cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yzium
Istòria
Las fòrças armadas ucraïnianas lancèron una contraofensiva dins la region de Khàrkiv al debut de setembre de 2022. Lo 9 de setembre, las banlegas d'Oskil e de Kapytolivka foguèron tornar presas. Lo matin del 10 de setembre, es estat senhalat que las fòrças russas avián fugit la vila, daissant darrièr son equipament, e en fin d'après-dinnada, de fonts mediaticas raportèron que la vila èra estatada entièrament represa per las fòrças ucraïnianas.
Bèça (Puèi de Doma)
Bèça [ˈbɛsa] (Besse-et-Saint-Anastaise en francés) es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
Sistèma fisic
thumb|right|Una [[solucion (quimia)|solucion quimica es un exemple de sistèma fisic relativament simple de definir.]]
Un sistèma fisic, sovent abreujat sistèma, es una partida de l'Univèrs chausida per menar una analisi fisica. Totei lei causas situadas en defòra dau sistèma son dichas « environament ». La separacion entre lo sistèma e l'environament es arbitrària e es normalament chausida per facilitar l'analisi. Segon la natura dau sistèma e de la separacion amb l'environament, se destria tres tipes diferents de sistèma : Generalament, un sistèma fisic es definit per correspòndre a un sistèma operacionau ò experimentau coma una maquina ò un mitan reaccionau. Pasmens, lei sistèmas fisics son fòrça divèrs : un atòm, l'aiga d'un lac, un centenau d'atòms de l'aiga d'aqueu lac... etc.
Calanca
Una calanca es una mena de vau maritima especifica de la pantiera mediterranenca, que resulta d'un cavament dau calcari per la mar. Fan mirau ai fjòrds escandinaus, que seis aigas, doças coma saladas se li mesclon per presentar de vertadier barcarés naturau.
Lei calancas lei mai famosas s'atròban sus la comuna de Marselha, que fan partida dau uechen e dau noven arrondiment D'oèst en èst se l'estirassan Calalònga, la Monina, Marselhaveire, Cairons, Podestat, Escut, Sormiu, Morgiu, Sugiton, lei Peiras Tombadas, En Vau e Pòrt-Pin
La calanca de Pòrt-Melhor fa partida de la comuna de Cassís
En Corsega, lei calancas de Piana, anomenadas calanche en còrsu, son tanben ras que famosas.
Borgada
Lei borgadas èran lei quartiers, donc en defòra dei muralhas ò enlai dei pòrtas d'una vila. Sinonim: barri ; literalament:.
Lei borgadas son en generau vengudas de quartiers periferics de la vila. En tèrmes geografics son de quartiers pericentraus e de zonas de transicion vèrs lei periferias urbanas (banlèga e lotejament periurban) que ne constituís la premiera corona.
Beurèiras
Beurèiras [bjœɥˈʁɛjʁæ] (Beurières en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
Richemont (Sèina Maritima)
Richemont es una comuna francesa administrada per lo departament de la Sèina Maritima de la region de la Nauta Normandia.
Istòria
Pendent la Segonda Guèrra mondiala, lo vilatge a patit un bombardement lo data|9|de en lo marc del operacion Crossbow, en fasent de divèrsas victimas civilas.
Republica Idel-Oral
vinheta|[[Bandièra non determinat.]] La Republica Idel-Oral (en tatar: İdel-Ural Ştatı) foguèt un estat tatar de corta durada (1917-1918) situada a Kazan qui pretendiá unir los tatars, los bashquirs, los alemands de Vòlga e los chovashs dins la tormenta de la guèrra civila russa. Sovent considerada coma una temptativa de recrear lo khanat de Kazan, la republica foguèt lo 1 de març de 1918 per un congrès dels musulmans de Russia e de Siberia. "Idel-Oral" significa "Vòlga-Oral" dins la lenga tatara.
La Republica, qui comprenie en realitat que cèrtas parts de Kazan, foguèt desfacha per l'armada roja lo 28 de març de 1918.
Lo president de Idel-Oral, Sadrí Maqsudí Arsal, s'escapèt en Finlàndia en 1918. Foguèt plan aculhit pel ministre dels afars estrangièrs finlandeses, qui remembrèt sa defensa vaillante de l'autodeterminacion nacionala e dels dreches constitucionals de Finlàndia a la Douma russa. Lo president en exili a egalament encontrat dels responsables estonians abans de se retornar en 1919 en Suècia, en Alemanha e en França, en quista d'un sosten occidental. Idel-Oral figurava demest los «nacions captivas» de la guèrra freja - drech public (1959) dels Estats Units.
Óblast de Khàrkiv
L’óblast de Khàrkiv (en ucraïnian: Харківська область, Kharkivs'ka oblast) es una subdivision administrativa d’Ucraïna. Sa capitala es la vila de Khàrkiv. Comptava 2,6 milions d'abitants en 2021.
Geografia
Situada dins la part orientala d'Ucraïna, l'óblast de Khàrkiv cobrís una superfícia de, çò que ne'n fa la quatrena pus vasta óblast d'Ucraïna. Es bordada al nòrd per l'óblast de Sumy e la Federacion de Russia, a l'èst per l'óblast de Luhansk, al sud per las óblasts de Donetsk e de Dnipropetròvsk, e a l'oèst per l'óblast de Poltava.
Avançon
Avançon pòt designar:
Lesbœufs
Lébu en picard (Lesbœufs en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
(Embarg pas exaustiu !)
(saisie non exhaustive !)
Nòtas
<references group=N/>
Escocés
Escocés pòt designar:
Hillion
Hilion en galò; Hilion en breton ( Hillion en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Situada al fons de la baia de Sant-Brieuc, Hillion presenta los caractéristiques d'una presqu'isla environada per la Mange amb a l'oèst lo anse de Yffiniac, al nòrd la baia e a l'es la anse de Morieux que # se tira lo Gouessant. Sens grand relief, Hillion a traversat en mai del Gouessant pel Évron e lo Cré.
Amb un littoral d'aperaquí 13 km, Hillion es a la cœur de la zòna humide d'interès internacional #que constituissi la baia de Sant-Brieuc, classificada resèrva naturala lo 28 d'abril de 1998. L'ostal de la baia a situat sus la municipalitat près de la plaja de la Hôtellerie.
Située au fond de la baie de Saint-Brieuc, Hillion présente les caractéristiques d'une presqu'île entourée par la Manche avec à l'ouest l'anse d'Yffiniac, au nord la baie et à l'est l'anse de Morieux dans lequel se jette le Gouessant. Sans grand relief, Hillion est traversé en plus du Gouessant par l'Évron et le Cré.
Avec un littoral d'environ 13 km, Hillion est au cœur de la zone humide d'intérêt international que constitue la baie de Saint-Brieuc, classée réserve naturelle le 28 avril 1998. La maison de la baie est située sur la commune à proximité de la plage de l'Hôtellerie.
Istòria
lo nom de la municipalitat vendriá del nom del camp romain #que i i aviá installat, Iliacus Roboris (camp del Roure), suls luòcs de l'actuala granja de Carbien, #que ne garda la forma generala e una enceinte fortificada amb torns de cuic, mai recents, mas bastidas suls ancians limits del camp.
Las traces d'abitacion son totun plan mai ancianas, coma ne testifica lo menhir de Carquitté.
le nom de la commune viendrait du nom du camp romain qui y était installé, Iliacus Roboris (camp du Rouvre), sur les lieux de l'actuelle ferme de Carbien, qui en garde la forme générale et une enceinte fortifiée avec des tours d'angle, plus récentes, mais construites sur les anciennes limites du camp.
Les traces d'habitation sont cependant bien plus anciennes, comme en témoigne le menhir de Carquitté.
Arthenas
Nom desconegut en arpitan (Arthenas en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Jura e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Alòs (Arièja)
Alòs  ( Alos en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus.
Sètge de Querbús
Lo sètge de Querbús se debanèt en 1255 durant la pacificacion francesa dei regions conquistas après la Crosada deis Albigés. Opausèt una armada francesa comandada per Olivièr de Tèrme, ancian chivalier faidit raliat au rèi de França dempuei 1247, a la garnison dau castèu dirigida per Chabèrt de Barbairan. S'acabèt per una victòria francesa negociada : la garnison abandonèt lo castèu en cambi de sa libertat.
Sam J. Jones
Samuel Gerald Jones (nascut en 1954) es un conegut actor american de comèdias del cinèma.
Knautia Arvensis
Knautia Arvensis
Knautia arvensis es bramada porrador en Auvarnha-Bassa
Lady Gaga
thumb|250px|Lady Gaga a Roma en 2011 Stefani Joanne Angelina Germanotta, mai coneguda coma Lady Gaga (Manhattan, Nòva York, 28 de març de 1986) es una cantaira e cantautora americana. Se faguèt conéisser gràcias a son primièr títol "Just Dance". Son nom li es estat inspirat per la cançon "Radio Ga Ga" del grop britanic Queen. Dempuèi la debuta de sa carrièra a produch 5 albums e a ganhat 21 prèmis.
Kramatorsk
Geografia
Kramatorsk es situat dins lo bacin de Donbàs. Es asagada per Kazenny Torets, un afluent de Donets, e se trapa a al nòrd-oèst de la vila de Donetsk e a  al sud-èst de Kyiv.
Pat Finn
Patrick Finn (nascut en 1965) es un actor american de television e de cinèma.
Bilham
Bilham [biˈʎɑ̃] (Bilhom en occitan ancian, Billom en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
La Libarda
La Libarda es una anciana comuna de Gironda restacada a Borg.
Es coneishuda per sa cripta, descobèrta au debut dau sègle XIX, quora la glèisa romana dau sègle XII (dedicada a sent Saturnin) es rasada. A l'entrada, se tròban duas colomnas subermontadas de capitaus romanics. L'ensemble votat mèi los murs cobèrts de frescas policròmas donan una idèa de la bautat anteriora dau lòc. La cripta estut classada monument istoric en 1846.
Jòrgi Rebol
thumb|250px|Jòrgi Rebol Jòrgi Rebol es un poèta d'expression occitana naissut lo 25 de febrier de 1901 a Seteme e que moriguèt lo 19 de junh de 1993 a Marselha.
Jòrgi Rebol fuguèt un dei sòcis fondators dau Calen de Marselha, moviment de reviscòu de la lenga occitana a Marselha d'orientacion sociala que se voliá desseparar dau felibritge, tròp institucionau per esperlongar la tradicion dei trobaires marselhés.
En 1941, Pau Ricard e Jòrgi Rebol sauvèron l'estatua de Frederic Mistral, amenaçada d'èstre fonduda per lei Nazis
Omenatges
La bibliotèca municipala de Seteme (comuna) s'anomena oficialament Bibliothèque Municipale Jòrgi Reboul.
Sébastien Le Prestre de Vauban
Sébastien Le Prestre de Vauban es naissut lo 1de mai 1633. Èra urbanista, arquitècte militar, e engenhaire. A trabalhat auprès de Loís XIV per construire mantun barris e remparts subretot a Tolon. Es mòrt lo 30 de març de 1707.
Jan Mària Carlotti
Jan-Mària Carlotti es un musicaire e poèta occitan. Conoissut coma v'un dei cantaires de la nòva cançon occitana, es v'un dei promier, ambe la formacion Mont-Jòia, que recampava tanben Jan-Nové Mabelly e Patrici Cònte d'asatar aquelei cançons revendicativas naissudas sus lo planestèu de Larzac a la realitat provençala.
Son trabalh de mesa en valor dau folklore popular mai tamben de composicion li permetèt puei de gerir lo festenau dei musicas mediterranencas.
Despuei 1984 e la sortida de son album Linhana se produsis solet, acompanhat de còps per Roland Pecot ai tèxtes, Michel Marre, Patric Vaillant, Silvio Peron e Gabriele Ferrero a la musica, e per Armelle Choquard a la dança.
A l'ora d'ara, de grops coma Massilia Sound System ò lo Còr de la Plana se revendican de son influéncia.
Discografia
Mont-Jòia
En solitari
Erupcion minoïca
thumb|200px|Illa de Santorin
L’erupcion minoïca designa l'explosion, pendent lo millenni II abC, del volcan de Santorin e l'enfonsament de sa partida centrala, avent donat naissença a la caldeira actuala e de las illas de Santorin, Thirassia e Aspronissi.
Datacion
La data precisa de l'erupcion es pas fixada, s'estima tradicionalament que se debanèt vèrs -1550, segon un estudi comparat dels estils de ceramica, que foguèt discutida amb l'utilizacion de metòdes novèls (carbòni 14, dendrocronologia) qu'indican de datas pus ancianas. Lo periòde uèi retengut coma mai probable se situa entre -1627 e -1600, pasmens sens certitud. L'erupcion en daissant de traças dins una partida del Bacin Mediterranèu, confirmar aquelas datacions implicariá de modificar las cronologias relativas de las civilizacions de la region. Atal se trapa de rèstas de l'erupcion e de descai marins dels tsunamis dins los sites arqueologics de tot l'èst de las ribas de la Mediterranèa, çò que fornís un jaç estratigrafic de referéncia.
Consequéncias
La catastròfa provoquèt un tsunami gigantesc que traversèt l'ensemble de la mar Mediterranèa .Per exemple, pel mens tres ondas de mar successivas d'una vintena de mètres de naut dintrèron sus de centenas de mètres dedins Creta.
L'indici d'explosivitat volcanica es estimat entre 6 e 7 (densitat equivalenta de ròca = 60 km), l'erupcion foguèt mai importanta que çò que pensèrem pendent longtemps,.
Efèctes sul monde egèu
L'erupcion destruguèt lo pòst avançat de la cultura minoïca qu'existissiá a l'epòca sus l'illa e en Creta e que se tornèt trobar las roïnas sul site d'Akrotiri dins l'illa de Santorin. La vila de Knossos, dins las tèrras, foguèt estalviada.
La teoria que la catastròfa auriá provocat la destruccion de la civilizacion minoïca, defenduda entre autre par Marinatos, es uèi abandonada, mas las consequéncias indirèctas de l'erupcion e lo efèits segondaris sus las civilizacions de la region son totjorn disputada. .
Segon Marinatos e mai cercaires, l'erupcion es una de las originas possiblas del mite de l'Atlantida. Segon qualques cercaires, poiriá èsser a l'origina de las dètz plagas d'Egipte. Aquelas ipotèsis fan pasmens pas l'unanimitat. L'impacte global, e en particular climatic, de l'erupcion son evaluadas amb mai de nuanças e mesuradas,.
Bû
Bû es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Geografia
Bû Se situa al nòrd de la region Centre, dins la frontièra de las regions Anautita-Normandie e Isla-de-França. Es mai prèp de París que de la siá capitala regionala Orléans.
Bû se situe au nord de la région Centre, à la frontière des régions Haute-Normandie et Île-de-France. Elle est plus proche de Paris que de sa capitale régionale Orléans.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Andriu dau Garn
left|thumb|300px
Sent Andriu dau Garn, pitat suu bòrn d'un roquèir, es una anciana comuna de Gironda absorbida en 1965 per Montgausí.
Greg Cipes
Gregory Michael "Greg" Cipes (nascut en 1980) es un conegut actor american de comèdias del cinèma.
Liancourt-Fosse
Liancourt-Fosse en picard (Liancourt-Fosse en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Richard Kind
Richard John Kind (nascut en 1956) es un conegut actor american de comèdias del cinèma.
Lisbourg
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Geografia
Lisbourg A situat en lo departament del Passatge-de-Calava, en la region Nòrd—Calava (Al Nòrd de la França).
Al nòrd-es de la municipalitat, se pòt observar dolines, fenomèn géomorphologique relativament escàs en lo nòrd de la França, sovent associat a la preséncia de creuses.
Lisbourg est située dans le département du Pas-de-Calais, dans la région Nord-Pas-de-Calais (Au Nord de la France).
Au nord-est de la commune, on peut observer des dolines, phénomène géomorphologique relativement rare dans le nord de la France, souvent associé à la présence de creuses.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Premiera Guèrra Indopaquistanesa
La premiera Guèrra Indopaquistanesa se debanèt dau 22 d'octòbre de 1947 au 31 de decembre de 1948 entre Índia e Paquistan. Foguèt entraïnat per lei problemas de partiment d'estats indós o musulmans entre lei dos estats novèus (Junagadh, Hyderabad e Cachemire). Durant lei combats, Paquistan capitèt de conquistar una partida de Cachemire. Finalament, un alta-au-fuòc foguèt acceptat per lei doas partidas e capa país ocupèt lei zonas conquistas. Pasmens, la linha de separacion au Cachemire foguèt pas reconeguda coma frontiera oficiala.
Renaissença del gaelic escocés
La renaissença del gaelic escocés (en gaelic escocés: Ath-Bheòthachadh na Gàidhlig) es un movement qu'encara contunha a l'ora d'ara e que se basa en la revitalizacion de la lenga gaelica en Escòcia. E mai se aquela lenga li calguèt far fàcia a una decadéncia constanta del nombre de parlants dempuèi la fin del sègle XIX, lo nombre de joves parlants nadius de gaelic escocés aumenta rapidament. Lo movement remonta a la “Renaissença escocessa”, mai que mai en las òbras de Sorley MacLean, George Campbell Hay, Derick Thomson e IainCrichton Smith. Lo Sabhal Mòr Ostaig se considèra normalament coma la resulta d’aquel movement de renaissença. Malgrat que una granda part de las òbras sorgidas a partir d’aquel movement cultural foguèsse de la poesia, o de la musica tradicionala, de personatges coma MacLean e Iain Crichton Smith, e mai recentament Aonghas MacNeacail, los an combinats amb d'estils modèrns e internacionals.
Politica
Dins lo camp de la politica, Mike Russell se foguèt la primièra persona de s'adreiçar en gaelic escocés en una reünion de l'Union Europèa que se debanèt en mai de 2010. Aquela lenga a patit pendent longtemps d'una manca d’utilizacion dins los contèxtes educatius e de l’administracion, e foguèt quitament suprimit per lo passat, mas a atengut a l'ora d'ara un cèrta reconeissença oficiala amb l’aprobacion de la Lei de la lenga gaelica (Escòcia) del 2005.
Literatura
Dins lo camp de la literatura, cal notar d'escrivans coma:
Escuelh
thumb|right|[[Fotografia d'un escuelh au larg de la lenga de Gienh.]]
Un escuelh (var. arròca, ecuelh, escuèlh, estèu, rastèir, ròca, sec, somal ) es un relèu marin que constituís un perilh per la navegacion. N'existís plusors tipes que van de la cima sosmarina situada a mens de 20 mètres de la superficia de l'aiga a l'illa pichona de quauquei desenaus de mètres d'altitud. Per aquela rason, pòdon èsser l'objècte d'una sinhalisacion (far, gavitèu...). La localizacion precisa deis escuelhs es tanben un aspècte major de la cartografia sosmarina. Pasmens, gràcias a sei partidas emergidas ò pauc prefondas, leis escuelhs son tanben de zònas importantas per l'ecologia locala car pòdon assostar un nombre important d'espècias vegetalas (algas...) e animalas (peis, coraus, aucèus...).
Antràs (Arièja)
Antràs  (Antras en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d'Occitània.
Rota de la Seda
La Rota de la Seda èra un malhum de rotas comercialas entre Asia e Euròpa que s'estendiá per mai de dempuèi Chang'an (actualament Xi'an) en China, Antiòquia en Siria e Constantinòble (actualament Istambol, Turquia) entrò las pòrtas d'Euròpa. Deu son nom a la merça pus prestigiosa que i circulava, la seda, que sa fabricacion èra un secret conegut dels sols chineses, e mai que los romans ne foguèsson grands amators abans lo començament de la nòstra èra. Fòrça autres produches transitavan per aquestas rotas: pèiras e metals precioses, talas de lana o de lin, ambre, evòri, laca, espècias, veire, coralh, etc.
Al mitan del sègle XIX, lo geològ alemand Ferdinand von Richthofen foguèt lo primièr a nomenar Rota de la Seda la trama de vias de comunicacion que connectavan l'immensitat de la zona eurasiatica.
Préaux (Sèina Maritima)
Istòria
La municipalitat es rica d'un passat gloriós. A, lo Senhor Eudes de Préaux èra pas d'autre que l'adjunt de Guillaume lo Conquistador, en ajudant aquel a sèire la siá conquista en Angleterre. Tanben, existís descendents de la distincion de Préaux en Angleterre, a las Estats Units e meteissa a Australia. De meteis, de per las tèrras obtenudas costat francés, aquel seriá l'origina d'unes autres pòbles de França, #que se trucan egalament Préaux.
Los senhors de Préaux auràn un luòc important en l'istòria de la Normandie e se trobaràn barrejats al conflicte de succession entre Anglés e Francés. Participaràn a las crosadas, defendràn Roan assiégé pels Franceses de Philippe Auguste e es Pèira de Préaux #que donarà las claus de la vila al rei de França e lududes retrà aumenatge. Aquel meteissa Pèira de Préaux, en gardant lo sieu alliance amb lo rei de Angleterre, i aurà nomenat bailli dels islas anglo-normandes.
La commune est riche d'un passé glorieux. Au, le Seigneur Eudes de Préaux n'était autre que l'adjoint de Guillaume le Conquérant, aidant celui-ci à asseoir sa conquête en Angleterre. Aussi, il existe des descendants de la seigneurie de Préaux en Angleterre, aux États-Unis et même en Australie. De même, de par les terres obtenues côté français, ce serait l'origine d'autres villages de France, qui s'appellent également Préaux.
Biòulet
Biòulet [ˈbjɔwlə] (Biollet en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Préaux (Sèina Maritima)
Istòria
Les seigneurs de Préaux tiendront une place importante dans l'histoire de la Normandie et se retrouveront mêlés au conflit de succession entre Anglais et Français. Ils participeront aux croisades, défendront Rouen assiégé par les Français de Philippe Auguste et c'est Pierre de Préaux qui donnera les clés de la ville au roi de France et lui rendra hommage. Ce même Pierre de Préaux, gardant son alliance avec le roi d'Angleterre, sera nommé bailli des îles anglo-normandes.
Biòulet
Nòtas
<references group="N"/>
Préaux (Sèina Maritima)
Istòria
Préaux a été érigé en baronnie et est le siège d'une importante Haute Cour de Justice. D'héritage en vente, les terres de Préaux passeront aux mains des familles d'Angoulême, de Joyeuse, de Bourbon, de Soubise.
Montmaurin (Auts Aups)
Montmaurin (Montmorin en francés) es una comuna d'Occitània, en Daufinat dins lo departament dels Auts Aups e la region Provença-Aups-Còsta d'Azur. .
Blanzat
Blanzat [blɑ̃ˈzɔ] (Blanzat en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Alzenh
Alzenh (Alzen en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Blanzat
Nòtas
<references group="N"/>
Alzenh
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Rieux (Sèina Maritima)
Rieux  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Sèina Maritima de la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Rieux, #Que fa partida del costat de Blangy-sus-Bresle, deu lo sieu nom a un ruisseau ara asséché. A l'ora d'ara, es lo ponch de sortida de la Rieuse, afluent de la Bresle.
Rieux, qui fait partie du canton de Blangy-sur-Bresle, doit son nom à un ruisseau maintenant asséché. Actuellement, c'est le point de départ de la Rieuse, affluent de la Bresle.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
A l'epòca neolític e gallo-romaine, lo luòc i aviá ocupat coma la testifica la descobèrta de monedas d'aur e de bronze. En 1060, i i aviá un sire al nombre dels bienfaiteurs del abbaye del Tréport. Dos verreries èran activas de 1728 a 1810.
À l'époque néolithique et gallo-romaine, le lieu était occupé comme l'atteste la découverte de monnaies d'or et de bronze. En 1060, il y avait un sire au nombre des bienfaiteurs de l'abbaye du Tréport. Deux verreries étaient actives de 1728 à 1810.
Vau Loïsa (comuna)
Vau Loïsa o Viera Vallouise en francés) es una anciana comuna d'Occitània, en Daufinat dins lo departament dels Auts Aups. Despuèi lo 1er de genier de 2016, es comuna delegada e chapluòc de la comuna novèla de Vau Loïsa e Pelvós.
Etimologia
Viera ven d'una evolucion del mot Vila amb diftongacion, càmbiament de vocala, e rotacisme caracteristic del parlar de la zòna, amb las successivas etapas: vila > viala > viela > viera.
Icebèrg
vinheta|Dos icebèrgs, qu'un amb una arca vinheta|Icebèrg tabular vinheta|Icebèrg sul Lac Argentino vinheta|Icebèrg al larg de [[Tèrra Nòva]] Un icebèrg est un blòt de glaç d'aiga doça deribant sus un plan d'aiga, mai sovent de mar mas a vegada de lac; de tals blòts, sovent de massa considerabla, se desligan del front dels glacièrs o d'una plataforma de glaç flotanta.
Lo tèrme ven de l'anglés, manlevat del neerlandés ijsberg, literalament « montanha de glaç », de ijs « glaç » e berg « montanha ».
Caracteristicas fisicas
90 % del volum d'un icebèrg es situat sota la superfícia de l'aiga e es dificil de determinar la forma que pren aquesta partida d'el biais que flota al dessús de la mar. Per un grand icebèrg tabular que la nautor aparenta fòra de l'aiga es de 35 a 40 m, la partida sota la mar pòt davalar fins a mai de 300 m sota lo nivèl de la mar.
Principi d'Arquimèdes
La flotabilitat de l'icebèrg s'explica pel principi d'Arquimèdes. La pujada d'Arquimèdes es la fòrça particulara que subís un còrs banhat tot o en partida dins un fluid (liquid o gas) somés a un camp de gravitat. Aquesta fòrça ven de l'aument de la pression del fluid amb la prigondor : la pression essent mai fòrta sus la partida inferiora d'un objècte immergit que sus sa partida superiora, na resulta una pujada globalament verticala orientada cap al naut. Es a partir d'aqusta pujada que se definís la flotabilitat d'un còrs.
Considram un solid de volum V e de massa volumica ρ🇮🇳 flotant a la superfícia d'un liquid de massa volumica ρ🇮🇳. Se lo solid flota, es que son pes es equilibrat pel principi d'Arquimède s : Lo principi d'Arquimèdes essent egala (en norma) al pes del volum de liquid desplaçat (equivalent al volum V🇮🇳 immergit), se pòt escriure : Lo volum immergit val donc Se lo solid flota, V > V🇮🇳 e seguís que ρ🇮🇳 < ρ🇮🇳.
Per l'icebèrg, consideram un tròç de glaç pur a 0 °C flotant dins de l'aiga de mar. Siá ρ🇮🇳 = 0.917 kg/dm (massa volumic ρ🇮🇳 del glaç) e ρ🇮🇳 = 1.025 kg/dm (la massa volumica ρ🇮🇳 de l'aiga salada; auriam ρ🇮🇳 = 1.000 kg/dm per d'aiga pur a 3,98 °C). Le rapòrt ρ🇮🇳 / ρ🇮🇳 (es a dire la densitat relativa) es de 0,895, del biais que lo volum immergit V🇮🇳 representa près de 90 % del volum total V de l'icebèrg.
Classificacion
Los icebèrgs son classificats en foncion de lors talha e forma. La classificacion seguenta es utilizada per l'International Ice Patrol.
Talha
vinheta|Borguinhon (growler) vinheta|icebèrgs grosses (fins a 180 m de naut) deribant vèrs la mar dempuèi Isfjord, [[baia de Disko, a l'oèst del Groenlèndia]] vinheta|Sarrasins (brash ice) dins lo Canal Lemaire (Antartic) Quand un iceberg se desliga d'una plataforma de glaç o d'un glacièr, es sempre acompanhat d'un multitud de fragments (< 2 m) nomenats « sarrasins » o brash ice en anglés.
Forma
Aquesta classificacion se fonda sus la forma de la partida visibla de l'icebèrg :
Colors
vinheta|Un icebèrg tabular de color amb de tons blaus. Unes icebèrgs presentan de zebraduras de ton escur correspondent a una formacion geologica: son d'ancianas sisas de cendre volcanicas o d'inclusions de morènas.
Los diferents tons de blau que presenta lo glaç dels icebèrgs son en relacion amb son ancianetat.
A vegada, los icebèrgs presentan de zonas de coloracions rojas, iranjadas o verdas que son degudas a la preséncia de diferentas menas d'algas, las diatomèas (Bacillariophyta).
Formacion, evolucion, efièchs environamentals e climatics
Vedelatge : Los icebèrgs resultan mai sovent de la fragmentacion d'una massa de glaç desbocant sus la mar (front de glacièr, plataforma de glaç...). Aquesta fragmentacion, nomenada « vedelatge » (anglés: ice calving) produch una massa de glaç flotanta podent alara deribar cap al larg.
Plan sovent, a causa de la talha de lor partida immergida, los icebèrgs s'encalan temporàriament sul fons que pòdon rasclar i daissant lor marca o diferent depauses, puèi contunhan lor errància, a vegada d'annadas mai tard. Aquestas marcas, plan estudiadas dins una partida de l'emisfèr nòrd son d'informacions interessantas per la paleoclimatologia.
Tust : D'escasença, lo vedelatge pòt èsser provocat pel tust d'un icebèrg amb una lenga de glaç, coma foguèt lo cas en febrièr de 2010 qund B-9B (de 92 km x 37 km) percutiguèt  la lenga del glacièr Mertz (-67°N, 145°W) e se'n desliguèt l'iceberg C-28 (de 80 km x 37 km), o una superfícia de 2 900 km2 (mai espandit que le Grand Ducat de Luxemborg).
Tsunamis: Son d'autras causas possiblas; per exemple, las èrças del tsunami provocada pel Tèrratrem de magnitud 9 al Japon l'11 de març de 2011 arribèron 18 h mai tard plan amortidas en Antartica. D'èrças pichonas de 30 cm e las nombrosas ondas de refraccions causadas per las còstas del Pacific liberèron dos icebèrgs novèls gigants (125 km2 al total) e nombroses fragments de la plataforma de Sulzberger (-77°N, -152°W) en mer de Ross.
Pujada de la mar e escalffament climatic; Pel passat, amb de cicles de 6000 a 7000 ans correspondent e d'auçadas del nivèl de la mar, una granda quantitat de glaç se desliguèt del pòl Nòrd, que d'icebèrgs pòrtant de ròcas levadas del sòcle sosjacent. Aquestas ròcas a vegada foguèron liberadas mai al sud, e se trapèron dins los sediments marins Aquestes eveniments son dich « eveniments d'Heinrich », del nom del geològ que los expliquèron.
Lo ròtle dels glaçs antartics semblava mens important e demorèt longtemps mal compres. Es seguit dempuèi 1979 per de satellits que mostrèt pas de diminucion totala de superfícia (al contrari pendent de decennias), alara que la calòta Artica diminuissiá regularament. De zonas d'aprimatge foguèron enseguida observadas e tanben de fragmentacions (ex : 3 500 km2 de la banquisa Larsen B que se trenquèron en març de 2002, après apareisson de fendasclas en 1987 alara qu'aquesta banquisa èra considerada coma establa dempuèi fa 10 000 ans . En 2009, es placa Wilkins, que cobrissiá de per abans 16 000 km2 que tanben se desliguèt . La superfícia de la banquisa a l'entorn del continent antartic puslèu aumenta fa trenta ans, . Los scientifics s'interrògan sus la rasons de l'espandiment dels glaçs antartics. D'entre las explicacions prepausadas, segon un estudi neerlandesa, la fonda dels glaces qui recouvrent le continent pourrait être à l'origina d'aquesta extension probablament que l'aiga de fonda provocariá un refregiment de l'aiga de superfícia favorizant la formacion de glaç de mar.
Un estudi de la NASA e de l'Universitat de Califòrnia a Irvine publicat en mai de 2014 dins las revistas Science e Geophysical Research Letters conclutz pasmens qu'una partida de l'Inlandsis Oèst-Antartic fond rapidament, e sembla èsser en declin irreversible, 40 ans d'observacion del comportament dels sièis mai grands glacièrs d'aquesta region de la mar d'Amundsen dins l'Antartic occidental: Pine Island, Thwaites, Haynes, Smith, Pope e Kohler indican qu'aquestes glacièrs "passèron lo punt de non-retorn"; contribuisson ja de biais significatiu a l'auçada del nivèls de las mars, largan cada an gaireben tant de glaç dins l'ocean que l'Inlandsis de Groenlàndia entièr; contenon pro de glaç per auçar lo nivèl general dels oceans de 4 pès (1,2 mètres) e fondon mai rapidament que previst per gaireben totes los scientifics; per l'autor màger (Eric Rignot), aquestas descobèrrtas implican una revision a l'auçada de las previsions actualas d'auçada del nivèl marin.
Los paleoclimatològs comprenon ara melhor çò que se passèt pendent de deglaciacions precedentas, e per exemple après lo darrièr maxim glaciari (arribat fa - 26 000 a - 19 000 ans ) : Las primièras donadas venián d'unas carròtas de glaç  e mai los carottatges dels sediments marins, temporalament pro pauc precisas e geograficament limitadas a unas zonas terrèstras o marinas pauc prigondas ,. Dempuèi l'estudi de depauses marins de jaces de degalhs massissament transportats pels icebèrg pel passat (nomenats « BIRD » per iceberg-rafted debris  ) permèt de tornar bastir la dinamica dels glacièrs Antartics dins los millenaris precedents : i a uèit eveniments documentats de fluses aumentant d'expòrt de grands icebèrgs a partir de la calòta antartica (entre 20 000 ans abans uèi e 9000 ans, çò que correspond pas als escenaris de per abans segon que la retirada glaciàrria aurián estat lançada per una fonda dels glaces),, , contunha fins a la fin de l'Olocèn.
Lo flus maxim dels grands icebèrgs largats en antartica data d'environament 14 600 ans. Es la primièra pròva dirècta d'una contribucion de l'Antartic a una auçada subte del nivèl oceanic. Weber & al (2014) ne deduison qu'existís en Antartic de retroaccions positivas, fasent que de « pichonas » perturbacions de la calòta glaciària poirián contribuir a un mecanisme possible d'auçada rapida du nivèl marin.
Vigiléncia
esquèrra|vinheta|Un dels icebèrgs supausat èsser aqueste que foguèt  tustat pel [[Titanic]] Los icebèrgs son pro durs e lors flancs pòdon aisidament esquiçats las tòlas primas que constituisson las còcas de las naus. En consequéncia, presentan un dangièr verai per la navigacion. Lo naufrag mai celèbre degut a una collision amb un icebèrg es de segur aqueste del Titanic, lo 14 d'abril de 1912.
Pendent lo sègle XX, d'organizacions foguèron creadas per l'estudi e la vigiléncia dels icebèrgs. Ara, l'International Ice Patrol contraròtla e publica lor desplaçament dins l'ocean Atlantic nòrd.
Los icebèrgs venent de l'Antartic son seguits pel National Ice Center. Aquestes que mesuran mai de 10 milas marinas (18,52 quilomètres) de longor (mai grand axe) son designats per un nom compausat d'una letra indicant lo quadrant d'origina, seguit per un nombre, incrementat per cada novèl icebèrg. La primièra letra significa que l'icebèrg es eissit : Exemple : L'icebèrg B-15 eissit de la plataforma de Ross es lo quinsen icebèrg seguit pee lo NIC dins aquesta zona.
Quand un icebèrg gigant se fragmenta, cada fragment filha es dotat del còde de l'icebèrg maire, seguit d'una letre (exemple : En 2010, B-15 aviá donat naissença a 9 blòts (B-15B, B-15F, B-15G, B-15J, B-15K, B-15N, B-15R, B-15T e B-15V), totes en circulacion a l'entorn del 6n continent.
En febrièr de 2010, lo National Ice Center fasiá la vigiléncia 37 icebèrgs gigants en Antartic e 52 en genièr de 2016.
Recòrds
vinheta|Fotografia satellita de l'icebèrg B-15. L'icebèrg B-15, que se desliguèt de la barrièra de Ross en 2000 e possedavan una superfícia iniciala de 11 000 km2, èra lo mai gros jamas detectat. Mesurava a l'origina 295 km de long sus 37 km de larg. Se trenquèt en dos en novembre de 2002. A la fin de l'annada 2004, la mai granda partida, l'icebèrg B-15A, mesurava encora 3 000 km2 e èra encara l'objècte flotant mai gros suls oceans terrèstres. Tustèt lo continent Antartic lo 10 d'abril de 2005 e contunha de circular lo long de sas còstas.
Los scientifics an determinat qu'una succession d'èrça venent del nòrd de l'emisfèr Nòrd a l'escasença d'una tempèsta dins lo Golf d'Alaska en octobre de 2005 provoquèt la fragmentacion de l'icebèrg B-15A en Antartic. Las èrças, nautas de detz mètres a l'origina, arribèron 6 jorns mai tard parcellar B-15A après un vitge de 13 500 km.
Sinagòga d'Uzhhorod
La sinagòga d'Uzhhorod, uèi en Ucraïna, dins la Rutènia subcarpatica, de la comunautat jusieva ortodòxa ashkenazita, foguèt obèrta a Uzhhorod en 1910. Projècte dels arquitèctes Diula Papp e Ferencz Szabolcs,foguèt bastida en estil flamejant.
Galariá
<Gallery> Imatge:Uzhgorod Synagogue C.jpg| Imatge:Uschhorod synagoge.jpg| </Gallery>
Segonda Guèrra Indopaquistanesa
La Segonda Guèrra Indopaquistanesa se debanèt d'aost a setembre de 1965 entre Índia e Paquistan. Foguèt entraïnada per d'infiltracions de soudats paquistanés per causar una revòuta de la populacion de la zona indiana de Cachemire e lo refús d'Índia d'organizar lo referendum sus lo futur de la region previst per leis acòrds signats après la guèrra de 1947-1948. Inicialament limitat au Cachemire, lo conflicte s'estendèt rapidament sus tota la frontiera entre lei dos estats. China menacèt d'intervenir còntra Índia e leis Estats Units d'America menacèron d'intervenir còntra China. Aqueu risc d'escalada dau conflicte permetèt la dubèrtura de negociacions e Índia e Paquistan acceptèron un retorn ai posicions de 1949.
Tresena Guèrra Indopaquistanesa
La Tresena Guèrra Indopaquistanesa se debanèt dau 3 au 16 de decembre de 1971 entre Índia e Paquistan. Foguèt entraïnada per lo sostèn indian au movement independentista de la region orientala de Paquistan e una ataca preventiva de l'aviacion paquistanesa còntra divèrsei basas d'Índia. Lo 4 de decembre, lei fòrças indianas poguèron donc mandar una ofensiva còntra Paquistan Orientau que s'acabèt per una victòria indiana rapida e la capitulacion dei fòrças paquistanesas orientalas. A l'eissida de la guèrra, Paquistan Orientau proclamèt son independéncia sota lo nom de Bangladèsh.
🇭
(REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER H) es un caractèr d'Unicode que son còdi es 1F1ED (127469 en decimal). Es mai sovent representat coma una H en pichonas capitalas, o una H blanca sus un fons blau.
Blòt la Glèisa
Nòtas
<references group="N"/>
Fraissiniera
Fraissiniera (Freissinières en francés) es una comuna dau Daufinat occitan situada dins lo departament daus Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
La vallée de Freissinières correspond a la conca en vessant de la Biaisse, riu que pren la siá font al caulet de Freissinière (o caulet de Orcières) e que se tira en la Durance dintre La Ròca-de-Voga e Sant-Crépin.
De siás n'oèst, se descobrís una plana alluviale d'aperaquí 80 ectaras vorejada al sud per bòsques de mélèzes, de pins e de avets, del temps que lo vessant nòrd presenta pas #qu'una façada àrida e rocosa ; totun al començament del sègle darrièr, la vinha i i aviá conreat fins a Unitat|1200|m –.
Al nivèl del masatge dels Meyries, la valada s'agrandís sul vessant nòrd que pòrta una vegetacion pro densa de àlbers, de nosieras e de fraisses, los arbres qu'an donat lo sieu nom a la valada. Aquel sector de la valada, trucat la « Poua », plan expausat al sud, ofrissiá encara dins lo sègle darrièr de las tèrras conreades fins al nivèl dels pasturals, cap al caulet de Anon.
thumb|left|300px|Mapa de la municipalitat de Freissinières.|ligam=Special:FilePath/Mapa_de_Freissinières.jpg
Val-de-Reuil
Val-de-Reuil es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e la region de Normandia.
Fraissiniera
Geografia
Après lo caseriu dels Ribes, la valada se rétrécit sens cessa la longitud del cors de la Biaisse, fins al fons de la valada. Las tèrras cultivablas èran escassas, las avalancas de nèu e las ruinas recobrant de pèiras e de graviers los camps e los prats ; los dos pichons caserius dels Viollins e dels Mensals son d'en un autre luòc situats dins las escassas zònas protegidas.
Val-de-Reuil
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fraissiniera
Geografia
Après aquel pòble, la vallée cessa bruscament al nivèl del parking, la Biaisse descendent en cascada dempuèi lo caseriu de Dormillouse situat a Unitat|1727|m –. Al nivèl d'aquel caseriu, la vallée se subdivise, la Biaisse en remontant lo sieu cors, plen oèst, fins al caulet de Freissinière del temps que, en venent del sud, lo pichon torrent dels Oules charrie las aigas sortidas dels lacs de Faravel e de Palluel. Tot aquel sector, dominat per las anautitas reünions del pic Félix Neff, del Grand Pinier e del Pichon Pinier  es uèi incluse dins la zòna centrala del Parc nacional dels Écrins. Fin finala, cal pas desbrembar, al sud del caseriu dels Viollins, la polida montanha de Val-Elevat, dominada pel Cap de Vautisse.
Val-de-Reuil
Istòria
La comuna es creada ex nihilo en 1981.
Fraissiniera
Geografia
La vallée de Fraissiniera correspond au bassin versant de la Biaisse, rivière qui prend sa source au col de Freissinière (ou col d'Orcières) et qui se jette dans la Durance entre La Roche-de-Rame et Saint-Crépin.
D'est en ouest, on découvre une plaine alluviale d'environ 80 hectares bordée au sud par des forêts de mélèzes, de pins et de sapins, tandis que le versant nord ne présente qu'une façade aride et rocheuse ; néanmoins au début du siècle dernier, la vigne y était cultivée jusqu'à 1200 m.
Au niveau du hameau des Meyries, la vallée s'élargit sur le versant nord qui porte une végétation assez dense de peupliers, de noyers et de frênes, arbres qui ont donné leur nom à la vallée. Ce secteur de la vallée, appelé la « Poua », bien exposé au sud, offrait encore au siècle dernier des terres cultivées jusqu'au niveau des pâturages, vers le col d'Anon.
thumb|left|300px|Carte de la commune de Freissinières.
🇭🇹
es un emoji que son nom es Flag of Haiti (bandièra d'Aïti) e representa Aïti. Dins la nòrma Unicode, son còde combina 🇭 (1F1ED REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER H) e 🇹 (1F1F9 REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER T).
Fraissiniera
Geografia
Après le hameau des Ribes, la vallée se rétrécit sans cesse le long du cours de la Biaisse, jusqu'au fond de la vallée. Les terres cultivables étaient rares, les avalanches de neige et les éboulements recouvrant de pierres et de graviers les champs et les prés ; les deux petits hameaux des Viollins et des Mensals sont d'ailleurs situés dans les rares zones abritées.
Après ce village, la vallée cesse brusquement au niveau du parking (1441 m), la Biaisse descendant en cascade depuis le hameau de Dormillouse situé à 1727 m. Au niveau de ce hameau, la vallée se subdivise, la Biaisse remontant son cours, plein ouest, jusqu'au col de Freissinière (2782 m) tandis que, venant du sud, le petit torrent des Oules charrie les eaux sorties des lacs de Faravel et de Palluel. Tout ce secteur, dominé par les hauts sommets du pic Félix Neff (3243 m), du Grand Pinier (3117 m) et du Petit Pinier (3100 m) est aujourd'hui incluse dans la zone centrale du Parc national des Écrins. Enfin, il ne faut pas oublier, au sud du hameau des Viollins, la belle montagne de Val-Haute, dominée par la Tête de Vautisse (3156 m).
Carmina Virgili
Carmina Virgili i Rodon (19 de junh de 1927, Barcelona - 21 de novembre de 2014, Barcelona) es una geològa e una frema politica catalana.
Nascuda dins una familha catalana, intrèt a l'Universitat de Barcelona ont obtenguèt un diplòma de Sciéncias Naturalas en 1949. Puei, quatre ans pus tard, jonhèt lo departament de geologia de l'universitat e ne venguèt doctor en 1956. En parallèl, aviá començat d'ensenhar e se destrièt ambé l'escritura d'un libre d'introduccion ai sciéncias naturalas que foguèt tornat editar mai d'un còp. En 1963, venguèt professora a l'universitat d'Oviedo. A partir de 1972, foguèt tanben en cargat de cors importants a París e a Estrasborg.
Après la fin dau franquisme, foguèt Secretària d'Estat ais Universitat e a la Recèrca dau govèrn espanhòu de 1982 a 1985. Puei, de 1996 a 2000, foguèt tanben senatritz de Barcelona sota l'etiqueta dau Partit dei socialistas de Catalonha. Durant sa vida, publiquèt un centenau d'articles, sustot sus la geologia e la paleografia dei periòdes dau Permian e dau Triassic de Catalonha e de l'Euròpa Occidentala, e recebèt plusors guierdons prestigiós coma la Legion d'Onor.
Api (País de Foish)
Api  (Appy en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Toponimia
Lo nom es atestat Pinus en 1074 e Apino en 1272, , çò que fòrça a metre en dobte l'etimologia prepausada, ambe prudéncia, per Dauzat : un nom latin d'òme Appius, donc *Appium (fundum). Caldriá puslèu pensar a dás solucions : siá, se la mencion de 1074 es pas una falsa latinizacion, a Pins e aglomeracion de la preposicion (mès la tombada de l' s del plural es una dificultat), siá, coma per Apinac, o en França Appenai-sous-Bellême, a *Appinus : *Appinum (fundum). L'atestacion de 1272 representariá *Api(n) [a'pi], vengut per desplaçament d'accent ['api]. Lo gentilici francés Pynarol, que vei tornar paréisser l'n amudida, confirmariá aquelas explicacions.
Bléré
Bléré es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Geografia
Bléré, A la cœur del "Jardin de la França", se situa a 27 km de Tors, a 225 km al sud-oèst de París, e es prèp dels grands castèls de la Loire. Es distant de
La vila de Bléré se tròba en la vallée del Doncas que e en una region agricòla e viticole mai lèu boisée.
La ville de Bléré se trouve dans la vallée du Cher et dans une région agricole et viticole plutôt boisée.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La primièra mencion escrich de Bléré a conegut per Grégoire de Tors, avesque de Tors a la fin de la, jol nom Briotreide, compausat d'origina gauloise en designant lo vilatge al pè del pont. Aquel nom, latinisé, evolucionarà e donarà fin finala Blere dempuèi la. La preséncia d'un pont significa que Bléré èra sus una via de passatge de primièra importància. S'agissiá ne fa d'una via en connectant initialement Amboise a Loches - doas de las capitalas gauloises de las Turones - de contunh pel continuament Peitieus a Amboise e fin finala grand camin reial de París cap a l'Espanha.
La première mention écrite de Bléré nous est connue par Grégoire de Tours, évêque de Tours à la fin du, sous le nom Briotreide, composé d'origine gauloise désignant le village au pied du pont. Ce nom, latinisé, évoluera et donnera finalement Blere dès le. La présence d'un pont signifie que Bléré était sur une voie de passage de première importance. Il s'agissait en fait d'une voie reliant initialement Amboise à Loches - deux des capitales gauloises des Turones - puis par la suite Poitiers à Amboise et enfin grand chemin royal de Paris vers l'Espagne.
🇹
(REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER T) es un caractèr d'Unicode que son còdi es 1F1F9 (127481 en decimal). Es mai sovent representat coma una T en pichonas capitalas, o una T blanca sus un fons blau.
Escòla Mondina
L'Escòla Mondina (a l'origina Escolo Moundino) foguèt una associacion creada a Tolosa en 1892 per August Forès e d'autres felibres de l'airal tolosan per tal de promòure la lenga occitana. Publiquèt tre 1894 la revista Tèrra d'òc.
Istòria
L'Escòla Mondina foguèt creada lo 11 de mai de 1893 en seguida d'una decision presa per la Mantenéncia. I participèron rapidament e activa Prospèr Estieu e Antonin Perbòsc. Foguèt a partir d'una proposicion del felibre montalbanés Juli Montmejan que foguèt adoptada la crotz de Tolosa coma emblèma de l'escòla.
Rocquemont (Sèina Maritima)
Rocquemont  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Sèina Maritima de la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Aquel vilatge a compausat de divèrses caserius :
A aperaquí 25 km de Roan e 3 km de Buchy, aquel vilatge demòra fòrça rural.
Ce village est composé de plusieurs hameaux :
À environ 25 km de Rouen et 3 km de Buchy, ce village reste très rural.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa