cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Euripides
Lenga
Sa lenga e son estil son pas fondamentalament diferents d'aquestes d'Esquil o de Sofòcles. Utiliza de mètres poetics, un vocabulari rare, una sintaxi complèxe e de figuras d'estil, trachs totes destinats a l'obtencion d'un estil naut. Pasmens, sos ritmes an quicòm de mai liure e natural qu'aquestes de sos predecessors, e lo vocabulari foguèt alargat per permetre de subtilitats intellectualas e psicologics.
Musica
Euripides èra tanben un grand poèta liric. Dins sa Medèa (v. 824 et seg.), per exemple, compausa per sa ciutat lo mai nòble de sos elògis. Sas competéncias en matèria de lirisme son pasmens pas cofinadas e de poèmas isolats : « Una pèça d'Euripides es un tot musical [...] una musica fa resson a una precedenta, en mèsme temps que n'anóncia una autra. ». Per d'unes, las partidas liricas semblan sovent desligadas de l'accion, mas aqueste punt fa encara l'objècte de debats dins lo mond universitari.
Euripides es lo sol dels tres « grands tragics » que se pòsca atribuir, amb una cèrta versemblança, una òbra musicala. Un extrach de son Orestes (v. 338-344), inscrich sus papir, datariá de -200, o « sonque » 200 ans après sa mòrt. Alara, prennt en compte de l'academisme de l’Atenas d'alara, sembla plausible que ne siá lo compositor. La quita musica es un cromatisme d'una granda puretat sonora (la, sol♯, si, si, la♯, la) çò que la fa mai agradabla d'escochar que las autres productions musicalas conservadas de l'Antiquitat. Mai l'usatge d'aqueste cromatisme es caracteristic d’Euripides, se se'n crei las pauca fonts qu'avèm sul subjècte.
Una autra « composicion » d’Euripides extracha d’Ifigenia a Aulis demora, mas l'atribucion es aqueste còp fòrça mai incertana e la musica (un simple acompanhament de lira) d'un ben mendre interés.
Anglure-sous-Dun
Anglure-sous-Dun es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Anglure-Jos-Dun fa partida del Brionnais.
Anglure-sous-Dun fait partie du Brionnais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Prouvy
Prouvy es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Crilhon
Crilhon (en francés Crillon e Crillon-le-Brave dempuèi 1927) es una comuna provençala situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Istòria
En 1784, Crillon, una comuna de Picardia, pren son nom actual per decision de François Félix Berton des Balbes (1758-1820), alara comte de Crilhon.
Lista dels primièrs ministres de Bulgaria
thumb|250px|Blason de Bulgaria. Lo primièr ministre es lo cap de govèrn de Bulgaria. Vaquí la lista dels primièrs ministres del país de 1879 fins a uèi.
La Ferté-Bernard
La Ferté-Bernard es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Extremadura (Portugal)
Extremadura (en portugués Estremadura) es una region istorica de Portugal, al centre-oèst del país. Sa vila principala es Lisbona.
Prisches
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Prisches Se situa en lo sud-es del departament del Nòrd (Enaut) en plena cœur del Parc natural regional del Avesnois. Lo Avesnois a conegut per las siás pradas, lo sieu bocage e lo sieu relief un pauc vallonné en la siá part sud-es (començament dels contreforts dels Ardennes), dicha "pichona Soïssa del Nòrd".
En fach, Priches facha part administrativement de la Avesnois, istoricament del Enaut e los sieus païsatges remembran la Thiérache.
La municipalitat se tròba a 93 km de Lille (Prefectura del Nòrd), a 119 km de Rems, a 122 km de Brusselles (B), a 43 km de Valencianas, a 59 km de Mos (B), a 68 km de Charleroi, a 33 km de Maubeuge, a 26 km de Fourmies, a 13 km de Avesnes-sus-Helpe (Jos-Prefectura), a 8 km de Maroilles e de 6 km de Cartignies.
Prisches Se tròba a 20 km de la Belgica e jouxte lo Departament de l'Aisne.
Prisches se situe dans le sud-est du département du Nord (Hainaut) en plein cœur du Parc naturel régional de l'Avesnois. L'Avesnois est connu pour ses prairies, son bocage et son relief un peu vallonné dans sa partie sud-est (début des contreforts des Ardennes), dite "petite Suisse du Nord".
La commune se trouve à 93 km de Lille (Préfecture du Nord), à 119 km de Reims, à 122 km de Bruxelles (B), à 43 km de Valenciennes, à 59 km de Mons (B), à 68 km de Charleroi, à 33 km de Maubeuge, à 26 km de Fourmies, à 13 km d'Avesnes-sur-Helpe (Sous-Préfecture), à 8 km de Maroilles et de 6 km de Cartignies.
Prisches se trouve à 20 km de la Belgique et jouxte le Département de l'Aisne.
Istòria
thumb|left|La capèla La nòstra-Madama de Prisches de la [[Glèisa vièlha-catolica]].
thumb|left|La chapelle Notre-Dame de Prisches de l'[[Église vieille-catholique]].
Wikipèdia en armèni
La Wikipèdia en armèni (Վիքիպեդիա) es la version en lenga armènia de l’enciclopèdia en linha Wikipèdia. Foguèt fondada en febrièr de 2005.
Vòl US Airways 1549
Lo 15 de genièr de 2009, un Airbus A320 efectuant lo vòl US Airways 1549 es victima d'una collision aviària seguida d'una pana dels dos motors al dessús de la vila de Nòva York, als Estats Units d'America. L'avion de la companhiá estatsunidenca US Airways, pilotat per Chesley Sullenberger e son copilòt Jeffrey Skiles, percutís una companhiá d'aucas del Canadà pauc après son envòl de l'aeropòrt LaGuardia de Nòva York. Lo comandant de bòrd Sullenberger perven a far amarar son avion sul flume Hudson, en fàcia de Manhattan e Weehawken, après cinc minutas e uèch segondas de vòl.
Los 155 personas a bòrd son secorrits per de batèls a proximitat e l'accident fa pas de victimas. Aqueste amaratge deven alara conegut jol nom de, e un membre del Conselh Nacional de la Seguretat dels Transpòrts (NTSB) estatsunidenc lo descriguèt coma. Lo NTSB foragetèt l'idèa que lo pilòt auriá pogut evitar d'amarar en tornant a LaGuardia o en se desviant cap a l'aeropòrt vesin de Teterbero, dins la Nòva Jersei.
Los pilòts e agents de bòrd del vòl recebèron de nombrosas onors atal que de prèmis e distincions, dont especialament una medalha de l'associacion dels pilòts e dels navigators aerians (GAPAN), en reconeissença de lor.
Dakar
Ndakaaru (en wolòf), mai coneguda internacionalament per son nom francés Dakar, es la capitala e la vila mai importanta de Senegal. Es situada dins la peninsula de Cap Verd sus la còsta atlantica, çò que fa d'ela la vila mai occidentala de l'Africa continentala. Sa populacion èra estimada a 3,215,255 abitants en 2011 per una superfícia totala de 82,38 km². La vila es devesida en 19 comunas d'arrondiments.
Vòl US Airways 1549
Avion e equipatge
Al moment de l'accident, aviá enregistrat, totalizant de vòl. La darrièra (efectuada totas las  de vòl) foguèt efectuada lo 6 de decembre de 2008 e la darrièra  (inspeccion anuala complèta) lo 19 d'abril de 2008.
Dakar
Organizacion territoriala
thumb|250px|Ostal de vila (phot. [[François-Edmond Fortier, cap a 1920)]] thumb|right|250px|Las 19 Comunas d'arrondiment de Dakar
Dakar es lo capluòc del departament de Dakar e la capitala de la region de Dakar.
Vòl US Airways 1549
Avion e equipatge
Lo comandant de bòrd Chesley B. Sullenberger, 57 ans, es un ancian pilòt de caça vengut pilòt de linha dempuèi sa partença de l'US Air Force en 1980. Al moment de l'accident, aviá enregistrat de vòl, dont  sus Airbus A320. Èra tanben pilòt de planaire e expèrt en seguretat aeriana.
Dakar
Organizacion territoriala
De mai en mai poblada, la vila foguèt descopada en 19 comunas d'arrondiment en 1996 que son : La pus estenduda es Yoff, al nòrd, mas es a Dakar-Plateau, dins la poncha sud, que se concentran l'activitat economica e la pus granda part de las institucions. Las mai toristicas son Ngor suc la pointe des Almadies a l'oèst e mai que mai Gorée a l'èst.
Ligam extèrne
thumb|230px|left|La vila de Dakar.
Vòl US Airways 1549
Avion e equipatge
L'oficièr pilòt de linha Jeffrey Skiles, 49 ans, aviá acumulat de vòl dont  sus A320, mas èra sa primièra afectacion coma pilòt a las comandas sus l'avion. En efièch, aviá efectuat sa verificacion en linha sus Airbus A320, que correspond a l'examèn final dels pilòts de linha (tèst de competéncia) après la formacion dins una companhiá aeriana, lo 8 de genièr de 2009, siá una setmana abans l'accident.
En mai dels dos pilòts, i aviá tres agents de bòrd : Donna Dent, Doreen Welsh, e Sheila Dail.
Problematica aviària
Dins son rapòrt final sus l'accident, lo Conselh Nacional de la Seguretat dels Transpòrts estatsunidenc indica qu', e que. vinheta|Vista de las paletas d'un [[turboreactor Pratt & Whitney JT8D après l'impacte d'un aucèl.]] De mai, segon d'estatisticas de la Direccion Generala de l'Aviacion Civila (DGAC), lo nombre total de trucadas amb d'animals salvatges en França es passat de 3,567 sul periòde 1997-2006, a 5,958 sul periòde 2007-2016, siá una aumentacion de mai de 67%. Çaquelà, sul periòde 2007-2016, solas environ 8% d'aquestas trucadas foguèron jutjadas seriosas contra mai de 12% sul periòde precedent. Parallèlament, lo trafic aerian a considerablament aumentat sul periòde 1997-2019, passant d'environ 81 milions de passatgièrs anuals en França en 1997, a près de 180 milions en 2019. Als Estats Units, segon las donadas de l'Administracion Federala de l'Aviacion (FAA), lo nombre de trucadas amb d'animals salvatges es passat de senhalats en 1990, a mai de 16,000 en 2018, siá una aumentacion de mai de 9% per rapòrt a l'annada precedenta. En 2009, lo nombre de cases de trucadas senhaladas èra de 9,508, siá mai de 40% de mens qu'en 2018, mas lo nombre de trucadas jutjadas seriosas e avent engendrats de damatges importants a diminuït, passant de 6,36% de las trucadas en 2009 a 4,35% en 2018.
Enfin, segon aquestas meteissas donnadas, 4,253 colisions amb d'aucèls foguèron recensadas dins la region de Nòva York entre 1990 e 2008. Environ 5% d'aquestas trucadas se son produchas a d'altituds compresas entre 2,200 e (670 e ), e la màger part d'entre elas se son produchas pendent lo periòde de migracion d'automne, entre agost et octòbre. En 2018, 505 trucadas se son produchas a l'entorn dels aeropòrts John-F.-Kennedy, LaGuardia e Newark-Liberty a Nòva York, mas segon Laura Francoeur, la biologista en cap de la fauna de l'autoritat portuària de Nòva York e Nòva Jersei,.
Envòl e impacte amb los aucèls
vinheta|esquèrra|redresse|Mapa de la procedura de partença de la pista 4 de l'[[aeropòrt LaGuardia de Nòva York.]] Lo 15 de genièr de 2009, lo vòl US Airways 1549 amb l'indicatiu d'apèl es programat per una partença de l'aeropòrt LaGuardia de Nòva York dins Queens cap a l'aeropòrt internacional de Charlotte-Douglas en Carolina del Nòrd, amb coma destinacion finala l'aeropòrt internacional de Seattle-Tacoma dins l'estat de Washington.
Lo vòl es autorizat a s'enlairar cap al nòrd-èst dempuèi la pista 4 de l'aeropòrt LaGuardia a 15ò24min54s, òra normala de l'Èst (20ò24min54s UTC). Amb lo copilòt Jeffrey Skiles a las comandas, l'equipatge fa sa primièra comunicacion après l'envòl a 15ò25min51s e declara èsser a  e en montada. Lo contrarotlaire aerian autoriza alara l'avion a montar a.
La meteo a 14ò51 èra de 16 quilomètres de visibilitat amb de nívols fragmentadas a  e un vent de   venent del 290°. Una òra mai tard, i aviá qualquas nívols escampilhadas a  e un vent de   venent del 310°. A 15ò26min37s, lo comandant Sullenberger fa remarcar a son copilòt :.
A 15ò27min10s, un pauc mai de doas minutas après l'envòl, lo comandant declara, e una segonda mai tard, l'avion percutís una companhiá d'aucas del Canadà a una altitud de   a environ 7,2 quilomètres al nòrd-nòrd-oèst de LaGuardia. L'enregistraire fonic (CVR) enregistra lo son de trucs e de bruches sords, seguit d'una fòrta vibracion. Al moment de la trucada, la veirièra e donc la vista dels pilòts sus la defòra èra emplida d'aucèls, los passatgièrs e l'equipatge entendèron de detonacions fòrtas e vegèron de flamas provenent dels motors, seguidas d'un silenci e d'una odor de cremat. A 15ò27min13s, un son semblable a una diminucion del bruch dels motors comença sus l'enregistraire fonic.
vinheta|redresse|Trajectòria de vòl seguida (roge). De trajectòrias alternativas cap a [[Aeropòrt de Teterboro|Teterboro (blau fonçat) e retorn cap a LaGuardia (magenta) foguèron simuladas per l'enquèsta.]] Realizant que los dos motors son arrestats, lo comandant Sullenberger pren lo contròla de l'avion pendent que lo copilòt Skiles trabalha sus la lista de verificacions pel redesmarratge dels motors. De mai, lo comandant desmarra sul pic lo grop auxiliar de poténcia (APU), permetent d'obténer una font d'energia electrica quand los motors foncionan pas e pòt tanben permetre l'assisténcia al redesmarratge d'un motor en vòl. L'avion a ralentit mas a contunhat sa montada pendent 19 segondas suplementàrias, atenhent una altitud d'environ  a una velocitat d'environ , puèi a començat una davalada planada, accelerant a   a 15ò28min10s alara que davalava a.
A 15ò27min33s, lo comandant Sullenberger envia per ràdio un apèl de destressa al contròla d'apròchi de Nòva York (TRACON) :. Lo contrarotlaire aerian Patrick Harten preven alara la torre de LaGuardia d'anullar totas las partenças e dirigís lo comandant Sullenberger cap a la pista 13, mas aqueste respond :.
Nòtas
<references group="N" />
Citacions originalas
<references group="C" />
Massís Central
Lo Massís Central o Massís Centrau es un massís ercinian qu'ocupa lo centre d'Occitània. Fòra Occitània, tanben lo Massís Central se prolonga un pauc al nòrd amb los monts de Lionés e Morvan. S'espandís sus una superfícia de 85,000 km².
Las regions occitanas que se tròban dins lo Massís Central son Lemosin, Borbonés, Auvèrnhe, Velai, una granda part de Guiana (èst de Peiregòrd, nòrd de Carcin, Roergue), lo nòrd de Lengadòc (Albigés, la Montanha Negra, las Cevenas), Gavaudan e Vivarés.
250px|thumb|right|Los parçans del Massís Central.
Nom
A d'epòcas pus ancianas, i aviá pas ges de besonh particular de designar clarament aquel ensems montanhòl. Lo mond lo disián simplament la Montanha. Lo nom de Massís Central es una creacion recenta de la geografia de l'Edat Contemporanèa. La nocion apareis tre 1841 subre las mapas geologicas de Pierre-Armand Dufrénoy e Elie de Beaumont. Es lo geograf occitan Pau Vidal de la Blacha, un autor de mapas muralas escolaras, que bateja en 1903 en francés Massif Central aquel "grop de tèrras autas". Aquel nom se referissiá a la posicion de la montanha al centre (en realitat al centre-sud) de l'Estat francés, pr'aquò aquel nom indica tanben la plaça centrala de la montanha en Occitània.
Dins lo renaissentisme occitan, lo lingüista Loís Alibèrt prepausèt de renommar aquel ensems Massís Septentrional dins l'introduccion de sa Gramatica Occitana (1935), pr'amor que pensava que se poiriá inclure los Païses Catalans dins Occitània, çò qu'auriá plaçat lo massís al nòrd de l'ensems.
Ça que la, dins los limits d'Occitània admeses abitualament (sens los Païses Catalans), lo massís ocupa una plaça verament centrala, bòrd que s'espandís entre l'extrèm nòrd d'Occitània (Montanha Borbonesa) e lo sud prigond d'Occitània (Montanha Negra). Lo nom de Massís Central doncas se justifica plan en occitan.
Parçans e montanhas
Los parçans e montanhas del Massís Central son del nòrd cap al sud:
Montainville
Montainville pòt essèr:
Graham Greene
Henry Graham Greene (1904-1991) foguèt un escrivan, autor de teatre e critic de literatura anglés.
Prèmi Nobel de la Patz
left|50px Lo Prèmi Nobel de la Patz es un dels prèmis atribuits per la Fondacion Nobel. La lista çai jos compren totes los laureats del Prèmi Nobel de la Patz dempuèi 1901 fins a l'ora d'ara.
Maravath
Maravath o Maravat (Maravat en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Vasave
Lo vasave (o vasavi, adawasi dhil, dhogri bhil, keski bhil, bhilori, padwi bhilori, ambodia bhil) es una lenga indoariana parlada en Índia.
Maravath
Geografia
Comuna de Gascogne situada entre Mauvesin e Florença. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Vasave
Localisacion
La lenga es parlada dins lo districte de Dhule de Maharashtra e dins lo districte de Bharuch en Gujarat.
Maravath
Toponimia
Ni Dauzat nimei Negre disen pas arren de Maravath. Es pas briga segur que la finala sia en vath.
Vasave
Classificacion
Lo vasave fa partida del grop bhil de las lengas indoarianas centralas, una branca de las lengas indoarianas, que fan partida de la familha indoeuropèa.
Maravath
Istòria
En 1824, las petitas comunas de Cornèr e de Toron qu'estón aplegadas dambe Maravath. Cornèr qu'es a l'extremitat nòrd-oèst, près de Taibòsc, sus un puei e Toron qu'es a l'extremitat èst, tanben sus un toron. Abans la revolucion, Cornèr qu'èra parròpia annèxa e Toron èra pas parròpia.
El Borge
El Borge es un municipi de la província espanhòla de Malaga e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Puègbegon
Puègbegon (Puybegon en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Varinfroy
Varinfroy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Geografia
Lo Canal del Ourcq fa un pichon torn aicí, mas pas la Ourcq
Le Canal de L'Ourcq fait un petit tour ici, mais pas l'Ourcq
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gémonval
Gémonval es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
El Burgo
El Burgo es un municipi de la província espanhòla de Malaga e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Condicions normalas de temperatura e de pression
En quimia o en fisica, lei Condicions normalas de temperatura e de pression permeton de definir sensa ambigüitat l'estat (gasós, liquid, solid) d'un còrs e pus generalament sei caracteristicas (massa volumica, indèx de refraccion, etc.)
La temperatura e la pression de l'aire vàrian d'un ponch de la Tèrra a un autre, e vàrian tanben en un ponch en foncion dau temps. Aquelei valors jògan un ròtle important dins de procès quimics e fisics nombrós, particularament dins lei procès de mesura. Es donc necessari de definir de condicions normalas de temperatura e de pression, onte lo tèrme normau remanda a una nòrma (valor arbitrària de referéncia acceptada d'un comun acòrd), e non pas a una valor abituala.
Wikidata
Wikidata es un sit web que ten per ambicion de conservar totas las informacions dels diferents sites de Wikipèdia.
Condicions normalas de temperatura e de pression
L'expression condicions normalas de temperatura e de pression (abreujada en CNTP) designa una temperatura de  e una pression de  (o 1,013 25 bar).
Remarcas :
Cervus elaphus
Lo cèrvi o cèrvi comun (Cervus elaphus) es una espècia de cervid largament distribuïda per l'emisfèri nòrd. Son documentadas qualquas 27 sospècias diferentas amb una distribucion que s'estend de Magrèb, a Euròpa, fins a una granda part de l'America del Nòrd. Se diferencian per la grandor, talha e color del pèl e la forma de las banas. Las sièis sosespècias de oapitís nòrd-americanas, anteriorament classificadas dins l'espècia Cervus canadensis, se classifican actualament coma sosespècias de Cervus elaphus.
Descripcion
Lo cèrvi es una mamifèr romiaire erbivòr. Lo cervion a pas cap de banas qu'apareisseràn la primièra annada en doas ramas de cada costat del cap. Lo cervion es pigalhat de tacas blancas duscas 2 o 3 ans. Las espècias mai conegudas en America del Nòrd son lo cèrvi de Virginia (Odocoileus virginianus) e lo cèrvi mul. L'espècia es estada introduita en Colómbia Britanica e se sona lo dam. Se i a ara de cèrvis un pauc pertot dins lo mond, ne trobam sustot dins l'emisfèri Nòrd.
Montreal
Montreal es la segonda pus granda vila de Canadà e se situa dins lo sud de la província de Quebèc, que n'es la principala metropòli. Sa populacion es tres còps pus importanta que la de Quebèc, la capitala de la província . En 2011, la vila comptava, e son aira urbana prèp de quatre milions. En 2006, aperaquí 53 % de sa populacion èra de lenga francesa, 13 % èra de lenga anglesa e 34 % d'una autra lenga, , ne fasent una de las vilas pus cosmopòlitas del monde.
Cervus elaphus
Descripcion
La caça dels cèrvis a fòrça demesida la populacion en França après la Revolucion francesa. Ara los cèrvis que tornam trobar dins los bòsques venon d'accions volontàrias d'introduccion : dins los Alps, los Pirenèus e dins l'oèst.
Montreal
L'Agéncia Espaciala de Canadà i a son sèti social.
Cervus elaphus
Descripcion
Los cèrvis se pòdon viure duscas 25 ans mas pauc demest eles despassan 15 o 16 ans.
Montreal
Toponimia
thumb|left|Gravadura de Pierre-Charles Canot illustrant Montreal e lo mont Reial vist del fluvi de Sant Laurenç al sègleXVIIIen En Kanien’kéha (lenga mohawk), l'isla de Montreal es sonada Tiohtià:ke Tsi (un nom que fa referéncia als rabeges de Lachine, al sud oèst de l'isla) o Ka-wé-no-te. En Anishninaabemowin (ojibwa), l'endrech es nomenat Mooniyaang (un nom que significa "lo primièr arrèst" e qu'aperten a la Profecia dels set fuòcs).
Campillos
Campillos es un municipi de la província espanhòla de Malaga e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Maurici Andrieu
thumb|200px|right|Maurici Andrieu Maurici Andrieu (París, 12 de decembre de 1933 – Tolosa, 15 de novembre de 2011) èra una figura de l'audiovisual e del teatre occitan.
Montreal
Toponimia
Pus tard, es l'explorador breton Jacques Cartier, pendent son segond viatge en America, que bategèt la montanha que domina la vila. Dins son raconte de viatge, ditz : "''Et au parmy d'icelles champaignes est scituee et assise la ville de Hochelaga pres et joignant une montaigne qui est alentour d'icelle labouree et fort fertille de dessus laquelle on veoyt fort loing. Nous nommasmes icelle montaigne le mont Royal". ''("E entre aquelas campanhas es situada e assetada la vila d'Ochelaga al ras d'una montanha als alentorns laurats e fertils e ont òm vei fòrça luenh. Nomenèrem aquela montanha lo Mont Reial.")
Pasmens la forma del toponim Montréal en luòc d’un *Mont Royal esperat, es atestada tre 1575 a cò de François de Belleforest, gentilòme originari d'Occitània. D'efièch, lo tipe toponimic Montreal, commun en Occitània, es principalament caracteristic de la lenga d'òc, mentre qu'es escàs dins lo domeni d'oïl (exemples isolats). Le terme mont en francés (e en occitan) es eissit del galloroman MONTE (sortit de l'acusatiu montem, del latin mons « montagne »), aviá tanben lo sens de « nautor, elevacion, puèg » en francés ancian, colline essent un manlèu del sègle XVIen a l'italian. Réal representa generalament la forma occitana francizada (occitan modèrn reial, reiau) corespondenta al francés ancian royal qu'es atestat tre l'Edat mejana.
E mai que lo primièr establiment francés sus l'illa pòrte lo nom de Ville-Marie, es lo nom Montréal que venguèt l'apellacion de facto de la vila a partir del sègle XVIIen; mai d'una mapas ne testimònian.
Le nom venguèt oficial lo 31 de març de 1831, data de l'incorporacion de la Vila de Montreal.
Situacion
La vila es situada sus l'illa de Montreal, dins l'archipèla d'Hochelaga, en bordura del Sant Laurenç, a proximitat d'Ontàrio e dels Estats Units,. Montreal se situa a 45° 31′ de latitud nòrd e a 73° 39′ de longitud oèst. Situat dins lo sud de Quebèc en Canadà, dins l'archipèla d'Hochelaga, al jonhent de fluvi Sant Laurenç e de la ribièira dels Outaouais, es delimitat sus sa riba sud per le lac Sant Loís, los rabeges de Lachine, lo bacin de la Prada e lo fluvi Sant Laurenç proprament dit. Sus sa riba nòrd elle es banhada per lo lac de las Doas Montanhas puèi per la ribièira de las Prada. La vila ocupa la pus granda part de l'illa de Montreal, la pus granda de l'archipèla amb sos, en mai de l’illa Bizard, l’illa des Sœurs, l’illa Sainte-Hélène e l’illa Notre-Dame.
La vila es situada dins las bassas tèrras de Sant Laurenç, una granda val plana situada entre los Apalaches e las Montanhas Laurentianas. La principala elevacion de l'illa, lo mont Reial, susplomba lo centre-vila de sos.
La munucipalitat de Montreal s'estend sus, enclava las municipalitats de Montreal-Èst, Mont-Royal, Hampstead, Côte-Saint-Luc, Montreal-Oèst e Westmount e parteja de frontièras terrèstras dins lo West Island amb Beaconsfield, Baie-d'Urfé, Dorval, Dollard-Des Ormeaux, Kirkland, Pointe-Claire, Sainte-Anne-de-Bellevue e Senneville.
Lo centre istoric de la vila, tanben dich lo Montreal vièlh, se situa sus las ribas del fluvi Sant Laurenç, a qualques quilomètres en aval dels rabeges de Lachine. L'ipercentre amb sos gratacèls es situat tot près, sus una terrassa entre lo fluvi e lo versant sud del mont Reial ; long del baloard René-Lévesque. thumb|center|800px|Vista del centre-vila a partir del [[mont Reial, l'ivèrn]]
Clima
thumb|Carrièra de Montreal après une tempèsta de nèu màger
Las donadas climaticas oficialas de Montreal son reculhidas a l'Aeropòrt internacional Pierre-Elliott-Trudeau de Montreal situat a d'altitud a  a l'oèst del centre-vila, coordonadas 45.46667°N, -73.75°W. La region de Montreal ten un clima continental umid amb fòrta amplituda termica. De 1971 a 2000, la temperatura mejana annadièra s’es enauçada a. Le mes pus caud es julhet, amb una temperatura mejana de, e pus fred es genièr amb una mejana de. Òm i compta en mejana cada an 8 jorns en dessús de e 17 jorns en dejos de. La temperatura pus bassa jamai enregistrada foguèt, lo 15 de genièr de 1957 ; la temperatura pus enauçada foguèt , le 1èr d'agost de 1975. L'humidex pus enauçat foguèt 47,2 lo 17 de junh de 1994 e lo refregiment eolian pus bas foguèt de - 49,1 lo 23 de genièr de 1976. Segon un estudi publicat lo 5 de decembre de 2005 per lo ministèri del Desvolopament durable, de l'Environament e dels Parcs de Quebèc, l'oèst del Quebèc meridional se seriá rescalfat de 1 a de 1960 à 2003.
Dins lo periòde de 1971 a 2000, Montreal a recebut aperaquí de precipitacions l'an,  jos forma de pluèja e  e de nèu. La data mediana de la primièra nèu se situa del al 15 de decembre e la de la fonda del cobèrt de nèu de contunh del  al 15 d'abril ; siá un total d'aperaquí 4 meses de cobèrt nevós,. Lo jorn pus pluviós foguèt lo 8 de novembre de 1996 en Quebèc, amb enregistrats en una sola jornada. La nevada pus voluminosa jamai enregistrada en una sola jornada foguèt lo 27 de decembre de 2012 en Quebèc amb una precipitacion de, alara que sus un periòde de 24 oras lo recòrd es estat establit del 4 al 5 de març de 1971, amb una precipitacion de  durant la famosa tempèsta del sègle. Los 26 e 27 de decembre de 1969, la metropòli de Quebèc visquèt sa pus fòrta tempèsta amb mai de en 48 oras, recòrd qu'es sempre pas batut uèi. La granda cobèrta nevosa es estada mesurada lo 12 de marsç de 1971 amb.
Ochelaga
thumb|Mapa del viltage d’Oochelaga per [[Giacomo Gastaldi segon lo raconte de Jacques Cartier]] De pròvas arqueologicas mòstran que las Primièras Nacions ocupavan l'illa de Montreal 4000 ans i a. Cap a l'an mila, comencèron de cultivar de milh. I a qualques centenas d'annadas, bastiguèron de vilatges fortificats. Los Iroquoians del Sant Laurenç, un pòble distinct de la nacion iroquesa que viviá alara en la Nòva York actuala, establiguèron lo vilatge d'Ochelaga al pè del Mont Reial dos sègles abans l'arribada dels franceses. Los arqueològs an trobats de pròvas de sas abitacions ailà e dins d'autres endreches de la val, al mens dempuèi lo sègle XIV. L'explorador francés Jacques Cartier visitèt Ochelaga lo 2 d'otobre de 1535, e estimèt la populacion locala a "mai de mila personas".
Quora Samuel de Champlain explorèt le fluvi en 1603, près de 70 ans mai tard, los Iroquoians ocupava pas pus l'illa de Montreal e lo país bassòl de Sant Laurenç. Ochelaga, lo vilatge descrit per Cartier aviá desaparegut ; los istorians poguèron pas jamai conéisser son emplaçament exact.
En 1611, Champlain establiguèt un pòst de negòci de forradura sasonièr sus l'illa de Montreal, en un luòc que nomenèt Place Royale (uèi Pointe-à-Callière). Deguèt l'abandonar en seguida de las atacas dels guerrièrs Mohawks.
Ville-Marie
thumb|upright=0.7|[[Paul Chomedey, sieur de Maisonneuve, considerat coma la fondador de la vila]] La colonizacion francesa de Montreal comencèt vertadièrament amb l’establiment de la Société Notre-Dame de Montréal e la fondacion de Ville-Marie, una colonia missionària creada per evangelizar los pòbles natius, lo 17 de mai de 1642. La societat es dirigida per Jérôme Le Royer, sieur de La Dauversière, Jean-Jacques Olier, Paul Chomedey, sieur de Maisonneuve e Jeanne Mance, una missionària que fondèt l’espital Hôtel-Dieu de Montréal. Montreal coneguèt de debuts precaris. La cinquantena de colons se paravan sovent dins lo fòrt Ville-Marie ; d'unes foguèron tuats o capturats pels iroqueses. Aquesta sistuacion fasiá l'agricultura de mal practicar. En mai, la Société Notre-Dame de Montreal arribava pas a convertir sufisentament d'amerindians per assegurar la creissença demografica. Maisonneuve foguèt obligat de tornar en França per tal de recrutar d'autres colons en 1653 e en 1659 ; aquestes esfòrces faguèron venir 200 colons entre los quals sœur Marguerite Bourgeoys, la fondatritz de la Congrégation de Notre-Dame de Montréal en 1659. Aqueles novèls arribants permetèron lo desvolopament de l'agricultura qu'assegurèt la subrevida e lo desvolopament de Ville-Marie.
En 1663, la Nòva França venguèt una província reiala. Foguèt plaçada jol comandament del Conselh sobeiran de la Nòva França qui relevava de l'autoritat dirècte de Loís XIV. La societat de Notre-Dame foguèt dissolguda lo meteis an. Maisonneuve foguèt remandat en França pel governador Alexandre de Prouville de Tracy. La senhoriá de Montreal foguèt daissada al Seminari Sant Sulpici de París en 1665. Los sulpicians influencièron d'un biais significatiu lo desvolopament de Montreal.
Lo comèrci de las pelissas venguèt a partir de 1665, gràcia a d'intervencions militaras francesas, una part principala de l'economia de Montreal. Las pelissariás venentas de la ribièira dels Outaouais transitavan a Montreal que comptava mai de 600 abitants a aquesta epòca, ,. Los sulpicians faguèron bornar las carrièras de çò qu'es uèi lo Montreal Vièlh en 1672. La vila foguèt fortificada en 1687. Pendent que Montreal se desvolopava, d'autres sectors de poblament apareissián sus l'isla de Montreal. En amont dels rabeges del Sault-Saint-Louis sul Sant Laurenç, un fieu foguèt daissat a l'explorador René Robert Cavelier de la Salle que fondèt Lachine en 1669. Al Sault-au-Récollet, al nòrd de l'isla, sus la ribièira de las Pradas, una mission foguèt fondada pels sulpicians en 1696.
thumb|Capitulacion dels franceses de cara a l’armada [[Grand Bretanha|britanica a Montreal le 8 de setembre de 1760.]]
En agost de 1701, lo tractat de la Granda Patz de Montreal metèt fin a las ostilitats. 1,200 amerindians d'una quarantena de nacions de la region dels Grands Lacs e mai d'un notables de Nòva França, coma lo governador Hector de Callières, s'amassan a Montreal per la signature del tracat.
L'expansion de Montreal se perseguís durant la primièra mitat del sègle XVIIIen, los primièrs barris apareisson durant los ans 1730 quora la vila compta aperaquí 3,000 abitants. En mai del negòci de las pelissas, la vila venguèt lo centre d'un territòri agricòla en plena creissença.
Començada pauc abans la guèrra de Sèt Ans, las guèrras francoindianas oposavan los franceses e los britanics amb cadun sos aligats amerindians a partir de 1754. En mai de la citadèla de Montreal, los franceses avián a l'epòca mai d'un fòorts sur l'illa de Montreal coma fòrt Lorette, fòrt de la Montagne, fòrt de Pointe-aux-Trembles e fòrt Senneville.
L'eissida de la batalha de las planas d'Abraam, una victòria britanica, a Quebèc lo 13 de setembre de 1759 anóncia la fin de la Nòva França. Malgrat una darrièra temptativa de tornar prene la vila a la batalha de Sainte-Foy lo 28 d'abril de 1760, lo duc de Levís es constrenh de replegar sas tropas a Montreal.
Lo 8 de setembre de 1760, las tropas francesas a Montreal, commandées par Pierre de Cavagnal, Marquis de Vaudreuil, se rendon a l’armada britanica comandada per Lord Jeffery Amherst. Lo tractat de París de 1763 marquèt la fin de la Nòva França.
Maurici Andrieu
Biografia
Nascut a París per azard, dins l'arrondiment 12en, lo 12 de decembre de 1933, Maurici Andrieu foguèt rapatriat a Tolosa tre sos sièis meses en rason d'una malautiá grèva de sa maire que ne morirà ça que la dos ans puèi. Elevat a Tolosa per sos grands parents pairals que ne ten la practica de la lenga occitana, fat e fòl de teatre a 15 ans, mas ausant pas causir aquel camin, lo Maurici s'adralha aprèp lo bac cap a longs estudis medicals amb concorses dels espitals a la clau. Es a Niça, que i es coma intèrne cirurgical, que lo demòni de la scèna lo tòrna agafar, lo butant a daissar la cirurgia al profièch de l'anestesia, e a començar de far de teatre en amator amb lo Cercle Molière que li jòga, en 1967-68, dins sièis pèças en doas sasons : Le mariage de Figaro, de Beaumarchais (Basile), Le misanthrope, de Molièra (Clitandre), Le maître de Santiago, de Montherlant (Letamendi), La mégère apprivoisée, de Shakespeare, version Audiberti (Tranio), La vie est un songe, de Calderon (Astolfe), e Lison, de Musset (Le duc).
Diplòma e tèsi en pòcha, aquí lo nòstre anestesista installat en region parisenca amb l'idèia plan arrestada de se reconvertir dins lo teatre. Quauques recitals de poesia (Prévert, Apollinaire), l'animacion d'un atalièr de teatre al collègi de Saint-Mandé, en soma plan pauc de causa per se metre jos la dent e plan de dificultats per dintrar dins lo mitan teatral quand avètz pas seguida la filièra normala. Al cap de quatre ans e mièg, s'estent pas ges acostumat a "la vie parisienne" e agent pres consciéncia de sa prigonda occitanitat lo jorn que l'Enric Molin li revelèt que lo  que cresiá de parlar èra ni mai ni mens que la lenga dels trobadors, Maurici Andrieu decidís d'abandonar la medecina, de tornar al país, a Tolosa, e d'èstre comedian professional. Çò que met a execucíon en junh de 1973. Tres meses puèi, lo còp d'astre !... Una audicion a l'estacion regionala de l'ORTF li permet d'i trabalhar coma comedian en francés e en occitan, de far la coneissença de la cantaira occitana Jacmelina, que met en musica unes de sos poèmas, e un pauc pus tard de Rosina de Pèira e Martina que cantan la cançon tradicionala occitana. E en octobre de 1974, lo qüatuor se produsís amb succès dètz jorns de temps a la Cauna-Poesia de Tolosa amb son espectacle "Tolosa Occitana", cants tradicionals, cançons de creacion e poèmas del sègle XVII a d'uèi. A partir d'aquí, la carrièra artistica del Maurici Andrieu es lançada e se va persègre dins divèrsas direccions : sus scèna, a la ràdio e television, coma istorian local e coma traductor de pèças de teatre.
Pèças jogadas a la Comèdia Occitana Tolzana
Dàvid Geurten: cançons & eslam Maurici Andrieu: cançons, poesia classica. Ròtle de Creon + mesa en espaci. Ròtles de Crèbatinas e del Cap de Cabinet + mesa en espaci amb Foguièr Rural d'Aurevila. Cinc representacíons amb Xavièr Bach e Pèire Joan Bernard. Sol al mièg del public. Ròtle de Mma Sicè + mesa en espaci. Ròtle de l'Àngel. Pèça non montada. Version novèla de la Velhada Pèire Godolin Un dels tres recitaires amb Simon Laguens e Enriqueta Surin. Ròtle de Capdèt Barrau + mesa en espaci. Ròtle de Me Nicòu + mesa en espaci. Un dels tres recitaires amb Simon Laguens e Nadalia P. Lizon. Traduccion lengadociana de Maurici Andrieu Ròtle d'Esganarèla + mesa en espaci.
Disques
Comèdia Occitana Tolzana amb Enriqueta Surin e Simon Laguens, e amb Joan Pèire Lafita e Pavel Matack, musicians. Comèdia Occitana Tolzana. Comèdia Occitana Tolzana en prefiguracion.
Teatre
Ostal d'Occitània. Tolosa.
Cinèma e television
Animator puèi jornalista (1990) productor e presentator de Viure al País a França 3 Sud.
Maputo
Maputo es la capitala de Moçambic. Sa populacion èra estimada a 1,114,000 abitants, en 2004. Sa superfícia totala es 300 km².
Foguèt fondada en 1782 pels portugueses, amb lo nom de Lourenço Marques. Après l'independéncia, lo nom cambièt per Maputo.
Michael Jackson
thumb|250px|Michael Jackson pendent un concèrt en 1988 Michael Joseph "Joe" Jackson (Gary, Indiana, 29 d'agost de 1958 – Los Angeles, Califòrnia, 25 de junh de 2009) foguèt un famós cantaire, compositor e productor american de pop, R&B e funk. Es considerat coma l'artista musical mai famós de totes los temps pel Libre Guinness dels Recòrds. Son album Thriller, espelit en 1982, es l'album mai vendut de l'istòria de la musica.
Hertfordshire
Hertfordshire (forma abreujada "Herts") es un comtat interior situat dins lo sud-èst d'Anglatèrra, a la periferia de Londres. Aqueste territòri qu'a per capitala Hertford ocupa un espandi de 1.643 Km².
Raspigaous (reggae francés)
Raspigaous es un grop marselhés barrejant reggae e ska. Cantan en francés, mai an agut ajustat Aquí lo polit mes de mai de pista trevaira dins un de lors albums. Lor messatge es politizat coma lor primiera cançon Vitrolles (Vitròla) que nos ven recordar lo passatge dau Front Nacionau a la comuna de Vitròla de 1997 a 2002.
Bareli rathwi
Lo bareli rathwi es una lenga indoariana parlada en Índia.
Localisacion
La lenga es parlada dins lo tahsil de Sendhwa del district de Khargon en Madhya Pradesh, e tamben dins los tahsils de Shirpur e Chopda del district de Jalgaon en Maharashtra.
Classificacion
Lo bareli rathwi fa partida del grop bhil de las lengas indoarianas centralas, una branca de las lengas indoarianas, que fan partida de la familha indoeuropèa. La lenga es parlat per los pauras, que un autre grop a coma lenga lo bareli pauri.
Édouard Balladur
Édouard Balladur ei un òmi politic francés, qu'estó purmèr ministre de 1993 a 1995. Candidat a l'eleccion presidenciau de 1995, estó batut au purmèr torn per Jacques Chirac.
Proville
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Pontdaurat
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Pontem de Auro, en 1254, en latin, Pontis-Daurati (hospitalis de ~), en 1273, en latin, Pontis Deaurati (par. de ~), en 1274, en latin, Ponte Deaurato (Sancti Antonii de ~), en 1285, en latin, Pons Deauratus (villa in terra Vasatensi de ~), en 1307-1317, en latin, Pons Daurat, en 1307-1317. Tots los toponimistas son d'acòrd dab lo sens, evident, deu nom, mès la question es sa motivacion. La color jauna clara de la pèira locala aus arrais deu sorelh [e la preséncia d'un pont ancian, especialament quand èra neu] pòden justificar lo nom (posicion de J. Astor, de P.H. Billy, represa per Bénédicte Boyrie-Fénié).
Canillas de Aceituno
Canillas de Aceituno es un municipi de la província espanhòla de Malaga e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Canillas de Albaida
Canillas de Albaida es un municipi de la província espanhòla de Malaga e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Senta Crotz (Tarn)
Perimètre del territòri
NB. Vilanòva de Vera es a pauca distància al nòrd-oèst.
Toponimia
Lo nom de Senta Crotz es lo de parròquias plaçadas jol patronatge de la Crotz del Crist.
Istòria
La comuna se creèt en 1950 a partir de Castèlnòu de Lèvis.
Raymond Barre
Raymond Barre (25 d'abril 1924, Saint-Denis (Reünion) - 25 d'agost 2007, París) es un economista e òme politic francés, foguèt Primièr ministre de França de 1976 à 1981 e cònsol de Lion de 1995 à 2001.
Faeton
vinheta|Sarcofag Farnese illustrant lo mite de Faeton, [[sarcofag roman de marbre del sègle II, Museo dell'Opera del Duomo de Florença.]] Faeton (en grèc ancian Φαέθων Phaéthôn, « lo brilhant ») es dins la Mmitologia grèga lo filh d'Elios, le Solelh e (segon d'unes fonts, dont Ovidi), de l'Oceanida Climèna. Es mòrt folzejat per aver perdut lo contraròtle del carri solar de son paire e aver atal mancat d'abrandar lo mond.
Origina
Lo nom de « » es utilizat coma un epitèt d'Elios per Omèr, e ven enseguida lo quita nom del dieu per unes autors. Pasmens, coma lo nòta Timothy Gantz, Faeton es absent de las fonts arcaïcas : se conéis d’aquesta epòca una sola citacion d'Igin qu’atribuís a « Esiòde » l'invencion de las lagremas de las sòrres de Faeton.
Faeton es sobretot conegut coma un personatge distincte: Ovidi, que dona la version mai celèbra del mite, ne fa lo filh del solelh e de l'Oceanida Climèna,. Dins unas tradicions minoritàrias, Faeton es lo filh d'Elios e de la nimfa Rodèa (filha d'Asopos), o alara d'Elios e Protèa , o encara de Climenos e de l'Oceanida Meròpa.
Segon Clemenç d'Alexandria, la legenda de Faeton se debana al temps de Crotopos, tot coma lo deluvi de Deucalion. Aristòtel pòrta l'opinion d’unes Pitagoricians, que la Via lactèa èra un rèste trace de l'abrandament del cèl causat psr Faeton.
Marcilhac e Sent Quentin
Marcilhac e Sent Quentin (Marcillac-Saint-Quentin en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Faeton
Lo mite segon Ovidi
vinheta|Faeton (1878), quadre de [[Gustave Moreau.]] L'istòria de Faeton comença a la fin del Libre I de las Metamorfòsis e s’espandissent suls 330 primièrs vèrs del Livre II.
Marcilhac e Sent Quentin
Geografia
Lo borg es a Sent Quentin. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Faeton
Lo mite segon Ovidi
Faeton se conflèt près de son camaradaEpafos de son ascendéncia solara, aqueste se’n trufa e dobta de sa paraula. Lo jovent, picat, anèt demandar confirmacion près de sa maire Climèna, que lo assegure qu'es plan lo filh de Febus, lo dieu solelh: se crei pas en ela, qu'ane donc, el, li demandar. Faeton s'executa e va dins la demora del Solelh, endacòm en Orient. Dina aqueste palais magnific, Febus tròna en majestat; Recep lo jovent amb benvolença, lo reconéis coma son filh, e li prepausa, per pròva, de li far una favor. Faeton gafa l’escasença e demanda de menar lo carri del Solelh un jorn complet. Febus regreta alara sa promesa alors de sa promesa malavisada e vòl desviar son filh de l’idèa, li mostrant las dificultats e los dangièrs possibles, mas Faeton es caput e insistís.
Marcilhac e Sent Quentin
Sent Quentin
La prononciacion es [ʂɪnkɪn’ti]. Lo nom es atestat en latin al sègle XIII, Sanctus Quintinus. Quintinus, d'origina romana, venguèt presicar en Gàllia; fuguèt martirizat, en 300, en Vermandois,.
Faeton
Lo mite segon Ovidi
La Tèrra, semicalcinada, suplica Jupitèr d'intervenir per salvar lo mond. Aqueste, avent obtengut l’acòrdi dels autres dieus (Febus comprés), projècta alara l’eslhauç per arrestar la correguda bauja del carri, qu’es trocejat. Faeton, los pèls en fuòc, cai coma una estela Fins al fluvi Eridan, al tèrme del mond. Las Naïadas de l'Espèria li bastisson un tombèl, sus que Climèna ven exprimir sa dolor. Las Eliadas, sòrres de Faeton, se lamentèron elas tanben e son metamorfozadas en arbres. Cicnos, son semifraire, qu’èra present al desastre e detesta lo fuòc, es transformat en cicne. E Febus, aclapat de dolor, refusa de percorrer lo cèl pendent un jorn entièr, que se denanèt donc sens lo solelh sortir, e quitament vòl abandonar per sempre lo pretzfach de menar lo carri solar: los autres dieus capitan a lo convéncer a se reprene, e se venja de la mòrt de son filh en tustant los cavals.
Entre autras consequéncias d’aquesta aventure funèsta, se trapa segon Ovidi l'explicacion de la color de pèl dels « Etiopians » (los africans) e lo fach que las fonts del Nil demoran desconegudas (lo fluvi, espavantat, fugiguèt al tèrme mond) ; per escasença, Jupitèr, partit inspectar e se possible adobar los damatges causats sus la Tèrra, encontra la numfa Callisto e de n’abuzar, segon son abitud.
Lo Faeton platonician
Segon lo Timèu de Platon, la vertat rèire lo mite ven de Solon, que la portèt a sos descendents a son retorn d’Egipte : « Çò que contan los Grècs de Faeton, filh del Solelh, que, volent menar lo carri de son paire e podent pas lo manténer dins la dralha comuna, abranda la tèrra e ele morís tocat pem folzer, sembla fòrça a una fabla ; çò qui a de verai, es que dins los movements dels astres a l’entorn de la tèrra, pòt, A d’intervals de temps longs, se debanar de catastròfras ont tot çò que se trapa sus la tèrra detrusit pel fuòc. Alara los abitants dels monts e dels luòcs secs e enautats perisson avant aquestes que se demoran que près dels fleuvis e suls bòrds de la mar. Per nosaltres, lo Nil nos salv d’aquesta calamitat coma f’òrça autres, par le desbordament de sas aigas. Quand los dieus purifican la tèrra per un deluci, los pastres e les boièrs son a l'abic sus lors monts, alara que los abitants de vòstras vilas son menats pel torrents dins la mar. A çò nòstre, al contrari, jamai las aigas davalan d'en naut per aigar nòstres camps: Sorgisson de sen de la tèrra. Vaquí perque avem gardat lo monuments mai ancians. En tot país, le genre uman demora sempre en nombre gaireben considerable, al mens qu'un freg o una calor extrèma s’i opause. »
Segon Palefatos
Segon las Istòrias incrediblas de Palefats de Samos, Faeton, filh d’ELIOS, se languissiá del desir estupid de montar sul carri pairal. A fòrça de demandas de contunh e de plors, lo convenc, montèt sul carri, e pres de panica que saviá pas menar los cavals tampauc manejar los retmes, foetèt los cabals. Traïnat per las bèstias animadas, passèt tròp près de la tèrra; foguèt projectat fòra del carri, dins lo fleuvi Eridan ; Se nega, après aver incendiat la mai granda partida de las tèrras vesinas.
Hydropotinae
Aquesta sosfamilha de cervids se compausa d'un sol genre (e d'una sola espècia)
Tolosa Fotbòl Club
Lo Tolosa Fotbòl Club (en francés Toulouse Football Club) es un club de fotbòl occitan fondat en 1970. Lo club jòga ara en Liga 1 francesa. Dempuèi 2017, lo club utiliza l'istòria d'un autre TFC per se dire creat en 1937, quitament sul logò. En 2020 es crompat per RedBird Capital Partners, un fons d'investiment estatunidenc.
Vaudesson
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
- Vilatge prèp del calvaire de l'Angel guardià e de la RN2.
- Al moment de l'invasion alemanda, un pauc mai de 300 personas demòran en Vaudesson, vilatge en vivent de l'agricultura al void d'un vallon dobèrt sul Nòrd.
- Vaudesson Rèsta a las mans dels Alemands fins n'en octòbre 1917 ; es una zòna ont concentran la siá artillerie, #que shòrda fòrça los Franceses en lo moment de las siás ofensivas en lo sector de Laffaux. - Vaudesson A représ en lo moment de la batalha de la Malmaison, lo 24 d'octòbre ; los carris son alavetz emplegats per ajudar a la recuperacion del ravin e dels tranchées vesinas. - Represes pels Alemands lo 27 de mai de 1918 a 8 oras, lo vilatge patís de nòus dégâts en lo moment de la contra-ofensiva francesa d'octòbre.
- Vaudesson Es doncas totalament en ruïnes a la fin dels combats. La populacion es pas e mai se de 120 abitants al recensement de 1921 (remonta a lo-dessus dels 200 en los ans 30).
- Village proche du calvaire de l’Ange gardien et de la RN2.
- Au moment de l’invasion allemande, un peu plus de 300 personnes vivent à Vaudesson, village vivant de l’agriculture au creux d’un vallon ouvert sur le Nòrd.