cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Escala a Seta
Escala a Seta es una fèsta maritima organisada cada dos ans a Seta dins Erau. Aquel recampament maritim es actualament lo mai bel rescontre de batèus tradicionals sus la còsta miegterranenca francesa.
Edicions 2010, 2012 e 2014
La 1a edicion de Escale a Sète a vist lo jorn en 2010. Se debanet sus un sol jorn, a reünit 10 000 personas suls cais amb la participacion de 50 batèls. Puòi a acampèt 250 000 visitaires en 2012 e en 2014.
Mai d'una centena de velièrs dont lo Sedov e lo Kruzenshtern, los dos mai grands velièrs del mond, an rejonch lo pòrt de Seta a l'escasença de l'edicion 2014.
Edicion 2016
S'es desbanada dau 22 au 28 de març, a l'escasença del 350e  dau pòrt de Sète. Prèp de 150 batèls istorics i èran presents dont :
Un partenariat es estat passat amb la SNCF e TER Lengadòc-Rosselhon per prepausar de bilhets a 5€ per tau de se retornar a Seta dempuòi totas las garas de la region per la dimenjada de Pscas (26, 27 & 28 de març), amb un nombre de trens mai elevat qui desservissiá la vila. Amai, Thau Agglo Transpòrt a començat de las navetas gratuitas dempuòi los diferents parcatges.
Lo jornal Miègjorn Liure a editat, un fòra sèria especial de 68 paginas sus l'eveniment. Aquela edicion es marcada subretot per la visita de la ministra Ségolène Royal e de la presidenta dau conselh regional de Lengadòc-Rosselhon-Miègjorn-Pirenèus Carole Delga. Acompanhadas dau cònsol de la vila Francés Commeinhes e de Sebastian Denaja, deputat de la 7a  d'Erau, an assistit a las festivitats del dissabte 26 de marces al matin. La ministra de l'Environament prenguèt posicion sus la dismesida de la talha dels peisses.
Edicion 2018
La cinquena edicion de Escale a Sète a agut luòc del 27 de març al 2 d'abril de 2018 amb la preséncia excepcionala de la Hermione.
D'autres grands velièrs son estats visitables :
Edicion 2022
drecha|vinheta|220x220px|El Galéon, La Grace e la Santa Maria amarrats al Cai General Durand La setena edicion de Escale a Sète s'es desvolopada dau Dimars 12 au Diluns 18 Abriau 2022.
Los grands velièrs :
E doblidam los nombroses batèls tradicionals de mai petita talha qui an animat los plans d'aiga durant la manifestacion : Barcas de justa lengadociana, barcas catalanas, yoles de Bantry, etc.
Pegàs
Pegàs es una creatura legendària de la mitologia grèga antica qu'a la forma d'un chivau alat generalament blanc. Nasquèt ambé son fraire Crisàor a partir dau sang de la Gorgona Medusa decapitada per l'eròi Persèu. Après sa naissença, anèt rapidament dins lo cèu ont intrèt au servici de Zèus. Lo rèi dei dieus l'encarguèt de portar leis ulhauç e lo tròn sus lo mont Olimp. Puei, Pegàs venguèt tanben l'amic dei musas. Capturat per l'eròi Bellerofont, l'ajudèt de luchar còntra divèrsei monstres, especialament còntra la Quimèra. Après la mòrt de Bellerofont qu'assaièt d'anar a la cima dau mont Olimp ambé Pegàs, foguèt transformat en constellacion per Zèus e plaçat dins lo cèu.
Aqueu mite es probablament originari d'una divinitat anciana dei chavanas, benlèu de la mitologia itita. Après la disparicion dei civilizacions grègas e romanas, foguèt parcialament crestianizat e venguèt un simbòl de saviesa dins lo corrent de l'Edat Mejana. Au sègle XIX, foguèt tanben tornarmai considerat coma una fònt d'inspiracion per lei poetas. Es totjorn fòrça popular a l'ora d'ara.
Ar Fantanig
Ar Fantanig en breton ( La Fontenelle en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Istòria
La paroisse de La Fontenelle, enclavée dans l'évêché de Rennes faisait partie du doyenné de Dol relevant de l'évêché de Dol et était sous le vocable de saint Samson.
Centre regional d'art contemporan Occitània (Seta)
Lo Centre regional d'art contemporanèu Occitània (o CRAC Occitània) es l'un dels darrièrs centres d'art contemporanèu creat en França, en 1997. Es situat a Seta de cap a la mar Mediterranèa.
Istorica
Lo projècte del centre d'art es iniciat en 1993 per la fondadora e directritz, Noëlle Tissier. Fasent part del còr de la vila, los ancians magasèms frigorifics de peis del pòrt de Seta son reabilitats per l'arquitècte Lorenzo Piqueras, en 1995. Durant doas annadas, los trabalhs son realizats per transformar los luòcs. Son finançats a paritat egala per l'Estat e la Region. Es dempuòi sa creacion, convencionada amb lo Ministèri de la Cultura e de la comunicacion. Dobèrt en 1997, es lo resultat de la collaboracion entre l'escòla de las bèlas arts de Sète, la residéncia d'artista la vila Sant-Clair e l'espaci Paul Boyé.
Dempuèi 2004, de partenariats son realizats amb d'actors regionals, nacionals e internacionals per tal de promòure l'actualitat de la creacion artistica e presentar d'òbras provenentas de colleccions publicas e privadas. Lo CRAC espandís la produccion de projèctes d'artistas.
Nomenada per la presidenta del Conselh regional d'Occitània, Carole Delga, es dirigit, dempuèi lo 1r d'agost de 2018, per Marie Cozette.
Missions
Lo centre regional d'art contemporanèu Occitània a mantunas missions :
Baulon (Bretanha)
Baulon en (en francés e en gallo; Beloen en breton) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Departament d’Albigés
Lo departament d’Albigés es una division administrativa de l’estat francés creat a partir d'una part de la província de Lengadòc lo 3 de febrièr de 1790. Pren rapidament lo nom de departament de Tarn.
Baulon (Bretanha)
Geografia
La municipalitat de Baulon a situat a aperaquí 25 km al sud-oèst de Roazhon. A traversat pel Canut.
Las municipalitats vesinas son Goven, Lassy, Guignen, La Capèla-Bouëxic, Bovel, Maxent, Sant-Thurial.
Del punt d'enguarda de la riquesa de la flore, Baulon compte entre las municipalitats del departament en possedint en los sieus desparièrs biotopes çò de mès de taxons, siatz 517 per una mejana communale de 348 taxem e un total départemental de 1373 taxem (118 familhas). Se compta sustot 44 taxem a fòrta valor patrimoniala (totala de 207), 24 taxem protegits e 30 apertenent a la lista roja del Massís armoricain (total départemental de 237).
La commune de Baulon est située à environ 25 km au sud-ouest de Rennes. Elle est traversée par le Canut.
Les communes voisines sont Goven, Lassy, Guignen, La Chapelle-Bouëxic, Bovel, Maxent, Saint-Thurial.
Du point de vue de la richesse de la flore, Baulon compte parmi les communes du département possédant dans leurs différents biotopes le plus de taxons, soit 517 pour une moyenne communale de 348 taxons et un total départemental de 1373 taxons (118 familles). On compte notamment 44 taxons à forte valeur patrimoniale (total de 207), 24 taxons protégés et 30 appartenant à la liste rouge du Massif armoricain (total départemental de 237).
Istòria
Al Mièja Edat, la distincion aperten als senhors de Baulon. Lo blason de Baulon « de vair al sautoir de caras » a datat de 1378. La familha de Baulon se apaga a la fin de la.
La familha de Brullon succedís a las Baulon. Los Brullon fan bastir de lòtjas e organizan fièras a partir de 1574. En 1584, Pierre Brullon recep del rei, Henri III de França, lo drech de retre la justícia en la distincion de la Moguèsse. Fa édifier « l'ostal de la geôle » #que servís de tribunal de justícia e de preson.
A tres fièras importantas s'avián a Baulon :
La populacion de la municipalitat es favorabla als cambiaments aportats per la Revolucion francesa, sustot après la fin de la Terror. La principala celèbra revolucionària es aquela en celebrant l'anniversari del execucion de Louis XVI, acompanhada d'un serment d'òdi a la royauté e a la anarchie, celebrada a partir de 1795. Baulon Celèbra tanben la creacion de la Republica.
La famille de Brullon succède aux Baulon. Les Brullon font construire des halles et organisent des foires à partir de 1574. En 1584, Pierre Brullon reçoit du roi, Henri III de France, le droit de rendre la justice dans la seigneurie de la Musse. Il fait édifier « la maison de la geôle » qui sert de cour de justice et de prison.
Au trois foires importantes se tenaient à Baulon :
La population de la commune est favorable aux changements apportés par la Révolution française, surtout après la fin de la Terreur. La principale fête révolutionnaire est celle célébrant l’anniversaire de l’exécution de Louis XVI, accompagnée d’un serment de haine à la royauté et à l’anarchie, fêtée à partir de 1795. Baulon fête aussi la création de la République.
Labroye
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Labroye Es un vilatge del sud del -Calava situat en un entorn de coteaux donador sul scenari conreat e boisé, lo vilatge reten l'atencion per los sieus ostals picardes tradicionales a las soubassements de silex enduits de quitrà e surmontés de murs blanchis a la Chaux.
Lo pòble a traversat per dos expedíss départementales : lo un nòrd-sud en connectant Hesdin a Abbeville, l'autre es-oèst de Auxi-lo-Castèl cap a Berck e las plajas de la Còsta de Opale.
Labroye est un village du sud du Pas-de-Calais situé dans un environnement de coteaux donnant sur le plateau cultivé et boisé, le village retient l'attention par ses maisons picardes traditionnelles aux soubassements de silex enduits de goudron et surmontés de murs blanchis à la Chaux.
Le village est traversé par deux routes départementales : l'une nord-sud reliant Hesdin à Abbeville, l'autre est-ouest de Auxi-le-Château vers Berck et les plages de la Côte d'Opale.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Bastit dempuèi los tempses préhistoriques (de las pèiras talhadas an #èsser d'amassadas en las labours) en la vallée de la Authie.
Construit depuis les temps préhistoriques (des pierres taillées ont été retrouvées dans les labours) dans la vallée de l'Authie.
Bois-Normand-près-Lyre
Bois-Normand-près-Lyre en normand (Bois-Normand-près-Lyre en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aureus
L’aureus es una moneda d'aur de l'Empèri Roman. Rara durant lo periòde republican, son emission venguèt regulara a partir de Juli Cesar e d'August e o demorèt durant l'Empèri. Après la crisi dau sègle III apC e l'afondrament dau sistèma monetari roman, foguèt remplaçat au començament dau sègle IV per lo solidus.
Ruscus aculeatus
Lo verdboisset o bois ponchut, bresegon, gasc. agreulon, agreulet, aruston, aruschon, auriston, aubriston, gresic, escanaclocas (Ruscus aculeatus) es un arbrilhon de la familha de las Liliaceae (o des Ruscaceae, segon la classificacion filogenetica).
Descripcion
Es un arbust de rizòmas, fòrça ramificat, amb de rams segondaris altèrnes transformats en cladods ovals terminats per una espina, de pichonas flors verdencas de 6 tepals (3 grands, 3 petits). Los fruches son de baias rojas.
Caracteristicas
thumb|right|[[Fotografia dei fruchs.]]
Tipe d'inflorescéncia: racèm de racèms
Reparticion dels sèxes: dioïc
Tipe de pollinizacion: entomogama
Periòde de florason : de setembre a abril
Tipe de fruch: baia
Biais de disseminacion: endozoocòr
Abitat tipe: sosbosc erbacèus miègeuropèus, basofils
Airal de reparticion : mediterranèu atlantic
thumb|right|Flor de bressegon sud un cladod
Casavèth
Casavèth (Cazavet en francés) es una comuna occitana de Gasconha, en Coserans, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Ruscus aculeatus
Utilizacion
Foguèt utilizat localament per Rampalms coma substitut a la brancas de bois. Los brots joves son comestibles, cruds o cuèchs, coma los espargues salvages, alara que las baias son toxicas. La planta conten un glicosid steroïdian de proprietats veinotonicas.
Propriatats medicinalas
Lo rizòma a de vertuts circulatòrias, perqu'es diuretic e vasoconstrictor. La racina es emollienta. Conten un glicosida esteroïdian, la ruscogenina, utilizat dins de pomadas per las emorroïdas (Ruscorectal) o las pòchas jols uèlhs (en associacion amb la quercetina). Es sovent recoltada pels vagants.
Estudi toxicologica
Lo bresegon conten un esaponosida e de nitrat de potassi, es pauc toxic, a de proprietats aperitivas e febrifugas.
Humerœuille
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Combralha (Puèi de Doma)
Combralha [kɔ̃ˈbʁaʎɔ] (Combrailles en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group="N"/>
Camille Allard
Gustave Camille Allard (nom fr; Marselha, 7 octobre 1832 - Marselha, 12 mai 1864, ) es un mètge e explorator provençau.
Supervolcan
[[Fichièr:Supervolcano World Map.png|thumb|right|500px|Mapa de supervolcans coneguts dins tot lo mond:
]] Supervolcan es un tèrme popular designant de volcans que son a l'origina deis erupcions pus importantas e voluminosas sus Tèrra. L'intensitat d'aqueleis erupcions pòu variar mai causan de destruccions fòrça importantas sus tot un continent e influénciar lo clima durant d'annadas. La darriera erupcion d'aqueu tipe se debanèt i a 26,500 ans au lac Taupo en Nòva Zelanda. Gropa generalament lei caldeiras gigantas coma Yellowstone e lei grands plans basaltics coma la region de Deccan. Se lo tèrme es sovent utilizat per lei scientifics, a pas de definicion internacionala oficiala.
Matigny
Matny en picard (Matigny en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
vignette|none|Lo vilatge #èsser desservi, de 1889 a 1949, per la linha de [[camin de fèrre secondaire a via métrique en connectant Albert a Ham de las Camins de fèrre départementaux de la Soma]]
Nòtas
<references group=N/>
Boudreville
Boudreville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Cerfuèlh
Lo cerfuèlh comun (Anthriscus cerefolium (L.) Hoffm.) es une planta erbacèa de la familha dels Apiacèas (ombellifèras), benlèu originari Russia, cultivada coma planta condimentària per sas fuèlhas al gost leugièrament anisat.
Cal pas confondre aquela espècia amb la planta nomenada Cerfuèlh anisat, Cerfuèlh d'Espanha o Cerfuèlh muscat (Myrrhis odorata).
Fa pertit de las plantas que la cultura es recomandada dins los domènis reials per Carlesmanhe dins lo capitulari De Villis.
Composicion quimica
Apòrts energetics :  40 kcal = 160 kJ per kg Lo cerfuèlh presenta un taus recòrd de fèrre e de calci, çò qui ne fa un aliment de tria per prevenir l’anemia.
Caracteristicas botanicas
Planta erbacèa bisannuala, cultivada coma annuala, de 30 a 60 cm de naut. Fuèlhas de long petiòl, fòrça tendres e finament divizadas. Inflorescéncia en ombèlas de flors blancas.
Cultura
Preferís un sol leugièr e fresc, plan abodrida.
Multiplicacion per semenada escalonada dempuèi febrièr fins al començament del mes de setembre.
La culhida pòt començar a partir sièis setmanas après la semenada. las fuèlhas de la basa son culhidas segon los besonhs, e pòt contunhar fins al periòde de montada.
Planta pauc sensibla a las malautiás e parasitas.
Usatge culinar
Lo cerfuèlh se comercializa o jos forma fresca, o jos forma secada o desidratada. Las fuèlhas frescas, ciseladas, son emplegadas per aromatizar diferentas preparacions culinaras: salças, potatges, cruditats, ensaladas, moletas, carbonada...
Pels plats cosinat, lo cerfuèlh s'apond al darrièr moment, en fin de coseson.
Conservacion
Es preferible de congelar lo cerfuèlh puslèu que lo desidratar, atal garda melhor sa sabor.
Usatge terapeutic
La mascara de cerfuèlh purifica e adocís la pèl. Un cataplasme aplicat sus las parpèlas tancadas refresca los uèis fatigats.
Grefol
Lo grefol o grifol(h), agreu, agrèvol, grefuèlh, agrafuelh o argfuelh (Ilex aquifolium) es un arbrilhon, o un pichon arbre, de fuèlhas persistantas de la familha dels Aquifoliacèas, sovent cultivat per son aspècte ornemental, subretot mercé al seus fruchs roge viu. Es una del las nobrosas espècias del genre Ilex, e la sola que buta espontanèament en Euròpa.
Escandòrgue
Escandòrgue es un massís volcanic situat dins lo departament d'Erau, dins la region de Lengadòc. S'estira al sud del Massís Central dempuèi lo Causse de Larzac al nòrd, fins al lac de Salagon.
Cerfuèlh
Usatge terapeutic
Lo chuc fresc seriá utilizat amb de gauche, per tractar las ulcèras.
Escandòrgue
Lo massís es constituit de calcari del segondari, lo volcanisme apareguèt entre 2.5 e 1.5 milion d'annadas i a, amb volcans qu'an acaptat aquel replanat. Lo ponch pus naut d'Escandòrgue a es lo puòg lachiós.
Cerfuèlh
Usatge terapeutic
Las sommitats floridas e semenadas en decoccion pòdon èsser utilizada en banh de sèti per las emorroïdas, en cataplasma tebés per las dolors rumatismalas. Proprietats : diuretic, depuratiu.
Grefol
Es una espècia de sosbòsc plan comuna en Euròpa fins a d'altitud. Los rams cobèrts de drupas que demòran tot l'ivèrn son culhudas per las fèstas de Nadal, e son fuèlhatge persistant fa qu'es considerada coma una de las plantas de l'an nòu amb lo bois, lo laurièr, lo tuèis, l'èura, le genibrièr e la toja.
Escandòrgue
A l'oèst se tròba la val d'Òrb, e a l'èst se tròban las vals de Lerga e de Salagon.
Grefol
Etimologia
thumb|left|Grefol roge thumb|Fuèlha de grefol comun thumb|left|Fuèlha de grefol 'aureomarginata'
Escandòrgue
N'es estatjat per qualques masatges e bòrias.
Grefol
Descripcion
Lo grefol comun es un arbrilhon de creis fòrça lent, de pòrt boissonant, que la talha adulta es mai sovent de quatre a sièis mètres. Qualques subjèctes pòdon formar d'arbres vertadièrs. Lo grefol pòt viure fins a 300 ans e mai. La rusca es grisa palla e lisa.
Las fuèilhas altèrnas, simplas, an un peciòl cort e un limbe de 5 a de long, coriaç, de forma generala ovala, de bòrd ondulat e espinós, a vegada lis pels individús d'edat. D'un vèrd brilhant escur (lusissent) sus lor fàcia superiora, mai palles sus la lor fàcia inferiora, son provesits d'espinas agudas. Qualques varietats an lo fuèlhatge mirgalhat de blanc. Aquelas fuèlhas persiston mai sovent tres ans.
Es una espècia dioïca (amb d'individús mascles e femes separats), pasmens existís d'individus monoícs.
thumb|right|Flors de grefol comun, mascles en naut, femes en bas thumb|right|Fruchs thumb|right|Ram florit
Los fruchs son de pichonas drupas esfericas de 7 a de diamètre, d'un roge viu, a vegada jaunas, a la maduretat, que contenon quatre clòscs, enfermant una grana lenhaificada. Venon madurs en fin d'estiu, son toxics. Demòran tot l'ivèrn.
La fusta dura e omogenèa, plan pesuca (densitat: 0,95), es de color blanc grisenca, brunissent amb lo temps.
Distribucion
Aquela espècia es nativa de las regions temperadas mond ancian:
Se naturalizèt dins d'autres continents: America del Nòrd, Austràlia… ont'es a vegada considerada coma una planta envadissenta.
En Occitània existís de poblaments remarcables coma la selva de Vaubona dins Gard, dins lo mont de Carós (Erau) e dins lo massís de la Santa Bauma (Var).
Proprietats
Lo grefol conten dins las fuèlhas e los fruches d'alcaloïdes toxics, coma de l'illicina. La consomacion dels fruches pòt provocar de vomiduras e de problèmas digestius, veire, se la quantitat es mai importanta, d'alteracions neurologicas. Cal vigilar que los mainats mangen pas aqueles fruchs sovent presents dins los ostals pendent las fèstas del cap d'an.
Pasmens, aquela planta foguèt emplegada autrescòps en medecina populara, per viá extèrna pel seu poder resolutiu o per viá intèrne per son poder febrifug.
Planta ornamentala
Lo grefol es plan sovent cultivat dins los jardins per las seunas qualitats ornamentalas. Es una planta que pòt viure dins de luòcs ombrats o miègombrats, las varietats de fuèlhas mirgalhadas supòrtan fòrça ben lo plan solelh. Es una planta pro rustica que pòt suportar de geladas ponctualas fins a - 15 ° C. Pasmens de cultivars son mens rustics.
Es tanben una espècia utila per formar de randal miègdefensivas.
Lo grefol a pauc d'enemics en cultura. Pòt èsser subjècte a d'atacas de pesolhs o de Cochenilha sus las fuèlhas.
Cultivars e ibrids
thumb|Grefol mirgalhat 'Aureomarginata' thumb|Ilex x Altaclerensis 'Golden King' thumb|Grefol (fuèlhas e inflorescenças) thumb| aquifolium ferox
Ilex aquifolium
Simbolica e mitologia
Depuèi tots temps, lo grefol es lo simbòl de fèstas religiosas o paganas exprimissent a l'origina la demorança ivernala de la vida vegetala.
Lo simbòl de Nadal
left|thumb|Carta de Nadal de l'Irlanda amb una representacion lo grefol e lo [[Viscum album|vesc.]] Las brancas de grefol amb lors baias rojas son fòrça utilizada en décoracion per las fèstas de Nadal. .
Pels crestians, lo grefol es en efècte especificament associat a la naissença de l'Enfant Jèsus. Lo rei Eròdes cercant a massacrar totes los recent nascuts josieus per eliminar aquel qu'èra anonciat coma lo rei dels josieus, Maria, Josèp e lor enfant fugissent cap a Egipte. A l'aprochar d'una tropa de soldats, s'amaguèron dins un boisson de grefol, que, per miracle, espandiguèt las seunas brancas per amagar la Santa Familha. Salvats, Maria senhèt lo boisson de grefol e volguèt que demòre totjorn verd per se remembrar l'aparament e coma simbòl d'imortalitat.
Ansèlm d'Isalguièr
Ansèlm d'Isalguièr o Ansèlm Isalguièr (grafia de verificar ; fr Anselme d’Ysalguier o Anselme Isalguier), nascut abans 1380 de Tolosa e mòrt après 1420 environ, es un cavalièr e explorator occitan qu'auriá viatjat en Africa occidentala, mas dont l'existéncia autanplan es controvertida.
Kraozon
Kraozon en breton ( Crozon en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Geografia
Situada al centre de la presqu'isla de Crozon, es un cap-luòc de costat del arrondiment de Châteaulin.
Fòrça vasta, la municipalitat ocupa la mai granda part de la presqu'isla e compren 155 pòbles e caserius. Entre eles, la station balnéaire de Morgat (Morgad), al sud, ofrís un centre nàutic e Lo Fret (Ar Fred), al nòrd, un pichon pòrt en donant sus la rade de Brèst.
La baia de Morgat a limitat per Crozon a l'èst e la punta del Kador (Beg ar Gador) a l'oèst. Protegissiá antany lo pòrt sardinier e thonier de Morgat. Amb lo esgotament dels recorses halieutiques, lo pòrt de persec es vengut un pòrt de plaisance.
La municipalitat de Crozon es vesina d'aquelas de Camaret-sus-Mar a l'oèst, de Roscanvel al nòrd-oèst, de Lanvéoc al nòrd, de Landévennec e Telgruc-sus-Mar a l'èst.
Située au centre de la presqu'île de Crozon, c'est un chef-lieu de canton de l'arrondissement de Châteaulin.
Très étendue (8037 ha), la commune occupe la plus grande partie de la presqu'île et comprend 155 villages et hameaux. Parmi eux, la station balnéaire de Morgat (Morgad), au sud, offre un centre nautique et Le Fret (Ar Fred), au nord, un petit port donnant sur la rade de Brest.
La baie de Morgat est limitée par Crozon à l'est et la pointe du Kador (Beg ar Gador) à l'ouest. Elle abritait autrefois le port sardinier et thonier de Morgat. Avec l'épuisement des ressources halieutiques, le port de pêche est devenu un port de plaisance.
La commune de Crozon est voisine de celles de Camaret-sur-Mer à l'ouest, de Roscanvel au nord-ouest, de Lanvéoc au nord, de Landévennec et Telgruc-sur-Mer à l'est.
Lòna de fanga
Lei lònas de fanga es un fenomèn liat au volcanisme son un tipe especiau de fumarola que se son formadas dins un terrenh sedimentari. Aquelei sediments son generalament lo resultat de la descomposicion de materiaus volcanics per l'acid sulfuric de certanei fumarolas. Ansin, una fumarola vièlha pòu de còps evolucionar per formar una lònas de fanga avans sa disparicion finala. La lòna se forma gràcias a la mesclada entre l'aiga dau plumacho gassós de la fumarola e lei sediments.
Carós
Carós es un massís montanhós que constituís lo tèrme oriental dels monts de l'Espinosa, al còr du Pargue Natural Regional del Naut Lengadòc. Se constituís d'un plan culminant a d'altitud, e limitat a l'oèst per las gòrjas d'Eric, a l'èst per las gòrjas de Colombièiras e al sud per la val d'Òrb.
Massís gneisic fòrça penjalut, es un luòc ideal per la practica de l'excursion, a vegada esportiva, e de l'escalada d'altitud. Son plan es cobèrt de lanas de reguèrgs e de brugas e sos pendisses de selvas d'euses e de castanhs e de faus. Lo massís situat sus l'aigavèrs Mediterranèa / Atlantic presenta un grand interès botanic, s'i pòdon encontrar a costat de plantas mediteranèas e montanhardas, que generalament partejan pas lo meteis biotòp. Per çò qu'es de la fauna es de notar una importanta populacion de moflon de Còrsega.
Casanòva, Sèrras e Alens
Casanòva, Sèrras e Alens, o Casanava, Sèrras e Alens (Cazenave-Serres-et-Allens en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Alaumet e Vilacun
Alaumet (e Vilacun) o Araumet (de Vilacun), o tanben Alomet (e Vilacun) (pron. tanben Aromet) (Alóumet, Aròumet e benlèu Óumet en grafia mistralenca; Olmet-et-Villecun en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Lo gentilici es, segon las formas d'Achard, "olmetòl -a e mièlhs arometòl -a". Segon las autras, es probablament alaumetòl -a o araumetòl -a.
Alaumet
La prononciacion es « Araumet, Alaumet » (en 1870). Las fòrmas ancianas son : villam quam vocant Olmetum en 975, ad Olmetum en 1153, forciam de Ulmeto en 1160, 1162, 1188, abbatis S. Marie de Ulmeto en 1201 (identificacion malsegura), illam [fortiam] de Ulmeto en 1228, ecclesia S. Petri de Ulmeto en 1252, de Ulmeto en 1344, ecclesia S. Petri de Ulmeto en 1484, Ulmes en 1622, Aulmet en 1626, Aumet en 1643, Olenes ou Olmet en 1740-60, Olmet en 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat e Rostaing, Alaumet ven del latin ulmus « orme, om, olm », amb lo sufixe collectiu -etum ; segon Hamlin, Alaumet ven de l'occitan olm, om (ulmus campestris), amb lo sufixe collectiu -et ».
Braslou
Braslou es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Geografia
La municipalitat a situat en un massís forestal pro vallonné. A distància parièra dintre Razines e sustot Richelieu, #qu'es pas #qu'a qualques quilomètres.
La commune est située dans un massif forestier assez vallonné. À distance égale entre Razines et surtout Richelieu, qui n'est qu'à quelques kilomètres.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat de Braslou i aguèt citat per las primièras fes en los escrits en lo cartulaire del abbaye La nòstra Madama de Nogueres (caseriu ligat uèi a Nouâtre) al. Èra a l'epòca medievala ligada a Faye-la-Vineuse.
La commune de Braslou fut citée pour la première fois dans les écrits dans le cartulaire de l'abbaye Notre Dame de Noyers (hameau rattaché aujourd'hui à Nouâtre) au. Elle était à l'époque médiévale rattachée à Faye-la-Vineuse.
Majorana
La Majorana (Origanum majorana) es una espècia de planta vivaça de la familha de las Lamiacèas, cultivada coma planta condimentària per sas fuèlhas aromaticas. Es una espècia fòrça pròche de l'Origan (Origanum vulgare).
Sinonim : Majorana hortensis Moench
Descripcion
esquèrra|vinheta|230x230px|Fuèlhas drecha|vinheta|307x307px|Majolarada en pòt Planta vivaça, de 60 cm de naut. Fuèlhas opausadas, borrilhudas, vert grisenca, de forma ovala entièra, de 1 a 2 cm de long. Pichonas flors blancas o malvas, amassadas en grops quichat a l'aissèla de las fuèlhas amb doas bractèas en forma de culhèra. La majorana es melifèra.
Distribucion
Espècia originari de l'èst del bacin mediterranèu (Chipre, Turquia), cultivada dempuèi l'Antiquitat dins tota l'Euròpa.
Cultura
Vivaça cultivada coma una annalla, se multiplica per troces de mata e per semenadas. A besonh d'una exposicion solelhada e supòrta pas l'umiditat combinada al freg. Planta resistant malgrat tot a la gelada. Florason julhet/agost.
Composicion
L'òli essenciala d'origan compòrta environ 40 % de carvacròl et 20 % de timòl.
Utilizacion
Aquela èrba s'emplega jos forma de fuèlhas frescas o secadas, sola o en mescla amb d'autras èrbas, per aromatizar fòrça preparacions culinaras. Son aròma mai delicat qu'aquel de l'origan la rapròcha de la frigola. S'apond en fin de preparacion, un temps de coseson tròp long riscant de far desaparéisser tot son aròma.
L'esséncia obtenguda per distillacion de las flors es antiseptica. Es subretot utilizada per de fumigacions.
Lista de las espècias
Segon :
Quincey (Nauta Sòna)
Quincey  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Sòna de la region de Borgonha Franca Comtat.
Geografia
Cette commune fait partie de l'agglomération urbaine de Vesoul
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Quincey Es un vilatge ancian, #qu'a conservat de nombrosas traces del passat. L'ancian castèl seigneurial primièrament, que # los senhors de Quincey an viscut de 1245 a 1609. #Èsser egalament lo sojorn del pintor Dagnan-Bouveret (escolan del pintor vésulien Gérôme) al començament de la. Lo Castèl Nòu a per çò qu'es de lududes aculhit los senhors de Mesmay de 1610 a 1789. I aguèt destruit per una explosion l'an 1789 (#que seriá la primièra manifestacion de la Revolucion francesa, abans la paissièra de la Bastille), mas se pòt encara veire las siás soscaves voutées. Lo vilatge compta egalament de nombroses ostals de la, e. La glèisa data per çò qu'es d'ela de la. Se pòt i veire un santuari ogival de la, quatre estatuas de la e una tela pintada per Dagnan-Bouveret en 1926.
Quincey est un village ancien, qui a conservé de nombreuses traces du passé. L'ancien château seigneurial tout d'abord, dans lequel les seigneurs de Quincey ont vécu de 1245 à 1609. Il fut également la demeure du peintre Dagnan-Bouveret (élève du peintre vésulien Gérôme) au début du. Le Château Neuf a quant à lui accueilli les seigneurs de Mesmay de 1610 à 1789. Il fut détruit par une explosion en 1789 (qui serait la première manifestation de la Révolution française, avant la prise de la Bastille), mais on peut encore voir ses caves voutées. Le village compte également de nombreuses maisons des, et. La glèisa date quant à elle du. On peut y voir un sanctuaire ogival du, quatre statues du et une toile peinte par Dagnan-Bouveret en 1926.
Origanum vulgare
L'origan o (Origanum vulgare), tanben majorana salvatja, es una planta erbacèa vivaça de la familha de las Lamiacèas. L'origan es a vegada confondut amb la majorana (Origanum majorana), que n'es fòrça pròche, coma per sas vertuts medicinalas e aromaticas.
Etimologia
Lo mot « origan » es eissit del grèc / origanon, significant « que s'agrada sul mont », compausat de  / oros « mont » e  / ganos « esclat, aspècte risent ».
Descripcion
Las tijas rojas, de seccion carrada, son pelosas amb de fuèlhas redondas, verdas, leugièrament dentadas.
Las flors son ròsas o porpras, e son amassada en pechons paniculs.
Cultura
esquèrra|vinheta|Flors L'origan se multiplica per troces de matas a la prima o alara per semenadas. Los plants devon èsser espaciadas de 30 cm. Li cal un sol leugièr e airat, caud, calcari. Un luòc a l'abric del vent e solelhat permet de cultivar aquela planta aromatica butant a l'estat salvatge.
La culhida se fa en julhet a lor apareisson. Las partidas utilizadas son las flors, las tijas e las fuèlhas.
Istòria
Originari d'Euròpa, l'origan foguèt exportat a l'Orient Mejan. Es congut e reconegut pels pòbles de l'Antiquitat per son gost prononciat, e sas vertuts medicinalas.
L'origan èra reconegut per doas proprietats, son ròtle protector e coma filtre d'amor: "unas fuèlhas dins lo repas de l'éelegit de son còr".
Cosina
Se trapa l'origan dins la cosina portuguesa e la cosina italiana.
L'origan es fòrça apreciat dins las salças a las tomatas e se marida plan amb lo balicòt, la frigola, etc.
Proprietats principalas
L'origan, coma la majorana o la frigola, a de proprietats antisepticas.
Es utilizat coma eles, mas de biais mai anecdotic, en infusion dins los cases de raumàs o de gripa, e per estimular la digestion.
Permet de lutar contra las marridas bacterias e las mycotas, e es utilizat per solaçar las dolors dugudas ala rumatismes e als problèmas de pèl.
L'òli essenciala d'origan conten de Carvacròl e es reputada èsser un antiseptic plan poderós, recomandada per tot tipe de raumàs o gripa; es tanben un remèdi contra las dolors espasmodicas, la fatiga e l'ància. Tanben, en banhs.
Joris-Karl Huysmans
Joris-Karl Huysmans es un escrivan e critic d'art francés nascut a Paris lo 5 de febrièr de 1848 e defuntèt a Paris lo 12 de mai de 1907. Es associat amb lo naturalisme, lo simbolisme e la renaissança catolica de la fin del sègle 19.
Vida
Filh del litograf d'origina olandesa Godfried Huysmans e d'una maire francesa, Malvina Badin, Huysmans nasquèt a Paris (VI), 11 rue Suger. De sas originas olandesa, gardarà totjorn un interès per Olanda (especialament la pintura olandesa) e causirà d'utilizar de prenoms olandeses dins sa vida publica. Es tanben dins l'obrador de son paire que descobrirà l'amor de l'art e de la critica.
En 1866, entra al ministèri de l'interior que i demorarà tota sa vida activa. Parallèlament entamena en 1874 un carrièra que lo liga als naturalistas.
Après 1884, s'aluènha un pauc de Zola per cercar d'autras vias pel roman. Se convertirà al catolicisme après 1892 e escriurà qualques romans catolics importants que seràn plan presats.
Maucourt (Sòma)
Moucourt en picard (Maucourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Guilhèm de Belibasta
Guilhèm Belibasta, nascut vèrs 1280 a Cubièra, es lo darrièr "bon òme" ou "perfièch" catar conegut. Foguèt cremat viu en 1321 a Vilaroja de Termenés.
Nasquèt a Cubièra dins una familha del costat de la cause catara. Vèrs 1305, dins una batèsta, tuèt Bertomieu Garnièr, un pastre de Vilaroja de Termenés. Jutjat copable, fugiguèt en abandonant femna, enfant e bens.
thumb|right|200 px| Lo [[castèl de Vilaroja de Termenés, ont Belibasta foguèt cremat viu.]]
Belibasta foguèt traït par Naut Sicre, un "fidèl catar" agent doble enviat per l'Inquisicion, motivat a l'encòp pel desir de lavar la mòrt de sa maire, cremada sul lenhièr coma fidèla erètja mas tanben per cupiditat. Sicre lo convencèt de tornar en Lengadòc per se far ordonar "perfièch" tornarmai. Foguèt alara arrestat sul camin de Tírvia, empresonat al castèl de Castèlbon (prèp de La Seu d'Urgèl) qu'aparteniá al Comte de Fois, jutjat a Carcassona, e cremat viu dins la cort del castèl de Vilaroja de Termenés qu'aparteniá a l'evescat de Narbona. La causida de Vilaroja sembla dictat per la volontat de mostrar la poténcia de la justícia qu'aviá ja condemnat per contumàcia Guilhèm Belibasta pel murtre d'un pastre originari justament de Vilaroja.
Quand mourut Jonathan
Quand mourut Jonathan [Quand moriguèt Jonathan] es un roman de l’escrivan francés Tony Duvert, publicat en 1978. L’òbra conta la relacion amorosa e sexuala entre un artista de 28 ans, Jonathan, e un mainat de 8, Serge. L’argument es basat en la relacion que lo meteis autor aguèt l’estiu de 1973 amb un mainat de 6 ans. Se n’an publicat d'edicions en anglés e italian.
Sètge de Montsegur (1243-1244)
Lo sètge de Montsegur (var. sièti de Montsegur) se debanèt de la prima de 1243 au 2 de març de 1244 durant leis annadas consecutivas a la Crosada deis Albigés (1209-1229) e la repression dau catarisme. D'efèct, lo castèu de Montsegur assostava un nombre important de caps de la Glèisa catara e èra estat ja la buta de tres sètges de 1212 a 1241 per lei Crosats de Simon de Montffòrt o per lo còmte de Tolosa Ramon VII. Aqueu quatren sètge foguèt decidit per l'execucion de dos inquisitors per una tropa formada d'òmes de la garnison dau castèu en 1241 a Avinhonet. Una tropa importanta foguèt donc mandada per lo rèi de França sota lo comandament d'Hugues d'Arcis per prendre lo contraròtle dau castèu e arrestar l'activitat catara dins la region que Montsegur èra sa basa principala.
La Crosada deis Albigés e sei consequéncias
De son caire, la Glèisa decidiguèt d'adoptar de metòdes novèus per luchar còntra l'eresia e creèt l'Inquisicion per enquistar sus lei populacions e condamnar leis eretics. Leis autoritats localas deguèron l'ajudar. D'efèct, aprofichant lo conflicte e la resisténcia fòrta dei principats occitanas a la conquista francesa, la Glèisa catara èra paradoxalament mai poderosa en 1229 qu'en 1209 demostrant lo caractèr politic e non religiós de la guèrra. Pasmens, lei metòdes deis inquisitors e la manca d'ajuda de certaneis autoritats localas, i comprés certaneis evesques locaus, creèron un maucontentament fòrt dins la populacion. De mai, Ramon VII èra decidit d'obtenir la revision dau tracat marcant sa desfacha de 1229. Per aquò, deviá eliminar l'Inquisicion o, au mens, limitar son poder e fisar la repression de l'eresia ais autoritats eclesiasticas localas qu'èran egalament ostilas ais inquisitors. Deviá tanben obtenir la revision dei clausas de successions donant a sa mòrt son comtat au fraire dau rèi de França.
La revòuta de 1242 e sa revirada
En 1242, Ramon VII decidiguèt donc de s'aliar ambé lo rèi d'Anglatèrra e d'autrei vassaus majors de França per afeblir la corona francesa. Assaièt de suscitar un eveniment capable d'entraïnar l'afebliment de seis advèrsaris e l'insureccion dei províncias dirèctament ocupadas per lei Francés dins la region de Carcassona. Ordonèt lo 1 de mai de 1242 a l'evesque d'Agen de s'ocupar dirèctament de la repression de l'eresia dins son diocèsi e ajudèt la garnison de Montsegur d'eliminar dos inquisitors a Avinhonet.
La novèla de l'assassinat dei dos inquisitors entraïnèt l'insureccion prevista. Pasmens, lo 21 de julhèt de 1242, leis Anglés foguèron esquichats a Taillebourg e una trèva de cinc ans foguèt signada entre França e Anglatèrra lo 1 d'aost seguent. Ramon VII prefiriguèt alora acceptar sa desfacha avans l'arribada dei tropas francesas e obtenguèt una patz relativament clementa e confirmant solament lei clausas de 1229. En revènge, un concili reünit a Besiers decidiguèt de prendre lo castèu de Montsegur qu'èra la basa principala dei catars de la region e aviá participat dirèctament a l'execucion deis inquisitors.
Lo chaple d'Avinhonet
Lo chaple d'Avinhonet se debanèt dins la nuech dau 28 au 29 de mai de 1242. Ambé l'ajuda e lo sostèn dau comtat de Tolosa, d'una partida deis autoritats localas e deis abitants dau vilatge, un grop de soudats de Montsegur massacrèt leis inquisitors Guillaume Arnaud e Etienne de Saint-Thibéry. Lor seguida de nòu autrei personas foguèt tanben tuada e lei documents e registres de l'Inquisicion destruchs. Èra pas lo premier còp que de membres dau clergat assaiant de luchar còntra l'eresia catara èran tuats per la populacion. Pasmens, l'afaire d'Avinhonet entraïnèt una insureccion generalizada còntra leis autoritats reialas e leis inquisitors èran de personas importantas de la Glèisa Catolica. Lo resclatiment de l'assissat foguèt donc considerable.
Lo concili de Besièrs
La decision de mandar una armada francesa per conquistar lo castèu de Montsegur foguèt probablament adoptada per lo concili de Besiers que se reuniguèt en abriu de 1243. Aqueu darrier concili deviá estudiar leis accions necessàrias per contuniar la lucha còntra lo catarisme après la revòuta de 1242 e reglar lei dissensions entre lei poders dau còmte, de l'Inquisicion e dau clergat locau. L'objectiu de l'operacion èra d'eliminar un centre major de la resisténcia a la repression religiosa e a la conquista reiala. Per aquò, certaneis autoritats catolicas dau sud de França, coma l'evesque d'Albi o l'archevesque de Narbona, van mobilizar de còrs d'unei centenaus d'òmes per renfòrçar l'armada reiala dau senescau de Carcassona Hugues d'Arcis. De mai, meme lo sètge se podiá ja justificar per l'aplicacion de la lèi feodala entre un sobeiran e de vassaus rebèls, lo sostèn dei caps catolics de la region li donèt una legitimitat suplementària.
Humières
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Sètge de Montsegur (1243-1244)
Lo ròtle de Montsegur dins la resisténcia au catolicisme e a l'òrdre reiau
vinheta|318x318px|Vestigis deu castrum de Montsegur. Lo castèu de Montsegur èra estat bastit a partir deis annadas 1204-1206 per Raimon de Perelha sus lei vestigis d'un sèti fortificat ancian. L'objectiu èra alora de crear una sosta provisòria per lei Catars. Pendent la Crosada deis Albigés, lo luòc venguèt la residéncia principala de Raimon de Perelha. En 1232, aqueu darrier acceptèt d'acuelhir d'un biais permanent unei membres importants de la ierarquia catara coma l'evesque Guilhabèrt de Castras. De 1232 a 1244, Montsegur venguèt donc lo centre principau de la resisténcia religiosa. D'efèct, situat dins un país isolat que sei rotas d'accès èran fòrça malaisadas, lo castèu permetèt de mandar de predicators dins lei regions vesinas ambé, s'èra necessari, de soudats per lei protegir. Ansin, vèrs 1240, la communautat catara representava au mens 200 personas que tenián divèrseis obradors permetent d'entretenir de ligams comerciaus ambé lo rèsta de la region. Aquò permetiá d'avitalhar lo castèu car Montsegur teniá pas d'activitat agricòla vertadiera. La durada dau sètge mostrarà l'importància dei resèrvas acampadas dins lo castèu durant d'annadas gràcias a aquela organizacion.
Humières
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sètge de Montsegur (1243-1244)
Lo ròtle de Montsegur dins la resisténcia au catolicisme e a l'òrdre reiau
De lor caire, lei senhors de Montsegur e sei chivaliers representavan un grop important de chivaliers faidits e partisans dau catarisme. Èran capables de protegir lei predicators catars, de realizar d'operacions de guerilha coma lo chaple d'Avinhonet e de sostenir leis insureccions localas còntra lei Francés. Per exemple, Pèire Rogièr de Mirapeis partiguèt en 1240 jónher l'armada de Raimon Trencavel pendent la revòuta de la Senescauciá de Carcassona.
Tony Duvert
Tony Duvert (Villeneuve-le-Roi, França, 2 de julhet 1945 – Thoré-la-Rochette, França, 2008) foguèt un escrivan e jornalista francés, autor de romans e ensages. La tematica principala de la siá òbra se centra en la pedofilia omosexuala e la critica de l'educacion sexuala en la societat borgesa modèrna. En 1973 ganhèt lo Prèmi Médicis amb lo sieu roman Paysage de fantaisie.
Humières
Istòria
Louis XIV érigea cette terre en duché-pairie en 1690.
Sètge de Montsegur (1243-1244)
Lo ròtle de Montsegur dins la resisténcia au catolicisme e a l'òrdre reiau
Ansin, se la decision oficiala d'atacar foguèt adoptada en causa de la mòrt deis inquisitors a Avinhonet, se fau constarar que la conquista de Montsegur èra venguda una necessitat tant per la Glèisa Catolica que per lo rèi de França per fin d'eliminar un centre de resisténcia a la repression dau catarisme e a l'instauracion de l'òrdre feodau francés. Es la rason perqué lei doas institucions decidiguèron de mobilizar de fòrças importantas per s'assegurar de l'eissida de la batalha.
L'armada francesa
A respèct de la garnison dau castèu, lei fòrças assailhidoiras son relativament mau conegudas car la màger part dei testimònis pertocant lo sètge son aquelei dei subrevisquents de la populacion de Montsegur. De mai, en causa de la caracteristica provisòria dau servici d'ost dei combatents que formavan l'armada francesa, seis efectius evolucionèron regularament. L'estimacion dau nombre de sei combatents es donc fòrça malaisada. Pasmens, deviá pas despassar quauquei milièrs d'òmes car lei dificultats logisticas per mantenir un còrs gròs dins una region montanhosa èran fòrça importantas au sègle XIII.
Lo comandament generau d'aquela armada èra exercit per lo senescau de Carcassona Hugues d'Arcis. Tres categorias d'òmes la compausèron durant lo sètge. Lo premier foguèt lei soudats francés formant lo còr de l'armada reiala. Lo segond foguèt lei contingents de volontaris occitans formats per leis evesques locaus coma Durand de Bèucaire, evesque d'Albi, o a l'iniciativa dei predicators de la Crosada còntra Montsegur coma lei Gascons de Lomanha. Enfin, lo darrier foguèt compausat per lei tropas dei senhors de la region enviroutant Montsegur. Gaire decidits, aquelei soudats foguèron generalament pauc combatius e certanei ajudèron mai o mens la garnison e permetèron de còps lo passatge de messatgiers e meme d'avitalhaments.
La garnison e la populacion de Montsegur
Au començament dau sètge de Montsegur, au mens 361 personas vivián a Montsegur. La garnison ne'n teniá un centenau. Son còr èra lo clan Mirapeis-Perelha dirigit per Pèire Rogièr de Mirapeis, cap militar de la garnison, e Raimon de Perelha, senhor oficiau dau castèu. Èra compausat de quinze combatents, dix domestics e tretzes fremas. En fòra d'aqueu clan, Montsegur assostava uech chivaliers que sept èran faidits. Enfin, i aviá 65 autrei combatents qu'èran sergents, aubarestiers o òmes d'arma, 10 messatgiers e un engenhaire per lei maquinas de guèrra.
De son caire, la populacion civila èra compausat d'un mens 250 personas qu'un cinquantenau solament èran de laïcs. Lo rèsta formava la communautat religiosa catara dau castèu dirigida per Bertran Marti qu'èra dempuei 1240 l'evesque de la region de Tolosa. L'evesque de Rasès, Raimon Agulhes, èra tanben present. Unei caps catars de l'evescat tolosenc èran egalament a Montsegur au començament dau sètge. Pasmens, la màger part dei cresents vivent dins la fortalesa son pas coneguts per leis archius e lei fònts istorics. Coma lei catars aguent receput lo consolament èran defenduts de combatre, s'ocupavan de tenir d'obradors que sei produccions permetián de comprar l'avitalhament dau castèu.