de frontièras terrèstras.
Solament 20 % de la superfícia totala del país es cultivabla e los besonhs creissants de la populacion en lenha e en ris entrainan un desboscament important.
Fisicament, Nepal pòt èsser devesit en tres zonas (cinturas) grossièrament orientadas èst-oèst : la zona montanhosa, la zona dels puèges e la region de Terai. Aquelas tres zonas son traversadas per las aigas majoras del país. L'altitud varia de dins la plana de Terai a  al mont Everest.
Clima
Lo desnivelat important entraina una granda diversitat de climas e de terrenhs :
Subdivisions administrativas
Dempuèi la mesa en plaça de la constitucion nepalesa de 2015 Nepal es un Estat federal constituït de set províncias.
De la Preïstòria a la formacion dau Nepal modèrne
La descubèrta d'otís neolitics dins la Vau de Katmandó indica una preséncia umana sus lo territòri nepalés dempuei au mens 11,000 ans. Vèrs 3300 av. JC, un pòble dravidian, qu'aviá lo mestritge dau bronze e qu'èra probablament liat a la Civilizacion de la Vau d'Indus, s'installèt dins la region. Foguèt jonhat per de pòbles tibetobirmans, indoarians e austroasiatics. Aqueu procès foguèt lòng e fòrça estendut dins lo temps e es a l'origina de la mosaïca etnica actuala de Nepal. Son debanament precís es mau conegut en causa de l'abséncia de documents escrichs contemporanèus.
Lo Principat Gurkha
En 1484, lo Reiaume Malla conoguèt una crisi qu'entraïnèt sa division entre tres principats rivaus. Dins lo corrent d'aqueu periòde de declin de la dinastia Malla, divèrsei pòbles arribèron en Nepal après conquista dau nòrd d'Índia per lei musulmans. En particular, en 1559, lei Gurkhas fondèron un principat a l'oèst de Katmandó.
Entre 1768 e 1769, durant lo rèine de Prithvi Narayan (1743-1775), conquistèron la Vau de Katmandó e i transferiguèron sa capitala. I impausèron l'usatge de sa lenga — que venguèt lo nepalés — coma lenga oficiala. Aquò marquèt la fondacion dau Nepal actuau. A la fin dau sègle, estendiguèron sa dominacion entre Sikkim e l'estat indian actuau de Himachal Pradesh. Dins aquò, aquela expansion entraïnèt una reaccion chinesa. En 1792, una armada Qing ocupèt Katmandó que deguèt reconóisser la senhoriá de Pequin. Pasmens, dins lei fachs, aquela somission se limitèt au mandadís d'un tribut cada tres annadas e lei Gurkhas gardèron son independéncia.
Durant lo sègle seguent, deguèron faciar l'expansionisme britanic. De 1814 a 1816, una guèrra, entraïnada per l'oposicion entre leis expansionismes gurkha e britanic, opausèt Nepal a la Companhiá Anglesa deis Índias Orientalas. S'acabèt per una victòria britanica e per lo tractat de Sugauli que fixèt lei frontieras actualas de Nepal. Establiguèt tanben un protectorat britanic parciau sus lo país ambé l'installacion d'un resident a Katmandó equilibrat per un respèct estricte de la sobeiranetat nepalesa. Aquò favorizèt l'isolament de Nepal que foguèt pas dubèrt ais estrangiers avans lo sègle XX.
Lo periòde Rana
De 1846 a 1951, la politica nepalesa foguèt dominada per la dinastia Rana que monopolizèt lo pòste de Premier Ministre e reduguèt la monarquia a un ròtle unicament simbolic. Aquò comencèt amb un complòt de Jung Bahadur Rana qu'assassinèt plusors centenaus de captaus liats a la dinastia reinanta e que prenguèt lo poder. S'assegurèt lo sostèn d'una armada renfòrçada e establiguèt de relacions bònas ambé lo Reiaume Unit. Per exemple, Nepal permetèt a Londres d'utilizar sei regiments de Gurkhas puei de recrutar dirèctament de soudats au sen d'aqueu pòble au profiech de l'armada britanica d'Índia. Aquelei fòrças se destrièron durant lei doas guèrras mondialas onte 200,000 Nepalés participèron au combat. Après l'independéncia d'Índia, aquela tradicion contunièt e plusors unitats indianas son totjorn formadas de soudats recrutats en Nepal. En 1923, lei Britanics cridèron son resident e reconoguèron la sobeiranetat plena de Nepal.
La restauracion de la monarquia
En 1947, l'independéncia d'Índia entraïnèt de cambiaments politics en Nepal qu'entraïnèron la casuda de la dinastia Rana en 1951. D'efèct, lo Premier Ministre Mohan Shamsher Jang Bahadur s'opausèt a la formacion d'un partit politic liat au Congrès Nacionau Indian. Au contrari, lo rèi Tribhuvana Bir Bikram (1911-1955) sostenguèt aqueu projècte e poguèt reversar lei Rana. Aquò permetèt de restaurar lo poder dei rèis nepalés que gardèron lo poder fins a 2007-2008.
Son fiu Mahendra Bir Bikram (1955-1972) capitèt d'obtenir l'adesion dau país a l'ONU en 1955, çò que permetèt d'assegurar son independéncia entre Índia e China. En 1959, foguèt a l'origina d'una constitucion parlamentària. Pasmens, aqueu periòde democratic durèt gaire car lo partit dau Congrès, venceire deis eleccions, votèt una reforma agrària que causèt de trèbols e d'esmogudas. En 1960, lo rèi suspendiguèt la constitucion e reprenguèt lo poder fins a l'adopcion d'una constitucion novèla en 1962. Pus autoritari, lo tèxte renfòrçava lo poder reiau e adoptèt lo sufragi indirècte. La monarquia conoguèt una evolucion similara e venguèt pus autoritària ambé lo desvolopament d'un aparelh policier important. Ansin, en despiech d'una politica de modernizacion (abolicion dei castas en 1963... etc.), lo regime deguèt una oposicion creissenta.
La fin de la monarquia e la guèrra civila
En 1990, aquò entraïnèt de manifestacions importantas a Katmandó e lo rèi foguèt obligat de restablir la constitucion de 1959. D'eleccions organizadas en 1991 veguèron la victòria dau partit dau Congrès mai son poder demorèt fragil. Ansin, dins lo corrent deis annadas 1990, lo poder foguèt mai ò mens partejat entre lo Congrès e un partit comunista moderat. En 1996, una insureccion maoïsta acomencèt dins lei regions pauras de l'oèst qu'èran totalament oblidadas per lo poder centrau. La guerilha prenguèt rapidament lo contraròtle d'una partida importanta dau territòri mentre que lo govèrn se concentrèt sus lo contraròtle de la Vau de Katmandó, còr economic e demografic dau país.
En 2001, lo rèi Birendra Bir Bikram e una partida de l'ostau reiau foguèron assassinats. Lo segond fraire dau sobeiran defunt, Gyanendra Bir Bikram (2001-2008), li succediguèt. Fòrça impopular e sospichat d'èsser l'organizator dei murtres per la populacion, assaièt de rompre per fòrça la guerilha. Pasmens, l'extension dau conflicte agravèt la situacion economica nepalesa. En 2005, la suspension de la constitucion maucontentèt mai la populacion. En abriu de 2006, de grèvas duras entraïnèron lo restabliment dau regime parlamentari e l'estatut sacrat dau rèi foguèt abolit. En 2007, lo govèrn concluguèt un acòrd ambé lei maoïstas permetent d'acabar la guèrra civila. Aquela patz prevesiá d'organizar l'eleccion d'una assemblada constituenta e d'abolir la monarquia en 2008.
Nepal dempuei 2008
L'assemblada constituenta foguèt elegida lo 10 d'abriu de 2008 e la monarquia oficialament abolida lo 28 de mai de 2008. En plaça, foguèt proclamada una republica democratica e federala. Pasmens, lo país demorèt instable car ges de partit capita de ganhar clarament leis eleccions. Ansin, d'un caire, lei maoïstas dirigiguèron lo país en 2008-2009 e 2011-2013 mai aguèron pas de majoritat parlamentària e d'autre caire, lo Congrès e lei comunistas moderats formèron una coalicion de 2009 a 2011 mai deguèron lo laissar après d'importantei manifestacions socialas organizadas per lei maoïstas.
En 2013, d'eleccions constituentas se debanèron per resòuvre la crisi. Ganhadas per lo Congrès e lei comunistas moderats, permetèron la promulgacion d'una constitucion lo 20 de setembre de 2015. Lo tèxte devesís lo país entre sèt estats federaus. Certanei minoritats, lesidas per lo traçat deis entitats federalas ò per una reforma de la nacionalitat que donèt la nacionalitat nepalesa unicament ais enfants aguent un paire nepalés, assaièron de s'i opausar. En parallèl, Nepal dèu faciar lei consequéncias d'un tèrratrem violent que destruguèt una partida dau país e tuèt au mens 6,600 abitants en abriu de 2015.
Cultura
Nepal es un país multireligiós de fòrta majoritat indo amb 81,3 % de praticants. La segonda religion pus exercida es lo bodisme (9 %), los musulmans son aperaquí 5 % e los crestians 1 % de la populacion.
Walcourt
Walcourt es una comuna de la província bèlga de Namur dins la Valonia.
Wœrth
Wörth an der Sauer en alemannisch (Wœrth en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Sègle XX abC
millenni IV abC | millenni III abC | millenni II abC
../.. | sègle XXII abC | sègle XXI abC | sègle XX abC | sègle XIX abC | sègle XVIII abC | ../..
Veire tanben : Lista dels sègles, Chifras romanas
Istòria
Sègle XX : illustrant sei succès militars en Mesopotamia, leis Amorritas fondèron un estat a l'entorn d'Ebla. 2016-1984 : en Mesopotamia, rèine d'Ishbi-Erra d'Isin. Durant aqueu periòde, capitèt de batre leis Elamitas installats en Sumèr e de reconquistar Ur. Aquò li permetèt de se presentar coma lo successor naturau dei rèis d'aquela vila e de venir una poissança majora de la region. 1991 : en Egipte, usurpacion probabla dau poder per lo visir Amenemhat que venguèt lo faraon Amenemhat I (1991-1962 avC) e fondèt la XII dinastia egipciana. Inicièt de reformas importantas dins lo domeni militar per mantenir una armada permanenta. Desvolopèt tanben la propaganda per renfòrçar sa legitimat e menèt una campanha dins lei regions bassas per reprimir de temptativas independentistas. 1971 : per estabilizar mai sa dinastia, lo faraon Amenemhat I proclamèt son fiu coregent dau reiaume. Per la seguida, aquela practica foguèt utilizada per la màger part dei sobeirans de l'Empèri Mejan. 1962-1928 : rèine dau faraon Sesostris I. Durant aqueu periòde, menèt de campanhas còntra lei diferentei regions vesinas d'Egipte e renforcèt sei frontieras a l'oèst e au sud. En Siria, son influéncia s'estendiguèt fins a Ugarit. 1932-1906 : rèi de Gungunum dins la vila mesopotamiana de Larsa. Renforcèt rapidament sa ciutat e inicièt un lòng periòde de guèrra entre Isin e Larsa en atacant e ocupant Ur.
Achiet-le-Grand
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bandièra
thumb|Bandièras de l'edifici de l'[[ONU a Genèva, Soïssa]] Una bandièra (var. banèra, bandiera, bandèira) o un drapèu (var. drapèl) es un tròç de tela, ordinàriament rectangular, fixat d'un costat a un pal o asta e que servís de simbòl o senhal d'una nacion, d'un estat, d'una ciutat, d'una dinastia, d'una autoritat, d'un partit politic, d'una associacion, etc, o coma signe per identificar de situacions juridicas, militaras, etc. Tanben se pòt utilizar per de motius decoratius.
La bandièra nacionala simboliza un estat o país e es un dels seus signes d'identitat pus importants. Servís per representar l'estat a l'estrangièr, e tanben coma emblèma sus la seuna pròpria tèrra.
La bandièra nacionala s'auça cada jorn sus los edificis oficials (corts, ostals de vila,...). Las entrepresas e entitats privadas tanben los pòdon issar. Quand arriba un eveniment nacional tragic o la mòrt d'una persona d'un rang politic major, las bandièras demòran a mièja asta en senhal de dòl.
Istòria
L'usatge de las bandièras vendriá d'Índia e de China, ont probablament foguèron inventadas.
Es possible de considerar los simbòls utilizats pels romans (amb l'agla de la legion d'August) amb los primièrs senhals emplegats en Euròpa. Los visigòts utilizavan aqueles tipes d'estendards rigids; mas foguèt amb l'invasion musulmana que se comencèt d'utilizar çò qu'actualament coneissèm coma "bandièras", facha de teissuts leugièrs, coma la seda. Los estendards tenon son origina en Orient, son los musulmans e los croats que los primièrs implantèron son usatge a Euròpa. Las bandièras vendràn los estendards representatius dels Reis e Senhors (especificament, de sos linhatges o ostals reials), mai que de territòris o de nacions.
Forma
Formas pus utilizadas:
Blau, blanc, roge
Lo blau, lo blanc e lo roge son presents dins las bandièras dels païses eslaus (colors paneslavas), dels païses d'Euròpa de l'Oèst mas tanben d'Asia o de las Americas :
Roge, jaune, verd
Lo roge, lo jaune e lo verd, las colors panafricanas, son subretot presentas dins las bandièras dels païses africans.
Bandièras arborant las colors panafricanas :
Bandièras arborant las meteissas colors roge, jaune e verd sens se reclamar del panafricanisme :
Bandièra de païses africans utilizant lo roge negre verd, o una combinason enclusent las colors panafricanas :
Roge, blanc, negre (e eventualament verd)
Las combinasons de las colors panaràbias son presentas dins las bandièras del païses arabis o majoritariament musulmans. Las combinasons pòdon far ressortir una o la quatre d'aquelas colors, acompanhadas o non de simbòls d'astres (luna, estelas de cinc brancas subretot) o d'una escritura aràbia:
Las colors eraldicas
Son de bandièras de bendas orizontalas : aquela de naut repren la color qu'ocupa la plaça d'onor sul blason (per exemple lo negre de l'agla alemanda), la segonda repren la segonda color del blason (lo roge del bèc e de las àrpias), la tresena repren la tresena color (lo fons jaune). fòrça bandièras son construitas coma aquò, subretot en Euròpa.
Las bandièra de crotz
Demest aquelas las pus ancianas bandièras nacionalas encara utilizada. En particular, los païses escandinaus qu'utilizan la crotz escandinava sus lor bandièra:
e tanben
Las bandièras de cantons
Son generalament de bandièras eissida d'un pavalhon de marina.
Las colors revolucionàrias
Aquel modèl de tres bendas verticalas foguèt inaugurat per França en 1790.
🇦
(REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER A) es un caractèr d'Unicode que son còdi es 1F1E5 (127462 en decimal). Es mai sovent representat coma una A en pichonas capitalas, o una A blanca sus un fons blau. En combinason amb un segond caractèr permet d'afichar una bandièra. Per exemple 🇦🇩 (Andòrra).
Moriés
Moriés (Mouriès en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Wiwersheim
Wiwersheim en alemannisch (Wiwersheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
Wiwersheim A situat en lo Kochersberg, a aperaquí 15 km al nòrd-oèst de Estrasburg.
Istòria
Dels registres efectuats lo an 2005, indican que lo territoir e aviá ocupat dempuèi lo Neolític mièg fins al Antiquitat tardana. Un jaciment protohistorique del Bronze final IIIb (aperaquí 800 abans lo nòstre ère) a egalament #èsser descobèrt aital coma un establiment rural gallo-romain datat del de lo nòstre ère.
Lo 23 de novembre 1944 çò General Leclerc amassa lo sieu estat màger dins la comuna del vilatge per mètre al ponch los darrièrs réglages abans lo assaut final #que li caliá liberar Estrasburg.
Des fouilles effectuées en 2005, indiquent que le territoir était occupé depuis le Néolithique moyen jusqu’à l’Antiquité tardive. Un gisement protohistorique du Bronze final IIIb (environ 800 avant notre ère) a également été découvert ainsi qu'un établissement rural gallo-romain daté du de notre ère.
Le 23 novembre 1944 le Général Leclerc réunit son état major dans la mairie du village pour mettre au point les derniers réglages avant l'assaut final qui devait libérer Strasbourg.
Alò
Lo reialme d’Alò es un reialme del territòri francés d’Ovea e Fotona. Ocupa una part de l'illa de Fotona, e tota l'illa d'Alòfi.
Miniopterus schreibersii
250px|right Lo minioptèr de Schreibers (Miniopterus schreibersii) es una espècia de ratapenada que se tròba en Africa e en Euròpa. Es una espècia protegida per la lei francesa dempuèi 2007.
Lingòt
Un lingòt (var. barra, lingon) es una massa definida de metau colada per formar un blòt solid. Dins l'industria, lei lingòts son utilizats per lo transpòrt e la preparacion dei metaus avans transformacion. Pòdon agantar un pes de plusors tonas e una talha de plusors mètres. Per lei metaus preciós (aur, argent...), lei lingòts son generalament pichons (de quauquei centenaus de gramas a quauquei quilogramas). Son totjorn utilizats per transportar lo metau avans transformacion mai pòdon tanben èsser gardats coma resèrva monetària.
Comitat Internacional Olimpic
thumb|500 px|right|Las colors olimpicas Lo Comitat Internacional Olimpic (en francés Comité international olympique, en anglés International Olympic Committee), creat en 1894 pel baron Pierre de Coubertin es l'organisme internacional cargat d'organizar cada quatre ans los Jòcs Olimpics d'ivèrn o d'estiu, en relacion amb totes los Comitats nacionals olimpics, al nombre de 205 uèi lo dia. .
Entreten tot parièr relacions estrechas amb 67 federacions esportivas reconegudas per el.
Lo sieu sèti actual es a Lausana en Soïssa e son president lo Alemand en Thomas Bach.
Membres fondators
Los membres fondators ( e representant soncas 3 continents... ) del Comitat Internacional Olimpic / International Olympic Committee èran al nombre de 13 ( e òc!!!), a la sesilha de junh de 1894 de l' Universitat de la Sorbona de París, a saber:
los sieus presidents succcessius
thumb|250 px|left| ... en [[Demetrios Vikelas, primièr president del CIO...]] thumb|250 px|right| ... Johannes Sigfrid Edstrom... ]] thumb|250 px|left| ... lo jove [[Avery Brundage, atlèta olimpic... ]] [[Fichièr:JacquesRogge(cut image).jpg|thumb|250 px|right| ... Comte en Jacques Rogge ]]
Estatut e foncionament
thumb|350 px|right| ... Sèti del CIO a [[Lausana, Soïssa... ]]
Devisa olimpica
thumb|200 px|left
chantatges politics e boicòts
thumb|500 px|left|... mapa generala dels boicòts successius [[1976 1980 1984 dels Jòcs Olimpics... ]]
Se pòt dire que ne tornèron de verai foncionar los Jòcs Olimpics coma o caliá a Seol 1988 e lo grand recampament que foguèt l'edicion coreana, tant per çò tot que d'espòrt mas tanben convivéncia se trachèt, malgrat d'unes perilhs de crénher encara e que " terrorisme " li'n dison...
Associacion dels Comitats Nacionals Olimpics
thumb|550 px|left
Los 205 Comitats Nacionals Olimpics existent fins ara se son recampats dins l' Associacion dels Comitats Nacionals Olimpics (en anglés Association of National Olympic Committees...).
Çò que d'ela es formada de 5 associacions continentalas, a saber:
ARGERIA
thumb|40 px|left
BURUNDI
thumb|25 px|left
CAMERON
thumb|35 px|left
REPUBLICA DE CÒNGO
20 px Republica de Còngo
REPUBLICA DEMOCRATICA DE CÒNGO
20 px Republica Democratica de Còngo
CÒSTA D'EVÒRI
thumb|200 px|right|... en [[Gabriel Tiacoh 15 px 400 metres... Los Angeles 1984...]]
thumb|25 px|left
EGIPTE
thumb|45 px|left
ERITRÈA
thumb|25 px|left
ETIOPIA
thumb|45 px|left
GHANA
thumb|30 px|left
JIBOTI
thumb|25 px|left
KENYA
thumb|50 px|left
MARRÒC
thumb|45 px|left
MAURICI
thumb|25 px|left
MOÇAMBIC
thumb|30 px|left
NIGÈR
thumb|25 px|left
NIGÈRIA
thumb|45 px|left
OGANDA
thumb|35 px|left
SENEGAL
thumb|25 px|left
SODAN
thumb|25 px|left
SUD-AFRICA
thumb|50 px|left
TANZANIA
thumb|30 px|left
TÒGO
thumb|25 px|left
TUNISIA
thumb|35 px|left
ZAMBIA
thumb|30 px|left
ANTILHAS NEERLANDESAS
20 px Antilhas Neerlandesas
thumb|25 px|left
ARUBA
20 px
BAHAMAS
thumb|40 px|left
BERMUDAS
20 px Bermudas
thumb|25 px|left
CANADÀ
thumb|120 px|left
CÒSTA RICA
thumb|30 px|left
CUBA
thumb|70 px|left
ESTATS UNITS D'AMERICA
¤
thumb|490 px|left
GUYANA
thumb|25 px|left
ILLAS VERGES AMERICANAS
thumb|25 px|left
JAMAICA
thumb|50 px|left
MEXIC
thumb|50 px|left
PANAMÀ
thumb|30 px|left
PUERTO RICO
20 px Puerto Rico
thumb|35 px|left
REPUBLICA DOMINICANA
thumb|30 px|left
TRINITAT E TOBAGO
thumb|40 px|left
ARGENTINA
thumb|50 px|left
BRASIL
thumb|50 px|left
CHILE
thumb|40 px|left
COLÓMBIA
thumb|40 px|left
EQÜATOR
thumb|30 px|left
PARAGUAI
thumb|25 px|left
PERÓ
thumb|30 px|left
URUGUAI
thumb|40 px|left
VENEÇUÈLA
thumb|40 px|left
AFGANISTAN
thumb|25 px|left
ARABIA SAUDITA
thumb|30 px|left
CAZACSTAN
¤
thumb|45 px|left
CHINA
¤
thumb|120 px|left
CORÈA DEL NÒRD
¤
thumb|45 px|left
CORÈA DEL SUD
¤
thumb|90 px|left
EMIRATS ARABIS UNITS
thumb|25 px|left
HONG KONG
20 px Hong Kong
thumb|30 px|left
ÍNDIA
thumb|45 px|left
INDONESIA
thumb|45 px|left
IRAN
thumb|45 px|left
JAPON
¤
thumb|110 px|left
KOWAIT
thumb|25 px|left
LIBAN
thumb|30 px|left
MONGOLIA
thumb|40 px|left
MYANMAR
20 px Myanmar
OZBEQUISTAN
¤
thumb|40 px|left
PALESTINA
20 px Palestina
PAQUISTAN
thumb|40 px|left
QATAR
thumb|30 px|left
QUIRGUIZSTAN
thumb|30 px|left
SINGAPOR
thumb|30 px|left
SIRIA
thumb|30 px|left
SRI LANKA
thumb|30 px|left
TAILÀNDIA
thumb|45 px|left
TATGIQUISTAN
thumb|30 px|left
TIMOR-ÈST
20 px Timor-Èst
VIETNAM
thumb|30 px|left
ALEMANHA
¤
ARMENIA
thumb|35 px|left
ÀUSTRIA
¤
AZERBAITJAN
thumb|40 px|left
BELGICA
¤
thumb|60 px|left
BIELORUSSIA
¤
thumb|50 px|left
BULGARIA
¤
thumb|80 px|left
CROÀCIA
¤
thumb|45 px|left
DANEMARC
¤
thumb|70 px|left
ESLOVAQUIA
¤
thumb|45 px|left
ESLOVÈNIA
¤
thumb|45 px|left
ESPANHA
¤
thumb|60 px|left
ESTÒNIA
¤
thumb|45px|left
FINLÀNDIA
¤
thumb|130 px|left
FRANÇA
¤
thumb|180 px|left
GEORGIA
thumb|40 px|left
GRÈCIA
thumb|60 px|left
ISLÀNDIA
thumb|30 px|left
ISRAÈL
thumb|35 px|left
ITÀLIA
¤
LETÒNIA
¤
thumb|45 px|left
LIECHTENSTEIN
°
thumb|35 px|left
LITUÀNIA
thumb|40 px|left
LUXEMBORG
¤
MACEDÒNIA
thumb|25 px|left
MOLDÀVIA
thumb|35 px|left
NORVÈGIA
¤
thumb|120 px|left
ONGRIA
¤
thumb|130 px|left
PAÏSES BASSES
¤
thumb|100 px|left
POLONHA
¤
thumb|90 px|left
REIALME UNIT
thumb|180 px|left
REPUBLICA CHÈCA
¤
thumb|80 px|left
RUSSIA
thumb|360 px|left
SERBIA
¤
thumb|60 px|left
SOÏSSA
¤
SUÈCIA
¤
TURQUIA
thumb|50 px|left
UCRAÏNA
¤
thumb|60 px|left
AUSTRÀLIA
¤
thumb|130 px|left
GUAM
20 px Guam
ILLAS MARSHALL
20 px Illas Marshall
ILLAS SALAMON
20 px Illas Salamon
NÒVA ZELANDA... AOTEAROA
¤
thumb|50 px|left
SAMOA AMERICANA
20 px Samoa Americana
TÒNGA
thumb|25 px|left
Pascal Mailhos
thumb|Pascal Mailhos pendent la ceremonias de l'11 de novembre a Tolosa en 2014 Pascal Mailhos, nascut lo 5 de decembre de 1958 a Albi (Tarn), es un prefècte francés, prefècte de la region Occitanie. Dirigiguèt los rensenhaments generals de 2004 a 2006.
Familha e formacion
Filh d'un universitari especialista del sègle de las Luses e d'una inspectritz generala de l'educacion nacionala, felen de prefècte, Pascal Mailhos a una formacion de jurista.
Après sos estudis a Tolosa, puèi a l'universitat París II Panthéon-Assas ont obtenguèt una mestresa en drech public, Pascal Mailhos es diplomat de l'Institut d'estudis politics de París, puèi de l'ENA.
Carrièra professionala
Nomenat prefècte de la region Borgonha e de la Còsta d'Aur lo 16 de novembre de 2011, conéis una segonda afectacion de Prefècte de region l'11 de junh de 2014, en Miègjorn Pirenèus quand ven Prefècte de Nauta Garona e en 2015 prefecte de la region Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus.
Bettignies
Geografia
Bettignies Es una municipalitat termierèra, situada sus la RN2 (París-Brusselles), entre las aglomeracions de Maubeuge (Nòrd) e de Mos (Belgica). Lo vilatge es egalament traversat per la RD159, #que connècta Villers-Sire-Nicole a Feignies.
Bettignies est une commune frontalière, située sur la RN2 (Paris-Bruxelles), entre les agglomérations de Maubeuge (Nord) et de Mons (Belgique). Le village est également traversé par la RD159, qui relie Villers-Sire-Nicole à Feignies.
Frémeréville-sous-les-Côtes
Frémeréville-sous-les-Côtes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sant Cirgue (Naut Léger)
Sant Cirgue (Saint-Cirgues  en francés) z-es una comuna auvernhassa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Toponimia
La comuna deu son nom a Sant Cirgue, en latin Sanctus Cyricus (Cyricus > *Cirego > *Cirgo > *Cirg > Cirgue), jove martir crestian del sègle IVen, filh de Santa Julieta onorat dins la glèisa parroquiala que pòrta son nom.
La Sèrra e Pradèra
La Sèrra e Pradèra (oficialament en francés Lasserre-Pradère) es una comuna gascoa de Savés, situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region administrativa d'. Creada lo 1èr de genièr de 2018 per la fusion de las comunas de Pradèra e les Borguets e La Sèrra.
Geografia
Comuna situada en Savés a al nòrd-oèst de Tolosa dins la Val de Sava, entre L'Isla de Baish e Granada,  de L'Isla de Baish (Gers),  de Legavin e  de Levinhac (Savés). Comuna rurala, dintra pauc a pauc dins la Granda Corona tolosana e fa partida de (Airal urban de Tolosa).
Lino Leleivai
Lino Leleivai es lo rei d’Alò (o Tu`i Agaifo) dempuèi lo 29 de novembre de 2018.
Es del vilatge de Taoa, de la familha Tisau e del clan reial Talise qu’èra son torn de nomenar lo Tu`i Agaifo.
Yvoir
Yvoir  es una comuna de la província bèlga de Namur dins la Valonia.
Saint-Martin-Belle-Roche
Saint-Martin-Belle-Roche es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Sant-Martin-Polida-Ròca es un vilatge del Mâconnais en val de Saône, situat entre la Nacionala 6 e la A6.
Saint-Martin-Belle-Roche est un village du Mâconnais en val de Saône, situé entre la Nationale 6 et l'A6.
Tommaso Pincio
Mantuna de sas òbras es estada traducha en anglés, francés e espanhòl.
Cissac de Medòc
Cissac de Medòc (Cissac-Médoc en francés) es una comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de Noèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Veire tanben Mostièr.
Juba
thumb|right|Vista aeriana de Juba Juba (pr. Joba) es una vila d'Africa sul Nil Blanc. Es la capitala de la republica del Sodan del Sud. Èra la capitala de l’estat d’Equatòria Centrala abans sa dissolucion en 2015. Es ara capitala de l’estat de Jobec.
Sa populacion es de 250 000 abitants (estimacion en 2008).
Mieussy
Mieussy en arpitan (Mieussy en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Lo vilatge a situat en la vallée del Giffre, #que s'estend de Sixt-Fèrre-a-Caval a Marignier. La fauna e la flore son typiquement montagnardes, lo relief es favorable a la randonnée de mièja-montanha. A 15 minutas del cap de-luòc, sul scenari de Sommand, la pujada a la despunta de Chalune ofrís un panorama espectacular sul massís del Mont-Blanc e lo #Jurar.
Istòria
Es a Mieussy #que i aguès luòc l'an 1978 los primièrs panatòris en « parachute de pendent » e #qu'es aital nascut lo Parapente, ont Gérard Bosson i #crear lo luòc de parapente a Ròca Palud.