cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Châtillon-sur-Lison
Istòria
Çò de mès d'ancian membre conegut es Hugues de Châtillon, chevalier. Se fasiá religiós al abbaye de Clunhic al cors de la. A aquela escasença donava a la abbaye tot çò alleu #que possedissiá dins lo castèl de Clairveaux amb lo consentement de la siá femna Poncette e de los sieus fils Vaucher. Aquel darrièr i aviá citat en un acòrdi fach entre lo comte Raymond de Bourgogne e Gaucher II de Salins. Ogier De Châtillon presenciava la fondacion de la abbaye La nòstra-Madama de Billon en 1128. Narduin De Châtillon èra present, cap a 1134, a una donation facha a la abbaye dels tres reis. Los sieus fils Guillaume de Châtillon, chevalier, enriquissiá çò abbaye de Billon per los sieus dons. Un autre Guillaume èra del nombre dels otages que lo comte Jean de Chalon donava en 1224 als ciutadans de Besançon per garantir un tractat. Una charte de 1235 pòrta lo sagèth de Guillaume de Châtillon lo representant a caval, en avent una espasa nusa de la man drecha e la man esquèrra en presentant lo sieu écu cargat d'un leon. En 1254 Pierre de Châtillon repreniá çò fief del comte de Bourgogne. Jean de Châtillon épousait, cap a 1280 Agnès de Chaussin, #aver Gérard de Châtillon. Robert de Châtillon, chevalier, èra guardià del comtat de Bourgogne cap a la fin de la e connétable al començament de la. Pierre de Châtillon, chevalier, senhor de Châtillion-sus-Lison, #aver Jacques de Châtillon nomenat en un acte del prieuré de Lanthenans en 1345 e Guye de Châtillon, femna de Willemin dicha Chassigney, damoiseau, fasiá aumenatge de l'ostal fòrt de Châtillon en 1303 e de las fiefs #que ne levavan a Vautier de Montbéliard, senhor de Vuillafans. Jean de Châtillon, genet, recebiá en 1319 de Simon de vaudrey, chevalier, de las tèrras a carga per lududes dels aver en fief. Thierry De Châtillon, chevalier, declarava en 1341, #que se deviá de recebre las gents d'armas del comte de Bourgogne dins lo sieu castèl de Châtillon.
A lo castèl de Châtillon-sus-Lison passava dins l'ostal de Montagu. Aquela i aviá dintrat a la s|XIII}} en una branca de l'ostal de Vaugrenans. Simon de Vaugrenans, chevalier, preniá en 1280 lo títol de senhor de Châtillon. Èra lo paire de Richard de Vaugrenans, damoiseau, #qu'abandonava lo nom de Vaugrenans per prene aquel de Châtillon.
Cette maison tirait son nom d'un château proche du Lison dans le bailliage de Quingey.
Le plus ancien membre connu est Hugues de Châtillon, chevalier. Il se faisait religieux à l'abbaye de Cluny au cours du. À cette occasion il donnait à l'abbaye tout l'alleu qu'il possédait au château de Clairveaux avec le consentement de sa femme Poncette et de son fils Vaucher. Ce dernier était cité dans un accord fait entre le comte Raymond de Bourgogne et Gaucher II de Salins. Ogier de Châtillon assistait à la fondation de l'abbaye Notre-Dame de Billon en 1128. Narduin de Châtillon était présent, vers 1134, à une donation faite à l'abbaye des trois rois. Son fils Guillaume de Châtillon, chevalier, enrichissait l'abbaye de Billon par ses dons. Un autre Guillaume était du nombre des otages que le comte Jean de Chalon donnait en 1224 aux citoyens de Besançon pour garantir un traité. Une charte de 1235 porte le sceau de Guillaume de Châtillon le représentant à cheval, tenant une épée nue de la main droite et la main gauche présentant son écu chargé d'un lion. En 1254 Pierre de Châtillon reprenait le fief du comte de Bourgogne. Jean de Châtillon épousait, vers 1280 Agnès de Chaussin, ils eurent Gérard de Châtillon. Robert de Châtillon, chevalier, était gardien du comté de Bourgogne vers la fin du et connétable au début du. Pierre de Châtillon, chevalier, seigneur de Châtillion-sur-Lison, eut Jacques de Châtillon nommé dans un acte du prieuré de Lanthenans en 1345 et Guye de Châtillon, femme de Willemin dit Chassigney, damoiseau, faisait hommage de la maison forte de Châtillon en 1303 et des fiefs qui en relevaient à Vautier de Montbéliard, seigneur de Vuillafans. Jean de Châtillon, écuyer, recevait en 1319 de Simon de vaudrey, chevalier, des terres à charge pour lui de les tenir en fief. Thierry de Châtillon, chevalier, déclarait en 1341, qu'il se devait de recevoir les gens d'armes du comte de Bourgogne dans son château de Châtillon.
Au le château de Châtillon-sur-Lison passait dans la maison de Montagu. Celle-ci était entrée au dans une branche de la maison de Vaugrenans. Simon de Vaugrenans, chevalier, prenait en 1280 le titre de seigneur de Châtillon. Il était le père de Richard de Vaugrenans, damoiseau, qui quittait le nom de Vaugrenans pour prendre celui de Châtillon.
Maulette
Maulette es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Fagocitòsi
thumb|right|Esquèma generau de la fagocitòsi.
La fagocitòsi es en biologia lo procès cellular de destruccion deis antigèns per certanei categorias de leucocits dichs fagocits. Foguèt descubèrt en 1882 per Ilia Ilich Mechnikov (1845-1916) e Paul Ehrlich (1854-1915).
Quand tròban un patogèn, lei fagocits pòdon l'absorbir dins una vesicula intracellulara. I es generalament tuat e digerit gràcias a d'enzims digestius ò gràcias a de mecanismes basats sus una reaccion d'oxidacion rapida. Enfin, après la fagocitòsi, pòu se debanar la presentacion deis antigèns a la superficia dau fagocit (cellulas presentatritz d'antigèns) per activar d'autrei cellulas immunitàrias ò la liberacion de substàncias oxidantas capablas d'atacar certanei còrs estrangiers ò capablas d'influenciar la reaccion d'inflamacion.
Anticòrs
thumb|right|Esquèma generau de la fagocitòsi d'un bactèri tocat per d'anticòrs.
Leis anticòrs son de moleculas dau sistèma immunitari especific umorau secretadas per lei linfocit B e sei derivats que son lei plasmocits e lei linfocits B de memòria. Pòdon se fixar a un antigèn per lo neutralizar ò facilitar sa fagocitòsi per lei fagocits.
Cabanes (Castelló)
vinheta|Playa de Torrelasal (Cabanes, Castellón, España). vinheta|Ermita. vinheta|Torrelasal (Cabanes).
vinheta|Torrelasal (Cabanes). Cabanes es un municipi de la província valenciana de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian. vinheta|Municipi de Cabanes, carrer Delegat Valera.
Conflicte araboisraelian
Lo conflicte araboisraelian es un conflicte entre l'estat d'Israèl e leis estats arabis vesins. Foguèt entraïnat per l'aparicion dau sionisme en Euròpa durant la segonda mitat dau sègle XIX e lo començament d'una emigracion jusieva importanta en Palestina. La situacion s'agravèt a partir de la Segonda Guèrra Mondiala e la proclamacion de la formacion d'Israèl en 1948. De 1948 a 1973, quatre guèrras se debanèron entre l'estat novèu e de coalicions d'estats arabis. S'acabèron per de succès israelians que li permetèron d'ocupar divèrsei territòris abitats per de populacions aràbias. Aquò durbiguèt un periòde novèu dau conflicte mai centrat sus la guèrra entre Palestinians e Israelians qu'es totjorn en cors a l'ora d'ara.
La naissença dau sionisme
thumb|right|[[Theodor Herzl (1860-1904).]]
Lo sionisme nasquèt a la fin dau sègle XIX en reaccion còntra l'antisemitisme europèu. Dins lo corrent dei movements nacionalistas, aqueu movement va lèu obtenir una influéncia certana e s'estructurar ambé la creacion d'organismes destinats au retorn dei jusieus vèrs la Terra Santa.
D'efèct, vèrs la mitat dau sègle XIX, lo nombre de jusieus en Palestina es aperaquí egau a 12,000. Serán 85,000 en 1914 après una premiera tièra d'installacions. Lei populacions de la Diaspòra vivon alora principalament en Euròpa Orientala (9 milions), en America (2,5 milions), en Euròpa Occidentala (1,2 milion) e en Òrient Pròche (700,000). Lo sòrt dei comunautats jusievas èra variable segon lei regions. Èran generalament integradas en Euròpa Occidentala e en America, maugrat d'episòdis brutaus d'antisemitisme coma l'afaire Dreyfus en França. En revenge, la situacion èra fòrça diferenta en Euròpa Orientala, magerament dins l'Empèri Rus. Per exemple, lei jusieus devián viure dins de zonas de residéncia obligatòria o l'accès ais estudis superiors l'èra limitat. Puei, après l'assassinat dau tsar d'Alexandre I, la situacion pejorèt ambé la multiplicacion dei persecucions grèvas coma lei pogròms.
Ansin, l'emigracion venguèt donc una question de subrevida per una partida dei jusieus europèus. Lo movement es impulsat a partir deis annadas 1880 per d'intellectuaus coma lo Rus Leo Pinsker dins son obratge "Auto-emancipacion" (1882) e subretot Theodor Herzl dins "Der Judenstaat" (1896). Aqueu darrier desvolopèt tres idèas que son : Lèu, d'estructuras foguèron creadas per favorizar l'emigracion de jusieus vèrs la Tèrra Santa e lo movement obtenguèt una dimension politica en 1897 ambé la tenguda dau premier congrès sionista a Basilèa. Seis objectius èran la fondacion de vilatges jusieus e la crompa de terrens per preparar l'arribada de migrants novèus.
Lei consequéncias de la Premiera Guèrra Mondiala
La Premiera Guèrra Mondiala e lo desmembrament de l'Empèri Otoman van favorizar lo movement de retorn dei jusieus encoratjat per lo sionisme. Aquò va entraïnar la formacion d'un quasi-estat jusieu en Palestina. En consequéncia, a partir deis annadas 1920, se formèt una opposicion arabia a l'arribada d'autrei migrants enterin que lo Reiaume Unit, poissança mandatària de Palestina, foguèt pas capable de resòuvre la situacion.
Lo desmembrament de l'Empèri Otoman acomencèt en 1805 après l'independéncia d'Egipte. S'accelerèt a partir de la fin dau sgle XIX per s'acabar ambé la desfacha de l'Empèri durant la Premiera Guèrra Mondiala. Pasmens, en 1916, durant lo debanament dau conflicte, França e Reiaume Unit s'acordèron sus un plan de partiment de l'Empèri Otoman (acòrds Sykes-Picot) : França obtenguèt lo contraròtle de Siria e de Liban, lo Reiaume Unit aguèt Palestina e Mesopotàmia e lo cherif de la Mèca lo rèsta de la Peninsula aràbia. Dins aquela situacion, lo ministre deis Afaires Estrangiers britanic, Arthur Balfour, declarèt l'intencion de son govèrn de crear en Palestina un « Fogau Nacionau Jusieu ». Aquela declaracion, que son objectiu èra alora d'obtenir lo sostèn dei comunautats jusievas de Palestina e d'America durant lei combats, venguèt oficiala en 1920 durant la conferéncia de San Remo onte lo Reiaume Unit recebèt lo mandat sus lei territòris de Palestina. Va venir la basa de l'immigracion jusieva entre lei doas guèrras mondialas e entraïnar la creacion dei fondacions de l'estat d'Israèl.
D'efèct, gràcias a la politica britanica en favor dei Jusieus, l'immigracion aumentèt fòrtament après la Premiera Guèrra Mondiala. De mai, la comunautat jusieva de Palestina s'organizèt per favorizar aquela evolucion. En fòra d'agéncias d'ajuda per l'arriba de migrants novèus, se formèron tre lo començament deis annadas 1920, leis estructuras d'un estat parallèl au poder britanic. La comunautat jusieva de Palestina elegiguèt un Conseu Nacionau e formèt una milícia armada (la Haganah) per se protegir. Au nivèu economic, capitèt d'organizar un ret eficaç entre leis implantacions jusievas e la crompa de terrens suplementaris. Ansin, gràcias a aqueleis iniciativas, lo nombre de Jusieus en Palestina poguèt passar de 85,000 en 1914 a 425,000, per un milion d'Arabis, en 1939.
Aquela evolucion demografica finiguèt per inquietar lei populacions aràbias. Sei problèmas son dobles. Lo premier es politic car leis Arabis an ges de plaça dins lo projèct sionista. Lo segond es d'origina sociala car leis agéncias jusievas crompan d'un biais legau de terrens ai grands proprietaris arabis, que son generalament absents de sei domenis, puei cochan lei mainatgiers arabis que son obligats de partir grossir lei populacions pauras dei vilas.
La Segonda Guèrra Mondiala e la proclamacion d'Israèl
Lo periòde de la Segonda Guèrra Mondiala marquèt una pausa limitada dins la region. Après lo conflicte, la question de l'immigracion jusieva venguèt internacionala e lo Reiaume Unit abandonèt la region. La fin dau mandat britanic foguèt l'ocasion per l'ONU d'adoptar un plan de partiment entre jusieus e arabis. Pasmens, aqueu plan foguèt refusat per lei doas comunautats e lei combats acomencèron tornarmai tre la fin de l'annada 1947. Enterin, lei Britanics se retirèron e l'endeman de la fin dau mandat, l'Agéncia Jusieva proclamèt la creacion de l'Estat d'Israèl.
Ansin, la politica novèla a prepaus de l'immigracion jusieva permetèt de calmar una partida dau maucontentament arabi. De mai, la màger part dei caps arabis èran estats tuats durant la revòuta de 1935-1939 e lo mufti de Jerusalèm foguèt descreditat per son sostèn ai Nazis durant la Segonda Guèrra Mondiala. De son caire, la comunautat jusieva ajudèt lei Britanics dins lo debanament de la guèrra per l'engatjament de volontaris dins lei combats còntra l'Axe.
Après la guèrra, lei doas poissanças mandatàrias, França e Reiaume Unit, deguèron abandonar la region. Per assaiar de conservar una partida de lor influéncia, lei Britanics permetèron la fondacion de la Liga Aràbia lo 22 de març de 1945. En revenge, lor bilanç en Palestina es diferent. Tre la fin de l'annada 1945, leis organizacions sionistas, magerament la haganah e l'Irgon, acomencèron tornarmai de luchar còntra lei Britanics amb una campanha d'atemptats e de sabotatges. Lo 22 de julhet de 1946, l'explosion de l'Ostalariá King David faguèt 110 mòrts e toquèt lo comandament militar anglés de Palestina. D'autra part, en causa de la descubèrta deis atrocitats perpetradas per lei Nazis còntra lei jusieus, la question palestiana es venguda internacionala.
En 1947, un plan de partiment de Palestina foguèt donc adoptat per lei Nacions Unidas. Lei jusieus obtenguèron 55% dau territòri e leis Arabis 45%. Lo refús arabi es immediat e lei dos camps se preparèron a la guèrra sensa esperar la partença dei Britanics prevista per lo 15 de mai de 1948. Per exemple, durant lei mes d'abriu e de mai, lei combatents jusieus capitèron de s'emparar dei pòrts d'Aifa e de Jaffa. Puei, lo 14 de mai de 1948, David Ben-Gurion, president de l'executiu de l'Agéncia Jusieva, anoncièt la naissença oficiala de l'Estat d'Israèl. L'endeman, la Liga Aràbia decidiguèt de la guèrra còntra Israèl.
La premiera guèrra araboisraeliana
La premiera guèrra araboisraeliana acomencèt tre la proclamacion lo 15 de mai de 1948. Va s'acabar per una victòria israeliana en 1949 que sei consequéncias son l'annexion de 78% de Palestina per lei tropas jusievas e l'expulsion de centenaus de miliers d'Arabis palestinians.
D'efèct, l'endeman de l'anóncia de la creacion d'Israèl, lei país arabis vesins de l'estat novèu l'ataquèron. Tenguèron l'iniciativa durant lei premierei setmanas capitant l'enceuclament de Jerusalèm quand l'ONU impausèt un alta-au-fuòc lo 11 de junh. Israèl aprofichèt la situacion per renforçar sei tropas e obtenir d'armaments europèus modèrnes. Ansin, après la fin de la trèva, l'equilibri dei fòrças foguèt cambiat en favor d'Israèl que poguèt mandar d'ofensivas còntra d'armadas aràbias mau organizadas e armadas.
Leis Arabis se deguèron donc replegar en fàcia deis Israelians puei acceptar d'acòrds d'alta-au-fuòc que foguèron signats entre febrier e julhet de 1949. Enterin, aprofichant sei succès militars, lei tropas israelianas expulsèron la màger part deis abitants palestinians vivent dins lei territòris conquists. Aquò permetèt a Israèl d'ocupar 78% de la Palestina mandatària. Lo rèsta es ocupat per lei país arabis, magerament Egipte e Transjordania. Lei frontieras israelianas novèlas foguèron reconegudas per l'ONU e venguèron sei limits oficiaus fins a 1967.
L'Egipte de Nassèr
Après la guèrra de 1948-1949, l'existéncia d'Israèl demorèt refusada per sei vesins e venguèt lo ferment dau nacionalisme arabi. De mai, lo conflicte comencèt pauc a pauc de s'inscriure dins lo quadre de la Guèrra Freja. Aquò permetèt l'emergéncia d'un poder poderós en Egipte que va venir lo centre de la lucha aràbia còntra Israèl enterin que l'influéncia dei poissanças colonialas ancianas, França e Reiaume Unit, es eliminada de la region.
La Guèrra Freja s'interessèt a l'Òrient Pròche a partir de 1955 après la publicacion de la doctrina sovietica de la coexisténcia pacifica. Lei territòris non europèus i son concernits. Leis Estats Units decidiguèron de formar de sistèmas d'alianças ambé leis estats de la region. Pasmens, la signatura dau tractat de Bagdad causèt l'inquietud de Siria e d'Egipte davant l'ajuda estatsunidenca obtenguda per Iraq e per la preséncia dau Reiaume Unit dins lo sistèma. Aquelei país se virèron donc vèrs l'Union Sovietica.
De mai, la màger part dei govèrns arabis foguèron reversats durant leis annadas 1950 per de grops nacionalistas. Lo cas principau es aqueu d'Egipte onte leis « Oficiers Libres » prenguèron lo poder en 1952. En 1954, Nassèr capitèt de prendre la direccion dau govèrn. En 1956, decidiguèt la nacionalizacion dau canau de Suèz. França e lo Reiaume Unit s'oposèron a Nasser e signèron una aliança amb Israèl per assaiar de far cabussar Nasser. Lo 29 d'octòbre, Israèl ataquèt Egipte e ocupèt rapidament lo Sinaï. Lo 31 d'octòbre, lei tropas anglesas e francesas desbarquèron en Egipte per « protegir » lo canau de Suèz còntra lei combats. Pasmens, l'URSS e leis Estats Units obliguèron lei dos país europèus d'arrestar lor ofensiva. Aquela revirada marquèt la fin de l'influéncia britanica e francesa dins la region e faguèt de Nasser l'eròi dau nacionalisme arabi.
La Guèrra dei Sièis Jorns
Après la crisi de Suèz, lei país arabis contunièron de refusar l'existéncia d'Israèl e, sota la direccion de Nasser, preparèron una guèrra novèla. Aquela guèrra aguèt luòc en junh de 1967 e foguèt marcada per una desfacha complèta deis armadas aràbias que foguèron aisament esquichadas per leis Israelians. De mai, sei victòrias permetèron ais Israelians d'ocupar lo Sinaï, la plana de Golan e lo rèsta de Palestina mandataria.
Lo conflicte de 1967, sonat Guèrra dei Sièis Jorns, foguèt preparat dins leis annadas 1960 per lo govèrn de Nasser. Obtenguèt en 1966 la formacion d'una aliança militara d'estats arabis tenent un comandament unificat. De lor caire, lei Palestinians creèron d'organizacions militaras utilizant la gueriila còntra Israèl. En 1967, leis estats arabis capitèron de formar una coalicion còntra Israèl gropant Siria, Egipte e Jordania ambé lo sostèn d'Irak, d'Arabia Saudita, de Marròc, d'Argeria, de Sodan, de Libia e de Tunisia. La preparacion dau conflicte acomencèt lo 18 de mai 1967 ambé la demanda de Nasser de retirament dei Cascos blaus desplegats dins lo Sinaï après la crisi de 1956. Puei, lo 22 de mai, Egipte barrèt l'accès au gòf d'Eilat per lei naviris navigant vèrs Israèl.
Fàcia ais iniciativas aràbias, Israèl decidiguèt de prendre l'iniciativa de la guèrra lo 5 de junh de 1967. L'aviacion egiptiana es destrucha tre lo començament deis operacions militaras permetent ais Israelians d'obtenir la contraròtle dau cèu. Lo 7, Transjordania aceptèt un alta-au-fuòc après la presa de Jerusalèm e dei territòris arabis fins au fluvi Jordan. Lo 8, es lo torn d'Egipte d'aceptar un alta-au-fuòc après l'invasion dau Sinaï e la pèrda de la màger part de sei fòrças terrèstras. Enfin, lo 10, lei Sovietics e leis Estatsunidencs impausèron la fin dei combats entre Siria e Israèl.
Lo bilanç de la guèrra es una victòria totala d'Israèl : leis armadas aràbias an perdut 30,000 òmes, 700 carris de combat e 440 avions còntra solament 780 tuats. La superficia de l'estat ebrieu es estat multiplicada per cinc après la conquista de Sinaï, de Jerusalèm, de la plana de Golan e de Cisjordania. En revenge, deguèt d'ara endavant administrar una populacion aràbia novèla d'aperaquí un milion d'abitants vivent dins aquelei territòris.
La Guèrra de Kippur e leis acòrds de Camp David
thumb|right|Begin e Sadate a Camp David en [[1978 ambé lo president estatsunidenc Carter.]]
Après sei reviradas de 1967, lei país arabis obtenguèron una ajuda pus importanta dei Sovietics e capitèron de renforçar tornarmai sei tropas per luchar còntra Israèl. Aqueu darrier foguèt sosprés per l'entraïnament de la Guèrra de Kippur en octòbre de 1973. Marcant un melhorament sognificatiu dei progrès militars arabis, lo conflicte permetèt lo començament de negociacions seriosas entre Israèl e Egipte. Van desbocarsus leis acòrds de patz de Camp David en 1979 e lo renforçament deis organizacions de resisténcia palestiniana.
Ansin, après la desfacha de 1967, Anouar el-Sadate, lo successor de Nassèr, capitèt d'obtenir un sostèn pus important dei Sovietics, especialament lo mandadís d'armas modèrnas (missils anticarris, sòu-èr... etc.). L'objectiu d'Egipte èra de realizar una guèrra rapida per modificar l'equilibri dei fòrças e acomençar de negociacions vertadieras. Un plan comun foguèt realizat ambé Siria per atacar Israèl que negligiguèt lei senhaus de preparacion militara dei país arabis. Foguèt donc sosprés per la guèrra que comencèt lo 6 d'octòbre de 1973. Leis Egiptians capitèron de traversar lo canau de Suèz enterin que lei Sirians progressavan dins la plana de Golan. Après una tièra de reviradas, lei fòrças israelianas capitèron de replegar lei Sirians entraïnant l'intervencion d'autrei país arabis (Iraq, Jordania...) que capitèron d'arrestar l'ofensiva israeliana. Puei, dins lo Sinaï, Israèl capitèt d'enceuclar una armada egiptiana entre lei 16 e 17 d'octòbre. Fin finala, un alta-au-fuòc foguèt impausat lo 22 d'octòbre per l'ONU enterin que la situacion militara èra confusa : una armada egiptiana èra enceuclada mai una còntra-ofensiva deis armadas aràbias massiva èra lèsta sus lo frònt sirian.
La Guèrra de Kippur foguèt donc caracterizada per un melhorament significatiu dei capacitats militaras deis armadas aràbias que foguèron capablas de menaçar Israèl. En 1977, Sadate prenguèt donc l'iniciativa d'acomençar de negociacions ambé l'estat ebrieu dins lo corrent d'un viatge en Israèl. Davant lo Parlament israelian, presentèt seis objectius qu'èran d'obtenir un reglament globau, magerament l'evacuacion dei territòris ocupats e la reconoissença dei drechs dei Palestians. Aqueu discors aguèt un efiech considerable mai leis autrei país arabis sostenguèron pas l'iniciativa egipciana. Au contrari, lo govèrn decretèt un dòu nacionau. Ansin, dins aquelei condicions, Egipte e Israèl negocièron una patz separada que foguèt conclusa lo 26 de setembre de 1978 (acòrds de Camp David) e oficializada en 1979.
Lei consequéncias de la patz entre Egipte e Israèl foguèron majoras per l'estrategia dei país arabis. D'efèct, sensa Egipte, una coalicion còntra Israèl es venguda impossibla. L'influéncia deis organizacions palestinianas va donc venir preponderanta dins la perseguida dau conflicte. Ja fòrtament implicadas après la realizacion d'uneis operacions terroristas resclantissentas còntra Israèl, aqueleis organizacions son mai o mens gropadas au sen de l'Organizacion de Liberacion de Palestina (OLP). En 1974, son cap Yasser Arafat es recebut a l'ONU e son organizacion obtenguèt l'estatut d'observator. De mai, l'OLP foguèt tanben reconeguda coma lo solet representant dau pòple palestian per la Liga Aràbia. Après la patz amb Egipte, la menaça principala per Israèl va donc venir dei camps palestians installats pròches de sei frontieras.
La Guèrra de Liban
thumb|right|Chaples dei camps palestinians de Sabra e Chatila.
Après la signatura de la patz entre Egipte e Israèl, lo conflicte se desplacèt au Liban onte Israèl mandèt una ofensiva per i destruire lei basas de l'OLP, organizacion palestiniana pus importanta. Acomençada en 1982, la guèrra s'acabèt per una revirada politica per Israèl que son imatge es durablament tocat e degradat.
D'efèct, en causa de l'impossibilitat de formar una coalicion de país arabis per luchar còntra l'armada israeliana, la màger part de la perseguida de la resisténcia aràbia còntra Israèl venguèt lo fach d'organizacions palestianas. Aquelei darrierei èran generalament installadas dins lei camps de refugiats. A partir de la fin deis annadas 1970 e l'expulsion saunosa de Jordania (« Setembre Negre »), lor concentracion principala èra situada au Liban.
Pasmens, aqueu país èra devesit entre diferentei comunautats crestianas e musulmanas e de tensions importantas i existissián. En 1969, après una guèrra civila còrta, leis organizacions palestinianas obtenguèron lo drech d'administrar lei camps de refugiats qu'èran d'ara endavant situat en fòra de la sobeiranetat libanesa. Aquò permetèt ai Palestinians de formar de basas per mandar d'atacas còntra lo nòrd d'Israèl que ripostava ambé de bombardaments aerians. Aquelei combats van entraïnar una aumentacion dei divisions de Liban, especialament dau caire d'una partida dei populacions crestianas. Una guèrra civila comencèt en 1975 entre diferentei faccions e Siria aprofichèt la situacion per intervenir directàment dins leis afaires libanés en 1976. Lo país foguèt devesit entre lo sud, ocupat per leis organizacions palestinianas, lo nòrd, ocupat per lei grops crestians e l'èst ocupat per lei tropas sirianas.
En fòra de la guèrra civila, l'OLP contunièt tanben d'agarrir Israèl dempuei lo sud de Liban. Ansin, en 1978, Israèl faguèt la conquista d'una faissa de dètz quilomètres dins lo sud libanés per protegir sa frontiera. L'ofensiva entraïnèt la partença de miliers de refugiats mai l'OLP poguèt perseguir seis operacions. En 1982, leis Israelians decidiguèron de mandar una tièra novèla d'ofensivas per destruire l'OLP. Après de succès iniciaus, l'armada israeliana enceuclèt Beirot e comencèt lo sètge de la vila lo 15 de junh onte lei combatents palestinianas capitèron de resistir. Enterin, lo nivèu d'intensitat deis atacas israelianas e lo chaple (aperaquí un milier de mòrts), realizat per d'aliats crestians d'Israèl aprofichant, au mens, sa passivitat, dins lei camps palestinians de Sabra e Chatila, van fòrtament tocar l'imatge dau país dins l'opinion mondiala. Lo 12 d'aost, la comunautat internacionala permetèt donc l'evacuacion dei fòrças palestinianas de Liban.
L'Organizacion de Liberacion de Palestina acomencèt de vagar entre divèrsei país arabis fins a l'installacion de Yasser Arafat a Tunis. De son caire, l'estat ebrieu contunièt d'ocupar la mitat sud de Liban fins a 1985 quand se retirèt sus la faissa conquista en 1978. Va lèu acomençar de faciar de dificultats dins lei territòris palestinians ocupats.
La Premiera Intifada e l'autonomia dei territòris palestinians
Durant leis annadas 1980, Israèl assaièt d'assegurar sa preséncia dins lei territòris acomençada dempuei la fin dei Sièis Jorns per lo biais de la colonizacion. Dins aquò, a partir de 1987, deguèt faciar la revòuta de la Premiera Intifida que va prefondament portar tòrt a son imatge e escagassar una partida de son armada. Ansin, de negociacions se durbèron entre Israèl e l'OLP que permetèron la signatura deis acòrds d'Òslo en 1993.
Castellfort
vinheta|Castellfort vinheta|Gastronomía de Castellfort, els "pastissets"
Conflicte araboisraelian
La Premiera Intifada e l'autonomia dei territòris palestinians
En 1980, lo Parlament d'Israèl decidiguèt d'annexar Jerusalèm e de ne'n faire la capitala de l'estat ebrieu. L'annada seguenta, prononcièt tanben l'annexion de la plana de Golan ocupada en 1967. Enfin, dins lei territòris palestinians, lo govèrn israelian encoratgèt l'installacion de colons novèus. Ansin, en 1993, la populacion jusieva venguèt majoritària a Jerusalèm. En revenge, l'imbricacion creissenta e lei dificultats de l'ocupacion per lei Palestinians aumentèron fòrtament lei tensions.
Castellfort
vinheta|Ermitori de Sant Pere (Castellfort) Castellfort es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
vinheta|Ermita de Sant Pere (Castellfort)
Conflicte araboisraelian
La Premiera Intifada e l'autonomia dei territòris palestinians
La revòuta acomencèt lo 7 de decembre de 1987. A respèct dei trebols precedents, lo movement s'estendèt rapidament au rèsta de Cisjordania e durèt fins a 1993. Sei consequéncias son desastrosas per Israèl que sei soudats son vists per lo monde entier en trin de tirar sus d'enfants armats de pèiras. De mai, la repression faguèt de centenaus de mòrts e un nombre important de soudats deguèt èsser mandats dins lei territòris. Après lo periòde libanés de 1982-1985, aquò contunièt d'escagassar l'armada israeliana e toquèt lo morau de la societat dau país pauc a pauc convencut de condurre una « guèrra marrida ». La situacion dei Palestinians èra tanben malaisada. L'OLP, afeblida après lei combats de la Guèrra de Liban, sostenguèt la revòuta per conservar son influéncia mai èra pas responsabla de son entraïnament. De mai, lei dificultats de l'URSS la privèron d'un aliat important au nivèu internacionau. Enfin, l'emergéncia de movements islamistas, especialament lo Hamas, representava una menaça novèla per l'organizacion.
Au començament deis annadas 1990, lei dos camps comencèron donc de negociar. La premiera etapa aguèt luòc a la fin de 1991 durant la conferéncia de Madrid. Desboquèron sus la signatura deis acòrds d'Òslo en 1993. Foguèron completats per lo tractat dau Caire (mai de 1994) e leis acòrds de Taha (setembre de 1995). Entraïnèron la division dei territòris en divèrsei sectors : Maugrat l'assassinat per un estudiant d'extrèma drecha dau premier ministre israelian, Yitshaq Rabbín, lo debanament deis acòrds contunièron en 1996. Yassar Arafat ne'n venguèt lo president après leis eleccions palestinianas de 1996. Dins aquò, la victòria de la drecha israeliana ais eleccions legislativas de 1996 va complicar lei discussions de patz.
La revirada deis acòrds d'Òslo
Après leis acòrds de 1993-1995, leis annadas 1996 e 1997 marquèron un periòde malaisat per lei discussions de patz. Lei dos camps foguèron desbordats per la possada dei partits religiós jusieus e musulmans opausats ai negociacions d'Òslo. Aquò entraïnèt una multiplicacion dei provocacions e la revirada dei negociacions en 2001.
D'efèct, après la victòria de la drecha ais eleccions legislativas de 1996, lo govèrn novèu d'Israèl multipliquèt lei gèsts non acceptables per lei Palestinians coma la represa de la colonizacion dins lei territòris ocupats e dins la partida èst de Jerusalèm. De son caire, una partida dei Palestinians sostenguèt lei movements islamistas qu'acomencèron una campanha d'atemptats e de trebols importants aguèron luòc a l'entorn d'Ebron.
Lo retorn dau Partit Trabalhista au poder de 1999 a 2001 permetèt finalament la dubèrtura de discussions de patz entre Palestinians e Israelians. Dins aquò, ges d'acòrds foguèron trobats maugrat doas conferéncias a Camp David en 2000 puei a Taba en 2001. Lei negociacions mau capitèron sus lei questions de sobeiranetat sus Jerusalèm, la question dau retorn dei familhas de Palestinians expulsats en 1948 e sus de questions militaras (preséncia de basas israelianas en Cisjordania, militarizacion o non de l'estat palestinian...). Enfin, lo 28 de setembre de 2000, la visita d'Ariel Sharon, percebuda coma una provocacion per lei Palestinians, sus l'Esplanada dei Mosquetas entraïnèt lo començament de la Segonda Intifada e la fin dei negociacions començadas après leis acòrds d'Òslo.
La represa dau conflicte
thumb|right|Paret de separacion a l'entorn de Jerusalèm-Èst.
De son caire, Israèl es dirigit dempuei 2001 per de govèrns formats principalament per lei partits de drecha o d'extrèma drecha. Ansin, sostengut per lei colons, a contuniat seis iniciativas per colonizar lei territòris ocupats, magerament a Jerusalèm e sa region e dins la partida èst de Cisjordania. De mai, l'estat ebrieu a començat la bastida d'un ensems de parets en Israèl e Palestina. Pasmens, aqueu paret, que son objectiu oficiau es la proteccion d'Israèl, es tanben acusat de preparar l'annexion d'una partida dei territòris ocupats car son trajècte es pas situat sus la linha de 1967. Enfin, la contuniacion de la colonizacion empacha la represa dei negociacions de patz car lei Palestinians regardan son aplant coma un preliminar non negociable.
Càlig
vinheta|Torre de Càlig vinheta|Santísima Trinidad, Cálig Càlig es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
vinheta|Pórtic de la façana principal de l'esglèsia parroquial de Cálig
Linfocit T
Lei linfocits T ò cellulas T son un ensems de cellulas blancas que fan partida dau sistèma immunitari especific cellular. Son caracterizats pel marcaire cellular CD3. Divèrsei tipes diferents de linfocits T cargats de prètzfachs diferents existisson.
Après activacion, lei linfocits T ninòis se diferéncian entre unei tipes diferents que son lei linfocits T citoxics (ò T tuaires), T auxiliars, T regulators e NKT. Lei doas premierei classas forman la màger part dei linfocits T. Lei linfocits citoxics son caracterizats per un marcaire CD4 e son cargats de l'eliminacion dirècta dei cellulas infectadas ò tumoralas gràcias a de secrecions de moleculas que pòdon passar la membrana cellulara per entraïnar l'apoptòsi ò la necròsi. Lei linfocits auxiliars son caracterizats per un marcaire CD8 e permeton la secrecion de substàncias permetent d'entraïnar lo mecanisme d'inflamacion e l'activacion dei linfocits B. Lei linfocits T regulators son rars e permeton de limitar l'expansion deis autrei tipes de linfocits T. Enfin, lei linfocits NKT son un tipe fòrça rar qu'es encara mau conegut que tèn de marcaires de linfocits T e NK.
Ricau
Ricau (Ricaud en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [rri'kaw] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : de Ricaldo, en latin, en 1300, Guillelmus Arnaldi de Ricaut en 1300, Larricau en 1313, De Ricali, en latin, en 1342, Arriquau, Ariquau, Riquau en 1429, Ricau en 1614 e 1737, Ricau (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Ricau que vien deth nom germanic d'òmi Ric-wald Segon Negre, Ricau que vien deth nom germanic d'òmi Ricaldus (per Ricaud (Aude). Segon R. Aymard, que s'ageish d'un arriu caud, ensorelhat.
Segon Miquèu Grosclaude, era consonanta finala parasita dera fòrma francesa qu'explica ua partida deras explicacions.
Era prumèra partida deth nom qu'ei arrèc/arric, « barranco », o (ar)riu, redusit sovent a (ar)ri en composicion (com dens eth patronime Rimajou). Era diferéncia de sens qu'ei minima.
Per era segonda partida, que i a ua prumèra solucion, eth sufixe qualitatiu -au, deth latin -alem : (ar)ric + -au > *rigau e non pas ricau; (ar)riu + -au > *rivau e non pas ricau. Eth sufixe -alem > -au qu'ei donc exclús. Era segonda solucion qu'ei eth adjectiu cau, « vueit, cavornut » : (ar)ric + cau > ricau, (ar)riu + cau > ricau (cf. Ricau, comuna de Senlana, atestat en 1096 Rivus Cavus, Carta de La Reula). Conclusion : arriu o arric e gascon cau''.
Castellnovo
Castellnovo es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Apoptòsi
L'apoptòsi ò mòrt cellulara programada es un procès de d'autodestruccion dei cellulas en respònsa a un sinhau. Permet de mantenir l'equilibri entre lei cellulas formadas e destruchas dins leis organismes multicellulars e es geneticament programada. Au contrari de la necròsi, entraïna pas d'inflamacion dei teissuts. Lei sinhaus principaus d'entraïnament de l'apoptòsi son la pèrda dei factors de creissença que confirman l'utilitat de la cellula per l'organisme, de secrecions indicant de degalhs perilhós a l'ADN de la cellula, de secrecions liats au sistèma immunitari demandant la destruccion d'una cellula contaminada, la pèrda de contacta ambé lei cellulas vesinas ò la desgracion dei telomèrs dei cromosòmas.
Geoffroy d'Ablis
Geoffroy d'Ablis, nascut a Ablis, mòrt entre 1316 e 1319 à Lion, religiós dominican, inquisitor a Carcassona, adversari dels catars.
Tartar (mitologia)
Dins la mitologia grèga, Tartar (en grèc ancian ) es lo nom d’una de las divinitats grègas primordialas. S'agís d’un luòc amb una pòrta de fèrre e lindal de bronze, ont s'expia sas pècas, ont totas las formas de tortura fisica o psicologic son representadas. A l’interior, conten los criminals mai grands.
Mite
Region arida, fosca, sens vida e monotòna amb a vegada d'estanhs de glaç, de lacs de sofre o de pega bolhissenta. Lo luòc es bordejat per de flumes d'aigas fagassas, de paluns pudents, que forman un barri per que pas una alma escape a sa pena. La distància del Tartar fins a la superfícia es egala a aquesta que separa los cèls de la superfícia. Mai sosten los fondaments de las tèrras e de las mars. Dins aquesta vasta region s'auçava tanben lo palais d’Ades, dotat de fòrça pòrtas e poblat d’autars innombrables.
Segon los mites fondators seriá sortit del Caòs primièr après Gaïa (la Tèrra) e abans Nix (La nuèch).
Amor e descendéncia
Tartar auriá pas agut vertadièrament de companha segon los mites fondators. Auriá pasmens agut un mainat (Tifon) e una mainada (Equidna) amb Gaïa (la Tèrra). Pasmens la naissença de Tifon es sovent atribuida e Èra qu'auriá engendrat sola per se venjar de Zèus d'aver engendrat sol Atena.
Per Omèr
Dins l’Iliada, Omèr conéis lo Tartar, que menciona al subjècte dels Titans coma lo luòc mai prigond dels Infèrns, ont unes criminals mitics celèbres recebon lor punicion (las Danaïdas, Ixion, Sisif, Tantal, etc.) Es tanben la prison dels dieus descasuts coma los Titans e de Gigants, e totes lis ancians dieus que s'èran opausats al Olimpians. A l'èissida de la Titanomaqui, Zèus emprisonèt los Titans dins lo Tartar per los castigar. A l’epòca arcaïca, existissiá pas dins la religion grèga de nocion de jutjament darrièr. Cadun vagava après sa mòrt duns los Infèrns, quines que sián los crimes o lo meritis. Lo Tartar (coma luòc de castig) e son opausat, los camps Elisis, apareguèron mai tard.
Divinitat primièra
Campe n'es la gardiana, personifica lo Tartar, lo luòc ont lo bas del mond sosterren : la distància del Tartar fins a tèrra èra egala a aquesta que separa los cèls de la tèrra segon los Ancians. Mai lo Tartar sosten los fondaments de las tèrras e de las mars.
Luòc de castig
Lo Tartar passa per una prison situada dins los Infèrns, protegit per un triple barri d’aram a l'entorn de que raja lo Flegeton e embarrat per una pòrta en fèrre fabregat per Poseidon. Aquestes qu'an pecat pendent lor vida (per exemple contra los dieus) son condemnats a i subir de castigs eternals. Dins son Economica, Xenofon representa Tantal dins los Infèrns coma qualqu'un de contunh tormentat per la paur de morir un còp de mai, e Platon fa remarcar dins son dialòg titulat Gorgias que se trapan pas que de criminals e murtrièrs poderoses dins lo Tartar , mas non pas de simples mortals, tant mespresables que sián.
I son per exemple embarrats Tantal, Sisif, Ixion, Tici, las Danaïdas, los Titans, las Ecatonquiras (dos còps : un còp per Oranos puèi per son filh Cronos, après la Titanomaquia, Zèus los i remanda mas coma gardians) e los Aloïdas.
Per Platon
Platon tracta del Tartar dins sos mites escatologics : Gorgias 523b, 526b, Fedra 112a, 112d, 113b, La Republica, X, 616a. Es un luòc de castig pels òmes impardonablament injusts : « Mas aquestes que son jutjats incurablas en rason de l'enormitat de lors pècas — que se sián mantun còps liurats a de sacatges grèus des luòcs sagrats, qu'aja tuats fòrça còps tuat sens motiu e al mesprés de totas las leis o realizat tot çò que pòt i aver d'abominacions dins aqueste òrdre — aquestes, lo lòt que lor cal es d'èsser jetats a Tartar, d'ont jamai ne sortiscan » (Fedon, 113e).
Pels crestians
Dins lo Novèl Testament, lo Tartar es lo luòc dels àngels descasuts, o l'Infèrn en general. Apocalipsi, 20:1-3 : « Alara vegèri un Àngel davalar del cèl, tenent a la man la clau de l'Abisme [Tartar]. Mestresèt lo Dragon, l'antica Sèrp, — es lo Diable, Satan — e l'encadenèt per mila ans. Lo jetèt dans l'Abisme. » Segonda epistòla de Sant Pèire 2:4 : « Que se Dieu estalivièt pas los Àngels qu'avián pecat, mas los placèt dins lo Tartar e liurèt als abismes de las tenèbras, ont son servats pel Jutjament… »
Niniva
300px|right|thumb|Localizacion de Ninive en Mesopotamia Ninive (en arabi نينوى Ninawa) èra una ciutat de Mesopotamia sus la riba de Tigre, al jonhent amb Khosr (Khawsar), dins la region actuala de Mossol.
Istòria
Son eròi eponim fondator es Ninus. Ninive èra una ciutat estat mencionada a partir de 1800 AbC coma un luòc ont s'adorava Ishtar. Passèt jos la dominacion de Babilònia avant 1750 AbC. Aprèp 1500 AbC èra jos l'influéncia de Mitanni. L'estatua de la divessa Ishtar de Ninive foguèt enviada dins la primièra mitat del sègle XIV AbC pel rei de Mitanni (alara sobeiran d'Assiria e Ninive) al faraon d'Egipte Amenòfis III.
Jos dominacion assiriana
Dempuèi la mitat del sègle XIV AbC Ninive demorèt jos la dominacion Assiriana. Pendent lo periòde neoassirian e especialament jos Assurbanipal foguèt la principala ciutat del país e lo luòc de residéncia dels reis. Jos Sennaquerib, vèrs 700 abC, las nòvas construccions apondidas a aquelas que s'èran fachas lo sègle enrè ne donèt una ciutat esplendida, subretot lo palais, abrigant sus prèp de cent cinquanta mila abitants.
Destruccion
A partir de 633 AbC Assiria dintrèt en decadéncia e amb l'empèri tanben sa capitala. Foguèt destruida en 612 AbC per la coalicion dels medas amb los Babilonians. Los abitants que poguèron pas fugir cap a l'oèst foguèron tuats o deportats. Los arqueològs trobèron de còrses umans nombroses qu'èran pas estats enterrats. Lo luòc demorèt inocupat pendent de sègles.
Dominacion aràbia
En 627 se passèt al rededor, la batalha de Ninive entre l'Empèri Bizantin e l'Empèri Sassanida. Aprèp la conquèsta aràbia, la ciutat de Mossol, sul l'autra riba de Tigre, ocupèt lo luòc.
Arqueologia
Los rèstas de Ninive se tròban a Koyunjik e Nabi Yunus, mas sonque se poguèt excavar dins la primièra perque dins l'autre i a una capèla musulmana (la tomba de Yunus, lo profèta Jonàs) la pus venerada de l'Iraq septentrional. Las primièras excavacions se faguèron jol cònsol francés a Mossol, Botta, en 1843, e que trobèt lo palais reial de Sargon II. Las roïnas foguèron exploradas pel britanic Sir Austen Henry Layard de 1845 a 1851 e en 1847 trobèt lo palau de Sennaquerib e la libreria d'Assurbanipal amb 22,000 tauletas gravadas que foguèron enviadas a Londres.
Los autres explorators foguèron George Smith e Hormuzd Rassam entre autres. Vèrs 1921, lo Musèu Britanic (equipa dirigida per L.W. King) faguèt de novèlas excavacions dins la zona del temple de Habu. En 1927 i trabalhèt Campbell Thompson; e dempuèi 1981 foguèt David Stronach de l'Universitat de Berkeley. Tanben se faguèt divèrsas excavacions pels arqueològs iraquians. S'estima que las roïnas ocupan un airal de 730 ectaras
Lizeray
Lizeray es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Lombard (Jura)
Lombard es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Borgonha Franca Comtat.
Maurecourt
Maurecourt es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Maël-Carhaix
Mêl-Karaez en breton ( Maël-Carhaix en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Maël-Carhaix A situat a la cœur del Centre Bretanha. La via rapida bastida a la fin dels ans 90 ret la municipalitat particularament facila d'accès de totas las grandas vilas de Bretanha (Brèst, Kemper, Roazhon...).
Maël-Carhaix est située au cœur du Centre Bretagne. La voie rapide construite à la fin des années 90 rend la commune particulièrement facile d'accès de toutes les grandes villes de Bretagne (Brest, Quimper, Rennes...).
Istòria
Lo periodic La Premsa escrich l'an 1856 : « Los abitants de Maël-Carhaix son en partida arribats a d'una malautiá de intestin #que se n'ignòra la natura, e #que parla cada jorn dos o tres defalhiment ».
N'en agost 1932, 150 obrièrs dels ardoisières de Maël-Carhaix an donat comjat. Lo meteis periodic evoca lo meteis jorn que la "cholérine" (choléra) #penar en la municipalitat vesina de Trébrivan
Le journal La Presse écrit en 1856 : « Les habitants de Maël-Carhaix sont en partie atteints d'une maladie d'intestin dont on ignore la nature, et qui cause chaque jour deux ou trois décès ».
En août 1932, 150 ouvriers des ardoisières de Maël-Carhaix sont licenciés. Le même journal évoque le même jour que la "cholérine" (choléra) sévit dans la commune voisine de Trébrivan
Catí
vinheta|[[Fichièr:Catí (Castellón).jpg|vinheta|Catí (Castellón).Catí (Castellón, España).]] vinheta|Rutas senderistas de L'Avellà (Catí).
Catí es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Caudiel
Caudiel es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Jardins de la Fònt
thumb|Lo [[ninfèu]]
Lei Jardins de la Fònt son un parc public que se tròba dins lo centre de la vila de Nimes (Lengadòc). Son estats creats a l'entorn de la font de Nimes originala, la de la divinitat Nemausus. Son organizacion arquitecturala tanben met en relèu dos monuments romans dei mai importants de la ciutat, lo Temple de Diana e la Torre Manha.
Lei Jardins foguèron un dei primièrs parcs publics d'Euròpa tota e uèi encara n'es demorat un dei mai remirables.