cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jesús Moncada
Jesús Moncada Estruga (Mequinensa, 1941 - Barcelona, 2005) foguèt un escrivan aragonés de lenga catalana. Nasquèt a Mequinensa, dins la Franja de Ponent, lo parçan d'Aragon ont se parla catalan. Gaireben tota son òbra parla de Mequinensa, vilòta que desapareguèt sota las aigas d'una paissièra.
Son òbra es una de las mai traduchas de la literatura catalana. Moncada tanben traduguèt d'òbras de Boris Vian, Jules Verne, Guillaume Apollinaire, Alexandre Dumas e autres.
Lugo
Lugo es la capitala de la província de Lugo dins la comunautat autonòma espanhòla de Galícia. Sa populacion èra estimada a 93,853 abitants en 2007. Sa superfícia totala es 9856 km².
Luòcs e monuments
thumb|400px|left|Barris romans de Lugo
Maizières-la-Grande-Paroisse
Maizières-la-Grande-Paroisse es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Ugo Foscolo
thumb|250px|Retrach d'Ugo Foscolo fach en 1813 per François-Xavier-Pascal Fabre Niccolò Foscolo, mai conegut coma Ugo Foscolo (Zakynthos, Islas Ionianas, 6 de febrièr de 1778 – Turnham Green, Anglatèrra, 10 de setembre de 1827) foguèt un escrivan, poèta e revolucionari italian. Representa un dels autors mai importants del neoclassicisme e del romanticisme dins la literatura italiana.
Nabu-shuma-ukin Ier
Nabu-shuma-ukin  foguèt un rèi dau reiaume de Babilònia que reinèt vèrs 900-888 aC. Coma lo rèi precedent, Shamash-mudammiq, leis eveniments de son periòde son coneguts unicament per leis archius assirians. Après una guèrra contra l'Empèri Assirian e une victoria de Babilònia probabla entre 893 e 891 aC, lei dos reiaumes foguèron tornarmai en patz. Son fiu Nabu-apla-iddina li succediguèt.
Batalha d'Andrinòple (378)
La batalha d'Andrinòple marca tanben una etapa importanta dins l'istòria militara europèa en illustrant lo declin de l'infantariá pesuca antica. D'efiech, lei Gòts obtenguèron principalament la victòria gràcias a la superioritat de sa cavalariá que li permetèron d'enceuclar e d'anientar la màger part dau centre roman. Imitat per lei Romans, aquel modèl foguèt generalizat dins tot l'Empèri entraïnant la mesa en plaça progressiva de la feudalitat.
Situacion generala
Probablament originaris d'Escandinàvia, lei Gòts èran un pòble « barbar » conegut per lei Romans dempuei lo sègle II avC. Installats au nòrd de la Mar Negra au sègle II apC, avián migrat en Dàcia au sègle III après l'abandon d'aquela província per lei Romans. Durant lo rèine de Constantin (306-337), avián obtengut l'estatut de federats e èran estats cargats de la defensa d'un sector dau limes en cambi d'un tribut regular.
Pasmens, en 370, foguèron vencuts per lei Huns de Balamber. Menaçats, demandèron en 376 d'intrar dins l'Empèri Roman, çò que foguèt acceptat per l'emperaire Valens après quauqueis esitacions. Obtenguèron lo drech de passar Danubi per s'installar en Mèsia. Dins aquò, l'administracion romana aviá pas lei mejans d'organizar aquela installacion. Aquò entraïnèt de faminas. D emai, d'oficiers romans aprofichèron la situacion per capturar de Gòts e lei vendre coma esclaus ò aumentar leis impòsts exigits.
En 377, lei refugiats comencèron donc de se revòutar. Dirigits per lo rèi Fritigern, lei Gòts decidèron de pilhar Mèsia e Tràcia e de trobar una region novèla onte s'installar. Capitèron de batre lei fòrças romanas localas, çò que necessitèt la mobilizacion d'una armada pus importanta comandada per l'emperaire Valens eu meteis.
Debanament
thumb|Esquèma simplificat de la batalha d'Andrinòple.
Leis efectius mobilizats per lei dos camps son mau coneguts : 15,000 a 30,000 òmes per lei Romans e 12,000 a 100,000 òmes per lei Gòts. Pasmens, la màger part dei cronicaires indican un nombre de combatents pus importants dins lo camp de Fritigern (sovent amb una superioritat numerica de dos còntra un). Lo prat batalhier se situa dins un plan au nòrd-èst de la vila d'Andrinòple. Pròcha de Constantinòble, una tala localizacion facilitava l'avitalhament de l'armada romana. Dins aquò, geinava gaire lei Gòts qu'avançavan amb sei viures dins de carris.
L'armada romana placèt son infantariá au centre e laissèt sa cavalariá ocupar leis alas. De son caire, lei Gòts organizèron un ceucle defensiu amb sei carris e gardèron sa cavalariá en resèrva. Lei dos caps assaièron de negociar un acòrdi mai lo combat comencèt d'un biais espontanèu car, per de rasons desconegudas, dos tribuns romans ordonèron l'assaut a sei tropas. Unicament menada per una partida de l'armada romana, aquela ataca foguèt aisament rebutada per lei defensors. Fritigern ordonèt alora a sei cavaliers d'atacar leis alas romanas.
Numericament inferiors, lei cavaliers romans de l'ala senèstra capitèron de menar una còntra-ataca que menacèt lei carris de seis adversaris. Pasmens, sensa sostèn de part de l'infantariá, foguèron finalament submergits per lei Gòts e dispersats amb de pèrdas importantas. Après aqueu succès, lei cavaliers gòts venguèron enceuclar lo centre roman. L'infantariá i resistiguèt d'un biais acarnat mai foguèt pauc a pauc dislocada e anientada. Lo rèsta de l'armada romana assaièt de se retirar mai foguèt perseguit. Es probablament durant aquela etapa de la batalha que l'emperaire Valens foguèt tuat amb sa garda personala.
L'installacion dei Gòts dins l'Empèri
La màger part de l'armada romana foguèt destrucha durant la batalha. Quauqueis subrevivents capitèron de s'enfugir fins a Andrinòple onte participèron a la defensa de la vila. De son caire, s'avián tanben subit de pèrdas considerablas, lei Gòts gardèron la capacitat de menar campanha. Assaièron donc d'atacar Andrinòple mai avián ges d'arma de sètge. Après aquela revirada, se dirigiguèron donc vèrs lo nòrd-oèst en direccion dei Balcans onte lei Romans podián pas s'opausar a son avançada. En 382, l'emperaire Teodòsi negocièt un retorn dei Gòts en Mèsia. Pasmens, la batalha aviá cambiat lo rapòrt de fòrça entre lei dos camps e lei Romans deguèron pagar un tribut important e donar de cargas importantas dins l'administracion imperiala ai caps gòts. De mai, aquel acòrdi foguèt romput dins leis ans 390 per Alaric I que pilhèt lei Balcans e Roma.
Una etapa importanta vèrs la feudalitat
Militarament, aquela batalha inicièt en Euròpa un lòng periòde de superioritat de la cavalariá sus lei prats batalhiers. D'efiech, illustrèt lei dificultats de l'infantariá pesuca eissida dei concepcions anticas de s'opausar d'un biais eficaç a un adversari tant mobil e poderós. D'efiech, per s'adaptar ais armadas de cavaliers barbars, lei Romans modifiquèron l'organizacion de sei fòrças. Privilegièron desenant d'unitats pichonas e mobilas capables de se desplaçar rapidament per renfòrçar un ponch de protegir. Principalament compausadas de cavaliers barbars utilizant d'espasas lòngas e de lanças comandats per de dux, aqueu sistèma prefigurèt la feudalitat. Per aquela rason, la batalha d'Andirnòple es una etapa importanta de la transicion entre l'Antiquitat e l'Edat Mejana
Sent Constanç
Sent Constanç (Saint-Coutant en francés) es una comuna lemosina, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Lista daus maires
miniatura|centre|La mairariá.miniatura|dreita|Roge: La [[Comunautat de comunas de Charanta Lemosina|CC de Charanta Lemosina dins Charanta A. Frontiera òc/oïl<br/ >B. Comunas occitanas<br/ >C. Comunas emb un bocin occitan<br/ >D. Comunas peitavinas-sentongesas]]
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Ciudad Real
Ciudad Real es la capitala de la província de Ciudad Real dins la comunautat autonòma espanhòla de Castelha-La Mancha. Sa populacion èra estimada a 71,005 abitants en 2006. Sa superfícia totala es de 285 km².
Lista dels primièrs ministres de Tanzania
thumb|right|220px|Blason de Tanzania Lo primièr ministre es lo cap de govèrn de Tanzania.
Vaquí la lista dels primièrs ministres de Tanganyika entre 1960 e 1962, e de Tanzania dempuèi 1972.
Challuy
Challuy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
Challuy Se tròba a 4,5 km al sud de Nivèrns, prèp del canal lateral a la Loire.
Challuy se trouve à 4,5 km au sud de Nevers, proche du canal latéral à la Loire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat de Challuy possedís sus lo sieu territòri la una de las mai vièlhas municipalitats de la Nièvre, la municipalitat de Aglan (1791-1793).
La commune de Challuy possède sur son territoire l'une des plus vieilles communes de la Nièvre, la commune d'Aglan (1791-1793).
Champis
Champis (Champis en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Gorgia toscana
La gorgia toscana (de l'italian gorgia, "garganta" per son impression de guturalitat) es un fenomèn particular de lenicion de divèrsas consonantas qu'es caracteristic de mantun parlar toscan. Lo centre principal d'aquesta prononciacion se tròba a Florença e demesís gradualament en foncion de la distància d'aquesta vila fins èsser absent del litoral. Lo fenomèn foguèt descrich pel primièr còp al sègle XVI pel filològ toscan Claudio Tolomei dins son òbra Polito. Durant lo sègle XX, un autre filològ, l'alemand Gerhard Rohlfs, estudièt e descriguèt aquela transformacion en detalh.
Las consonantas afectadas son las oclusivas sordas /p/, /t/ e /k/, qu'en foncion de sa posicion (intervocalica o aprèp una vocala) se fricativizan per venir d'aproximantas.
La lenicion de /k/ es la mai espandida de totas tres en Toscana e a l'encòp de prononciacions aproximantas (respectivament [β], [ð] e [ɣ]) de las sonòras /b/, /d/ e /g/, semblantas a las que son generalas en espanhòl, catalan e dins divèrsas varietats occitanas, se fan ausir mas d'un biais mens sistematic
Tractat de Niça
Objectius del Tractat
La prepausa primièra del Tractat de Niça èra de reformar l'estructura institucionala per capitar l'alargament de l'Union Europèa, lo trabalh sera portat la Conferéncia Intergovernamentala del Tractat d'Amsterdam, qu'aquel darrièr resolvrà en gaireben cap de punt.
Lo Tractat establiguèt qu'aumente lo nombre de sètis al Parlament Europèu fins a arribar a 732, despassèt las disposicions del Tractat d'Amsterdam.
Frei Rogério
Frei Rogério es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Tractat de Niça
Objectius del Tractat
La question de la reduccion de la talha de la Comission Europèa se resolvèt amb una escapatòria, perque lo Tractat establiguèt qu'un còp que lo nombre d'Estats membres capite 27, lo nombre de comissaris nomenats dins la seguenta Comission será redusit a 27 conselhers, sens arribar a especificar lo biais que se realizarà aquela reduccion. Coma mesura transitòria especifica a partir del 1 de genièr de 2005 Alemanha, França, Reialme Unit, Itàlia e Espanha renunciarán al seu segond Comissari.
En responsas al fracàs de las sancions presas contra Àustria contra una coalicion qu'inclusís lo partit de Jörg Haider, e a causa de la paur que los nòus Estats membres pausen de problèmas a l'estabilitat de l'Union, lo Tractat de Niça adoptèt pel primièr còp de nòrmas per aplicar de sancions contra un Estat membre.
Lo Tractat tanben establiguèt de disposicions sus las consequéncias financièras de l'expiracion del Tractat de París que creèt la Comunautat Europèa del Carbon e de l'Acièr (CECA).
Pasmens lo Tractat de Niça capitèt pas de resòlvre la question basica de la reforma institucionala, per que las institucions de l'Union Europèa sián mens complèxas, per tractar del subjècte se decidiguèt a Niça l'establiment d'una Convencion Europèa, que vendrà una Conferéncia Intergovernamentala en 2004.
Criticas
Lo Tractat adoptat pel Conselh Europèu de Niça foguèt criticat per fòrça de sos signataris. Alemanha aviá exigit d'aver un pes mai important dins lo vòte a causa de sa populacion mai elevada, a que s'opausèt França avançant la tradicionala paritat entre los dos païses. Una prepausa qu'auriá simplificat fòrça lo sistèma actual qu'establisís la doble majoritat d'Estats membres e populacion per remplaçar lo sistèma de majoritat qualificada, a que tanben s'opausèt França per las meteissas rasons. Fin finala s'establiguèt un compromés que consistissiá en una dobla majoritat d'Estats Membres e de vòtes. Encara, un Estat membre poirá demandar se vòl que siá verificat que los païses de vòte afirmatiu representavan una proporcion sufisenta de la populacion de l'Union.
La Comission Europèa e lo Parlament Europèu exprimiguèron lor decepcion sus la Conferéncia Intergovernamental de Niça perque s'adoptèt pas fòrça de sas prepausas sus la reforma de l'estructura institucionala o l'introduccion de nòus poders, coma la nomenacion del Procuror Europèu. Lo Parlament Europèu menacèt de votar una resolucion contra lo Tractat, e mai aja pas de capacitat formala de vèto. Lo Parlament Italian menacèt de lo negar, se lo Tractat aviá pas lo sosten del Parlament Europèu. Fin finala, pas res d'aquò se passèt e lo Parlament Europèu aprovèt lo Tractat.
Fòrça argumentèron que l'estructura de pilars, que foguèt mantenguda pel Tractat, es tròp complicada, que los diferents tractats aurián degut fusionar en un, que las tres (ara doas) personalitats legalas de las Comunautats aurián degut fusionar e que la Comunautat Europèa e l'Union Europèa aurián degut fusionar en una unica Union Europèa amb una unica personalitat juridica. Las regions alemandas tanben demandèron una separacion de poders clara entre l'Union e los Estats membres.
D'un autre costat, lo Tractat de Niça tampauc incorporèt la Carta dels Drechs Fonamentals, perque aquel aspècte tanben foguèt abandonat per la Conferéncia Intergovernamentala de 2004 aprèp l'oposicion del Reialme Unit.
Tramain
Tremaen en breton ( Tramain en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Dança macabra
La Dança macabra es una allegoria medievala religiosa e satirica d'origina francesa, que sos personatges, lo Papa, l'Avesque, l'Emperaire, lo Sacristan, lo Païsan..., i son convocats per la Mòrt a una dança, ont lor remembra la fugacitat dels plasers mondans e fin finala cason sus sos braces, independentament de lor edat o de lor posicion sociala.
L'espectacle macabre se desvolopèt dins tota la literatura europèa. Lo tèma de la mòrt mestregèt la Bassa Edat Mejana, per la terror davant la pèrda dels plasers mondans. Aguèt tanben una expression picturala, coma las gravaduras de Hans Holbein lo Vièlh.
Érize-la-Petite
Érize-la-Petite es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunautat d'aglomeracion del Grand Vilanovés
Ficha Banatic :.
Érize-la-Petite
Geografia
Érize La Pichona se tròba sus la Via Sagrada, 35 km al sud de Verdun e 23 km al nòrd de Bar-le-Duc.
Comunautat d'aglomeracion del Grand Vilanovés
Ficha INSEE :.
Érize-la-Petite
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Comunautat d'aglomeracion del Grand Vilanovés
Istòria
La comunautat se creèt en 1999 coma Comunautat de comunas del Vilanovés. Passèt en 2009 de 10 a 16 comunas per fusion ambe la comunautat de comunas del Roquentin (La Ròca Timbaut), fòra de Sauvanhàs que partiguèt per la Comunautat d'aglomeracion d'Agen e cambièt de nom en venent Comunautat de comunas del Grand Vilanovés (CCGV) lo 1èr de genièr 2010. Al començament de 2011, autras doás comunas s'i associèron, ambe la perspectiva de venir un còp comunautat d'aglomeracion (cal 50 000 abitants), çò que l'arribada d'Autafaja lo 1èr de genièr 2012 permetèt. La Comunautat d'aglomeracion del Grand Vilanovés es la tresena comunautat d'aglomeracion d'Òut e Garona e pòt ganhar de competéncias novèlas : transpòrts urbans, politica de la vila, lòtjament e abitat.
Se remarca que i a jamai agut de Comunautat de comunas del canton de Senta Liurada. Aquò's aquò, probable, qu'explica que Vilanuèva a pas la residéncia, fixada a Cassanuèlh, en terrenh neutre e pas luènh de Senta Liurada.
Composicion
Entre parentèsis, l'intercomunalitat en 2008.
Veire tanben
thumb|600px|center|Mapa dels EPCI d'Òut e Garona al 1èr de genièr 2019
Bantigny
Istòria
Bantigny anciennement Escriu « Bantignies » dépendait de la châtellenie de Thun-l'Avesque. I aguèt desligat de la parròquia de Abancourt cap a 1121.
Lo primièr senhor de Bantigny #èsser un nomenat Pierre, #lo que #donar en 1150 al abbaye de Sant-Aubert, tres mencaudées de tèrra situada a Avèm-Lenglet. Potins De Bantegnies a qualificat, aital coma de divèrses senhors del Cambrésis, vassal del abbaye de St-Aubert, en una charte de 1274. Los descendents d'aquel senhor se #aliar dins los ostals de Ablain en 1213, de Montigny en 1287, de Naves, de Astiches, èca.
Los senhors de Bantigny èran de parelhs del Cambrésis, primièrs dignitaires laics al nombre de dotze.
En 1677, en lo moment del banc de Cambrai pels Franceses, alavetz al poder dels Espanhòls, aquel vilatge #èsser totalament rasat a l'excepcion de tres ostals #que servissián de forns de munitions per l'armada assiégeante.
Bantigny anciennement écrit « Bantignies » dépendait de la châtellenie de Thun-l'Évêque. Il fut détaché de la paroisse d’Abancourt vers 1121.
L’évêque Lietbert donna en 1604 à l’abbaye de St-Sépulcre de Cambrai dont il est fondateur, des jardins et terres labourables situés à Bantigny. Le pape Innocent II, par lettres du 21 décembre 1142, confirma à l’évêque Nicolas et à ses successeurs tout le terroir de ce même village.
Le premier seigneur de Bantigny fut un nommé Pierre, lequel donna en 1150 à l’abbaye de Saint-Aubert, trois mencaudées de terre situées à Hem-Lenglet. Potins de Bantegnies est qualifié, ainsi que divers seigneurs du Cambrésis, vassal de l’abbaye de St-Aubert, dans une charte de 1274. Les descendants de ce seigneur s’allièrent aux maisons d’Ablain en 1213, de Montigny en 1287, de Naves, d’Astiches, etc.
Les seigneurs de Bantigny étaient pairs du Cambrésis, premiers dignitaires laïques au nombre de douze.
Nabu-apla-iddina
Nabu-apla-iddina foguèt lo fiu de Nabu-shuma-ukin Ier e un rèi dau reiaume de Babilònia. Reinèt vèrs 888-855 aC. Pendent son rèine, lo reiaume retrobèt sa poissança. D'efèct, en 878 aC, lo governador de Suhi resistiguèt au rèi assirian obligant Ashurnasirpal de respectar lei frontieras de Babilònia. De mai, l'òrdre foguèt restaurat dins lo territòri de Nabu-apla-iddina.
Circonferéncia
thumb|right|En negre: un cercle
La circonferéncia es una linha corba tancanda limitant una superfícia. Es tanben la longor d'aquela linha corba tancanda.
Circonferéncia es un sinonim de perimètre, mas aquel darrièr a un sens mai general d'una lihna tancada de quina que siá forma (poligonala o corba).
Campos do Jordão
Campos do Jordão es una vila toristica de montanha de l'estat de São Paulo, Brasil. Es situada a 1628 m d'altitud. Sa populacion èra 49 512 abitants en 2006. Sa superfícia totala es 289,5 km².
thumb|left|150px|Ostalariá d'estil alpenc a Campos do Jordão. Fondada lo 29 d'abril de 1874, es situada 165 km a l'èst de la capitala de l'estat e 303 km al nòrd-oèst de la vila de Rio de Janeiro, ont s'arriba per autopistas e rotas modèrnas e de bon accedir: la Rota Presidente Dutra e las Rotas Ayrton Senna e Carvalho Pinto. Es una vila toristica d'ivèrn. Durant aquela sason que recep fòrça toristas traches per lo sieu clima, que remembra lo de regions alpencas (la temperatura pòt caire fins a -1°C). Los sieus cafès, las siás ostalariás d'estil alpenc, e lo sieu Festival d'Ivèrn de musica erudita fan partida del païsatge d'aquela vila.
Circonferéncia
Lo mot « circonferéncia » es plan adaptat al cas d'un disc, o designa la longor del cercle que totes los punts se trapan a meteissa distancia d'un punt fixe nomenat centre.
Los Auténticos Decadentes
thumb|200px|left|Los Auténticos Decadentes a [[Córdoba en 2010]]Los Auténticos Decadentes qu'ei un grop de varietat argentin fondat en 1986. Qu'interpreta mei que mei ritmes de ska mes tanben de cumbia. Qu'a coneguda ua carriera prestigiosa en Argentina e tanben dens la resta d'America Latina on es regularement audit en boita de nueit. Qu'a tanben jogat dens grans estadi de fotbòl e dab artistas internacionau com Manu Chao.
Enter los sons títols mei famós que's pòt mentàver : "Corazón", "Loco (Tu Forma de Ser)", "Entrega el Marrón", "El Murguero", "Los piratas", "La guitarra", "Vení Raquel".
Circonferéncia
Circonferéncia
La circonferéncia es la longor del trach geometric definissent lo cercle o l'ellipsa.
Cercle
S'obten la circonferéncia d'un cercle en multiplicant son diamètre pel nombre π:
S'utiliza la formula:
que R es lo rai del cercle
Ellipsa
que Ra e Rb son los rais (o miègaxes) de l'ellipsa, es una approximacion rasonable de la valor exacte, que demanda d'introduire de nòvas fonccions (las integralas ellipticas)
Fred Astaire
thumb|250px|Fred Astaire en 1941 Frederick Austerlitz, mai conegut coma Fred Astaire (Omaha, 10 de mai de 1899 – Los Angeles, 22 de junh de 1987) foguèt un actor, dançaire e cantaire american. Sa carrièra dins l'univèrs del teatre e del cinèma durèt 66 ans e durant aquel temps participèt a 31 comèdias musicalas. De totas aquelas ne faguèt 10 amb l'actritz e dançaira Ginger Rogers. Ganhèt un Oscar d'onor qu'omenatgèt son talent artistic plan unic e sa contribucion a l'associacion de l'imatge e de la musica.
Canton de Soliers Pònt
Lo canton de Soliers Pònt es una division administrativa de Provença, venguda despuèi 2015 sonque circonscripcion electorala, situada dins l'arrondiment de Tolon, lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada per leis eleccions de 2015, lo canton se conservèt e passèt de 5 comunas a 6.
'''NB. Per de rasons tecnicas, una partida deis informacions de l'Infobox (superficia, populacion, densitat, n° INSEE) son lei de la situacion d'avans 2015. Lo n° INSEE es ara 8318. La superficia dau canton es de 134,14 km², la populacion de 42 255 en 2017 e la densitat de 315 ab/km².'''
Istòria
Los cantons de Soliers Pònt e de Beujanciá se creèron en 1790 dins lo districte d'Ieras Frejús.
En 1801, lo territòri dei dos cantons foguèt incorporat au canton de Cuers, puèi, per l'ordenança dau 3 de setembre de 1823, lo canton de Soliers Pònt foguèt tornat creat ambé l'apondon de la comuna de Beujanciá.
Eis eleccions departamentalas dau 22 de març de 2015, en aplicacion dau decret n° 2014-270 dau 27 de febrier de 2014, que pòrta delimitacion dei cantons dins lo departament de Var, lo canton de Soliers Pònt foguèt conservat e recebèt la comuna de Cuers, dau canton dau meteis nom, suprimit.
Servici ferroviari suburban de Milan
Lo servici ferroviari suburban de Milan (en italian, Servizio ferroviario suburbano di Milano) es lo malhum de trens de banlèga de la vila de Milan, en Itàlia. Dobèrt en 2004, comporta actualament 11 linhas.
Linhas
Las linhas al fons sombre traversent lo passatge ferroviari de Milan, l'infrastructura qu'a permit lo desvolopament del malhum coma l'òm coneis uèi.
Material rotlant
Uèi, los trens electrics son utilizats TAF e TSR e veituras a dos nivèls o plancat bas ambe la locomotiva E464.
Perimètre
thumb|250px|Lo perimètre es la distància a l'entorn d'una figura bidimensionala, o la mesura de la distància a l'entorn d'un objècte (la longor del sièu contorn). Lo perimètre d'un objècte o figura geometrica es la longor del sièu contorn. Lo mot ven del grèc ancian peri ("a l'entorn de") e metros ("mesura").
Lo perimètre d'un cercle a un nom mai especific: la Circonferéncia.
Formulas
Lo perimètre es la distància a l'entorn d'una figura. Per de figuras mai complèxas, lo perimètre se pòt calcular coma quin que siá camin amb que L es la longor del camin e ds es un element infinitesimal lineal. Ambedós devon èsser substituits per d'autras formas algebricas per se podre resòlvre; una nocion avançada de permiètre, qu'inclusís las ipersuperfícias que tancan los volums dins los espacis euclidians n-dimensionals se pòt trobar dins lo teorèma de l'ensemble de Caccioppoli.
Comunautat Economica Europèa
La Comunautat Economica Europèa (CEE) nasquèt, aprèp lo fracàs de la Comunautat Europèa de Defensa (CED) e lo succès de la Conferéncia de Messina, 1èr al 3 de junh de 1955, en seguida de la signatura del Tractat de Roma, lo 25 de març de 1957 al capitòli de Roma.
Istòria
Amb la signatura del Tractat de Roma, los sièis païses crean doas comunautats novèlas que s'ajustan a la Comunautat Europèa del Carbon e de l'Acièr (CECA) :
La CEE aviá per mission de despassar l'apròchi sectorial (del carbon e de l'acièr) per espandir l'integracion a tot lo domeni economic per crear un mercat comun vertadièr e un raprochament economic dels Estats membres. Aquò passava per la liura circulacion de las personas (Convencion de Schengen), dels bens, dels capitals e dels servicis; per l'abolicion de las restriccions doanièras entre sos membres; per l'instauracion d'una Politica Agricòla Comuna (PAC), etc.
Daissava tanben ja entreveire una Union economica e monetària, qu'es uèi simbolizada per l'èuro.
Membres fondadors
Los sièis païses signataires èran los membres de la CECA :
Membres actuals
Vejatz Union Europèa
Institucions
La CEE (atal coma l'EURATOM) dispausava de sas pròprias institucions :
Totas aquestas institucions se tornan trobar uèi dins l'estructura de l'Union Europèa.
Dempuèi lo 1èr de novembre de 1993, la denominacion de Comunautat Europèa remplaça la de Comunautat economica europèa.
Tractat de fusion de las Comunautats Europèas
thumb|Interior del Parlament Europèu d'Estrasborg Lo Tractat de fusion de las Comunautats Europèas, tanben conegut jol nom de Tractat de Brussèlas, foguèt signat lo 8 d'abril de 1965 e dintrèt en vigor lo 1 de julhet de 1967. Gràcias a aquel tractat s'uniguèron las estructuras de las tres Comunautats Europèas: la Comunautat Europèa del Carbon e de l'Acièr (CECA), la Comunautat Economica Europèa (CEE) e la Comunautat Europèa de l'Energia Atomica (CEEA, Euratom).
Atal, se fusionèron las tres estructuras executivas de las diferentas comunautats, e se creèt una unica Comission Europèa e un unic Conselh, que seràn los organs de govèrn conjunt de las tres comunautats del moment. E mai, las tres comunautats partegèron l'usatge partir d'aquel tractat lo Parlament Europèu e la Cort de Justicia
Aquel tractat es considerat, d'un biais, coma lo començament de çò que serà (a l'avenidor) la modèrna Union Europèa, e foguèt abrogat amb la signatura del Tractat d'Amsterdam lo 2 d'octobre de 1997.
Galvão (Santa Catarina)
Galvão (Santa Catarina) es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Guadalajara (Espanha)
Guadalajara es la capitala de la província de Guadalajara dins la comunautat autonòma espanhòla de Castelha-La Mancha. Sa populacion èra estimada a 78,115 abitants en 2007. Sa superfícia totala es 235,5 km².
Garuva
Garuva es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Gheada
La gheada es lo nom empleat en galèc per se referir a l'evolucion e prononciacion particulara del fonèma [g] dins mantuna varietat de l'oèst de Galícia. Lo son coneguèt una reculada del ponch d'articulacion que resultèt en tres prononciacions, una consonanta fricativa glotala sorda [h], una faringala sorda [ħ] o mai rarament una [x] semblanta a la jota espanhòla. Una de las primièras atestacions mai claras del fenomèn es de la fin del sègle XVIII dins una letra d'un capelan.
A mai s'existís una grafia per aqueste son, que se transcritz abitualament amb lo digraf gh, segon la normativa galhèga se deu pas emplegar a l'escrich e deu èsser reservada al registre oral. Aquesta prononciacion es actualament a recular dins son airal tradicional qu'es estada tradicionalament connotada negativament coma ligada a las classas popularas e a una manca d'instruccion.
La Bruère-sur-Loir
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Airal protegit
Los airals protegits contribuisson a la conservacion del patrimòni natural e cultural del país e ajudan a reduire las pressions causadas per d'unas activitats umanas subre aquestes environaments.
Tractat (drech)
Existís d'acòrdis internacionals per dirigir l'aplicacion d'aquestes tractats. Lo mai conegut es la Convencion de Viena.
Articles connèxes
Categoria:Tractat | Drech internacional public | Lista dels tractats de l'Union Europèa
Cauvinhac
Cauvinhac (Cauvignac en francés) qu'es ua comuna gascona de Vasadés administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Calvinhiaco (de ~), en latin, en 1289, Calvinyak (manerium de ~), en 1307-1317). Cauvinhac ven d'un nom latin d'òme Calvinius, varianta de Calvinus, derivat eth-medish de Calvus, dab lo sufixe -acum, , latinizacion deu sufixe gallés -āco(n). Cauvinhac èra donc probablament un ancian gran maine antic qu'avè per mèste Calvinius.
Arjusan
Arjusan (Arjuzanx en francés) qu'ei ua anciana comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Lo 1èr de genèr de 2019, que fusionè dens la comuna navèra de Morcens la Navèra.
Comunautat de comunas de Fumèl Val d'Òut
{{Infobox Gropament de comunas
Arjusan
Geografia
Comuna situada dens la Lana Gran en l'ahorèst de las Lanas suu Bes. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas que son : Juzan (Sanctus Johannes de As ~), aus sègles XI-XII, Asjusan (boni homines d'~), en 1246, Asjuzan (apud ~), en 1255, Astiusan (apud ~in Bracengo), en 1276, Aas Juzan (casale vocatum Boerria castri prope ~), en 1289, Arjusan (ville et territori d'~), dens la prumèra meitat deu sègle XIV), Ariusã, en 1638 (mapa), Arusen, en 1647 (mapa), Ariusan, en 1651 (mapa), Arjusan, en 1714 (mapa), Arrio uzean, en 1733 (mapa) . Tots los toponimistas (Dauzat, Negre, Astor, etc) qu'explican lo segon element deu nom per l'adjectiu gascon jusan, de deorsu + anu, « inferior, en devath ». Mès Bénédicte Boyrie-Fénié qu'indica qu'aqueth mot qu'a pres lo sens de « au nòrd » (en oposicion aus Pirenèus). La question qu'ei donc la deu prumèr element. Jean-Baptiste Orpustan, citat per B. Boyrie-Fénié, qu'explica As- per ua varianta deu basco aitz, « ròc », çò qui supausa ua fòrma mixta damb lo gascon jusan. Arjusan que seré au nòrd d'un lòc As. B. Boyrie-Fénié qu'i ved meileu arcs jusan, « au nòrd deu pont » de l'arriu Bes, com Susan, qui seré « au sud deu pont ». La preséncia d'un camin de tropèths e d'un lòc Careyre ( = Carrèira) sus la mapa de Cassini que justificarén la d'un pont. Dens Arcs, r que's seré assimilada a s. Negre, citat per B. Boyrie-Fénié, explicava As- per aigàs, agàs, , mès la tombada de -g- intervocalic que hè pensar mèi au lengadocian qu'au gascon. L'explica per arcs que sembla un chic suggerida per la fòrma modèrna (Ar- apareish pas abans lo sègle XIV), mès qu'es possibla pr'aquò.
Governador Celso Ramos
Governador Celso Ramos es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Comunautat de comunas de Fumèl Val d'Òut
La Comunautat de comunas de Fumèl Val d'Òut es una intercomunalitat de la Republica Francesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Son còdi SIREN es 200068930.
Istòria
thumb|290px|left|Anciana CC de Fumèl Comunautat
Composicion
Entre parentèsis, l'intercomunalitat a la fin de 2010.
Lahàs
Lahàs (Lahas en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
.பரிட்சை
.பரிட்சை (paritsai) es un còdi de domeni d'assag. Es la version tamil del .test. Sa transcripcion en punycode es .xn--hlcj6aya9esc7a.
Gravatal
Gravatal es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Airen
Airen (Ayrens en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Segon Joan Francés Blanc, la comuna es partejat entre parlars lengadocians e un bocin auvernhat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Eren, en 1316, Ayrenh, al sègle XIV, Ayren, en 1378, Aeren, en 1449, Ayrentum, Ayrentis, en 1522, Airens, en 1630 (estat civil d'Orlhac), Airans, en 1663, Ayram, en 1666, Eyrens, en 1678, Eyren, en 1680, Airen, en 1680, Ayrein, en 1684, Eyrem, en 1698,  Airain, en 1712, Ayrin, en 1756, Ayrens, 1772, Ayrems, en 1784. Airen auvernhàs pòt pas èsser separat d'Ayrens, ni benlèu d'Eyrenville (nom francés). -S finala es decorativa e ven d'Orlhac coma sovent en Cantal (i a una vertadièra epidèmia de -s finalas apostissas entre 1610 e 1630, venguda dels escribas orlhagueses); mas per l'Airen(s) agenés, -s finala ven benlèu dels gentilicis sense sufixe d'Occitània de l'oèst : los abitants d'*Airen son los *Airens, puèi per confusion del gentilici ambe'l toponime, aqueste recep tanben -s del plural. Per l'Airens agenés, Burgan e Lafon interprètan lo nom coma aira, del latin area, amb lo sens d'espaci voide, e sufixe -ensem (que conven pas, -ensem > -és). Las fòrmas ancianas fan pensar que -n finala es articulada. Per Eyrenville, amb l'òrdre germanic determinant-determinat (atestacions Sancta Maria de Aurevilla en 1053, Eyrenvilla en 1298 e Ayrenvilla en 1340, Chantal Tanet e Tristan Hordé explican lo nom per un nom germanic d'òme, Hairingus, seguit del latin villa . Cal benlèu prene en consideracion la fòrma Ayrenh, del sègle XIV, totben qu'isolada. Mas justament un nom germanic pòt donar una finala -nh (Hrom-stang > Romestanh). Cal escriure Airenh ?
Nòtas
<references group="N"/>
Crepuscul
Lo crepuscul o luscre o calabrun es l'illuminacion de l'atmosfèra per lei rais dau Soleu lo matin avans lo levar e lo ser après lo tremont. Aquela difusion de la lutz sembla d'alongar lo jorn, tant lo matin avans lo clarejar, coma lo ser après soleu tremont. Lo crepuscul es provocat per la refraccion de la lutz dau soleu per lei jaç auts de l'atmosfèra.
I a dos tipes de crepuscul:
.test
Referéncias
Toppdomän
Crepuscul
Lo crepuscul a tres fasas:
Bantouzelle
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region Nòrd-Pas de Calais. Sa populacion en è.
Geografia
Située sur le Canal de Saint-Quentin.
Istòria
Lo primièr document en mencionant Bantouzel es una carta de 1095 de la avesque de Cambrai. L'an seguent, a fach mencion d'un Hugues Lo Leu senhor de Bantouzel. D'unes autres senhors de la meteissa familha an citat a l'escasença de dons a la abbaye vesina de Vaucelles erigida l'an 1132. Al la distincion passa a la familha de Thourotte.
Santa-Maria-Siché
Santa Maria è Sichè en còrs (Santa-Maria-Siché en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Bantouzelle
Istòria
Le premier document mentionnant Bantouzel est une lettre de 1095 de l'évêque de Cambrai. L'année suivante, il est fait mention d'un Hugues Le Leu seigneur de Bantouzel. D'autres seigneurs de la même famille sont cités à l'occasion de dons à l'abbaye voisine de Vaucelles érigée en 1132. Au la seigneurie passe à la famille de Thourotte.
Istòria de l'Arabia Saudita
L’Istòria de l'Arabia Saudita es l'istòria de l'actuau Reiaume d'Arabia Saudita, estat independent format a l'entorn de la dinastia saudita.
Preïstòria
Lo poblament uman de la Peninsula Aràbia sembla relativament ancian e foguèt l'òbra de grops d’Homo erectus que s'installèron dins lei regions occidentalas a partir d'Africa. La preséncia d’Homo sapiens sembla datar de 20,000 ans. Tres migracions principalas i a 17,000 ans, 10,000 ans e 5,000 ans foguèron a l'origina de la formacion d'una populacion de caçaires culheires qu'establiguèt de liames amb lei civilizacions de Mesopotamia a partir de 2,500 av. JC.
Antiquitat
Lo testimòni pus ancian de l'existéncia dei pòbles arabes es un document mesopotamian dau sègle IX av. JC. Èran alora installats dins la Peninsula Aràbia e dins lo desèrt de Siria. En fòra de quauqueis oasís pron drudas per permetre lo desvolopament de l'agricultura sedentària, formavan un ensems de tribüs e de clans nomadas que contraròtlavan lo comèrci caravanièr de sa region e que menavan d'incursions regularas còntra leis estats sedentaris vesins. Dins lo corrent dau milleni I av. JC, s'estendèron a cha pauc en direccion dau sud de la Peninsula Aràbia onte la lenga araba s'impausèt au detriment dei lengas localas. A l'origina d'una literatura orala rica, aquela lenga venguèt lo principau factor d'unitat dei pòbles de la peninsula.
Au nòrd, lo contacte amb lei rets comerciaus de la Rota de la Seda favorizèt la formacion de reiaumes que venguèron l'enjòc de luchas entre lei grandei poissanças de l'Antiquitat (Empèri Roman puei Bizantin a l'oèst, Empèri Part puei Sassanida a l'èst). D'aqueu temps, la religion majoritària entre lei pòbles arabis èra un politeïsme dich demonisme. Mau conegut, teniá un panteon ric dominat per de divinitats coma Hubal. Cada annada, de ceremònias importantas se debanavan en La Mèca qu'èra lo centre d'um important romavatge. Pasmens, en causa dei contactes amb l'Empèri Roman, lei religions monoteïstas progressèron pauc a pauc, especialament dins lei regions occidentalas de la peninsula. En particular, lo crestianisme venguèt influent dins lei tribüs meridionalas e lo judaïsme s'estendèt a Medina.
Aqueu contèxte foguèt, au milleni I av. JC, a l'origina dau desvolopament de La Mèca qu'èra alora un sanctuari religiós neutre situat lòng d'un itinerari marchand entre Iemèn e Mediterranèa. Gràcias a son estatut de neutralitat, la zòna venguèt un luòc de rescòntre entre lei tribüs e de pausa per lei marchands, çò que li donèt una influéncia mai e mai importanta. Pauc a pauc, la tribü dei Quoraichites, inicialament cargada de la proteccion dau sanctuari, signèt una tiera d'acòrdis amb leis autrei tribüs aràbias e venguèt ansin l'actor centrau dau comèrci peninsular.
L'aparicion de l'islam e l'expansion aràbia
Nascut vèrs 570, Maomet fasiá partida de la tribü dei Quoraichites e èra sota la proteccion d'un oncle influent au sen de la tribü. A partir de 610, aquò li permetèt de professar una religion novèla dicha islam. Après la mòrt de son protector, deguèt quitar la vila e s'exilar. Amb quauquei desenaus de partisans, s'installèt en Medina qu'adoptèt rapidament la religion novèla. Aquò li permetèt de reünir una armada e de secutar La Mèca que mau capitèt de lo sometre. En 630, a l'eissida de negociacions lòngas regardant principalament lo mantenement de l'estatut de sanctuari religiós de la ciutat, La Mèca acceptèt de se rendre e laissèt lei tropas de Maomet intrar e destrurre leis idòlas demonistas. En cambi, venguèt lo centre principau de la religion musulmana.
A la mòrt dau Profèta en 632, sa succession foguèt organizada per lei musulmans que designèron Abu Bakr (632-634) per li succedir amb lo títol de califa. Brèu, son rèine foguèt marcat per la revòuta dei tribüs aràbias vassalas de Maomet qu'assaièron sensa succès de reconquistar son independéncia. Aquela revirada permetèt ai dos califas seguents, Omar (634-644) e Othman (644-656), de menar una politica d'expansion militara en direccion d'Africa, d'Anatolia e d'Asia. L'afebliment deis Empèris Bizantin e Sassanida, minats per un conflicte lòng e saunós de 602 a 628 e per de divisions religiosas, favorizèt leis armadas musulmanas que conquistèron la màger part de Siria (634-638), la totalitat de l'Empèri Sassanida (632-641), Egipte (annadas 640), lo litorau nòrd-african, la Peninsula Iberica e menacèron mai d'un còp Constantinòble.
La marginalizacion de la Peninsula Aràbia
A partir de 661, lo Califat se transformèt en monarquia que son cap s'installèt en Damasc. Aquò alunchèt la Peninsula Aràbia dei centres politics dau mond musulman e la marginalizèt pauc a pauc. La region demorèt teoricament una partida dau Califat mai l'esfòrç militar necessari per sometre lei tribüs localas venguèt pauc a pauc tròp important. Dins lo corrent dau sègle IX, la peninsula èra tornarmai independenta e, au sud, lei populacions d'Ièmen e d'Oman comencèron de formar lei sieus estats.
En parallèl, dins lo corrent dau sègle X, un eiretier de la tribü dei Quoraichites foguèt nomat protector (cherif) de La Mèca. Fòrça autonòms, lei cherif reconoguèron dins lo corrent dei sègles seguents la senhoriá — sovent nominala — dei dinastias musulmanas dominantas : Fatimidas en 975, Seldjokides en 1070, Aiubides vèrs la mitat dau sègle XII, Mamelocs vèrs 1250, Otomans en 1517.
La conversion dei Sauditas au wahhabisme
Aquò entraïnèt una reaccion de l'Empèri Otoman que demandèt au governador d'Egipte Mehemet Ali, de facto independent, d'intervenir per restablir l'òrdre. Divèrsei guèrras entraïnèron l'ocupacion de Nedjd per leis Egipcians en 1818-1824 e en 1837-1840. Lei Sauditas perdiguèron la màger part de sei conquistas mai gardèron lo contraròtle dei regions centralas. Contunièron d'èsser la buta de l'ostilitat otomana que favorizèron la dinastia dei Chammar installada en Hail. Dins lo corrent deis annadas 1880, aquela politica d'afebliment dei Sauditas aguèt un succès important car Riyad e sa region deguèron reconóisser la senhoriá dei Chammar.
L'expansionisme saudita e la formacion de l'Aràbia Saudita
thumb|right|Declin de l'Empèri Otoman de [[1798 a 1920.]]
En 1902, lo Saudita Abd al Aziz Ibn Saud, exilat en Kuweit, capitèt de conquistar Riyad. Après una guèrra lònga còntra lei Chammar e leis Otomans, ocupèt la totalitat de Nejdj e de Hasa en 1913. Per i renfòrçar son autoritat, i creèt de colonias de bedoïns sedentarizats wahhabistas dichs ikhwan que venguèron la basa de l'expansion dau territòri saudita. Après aquelei succès, assaièt de negociar un acòrdi amb lei Britanics per legitimar mai sa posicion. Pasmens, Londres èra gaire desirosa d'afeblir un Empèri Otoman ja en crisi e refusèt. Au contrari, Britanics e Turcs signèron un tractat definissent lei zònas d'influéncias respectivas dei dos país dins la region. Ibn Saud foguèt donc obligat de trobar un acòrd amb leis Otomans e, fin finala, una solucion provisòria foguèt trobada amb la nomicacion d'Ibn Saud coma governador ereditària de Nedjd en mai de 1914.
La Premiera Guèrra Mondiala (1914-1918) cambièt aquela situacion après la declaracion de guèrra entre lo Reiaume Unit e l'Empèri Otoman en novembre de 1914. Tre 1915, Londres comencèt de discussions amb lei caps arabis de la peninsula per entraïnar una revòuta dins la region. Aquò permetiá ai Britanics de renfòrçar lei defensas dau canau de Suèz e dau Golf Persic. Donèron ansin una ajuda militara a Muhammad al-Idrisi, emir d'Asir, au cherif de La Mèca (que prenguèt la tèsta de la principala revòuta aràbia en junh de 1916 e se proclamèt rèi de Hedjaz) e a Ibn Saud. Aqueleis estats aprofichèron la situacion per venir totalament independent de l'Empèri Otoman.
Lo conflicte renforcèt Hedjaz e Nedjd que s'opausèron rapidament. Lo premier èra sostengut per lei Britanics mai lo segond podiá se fisar au dinamisme deis ikhwan. Tre 1919, de colonias ikhwan foguèron creadas en Hedjaz que perdiguèt pauc a pauc sa supremàcia dins lei regions occidentalas de la peninsula. Leis ikhwan se dirigiguèron pereu amb succès vèrs lo nòrd. I conquistèron la mitat de Kuweit (1920), l'emirat de Chammar (1921) e s'avancèron en direccion d'Iraq e de Transjordània onte foguèron unicament arrestats per l'aviacion britanica (1922). Ibn Saud deguèt alora acceptar de definir de frontieras entre son reiaume e Iraq e Transjordània.
Pasmens, l'eveniment decisiu de l'unificacion de l'Aràbia Saudita se debanèt quand Hussein de Hedjaz refusèt de participar a una conferéncia reünida per lei Britanics per reglar la situacion. D'efèct, en causa d'aqueu refús, perdiguèt lo sostèn anglés. D'aost de 1924 a decembre de 1925, una tiera d'atacas sauditas entraïnèt l'afondrament de Hedjaz que foguèt totalament conquistat per lei Sauditas. En genier de 1926, Ibn Saud foguèt ansin proclamat rèi de Hedjaz e sultan de Nejdj. Puei, lo títol de rèi d'Aràbia Saudita foguèt creat en 1930.
Après aquela victòria, l'expansionisme saudita s'interessèt ai darriereis estats encara independents de la region. Tre 1926, l'emirat d'Asir venguèt un protectorat saudita avans d'èsser annexat en 1930. Aquela annexion entraïnèt una rebellion dirigida per l'emir al-Idrisi. En 1933, obtenguèt l'ajuda d'Iemèn que sei fòrças ataquèron la region. Dins aquò, l'ofensiva foguèt arrestada per lei Sauditas e leis Iemenitas foguèron vencuts en 1934. Lo tractat de Taef donèt Asir e lei vilas de Djizan e de Nadjam a l'Aràbia Saudita.
Dins lei regions orientalas de la peninsula, la situacion foguèt pus malaisada car leis estats litoraus èran protegits per lei Britanics. Pasmens, i aviá ges de frontieras terrèstras, çò que permetèt ais ikhwan de s'avançar pauc a pauc. Agantèron l'oasís de Buraïmi en 1925 que venguèt lo còr d'un conflicte entre Abu Dhabi, Oman e l'Aràbia Saudita. Aquelei tensions e lo besonh de definir d'un biais precís lei limits dau reiaume en causa de l'atribucion dei premierei concessions petrolièras entraïnèron la fin de l'expansionisme saudi. Maucontent, lo movement ikhwan se revoutèt sensa succès entre 1929 e 1930.
Lo reiaume petrolièr
A partir deis annadas 1940, l'industria petrolièra comencèt de venir una activitat importanta. En 1944, foguèt fondada l'Aramco (Arabian America Company) per ne'n assegurar l'esplecha. Lo país venguèt una region estrategica e, en 1951, un acòrd de defensa foguèt signat amb leis Estats Units d'America. Aqueu tractat venguèt la basa de la diplomacia e de la defensa saudita e lei dos país son totjorn d'aliats pròches.
Plaisance (Vinhana)
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa