Éterpigny
Istòria
Eterpigny, anciennement Estrepignies O Estraypagny, situat al ponch de jonction de la Sensée e del Lugy, tira lo sieu nom del veïnat de la cauçada #que preniá la via de Cambrai a #Virar e se dirigissiá sus Vitry. Lo vilatge a mencionat en los títols de St Vaast, a la data de 1045 e 1136. Eterpigny Èra anciennement dividit en tres distincions : (e) aquela d'Artés, que # St Vaast aviá sus el pretensions, aperteniá a la familha de Coupigny ; (ii) la distincion del peatge, amb lo solar féodal, levava del castèl de Arras e #èsser lo patrimòni dels senhors de Rémy fins en 1668 ; (iii) lo fief de Ligny, #que levava del cambraisis. En 1789, lo castèl del Peatge aperten a Théodore-François de Cornouailles, #que la a fa probablament reconstruire pauc de temps abans la revolucion, coma ne testifica la data "1786" en figurant sul pigeonnier en brique, escàs vestigi d'abans la primièra guèrra mondiala. En 1803, lo castèl a aquerit per Jacques Vaillant, ancian membre del Conselh d'Artés, deputat del Tèrç l'an 1789 e membre de l'Assemblada Constituenta de contunh del Conselh dels Ancians. Jacques Vaillant ven lo primièr president del Conselh General del Passatge-de-Calava en 1800. Cònsol de Arras (nomenat) de 1804 a la siá mòrt l'an 1813, recep lo títol de baron d'Empèri. Lo sieu gendre Pierre-Mathias Wartelle (1773-1856) lududes succedís dins la comuna de Arras (fins en 1815) aital coma dins lo castèl de Eterpigny e ven ludut-meteis baron d'Empèri per réversion del títol de lo sieu polit-paire. Pren lo nom de Wartelle de Herlincourt (del nom de l'ancian domeni de la siá familha en lo costat de Sant-Pol, confisqué jos la Revolucion) e es deputat del Passatge-de-Calava de 1816 a 1824. Eterpigny Coneis lo sieu apogée de la monarchie de julhet a la primièra guèrra mondiala, mercés a un haras de cavals boulonnais creat per Léon Wartelle de Herlincourt (de fils del precedent). Elu Deputat bonapartiste l'an 1846 e president de la Societat d'Agricultura del Passatge-de-Calava, lududes e los sieus descendents fan de Eterpigny la ramaderia de boulonnais &ccedil;&ograve; de m&egrave;s de conegut a Fran&ccedil;a al comen&ccedil;ament del XXe s&egrave;gle (cf. Las ra&ccedil;as chevalines francesas & anglesas - Comte de Comminges - 1913). Una bastissa de écuries de mai de 100m de longitud en testifica encara uèi. Eterpigny Sofrís particularament de la primièra guèrra mondiala e a ocupat pels Alemands de 1914 a 1918. Arras, Situada a 15 km a l'oèst, es reconquise e aguda pels Angleses a comptar de la batalha de la Marna l'an 1914, de sòrta que la linha de tèsta e de bombardements se situa pendent quatre ans a qualques quilomètres de Eterpigny. Lo haras a buidat sus òrdre del Kronprinz (fils aîné del Kaiser Guillaume II) e lo castèl incendiat pels Alemands l'an 1917. #Çò que demòra del vilatge es gaireben totalament destruit pendent l'ofensiva anglo-canadienne de març-en abril 1918. Lo haras de boulonnais se lèva pas la primièra guèrra mondiala mas lo castèl es reconstruit pel architecte Maurici Boutterin de 1923 a 1926 jos la houlette de Léon Wartelle de Herlincourt (pichons-fils del precedent) cònsol de Eterpigny pendent e après la guèrra. Lo pòble es egalament reconstruit, segon un plànol substantiellement modificat per çò qu'es d'aquel d'abans-guèrra. De 1940 a 1944, lo castèl es de nòu ocupat e servís de lotjament a aviateurs alemands afectats a la basa aeriana de Vitry-en-Artés.