cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carmauç
Localizacion
Carmauç es situada sus Ceron e sus l'anciana RN88. La comuna se trapa als tèrmes de diferentas zònas geograficas : Lengadòc (Segalar), Carcin, Roergue, suls primièrs relèus del Massís Central. L'espleitacion del carbon a marcat fondamentalament l'economia e l'istòria del bacin carmaucenc. La vila minièra se tròba a de Tolosa e  de Rodés.
Idrografia
Carmauç es traversada pel riu Ceron (afluent d'Avairon) e per dos afluents de Ceron: Ceròc e Candor.
Rotas
Carmauç es sus l’axe Tolosa - Rodés - Lion. I passa la D2088, anciana RN88. Aquesta çaquelà es uèi desviada a de Carmauç. I a tanben una via rapida per jónher Albi e l’A68, permetent aital de far la ligason entre Carmauç e Tolosa en 2×2 vias. La rota cap a Rodés deuriá èsser doblada en 2×2 en 2015.
Carmauç es desservida per la D91 que va a Monestièr e Còrdas a l'oèst, e  a Valdariás e Requistar a l'èst. La comuna es tanben religada a Riupeirós e Vilafranca de Roergue via la D905.
Tren
Carmauç ten una gara SNCF, sus la linha Tolosa – Rodés del TER de Miègjorn-Pirenèus.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
De Caramancio latin a l'occitan ancian Caramanç qu'evoluïguèt en Caramauç (coma Sant Lionç) puèi Carmauç.
Ligams extèrnes
thumb|upright=3|center|Vista generala
L'Isle-sur-le-Doubs
L'Isle-sur-le-Doubs es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Geografia
Lo Isle-sus-lo-Doubs, vila de l'èst de la França. A traversat per dos braç del Doubs, #çò que forma lo isla de la anciana orthographe "la isle", e a las fes del Canal del Rhône al Rhin.
L'Isle-sur-le-Doubs, ville de l'est de la France. Elle est traversée par deux bras du Doubs, ce qui forme l'île de l'ancienne orthographe "l'isle", et à la fois par le Canal du Rhône au Rhin.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Senguanhet
Senguanhet (Sengouagnet en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Joan Coromines, citat per Miquèu Grosclaude, lo nom de Senguanhet que's poiria explicar per un aquitan *zingen aparentat au basco meridionau zingo, « prigondor, hons » e zintur, « gòrja ».
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Senguanhet qu'èra dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Pàmias. Eth vocable dera glèisa qu'es Sent Miquèu. Senguanhet qu'estó destacat d'Aspèth per ordenança deu 22 de març 1835, atau com per Milhars.
Gustau de la Fara-Alès
vinheta
Lo marqués Gustau Cristòu Valentin de lafara-Alès (en francés: Gustave de lafare-Alais; Sant Martin de Valgalga, 16 de novembre de 1791 – Sant Martin de Valgalga, 22 de genièr de 1846) foguèt un escrivan occitan del país cevenòl sortit d'una vièlha familha de la noblesa lengadociana. A mai s'escriguèt pas gaires libres, es un dels autors mai importants dins la literatura cevenòla qu'amb son cap d'òbra Las castanhadas (1844) donèt un vam notable a l'escritura de l'occitan dins l'airal d'Alès.
Biografia
Gustau de lafara-Alès nasquèt dins lo castèl de la Còsta, enfant d'una familha aristocratica del país, filh de Jacques Alexandre de Lafara-Alès e de Julia Francesa d'Avinhon d'Andusa. Aprèp d'èsser educat per un preceptor, l'abat Pinhòl un curat del país, faguèt los estudis dins un collègi d'Alès, abans de dintrar, tre qu'arribèt als 16 ans, a l'Escòla Militara de Saint-Cyr ont obtenguèt lèu lo gra de luòctenent. Mas sa santat flaca l'empachèt de contunhar la via militara. Partiguèt alara, en 1810, estudiar lo drech a Tolosa tot en contunhar de s'apassionar per la literatura e tanben l'agricultura. L'aveniment de la Primièra Restauracion faguèt que jos l'impulsion de son ideologia legitimista se tornèsse engatjar dins l'armada francesa. Mas l'aventura militara durèt pas gaire que tornarmai per encausa de sos problèmas de santat l'abandonèt definitivament en 1818. L'an seguent se maridèt amb Anna Francesa Emilia Sostèla, e decidiguèt de se trachar dels afars del país en assumir la carga de cònsol de Sant Martin tre 1821. A partir de 1841 publiquèt de poèmas dins L'Écho d'Alais d'un biais anonim, e son trabalh sus la lenga grelhèt e inspirèt de novèlas generacions d'escrivan cevenòls coma per exemple Albèrt Arnavièla.
Yen
Lo Yen (en japonés 円, en) es la moneda de cors legal en Japon (sign: ¥; còde: JPY), dempuèi 1871.
Cadaluènh
Cadaluènh (Cadalen en francés) es una comuna lengadociana en país d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region.
Lo Horet
vinheta|250x250px|Far deu Horet Lo Cap deu Horet o Lo Horet (en francés: Cap Ferret), qu'es un cap de la còsta atlantica de Gasconha que fòrma un correg o peninsula litorau. Qu'es a l'extremitat meridionau de la peninsula de Lèja e lo Horet en Gironda, en lo còr de las Lanas de Gasconha e deu País de Bug. Que separa l'ocean Atlantic e la laca d'Arcaishon. Famós per lo son far e lòc de vacanças toristic, qu'a sabut conservar lo son abitat naturau e lo son païsatge.
Lo Horet que demorè desabitat dinc au sègle XIX quand quauques pescadors de a Tèsta e s'installèn permanentament en diferents lòcs de la peninsula, deu temps que la punta èra sonque ocupada temporàriament. Protegits per la punta deu Horet, que trobèn dens aqueras zonas un lòc ont s'accessar deus hòrts vents d'oèst, au medish temps qu'èren près deus bancs de peish. En 1857, ua dotzena de barracas ja èren bastidas entèirament, lo famós "quartèir deus pescadors". Au cors d'aquesta segonda mitat del sègle XIX, quauques foncionaris, doanèirs, encargats del far e tribalhadors forestaus que s'installèn tanben dab la populacion de pescadors.
Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié se vòu prudenta. Après citar las atestacions ancianas, dont las duas prumèiras corresponden lhèu pas au medish lòc (Curianum, de Ptolemèu, citat per Baurein, Punta mala, en 1436, Cap de Horret, en 1630, Cap de Horet, en 1645, Cap Brunet, en 1733, Cap du Feret, au sègle XVIII), se determina per un resultat gascon d'un diminutiu deu latin foris, «pòrta»: *forittu(m) > *horet(o) > horet, modificat per l'atraccion paronimica de herret, qu'a lo sens de «fèr de chivau», çò que la mena a gausar Lo (Cap deu) Horet coma nom.
Lo nom modèrne que poderé viéner de la color rogenca de l'oxid de hèr.
Antella
Antella es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Navalmoralejo
Navalmoralejo es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Gara de L'Isla de Baish
drecha|sens_quadre La gara de L'Isla de Baish es una gara ferroviària de la linha de Sent Anha a Aush, situada sul territòri de la comuna de L'Isla de Baish, dins lo departament deu Gers.
Es una gara de la SNCF, desservida per de trens TER d'Occitània.
Situacion ferroviària
Establida a 150 mètres d'altitud, la gara es situada al punt quilometric (PK) 35,674 de la linha de Sent Anha a Aush, entre las garas obèrtas de Merenvièla e aquesta de Gimont Cahuzac.
Menchhoffen
Menchhoffen en alemannisch (Menchhoffen en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Canton de Montinhac
Lo canton de Montinhac es una anciana division administrativa del Perigòrd, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Sarlat e La Canedat, lo departament de Dordonha e la region d'Aquitània, adara de Novela Aquitània. Dempuei 2015, Auriac de Perigòrd es dins lo canton dau Naut Perigòrd Negre e las autras 13 comunas son dins lo canton de la Vau de l'Òme (burèu centralizator : Montinhac). La lenga autoctòna es l'occitan, lemosin perigòrd e lengadocian sarladés.
Istòria
Lo canton de Montinhac e lo de Rofinhac se creèron en 1790. Lo 13 de brumaire an X (4 de novembre 1801), lo canton de Montinhac se conservèt e lo de Rofinhac fuguèt suprimit, ,.
A las eleccions departamentalas del 22 de març 2015, en aplicacion del decret del 21 de febrièr de 2014 que delimita los cantons del departament de Dordonha, lo canton de Montinhac fuguèt suprimit, o, se se vòu, espandit au canton de la Vau de l'Òme.
Lo 1èr de genier de 2019, Sench Amand de Còli fusionet emb En Còli dins la comuna novela d'En Còli e Sench Amand.
Meistratzheim
Meistrazheim en alemannisch (Meistratzheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
thumb|left|200px|Entrée du village de Meistratzheim par la D.426 thumb|200px|left|Le village de Meistratzheim avec vues sur l'église et la chapelle Saint-André thumb|200px|left|Ancienne exploitation agricole (1780), 265 rue Principale thumb|200px|left|Le village et la rue principale thumb|left|200px|Calvaire de Meistratzheim (rue de l'église) Meistratzheim fait partie du canton d'Obernai et de l'arrondissement de Sélestat-Erstein.Le village est situé entre Obernai et Erstein, sur la rivière de l'Ehn, non loin d'Andlau.
Istòria
Lo luòc Situat près de la via celto-romaine en en connectant Belfòrt a Seltz per Brumath a ocupat dempuèi lo Neolític. Dels sépultures mérovingiennes an #èsser de descobèrtas. Lo pòble aperten dempuèi los primièrs tempses Als comtes de Nordgau, a partejat de contunh dins de contunh divèrsas abbayes: Wissembourg en 742, Schwarzach en 828, de contunh per escambi entre lo comte Erchenger de Souabe, Andlau en 880, Altdorf en 1097 e Ebersmunster en 1030. Pel continuament çò fief a aquerit pel évêché de Estrasburg, de contunh per la familha Landsberg, #que immatricule la distincion entre las tèrras de la noblesa de bassa Alsace e la conserva fins a la Revolucion.En julhet 1587, pendent las guèrras de religion, las mercenaires del sieur de Marleroi provòcan quatre incendis a Meistratzheim; al la municipalitat sofriguèsse del passatge de las tropas imperialas suedesas, lorraines, e de francesas, #que saquegen, incendien e rançonnent;se egalament tocada per la famine a causa de la rigor dels ivèrns e a la insuffisance de las récoltes. Lo 6 de jamai 1857, la municipalitat a entrepresas lo assainissement de 466 ectaras de terrens communaux. Aqueles trabalhs an Consistit a curer de ancians fossés, la dubertura de fossés nòus, dels terrassements de nivelage, Los trabalhs an començat en 1858. La Primièra Guèrra mondiala parla la mòrt de vint tres abitantas.
Le site situé à proximité de la voie celto-romaine reliant Belfort à Seltz par Brumath est occupé dès le Néolithique. Des sépultures mérovingiennes ont été découvertes. Le village appartient dès les premiers temps aux comtes de Nordgau, puis est partagé ensuite entre diverses abbayes: Wissembourg en 742, Schwarzach en 828, puis par échange entre le comte Erchenger de Souabe, Andlau en 880, Altdorf en 1097 et Ebersmunster en 1030. Par la suite le fief est acquis par l'évêché de Strasbourg, puis par la famille Landsberg, qui immatricule la seigneurie parmi les terres de la noblesse de basse Alsace et la conserve jusqu'à la Révolution.En juillet 1587, pendant les guerres de religion, les mercenaires du sieur de Marleroi provoquent quatre incendies à Meistratzheim; au la commune souffre du passage des troupes impériales suédoises, lorraines, et françaises, qui pillent, incendient et rançonnent;elle est également touchée par la famine due à la rigueur des hivers et à l'insuffisance des récoltes. Le 6 mai 1857, la commune a entrepris l'assainissement de 466 hectares de terrains communaux. Ces travaux ont consisté à curer d'anciens fossés, l'ouverture de fossés neufs, des terrassements de nivelage, Les travaux ont commencé en 1858. La Première Guerre mondiale cause la mort de vingt trois habitants.
MoVimento 5 Stelle
200px|thumb|right|Lògo del MoVimento 5 Stelle
Lo MoVimento 5 Stelle (en occitan Movement de las Cinc Estelas) es un partit politic italian, "ni d'esquèrra ni de drecha" fondat en 4 d'octobre de 2009 a Milan per Gianroberto Casaleggio, qu'èra considerat coma son ideològ, e lo comic Beppe Grillo.
En 2016, se ganha las eleccions municipalas de Carbonia, Roma e Turin.
Gara de Montlaur
La gara de Montlaur es una gara ferroviària de la linha de Bordèu Sant Joan a Seta Vila, situada sul territòri de la comuna de Montlaur, dins lo departament de la Nauta Garona.
Foguèt mesa en servici en 1857 per la Companhiá dels Camins de fèrre del Miègjorn.
Es una gara de la SNCF, desservida per de trens TER d'Occitània.
Situacion ferroviària
Establida a 158 mètres d'altitud, la gara es situada al punt quilometric (PK) 275,156 de la linha de Bordèu Sant Joan a Seta Vila, entre la gara d'Escalquens e la gara de Basièja.
Grande Saline (Sant Bartomieu)
Grande Saline es una borgada de Sant Bartomieu, dins la parròquia Al vent.
Montreuil-la-Cambe
Istòria
Par un décret du 23 janvier 1858, les anciennes communes de Montreuil-la-Motte et de La Cambe ont été réunies sous le nom de Montreuil-la-Cambe.
Seps
Seps (Sepx en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Seps qu'èra dera eleccion de Ribèra-Verdun, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa qu'èra Sent Cirgue e Senta Julita, ara Nòsta Dauna. Tanlèu 1790, Sent Mesard qu'èra deth canton de Sent Martòri.
Pommiers-Moulons
Pommiers-Moulons es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Continvoir
Continvoir es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Geografia
La municipalitat a situat en la Touraine angevine, anciennement província de Anjau fins a la Revolucion francesa.
La commune est située dans la Touraine angevine, anciennement province d'Anjou jusqu'à la Révolution française.
Istòria
Part intégrante de la província de Anjau e de la siá istòria, Continvoir e la region de Bourgueil (i compreses lo domeni del castèl de Gizeux e fins a Castell-la-Vallière) #èsser ligadas en 1790 al tot nòu departament del Indre-e-Loire.
En 1343, lo sal ven un monopòli d'Estat per una ordonnance del rei Philippe VI de Valís, #que institue la gabelle, la taxa sus la sal. Lo Anjau fa partit país de « grand gabelle » e compren setze tribunals especiales o « de graèrs a sal », #qu'aquel de Bourgueil.
Lo 24 de mai 1589, Duplessis-Mornay governador de Saumur (1589-1621) ne comanda pas pas solament la vila de Saumur, pren lo cap d'un govèrn especial #qu'a desligat del Anjau. Aquela sénéchaussée de Saumur, engloba al nòrd de la Loire lo país de Bourgueil.
Continvoir E lo país bourgueillois (en s'estendent fins a Ingrandes cap a l'Èst e fins al castèl de Gizeux al Nòrd) dependrà de la sénéchaussée de Saumur fins a la Revolucion francesa.
Petite Saline
Petite Saline es una borgada de Sant Bartomieu, dins la parròquia Al vent.
Continvoir
Istòria
Partie intégrante de la province d'Anjou et de son histoire, Continvoir et la région de Bourgueil (y compris le domaine du château de Gizeux et jusqu'à Château-la-Vallière) furent rattachées en 1790 au tout nouveau département de l'Indre-et-Loire.
En 1343, le sel devient un monopole d'État par une ordonnance du roi Philippe VI de Valois, qui institue la gabelle, la taxe sur le sel. L'Anjou fait partie des pays de « grande gabelle » et comprend seize tribunaux spéciaux ou « greniers à sel », dont celui de Bourgueil.
Le 24 mai 1589, Duplessis-Mornay gouverneur de Saumur (1589-1621) ne commande pas seulement la ville de Saumur, il prend la tête d'un gouvernement spécial qui est détaché de l'Anjou. Cette sénéchaussée de Saumur, englobe au nord de la Loire le pays de Bourgueil.
Continvoir et le pays bourgueillois (s'étendant jusqu'à Ingrandes vers l'Est et jusqu'au château de Gizeux au Nòrd) dépendra de la sénéchaussée de Saumur jusqu'à la Révolution française.
Quiòto
Quiòto (en japonés : 京都市, Kyōto-shi?, literalament "la vila capitala") es la capitala de la prefectura de Quiòto, al Japon. Dins lo passat èra la capitala de l'Empèri japonés. Segon donadas de 2008, Quiòtò a una populacion de 1 464 890 abitants, amb una densitat de 1 770 ab./km². L'airal municipala ocupa 827,8 km².
Mendigorria
Mendigorria es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Vicq (Nauta Marna)
Vicq es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Marna de la region de Champanha-Ardena.
Quiòto
Istòria
Après que Edo foguèsse reanomenada Tòquio (東京, capital de l'èst), Quiòto foguèt conegut pendent un temps coma Saiquio (西京, capital de l'oèst).
Vicq (Nauta Marna)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Quiòto
Istòria
Mercés son grand patrimòni cultural, Quiòto foguèt pas bombardada pendent la Segonda Guèrra Mondiala. D'aqueste biais la vila poguèt salvar los mai de 1.600 temples bodistas, los 400 santuaris chintoistas e de diferents palais e de jardins, e foguèt una de las vilas mai plan preservadas de tot lo Japon.
Ara, es l'unica granda vila japonesa que conserva encara fòrça bastits d'abans guèrra, e mai se la modernizacion implica la demolicion progressiva de bastits de la Quiòto tradicionala, coma las machiya, que son remplaçats per d'autras amb de nòus estils arquitectonics, coma lo polemic complèxe de la nòva estacion de trens (Kyoto Eki).
En 2002 Quiòto foguèt conegut mondialment que foguèt lo sèti de la redaccion del tractat sul cambiament climatic mai important fins alara, lo nomenat Protocòl de Quiòto.
Division administrativa
Quiòto es dividida en onze quartièrs o districtes (ku en japonés):
Cultura
esquèrra|vinheta|Imatge del temple Ginkakuji ennevat Quiòto es coneguda per sa deliciosa cosina locala. Al contrari de la region volcanica de Kanto, la tèrra es rica e aiçò permet de cultivar una bona varietat de vegetals; mai, los diferents corses d'aiga provesisson bonas condicions per la pesca.
Dins la vila de Quiòto i a unes dels temples e santuaris mai celèbres del Japon coma:
Unes d'eles fan partida dels Monuments istorics de l'anciana Quiòto, classificats coma Patrimòni de l'Umanitat per l'UNESCO. En total, 14 dels 17 monuments que forman aquel ensems son a Quiòto:
Dins lo tèrme municipal, se destacan d'autras zònas, coma l'airal conegut coma Arashiyama, celèbre per las pintorescs païsatge del riu Hoso e de mont Atago; l'airal de Gion, un ancian quartièr de divertiment ont se situa un dels principals districtes de geishas; la carrièra Pontocho; e lo riu Kamo.
Lorient (Sant Bartomieu)
Lorient es una borgada de Sant Bartomieu, dins la parròquia Al vent.
Quiòto
Cultura
Las gents de Quiòto parlan un dialècte japonés conegut coma kyoto-ben, una version leugièrament arcaica del kansai-ben. Un exemple de kyoto-ben es lo mot utilizat per dire "mercés": ooki ni (arigatō en japonés estandard).
Transpòrts
esquèrra|vinheta|L'interior de la nòva estacion drecha|vinheta|Estacion de Yamashina, al mètro de Quiòto L'aeropòrt de Kansai, al sud de la provincia d'Osaka, es situat a 72 minutas de Quiòto amb tren (lo Haruka Express). Los centres de Quiòto e Osaka son connectats a mens d'una ora per quatre linhas de tren (JR, Hankyu, Keihan e Kintetsu). Dempuèi Tòquio, lo viatge dura un pauc mai de doas oras dins lo Shinkansen, lo tren de nauta velocitat.
Las rets de mètro e autobús cobrisson los besonhs de la populacion. L'espandiment de la vila fa malaisida visitar la màger part dels ponches toristics a pè. Los autobuses urbans còstan 220 yens lo viatge; la manièra mai rendabla de viatjar per la vila es crompar un tiquet d'un jorn de validitat sens limit de viatges e qu'a un còst de 500 yens.
Festivals
drecha|vinheta|Kinkaku-ji, l'ostalet Daurat, un dels simbòls de la vila A Quiòto se debanan de diferents festivals, los mai destacats son:
Blécourt
Blécourt pòt essèr:
Faicelas
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Metauten
Metauten es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Vitrey
Vitrey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Barrière des Quatre Vents
thumb|right|500px|Barrière des Quatre Vents es la borgada n°29
Barrière des Quatre Vents es una borgada de Sant Bartomieu, dins la parròquia Al vent.
Aras de los Olmos
Aras de los Olmos es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Alland'Huy e Sausseuil
Alland'Huy e Sausseuil es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Los Navalmorales
Los Navalmorales es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Lista dels presidents de Guyana
thumb|130px|Blason del president de Guyana. Lo president es lo cap d'Estat de Guyana. Es elegit per un periòde de cinc ans per lo Parlament.
Vaquí la lista dels presidents de Guyana dempuèi 1970.
Nabarniz
Nabarniz es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Gara de Basièja
La gara de Basièja es una gara ferroviària de la linha de Bordèu Sant Joan a Seta Vila, situada sul territòri de la comuna de Basièja, dins lo departament de la Nauta Garona.
Foguèt mesa en servici en 1857 per la Companhiá dels Camins de fèrre del Miègjorn.
Es una gara de la SNCF, desservida per de trens TER d'Occitània.
Situacion ferroviària
Establida a 166 mètres d'altitud, la gara es situada al punt quilometric (PK) 279,371 de la linha de Bordèu Sant Joan a Seta Vila, entre la gara de Montlaur e la gara de Vilanovèla.
Tzvetan Todorov
Tzvetan Todorov ( en bulgar: Цветан Тодоров), nascut lo 1èr de març de 1939 a Sòfia e mòrt lo 7 de febrièr de 2017 a París, es un critica literari, semiològ, istorian de las idèas e assagista francés d'origina bulgara.
Biografia
Nascut a Sofia lo 1èr de març de 1939, Tzvetan Todorov se’n va a París en 1963 e ven doctor en psicologia en 1966. Pren la nacionalitat francesa en 1973.
Dintra al CNRS en 1968, ont realiza l'ensemble de sa carrièra. Entre 1983 e 1987, dirigís lo Centre de recercas suls arts e lo lengatge (CRAL, CNRS-EHESS).
Tzvetan Todorov se fa conéisser per sa traduccion dels formalistas russes (1965), que contribuiguèron fòrça a la difusion de la poetica contemporanèa. Son assag Littérature et signification fa d’el un dels davancièrs de la renaissença de la retorica; dins son Introduction à la littérature fantastique (1970), analiza lo genre literari de la literatura fantastica. Es tanben en 1970 que fonda amb Gérard Genette la revista Poétique.
Las reflexions posterioras de Todorov pòrtan subretot sus l'alteritat e per exemple sus la question del « nosaltre » e dels « autres » dins las discussions dels umanistas en Euròpa pendent la descobèrta del Mond Nòu, pendent lo procediment de colonizacion o pendent lo sègle XX, e tanben sus la question de la memòria.
Defensor independent de la democracia, dins un recuèlh d’assags paregut en 2009, La Signature humaine, dich son desir de demorar ligat a la via mejana de la democracia liberala, que cal, segon el, criticar « al nom del quita ideal democratic ». Alara escriu:
Son analisi de la vida comuna s'inscrich dins una caminada a l’encòp antropologic e istoric. Sas recercas sus l'istòria de l'umanisme meton en valor las òbras de Jean-Jacques Rousseau, Montesquieu, Montanha, Benjamin Constant e Jacques Cazotte.
Tzvetan Todorov èra professor convidat dins diferentas grandas universitats americanas: a Nòva York, Columbia, Harvard, Yale e en Califòrnia.
Era membre del Comitat de sosten del centre Primo Levi (sonhs e sosten a las personas victimas de la tortura e de la violéncia politica) e president de l'Associacion Germaine Tillion, a sa fondacion en novembre de 2004.
Se maridèt amb Martine van Woerkens, puèi Nancy Huston de 1981 a 2014. Sos enfants son, de son primièr maridatge, Boris, e, de son segond, Lea e Sacha.
Fasent resson a la sieuna biografia (un paire aligat a la cultura russa, une enfança viscuda dins la Bulgaria comunista de l'après Segonda Guèrra mondiala), son ultim assag, ''Le Triomphe de l'artiste. La révolution et les artistes. Russie : 1917-1941'' (Flammarion, 2017), publicat just après sa mòrt, evòca la luta dels artistas sovietics contra lo poder estalinian, tractant subretot del pintre Kasimir Malevitch e de l'escrivan Ievgueni Zamiatine, figuras exemplaras d'un art se volent autonòma, liberat de tota constrencha ideologica.
Tzvetan Todorov morís lo 7 de febrièr de 2017 a París, d'una malautiá neurodegenerativa.
Los Navalucillos
Los Navalucillos es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Saint-Julien-sur-Cher
Saint-Julien-sur-Cher es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo luòc del vilatge i aguèt viscut dempuèi l'epòca gallo-romaine. N'efièch dels poteries de l'epòca an #èsser d'amassadas al començament del sègle en una carrièra de sable.
In parrochia Sancti Juliani juxta Chesiam, Començament s. (Cartulaire Del archevêché de Tors, t. 2, n° 312, Libre de Eschequeste, pàg. 318) ; Sainct Julien del Doncas que, en novembre 1478 (A.N.-JJ 205, n° 182, fol. 99 v°) ; Sant Julien, 1740 (B. Lo Sr. De Orléans, Ms 995, fol. 213) ; Sant Julien,  s. (Mapa de Cassini) ; Montjulien, pluviôse an 2 (Deliberacion del Conselh General de la Municipalitat, aplicacion del decrèt del 16 d'octòbre de 1793 = 25 vendémiaire an 2) ; Sant Julien, 5 vendémiaire an 9 (aplicacion de la lei del 8 pluviôse an 9) ; Sant Julien sus Doncas que, 1825 (Cadastre).
Parròquia del diocèse de Borges fins en 1790, de contunh de Bles a partir de la creacion dels departaments.
Le site du village fut habité dès l'époque gallo-romaine. En effet des poteries de l'époque ont été retrouvées au début du siècle dans une carrière de sable.
In parrochia Sancti Juliani juxta Chesiam, début s. (Cartulaire de l’archevêché de Tours, t. 2, n° 312, Livre de Eschequeste, p. 318) ; Sainct Julien du Cher, novembre 1478 (A.N.-JJ 205, n° 182, fol. 99 v°) ; Saint Julien, 1740 (B. M. d’Orléans, Ms 995, fol. 213) ; Saint Julien,  s. (Carte de Cassini) ; Montjulien, pluviôse an 2 (Délibération du Conseil Général de la Commune, application du décret du 16 octobre 1793 = 25 vendémiaire an 2) ; Saint Julien, 5 vendémiaire an 9 (application de la loi du 8 pluviôse an 9) ; Saint Julien sur Cher, 1825 (Cadastre).
Paroisse du diocèse de Bourges jusqu'en 1790, puis de Blois à partir de la création des départements.
Lepidoptera
Se caracterizan per tres parelhs de patas (coma totes los insèctes) e per dos parelhs d'alas recobèrtas d'escatas de colors fòrt variadas segon las espècias (d'ont lor nom : lepidoptèr del latin lepidoptera, el meteis del grèc λεπίς « escata » e πτερόν « ala »). Los lepidoptèrs pondon d'uòus que donan naissença a de larvas apeladas canilhas o erugas o tòras. Aquestas darrièras fabrican de seda, e forman puèi sovent un cocon ont se transforman en adulte.
Caracteristicas
Los lepidoptèrs se caracterizan per:
99 % de las espècias conegudas son fitofagas, es a dire que se noirisson de plantas. Los adultes se noirisson per la màger part de nectar de plantas de flors.
Virandeville
Virandeville es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Lepidoptera
Classificacion
La taxinomia dels insèctes es en plena evolucion, e las diferentas classificacions son fòrt despariats particularament en çò que concernís las seccions situadas entre los òrdres e los genres.
Virandeville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Otxandio
Otxandio es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Lepidoptera
Classificacion I
Aquestas distincions basadas essencialament sus la morfologia son practicament abandonadas al profit d'analisis filogeneticas.
Classificacion II
Los lepidoptèrs son devesits en quatre sosòrdres :
Classificacion adoptada per Fauna Europae
Fauna Europaea es la banca de donadas de l'Union Europèa sus la fauna d'Euròpa. Mantenguda per l'Universitat d'Amsterdam, l'Universitat de Copenaga e lo Museum Nacional d'Istòria Naturala de París, es accessibla a totes sus Internet.
Bussiera
Bussiera (Bussière-Poitevine en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin. Lo 1er de genier de 2019 fusionet emb Darnac, Sent Barbant e Tiat dins la comuna novela de Val d'Oira e Gartempa. Ne devenguet lo chaplòc, e 'na comuna delegada.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Bussiera en Nauta Vinhana.
Toponimia
Bussiera ven dau latin buxaria, format de buxus, lo buis, e dau sufixe -aria, luec (luec) ente i a beucòp de buis (bois, beneit, ausanier, rampam...). Segon los Feniés, que citan pas especificament aqueu Bussiera, lo buis se plai sus un sòu calcari o marca una ocupacion anciana e, eventualament, en Lemosin, daus sites arqueologics gallo-romans.
Milagro
Milagro es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Camaruche
Camaruche es una borgada de Sant Bartomieu, dins la parròquia Al vent.
Salonnes
Salonnes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Situada a dos quilomètres a penas de l'ais Nancy-Sarreguemines, la pichona bourgade de Salonnes apareis totun isolada dins un mond poétique e seren. A pèrda de vista s'estendon d'immensas superfícias de camps de blat mûrissant jol caud solelh de julhet, suls anautits tucs las òrtas als arbres croulant de fruchas son immobilas. Pas un bufa de vent, persona dins las carrièras d'aquel pichon pòble, res que de polits sojorns e la siloeta d'una fòrça polida glèisa.
Salonnes Garda tot lo sieu encant de antan, mai de dotze sègles d'istòria an grauat en las pèiras d'aquel vilatge lorrain orgulhós de los sieus rics ostals d'estil Renaissance, elegants amb las siás anautitas fenèstras a linteaux o portails surmontés de écussons.
Pas luènh de Castell-Salins, aquel pichon vilatge #èsser a una epòca retrocedida lo banc d'un important prieuré del temps que l'actual jos-prefectura èra pas #qu'una annèxa en dependent. Aquel pòble possedís n'efièch una glèisa #qu'es un de las mai polits fleurons del patrimòni lorrain, e mai se força pauc coneguda e visitada.
Située à deux kilomètres à peine de l'axe Nancy-Sarreguemines, la petite bourgade de Salonnes paraît toutefois isolée dans un monde poétique et serein. À perte de vue s'étendent d'immenses surfaces de champs de blé mûrissant sous le chaud soleil de juillet, sur les hautes collines les vergers aux arbres croulant de fruits sont immobiles. Pas un souffle de vent, personne dans les rues de ce petit village, rien que de belles demeures et la silhouette d'une très belle église.
Le Breuil-en-Bessin
Le Breuil-en-Bessin es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia.
Salonnes
Geografia
Salonnes garde tout son charme d'antan, plus de douze siècles d'histoire sont gravés dans les pierres de ce village lorrain fier de ses riches maisons de style Renaissance, élégantes avec leurs hautes fenêtres à linteaux ou portails surmontés d'écussons.
Le Breuil-en-Bessin
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Salonnes
Geografia
Non loin de Château-Salins, ce petit village fut à une époque reculée le siège d'un important prieuré tandis que l'actuelle sous-préfecture n'était qu'une annexe dépendante. Ce village possède en effet une église qui est un des plus beaux fleurons du patrimoine lorrain, bien que fort peu connue et visitée.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mormant-sur-Vernisson
Geografia
La commune est située dans l'aire urbaine de Montargis.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ondarroa
Ondarroa es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Azy-sur-Marne
Azy-sur-Marne es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Geografia
Vallée De la Marna. Situat dins la zòna de appellation « Champagne de l'Aisne ».
Vallée de la Marne. Situé dans la zone d'appellation « Champagne de l'Aisne ».
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Villatge fòrça deteriorat per las batalhas de la Marna en lo moment de la Primièra Guèrra mondiala.
Village très endommagé par les batailles de la Marne lors de la Première Guerre mondiale.
Mirafuentes
Mirafuentes es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Grand Fond
Grand Fond es una borgada de Sant Bartomieu, dins la parròquia Al vent.
Devet (Sant Bartomieu)
Devet es una borgada de Sant Bartomieu, dins la parròquia Al vent.
Memmelshoffen
Memmelshoffen en alemannisch (Memmelshoffen en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
Situé dans les collines sous-vosgiennes de la Hardt, adossé aux massifs du Hochwald et du Langenberg, le village est localisé au nord du département du Bas-Rhin.
Istòria
Ja en 1274, al temps de Sant Louis, los sires de Fleckenstein e lo Puller de Hohenbourg possedisson lo pòble. En 1351, lo vilatge passa en copropriété als sires de Dahn e de Fleckenstein-Bickenbach (Cleebourg). En l'an de gràcia 1435, las Lichtenberg transmeton la siá possession a Memelshoffen a Wirich von Hohenburg, vassal de la archevêque de Cologne. De 1543 a 1550, los Fleckenstein, unes autres vassaux del archevêque de Cologne, introdusiguèron la Reforma. Seràn de proprietaris del pòble fins en 1720. En 1693, la religion catolica réapparaît. En 1720, al extinction del linhatge dels Fleckenstein, la baronnie de Soultz passa a las Rohan-Soubise. En 1789 a redigit lo primièr libre del conselh municipal de Memmelshoffen.
Déjà en 1274, au temps de Saint Louis, les sires de Fleckenstein et le Puller de Hohenbourg possèdent le village. En 1351, le village passe en copropriété aux sires de Dahn et de Fleckenstein-Bickenbach (Cleebourg). En l’an de grâce 1435, les Lichtenberg transmettent leur possession à Memelshoffen à Wirich von Hohenburg, vassal de l’archevêque de Cologne. De 1543 à 1550, les Fleckenstein, autres vassaux de l’archevêque de Cologne, vont introduire la Réforme. Ils seront propriétaires du village jusqu’en 1720. En 1693, la religion catholique réapparaît. En 1720, à l’extinction de la lignée des Fleckenstein, la baronnie de Soultz passe aux Rohan-Soubise. En 1789 est rédigé le premier livre du conseil municipal de Memmelshoffen.
Dès 1798, le village devient une commune autonome, conséquence de la Révolution française de 1789. De 1940 à 1945, ce sera l’ultime incorporation allemande. Le village y perdra son autonomie et sera rattaché d’office à Keffenach.
Gianroberto Casaleggio
Gianroberto Casaleggio (Milan, 14 d'agost de 1954 - Milan, 12 d'abril de 2016), foguet un activista politic e blogaire italian.
Casaleggio, amb Beppe Grillo, a inspirat mantuna lista civica e la naissença d'un movement politic novèl: lo MoVimento 5 Stelle que ne foguèt considerat son ideològ.
Morentin
Morentin es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Toiny
Toiny es una borgada de Sant Bartomieu, dins la parròquia Al vent.
Navamorcuende
Navamorcuende es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Antòni Savartés
Lo canonge o abat Antòni Savartés, de son nom complet Antoine Auguste Sabarthès, nascut a Asilha (Aude) lo 27 de mai de 1854, defuntat a Limós (Aude) lo 19 de febrièr de 1944, es un clèrgue, escrivan e istorian occitan, especialista del departament d'Aude.
Biografia
Se coneis pas grand causa sus la vida de l'abat Savartés, personatge probablament pauc mediatisat en son temps. Visquèt çaquelà gaireben fins a 90 ans. L'article citarà sonque sos trabalhs. Dintrat al seminari de Carcassona, i faguèt los estudis e foguèt ordenat en 1878. Venguèt donc prèire de la diocèsi de Carcassona e Narbona. Après mai d'una afectacion dins de vilatges, se consacrèt a l'estudi de la societat, de la Glèisa e dels territòris administrats per aquesta; publiquèt d'obratges en latin, en occitan et en francés.
Istorian
Antòni Savartés es una referéncia per tot çò que concernís lo departament d'Aude. Faguèt partida de las Societats Sabentas de França, en estant sòci e publicator pendent d'annadas nombrosas a la Societat d'Estudis Scientifics d'Aude, dins lo Comitat dels trabalhs istorics e scientifics, la Societat de las Arts e Sciéncias de Carcassona e la Commission arqueologica e literària de Narbona.
Comencèt en publicant d'assages nombroses sus sos trabalhs al nivèl d'escapol, en se limitant a de subjèctes precises, mes son òbra màger es sense cap de dobte lo Dictionnaire topographique du département de l'Aude publicat en 1912, obratge detalhat sus l'ensemble dels cantons e vilatges del departament, a partir de trabalhs d'archius de còps despareguts auèi, en fasent las correspóndéncias entre los noms ancians e modèrnes dels lòcs.
Catedrala
Una catedrala (var. catedrau) es, a l'origina, una glèisa crestiana ont se tròba lo sèti de l'evesque encargat del diocèsi. Çaquelà, existisson de catedralas sens evesque, perque lo nom de catedrala es conservat un còp per totes.
Una cocatedrala es un edifici religiós enauçat al reng de catedrala alara que n'existís una autra dins lo diocèsi.
Istoricament, tot bastiment provesit d'una catèdra es apelat catedrala. La catèdra es lo tròn de l'evesque.
Baudre
Baudre es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Atzeneta d'Albaida
Atzeneta d'Albaida es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Trilbardou
Trilbardou es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Grand Cul-de-Sac
Grand Cul-de-Sac es una borgada de Sant Bartomieu, dins la parròquia Al vent.
Bigas Luna
Juan José Bigas Luna (Barcelona, lo 19 de març de 1946 - La Riera de Gaià, Tarragonés, lo 6 d'abril 2013) es un realizator de cinèma e scenarista espanhòl e catalan.
Saint-Denis-du-Payré
Saint-Denis-du-Payré es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Trilbardou
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Victor D'Hondt
thumb|Victor D'Hondt Victor D'Hondt (20 de novembre de 1841 - † 30 de mai de 1901) èra un jurista belga e professor de drech civil e de drech fiscal a la Universitat de Gant. Foquèt tanben matematician. Desvolopèt l'idèa d'un metode, descrit en 1878 per repartir los sètis dels elegits dins un sistèma de partits dins la eleccions proporcionalas, conegut coma Règla D'Hondt.
Trilbardou
Nòtas
<references group=N/>
Saint-Denis-du-Payré
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Victor D'Hondt
Son metode foguèt adoptat dins fòrça païses, coma per exemple Argentina, Àustria, Belgica, Brasil, Bulgaria, Chequia, Chile, Colómbia, Croàcia, Eslovènia, Espanha, Finlàndia, Guatemala, Irlanda, Israèl, Japon, Païses Basses, Paraguai, Polonha, Portugal, Soïssa, Turquia o Veneçuela.
Saint-Denis-du-Payré
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Mues
Mues es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Saint-Denis-du-Payré
Nòtas
<references group="N"/>
Pointe Milou
Pointe Milou es una borgada de Sant Bartomieu, dins la parròquia Al vent.
Vitet
Vitet es una borgada de Sant Bartomieu, dins la parròquia Al vent.
Draft de la NBA de 2008
Lo Draft de l'an 2009 de la NBA se debanèt lo 26 de junh al pabalhon Washington Mutual del Madison Square Garden de Nòva York, als Estats Units.
Noblejas
Noblejas es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Murillo el Fruto
Murillo el Fruto es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Soga
Localisacion
Lo soga es parlat dins la region de Busoga que compren los districts de Bugiri, Buyende, Iganga, Jinja, Kaliro, Kamuli, Luuka, Mayuge, Namayingo e Namutumba.
Classificacion
Per Nurse e Philippson (2003), lo soga fa partida d'un grop nyoro-ganda amb lo nyoro, lo nkore, lo kiga, lo ganda, lo tooro, lo gwere, lo nyala de l'oèst, lo talinga-bwisi e lo gungu.
Escritura
L'alfabet soga es :
País de Gaure
Lo País de Gaure (o Gavre) es un país a l'entorn de Florença dins lo departament de Gers, en Gasconha. Es uèi assimilat a la Lomanha.
Etimologia
Son nom se basa sus la meteissa raïç que gave (ancian gascon gabar) aplicable a de corses d'aiga o a lor valada.
Ayora
Ayora es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
País de Gaure
Comunas
Miramont e La Tor, Gavarret-sus-Aulouste, Lalanne, Céran, Rejaumont, Sant-Puy, Florença, La Sauvetat, Lamothe-Goas, Santa-Radegonde, Cézan, Rejaumont, Montestruc-sus-Gers, Puységur, Urdens, Paulhac, Preishac, Larroque-Sant-Sernin, Pis, Castelnau d'Arbieu.
Lista dels presidents d'Armenia
thumb|right|120px|Blason d'Armenia. Armenia venguèt una republica independenta per primièr còp entre 1918 e 1920, amb lo nom de Republica Democratica d'Armenia. Lo cap d'Estat a l'ocasion foguèt Avetis Aharonyan, que governèt entre lo 30 de mai de 1918 e lo 2 de decembre de 1920.
La Republica d'Armenia (1991-actualitat)
Armenia venguèt independenta de l'Union Sovietica aprèp un plebiscit en setembre de 1991. En octobre de 1991 Levon Ter-Petrossian foguèt elegit per president del país (lo primièr), amb 83% dels vòtes.
Segon la constitucion d'Armenia, lo president es lo cap d'Estat del país. Es elegit per un periòde de cinc ans dirèctament per la populacion.
Vaquí la lista dels presidents d'Armenia dempuèi 1991.
Montagnieu
Montagnieu es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Prerafelisme
vinheta|Proserpina per Dante Gabriel Rossetti. Lo prerafelisme es un movement artistic nascut al Reialme Unit en 1848. Aqueste movement ten la pintura dels mèstres italians del sègle XV, d’abans Rafèf, coma le modèl d’imitar.
La confrairia al comercar
vinheta|Illustracion per [[Holman Hunt del poèma de Thomas Woolner My Beautiful Lady, publicat dins The Germ en 1850.]] L'istòria dels prerafelitas comença amb l’encontre entre William Holman Hunt e John Everett Millais a la Royal Academy. Considerant que l'art anglés èra esclerozat pel conformisme academic, volgava tornar trobar de tonalitas claras, vivas e cantadissas dels grands mèstres d'autrescòps.
Dante Gabriel Rossetti encontrèt Millais e Hunt a la Royal Academy ont, fastic de las banalitats ensenhadas, passavan lors serradas a contemplar un recuèlh de gravaduras de las frescas del Campo Santo de Pisa (realizats per d’artistas coma Orcana o Benozzo Gozzoli). En 1847, Hunt, Rossetti e Millais debatèron dins lo talhièr del darrièr, de l'una de las òbras mai representativas del talent de l'artista Rafèl, La Transfiguracion (Vatican, Roma). . Aqueste quadre aviá, als uèis, marcat un pas decisiu cap a la descasença de l'art a l'epòca de la Renaissença italiana.
Montsecret
Montsecret es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Prerafelisme
La confrairia al comercar
Millais, Hunt e Rossetti fondèrent oficialament la confrairia en 1848, puèi se jonguèron James Collinson, l’escultor Thomas Woolner e los criticas d'art William Michael Rossetti e Frederic George Stephens, e mai tard Walter Deverell, Arthur Hughes e Charles Allston Collins.
Muruzábal
Muruzábal es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Prerafelisme
Intencions
Los prerafelitas avián, entre autres, per ojectiu de tornar a un art foncional e edificant  de tòca : lors òbras avián per fonccion d’èsser moralas. Mas aquò exclusán pas lor desir d’estetisme. L’objectiu d’aquestes artistas èra de s’adreiçar a totas las facultats de l’Òme: sa ment, son intelligéncia, sa memòria, sa consciéncia, son còr… e pas sonque a çò que l’uèi vei.
Los prerafelitas volgavan agir sus las mòrs d’una societat que, a lors vejaires, avián perdut tot sens moral dempuèi la revolucion industriala. Pasmens, « sufís pas que l’art siá suggestiu, o didactic, o moral, o popular; cal encara que siá nacional ».
Principis e caracteristcas
La franquesa e l’aplicacion èran los mots d’òrdre d’aquesta novèla « escòla »: imitam pas mai los grands Mèstre de la Renaissença. En oposicion a l'academisme victorian, volgavan tornar a la puretat artistica dels primitius italians, abans Rafèl, per exemple en imitant lor estil. Privilegiavan lo realisme, lo sens del detalh e las colors vivas.
Arrondiment de Marmanda
L'arrondiment de Marmanda es una division administrativa situada en Agenés e en Vasadés, en Gasconha e en Guiana, dens lo departament d'Òut e Garona en region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Lo caplòc es Marmanda. L'arrondiment èi lingüisticament gascon (en majoritat) e lengadocian brageiragués.
Prerafelisme
Paradòxe de las doctrinas
Lo prerafelisme èra contradictòri. Mespresava la pintura inspirada de Rafèl, e pasmens Hunt admira lo mèstre dins sa jovença, coma se pòt lo legir aquí: « Ni alara, ni dempuèi alara, avèm afirmat qu’aguèt pas un art san e excellent dempuèi Rafèl, mas nos semblava que l’art d’après el aviá sovent estat tocat del cranc de la corrupcion e qu’èra pas dins las òbras precedentas que podiam trobar amb certitud la santat perfiècha, foguèt dins un leugièr esperit de paradòxe que conveniam que Rafèl, lo prince dels pintres, èra l’inspirator de l’art actual, que vesiam fòrça plan que la practica dels pintres contemporanèus èra fòrça alunhada d’aquesta del mèstre que se reclamavan ».
Arrondiment de Marmanda
Abans 2015
L'arrondiment comprenèva 10 cantons :
Dempui la refòrma cantonala aplicada en 2015
L'arrondiment garda 98 comunas.
Prerafelisme
Paradòxe de las doctrinas
Los prerafelitas presicavan lo partit d’imitar l’estil dur e regde dels primitius (italians e flamands), mas Rossetti, al contrari, figurava de pitres abondoses, d’espatlas redondas e de bocas sensualas de las femnas. De mai, los precèptes prerafelitas exigissián un realisme intransigent, alara que representar sovent un univèrs imaginari (ex : Dante’s vision of Rachel and Leah de Dante Gabriel Rossetti). Un modèl unic èra preconizat per cada personatge, mai Dante Gabriel Rossetti s’interdisiá pas la fusion diferents modèls, practicant atal una forma d’idealizacion contrària a la notion de naturalisme.