cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ròcafixada
Toponimia
La prononciacion es ['rɔkofi'saðo] e la grafia Ròcafissada. Las fòrmas ancianas son Rocafissada en 1243 e 1256, (castro et villa) de Rocafissada, (castrum de) Rocaffissada en 1272, Rupes Fissata en 1318-25, Rupefissata en 1324, castrum de Ruppefissata en 1446. Segon Dauzat e Rostaing, le nom de Ròcafissada ven del prelatin *rocca, [absent del latin classic, aquí perqué los escribas ne donan sovent la traduccion rupes]. Ròca prenguèt lo sens de « puèg, tuca, mont rocassós », puèi de « castèl fòrt bastit sul puèg », puèi de « castèl fòrt, fortalesa ». Le segond element es un adjectiu que significa « fixada ». Segon Negre, citat per Patrici Pojada, le nom de Ròcafissada ven de l'occitan ròca, ambe l'adjectiu femenin fissada, « ponguda, traucada », puèi atraccion de l'adjectiu fixada, fichada « fixada, entraucada ». Segon Astor, citat per Patrici Pojada, es una ròca traucada. Segon Patrici Pojada, las fòrmas ancianas, las fòrmas Rocafisada e Rocafissada trobadas dins las declaracions dels emigrats presents sus la còsta catalana en 1637 e la prononciacion dins l'enquista Sacaze de las annadas 1880 van dins lo sens de fissada e non pas de fixada. Lo mot es fòrmat del nom ròca e de l'adjectiu fissada, del vèrbe fissar ( < probablament latin vulgar *fictiare), coma per un insècte, ambe benlèu lo sens de « traucada » o de « fendasclada ». Coromines mòstra que fixare auriá donat fishar e non pas [fi'sa]. Escriure fiçar coma en catalan e non pas fissar (aragonés fizar) seriá pus etimologic e evitariá de far creire que la prononciacion es -ish-.
Grândola, Vila Morena
thumb|direita|400px|Paret comemoratiu a [[Grândola.]]
"Grândola, Vila Morena"' es uma cançon compausada e cantat por Zeca Afonso que foguèt causida pel Movement de las Fòrças Armadas (MFA) per èsser lo segond e definitiu senhal per començar la Revolucion dels ulhets. La cançon fa referéncia a la fraternitat de la populacion de Grândola, vila d'Alentejo. A mièja nuèch e vint minutas del 25 d'abril de 1974, la cançon foguèt transmesa pel programa independent Limite através de la Rádio Renascença como senhal para confirmar lo començament de la revolucion. E alara venguèt lo simbòl de la revolucion, e del començament de la democracia debutant al Portugal.
Hyacinthe Morel
Hyacinthe Morel foguèt un escrivan provençau, professor au Collègi de Tolosa puei au Collègi Borbon de z-Ais e collaborator dau Mercure de France. Foguèt l'autor d'una antologia poetica en occitan titolada Lo Galobet, de 1828.
Grândola, Vila Morena
Istória
La cançon fa partit de l'album Cantigas do Maio, enregistrat en decembro de 1971, disc amb arrengments e direccion musicala de José Mário Branco. «Grândola, vila morena» es lo ciquen troç de l'album, enregistrat a Hérouville, França entre l'11 d'octobre e lo 4 de novembre de 1971.
Zeca Afonso creèt la cançon a Santiago de Compostela (capitala de Galícia) lo 10 de Mai de 1972.
Lo 29 de març de 1974, «Grândola, vila morena» foguèt cantada dins l'encastre d'un espectacle al Colisèu de Lisbona. Dins lo public èran de militars del MFA, que causiguèron la cançon coma un senhal de lançament de la Revolucion dels ulhets. Curiosament, per aquel espectacle la censura aviá proïbit l'interpretacion d'una cançons de Zeca, que «Venham mais cinco», «Menina dos olhos tristes», «A morte saiu à rua» e «Gastão era perfeito».
A Mièjanuèch e vint minutas da matin del 25 d'abril de 1974, «Grândola, vila morena» foguèt jogada dins lo programa independente Limite transmés per la Rádio Renascença. Èra lo senhal pel lançament definitiu e de biais simultanèu dins tote lo País s'organizèron l'avançada de las fòrças organizadas pel MFA. Lo primièr senhal, jogat près d'una ora e mièg anbans, a 22 oras e 55 minutas del 24 d'abril, foguèt la musica «E depois do adeus», cantada per Paulo de Carvalho, per Emissores Associados de Lisboa, ausible sonqu'en la capitala.
En febrièr de 2013, lo primièr ministre Pedro Passos Coelho quand s'exprimiá dins un debat amb lo deputats foguèt copat pel moviment "Que se lixe a troika! Queremos as nossas vidas!" cantant "Vila Morena" en protestacion contra las politicas economicas del seu govèrn e de la troïka. De jorns mai tard la quita musica foguèt cantada a Madrid a la Puerta del Sol, pel Movimiento 15-M pendent una manifestacion.
Ligams extèrnas
en linha
Cebreros
Cebreros es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Biefmorin
Biefmorin es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cepeda la Mora
Cepeda la Mora es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Miquèu de Truchet
Miquèu de Truchet - en Francés Michel de Truchet - (foguèt un escrivan provençau dau debut dau sègle XIX.
Mig-17
Lo Mig-17 (en rus Микоян и Гуревич МиГ-17) es una aeronau de caça sovietic qu'intrèt en servici en 1952 durant la Guèrra Freja. Venguèt l'aparelh principau dei fòrças aerianas dau Pacte de Varsòvia e 10,800 unitats foguèron produchs en URSS, en Polonha e en China. Participèt a la Guèrra de Vietnam ambé lo Mig-21 onte lei dos aparelhs venguèron una menaça seriosa per leis aeronaus estatsunidencas. A partir de la fin deis annadas 1960, foguèt pauc a pauc retirat per lo Pacte de Varsòvia. Pasmens, divèrsei país contunièron de l'utilizar e, en 2010, èra encara en servici dins certaneis armadas africanas e en Corèa dau Nòrd.
Joan Castanha
Joan Castanha, escais de Julian Brabo (en francés Julien Brabo; la Vabrelha, país d'Alès, 26 d'octobre de 1859 - Alès, 31 de genièr de 1938), foguèt un dels escrivans mai importants del país cevenòl de la fin del sègle XIX e de la debuta del XX. Fondèt lo jornal Cacalacà que n'èra lo director e un dels principals autors.
Biografia
Julian Brabo nasquèt en 1859 dins una familha modèsta del país d'Alès. Son paire Francés, qu'aviá pas que 27 ans quand nasquèt lo futur Joan Castanha, èra originari de Quesac (Losera) e èra davalat per far de pastre a la Vabrelha. Sa maire Victorina Ribòt, ela, èra originària de Malatavèrna. Julian aguèt un fraire Leon que se moriguèt quand aviá pas un an, e puèi una sòrre Angelina qualque temps mai tard. Lo paire aprèp èra vengut varlet de bòria e dintrèt mai tard dins las fabregas de fèrre del Tamarís qu'abandonèt per trabalhar finalament dins la Companhiá del Camin de fèrre P.-L.-M. Alara la familha partiguèt viure a Fontanas quand Julian aviá pas qu'un an. A sèt ans lo futur escrivan anèt estudiar a l'Escòla dels Fraires de la carrièira Taisson d'Alès ont l'instruccion èra gratuïta mas i demorèt pas gaire ja que l'estiu seguent la familha s'installava a sièis quilomètres de la capitala cevenòla, al vilatge de Sant Ilari de Bretmàs ont lo paire aviá un emplec novèl, pro ben pagat, e sa maire veniá gardiana d'un passatge de nivèl. left|thumb|200px|Illustracion del temps que Julian comencèt a trabalhar dins l'estampariá a Alès
Lo primièr mestièr: estampaire a Montpelhièr
Quand aviá 19 ans, aprèp aver començat a trabalhar quand èra adolescent dins una estampariá d'Alès, se n'anèt cercar de trabalh a Montpelhièr e venguèt tipograf en cò d'estampaires de la vila. Aqueste trabalh generèt un interès grand pels libres que menèt Julian Brabo a se cultivar d'un biais autodidacte. Del temps que demorèt a la vila clapassièra frequentèt de gents de teatre e arribèt a far de figuracion dins qualques òbras.
La guèrra en Tunisia
En novembre de 1880 partiguèt far l'armada e aprèp cinc meses dins una casèrna a Montelaimar foguèt mandat en Africa. Aquí participèt amb son regiment a l'ofensiva coloniala francesa per s'apoderar de Tunisia. Manquèt d'i morir quand una bala traversèt son quèpi e la man d'un camarada. Ailà participèt a l'ofensiva que permetèt l'ocupacion de Tabarka e patiguèt fòrça: coneguèt la fam, perdèt mai de setze quilos e vegèt de camaradas e mai son sargent morir. S'installèt puèi a Alès ont trabalhèt coma tipograf abans de dobrir una estampariá. Recebèt la Cigala d'Aquitània en 1881. Se maridèt lo 25 d'abril de 1885 amb Emelina Dumàs qu'èra una amiga d'enfància. Aguèron doas filhas Lina e Joana, que moriguèt quand èra pichòta e un dròlle, Albèrt, que venguèt pintor. Publiquèt la revista comica Cacalacà, a l'origina trimestrala puèi mesadièra, que pareguèt entre 1914 e 1933. Reviscolèt l'Escòla de la Tabò en 1923 que ne foguèt president e en 1931 venguèt majoral del Felibritge.
Chamartín
Chamartín es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Cisla
Cisla es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
La Colilla
La Colilla es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Flée (Sarthe)
Flée  es una comuna francesa administrada per lo departament de Sarta de la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Cillán
Cillán es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Balboa
thumb|right|Pèça d'un balboa.
Lo balboa es la moneda oficiala de Panamà. Creat en 1904 per remplaçar lo peso colombian, es en circulacion limitada sus lo territòri panamenc dempuei aquela data sota forma de pèças anant de 0,01 a 1 balboa. D'efiech, Panama utiliza principalament lo dolar estatsunidenc coma moneda e lo balboa, que sa valor es egala au dolar, a mai que mai un ròtle simbolic.
Loís Aubanel
Loís Aubanel (Nimes, 1759 – Nimes, 18 de novembre de 1842) foguèt un escrivan lengadocian dels sègles XVIII e XIX, oficièr puei jutge de patz a Nimes e l'autor de las Odes d'anacréon traduite en languedocien (1802). Segon Robèrt Lafont e Crestian Anatole auriá tanben fargat un diccionari e una gramatica en lengadocian qu'auriá cremats sus un emportament a la fin de sa vida.
Rosa (Arièja)
Rosa  (Rouze en francés) es una comuna foissenca, situada en Donasan dins lo departament d'Arièja e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Toponimia
La prononciacion es ['ruzɔ] o ['ruza]. Ni Dauzat nimai los Féniés donan pas d'explicas sus l'origina del nom.
Pulvérières
Pulvérières (Pulvérières en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
Anha
Anha (Agno en grafia mistralenca ; Aigne en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Lo gentilici es anhòl -òla, pl. los anhòls.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : « terroir d'Aignan », en 1284 [fòrma de segonda man], versus Anhanum en 1318, rector de Anhano en 1351, de Anhano en 1398, Aygnan en 1518, lieu d'Aigne en 1599, Aigne en 1643 e 1644, Ayne en 1747, Aigne en 1740-1760 e en 1770 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat (victime del diccionari topografic d'Eugène Thomas), Anha ven del nom de Santa Agnès ; segon Hamlin, Anha ven del gentilici latin Annius, amb lo sufixe -anum. Anha èra una proprietat galloromana. Lo nom a conegut un reculament d'accent.
Lo vocable de la glèisa es Sant Martin e non pas Santa Agnès.
Fòrmas probablament vengudas del diccionari topografic d'Eugène Thomas (1865) : - ''Eccl. S. Agnetis en 1101; Aigue en 1625; Aigne en 1649; Le même que Sanctus-Martinus ad Aigue, ad aquas, de inter aquis en 1213; Saint-Martin entre deux Aigues en 1529; Aignan'' en 1649. Vilatge consagrat a Santa Anhès.
Lachuscla
Las lachusclas o los eufòrbis (var. eufòrbias; leiterèrs )(Euphorbia L.) son de plantas dicotyledones del genre Euphorbia e de la familha de las Euforbiacèas. Possedisson d'inflorescéncias particularas nomenadas ciatas, particularitat que las lachusclas partejan sonque amb de genres vesins. Coma totas las Euphorbiaceae, son de plantas toxicas, que possedisson un latèx a vegada fòrça irritant. S'agís d'un genre fòrça polimòrf, possedissent d'espècias de tijas nudas e mai o mens primas e de fuèlhas normalament desvolopadas e de desvolopament rapid (sosgenre Esula e Chamaesyce); d'autras son, a l'opausat, succulentas, similara als cactus, amb de fuèlhas sovent fòrça redusidas e possedissent d'espinas poderoses o non (sosgenre Athymalus (ex Rhizanthium) e sosgenre Euphorbia). Son erbacèas o lignosas segon las espècias.
Selon Plini lo vielh, lo mot euphorbia vendriá d’euphorbium, lo nom donat pel rei e erudit Juba II de Mauretània, en l'onor de son mètge grèc Euphorbus, a la medecina facha a partir del latèx de l'espècia ara nomenada Euphorbia resinifera.
Descripcion e caracteristicas
esquèrra|vinheta|220x220px|Inflorescéncias d'eufòrbia characias. Existís unas 2 000 espècias d'eufòrbias, qu'unas son tropicalas e plan diferentas de las eufòrbias europèas per lor aspècte general; unas an quitament la forma de cactus. Lor principal punt comun es la produccion de latèx, liquid blanc que pareis al talh e qu'es fòrça toxic en rason de la preséncia de derivats d'estèrs de diterpèn (estèr de forbòl e de deoxiforbòl) avent d'activitats modulatriças de la proteïna kinasa C (PKC). Provòca d'irritacions de la pèl e es fòrça dangierós en cas de contacte mb los uèlhs. La toxicitat existís tanben per las granas, utilizadas autrecòps coma purgatiu.
Se reconeis sovent las eufòrbias a lors inflorescéncias verd jaunenca, o ciatas, dispausadas en ombelales, possedissent ni sepals ni petals. Cada inflorescéncia conten una flor feme de tres estils enrodadas de flors masclas d'una antèra, l'ensems dins una copa formada per doas bractèas portant quatre o cinq glandulas sovent banadas. La color de las glandulas, amb aquesta de las bractèas, dona la color du pseudanta, que se nomena de biais eronèu la « flor ». Lo fruch, pedicellat, es una capsula mai sovent redonda, lisa o granulosa.
La Souris Déglinguée
La Souris Déglinguée, o simplament LSD, es un grop de rock alternatiu francés fondat a Versalhas per Taï-Luc en 1976. L'orientacion musicala del grop es eclectica, segon las periòdas, faguèron de punk (Rock'n'roll vengeance) o de ska (Jeunesse de France, Beaucoup de libertés), mès de còps se son tanben sarrats de la pop (Vénales fiançailles), del rap o quitament del reggae dub (Princesses de la rue de Sabailand).
Lo cantaire de LSD, Taï-Luc, a son paire de soca vietnamiana. Fa referéncia a sas originas familialas orientalas e mai especificament indochinesas dins mantunas cançons (Brigitte B. Cambodgienne, En Indochine, Hong-kong).
Pargny
Pargny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Ebel Elektrik
Ebel Elektric es un grop rock psiquedelic breton fondat en decembre de 2016 per  Florian Ebel (cant e guitarra), ambe Basile Tuauden (bassa) e Germain Velut  (batariá). Son plan influençats per la scèna rock de las annadas 60 e 70 coma Pink Floyd, Led Zeppelin, Rory Gallagher, Soft Machine, Wishbone Ash etc.
En decembre de 2017, an participat au Suns Europe, lo concors eurovision de las lengas minoritàrias.
Tri Bleiz Die
vinheta|Tri Bleiz Die sus l'empont en 2016
Tri Bleiz Die (Tres Lops de Diu) es un grop punk rock breton actiu entre 1998 e 2006. An jogat un cop sus l'empont en 2016, puèi se son tornats formar en 2018. Es compausat de  	Stéphane Guérois (cant, guitarra, bombarda, flaüta), de Laurent Moulin (guitarra solò, Tin whistle, de Florian Herry (violon), de Pascal Bossis (bassa) e de Maxime Lorent (batariá).
Collado de Contreras
Collado de Contreras es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Estat latin de Constantinòble
thumb|right|Blason de l'Empèri Latin de Constantinòble.
L”Empèri Latin de Constantinòble (var. Empèri Latin e Estat latin de Constantinòble) es un estat latin fondat en 1204 après la presa de Constantinòble durant la Quatrena Crosada e desaparegut en 1261 après la reconquista de la capitala bizantina per l'Empèri de Nicèa. Sa fondacion èra liada ais ambicions personalas dei caps crosats, a la volontat per lei Crosats de crear en Orient de reiaumes fidèus a la Glèisa Catolica Romana e ais interès marchands de la Republica de Venècia dins la region. Pasmens, l'Empèri aguèt de dificultats per instaurar sa dominacion sus la region e demorèt sota la pression militara dei principats bizantins creats après l'afondrament de l'Empèri Bizantin. A partir de la fin deis ans 1230, foguèt reduch a la defensiva e lei Bizantins reconquistèron finalament Constantinòble en 1261.
Fondacion
thumb|right|Partiment de l'[[Empèri Bizantin après la Quatrena Crosada.]]
Après la presa de Constantinòble per lei soudats de la Quatrena Crosada lo 12 d'abriu de 1204, lei venceires decidèron de se partejar lo territòri bizantin segon un tractat conclut en març entre Crosats e Venecians. En particular, foguèt installat un patriarca catolic e un collègi constituït de sièis ecclesiastics e de sièis barons elegiguèt lo còmte Baudoïn VI d'Enaut coma emperaire.
L'unificacion deis Estats Latins de Grècia
Emperaire de 1204 a 1206, Baudoïn VI mau contentèt rapidament l'elèit grèc que foguèt exclucha dau poder. Aquò entraïnèt de revòutas e renforcèt lei principats bizantins d'Epira e de Nicèa. De mai, lei relacions se desgradèron tanben entre Crosats e Bulgars. Lo 14 d'abriu de 1205, Baudoïn VI foguèt ansin batut e capturat per lo tsar Kaloian (1196-1207) a la batalha d'Andrinòple.
Baudoïn moriguèt en captivitat e foguèt remplaçat per son fraire Enric I (1206-1216). Politic abil, lo sobeiran novèu aprofichèt leis atrocitats bulgaras per obtenir lo sostèn dei Grècs. Puei, formèt una aliança amb lei Turcs. Aquò li permetèt d'arrestar una ataca de Teodòr I Lascaris (1205-1222), emperaire de Nicèa e de se dirigir vèrs Grècia.
Entre 1207 e 1208, Kaloian foguèt assassinat e son successor batut a Filipolis en aost de 1208. Aquò li permetèt de sauvar lo Reiaume de Tessalonica que foguèt reconegut coma vassau de l'Empèri Latin en 1209. Ansin, Acaia e Atenas passèron tanben sota la senhoriá de Constantinòble car èran vassaus de Tessalonica.
Lo declin de l'Empèri Latin
Après la mòrt d'Enric I en 1216, sa sòrre Iolanda d'Enaut li succediguèt amb son marit Pèire II de Courtenay (1216-1219). Dins aquò, aqueu darrier organizèt son coronament a Roma e foguèt capturat per la flòta dau Despotat d'Epira avans d'arribar dins sa capitala. Moriguèt en captivitat e foguèt remplaçat per son fraire, Robèrt de Courtenau (1221-1228).
Busy
Busy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Estat latin de Constantinòble
Lo declin de l'Empèri Latin
En 1224, l'armada de Robèrt foguèt durament batuda per lei tropas de Nicèa menadas per Joan III Ducas (1222-1254). Aquela desfacha aguèt de consequéncias grèvas amb de pèrdas territòrialas importantas e la restauracion de l'independéncia deis estats latins de la region. Ansin, l'Empèri foguèt reduch a la region de Constantinòble. En parallèl, Epira conquistèt Tessalonica, egalament en 1224.
Busy
Geografia
Lo vilatge a situat entre Vorges-los-pins e Larnod, e a situat près del Doubs e de la Loga. Lo vilatge es distant d'aperaquí de Besançon.
Estat latin de Constantinòble
Lo declin de l'Empèri Latin
Per faciar aquela situacion malaisada, la noblesa fisèt lo poder en 1229 a Joan de Brienne que foguèt coronat coemperaire de Baudoïn II de Courtenay (1228-1261). Cap militar energic, Joan de Brienne resistiguèt, gràcias a una ajuda militara veneciana, a una coalicion gropant Bulgaria, Nicèa e Epira que menèt un sètge de Constantinòble de 1235-1236).
Busy
Geografia
Le village est situé entre Vorges-les-pins et Larnod, et il est situé à proximité du Doubs et de la Loue. Le village est distant d'environ 10 km de Besançon.
Estat latin de Constantinòble
La fin de l'Empèri
Après la mòrt de Joan de Brienne en 1237, divèrsei rivalitats minèron l'Empèri e la situacion generala evolucionèt a l'avantatge dei Bizantins de Nicèa. Aprofichant lei conflictes en Itàlia, l'emperaire Joan III Ducas concluguèt una aliança amb lo Sant Empèri Roman Germanic que permetèt ai Bizantins de metre la pression sus lei republicas marchandas italianas dirèctament dins la peninsula. Baudoïn II enregistrèt plusors succès defensius mai foguèt jamai en mesura de restaurar la poissança de l'Empèri.
Busy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo pòble traversat per una anciana via romaine. Antany La cultura de la vinha èra fòrça present, fins als atacs del phylloxéra, de contunh del absinthe abans la siá proïbicion en 1915. Es dins aquel pòble #que Jacques Martin #crear lo 1 comice agricòla del departament en 1886.
Le village traversé par une ancienne voie romaine. Jadis la culture de la vigne était très présente, jusqu'aux attaques du phylloxéra, puis de l'absinthe avant son interdiction en 1915. C'est dans ce village que Jacques Martin créa le 1 comice agricole du département en 1886.
Estat latin de Constantinòble
La fin de l'Empèri
De son caire, Baudoïn II assaièt de formar una coalicion amb Borgonha e Nàpols en li cedissent sei drechs feudaus sus Tessalonica e Acaia. Pasmens, lo projècte mau capitèt.
Cultura e organizacion
L'Empèri Latin assaièt formalament de mantenir lei tradicions de la cort imperiala bizantina. Pasmens, dins lei fachs, lei Crosats avián pas lei ressorsas necessàriasa un tal esfòrç. Introduguèron donc la feudalitat dins la region e laissèron lo contraròtle de l'economia ai Venecians. La cultura latina e la religion catolica foguèron impausadas amb un succès limitat maugrat l'expulsion deis evesques grècs ostils. En revènge, lo poder imperiau foguèt pas pron poderós per atacar lei privilègis dei monastèris ortodòxs que gardèron son autonòmia.
Châteauneuf-en-Thymerais
Châteauneuf-en-Thymerais es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Virus Ebola
Lo virüs Ebola es un virüs fòrça dangeirós per l'èsser uman e per leis autrei primates que fa partida de la familha dei Filovirus. Son nom vèn dau riu Ebola situada dins la vila de Yambuku (Republica Democratica de Còngo) onte foguèt identificat en 1976. Es a l'origina d'una fèbre emorragica fulminanta transmesa per divèrseis espècias de ratapenadas africanas ò per lo contacte ambé de primats ja contaminats. Diferentei formas de fèbre Ebola foguèron identificadas dempuei leis annadas 1970. Totei presentan de taus de mortalitat fòrça importants que van de 50 a 90% car existís ges de tractament. Cada epidemia de fèbre Ebola es donc l'objècte de mesuras fòrça importantas per limitar son desvolopament.
Collado del Mirón
Collado del Mirón es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Attray
Attray es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Alemands de Dobrogea
Los Alemands de Dobroja (Dobrogea en romanés) son una minoritat, uèi praticament desaparaguda, que visquèt en Dobrogea (Dobroja romanesa) entre 1840 e 1945.
Après 1945, un grop plan reduch d'Alemands (mens de 750) demorèt dins la region. Fins a 1989, capitèron de se manténer mas dempuèi la fin del regime de Ceaucescu, una partida d'aquela communautat a emigrat. La mitat dels membres d'aquesta communautat vivon ara a Constanța.
vinheta|Colonias alemandas de Dobrogea
Colonizacion
Los primièrs Alemands arribèron dins la region en 1840. Venián de Bessarabia, en majoritat, e s'installèron dins la region entre 1841 e 1856 per de rasons economicas.
Dobrogea foguèt restacada a Romania en 1878. Una partida dels Turcs e dels musulmans que poblavan la region emigrèron e lo govèrn romanés fa, tornarmai, apèl a d'immigrants. I aguèt alara doas ondadas suplementàrias d'immigracion: 1873-1883 e 1890-1892.
Segonda Guèrra mondiala e anequeliment de la minoritat
L'anequeliment d'aquesta minoritat es deguda a mai d'un factor:
- volontat de Hitler de repatriar aqueles Alemands (accòrdi signat lo 20 d'octobre de 1940). 16 000 Alemands de Dobrogea foguèron desplaçats en Polonha e Checoslovaquia per colonizar de novèlas regions.
Un pauc mai de 1 000 escapèron a aquesta migracion forçada. 3 000 foguèron repatriats en 1945.
- La deportacion en URSS pels Sovietics de nombroses Alemands ( de consultar: deportacion dels Allemands de Romania en URSS) en 1945. Los darrièrs Alemands de Dobrogea foguèron deportats en URSS o emigrèron dins los países occidentals.
- 1 500 (10%) foguèron tuats pendent la guèrra.
Situacion presenta
Un centre cultural situat dins l'anciana escòla evangelica (carrièra Sarmizegetusa, a Constanța) existís encara.
I aviá 197 Alemands en 2002 a Constanța.
Constanzana
Constanzana es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Tetraïdrocannabinòl
vinheta|tetraïdrocannabinòl vinheta|cannabidiòl Lo Δ-9-tetraïdrocannabinòl, mai comunament nomenat THC, es lo canabinoïde mai abondant e mai present dins la planta de cannabis. Lo tetraïdrocannabinòl possedís de proprietats psicotropica sul psiquisme modificant lo ritme cerebral, possedís tanben de vertuts antiinflamatòrias e antimetastaticas.
Foguèt isolat en 1964 pel professor Raphael Mechoulam e Yechiel Gaoni de l'institut Weizmann de Rehovot, en Israèl.
Lo dronabinòl es lo nom del THC sintetic, es comercializat jol nom de Marinol.
Farmacologia
Es una molecula fragila, objècte d'un debat al subjècte de son apartenéncia als alcaloïdes, a causa de l'abséncia d'atòm d'azòt dins la molecula. Poiriá donc èsser considerat coma un pseudoalcaloïde. Foguèt descobèrt pel doctor C. Piller, termolabil e oxidable, s'isomerisant aisidament en dèlta-8-THC (leugièrament mens actiu), o se transformant en cannabinòl (fèblament psicoactiu e antiinflammatòri) o en cannabidiòl (psicotropiá de confirmar e antiinflamatòria, antiespasmodica).
Ten una idrosolubilitat nula mas una bona solubilitat dins gaireben totes los solvants organics coma l'etanòl o l'exana coma las matèrias grassas coma los òlis o lo burre. Es una molecula plan liposolubla que passa la barrièra ematoencefalica e s'acumula dins las grassas. Sa preséncia se pòt constatar dins l'organisme unes jorns e veire unas setmanas après ingestion o consomacion pendent de tèsts salivaris e la psicotopiá poiriá tornar fins a regime agissent sus las grassas comença.
Lo tetraïdrocannabinòl se fixa subretot sul receptor CB1.
Existís tanben de formas sinteticas del THC coma Marinol, Sativex o d'analògs (moleculas pròchas) coma lo nabilòn. Aquestes produchs farmaceutics son mai sovent pauc psicoactius. Es aprobat sempre mai de farmacopèas (DAB, USP…) per diferenras indicacions, coma los trebles de l'apetís, unes glaucòmas, sedacion, tractament de las dolors cronicas (ex: complicacions ligadas al trebles de l'immunitat). Es subretot utilizat contra los vomits e las nausèas pels pacients tocats de càncer per mermar los efièchs secondaris de la quimioterapia. Es tanben utilizat per aumentar l'apetís pels malauts tocats pel SIDA.
Es pas comercializat en França. Es disponible en França passant per un centre antidolor, per tractar de dolors resistent a d'autres medicaments.
Sa mièjavida es de 19 oras e son eliminacion se fa per vias renala e fecala.
THC e càncer
Un estudi de 2000 (portant sus dos grops de set e sièis mirgas respectivament) suggerís que lo THC poiriá aver un efièch inibitor sus la responsa imunitària dels linfocits T sus las cellulas tumoralas, pasmens las conclusons de l'article sus l'efièch potencialament agravant de l'evolucion de las cellulas tumoralas semblan pas corroboradas per d'estudis ulteriors.
Proprietats antitumoralas
Segon d'estudis, permetrián en efièch de reduire la tamlha de las tumors cancerosas (autofagia).
Proprietats analgesicas
Medicalament, lo THC ten de proprietats analgesicas e terapeuticas, sens efièches segondaris a tèrme mejan. Es sovent prescrit sota forma de tintura maire de cambe. En Soïssa, es mai sovent lo Sativex (pulverizator bucal) qu'es prescrit malgrat son cost naut: 646,60 CHF le 9 d'agost de 2014 a Genèva per una bòstia de 3 pulverizators bucals de 10 ml cadun, permetent una 72 pulverizacions bucalas amb un maxim de 12 per jorn. En França, lo Sativex obtenguèt son Autorizacion de Mesa sul Mercat (AMM) en genièr de 2014, es pas encara pas comercializat.
Dosatge, impacte del biais de consomar e estocatge
La dòsi activa e plan fòrça variabla segon l'individú e segon lo biais de consomar.
Coma s'oxida rapidament, la conservacion del cannabis jos forma d'èrba obliga a un secatge complet e meninós. La resina es mai establa que lo THC es mai aparat de l'oxigèn e de l'umiditat a causa de son estructura densa.
Circ glaciari
Un circ glaciari o ola glaciària es una depression de forma semicirculara, enrodada de parets penjaludas, que se tròba en montanha, e qu'es o es estada ocupada per bacin d’alimentacion glaciari.
Plastic Bertrand
thumb|Roger Jouret incarna « Plastic Bertrand »
Plastic Bertrand es un cantaire francés de Belgica aparegut en 1977 au moment de la mòda punk e devengut celèbre capvath lo Monde entièr d'èstre lo primièr a aver un tube punk en francés : Ça plane pour moi (n°1 en França au debut de l'annada de 1978).
Biografia
Cal saber que Ça plane pour moi es en realitat eissit d'una soscadissa de Bert Bertrand (un journaliste rock bèlga) en 1977 pendent la mòda punk venguda d'Anglatèrra (The Clash, Sex Pistols), que sentiguèt lo potencial qu'i aviá d'obrir aquesta moda al mercat francés. Aital, demandèt a un amic productor, Lou Deprijck, d'enregistrar lèu-lèu la primièra cançon punk francesa de l'istòria. Tre lo lendoman, Lou Deprijck n'aviá fait una maqueta, còp-sèc enregistrada. Las paraulas foguèron escriutas per Yvan Lacomblez, que pel títol s'èra directament inspirat de Tu me fais planer, una cançon de Michel Delpech. E aital, per n'assegurar la promocion, lo Roger Jouret foguèt causit per son perfil punk.
Lo succès de Ça plane pour moi foguèt colossal : n°1 en França, classat dins fòrça païses quitament pas francofòns (Estats Units tanben)... Es aital que Roger Jouret « Plastic Bertrand » es còp-sèc devengut « lo primièr cantaire punk francés de l'istòria » ! en seguida de la capitada de la cançon, Roger Jouret continuèt fin finala de sortir disques, tostemps ambe l'escais de PLastic Bertrand, çaquelà en cambiar d'estili, de'n primièr en se virar cap a la new wave (Tout petit la planète, Major Tom) puèi cap a una pop francesa mai commerciala (Hula Hoop, Sentimentale moi).
Pr'quò sa carrièra artistica patissèt lèu-lèu del fait que s'es sabut qu'èra pas lo cantaire vertadièr de Ça plane pour moi. En mai d'aquò, s'es sabut que la finalitat del projècte Plastic Bertrand èra mai de capitalisar sus la mòda punk qu'una emanacion eissida d'una motivacion artistica vertadièra, piri qu'aquò, en contradiccion complèta ambe lo niilisme de l'esperit punk. Aital, lo succès de Plastic Bertrand foguèt autan espectacular qu'efemèr pr'amor del discredit artistic de Roger Jouret, vist coma una paura palhassa pel mitan rock, un impostor malonèst per d'autres.
Çaquelà, abstraccion faita de la galejada Plastic Bertrand, demòra çampar la qualitat artistica de las composicions, que s'agisca de Ça plane pour moi, que l'originalitat es indeniabla (una cagada auriá pas avut una tala capitada), o dels títols new wave Tout petit la planète e Major Tom (adaptacion francesa de la version alemanda de Peter Schilling), de plan bona factura tanben.
Goueled-Goulen
Goueled-Goulen en breton ( Basse-Goulaine en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Donjimeno
Donjimeno es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Crespos
Crespos es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Grandchamp (Sarthe)
Grandchamp  es una comuna francesa administrada per lo departament de Sarta de la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Cuevas del Valle
Cuevas del Valle es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Savarat
Savarat (Sabarat en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Agonés
Agonés (Agounés en grafia mistralenca Agonès en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Agonés ven del nom latin d'òme Aco, Aconis, amb lo sufixe -ensis ; segon Hamlin, Agonés es un derivat de l'ancian nom de la localitat vesina [despareguda, ara lo luòc de Saint-Micisse = Sant Vincencian], amb lo sufixe adjectival latin -ensem; las fòrmas ancianas del nom d'aquela aglomeracion son nemore vocato de Agone, montem seu podium de Monte Agone sive S. Vincentiani, in parrochia S. Vincenciani de Monte Agone, et in parrochia S. Saturnini de Agonesio en 1288. La vigariá carolingiana foguèt fondada a l'entorn del luòc d'Agone [situat a quauques km al nòrd-èst d'Agonés, sus un puòg], puòi la creissença del vilatge d'Agonés atirèt lo nom [e las foncions] de la vigariá. Joan Pèire Chambon compara aquel exemple de dualitat a lo d'Issarlés (Revue de Linguistique romane 63, p. 62 e n. 36, 1999). Agon(e) vendriá del nom gallic d'òme Aco o germanic Aco, Aggus, emplegat sense sufixe. Hamlin fornís una autra possibilitat, l'alteracion del gallic acaunum, agaunum (Dottin, p. 224). Per Agonés o puslèu, implicitament, per Agon(e), Delamarre dona l'etime aconā, las proprietats d'Acō, o d'Accō o d'Acū [contradiccions dins lo libre]. Las fòrmas ancianas fan preferir la derivacion neutra singulara a la derivacion neutra plurala : substituir doncas *aconon a aconā.
Saint Micisse
Las fòrmas ancianas son : prior S. Vincenciani en 1230, priorem S. Vincentiani en 1232,  rectoris ecclesie S. Vincenciani en 1240, prior S. Vincensani en 1242, ecclesie S. Vincenciani en 1273, montem seu podium de Monte Agone sive S. Vincentiani, parrochia S. Vincenciani de Monte Agone en 1288, prioris ecclesie S. Vincentiani en 1295, prior S. Vincenciani en 1331, 1392, S. Vincentiani en 1529, 1536, 1550, sainct Vicissan en 1554, Saint-Vicissan en 1561-62, 1644, eglise de St Vincentian en 1668-9, St-Mécisse en 1922 (un exemple medieval del nom d'òme Vincencian es atestat dins la comuna confrontanta de Sent Bausèli : cum orto Vincenciani, cum honore Vincenciani en 1279). La prononciacion de la consonanta iniciala V- del nom de sant se mudèt regularament en B-, puòi B- se nasalizèt al contacte de la finala de Sam (= Sant). L'evolucion supausa tanben un reculament d'accent, banal dins la region : *Sant Vi(n)ciçan > *Sant Viciça. La fòrma grafica es benlèu *Sant Meciça o *Sant Miciça. Lo nom ancian del vilatge *Agon sembla d'aver passat a *Montagon.
Istòria
A l'epòca carolingiana, se fondèt una vigariá sul puòg d'Agone, ara Saint-Micisse (en francés). Coma per les Issarteaux, capitala primitiva d'una vigariá, situada dins la comuna actuala del Lac d'Issarlés e domèni fiscal atribuït al viguièr, e Issarlés (vicaria Issartellensis) que la remplacèt dins sas foncions, Agonés[, gràcias a un site mai comòde,] venguèt la residéncia efectiva de la vigariá e de sas foncions administrativas ; lo sufixe -ensem s'aplica a un territòri. Mas amb la feodalitat las vigariás perdèron pauc a pauc tota realitat a partir dels sègles X e XI e Agonés perdèt tota importància, autra qu'onorifica.
Version mistralenca
Anas-vous-en en Agounés, Pan e peros ié troubarés:
Botulisme
Lo botulisme es una malautiá paralitica rara fòrça grèva entraïnada per una neurotoxina bacteriana, dicha toxina botulica ò botulina, producha per diferenteis espècias de bactèris anaerobia dau genre Clostridium que la principala es Clostridium botulinum. La malautiá foguèt identificada en 1822 per Justinus Kerner e lo bactèri Clostridium botulinum en 1895 per Émile-Pierre van Ermengem. Lo botulisme uman es magerament associat a tres toxinas dichas tipe A, B e E. Son mecanisme d'accion es una inibicion de la liberacion d'acetilcholina ai joncions entre lei muscles e lei neurònas entraïnant un blocatge de la transmission neuromusculara e una paralisia respiratòria e locomotritz.
La toxina botulica es la toxina pus poderosa coneguda dins l'environament naturau. Pasmens, resistís mau a la calor ò a una exposicion prolongada a l'oxigèn. Ansin, l'intoxicacion a generalament luòc ambé l'ingestion d'aliments plaçats sensa precaucion dins un bocau de veire ò dins una boita de conserva. Lo vector principau dau botulisme uman serà donc la consomacion de boitas de conserva contaminada manjadas frejas ò pas pron rescaufadas.
Tres formas diferentas de botulisme uman existisson : Totei lei formas pòdon entraïnar la mòrt dau malaut e necessitan un tractament d'urgéncia per eliminar la fònt de contaminacion (aliments dins l'intestin, eliminacion de la plaga...), ajudar la respiracion dau malaut e neutralizar la toxina (generalament amb una antitoxina). Lo tractament e la convalescéncia duran generalament unei setmanas ò mes. Pasmens, dempuei leis annadas 1950, lo taus de mortalitat a demenit de 50% a 8%. En parallèl dau suenh dei malauts, es tanben necessari d'enquistar sus l'origina de la malautiá, especialament dins lo cas d'una origina alimentara, per empachar ò limitar la contaminacion d'autreis individús.
Nevièr
Un Nevièr es una acomolacion de nèu que se forma en montanha, e que pòt perdurar l'estiu. A la diferéncia d'un glacièr, lo nevièr es una formacion temporària e non pas permanenta a l'escala umana. Es constituït d'un tipe de nèu jova e granulara, qu'es estada per part fonduda, puèi tornar gelada e compactada, e que precedís a la formacion de glaç. La densitat minimun de la nèu dins un nevièr es de 500 kg/m³. Aquel tipe de nèu es associada a la formacion dels glacièrs a travèrs del processus de nivacion. Un nevièr que subreviu una sason entièra d'ablacion es apelat firn, una formacion a l'encòp pus vièlha e pus densa. Amb lo temps, lo firn vendrà lo glaç glaciari compactat que forma los glacièrs. La formacion d'un glacièr pòt préner entre de jorns e d'annadas en foncion dels factors de gel e de fonda.
Flores de Ávila
Flores de Ávila es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sant Amador
Sant Amador (Saint-Amadou en francés) es una comuna occitana situada dins lo departament d'Arièja e la region d'.
Diego del Carpio
Diego del Carpio es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Palai de Constança
thumb|right|200px|Representacion medievau de Sant Palai dens la [[Catedrau de Constança]] Sant Palai qu'ei lo sant patron de la vila de Constança en Alemanha martirizat, segon la legenda, en Panònia au sègle III durant la persecucion de l'emperaire roman Numerian. Que pareish un sant de las catacombas imaginari, considerat en Ístria com martir autanlèu lo sègle V o VI e dens lo sud d'Alemanha autanlèu lo sègle IX.
Espinosa de los Caballeros
Espinosa de los Caballeros es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Arribèra
L'arribèra (var. ribièira, ribièra) o plana alluviau (var. plana alluviala) qu'ei lo terren deu relhèu planèr situat au bòrd d'un cors d'aiga. Que's caracteriza per ua superfícia topografica plana dab penents febles, sustot au ras deus lièits màger e minor. Que's situa tostemps a baisha altitud e qu'ei donc dominada peus relhèus deu son bacin idrografic. Qu'ei constituida per alluvions (sediments en generau ancians, inclusent diferentas brigalhas e materiaus) depausadas durant los aigats. Qu'apartien teoricament a la zona inondabla d'un cors d'aiga mes las arribas hèitas per l'òmi qu'arredusen sovent las possibilitats d'inondacion. Los arrius que i son en generau sinuós e rics en meandres, dab ecotons importants. Los lors sòus que son generaument rics e ben adaigats e donc biologicament hèra productius; qu'an atirat nombrosas populacions de neuridors e d'agricultors e que son l'emplaçament d'un sarròt de vilas a maugrat lo risc d'inondacion.
Isolacion termica
vinheta|Isolacion termica realizada per l'exterior per limitar los [[pont termic.]] L’isolacion termica designa l'ensemble de las tecnicas realizadas per limitar los transferiments de calor entre un mitan caud e un mitan freg. L'isolacion termic es utilizada dins fòrça domènis incluissent per exemple: lo bastit (manten d'una temperatura de confòrt a l'interior d'un bastit en depensant lo minim d'energia), l'industria, l'automobila, la cadena del freg, la cosina e lo textil (sus tèrra, dins l'espaci, sota mar ...)
Escambis de calor
Un escambi de calor se realiza entre dos mitans del moment qu'existís una diferéncia de temperatura entre aquestes dos mitans e tan mai que l'escart de temperatura es important. La calor se propaga del mitan caud cap al mitan freg per l’intermediari de la conduccion, del rai de calor, de la conveccion o per l'accion simultanèa d'un o mai d'aquestes fenomèns.
La tòca de l'isolacion termica es de reduire, veire suprimir, los escambis termics entre dos còrs de temperaturas diferentas. Pòt aver per tòca de gardar la calor presenta a l’interior d'un ostal, o gardar lo freg dins un refrigerator. Aquò passa per l'interposicion d'un material isolant entre lo mitan caud e lo mitan freg. Aqueste material mai sovent nomenat « isolant termic » pòt èsser una simpla sisa d'aire sec, veire lo vuèit d'aire entre aquestes dos mitans.
Bastit
La luta contra lo degalh d’energia passa per l’isolacion termica del bastit (interior o exterior), que siá caufada o refregida. En França, e dins fòrça païses, fa l’objècte de reglamentacions. En França, l’isolacion dels lotjaments novèls es obligatòri mas es tanben un mejan eficaç de reduire las despensas de caufatge e de climatizacion tot melhorant lo confòrt. Es encortjada pels poders publics pels biais d'ajudas financièras, o de nòrmas ,.
Expertisa termica
esquèrra|vinheta|Indici DPE d'un bastit en França. Una expertisa termica indica la qualitat d'isolacion d'un ostal. Permet tanben de jutjar quinas solucions son mai adaptadas per melhorar las performanças energeticas e quina es la rendabilitat tocada per aquestes cambiaments.
Isolacion de las canalizacions
vinheta|Exemple de capa de lana de ròca. Las tudelariás d’aiga cauda devon èsser isoladas per mesura d’economia e aquestas d'aiga freja per evitar la condensacion e la formacion de givre o de glaç. Los escolaments (gotèras, dogats) devon pas èsser obliats. Pels tudèls de fèble diamètre (10 a 30 mm), existís d'estugs cilindrics en mossa de pausar sus de canalizacions en plaça. L'isolacion de tudèl de diamètre pichon se deu far amb un material performant, que senon aquò poiriá menar, paradoxalament, a aumentar las pèrdas del fach de la mai granda superfícia en contacte amb l'exterior.
Los robinets e autres accessòris pòdon èsser emborrassadas dins de la lanas isolanta mantenguda per un film prim de polietilèn e del riban adesiu.
Los regards exteriors abrigant de tampas devon èsser isolats amb de polistirèn expansat se son pas pro enterrats.
Rimaia
thumb|right|Una rimaia ben vesedoira (Schnapfenspitze, [[Àustria)]] Una rimaia es una crebassa situada a la part superiora d'un glacièr entre lo glaç en movement e l'environament immobil (en general ròca, glaç, o nèu dura).
Langrolay-sur-Rance
Langrolàe en galò; Langorlae en breton ( Langrolay-sur-Rance en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Rimaia
Se forma amb l'avançada del glacièr que, del fait de la gravetat, s'alunha de sa basa immobila.
Parvillers-le-Quesnoy
Parvillers-le-Quesnoy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Andigné
Andigné es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ar Forest-Fouenant
Ar Forest-Fouenant en breton ( La Forêt-Fouesnant en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Matmatah (rock francés)
vinheta|Matmatah sus l'empont en 2005
Matmatah es un grop rock francés Breton fòrça popular en França, fondat en 1995, desseparat en 2008, e que son tornats formar en 2016. A la debuta, t'èra format de Tristan « Stan » Nihouarn (guitarra, Oud, flaüta), de Cédric « Sammy » Floc'h (guitarra), de Jean-François « Fañch » Paillard, de Éric Digaire (bassa). Lo nom, Matmatah, es tirat de lo de la ciutat de Matmata au Magrèb ont Tristan Nihouarn passava sas vacanças quand èra mainatge.
Musicalament, son influençats a l'encòp per la musica tradicionala bretona (Les moutons) e pel rock e lo hard rock de las annadas 60 e 70. En 1997, lor cançon Lambé an dro comença d'èstre populara capvath Bretanha. En 1998, Lambé an dro sortís en single capvath França tota e deveng l'un dels tubes màgers de l'annada. En seguida, an un segond tube ambe Emma, autre tròç tirat de lor primièr album La Ouache. T'an sortit en tot cinq albums.
Fresnedilla
Fresnedilla es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Glaciologia
Es una sciéncia de la Tèrra interdisciplinari qu'inclutz: geofisica, geologia, geografia fisica, geomorfologia, climatologia, meteorologia, idrologia, biologia, e ecologia. L'impacte dels glacièrs sus las populacions umanas inclutz tanben los domenis de la geografia umana e de l'antropologia. La descobèrta d'aiga jos forma de glaç sus la Luna, Mart e Euròpa i apond una composanta extraterrèstra, l'"astroglaciologia".
Ecò dau Bosqueton
L'Ecò dau Bosqueton foguèt una revista facha pels felibres occitans qu'èran partits al front durant la Primièra Guèrra Mondiala.