cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Moltedo Superior
Moltedo Superior es un anciana comuna de la comtèa de Prelà e del reialme d’Itàlia, ara part de la comuna d’Impèria. Es administrativament dins la fraccion de Moltedo de la comuna d’Impèria, província del meteis nom, region de Ligúria de l’estat italian.
Pueg dei Tres Evescats
Lo Pueg dei Tres Evescats es un som deis Aups d'Auta Provença que dessepara lei combas dau Lac Verd (Ubaia) e de l'Agulha (Verdon). Domina l'estacion d'esquí de La Fós d'Alòs. Marcava la la frontièra entre leis evescats de Dinha, Ambrun e Seneç.
Moltedo Superior
Istòria
Lo lòc de Moltedo èra devesit en doas seccions, Moltedo Superior dins la comtèa de Prelà e Moltedo Inferior dins lo parçan de Pòrt Maurici. Moltedo Inferior èra compausat de dos luòcs, Moltedo Inferior e Montgròs. En 1871, la fraccion de Moltedo Inferior es destacada de la comuna del meteis nom e restacada a Moltedo Superior. En 1872, la rèsta de la comuna de Moltedo Inferior, desenant centrada sus Montgròs, es nomenada Montegrazie. En 1923, las doas comunas son integradas dins Impèria. Las doas comunas son restablidas en 1925, puèi definitivament integradas a Impèria en 1928.
.durban
(vila d'Africa del Sud) es un nom de domeni generic geografic. Es en servici dempuèi lo 19 de junh de 2014.
Nozières
Nozières pòt essèr:
.green
("vèrd" en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 19 de junh de 2014.
Moltedo Inferior
Moltedo Inferior es un anciana comuna del parçan de Pòrt Maurici e del reialme d’Itàlia, ara part de la comuna d’Impèria. Es administrativament dins la fraccion de Moltedo de la comuna d’Impèria, província del meteis nom, region de Ligúria de l’estat italian.
Istòria
Lo lòc de Moltedo èra devesit en doas seccions, Moltedo Superior dins la comtèa de Prelà e Moltedo Inferior dins lo parçan de Pòrt Maurici. Moltedo Inferior èra compausat de dos luòcs, Moltedo Inferior e Montgròs. En 1871, la fraccion de Moltedo Inferior es destacada de la comuna del meteis nom e restacada a Moltedo Superior. En 1872, la rèsta de la comuna de Moltedo Inferior, desenant centrada sus Montgròs, es nomenada Montegrazie. En 1923, las doas comunas son integradas dins Impèria. Las doas comunas son restablidas en 1925, puèi definitivament integradas a Impèria en 1928.
Jurisdicción de San Zadornil
Jurisdicción de San Zadornil es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Bezymianny
thumb|right|Fotogràfia de Bezymiannyen presa en [[1990.]]
Lo Bezymianny (2882 m) es un volcan actiu de Russia situat dins la peninsula de Kamtchatka.
.physio
(acorcha de physiologist, "quinesiterapeuta" en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 19 de junh de 2014.
Crisi d'Agadir
thumb|right|La canonièra Panthera utilizada per leis Alemands durant la crisi d'Agadir en [[1911.]]
La crisi d'Agadir es una crisi diplomatica que se debanèt en 1911. Es una consequéncia de la lucha coloniala entre França e Alemanha per lo contraròtle de Marròc. S'acabèt per un acòrdi coloniau francoalemand, globalament a l'avantatge de França. Aquela crisi fa partida d'una tiera de crisis internacionalas que menèt a la Premiera Guèrra Mondiala en 1914.
Contèxte
En 1906, a l'eissida de la crisi de Tànger, França aviá obtengut lo contraròtle de la polícia e dei finanças marroquinas. Pasmens, en cambi d'aquela protectorat de facto, lei Francés devián laissar leis autrei poissanças mantenir e desvolopar seis interès dins lo país. Òr, de 1906 a 1911, Marròc conoguèt una crisi intèrna grèva que permetèt una intervencion pus dirècta dei tropas francesas. Contrària au reglament de la crisi de Tànger, la presa de Fes permetèt una intervencion alemanda en Marròc per protegir l'independéncia dau sultan. Per aquò, Guilhèm II decidèt de mandar una canonièra a Agadir, pòrt ocupat per lei Francés, per mostrar sa volontat.
Debanament e consequéncias
thumb|right|Lo Cameron Alemand avans e après leis acòrdis de [[1911.]]
Au contrari de la crisi de 1905-1906, Alemanha demandèt rapidament la dubertura de negociacions amb França. Lo premier projècte consistiá a laissar París ocupar Marròc en cambi de la cession de la totalitat dau Còngo Francés. En parallèl, lei mitans nacionalistas s'agitèron, de mesuras de mobilizacion parciala foguèt presas e lo Reiaume Unit placèt sa flòta en estat d'alèrta. Dins aquò, lei dos camps èran pas lèsts per una guèrra. França mancava encara d'òmes e d'equipaments mentre que l'economia alemanda foguèt menaçada per una panica borsiera. Lo president dau Conseu francés, Joseph Caillaux, utilizèt sei relacions dins lei mitans bancaris per agravar aquela panica. Ansin, lo finançament d'una guèrra alemanda còntra França èra pas assegurat.
En consequéncia, lei dos camps deguèron menar de negociacions vertadieras. Isolada, Alemanha deguèt cedir sus la question de Marròc e laissar França i establir un protectorat oficiau. En cambi, obtenguèt de concessions frontalieras en Cameron. Aquel acòrdi maucontentèt lei nacionalistas dei dos país e favorizèt mai lo raprochament entre lei país inquiets de la politica expansionista de Guilhèm II. En Marròc, lo protectorat francés foguèt establit en 1912. Durèt fins a 1960.
Chanteloup les Vignes
Chanteloup-les-Vignes es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.capetown
("Lo Cap" vila d'Africa del Sud) es un nom de domeni generic geografic. Es en servici dempuèi lo 19 de junh de 2014.
Mervièlh
Mervièlh (en francés Murviel, puèi Murviel-lès-Montpellier dempuèi 1891) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [mèr'bjèl] (Atlas Linguistique du Languedoc oriental). Las fòrmas ancianas son : villa quam vocant Muro Vetulo en 1031-1060, ecclesia S. Johannis de Muro Vetulo, parrochia vel villa S. Johannis de Muro Veteri en 1122, castrum de Muro veteri en 1149-50, villam de Muro veteri en 1155, ecclesiam S. Johannis de Muroveteri, cap a 1160, de Muroveteri en 1187, 1194, sense data [sègle XII ?], del maso del castello de Mur vetulo, lo mas del castel de Muro vetulo en 1201 (?), villam de Muro veteri en 1202, terminio S. Johannis de Muroveteri en 1213, castri de Muroveteri en 1311, Mervielh en 1526, Meruel en 1613, Merveil en 1622, Merviel en 1622, 1626, Murvel en 1648, Merviel en 1668-69, Murviel en 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini), Merviel en 1771.
La clartat del toponime a patit d'una assimilacion vocalica : u de mur vengut e per influéncia de è de vièlh (è es normalament impossible abans l'accent tonic, es donc lo fonème pus prèp, e, qu'a remplaçat u). Es a remarcar qu'en occitan, i a pus sovent de dissimilacions que d'assimilacions en toponimia (los Ròcafòrt venguts Recafòrt dins la prononciacion, los Verdfuèlh cambiats en Vrufuèlh, etc), allòc que las assimilacions vocalicas son frequentas en la lenga basca (cf. lo doblet uri, vilatge e iri). Es lo fenomèn de l'armonia vocalica, que se pòt tanben trobar mai o mens en Catalonha, país de substrat iberobasc (Celsona > Solsona, per çò qu'es de la toponimia, jonoll, de genoll < genŭcŭlu, per çò qu'es de la lenga) e plan sovent en valencian meridional (olla sona ['ɔʎɔ] e terra sona ['tɛrrɛ]).
.ovh
(OVH, entrepresa francesa) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 19 de junh de 2014.
Avachinsky
thumb|right|L'Avachinsky vist dempuei Petropavlovsk-Kamtchatski.
Depeche Mode
thumb|right|250px|Depeche Mode en 2006 a Londres (Anglatèrra).
Lo succès de la musica de Depeche Mode dins lor estili new wave qualificat de còps a l'epòca de musica industriala (eredèra de la del grop alemand Kraftwerk) es permanent dincas a l'annada de 1990 ambe l'album Violator que conteng los dos títols emblematics del grop, Personal Jesus e Enjoy the Silence. Es precisament ambe Personal Jesus en 1989 que Depeche Mode comença de se sarrar del rock (I Feel You, Useless) en s'aluenhant musicalement de la pura synthpop de la debuta (Just Can't Get Enough, Master and Servant, Shake the Disease, A Question of Time, Never Let Me Down Again, Behind the Wheel).
thumb|redresse|left|Martin L. Gore, compositor màger de Depeche Mode. Las annadas 1990 son negras per Depeche Mode pr'amor de chepics, d'una part la consomacion de dròga e en seguida la temptativa de suicidi del cantaire, Dave Gahan, que se n'es despopat en 1996, d'autra part per la partença de Alan Wilder en 1995. DM, alavetz redusit a tres sòcis, contunha pr'aquò de sortir disques (Ultra en 1997, Exciter en 2001, Playing the Angel en 2005, Sounds of the Universe en 2009, Delta Machine en 2013, Spirit en 2017 e Memento Mori en 2023).
L'annada de 2022 es marcada per la mòrt de Andrew Fletcher, çò que fa que del grop Depeche Mode original de 1980 demòra pas que lo duò Martin L. Gore e Dave Gahan.
thumb|right|250px|Dave Gahan (cantaire de Depeche Mode) en 2009.
Las cançons de DM son mai que mai compausadas per Martin L. Gore, a part las del primièr album de 1981, Speak and Spell, vist que l'èran per Vince Clarke. Pr'aquò Vince Clarke participèt pas qu'a n-aqueste primièr album, pr'amor que quitèt còp-sèc Depeche Mode per far d'autres projèctes new wave, Yazoo de'n primièr, puèi Erasure en 1985.
Segon lor maison de disc Mute Records, en 2008 DM compta 75 milions d'albums venduts dins lo Monde entièr, mai de 100 millions de disques en tot ambe los singles.
En novembre de 2020, son intronisats al Rock and Roll Hall of Fame.
Marquis de Sade (rock francés)
vinheta|Philippe Pascal (cantaire del Marquis de Sade) sus l'empont en 2018
Marquis de Sade èra un grop de rock e new wave francés de Rennes en Bretanha. Actiu entre 1977 e 1981, puèi reformat 2017, foguèt de'n primièr compausat del duò Philippe Pascal (cant) e Franck Darcel (guitarra), e contava coma sòci original Pierre Thomas a la batariá, remplaçat per Éric Morinière tre 1978, e Christian Dargelos a la bassa, remplaçat per Thierry Alexandre en 1981.
Segon las periòdas, i aguèt d'autras musicians dins lo grop coma los saxofonistes Daniel Paboeuf o Philippe Herpin, Arnold Turboust al piano sus l'album Dantzig Twist, Mico Nissim als clavièrs e Éric Le Lann a la trompeta sus l'album Rue de Siam.
Quitament grop Breton, las cançons del Marquis de Sade son cantadas en anglés (Wanda's Loving Boy) o en francés (Conrad Veidt).
Panslavisme
thumb|right|Colors tradicionalas dau panslavisme.
Llano de Bureba
Llano de Bureba es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Panslavisme
Lo panslavisme inspirèt divèrsei projèctes de federacion ò de confederacion dei pòbles eslaus prepausats per de movements liberaus ò revolucionaris. Pasmens, foguèt tanben fòrça popular en Russia per justificar l'unificacion de totei lei pòbles eslaus sota la direccion dau tsar. Aqueu corrent foguèt poderós deis ans 1850 a la Premiera Guèrra Mondiala. Lo panslavisme foguèt egalament popular dins lei Balcans e aguèt un ròtle important dins la formacion de Iogoslavia, Estat destinat a unificar leis Eslaus dau Sud.
L'abandon dau panslavisme per l'URSS e la revirada de l'experiéncia iogoslava a entraïnat un declin important de l'ideologia panslava dins lo mond modèrne. Lei tensions entre Russia e plusors país eslaus vesins (Polonha, Ucraïna...) renforçan aquela disparicion. Pasmens, lo panslavisme explica encara certanei particularitats diplomaticas europèas coma la proximitat istorica granda entre Russia, Serbia e Bulgaria.
Gestapo
La Gestapo (prononciacion alemanda: AFI: ɡeˈstaːpo, ɡəˈʃtaːpo); abreviacion sillabica de Geheime Staatspolizei, ("Polícia d'Estat Secreta") èra la polícia secreta de l'Alemanha nazi e de l'Euròpa ocupada. A partir d'abrial de 1934, foguèt jos l'administracion del lider SS nacional, Heinrich Himmler que, en 1936 foguèt designat cap de la polícia alemanda (Chef der Deutschen Polizei) per Hitler.
Lerma
Lerma es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
La Rocheta (Vivarés)
La Rocheta (La Rochette en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
.bmw
(BMW, societat alemanda) es un nom de domeni generic geografic. Es en servici dempuèi lo 21 de junh de 2014.
Madrigal del Monte
Madrigal del Monte es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Gwimilio
Gwimilio en breton ( Guimiliau en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Geografia
thumb|left|Lo viaducte ferroviaire de la Penzé (fòto presa entre 1862 e 1865) La Penzé, #que la font se'n tròba près del bourg de Plounéour-Ménez, flueix a l'èst del bourg de Guimiliau e la linha de camin de fèrre París-Brèst l'afranquís per un viaducte de 32 mètres de nautor. Aquel fleuve litoral recep lo sieu principal afluent, lo Coatoulzac'h, just en aval de Guimiliau. Aquel es pas #qu'en 1900 (del temps que la linha París-Montparnasse-Brèst a #èsser acabada l'an 1865) #qu'a bastit, als còstes dels contribuables locales, una halte ferroviaire a Guimiliau. La parca de Guimiliau es totjorn en servici.
Lo bourg de Guimiliau es cap a 120 mètres d'altitud. La municipalitat es prèpa del Parc natural regional de Armorique situat 9 quilomètres mai al sud.
thumb|left|Le viaduc ferroviaire de la Penzé (photo prise entre 1862 et 1865) La Penzé, dont la source se trouve près du bourg de Plounéour-Ménez, coule à l'est du bourg de Guimiliau et la ligne de chemin de fer Paris-Brest la franchit par un viaduc de 32 mètres de haut. Ce fleuve côtier reçoit son principal affluent, le Coatoulzac'h, juste en aval de Guimiliau. Ce n'est qu'en 1900 (alors que la ligne Paris-Montparnasse-Brest a été achevée en 1865) qu'est construite, aux frais des contribuables locaux, une halte ferroviaire à Guimiliau. La gare de Guimiliau est toujours en service.
Le bourg de Guimiliau est vers 120 mètres d'altitude. La commune est proche du Parc naturel régional d'Armorique situé 9 kilomètres plus au sud.
Dans la rue principale, les maisons au volets clos s'ornent de panneaux « à vendre ». Pourtant, la population augmente doucement et rajeunit.
Esquí de fons
vinheta|Estil de patinaire vinheta|Un esquiaire de fons al Achensee (Tiròl). L'esquí de fons aperten a la familha de l'esquí nordic, que sovent s'utiliza indistintament, e consistís a se desplaçar per superfícias nevadas amb l'ajuda d'esquís. Es possible lo practicar sus de nèus de quina classa que siá, mas a la practica se realiza solament sus de pistas preparadas (mejançant una traça facha per un tractor mecanic) e en penjals doces.
A son origina dins los païses nordics, foguèt e es encara la forma naturala de desplaçament dins lo domèni rural. D'aquí ven l'origina de lo nomenar esqui nordic. Aquela modalitat utiliza unes esquís de 160 a 220 cm de long e mai estreches qu'aquestes de l'esqui alpin (de 45 a 55 mm.), Fòrça flexibles e leugièrs. Los esquis, mai longs qu'aquestes alpin, an pas de fixacion al talon per permetre una bona flexibilitat permetent de limpar sul plan e la pujada.
Es fòrça populara dins los Pirenèus e los Alps. Existisson d'estacions d'esquí de fons subretot preparadas amb de pistas pel pas del patinaire e de traças per pas alternatiu. Unas estacions d'esqui alpin an de pistas preparadas per l'esqui de fons. Son de luòcs amb totes los servicis e son sovent de circuits familhas.
Son fòrça tanben las competicions, de tot domèni, qu'i participan de milièrs de competitors. Es un espòrt classificat coma olimpic d'ivèrn.
Passes
I a de diferents passes o de metòdes per utilizar los esquis, un es lo metòde tradicional conegut coma classic e l'autre lo patinaire. Dins lo classic se plaçan los esquís parallels e consistís a avançar en fasent de passes alternatius, es a dire, en pausant lo pes sus un pè e en desplaçant l'autre cap endavant. En lo patinaire, per contra, se plaçan los pès en forma de V e se fa limpar l'esquí d'un biais similar al patinatge. vinheta|Bòta e fixacion Los esquís pòdon aver dos tipes de sòlas: 1. lisa; 2. d'escatas. La sòla lisa es l'utilizada per la competicion e los expèrts, e dins lo cas de voler practicar lo pas classic se deu apondre una cera, presentada en forma de barra o crema, que son de diferents tipes. Lo tipe de cera que s'aplica sus l'esqui depend de la qualitat de la nèu (polverosa, de prima, dura, etc) e la temperatura e tanben permet de melhorar la limpada. Aplicar una cera qui que siá pòt aver de consequéncias diferéncias, coma una aderéncia de tròp de l'esquí a la nèu. Dins lo pas de patinaire es pas necessari d'aplicae de cera mas es possible quand se vòl altetnar los dos tipes de passes.
Los esquís amb un sòla d'escata s'i met pas jamai cera e, doncas, permeton practicar ambedós passes o de modalitats, mas son pas de pro bona qualitat per la competicion. Als esquis de cera o lises se pòt periodicament aplicar de parafina per far durar mai de temps las caracteristicas de l'esqui. La bòta -fòrça especifica- deu permetre a l'encòp una bona flexibilitat del pè e una fixacion pro fèrma a la punta, qu'es l'unic punt de connexion amb l'esquí, a diferéncia d'autras modalitats. Sovent las bòtas tenon l'opcion d'apondre al rèire una pèça que s'utiliza pel pas del patinaire.
Koem
Koem en breton ( Coësmes en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Geografia
Superficie : 2324 ectaras
Lo sieu sòl se compausa per l'essencial, al nòrd, de grès armoricains, en formant la part la mai anautita, a un centenat de mètre d'altitud. Dominan las concas schisteux situats als environs de 70 mètres. Aquelas concas son délimités pels nivèls gréseux del Châtellier #que culminent cap a 90 mètres. Globalement, Lo relief de la municipalitat es pauc accentuat mas los fenomèns de solifluxion, quaternaires, pòdon èsser observats sus las pendentas en marcant lo contacte grès-schiste. La ret idrografica a indusit per la géologie e ocupa sustot las zònas schisteuses. A dominat per dos rius, lo ruisseau de Courgeon al sud-oèst de Coësmes e sustot pel ruisseau dels Gadouilles, al nòrd. Lo nòrd e lo nòrd-es de la municipalitat a limitat pel bòsc del Theil, e, i i aviá encara pauc, pel Bòsc de Santa-Christine. Lo costat de Retiers, e a un mai ample escalièr, lo sud-es del Ille-e-Vilaine, es una region de transition entre la péninsule bretonne, fòrtament influida per la mar, e l'interiora de las tèrras al climat mai contrastat. Lo climat i es pauc pluvieux, humide mas rarament fred o en calent, sovent fresc o tiède. Coneis pauc las tempèstas : es un climat de matises e de moderacion.
Superficie : 2324 hectares
Son sol se compose pour l’essentiel, au nord, de grès armoricains, formant la partie la plus élevée, à une centaine de mètre d’altitude. Ils dominent les bassins schisteux situés aux environs de 70 mètres. Ces bassins sont délimités par les niveaux gréseux du Châtellier qui culminent vers 90 mètres. Globalement, le relief de la commune est peu accentué mais les phénomènes de solifluxion, quaternaires, peuvent être observés sur les pentes marquant le contact grès-schiste. Le réseau hydrographique est induit par la géologie et il occupe surtout les zones schisteuses. Il est dominé par deux rivières, le ruisseau de Courgeon au sud-ouest de Coësmes et surtout par le ruisseau des Gadouilles, au nord. Le nord et le nord-est de la commune est limité par la forêt du Theil, et, il y avait encore peu, par le Bois de Sainte-Christine. Le canton de Retiers, et à une plus large échelle, le sud-est de l’Ille-et-Vilaine, est une région de transition entre la péninsule bretonne, fortement influencée par la mer, et l’intérieur des terres au climat plus contrasté. Le climat y est peu pluvieux, humide mais rarement froid ou chaud, souvent frais ou tiède. Il connaît peu les tempêtes : c’est un climat de nuances et de modération.
Istòria
Istòria anciana
Istòria contemporanèa
Histoire ancienne
Histoire contemporaine
Madrigalejo del Monte
Madrigalejo del Monte es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Gorely
Lo Gorely (1829 m) es un volcan fòrça actiu de Russia situat dins la peninsula de Kamchatka.
Vilagalhenc
Vilagalhenc (Vilo-Gaienc en nòrma mistralenca e Bilogalhénc en grafia de Savartés ; Villegailhenc en francés) es una comuna lengadociana del Carcassés, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
Comuna situada dins l'airal urban de Carcassona sus Trapèl. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Gehée
Gehée es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Mahamud
Mahamud es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Vinaçan
Vinaçan (Vinassan en grafia mistralenca e Binassà en grafia de Savartés ; Vinassan en francés) es una comuna lengadociana de Narbonés, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Vinaçan
Las atestacions ancianas son : Fiscum Viniacum en 899; Vinatianum en 1195; Castrum de Vinassano en 1271; Ecclesia de Vinassano en 1311; De Bruassano [= Binassano] vicarie Narbone en 1378; Vynasan en 1386; Vinassan en 1402; Vinassa en 1537; Vynassa, … Vynasa en 1537; Vinasan en 1595. La prononciacion es Binassà en 1912 (segon la grafia de l'abat Savartés). Vendriá d'un nom d'òme latin *Vinacius, derivat de Vinatius, amb lo sufixe latin -anum, mas las atestacions son contradictòrias, pel sufixe e mai pel radical, e l'istòria es benlèu pus complicada. Dauzat e Rostaing son obligats de postular *Vinacius, inatestat, puslèu que Vinatius, atestat : lo primièr dona regularament una -s- sorda, grafiada -c-, allòc que lo segond mena a -s- sonòra, grafiada -s- (*Vinatianu- auriá donat *Vinasan). Mès aquò es largament teoric, pr'amor de la confusion frequenta tanlèu lo latin vulgar, o aprèp, entre -ci-, -ti-, -si-. E de fait, Fabricianu- > Fabresan.
Marmolièiras (nom supausat)
Anciana rectoriá del vocable de Sant Miquèl que dependiá del capítol Sant Estève-Sant Sabastian de Narbona. Las fòrmas ancianas son : Villa Marinorema [marmoreria] infra insula Lici en 821, Marmoriarum castrum en 1167, castrum de Marmoreriis en 1271, Bajulus de Marmoreriis en 1351, Marmoreyras en 1402, Marmoseyra en 1476, Marmoryeras en 1537, Marmoulières en 1537, Marmorière en 1539, Marmourière en 1595, Marmorières en 1791. L'abat Savartés fornís pas la prononciacion, probablament en -l-, ni per l'abondància de las grafias cultas. Lo nom sembla s'explicar per la preséncia d'una marmièira, una marmolièira (cf. latin marmor, qu'apèla a la dissimilacion), una peirièira de marme, de pèira marma. Es un nom probablament ancian, anterior a l'evolucion del latin marmor en marme.
Istòria
La mapa de Cassini mòstra la rectoriá de Marmolièiras (escrit Marmoulieres e bèstiament corregit en Marmorières sus las mapas recentas). Probable qu'aquela comunautat agèt pas la possibilitat de venir comuna a la revolucion. Marmolièiras garda sa glèisa. L'importància e lo desvolopament de Vinaçan sonque datan d'un mièg sègle. Èra un borg massat a l'entorn del castèl senhoral, qu'aviá per tota renda lo pauc de tèrra de las costièras. La plana èra cobèrta de paluns e poblada de solament 300 personas a l'entorn de 1860. L'energia dels abitants transformèt aquelas paluns en un vinhal ric. Mas çò pus important dins lo desvolopament demografic es la periurbanizacion ligada a la proximitat de Narbona.
Aruküla
Aruküla es el petit burg d'Estònia. Ocupa un airal de 3,56 km2 e comptava una populacion de 2.016 abitants en gener de 2013.
Vinaçan
Autres monuments
I a suls puèges a l'entorn de traça de l'ocupacion romana.
Ilinski
vinheta L'Ilinski (1578 m) es un volcan actiu de Russia situat dins lo sud de la peninsula de Kamchatka.
Vinaçan
Autres monuments
L'ancian Castèl senhoral, situat sur la plaça, foguèt divisat en demoranças.
Roïnas d'un Castèl feudal e de sa chapèla.
Euse gigantesc, a 600 mètres del vilatge, sul camin Corsan.
Chivelotch
thumb|right|Lo Chivelotch durant son erupcion de [[2007.]]
Lo Chivelotch (1180 m) es un volcan de Russia situat dins la peninsula de Kamchatka. Fòrça actiu, foguèt a l'origina d'erupcions majoras en 1430, 1650, 1850, 1964 e 1999.
Mambrilla de Castrejón
Mambrilla de Castrejón es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Nevian (Lodevés)
Nevian (Nébian en francés) es una comuna lengadociana de Lodevés. Administrativament, es situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : in Nibiano en 990, villa que vocant Nibiano en 1008, castellum Nibianensem en 1038, castro Nibiano en 1112, apud Nibianum en 1122, ad Nibianum en 112, lo castel de Nebian en 1160, terminio Nibiani en 1174, P. Raimunz de Nebia en 1185, parrochia S. Juliani de Nebiano en 1207, hospitalis de Nebiano, parrochia S. Juliani de Nebiano en 1234, ecclesia S. Juliani de Nebiano en 1252, de Nebiano en 1264, 1484, al sègle XVI, Nebia en 1622, Nebian en 1643, 1694, 1740-60, Nevian en 1740-60, Nebian en 1770-72 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat e Rostaing, Nevian ven del nom latin escur d'òme *Nebius, benlèu près del grèc Nebo, puslèu que del nom de flume Nebis (Tarraconesa), amb lo sufixe -anum ; segon Hamlin, Nevian ven del gentilici latin Naevius (o variantas Nivio, Nivius), amb lo sufixe -anum. Nevian èra una proprietat galloromana.
La prononciacion populara tradicionala es fornida per un autre luòc, que son nom es un transferiment de Nevian : Camp de Nébios (nom francés), a 3 km al sud, dins la comuna de Liuran de Cabrièira.
Sant Miquèl
Es un luòc gaireben desabitat situat al sud-èst del vilatge. Las fòrmas ancianas son : S. Michaelis de Domasano en 1234, ecclesiae de Domasano, de Domasan en 1236, ecclesia S. Michaelis de Domazano en 1252, ecclesiae de Domasano, de Domasan en 1236, ecclesia S. Michaelis de Domasano... sine cura en 1484, de Domasano, al sègle XVI, Domezan en 1586, St Michel en 1770-72 (mapa de Cassini). L'ancian determinant es un nom de proprietat galloromana. Domasan ven del gentilici latin Domatius, amb lo sufixe -anum,.
Mambrillas de Lara
Mambrillas de Lara es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Censerey
Censerey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tànger
thumb|290px
thumb|Tànger Tànger (en arabi : طنجة, Tanja, en berbèr ⵜⵉⵏ ⵉⴳⴳⵉ Tin Iggi ; en grecoroman : Tingis) es una vila del nòrd de Marròc. Es lo cap luòc de la region de Tànger-Tetoan e de la prefectura de Tànger-Asilah. Situada al tèrme nòrd del país, la vila es la principala pòrta de Marròc sus Euròpa, qu'es separada pels de l'Estrech de Gibartar. Sa populacion èra de al cens de 2004, ne fasent la cinquena vila du Marròc. Tànger es la sola vila du Marròc que dona sus l'Ocean Atlantic e la Mar Mediterranèa. Es escaissida « la vila dels estrangièrs » aprèp las nombrosas colonizacions (los fenicians, los romans, los vandals, los arabis, los portugueses, los angleses, los franceses e los espanhòls).
Geografia
Tànger es situafa dins la baia del meteis nom, dibèrta sul tèrme occidental de l'Estrech de Gibartar, a prèp 15 quilomètres de las còstas espanholas. D'en primièr establida sul puèg de la casba, la vila s'espandiguèt pauc a pauc suls massises a l'oèst cap al cap Spartel (replan del Marshan, Vièlha Montanha) puèi, lo long de la plaja, cap al cap Malabata. Malgrat aquel relèus, son site presenta pas de malhum idrografic notable.
Clima
Lo clima de Tànger es de tipe mediterranèu temperat per l'influéncia oceanica e lo buf del chergui, presentant quatre sasons plan marcada: ivèrn doç e umid, estiu tebés e sec, intersasons gaireben pauc pluviosas. Pasmens la vila patís sovent de violents fenomèns meteorologics coma lo vent fòrt e las pluèjas intensas (ex: 200 mm de pluèjas en una jornada, lo 23 de novembre de 2008). Las precipitacions son compresas entre 700 e 1000 mm per an. Per las temperaturas, lo recòrd de fred es -4,2 °C lo 28 de genièr de 2005 e pel recòrd de calor es 43,5 °C lo 1 d'agost de 2003.
Istòria
250px|thumb|Tànger, Doanas e fortificacions Aprèp una preséncia feniciana, que demòran doas pichonas necropòlis, la vila foguèt vertadièrament fondada al sègle V AbC, pels cartagineses que ne faguèron un establiment (Tingi). En 146 AbC, a la casuda de Cartage, la vila es restacada a la Mauritània e venguèt una colonia romana (Tingis) ligada a la província d'Espanha. Tànger ganhèt una tan granda importança, que venguèt, vèrs lo sègle III, la capitala de la Mauritània Tingitana. Al sègle V, Tànger foguèt occupada pels vandals. Desliurada jol reialme de Justinian, al començament del sègle VI, foguèt restacada a l'Empèri Bizantin.
Aprèp tres temtativas los Portugueses la prenguèron en 1471 e la daissant a Anglatèrra en 1661 coma dòt porgida per Catarina de Bragança a son espós Carles II d'Anglatèrra. A l'epòca que Tànger èra encara una vila portuguesa, èra la capitala de l'Algarve d'Africa. A partir de 1679 Moulay Ismaïl (Empèri cherifian alaoíts) comencèt lo sètge de Tànger que li es abandonada en 1684, sus decision de Carles II estimant son occupacion per las tropas anglesas inutila e mobrosa plan costosa.
A la seguida de l'ajuda del sultan Abd ar-Rahman ibn Hicham a l'émir argerian Abd El-Kader, los Franceses ataquèron Tànger en represalhas dirigits per prince de Joinville que bombardèt la vila en 1844 e roïnèt los barris.
Las rivalitats europèas pel contraròtle de la vila, pòrta dubèrta sul Marròc, comencèron a la fin del sègle XIX. França, Espanha, lo Reialme Unit e Alemanha multipliquèron las missions diplomaticas e comercialas per se plaçar, metent la vila al centre de las rivalitats internacionalas. En 1880, la convencion de Madrid ensagèt de definir las relacions entre las grandas poténcias al subjècte del Marròc. Pojat pel cancelièr Bulow que vòl remembrar de biais, sensacionala, qu'Alemanha se daissariá pas metre de costat e que França pòt pas modificar l'estat politic de Marròc sens l'autorizacion d'une novèla Conferéncia internacionala, Guilhèm II debarquèt lo 31 de març de 1905 dempuèi l'iòt emperial Hohenzollern a Tànger per qualques oras e denoncièt, aprèp una entrevista amb l'oncle del sultan, las tòcas francesas e espanhòlas sul Marròc, çò que provoquèt una crisi diplomatica: es la Crisi de Tànger. En 1906, la conferéncia d'Algesiras torna definir las posicions de cadun en Africa reconeissant l'independéncia del sultan e afirmant l'egalitat dels signatàris dins lo domèni economic. En 1923 las negociacions acabèron per ne far una zona internacionala franca de dreches de doanas. Lo 24 de juilhet de 1925, l'estatut definitiu de Tànger foguèt signat pel Reialme Unit, Espanha, Belgica, los Païses Basses, los Estats Units d'America, Portugal, l’Union sovietica e França, que se jonguèt un pauc mai tard Itàlia.
La vila possedava alara son autonomia financièra. A una administracion internacionala, subretot es dotada d'una assemblada legislativa, compausada de trenta foncionaris internacionals designats per lors cònsols respectius e de nòu marrocans. L'epòca de l' es aquela del mai grand raja internacional de Tànger, que siá dins lo domèni cultural o dels afars, favorizat per las facilitats ofertas a la contrabanda, a l'espionatge e a la contrafaiçon.
En junh de 1940, aprèp la desfacha francesa, las tropas nacionalistas espanholas ocupèron Tànger e permetent, en març de 1941, l'installacion del consulat alemand a la mendobia (demorança del Mendob) onter flautejava la bandièra nazi. En març de 1944, Espanha èra partida del consulat alemand de la mendobia abans de n'en partir, lo 9 d'octobre de 1945, tornèt l'estatut internacional. Entre 1939 e 1950, la populacion de Tànger triplèt per aténher mai de.
La vila vei dempuèi una desena d'anadas (ans 2000) un desvelopament espectacular. Tànger es ara abitada per una populadion subretot eissida dels Jebala
Economia
Segond pòl economic marrocan aprèp Casablanca, l'activitat industriala de Tànger es diversificada: industrias textilas, quimicas, mecanicas, metalurgicas e navalas. La vila dispausa ara de quatre zonas industrialas que doas an un estatut de zone franca (la Tànger FreeZone e la Zona franca portuària). L’infrastructura de la vila de l'estech es importanta: un pòrt gerent los flux de merças e de viatjaires (mai d’un milion de viatjaires cada an) integrant un pòrt de léser e un pòrt de pèsca. thumb|250px|Gara de Tànger-Vila Lo camin de fèrre liga la vila a Rabat, Casablanca e Marraquèsh al sud e tanben Fès e Ojda a l’èst.
Artilhariá de campanha
L’artilhariá de campanha es una branca majora de l'artilhariá. A per vocacion de sostenir l'avançada deis autreis unitats sus lo prat batalhier. Per assegurar aquela foncion, dèu dispausar d'un armament mobil capable de seguir rapidament d'operacions egalament mobilas. Istoricament, l'artilhariá de campanha es donc principalament constituïda de pèças pus leugieras e mens poderosas que l'artilhariá de sètge ò l'artilhariá de fortalesa.
Tànger
Economia
Stacion balneària importanta, Tànger dispausa d’infrastructuras ostalièras e toristicas variadas, d'una vasta plaja sus mai de, e d’une medina (vila anciana) que se desvolòpa un comèrci artesanal (maroquinaria, articlas de fusta e d'argent, vestits tradicionals e cauçaduras…).
Artilhariá de campanha
L'usatge de pèças d'artilhariá dirèctament sus lo prat batalhier es relativament ancian. Per exemple, l'artilhariá francesa tenguèt un ròtle decisiu a la batalha de Castelhon en 1453. Pasmens, l'artilhariá de campanha venguèt vertadierament eficaça au començament dau sègle XVI (batalha de Marinhan). Puei, se desvolopèt gràcias a la mesa en plaça de politicas d'estandardizacion e ai progrès de la logistica. Suècia, lei Províncias Unidas e França aguèron un ròtle motor dins aqueleis evolucions que foguèron imitadas per leis autrei poissanças. A la fin dau sègle XIX, la pouvera sensa fumada permetèt d'aumentar fòrça la portada e la cadéncia de tirs dei pèças. Puei, durant lo sègle XX, la motorizacion menèt a l'intrada en servici de l'artilhariá de campanha modèrna qu'es desenant capabla de realizar la màger part dei missions asseguradas per leis autrei brancas de l'artilhariá.
Tànger
Economia
Los ans 2007-2008 seran subretot per la vila de l'estrech a causa de l’acabament dels grands projèctes en construccion, lo segond pòrt Tànger Mediterranèu e sas zonas industrialas, un Estadi Ibn Battuta de, un centre d’afars, de las installacions toristicas, l’amenatjament del centre vila e la construccion de novèlas linhas autoroutièras e ferroviàrias. Una Linha LGV Tànger-Casablanca es en construccion per mermar la durada del parcors amb Casablanca la capitala economica actuala.
Grandas òbras
Un novèl terminal del pòrt d'aiga prigonda aculha las fèrris dempuèi lo segond trimèstre de 2009. Saipem SA e Bouygues Construction (Bymaro - Bouygues Maroc), realizan doas levadas de de long caduna, 8 pòstes d'apontament pels fèrris ainsi qu'una plataforma logistica de 42 ectaras.
Cultura
Tànger longtemps aguèt un ròtle de capitala culturala oficiosa per nombre d'escrivans e d'artistas del monde entièr, atirats per son clima, sos païsatges. Atira de promotors imobilièrs venguts subretot del Rif e d'Euròpa (Espanhòls, Angleses, Alemands, veire qualques Franceses).
Tànger es dempuèi longtemps una tèrra d'accuelh per fòrçax artistas e intellectuals. Henri Matisse e abans el Eugène Delacroix i realizèron d'òbras celèbras. L'escrivan american Paul Bowles la nomenava.
Notas e referéncias
<References/>
Sorel-en-Vimeu
Sorel-en-Vimeu es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Geografia
Sorel-en-Vimeu est un village picard du Vimeu, situé à l'intersection des axes Nord-Sud d'Abbeville à Airaines et Est-Ouest de Bettencourt-Rivière à Hallencourt et à 12 km au sud-est d'Abbeville. Il est desservi par l'ancienne route nationale 1 et est aisément accessible par l'autoroute.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La familha de Orléans a séjourné a Sorel-en-Vimeu
Nozières (Vivarés)
Nozières (Nozières en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.
Sorel-en-Vimeu
Istòria
la famille d'Orléans a séjourné à Sorel-en-Vimeu
Nòtas
<references group=N/>
Agadir
thumb|290px
Agadir (en arabi أكادير, en tamazight ⴰⴳⴰⴷⵉⵔ, en portugués Santa Cruz do Cabo de Gué) es una vila del sud-oèst del marroquin, capitala de la regio Soss-Massa-Drâa e de la prefectura d'Agadir Ida-Otanane, situada dins la partida nòrd d'una baia a la còsta atlantica, a al sud de Casablanca, a  d'Essoaoira e a  a l'oèst de Marraquèsh. Se tròba entre 250 e 300 mètres d'altitud. Los abitants se nomenan gadiris, gogadir en berbèr.
Populacion
Segon lo cens del 2004 i aviá mas l'airal urban compta prèp de  amb las vilas vesinas Inezgane e Aït Melloul. Es la seisena vila de Marròc aprèp de Casablanca, Rabat, Fès, Marraquèsh e Tanger. Dins la vila se parla l'arabi, lo berbèr (Shilha) e lo francés. La populacion en 1952 èra de (que 1518 josieus e 6062 europèus).
Descripcion de la vila
La vila foguèt destrusida per un tèrratrem en 1960 e tornèt èsser bastida en totalitat. Lo centre vila inclusís divèrsas avengudas que las de Muhammad V e Hassan II e la mosquèa Lobnane. A la zona a la broa la mar i a fòrça ostalariás e restaurants e quartièrs residencials; la plaja fa prèp de 10 km. thumb|left| La plaja d'Agadir thumb|La plaja e lo puèg de l'anciana Casba Lo quartièr de Talborjt (mot berbèr que vol dire la Petita torre) es compausat del Nouveau Talborjt, separat de l'ancian quartièr per l'avenguda Muhammad Sheikh Saâdi. S'i tròba la mosquèa de Mohammed V e dos jardins. Lo quartièr vièlh, al front de mar e dins la zòna del uadi Tildi, demorèt destrusit en 1960 e demorèt roïnat.
I a fòrça quartièr residencials que lo Fonti, prèp de la plaja, al costat del quartièr d'Illig (a 2 km de la plaja). Cap a l'aeroport, a l'èst, i a la vila de Dakhla amb ostals d'estil marroquinandalós.
Lo pòrt se consacra a la pesca, pòrt comercial, e dempuèi pauc pòrt esportiu. Es lo primièr pòrt sardinièr del monde.
thumb| Lo pòrt de pesca vist dempuèi la Casba La Casba, (Agadir Ofella = Agadir la nauta o Agadir N'Ighir = Agadir del puèg) bastida en 1572, e lo quartièr de Fonti als seus pés, es la partida mai vièlha de la ciutat; i a rèstes de l'anciana fortalesa. Lo quartièr industrial (L'abattoir) es tròba al còr de la vila; foguèt mens afectat pel tèrratrem de 1960.
Lo soc (souk), que compòrta mai de sièis mil boticas, es enrodat de muralhas amb divèrsas pòrtas; es organizat en sectors d'activitat. La medina foguèt creada en 1992 per l'artista italian Coco Polizzi, dins lo quartièr de Ben Sergao (a prèp de 4,5 km del centre), per far comèrci dels productes artesanals, e foguèt bastit segon la tecnicas tradicionalas berbèras. Compren un jardin exotic. thumb|Puèg de l'anciana Casba thumb|La Medina
Istòria
Agadir apareis dins l'istòria abans del sègle XII. Polibi a l'epòca romana se sona lo nom Rhysaddir, que poirà èsser dins la zòna d'Agadir, mas la situacion fa controvèrsia. La primièra mencion es a un portulan en 1325, amb lo nom de Porto Mesegina, de la tribú berbèra dels mesguina. En 1505 un portugués, João Lopes de Sequeira, fondèt un establiment comercial e pesquièr dins la zona e prèp d'una font bastiguèt una pichona fortalesa de fusta al pé del puèg a la broa del mar, que nomenèt Santa Cruz do Cabo de Gué (nom portugués del modèrn cap Ghir) al luòc onte uèi se tròba lo quartièr de Fonti desaparegut aprèp 1960, que lo nom veniá del mot portugués "fonte" (font). L'establiment demorèt dins las mans de Lopes de Sequeira, fins al 25 de genièr de 1513 foguèt comprat pel rei portugués, e i nomenèt de governadors portugueses.
Lo portugués deguèt far fàcia a l'ostilitat dels abitants de la region nomenada lo Sos (Sous) e subretot de la confraternitat religiosa dels djazuliyya que s'èra installada al Sos dempuèi mai de 50 ans, que proclamèt la guèrra santa. Profeitèt de l'ascencion d'una familha de shurafa originaris de la region del Draa, los Banu Sad, lo cap de familha foguèt proclamat "cap de la guèrra santa" a l'entorn de 1510. Ap de 1530 lo portugueses demorèron blocat dins la fortalesa. En 1540 lo cherif sadita del Sos, Muhammad al-Sheikh, ocupèt lo puèg que dominava la fortalesa qu'èra portada d'artilhariá. Lo sètge de la plaça comencèt lo 16 de febrièr de 1541. Lo rei Joan III de Portugal (1521-1557) examinava dempuèi 1540 l'oportunitat d'evacuar qualques plaças de Berberia, e quand lo cherif sadita conqueriguèt Santa Cruz lo 12 de març de 1541 (lo governador capitulèt), sa decision se realizèt en pauc de meses las plaças de Safim e Azemor. Sièis cents portugueses foguèron fach presonièrs dins la conquèsta de Santa Cruz, que lo governador Guterres de Monroy e la seuna filha Mècia; los captius foguèron salvats per de religioses portugueses; Mècia, que lo marit èra mòrt dins la batalha, se maridèt amb lo cherif e moriguèt en jacilha en 1544. Lo meteis an lo cherif liberèt Guterres de Monroy, amb que venguèt amic.
La ciutat demorèt despoblada fins que lo suldan Abd Allah al-Ghalib (1557-1574) i faguèt bastir una fortalesa (la casba) en 1572, al suc del puèg e se sonava Agadir N'Ighir o Agadir-Ighir, literalament, Lo granièr fortificat del puèg. Lo pòrt, o mai exactament l'embarcadaire, lo site foguèt aprèp frequentat pels crestians per cargar de sucre e conservèt aquel caractèr fins a que se fondèt Mogador en 1773. Lo cap trapèt lo nom d'Ighir (ara Cap Ghir).
La vila dintrèt en decadéncia progressiva aprèp 1773, a causa de la concurréncia del pòrt de Mogador (Essaoira). En 1789 un viatjaire europèu la descriviá coma una vila quasi desèrta amb d'ostals en roïnas. En 1884 Charles de Focauld dins son òbra Reconnaissance au Maroc, descriu un luòc miserable de pescadors, sens comèrci.
Alara dintrèt dins l'actualitat en 1911, amb l'incident d'Agadir (vejatz Incident d'Agadir). En 1913 i dintrèron los franceses. A l'epòca aviá mens de mila abitants. Mai tard prosperèt a causa del desvolopament de l'agricultura, de la pesca e de las minas. Lo pòrt comencèt a se bastir en 1914 e foguèt agrandit e a partir de 1920 comencèt a prosperar. Dins los ans 1930 èra una etapa importanta de la Aeropostala onte Antoine de Saint-Exupéry e Jean Mermoz, fasián escala. Dins los ans 1940 comencèt a créisser jols dessenhs del director del servici d'urbanisme de Marròc Michel Écochard, amb forma de fèrre de caval ponchant cap al mar. Lo nòu pòrt comercial dubriguèt dins los ans 1950, e l'activitat economica aumentèt e comencèt a atreure lo torisme pel seu bon clima e las ostalariás dubriguèron. En 1959 lo iòt d'Aristoteles Onassis que portava coma òste Winston Churchill, faguèt escala dins lo pòrt.
Lo 29 de febrièr de 1960 foguèt destrusida per un tèrratrem de 5,7 punts de l'escala de Richter. I aviá pas mens de quaranta mila abitants que 15000 moriguèron. La vila se tornèt bastir a qualques 2 km al sud. Tornèt atraire de toristas e se desenvolopèt en totes los aspèctes. thumb|left| La plaja d'Agadir
Economia e clima
L'activitat portuària e comerciala (es lo primèr pòrt de pesca de Marròc), e l'exportacion dels productes agricòlas de la fertila val del Sos, es la mai granda activitat seguida pel torisme e l'industria. La vila dispausa d'un aeropòrt internacional nomenat Al-Massira. Lo clima es plan bon amb 300 jorns de solelh, e una temperatura totjorn caud mas pas tròp de 14 a 16 de minima e de 19 a 22 de maximum, levat quan bufa lo vent del Sahara que poja la temperatura fins a 40 graus. Las pluèjas son de 250 mm l'an, concentradas entre novembre e març.
Aquiles Mir
thumb|200px|Retrach d'Aquiles Mir cap a la fin del sègle XIX Aquiles Mir (en francés Achille Mir; Escalas, 30 de novembre de 1822 – Carcassona, 10 d'agost de 1901) foguèt un escrivan occitan de Lengadòc.
Biografia
Aquiles Mir nasquèt en 1822 a Escalas dins una familha modèsta d'obrièrs agricòlas. Dintrèt a l'Escòla Normala de Carcassona gràcias a una borsa e i demostrèt tant de talent que foguèt nomenat tre sa sortida a l'escòla vesina de l'establiment. Inventèt un metòde d'escritura a la man que coneguèt una brava capitada. Venguèt puèi professor de calligrafia de totes los centres educatius de Carcassona.
Son escritura occitana comencèt en 1863 quand presentèt un poèma La vinha al concors de la Societat Arqueologica de Besièrs. Collaborèt al recuèlh mesadièr Les Muses du Midi. Quitèt l'ensenhament en 1869 per venir director comptable de la manufactura de draps de La Trivala. Venguèt Majoral del Felibritge en 1876 e Mèstre en Gai Saber l'an seguent. En 1892 fondèt l'Escòla Audenca. Aguèt una filha Amelia. Son òbra, que compren qualques elements inedits, es estada fisada al Collègi d'Occitània.
En 1907, se celebrèron de fèstas a Carcassona per omenatjar la figura de l'escrivan d'Escalas. Lo bust, que foguèt escalprat per Teofil Barrau en aquel temps, desapareguèt en 1944.
Mamolar
Mamolar es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Batariá (artilhariá)
thumb|right|Batariá d'artilhariá internacionala en [[Iraq en 2018.]]
Una batariá d'artilhariá es una unitat militara que designa un grop reduch de pèças d'artilhariá. Es sovent l'unitat de basa de l'artilhariá e lei batariás son normalament gropadas per formar d'ensembles pus importants coma de batalhons ò grops d'artilhariá. Lo tèrme es aparegut en 1381 en Portugau e foguèt popularizat durant lei Grandei Descubèrtas dau sègle XVI. Durant la Premiera Guèrra Mondiala (1914-1918), lei premiereis unitats de carris foguèt tanben dichas « batariás » car èran estacadas a l'artilhariá. Pasmens, uei, aquel usatge es abandonat car lei blindats fan partida d'autreis armas. Enfin, lo tèrme pòu designar una posicion fortificada destinada a acuelhir au mens una pèça d'artilhariá.
XVena legislatura de la Cinquena Republica Francesa
La XV legislature de la V Republica es un cicle parlementari dubèrt dempuèi lo 21 de junh de 2017
Resultats de las eleccions legislativas de 2017
centrat|vinheta|400px|Composicion de la XV legislatura per apartanença politica.
Fay-en-Montagne
Fay-en-Montagne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Chapet
Chapet es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Fay-en-Montagne
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.mini
es un nom de domeni generic enregistrat per BMW. Es en servici dempuèi lo 24 de junh de 2014.
Chapet
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Jonta
La Jonta es un riu d'Occitània que raja dins Gavaudan e Roergue. Es un afluent de Tarn, doncas un sosafluent de Garona.