cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Istòria de Mongolia
Dayan Khan, Altan Khan e la conversion au bodisme
Dins lo corrent dau sègle XVI, lei tribüs mongòlas orientalas se redreiçèron e venguèron tornarmai una poissança militara seriosa durant lei rèines de Dayan Khan (1480-1543) e d'Altan Khan (1543-1583). Capitèron de luchar victoriosament còntra la primautat oirat e de menar d'incursions còntra lo territòri chinés. Lei Mongòls ocupèron d'un biais solid lei regions au nòrd de la Granda Muralha, çò qu'es a l'origina dei poblaments mongòls actuaus en China Septentrionala. Après una tiera de victòrias, Altan Khan obtenguèt de privilègis comerciaus fòrça importants en 1570. Fondèt alora la vila de Hohhot en 1581 que venguèt sa capitala.
Una autra evolucion liada au periòde de redreiçament dei rèines de Dayan Khan e d'Altan Khan foguèt la conversion dei Mongòls au bodisme. D'efèct, a partir dau sègle XVI, de liames importants se desvolopèron entre Mongòls e Tibetans. En 1566, lei premierei conversions aguèron luòc dins lei clans pus meridionaus. Puei, en 1578, un rescòntre entre Sonam Gyatso e Altan Khan permetèt au premier d'obtenir lo títol de dalai-lama e la conversion dau khan e au segond d'èsser reconegut coma reïncarnacion de Kubilai. A partir d'aquela annada, lo bodisme vajrayana venguèt la religion deis elèits que l'impausèron au pòble.
L'integracion dei Mongòls Meridionaus au sen de China
A la fin dau sègle XVI, lei Jurchens restaurèron sa poissança anciana. Capitèron rapidament de formar d'alianças solidas ambé mai d'una tribü mongòla, especialament au sen dei Mongòls Meridionaus, a partir de 1627. En 1634, lo khan manchó Abahai venquèt lo khan Ligdan qu'assaiava d'establir son poder sus lo rèsta dau pòble mongòl. Aquela victòria li permetèt d'obtenir lo raliment de la màger part dei Mongòls ai Jurchens e lo sagèu imperiau de la dinastia Yuan. Ansin, lei Mongòls Meridionaus faguèron partida de l'armada manchó e participèron a la fondacion de l'Empèri Qing.
Lei Khalkhas
Lei tribüs de Mongolia Septentrionala demorèron en fòra dau movement d'integracion manchó. La tribü dei Khalkhas dominèt la region e sa politica aguèt un ròtle important dins la formacion de la Mongolia modèrna. D'efèct, lo khan Gombodorj proclamèt son fiu Zanabazar coma la reïncarnacion de Genghis Khan e d'un letrut tibetan dich Taranatha. Après un viatge en Tibet, recebèt lo títol de « venerable e sant senhor incarnat » e fondèt en 1639 lo monastèri d'Urga que foguèt a l'origina d'Ulan Bator.
A partir deis annadas 1580, Zanabazar favorizèt un raprochament entre Khalkhas e Manchós quand Mongolia venguèt la buta deis atacas dei Jungars. En 1691, una assemblada dei caps mongòls orientaus acceptèt la senhoriá de la dinastia Qing. China aprofichèt aqueu succès diplomatic per consolidar sa frontiera septentrionala definida au tractat de Nerchinsk signat en 1689 ambé Russia. De garnisons foguèron ansin installadas dins lo nòrd de Mongolia.
Google Science Fair
https://oc.wikipedia.org/w/index.php?title=Google_Science_Fair&action=edit La Google Science Fair es una competicion scientifica en linha esponsorizada per Google, Lego, lo CERN, e las revistas National Geographic e Scientific American. La primièra edicion se debanèt en 2011. La competicion es dobèrta als escolans de 13 a 18 ans del mond entièr manca los païses sancionats pels Estats Units (coma Cuba, Iran, Corèa del Nòrd o Zimbabwe per exemple). Aqueles devon formular una ipotèsi, realizar una experiéncia e presentar sos resultats. Totes los estudiants devon aver una connexion a Internet e un compte per tal de participar, que los projèctes son mandats mejançant los sits Google en anglés, alemand, italian, espanhòl o francés.
Istòria de Mongolia
Lei Jungars e la conquista chinesa
Dins lo corrent de la premiera mitat dau sègle XVII, lei Jungars, una tribü mongòla eissida deis Oirat, fondèron un empèri nomada en Tarbagatai. Dominèron l'estèpa d'Asia Centrala e venguèron pron poderós per intervenir dins leis afaires intèrnes de Tibet en 1642 e de la region de Kachgar en 1677. Puei, ataquèron lei Mongòls Orientaus, çò qu'accelerèt son raliment ai Manchós. En 1696, lei Jungars foguèron batuts per lei fòrças de l'emperaire Kangxi (1661-1722). Pasmens, lei Jungars poguèron se retirar dins l'estèpa.
Au començament dau sègle XVIII, organizèron d'atacas novèlas còntra China e Tibet. En 1717, prenguèron e pilhèron Lhasa. I demorèron fins a 1720 avans d'èsser desalotjat per una còntra-ataca chinesa. Pasmens, aquela desfacha demeniguèt gaire lo potenciau militar jungar que representèt una menaça seriosa per la dinastia Qing fins a una crisi de succession en 1745. A partir d'aquela annada, lei Jungars se devesiguèron e foguèron exterminats per lei Chinés en 1757. Son territòri foguèt repoblat ambé de populacions musulmanas.
Google Science Fair
Lo primièr prèmi compren un viatge a las islas Galapagos amb lo National Geographic, una borsa de 50.000$, e un "estagi" dins una de las organizacions esponsorizadoras. Totes los finalistas recebon una borsa de 25.000 e divèrses presents donats pels esponsorizaires. Una de las finalistas mai prometedoiras de l'edicion de 2013 es la canadiana Ann Makosinski.
Istòria de Mongolia
Lo periòde Qing
Après l'anientament dei Jungars, la politica Qing en Mongolia foguèt basat sus un respèct estricte de l'organizacion e dau mòde de vida mongòls. Ansin, lei limits dau territòri de cada khan foguèron clarament definits, lo desvolopament dau clergat bodista (40% de la populacion adulta masculina a la fin dau sègle XIX) foguèt encoratjat e un governador manchó foguèt nomat per susvelhar lo país. L'accès au país èra defendut ais estrangiers e ai Chinés. Aquò favorizèt la formacion d'una societat fòrça conservatritz dominada per lei khans e lei monastèris qu'èran proprietaris dei tèrras.
Conjugat ambé la politica isolacionista de China, aqueu conservatisme bloquèt tota evolucion de la societat mongòla. Ansin, a la fin dau sègle XIX, la màger part de la populacion èra reducha a un estatut similar ai sèrvs europèus. Pasmens, dins lo corrent dau sègle XIX, la sarradura de Mongolia foguèt mens fèrma. L'immigracion chinesa se desvolopèt ansin en Mongolia Interiora e lei Rus poguèron durbir un consulat a Urga en 1860. De mai, la manca de sòus e la fin dei pilhatges, que permetián aperavans d'obtenir lei bens necessaris ai Mongòls, donèt un ròtle preponderant ais usuriers chinés.
L'independéncia
En octòbre de 1911, se debanèt una revolucion republicana en China. Lei khans mongòls, que s'estimavan liats a la dinastia Qing e non au govèrn chinés, proclamèron son independéncia en decembre. Obtenguèron una promesa russa d'ajuda militara per rebutar una eventuala ataca chinesa en 1912. Pasmens, un an pus tard, Russia cambièt de politica. Reconoguèt la senhoriá chinesa en cambi dau mantenement d'una autonòmia intèrna. Signat en 1915, aquel acòrd subrevisquèt pas a la Revolucion Russa de 1917 e, en 1919, China ocupèt militarament Mongolia.
Pasmens, la posicion chinesa èra menaçada per lo desvolopament d'un corrent revolucionari mongòl dirigit per Damdinguine Sükhe-Bator e Khorloguine Tchoibalsan. Deviá tanben faciar lei projèctes de Japon, ja establit en Manchoria de crear un estat mongòl plaçat sota son influéncia. Tòquio sostenguèt donc lei fòrças antibolchevicas dau baron von Ungern-Sternberg que gardèt lo contraròtle de Mongolia fins a 1921. En julhet, lei tropas de Sükhe-Bator e de Tchoibalsan, renforçadas per de soudats sovietics, ocupèron Urga e i fondèron un govèrn revolucionari dirigit — en teoria — per lo Bodgo Gegen, considerat coma la reïncarnacion de Taranatha. Son autoritat s'estendiguèt sus la Mongolia Exteriora mai pas sus la Mongolia Interiora que demorèt sota contraròtle chinés.
Après la mòrt de Sükhe-Bator e dau Bodgo Gegen, respectivament en 1923 e en 1924, la Mongolia Interiora venguèt la Republica Populara de Mongolia en novembre de 1924. Premier « estat satellit » de l'Union Sovietica, foguèt dirigida per lo manescau Tchoibalsan e lo Partit Popular Revolucionari Mongòl (PPRM). Urga venguèt Ulan Bator.
La Republica Populara de Mongolia
La Republica Populara de Mongolia demorèt dins l'esfèra d'influéncia sovietica fins a la fin de la Guèrra Freja. Lo regime comunista assaièt de modernizar lo país mai deguèt rapidament tenir còmpte dei particularitats liadas au nomadisme e au feble nivèu tecnologic dau país. Ansin, una premiera temptativa de collectivizacion dei tropèus entraïnèt una catastròfa au començament deis annadas 1930. Après aquela revirada, lo regime de Tchoibalsan venguèt pus flexible sus lei questions economicas. En revènge, lo caractèr autoritari demorèt viu e en 1937-1939, d'importantei purgas permetèron au govèrn d'eliminar l'oposicion dau clergat e dei khans.
Diplomaticament, lo país èra protegit per lei Sovietics que menèron en 1939 de combats durs còntra lei Japonés a Khalkhin Gol per defendre lo país còntra leis ambicions de Tòquio. Puei, en 1945, l'armada mongòla participèt a l'invasion sovietica de Manchoria. Totjorn en 1945, Mòscou donèt son acòrd per l'organizacion d'un referendum permetent au país de venir totalament independent.
Son successor foguèt Jambyn Batmonkh que renforcèt lei liames ambé l'Union Sovietica per assaiar d'accelerar la modernizacion. Pasmens, ambé la crisi sovietica deis annadas 1980, Mongolia deguèt tanben faciar de dificultats economicas e de manifestacions en favor de la democracia. En 1990, Batmonkh deguèt laissar lo poder. Una constitucion novèla foguèt adoptada e la Republica Populara de Mongolia dispareguèt oficialament en junh de 1992.
Mongòlia dempuei 1992
La disparicion dau protector sovietic e la fin dau sistèma comunista aguèron de consequéncias importantas sus l'economia mongòla. En particular, la pauretat, l'inflacion e la criminalitat aumentèron e plusors avançadas dau periòde precedent, coma la reduccion deis inegalitats òmes-fremas, son fòrça menaçadas. De mai, en 2000, una secaressa causèt de pèrdas importantas au sen dei tropèus. Aquò accelerèt l'exòdi rurau en direccion de la capitala que conoís un desvolopament anarquic a l'origina d'una pollucion fòrça importanta. Politicament, lo PPRM e lei partits liberaus alternan au poder e forman regularament de coalicions comunas.
Lengas britonicas
Las lengas britonicas son de lengas indoeuropèas, del grop de las lengas celticas.
Castèthnau d'Anglés
Castèthnau d'Anglés (Castelnau-d'Anglès en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Garigny
Garigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Lengas britonicas
Lo grop britonic acampa :
Comunas deus Pirenèus Atlantics
Lista de las 547 comunas deus Pirenèus Atlantics per òrdi alfabetic segon lo nom francés, dab lo lor còdi INSEE e lo lor còdi postau principau, e tanben la lor apartenéncia a ua comunitat de comunas en 2009. Vejatz tanben la lista deus cantons e la lista de las ancianas comunas.
Generalitat de Catalonha
La Generalitat de Catalonha (en catalan: Generalitat de Catalunya) es lo sistèma institucional del autogovèrn de Catalonha. Es compausata pel Parlament de Catalonha, la Presidéncia de la Generalitat, lo Govèrn de Catalonha e las altras institucions de l'administracion de Catalonha.
Comunas deus Pirenèus Atlantics
Las comunas non bearnesas (de Bascoat, de Lauhire, sobiranitats, etc.), que sian bascofònas o occitanofònas, que son marcadas d'un *. Totasvetz, que s'a considerat com bearnesas las comunas deu parçan d'Arsac restacadas aus Baish Pirenèus en 1789.
Generalitat de Catalonha
Son sèdi official es lo Palais de la Generalitat de Catalonha dins la vila de Barcelona.
Comunas deus Pirenèus Atlantics
{| ! style="padding-bottom: 1em" | Lista de las comunas ! style="padding-bottom: 1em" | '''Estructuras intercomunalas
Septmoncel
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Generalitat de Catalonha
Istòria
La Generalitat pren sas originas dins las Corts de Catalonha, institüidas par Jacme Ièr d'Aragon. Pendent lo regne Pièr lo Catolic, las Corts Catalanas venon de las institucions administrativas del principat de Catalonha.
Comunas deus Pirenèus Atlantics
Véder tanben
Listas de las comunas de França
Generalitat de Catalonha
Istòria
Lo passat politic de Catalonha coma estat territorialament diferenciat amb sas pròprias institucions representativas e autonòmas, respècte al poder sobeiran de la sobeiranetat catalana pròpriament dicha (988-1283), de las monarquias aragonesas (1283-1516) e de las monarquias castelhanas (1516-1808) e de l'Estat constitucional espanhòl (dempuèi 1812), pòt èsser dividit en quatre etapas, separadas per tres rompeduras màgers dins l'òrdre juridic e public.
Primièra abolicion
L'ensemble de las institucions de l'Estat catalan son estadas abolidas sul dich territòri comtats de Rosselhon e de Cerdanha, conegut uèi amb lo nom de Catalonha del Nord, un an après la signatura del Tractat dels Pirenèus al , que foguèt annexat a França.
A la debuta del, l'institucion foguèt egalament abolida sus tot lo territòri catalan.
Primièra restauracion
La Generalitat de Catalonha foguèt restaurada en Catalonha meridionala e balhèt sa foncion politica e representativa modèrna coma governament regional de Catalonha en 1932, pendent la Segonda Republica espanhòla.
Segonda abolicion
En 1939, la Generalitat de Catalunya foguèt abolida e demorèt pendolanta fins en 1977 pendent la dictatura franquista. Lluís Companys, president de la Generalitat de l'epòca, foguèt executat en octobre de 1940 pel crimi de rebellion militara.
Segonda restauracion
Confòrmament a la Constitucion espanhòla de 1978 e l'Estatut d'autonomia de Catalonha de 1979 èsser estat aprovat a l'encòp per referendum en Catalonha e pel Parlament espanhòl los poders acordats son estats transferits jos la juridiccion de la Generalitat de Catalonha.
Lo Parlament
Lo Parlament de Catalonha es l'assemblea legislativa de Catalonha. Es compausat de 135 députés elegits per sufragi universal pels ciutadans catalans.
Lo Govèrn
Lo Govèrn dich Conselh Executiu de Catalonha es l'organ superior ne carga de competéncia d'administracion delegada a las deputacions de Barcelona, Girona, Lhèida, Tarragona, Tèrras de l'Ebre (Tortosa), Catalunya Central (Manresa), Alt Pirineu i Aran (Tremp), e lo Penedès (Vilafranca del Penedès).
Carducci-Molinette (mètro de Turin)
vinheta|Un [[Boca de mètro|boca de l'estacion.]] Carducci-Molinette es una estacion de la linha 1 del mètro de Turin.
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 6 de març de 2011.
Situacion
L'estacion es situada sus la piazza Carducci.
Castejón de Valdejasa
Castejón de Valdejasa (en aragonés: Castellón de Val de Chasa) es un municipi de la província de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Coulommiers
Coulommiers pòt èsser:
Spezia (mètro de Turin)
vinheta|L'intrada de l'estacion. Spezia es una estacion de la linha 1 del mètro de Turin.
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 6 de març de 2011.
Situacion
L'estacion es situada sul corso Spezia.
Castia gilos
thumb|200px|Dens la narracion, lo joglar que conta la soa istòria a la cort d'[[Anfós VIII de Castelha]]Castia gilos qu'ei ua nòva occitana deu sègle XIII deu trobador catalan Raimon Vidal de Besalú. Que da justament lo son nom au topos deu castia gelos, autament dit de l'espós gelós castigat dens aqueste sentiment ; aqueste topos que torna tanben a la medisha epòca dens Flamenca e Las novas del papagay.
Castia gelos qu'ei pas conegut sonque mercés au sol manescrit R. Que compta dab 450 vers octosillabs.
Ligam extèrne
Tèxte originau dab la traduccion en catalan
Morales de Rey
Morales de Rey es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Comtat de Donegal
Lo Comtat de Donegal (en gaelic irlandés : Contae Dhún na nGall) es una circonscripcion administrativa de la Republica d'Irlanda que si situa sus la còsta oèst de l'illa dins la província de Ulster.
Lo Comtat còmpta mai d'una zòna onte lo gaelic rèsta fòrça vivaç.
Saint-Germain (Meurthe e Mosèla)
Saint-Germain es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region de Lorena.
Geografia
Vilatge perché.
Village perché.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canton de Castèthnau de Ribèra Baisha
Lo canton de Castèthnau de Ribèra Baisha qu'ei ua anciana division administrativa de Gasconha, en Bigòrra e Armanhac (mès probablament tota en Bigòrra per la diocèsi d'Ancian Regime), situada dens l'arrondiment de Tarba, lo departament deus Hauts Pirenèus e la region de Mieidia-Pirenèus, ara d'. Dab la refòrma de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, lo canton qu'ei suprimit e que passa dab las suas 8 comunas dens lo navèth canton de Vath d'Ador-Arrostanh-Madiranés, atau com lo canton de Mauborguet e lo canton de Rabastens de Bigòrra. Totas las comunas que son de la comunautat de comunas d'Ador Madiran de 2017 ençà. La lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon. Lo canton utiliza pas l'article pirenenc.
Istòria
Lo canton que's creè autanlèu la Revolucion.
San Salvador
San Salvador es la capitala del Salvador. Sa populacion èra de 510,367 abitants en 2006. Sa superfícia totala es 72,5 km².
thumb|230px|left|Vista dau centre de San Salvador.
Kugbo
Lo kugbo es una lenga cross river parlada en Nigèria. Fa partida de la branca dèlta central.
Localisacion
Lo kugbo es parlat dins la zòna de govèrn local de Brass de l'Estat de Rivers.
Bolhac (Avairon)
Bolhac (Bouillac en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Bolhac es atestat Buliago en 838. Bolhac ven d'un nom latin d'òme, Bŭllius, amb lo sufixe -acum, , latinizacion del sufixe gallic -ācon.
Luòcs e monuments
thumb|250px|La glèisa
Estrech de Gibartar
thumb|350px|Vista satellit de l'estrech de Gibartar L'estrech de Gibartar (var. l'estreit de Gibartar), nomenat las Colomnas d'Ercules a l'Edat Antica, es un estrech que fa comunicar la mar Mediterranèa amb l'ocean Atlantic e que separa los dos continents d'Euròpa (Espanha) e d'Africa (Marròc).
400px|right|Ocean e mars d'Euròpa
Castiliscar
Castiliscar es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Abrèt
Abrèt (Abrest en francés, ancianament Abret) es una comuna occitana d'Auvèrnhe, situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Abrèt ven del latin Arboretum, lo verdièr.
Abret es l'ancian nom oficial (en francés) de la comuna occitana d'Abrèt.
Istòria
Lo nom d’Abrêt (del latin arbor, arbre) es mençonat pel primier còp en 1301 dins lo Diccionari del Sr. Chazaud.
Èra un país de vinhas e aviá un pòrt sus Alèir, qu'a las aigas bassas se podiá gasar.
En 1789 Abrèt depend :
La comuna es dins lo districte de Cucet puèi dins l’arrondiment de La Paliça (que ven en 1942 lo de Vichèi).
Apartenéncia cantonala : Fa ara partida de l’aglomeracion de Vichèi.
San Pelayo
San Pelayo es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sauvimont
Sauvimont (Sauvimont en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn. Comuna situada dens lo Comenge en Savés.
Toponimia
Ni Dauzat, nimei Negre non disen arren de Sauvimont.
Vigny (Mosèla)
Vigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ligur (romanic)
right|thumb|Zòna geografica de la lenga Ligura. Lo ligur (nom autoctòn: liguru) es un dialècte nòrd-italian (es de pas confondre amb lo ligur antic). Se parla essencialament en Ligúria, dins quauquei zonas adjacentas de Ligúria (Toscana, Piemont, Emília-Romanha) e tanben dins d'enclavas (Mónegue en Occitània, ont lo ligur coexistís amb l'occitan, leis ancianei zonas dau parlar figon en Occitània, Bunifaziu en Corsega, Carloforte e Calasetta en Sardenha).
Sovent se ditz inexactament genoés (nom autoctòn: zeneise, zeneize) en luòc de ligur perque lo parlar de Gènoa, la capitala de Ligúria, a modelat la majoritat dei parlars ligurs.
Lo roiasc (qu'englòba lo brigasc) es un parlar de transicion entre lo ligur e l'occitan, amb de trachs subretot ligurs mai amb una revendicacion occitana. Per còntra, lo mentonasc es un parlar de transicion entre l'occitan e lo ligur, amb de trachs subretot occitans.
Lo ligur a pas encara ges de nòrma lingüistica que siá establa e unanima.
Labergement-lès-Auxonne
Labergement-lès-Auxonne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Valdese
Istòria
Lhi emigrants originals ont per líder lor pastor Dr. Charles Albert Tron.
...
Al corrent l'annada 1893, mai de colonistas occitanas di Valadas Valdesas e qualques familhas d'Utah (tots valdés) jonhent la colonia. A la fin de l'annada, la colonia èra de 225 colonistas valdés.
Lo 27 d'octobre de 1943, 50 ans après sa fondacion, lhi abitants valdés dediquèron un monument per onorar lhi emigrants originals.
Istòria lingüistica
En 1990, Cathy Pons, descendenta di locutors occitans originals, faguèt un estudi lingüistic de la vila. En aquesta annada, èran 250 familhas valdesas dins una populacion de 3 000. Segon son enquèsta sociolingüistica de 72 subjèctes, 76 % pensavan que l'occitan locala, dich lu patua, meritava d'èsser preservat, mentre que sonque 1 % pensavan que l'occitan o lo francés avián una utilitat foncionala.
Lhi fondators
A l'origina, la colonia era de 29 emigrants e lo pastor Dr. Charles Albert Tron
Escobilha
Una escobilha (var. descai; dèisha; sobralha) es una rèsta qu'es a getar, d'origina familiala, coma rèstas de cosina, papièr, plastics o vestits.
Autrey-le-Vay
Autrey-le-Vay es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chazemais
Chasamais [ref. mancanta] (Chazemais en francés) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Geografia
Chazemais A la particularité d'èsser una de las 7 comunas consideradas cossí en essent çò centre de la França, segon calculs.
Lingotto (mètro de Turin)
drecha|sens_quadre Lingotto es una estacion cap de la linha 1 del mètro de Turin.
Boué
Boué es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Lingotto (mètro de Turin)
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 6 de març de 2011.
Boué
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lingotto (mètro de Turin)
Situacion
L'estacion es situada sus la via Nizza.
Boué
Istòria
Boué A conegut per la siá tradicionala Kermesse del Cidre e de la Poma #que se desenrotlla lo 3ème dimenjada de Setembre. Una brocante amassa de centenats de exposants e dels milièrs de visitants. Qualques espectacles animan la jornada. Lo concors del mai grand buveur de cidre suscita la curiositat dels visitants. Las pomas son de sortidas de productors locales, an acuitat tota la jornada per fabricar lo cidre #que beuràn los participants al concors.
La municipalitat a #èsser tocada per d'importantas inondacions en la nuèch del 10 al 11 de novembre de 2002.
Boué Es una dels 37 comunas del departament del Aisne o trobaretz de comerçants "Charte Qualitat". A travèrs d'aquela charte de qualitat, los comerçants se comprometon #vòstre reservar lo melhor accueil e vòstre aconselhar ne de autentics professionals.
En la nuèch del divendres 17 al dissabte 18 de febrièr 2012, 96 cavòts siá 1/4 del cementèri an #èsser saccagées. Las degradacions an apuntat d'elements de decoracions. De las placas de commémoration e dels vasos an #èsser trincats. Divèrsas equipas de la Gendarmerie Nacionala an barrats lo cementèri amb la fin d'efectuar los constatations abans de dobrir en fin de serada.
Boué est connu pour sa traditionnelle Kermesse du Cidre et de la Pomme qui se déroule le 3ème week-end de Septembre. Une brocante rassemble des centaines d'exposants et des milliers de visiteurs. Des spectacles animent la journée. Le concours du plus grand buveur de cidre suscite la curiosité des visiteurs. Les pommes sont issues de producteurs locaux, elles sont pressées toute la journée pour fabriquer le cidre que boiront les participants au concours.
La commune a été touchée par d'importantes inondations dans la nuit du 10 au 11 novembre 2002.
Boué est une des 37 communes du département de l'Aisne ou vous trouverez des commerçants "Charte Qualité". À travers cette charte de qualité, les commerçants s'engagent à vous réserver le meilleur accueil et à vous conseiller en véritables professionnels.
Dans la nuit du vendredi 17 au samedi 18 février 2012, 96 tombes soit 1/4 du cimetière ont été saccagées. Les dégradations ont visé des éléments d'ornements. Des plaques de commémoration et des vases ont été brisés. Plusieurs équipes de la Gendarmerie Nationale ont fermés le cimetière afin d'effectuer les constatations avant de rouvrir en fin d'après-midi.
Slava (cantaira)
Biografia
Anastasia Slanévskaia nasquèt en 1980 a Moscòu dins una familha de classa mejana. Son paire es un pilòt professional e sa maire una economista. Quand èra pichona s'interessèt als espòrts, mai que mai al voleibòl, mas foguèt subretot la musica que l'atirèt. Apreniá totas las cançons mai popularas per las tornar cantar gràcias a un karaoke. Estudièt puèi la psicologia, la lingüistica e la gestion toristica abans de trabalhar coma gestionària dins un casino e puèi coma arquitècta d'interior mas sa vocacion demorava la musica. Foguèt durant la prima de 2002 que foguèt remarcada per un realizador mentre èra a cantar aprèp una jornada de trabalh.
Guilhèm de Montanhagòl
Guilhèm de Montanhagòl (Mountagnagol en nòrma mistralenca ; Guilhem de Montanhagol en occitan ancian) es un trobador occitan deu sègle XIII. Foguèt probablament mai actiu a Tolosa, mas foguèt tanben actiu a las corts de Tolosa, de Provença, de Castelha, e d'Aragon. Guilhèm nos daissa sèt cansos, sieis sirventeses e  una tenso (pus precisament un partiment) amb Sordèl (benlèu faguèt un brèu sojorn en Lombardia). Li subrevisquèt donc, en tot, catòrze pèças.
Ar ab lo coinde pascor,
Qan vei de bella color
Flors per vergiers e per pratz,
E aug chantar daus totz latz
Los auzeletz per doussor,
Vueilh far ab coindia
Chanso tal qe sia
Espaci naturau
Un espaci naturau es un espaci caracterizat per un o mai d'un ecosistema, pauc o pas modificat per los òmes, emb de las espècias, ecosistema e païsatges interessants per la sciéncia o l'equilibri de la natura.
Guilhèm de Montanhagòl
Plazens als enamoratz,
E a midons majormen
Arnaut de Carcassés
Arnaut de Carcassés que ho trobador de la fin deu sègle XII o de la purmèra meitat deu sègle XIII. Qu'ei conegut per la conclusion de Las novas del papagay on e ditz : [...] So dis Arnautz de Carcasses, / que precx a faitz per mantas res / e per los maritz casrtïar / que volo lors molhers garar, / ...que la laisso aor pes anar / eja degus no.y falhira.
Guilhèm de Montanhagòl
Qe-m don'en trobar engenh.
Ben devon li amador
De bon cor servir amor,
Qar amors non es peccatz,
Anz es vertutz qe-ls malvatz
Fai bons, e-ll bo-n son meillor,
E met hom'en via
De ben far tot dia!
E d'amor mou castitatz,
Qar qi-n amor ben s'enten
Non pot far qe pueis mal renh.
E pos tant a de valor
Amors, ben fan gran follor
Las donnas on es beutatz,
Qar non amon los prezatz
Pos o conoisson en lor!
Qar pueis lor plairia
Jois e cortezia
E chans e totz bels solatz!
Mas greu faran tan de sen
Amors, de vos fatz lauzor,
Q'amar mi fatz la gensor,
Don mi son tan aut pujatz
Qe-l morirs neis m'es onratz,
Tan es de nobla ricor!
E s'ieu joi n'avia,
Sai qe non morria,
Anz viuria gen pagatz.
Si non l'ai, morrai breumen,
Espartza Zaraitzu
Espartza Zaraitzu es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Guilhèm de Montanhagòl
Qi ve la fresca color
De vos, bella, cui ador,
E-ls uelhs vairs e-ls cilhs delgatz
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . De nautral resplandor,
Totz hom pert feunia,
Qi-us esgar', amia.
E ieu, las, a cui mais platz,
Mueir, qan vei vostre cors gen,
Si no-l sostenia
Vidalhac (Òlt)
Vidalhac (Vidaillac en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Guilhèm de Montanhagòl
Le reis Castellans onratz,
Chassinhòla
Chassinhòla (Chassignolles en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Guilhèm de Montanhagòl
Qe fai totz sos faitz tan gen,
Vidalhac (Òlt)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Guilhèm de Montanhagòl
Q'en ren non cal q'om l'ensenh.
Ligam extèrne
Òbras completas
Fenicia
vinheta|450x450px|Fenícia Fenícia (En latin, Phoenice o Phoenicia; en grèc, Phoinike) foguèt una region de la còsta mediterranèa d'orient, limitada a l'èst pel mont Liban e sens limits gaires precises al nòrd e al sud. Al nòrd, Heròdot dona coma limit la baia de Myriandrus e al sud lo mont Carmel, mas coma confederacion politica jamai pas arribèt tant al nòrd (Myriandrus foguèt una colònia fenícia, mas separada de la rèsta). Ptolemeu Fixa lo nòrd al riu Eleutheros (mas Arados èra al nòrd d'aquel riu e aperteniá a Fenícia). La darrièra vila fenícia al sud èra Dora e seguissiá après Cesarea, qu'o èra pas mai. En la Bíblia, se menciona lo territòri de Fenícia coma part del Canaan e poblat pels arvadites, sinnites, arquites e zemarites (que demoravan en Arados, Sinna, Arka, e Simyra).
Obulom
L'obulom (o abuloma) es una lenga cross river parlada en Nigèria. Fa partida de la branca dèlta central.
Fenicia
Fenícia Èra formada de vilas independentas; generalament, existissiá una cèrta unitat jos l' egemonia d'una de las vilas. Tir, Sidó, Biblos e Arados èran governadas per reis. La primièra egemonia foguèt, segurament, de Sidó e seguiguèt après la de Tir. L'egemonia aviá de reünions periodicas a Trípol, mas tanben a Tir, Sidó e Arados. La principala vila de Fenícia segon la Bíblia èra Sidó. Autras vilas ne foguèsson Tir, Botrus, Kalamos, Ornitòmpolis e Arashni.
Lo nom proven de la paraula grèga "phoeinicios", que significa "los roges". Efectivament, los fenicis comerciaven amb la porpra, un colorant roge que s'obteniá del clèsc d'un mol·lusc e que donava una caracteristica color roge a las siás naus. Mai tard, los romans adaptarián aquel tèrme grèc al latin e nomenarián los fenicis, "punici" (púnics).
Obulom
Localisacion
L'obulom es parlat dins la zòna de govèrn local d'Okrika de l'Estat de Rivers.
Raimon Vidal de Besalú
Raimon Vidal de Besalú que ho un trobador catalan (comtat de Besalú) de lenga occitana de la purmèra meitat deu sègle XIII. Qu'ei l'autor de nòvas com Abril issi'e mays entrava, deu Judici d'Amor (tanben conegut peu son purmèr vers : En aquel temps c'om era jays e Castia gilos. Qu'èra pròche (dilhèu au servici) deu baron de Cerdanha Uc de Mataplana (qui figura dens lo Judici d'Amor). Qu'ei tanben l'autor de las Rasós de Trobar.
Aurevila
Aurevila (Aureville en francés) es una comuna lengadociana de Lauragués, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Fenicia
Pòble fenici
La cultura fenícia es una civilizacion anciana que daissèt pas fèrmas peadas fisicas de la siá existéncia. Lo sieu luòc geografic en l'istòria es l'actuala Republica Libanesa, e lo creissement desproporcionat de las vilas, aital coma los frequents afrontaments belics del passat, an dificultat la trobalha de rèstas que revèlen la siá cultura materiala. Malgrat aiçò, a diferéncia d'autras, daissèt un important legat cultural a las civilizacions posterioras, coma crear un important ligam entre las civilizacions de la mar Mediterranèa, los principis comerciales e l'alfabet fenici.
Aurevila
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a 18 km al sud de Tolosa. Aurevila fa partida de la comunautat d'aglomeracion del Sicoval.
Fenicia
Economia
Las vilas estadas independentas se consacravan al comèrci, e envièron de vaissèls mercants per tota la Mediterranèa per fondar de colònias comercialas a las còstas, dempuèi Asia Mendre fins a la peninsula Iberica. La reputacion dels fenicis coma comerçants, de còps pas tròp aunorats, arribèt a èsser proverbial.
Aurevila
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Aurevila èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Tolosa. Le vocable de la glèisa es Sent Pèire. En 1790, Aurevila èra del canton d'Autariba, en l'an VIII, del de Castanet.
Fenicia
Economia
Tir èra famós per la porpra, e Sidó pel veire, que segon Plini avián descobèrt accidentalament, mas n'avián importat benlèu lo secrèt d'Egipte. En general, trabalhavan tanben lo lli, lo coton e autres teissuts. Èran tanben famoses los perfums fenicis.
Morales de Toro
Morales de Toro es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Rauseda
Rauseda (Rouzède en francés)  es una comuna de Charanta Occitana, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Fenicia
Comèrci e navegacion
Lo besonh del transpòrt a longas distàncias estimulèt lo bastiment naval e lo melhorament de las tecnicianas de navegacion.
Foguèron los grands mercaders de l'edat anciana. La geografia de las siás còstas, que propiciava l'installacion de pòrts, e la fusta de los sieus bòsques los brindavan los elements basics per bastir de vaissèls e organizar de companhiás de navegacion. Una d'aquelas foguèt contractada pel rei persa Darios E lo Grand dins lo sègle V aC. En cèrta manièra, atenguèron establir una talassocràcia o "govèrn de las mars" que los permetiá controtlar comercialment la Mediterranèa.
Erosion
thumb|225px|Erosion del [[sòl en un camp de blat de l'Universitat de l'Estat de Washington, Estats Units.]]
Rauseda
Segon Xavier Lansade, lo parlar de la comuna es lo lemosin.
Erosion
L'erosion es l'ensemble daus processus de fragmentacion, dissolucion e transpòrt que tòcan la ròcha e totas las parts superioras dau sòu e de la superficia terrèstra. L'aiga, lo vent, la temperatura, la gravitat son factors o agents d'erosion.
Raimon Vidal de Besalú
Son amanta èra Audierna.
Rauseda
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Fenicia
Comèrci e navegacion
Los viatgèrs fenicis establiguèron de nèxes perdurables entre la Mediterranèa orientala e l'occidentala, pas sonque comercialas, tanben culturales. vinheta|L'Orient Mejan a l'E mil·lenni aC
Colònias
Las primièras colònias s'establiguèron segurament a Chipre (Pafos e Paleopafos al sud-oèst e Golgos al sud-èst, Cition, Lapathos e probablament d'autres). De la fondacion de colònias a Grècia e dins las islas grègas, i a de nombroses relats mas de paucas pròvas realas. Colònias son mencionadas a Cilícia, Lícia, Cària, l'isla de Ròdas, Bitínia, Creta, Tasos, Beocia, Eubèa, Thera e la majoritat de las Cicladas.
A Sicília, i establiguèron de nombrosas colònias, mas ne foguèron refusats progressivament per l'establiment de colònias grègas e fin finala redusidas a la còsta nòrd-oèst. A Itàlia meteis, cònstan pas colònias mas òc dins las islas coma Melita (Malta), Pantel·leria e d'autras, e a Sardenha. Al sud de la peninsula Iberica, fondèron Gades, a Tartessos, entèsta d'una sèria d'establiments mendres; a l'orient peninsular, fondèron una colònia a Eivissa; e al nòrd d'Africa las colònias foguèron nombrosas e per lo dessús de totas Cartago (la mai anciana foguèt Útica, que foguèt la primièra colònia de la zòna). Es tanben possible que n'i aguès de colònias a la còsta atlantica del Marròc, e que foguèsson arribats dins las islas Cassitèrides (Scilly) e a la mar Baltica.
Las colònias foguèron abandonadas a la mitat del sègle VI, probablament quand las vilas fenícies demorèron jos domeni persa, e après administradas per Cartago, la mai poderosa de las colònias, fondada près de l'actuala vila de Tunis, a la còsta nòrd d'Africa cap a l'an 814 aC.
dins lo sègle III aC, la siá influéncia en la region mediterranèa provoquèt un conflicte d'interèsses amb los romans. Roma e Cartago liurèron tres longas guèrras pel contraròtle de las rotas maritimas e terrèstres cap al nòrd d'Africa e Asia Mendre: son las nomenadas Guèrras Púniques.
Brabant-le-Roi
Brabant-le-Roi es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Fenicia
Colònias
L'an 218 aC, lo general cartaginès Anníbal sortèt de la peninsula Iberica amb una granda armada, que compreniá d'elefants entrenats per la guèrra, crosèt los Alps e ocupèt Itàlia. Anníbal Derrotèt l'armada romana e foguèt prèste de ganhar la guèrra. Mentretant, mas, lo general roman Publi Corneli Escipió atacava las posicions cartagineses a la peninsula Iberica e al nòrd d'Africa, la que causa obliguèt Anníbal a tornar enrè per las defendre. L'an 202 aC, Anníbal foguèt derrotat en la Batalha de Zama, al nòrd d'Africa.
Brabant-le-Roi
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fenicia
Colònias
La pression de Roma suls cartaginesos va pas cessar fins que, l'an 146 aC, los romans conquistèron e destruiguèron per complet Cartago.
Istòria
vinheta|335x335px|Cap d'òme cartaginès, al [[Lovre|Musèu del Louvre]] Poblada dempuèi principis de l'III mil·lenni aC per semites cananeus, la Fenícia istorica s'estendiá sus una estrecha franja litorala de 40 km, dempuèi la montanha Carmel fins a Ugarit (unes 300 km). Lo sieu sòl muntanyós e pauc bon per l'agricultura (e mai se s'esforcèron per ne tirar profièch) orientèt los sieus abitants cap a las activitats maritimas. Amb mai rason la mar se li impausèt dins aquel pòble, en demorar dividit dins pichonas vilas estat separadas per espolons rocosos, recebut que lo cabotatge èra melhor que las vias terrèstres pel contacte entre las vilas, que se escalonaven dempuèi Acre e Tir, per Sidó e Biblos, fins a Arades e Ugarit. Fenícia, En èsser un estrech pas entre la mar e lo desèrt de Siria, en contacte al sud, a travèrs de Canaan e del Sinai amb Egipte, e al nòrd, a travèrs de l'Eufrates, amb Mesopotàmia e l'Asia Mendre, èra destinada a èsser un ric caireforc comercial, cobejada pels grands empèris vesins.
dins lo sègle XIV e lo XIII aC, i aguèt un periòde de dominacion egipciana per recuperar après las vilas la siá independéncia. Quand arribèron los israelianes a Canaan, los cananeus, de la meteissa etnia que los fenicis, formèron una confederacion dirigida pel rei de Hazor, que foguèt derrotada; Hazor foguèt conquistada e destruida e lo territòri dels confederats passèt als israelianes. Progressivament, los cananeus venguèron israelianes (inicialament, n'èran solament una branca) e se marquèt encara mai la separacion amb la branca dels fenicis.
Gaelic
thumb|Expension dau gaelic a l'Atge-Median Lo gaelic o goidelic es un grop format per tres lengas celticas: l'irlandés parlat en Irlanda, lo gaelic escocés parlat en Escòcia e lo manés dins l'Illa de Man.
Fenicia
Istòria
Los israelianes derrotèron la confederacion cananea de Hazor e se comencèron a apoderar de Canaan. Se sarrèron a Sidó, mas arribèron pas dins aquela vila, e aital los cananeus fenicis e los cananeus palestinianes demorèron separats per la religion e per l'evolucion de la lenga. Los israelianes poguèren pas amb Sidó, mas los filisteus (arribats dins lo sègle XII aC) derrotèron lo Reialme de Sidó e sometèron tanben los israelianes a tribut fins al temps del rei David. L'egemonia passèt de Sidó a Tir e se produsiguèt l'expansion dels fenicis per la Mediterranèa amb fondacion de colònias a Chipre, Grècia, dins las islas, a la còsta africana e a la còsta d'Ibèria.
Lo rei Salamon cediguèt a Tir un districte de Galilea qu'aviá 20 vilas. Tir foguèt aliat de Salamon, a qual ajudèt en las siás expedicions comercialas e contra los edomites.
Bellecour (mètro de Lion)
drecha|sens_quadre Bellecour es una estacion del mètro de Lion. Fa la correspondéncia entre la linha A e la linha D del mètro.
Fenicia
Istòria
Mai tard, Tir apareis en guèrra amb Israèl dins lo sègle VIII aC. dins lo sègle VII aC, se produsiguèt l'expansion de Assíria dins la zòna. Als assiris succediguèron los babilonis, e après los perses. Vèrs lo 587 aC, los babilonis ocupèron Sidó e après Tir, mas lo resultat final de la campanha es dubtós.
A comptar de la segonda mitat del sègle VI aC, las vilas fenícies foguèron depenentas de Pèrsia, e Fenícia amb Palestina e Chipre formava la satrapia V de l'empèri de Darios. Las flòtas fenícies participèron al bòrd dels perses a nombrosas guèrras, coma la que los afrontèt amb los grècs.
Bellecour (mètro de Lion)
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 2 de mai de 1978 per la linha A, e lo 9 de setembre de 1991 per la linha D.
Fenicia
Istòria
Lo 352 aC, Sidó se considerava oprimida pel sàtrapa persa e en una assemblada a Trípol se decidiguèt la revòlta de las vilas fenícies. La residéncia reiala persa a Sidó foguèt destruida. Los fenicis s'alièron a Nectabeu E d'Egipte. Lo rei Tennes de Sidó pactèt amb los perses a esquina de los sieus aliats de Fenícia e los perses dintrèron a Sidó e se sona que 40.000 personas moriguèron alavetz per las represalhas perses e lo rei Tennes se crei que se va suïcidar.
Bellecour (mètro de Lion)
Situacion
Es situada sus la plaça Bellecour sus la Presqu'île dins lo segond arrondiment al centre-vila de Lion.
Brabant-le-Roi
Istòria
Brabant le Roi fait notamment partie des villages Meusiens totalement rasés lors des combats de 14-18. On trouve encore à l'extérieur du village les assises de batteries anti-aériennes qui permirent d'abattre un Zeppelin Allemand dont tous les brabantais se souviennent encore.
Fenicia
Istòria
Las vilas de Fenícia s'opausèron inicialament a Tigranes II d'Armenia, mas reconeguèron fin finala aquel rei, a l'excepcion d'Acre (Ptolemais). Quand Tigranes èra prèste de conquistar la vila, Tigranes li calguèt renonciar a Siria après èsser derrotat pels romans. Lo 64 aC, Siria, en i comprenent Fenícia, foguèt declarada província romana, mas qualques vilas jos los sieus reis ne foguèron estats clients.
Marc Antoni cediguèt la region a Egipte fins al riu Eleutheros, mas Tir e Sidó demorèron independentes. Lo 31 aC, tornèt a la provincià de Siria e August va annexionar Tir e Sidó lo 20 aC.
Fenícia Demorèt restablerta coma entitat politica vèrs lo 294, quand la província de Siria foguèt dividissiá en las d'Augusta Eufratesa o Eufratense, Celesíria e Fenícia.
dins lo sègle IV, la província foguèt dividida en Fenícia e Fenícia Libanesa.
Loís IX de França
thumb|right|250px|Loís IX de França Loís IX de França (25 d'abril de 1214 – 25 d'agost de 1270), sovent sonat Sant Loís, foguèt rei de França de 1226 fins a sa mòrt. Èra tanben comte d'Artés entre 1226 e 1237. Nascut a Poissy, pròche París, èra sòci de l'Ostal de Capet e filh de Loís VIII de França e Blanca de Castelha. Es mòrt lo 25 d'agost de 1270 a Tunis.
Foguèt lo sol rei de França canonizat. Establiguèt lo Parlament de París e desvolopèt la justícia reiala ont lo rei apareis coma "lo justicièr suprèm".
Hôtel de Ville - Louis Pradel (mètro de Lion)
vinheta|Un cai de la linha A. Hôtel de Ville - Louis Pradel es una estacion de la linha A et cap de la linha C del mètro de Lion.
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 2 de mai de 1978 per las doas linhas.
Nathalie Kosciusko-Morizet
Nathalie Kosciusko-Morizet, coneguda tanben coma « NKM », es una engenhaira e femna politica francesa. Es la rèirefelena del senador comunista André Morizet, felena del resistant Jacques Kosciusko-Morizet, filha del consòl de Sèvres François Kosciusko-Morizet e Geneviève Treuille e sòr de Pierre Kosciusko-Morizet, (cofondator del site de comèrci en linha ). Es maridada amb Jean-Pierre Philippe dempuèi 2003, an dos filhs.
Politecniciana, entrèt al ministèri de l'Economia en 1997. A partit de 2002, faguèt partida del cabinet del primièr ministre, Jean-Pierre Raffarin, coma conselhièra en environament. Foguèt deputada de la 4ena circonscripcion d'Essonne (2002-2007), secretària d'Estat de l'economia numerica (2007-2009), secretària d'Estat de l'Environament (2009-2010) e ministre de l'Environament (2010-2012). Foguèt consòl de Longjumeau (2008-2013).
San Román de Hornija
San Román de Hornija es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Bergen
thumb|right|300px|Bergen
Bergen es una vila situada sus la còsta sud-oèst de Norvègia, la segonda pus granda del país pel nombre d'abitants (239,209 en 2005) e tanben per son pòrt, sa ciutat universitària e son evescat.
Pròcha de l'Atlantic Nòrd, es situada dins una pichona plana litorala enrodada de puèches que n'entravan l'expansion urbana, e s'espandís per l'estrech que devesís lo Fjord Vågen, ont se trapan las installacions portuàrias. Lo seu clima es maritim ( en genièr e en julhet), amb de precipitacions abondantas (2000-2500 mm).
Es religada per tren a Òslo e possedís un aeropòrt internacional.
Es un centre comercial, portuari e industrial amb industria navala, electrometallurgica, de consèrvas de peis, tèxtila e de produches lachencs.
Las nòvas del papagai
Las nòvas del papagai qu'ei un roman occitan deu sègle XII o sègle XIII signat en conclusion per Arnaut de Carcassés (qui n'ei la soa sola òbra coneguda). Que caup dens lo topo deu Castia gilos (amassa justament dab Castia gilos e Flamenca), qu'ei a díser que conta l'infidelitat legitima (segon l'ideologia deu tèxte e de la fin'Amor) d'ua molhèr esposa d'un gelós.
Que demoran dus manescrits de Las nòvas del papagai, coneguts com R e J.