cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guèrra dels Segaires
La fin de la guèrra
300px|right|thumb|Tractat dels Pirenèus Lo conflicte s'espandiguèt mas enlà de la Patz de Vestfàlia (1648). Mas pendent la guèrra, los meteisses conflictes que se debanèron amb los castelhans se repetiguèron amb los franceses. Las tropas francesas tanben provoquèron mals e dintrèron en luta amb la poblacion rurala. Del meteis biais, l'administracion politica francesa en Catalonha, aguèt afontaments greus amb los organismes politics e eclesiastics catalans perque respectèron pas las constitucions.
La campanha espanhòla de 1649 partiguèt de Lhèida amb 6000 òmes e 3000 cavalièrs capitat per Juan de Garay Otañez, avancèron dempuèi Lhèida, passant per Vimbodí, Poblet, Cabra del Camp, Montblanc, Valls, Constantí, Tarragona, ont recebèron renfòrç, Torredembarra, Vilanova i la Geltrú e Sitges, alà daissant tropas, e tornèron cap a Lhèida, abandonèt la còsta e ganhèt la batalha de Vilafranca lo 17 d'octobre e Montblanc lo 14 de novembre.
Cormenon
Cormenon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Guèrra dels Segaires
Las temptativas per recuperar lo territòri
Las tropas francesas se mantenguèron encara en Catalonha pendent sèt ans fins a la signatura del Tractat dels Pirenèus en 1659, e en 1653 lo general francés Philippe de La Mothe-Houdancourt amb los catalans ligats per Josep Margarit i de Biure, un total de catòrze mila òmes e quatre mila cavals entrèron per El Pertús. La conferéncia de Ceret e lo tractat de Llívia (1660) formèron la frontièra entre las duas coronas.
Cormenon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Garrigas (Erau)
Garrigas (Garrigues en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Rochefort (Savoie)
Rochefort en arpitan (Rochefort en francés) es una comuna arpitana de Savòia administrada per lo departament de Savòia de la region de Ròse-Aups.
Guèrra dels Segaires
Consequéncias
Lo resultat final foguèt marrit pels interèsses de Catalonha, que foguèt envasida, e mai de la pèrda del territòri en favor de França. Mai tard, lo rei de França, violant lo tractat dels Pirenèus, enebiguèt lo catalan e las cartas precedentas dins la zona del Rosselhon. Felip IV de son costat signèt obediéncia a las leis catalanas.
Referéncias
<References/>
Rochefort (Savoie)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Luòc de captura de Louis Mandrin, una granja fortificada (o castèl), per las tropas dels grangers generales franceses passats illégalement en Savoie.
Lieu de capture de Louis Mandrin, une ferme fortifiée (ou château), par les troupes des fermiers généraux français passés illégalement en Savoie.
Garrigas (Erau)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : honore qui vocatur Garrigas, cap a 980, honorem de Garrigas, cap a 1118, parrochia S. Severi de Garricis en 1144, 1146, ecclesie S. Severi de Guarricis en 1147, de Garrigiis, sense data [sègle XII ?], parrochia de Garrigas, au sègle XII, prior de Garrigiis en 1392, de Guarrigiis, a la fin dau sègle XIV, Garrigues en 1526, de Garigiis en 1529, de Garrigis en 1550, Garigues en 1648, 1740-60, Garrigues en 1774-75 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat, Garriga(s) es un derivat de garric, en latin Quercus coccifera ; segon Hamlin, Garrigas ven de l'occitan garriga « lando ont brota quercus coccifera »; lo nom es derivat d'un nom preindoeuropèu dau garric (Flutre, Negre). Lo meteis aubre pichon es tanben nommat avaus, ausina, euse, garrolha.
Bauma de l'Amonita
La bauma de l'Amonita se tròba en Charanta Occitana, dins lo País d'Òrta e Tardoira.
Localizacion
Se situa en riba mança de Tardoira, dins la comuna de Vilonor, prep de Montberol, a l'est d'Engoleime.
Se tròba au vilaret de Ròcha Bertier, a de la bauma dau Placard, dins lo mesme bauç dominant Tardoira. Es formada de doas petitas cavitats liadas per un corredor.
Palafolls
Palafolls es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Pallejà
Pallejà es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Smosh
Smosh (nascut en 1987) es un conegut actor american de comèdias del cinèma.
Arnouville lès Mantes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Coldplay
thumb|25Opx|Coldplay en concèrt en 2009 Coldplay es un grop de musica rock anglés. Foguèt format en 1996 a l'entorn de son vocalista e menaire Chris Martin e lo guitarrista Jonny Buckland jol nom Pectoralz. Aprèp d'aver virat jos un autre nom, Starfish, e d'integrar d'autres membres prenguèron son nom actual, Coldplay, en 1998. La consecracion internacionala arribèt en 2000 gràcias a la cançon "Yellow".
Fosilhon
Fosilhon (Fouzihoun, Fouzilhou en grafia mistralenca ; Fouzilhon en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Fosilhon ven del nom latin d'òme *Fudilius (inatestat) de Fudius, amb lo sufixe -onem ; segon Hamlin, Fosilhon ven del gentilici latin Fundilius, amb lo sufixe -onem. Fosilhon èra una proprietat galloromana.
Luòcs e monuments
vinheta|Glèisa de Sant Estève (nom supausat) de Fosilhon.
Sailly-le-Sec
Sailly-le-Sec es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Luòc ont #èsser abatut lo as del aviation alemanda Manfred Von Richthofen - dicha lo Baron roge - lo 21 d'abril de 1918.
Nòtas
<references group=N/>
La Palma de Cervelló
La Palma de Cervelló es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Traslaiga
Traslaiga (Tralaigo en grafia mistralenca ; Tralaigues en francés) z-es 'na comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe..
Nòtas
<references group="N"/>
Aquilles
Aquilles (en grec ancian Ἀχιλλεύς) es un eròi legendari de la guèrra de Tròia, filh de Pelèu, rei de Ftia en Tessalia, e de Tètis, una Nereida (ninfa marina). Es sovent nomenat « Peleid » o « Eacid », epitèts que remembran son ascendéncia.
thumb|left||[[Thétis|Tètis dona a son filh Aquilles sas armas novelament fabregadas per Efèst, detalh d'una idria atica de figuras negras, v. -575--550, Lovre.]]
Christophe Castaner
Christophe Castaner, nascut lo 3 de genièr de 1966 a Oliulas (Var), es un jurista e òme politic francés.
Aquilles
Sa maire lo banha dins lo Stix, un dels fluvis dels Infèrns grècs, per que son còrs venga invulnerable; son talon, per que lo ten Tètis, es pas banhat dins lo fluvi e demora aquel d'un mortal. Es educat pel centaure Quiron que li apren los arts de la guèrra, la musica e la medecina. Alara qu'es encara adolescent, causís una vida corta, mas gloriosa, puslèu qu'una existéncia longa mas sens esclat. Amagat per sa maire, que vòl l'empachar de participar a la guèrra de Tròia, a la cort del rei Licomedes, lo jovent es descobèrt per Ulisses e rejonh, amb son amic intime e tanben lo cosin sieu Patròcle, l'expedicion grèga. Pendent la desena annada del conflicte, un embrolh amb Agamemnon lo buta a daissar lo combat: es la « colèra d'Aquilles » cantada per l'Iliada. La mòrt de Patròcle lo buta a tornar prene las armas per afrontar Ectòr, lo melhor dems Troians. Aquilles trapa la mòrt pauuc après l'aver tuat, tocat al talon per una flècha de Paris guidada pel dieu Apollon. Dins Lo Banquet de Xenofont, Xenofont dich qu'èran pas amants; Esquil dich lo contrari dins sa pèça Los Mirmidons.
Sailly-Saillisel
Sailly-Saillisel es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Christophe Castaner
Deputat dels Aups d'Auta Provença, cap de lista del Partit socialista a las eleccions regionalas en Provença-Aups-Còsta d'Azur, rejonh lo movement En marche ! d'Emmanuel Macron en 2016.
Sailly-Saillisel
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aquilles
Etimologia del nom d'Aquilles
Lo nom d'Aquilles es d'etimologia desconeguda. La question se pausèt dempuèi l’Antiquitat: lo pseudo Apollodor explica que son nom significa « qu'a pas de pòts » (d’un α- privatiu e de χεῖλος/ kheĩlos, « labra ») « per que jamai aviá aprochat sas labras d’un sen ». Mas aquela etimologia populara a pas de fondament.
Christophe Castaner
Es lo pòrtavotz d'Emmanuel Macron pendent la campanha electorala per l'eleccion presidenciala de 2017. Lo 17 de mai de 2017, ven Secretari d'Estat encargat de las Relacions amb lo Parlament, Pòrtavotz del govèrn d'Édouard Philippe. Es nomenat ministre de l'Interior en octobre de 2018.
Originas e formacion
Nascut lo 3 de genièr de 1966 a Oliulas (Var), Christophe Castaner es maridat e paire de dos enfants.
El Papiol
El Papiol es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Aquilles
Etimologia del nom d'Aquilles
L’una dels ipotèsis mai convencantas dona al nom de l'eròis lo sens de « aquel que l’armada es adolentida », de ἀχός / akhós, « lo langui, l’afliccion », e de λαός / laós, « l’armada, la fola dels guerrièrs »,. En efièch, la figura d’Aquilles es esrechament ligada al langui: aquel sentit pels Aquèus quand Aquilles se retira de la batailha, puèi al sieu morir. Dins las epopèias, Aquilles es sovent nomenat « Peleíd » (es a dire « filh de Pelèu ») o « Eacid » (es a dire « descendent d'Eac » qu'es son grand mairal). Aqueles epitèts remembran atal son ascendéncia.
Christophe Castaner
Originas e formacion
Diplomat de la facultat de drech d’Ais, es titulari d’un DESS de jurista d’afars internacionals e d’un diplòma de sciéncias penalas e de criminologia.
Sailly-Saillisel
Nòtas
<references group=N/>
Aquilles
Naissença
alt=Photographie d'une scène peinte sur un vase grec antique à fond blanc et à figures noires. Pélée confie Achille au centaure Chiron qui se chargera de l'éduquer. Au centre de la scène, le jeune Achille, représenté comme un jeune homme debout, est tourné vers la gauche. Il baisse la tête pour observer un jeune âne qui passe devant lui vers la gauche, la tête penchée pour brouter. Sur la gauche, Pélée est représenté comme un homme barbu tourné vers la droite. Son épaule et son bras gauches sont drapés dans un manteau de voyage brodé et il tient deux lances dans sa main gauche. Sa main droite est appuyée sur sa hanche. Pélée regarde Chiron qui lui fait face dans la partie droite de la scène. Chiron est debout, tourné vers la droite. Il est représenté comme un centaure humain au-dessus de la taille et cheval au-dessous, mais ses pattes antérieures sont des jambes humaines. Il porte une tunique qui lui descend jusqu'à mi-cuisses. Sa main droite tient l'extrémité d'un bâton qui porte appuyé sur son épaule droite. Il pose la main sur l'épaule gauche du jeune Achille. Derrière Chiron sont représentées deux branches d'arbre portant des feuilles ; elles sont stylisées sous la forme de lignes épaisses bordées de séries de points noirs.|esquèrra|vinheta|[[Pélée|Pelèu (a esquèrra) confiant lo jove Aquilles (al centre) al centaure Quiron (a drecha). Lécythe a fond blanc, v. 500 AbC., Musèu nacional arqueologic d'Atenas.]]
Aquilles nais a Larissa. Un dels fachs mai marcants de son mite ven del desir de sa maire, Tètis, de lo far invulnerable. Enseguida, los recits divergisson. Segon una tradicion anciana, Tètis plaça totes los sieus enfants dins un pairòl d'aiga bolhissenta o pel fuòc, per verificar se son pas immortals; Pelèu l'arrèsta abans que pòsca pas far subir çò meteis a Aquilles. Segon d'autras, los frega d’ambrosia e los plaça dins lo fuòc per que se consume la partida mortala dels enfants — una legende semblabla es ligada a Demofont d’Eleusis.
E, la varianta mai populara la mòstra banhant son filh dins las aigas del Stix, lo fluvi dels Infèrns, lo tenent pel talon. Atal ven invulnerable, levat del talon que sa maire tengava, ce e donèt l'expression « talon d'Aquilles », que significa « luòc vulnerable, punt sensible ». Pasmens, l'Iliada menciona pas cap d'aquela tradicions ligadas a la naissença d'Aquilles, e pas res dons l'epopèia permet d'afirmar qu'es insensible als còps. Dins la Seguida d'Omèr de Quint d'Esmirna, es nafrat pel prince etiopian Memnon. Mai, Aquilles es pas lo sol eròi grèc rconegut coma invulnerabla: las tradicions tardièras donan tanben aquel privilègi e Ajax lo Grand.
Educacion
La tradicion dominanta vòl tot coma d'autres eròis tal que Jason e Acteon, qu'Aquilles foguèt confiat per son paire al centaure Chiron, abitant lo mont Pélion en Tessalia. Alà, apren la medecina, a utilizar las armas, l'art de montar a caval e de caçar, e tanben la musica. La literatura conta pas d'expleit particular realizats pel jovent, levat qu'es baisut a la caça.
L'Iliada emparaula pauc al subjècte de Quiron, e puslèu valoriza lo personatge de Fenix qu'apren al jovent l'art de l'eloquéncia e l'utilizacion de las armas. Dins una scèna esmoventa del cant IX, l'òme vièlh se remembra ver tengut l'eròi sus sieus genolhs, copant sa vianda e l'ajudant a beure son vin. Fin finala, endacòm mai dins lo poèma, Tètis clama tanben aver educat d'esprela lo filh sieu.
La primièra mobilizacion a Aulis
alt=Photographie d'un détail d'un bas-relief en pierre. Achille est représenté comme un jeune homme imberbe aux cheveux ondulés et mi-longs. Il est debout, tourné vers la droite. Il est nu, à l'exception d'un tissu drapé qui passe sur son épaule gauche et dissimule en partie son bras gauche, mais passe dans son dos en laissant voir son torse et son sexe, avant de revenir par-dessus sa cuisse droite. Achille porte une épée rangée dans un fourreau accroché en bandoulière autour de son épaule gauche. Achille regarde vers la droite et lève la main gauche avec laquelle il tient un grand bouclier rond. Le bas des jambes d'Achille et son bras droit sont hors du cadre de la photo. Derrière Achille, on entrevoit en haut des chapiteaux de colonnes corinthiennes à motifs floraux, et, en bas, des draperies.|vinheta|Aquilles a çò de [[Licomedes, bas relièu d'un sarcofag atenian, v. -240, Lovre.]]
Los eveniments de la guèrra de Tròia que precedisson aqueles de L'Iliada son plan confuts. Dins L'Iliada, Aquilles es enviat dirèctament per Pelèu, amb Patròcle e los Mirmidons, quand los caps grècs s'amassan a Aulis. Los Cants ciprians, una epopèia del Cicle troian, contan enseguida cossí, menada pels vents, la flòta grèga desbarca per error en Misia. Cresent aver atench Tròia, los Aquèus passan a l'ataca contra lo rei local, Telef, filh d'Eracles. Aquilles l'afronta e lo nafra. L'expedicion grèga se'n torna, mas una tempèsta lo pòrta fins a l'illa de Squiros, ont Aquilles esposa Deidamia, filha del rei Licomedes. Los Cants ciprians contan enseguida cossí Telef, nafrat, se'n va a Argos per èsser curat per Aquillee en cambi d'informacions sul camin cap a Tròia.
L'Iliada fa pas allusion a aqueles eveniments, mas los contradich pas tampauc. Al sègle V, la gèsta d'Aquilles e de Telef es coneguda de Pindar, qu'i fa allusion dins l'una de sas Istmicas, e tanben d'Esquil, Sofòcles e Euripid. Los primièrs li consacran cadun un cicle tragic (ara perduts) cobrissent benlèu l'ensemble del recit, de l'arribada en Misia a la garison a Argos. Lo Telef d'Euripid, tanben perdut, es conegut per las nombrosas allusions qu'i fa Aristofan: se concentra sus l'arribada de Telef e sa garison per Aquilles. De fonts mai tardièras precison que Telef, après aver tuat fòrça de Grècs, fugís a l'encontrar Aquilles. Pres dins de vinhas escampadas per Dionís, es nafrat per la lança d'Aquilles. Seguent un esquèma magic frequent, sola aquela meteissa lança poirà enseguida lo sonhar.
Lo biais qu'Aquilles rejonh l'expedicion grèga fa l'objècte d'una varianta mai tardièra que s'impausa enseguida coma dominanta. Un oracle aprenguèt als Aquèus que lo jovent es indispensable a la presa de Tròia. Tètis o Pelèu, crenhent per sa vida, lo vestís de femna e l'amaga d'entres las filhas de Licomedes, per lo sostraire a la pression dels guerrièrs.
A çò de Licomedes, que segon las versions es avertit o non de l'engana, Aquilles pòrta lo nom de Pirrá, « la rossa ». Jos son desguisament, sedusís o viòla Deidamia, que li donèt Neoptolema, tanben nomenat Pirros, que vendrà indispensable a la presa de Tròia.
Avertit de l'astúcia, Diomedes e Ulisses arriban enseguida a Squiros e identifican Aauilles, que rejonh alara l'armada grèga. L'episòdi es lo subjècte d'una tragèdia d'Euripides, los Squirians. Ovidi precisa cossí s'i prenon los dos eròis: vestit de mercand, lo rei d'Itac prepausa a las filhas de Licomedes de teissuts precioses e d'armas; Aquilles se desvela essent lo sol a sasir una espasa e un bloquièr. Per Apollodor, es una sonada de trompeta que desrevelha l'eroïsme del jovent, que se desvela tanben. Estaci combina las doas variantas. Per Igin, l'eròi se mòstra un pauc mens ninòl: entendent de trompetas, Aquilles pensa que la ciutat es atacada, e pren las armas per la defendre.
Lo segond viatge cap a Tròia
Alara que l'armada grèga es prèta per partir cap a Tròia, la colèra d'Artèmis contra Agamemnon blòca la flòta a Aulis. Un oracle desvela que cal sacrificar Ifigenia, filha d'aquel darrièr; es per la promesa d'un maridatge amb Aquilles que los caps aquèus atrason alara la joventa a Aulis.
La flòta se'n va pauc après e s'arrèsta en cors sus l'illa de Tenedos, ont s'organiza una taulejada. Aquilles, invitat tardièrament, s'encolèra. Se conéis una autra occasion pendnet que Aquilles s'encolèra pendent un dinar: dins l'Odissèa, l'aèda Demodocos prepausa a la cort d'Alcinoòs de cantar la disputa entre Aquilles e Ulisses, disputa qu'un oracle d'Apollon Delfian auriá predich que seriá lo signe anonciant de la casuda de Tròia. Una allusion de Plutarc a una pèça perduda de Sofòcles quitament contar qu'Ulisses se trufa, pendent una taulejada, de la colèra d'Aquilles: Accusa aquel darrièr d'aver pres paur en vesent Tròia e Ectòr, e de cercar un pretèxte per fugir. Es pas aisit de determinar se s'agís d'un sol e meteis episòdi o de doas colèras distriadas.
Un segond incident pren plaça a Tenedos: l'illa es governada per Tenas, filh d'Apollon, que rebuta los Aquèus. Aquilles lo tua, malgrat la recomandacion de sa maire de lo tuar pas jos pena de perir d'esperel de mans d'Apollon. Plutarc conta el que Tètis envia als costats d'Aquilles un servidor encargat de li remembra l'avertiment; Aquilles s'i ten fins a qu'encontre la sòrre de Tenes, que lo pertòca per sa beutat. Tenes s'interpausa per aparar sa sòrre e Aquilles, oubligant l'avertiment, lo tua.
Primièras annadas de la guèrra
Quand la flòta grèga arriba debans Tròia, Aquilles deu afrontar Cicnos, filh de Poseidon e rei de Colonos, que los empacha de desbarcar. Aquel a la particularitat d'èsser albinos e invulnerable: pas cap d'arma lo pòt pas nafrar. Aquilles capita fin finala a lo tuar en l'escanant amb la jugulara de son casco o, segon una autra version, d'un get de pèira.
Ministre
Un ministre o una ministra es un agent o una agenta del poder gouvernamental qu'es al cap d'un ministèri o d'un departament ministerial, coma las finanças, la defensa o la santat. Dirigís los departaments ministerials que son jos los sieus òrdres, representa l'Estat al subjècte del sieu ministèri (o departament ministerial) e representa son administracion al sen del govèrn. Mai sovent es jos la direccion d'un Primièr ministre (en França, au Canadà o en Grand Bretanha per exemple), d'un president del Conselh (en Itàlia), d'un cancelièr fedeal (en Alemanha e en Àustria) o d'un president del govèrn en Espanha e president als EUA. Mai sovent es responsable debans lo poder legislatiu de la bona execucion dels servicis que dirigís.
Christophe Castaner
Elegit local
Après una primièra experiéncia al sen de la Banca nacionala de París al cap servici juridic de la societat, es recrutat al cap de collectivitats localas a Avinhon e París. Ven en 1995 director de cabinet de Tony Dreyfus, alara cònsol màger del 10n arrondiment de París.
Ministre
Istòria
Lo substantifu ministre es un manlèu del latin minister, adjectiu que significa "servicial", "encargat".
Christophe Castaner
Elegit local
Conselhièr tecnic de la ministra de la Cultura Catherine Trautmann en 1997, ven son cap de cabinet en 1998 abans de venir cap de cabinet de Michel Sapin, alara ministre de la Foncion publica e de la Reforma de l'Estat, de 2000 a 2002.
Christophe Castaner se presenta en 2001 per èsser cónsol de Forcauquier. Ganah fàcia al cónsol màger en plaça, Pierre Delmar, elegit RPR dempuèi 1983.
En 2004, elegit conselhièr regional de Provença-Aups-Còsta d'Azur, li confia lo president Michel Vauzelle lo cap de l’acapçament dels territòris. De nòu es elegit en 2010 e encargat d’una novèla delegacion : emplec, economia, ensenhament superior e novellum.
Ministre
Istòria
La designacion dels ministres e la creacion de ministèris son ligats a la construccion de l'Estat en Euròpa. Los primiers ministres son a l'encòp d'executants al servici del sobeiran dins unes domènis particulars, e sos conselhièrs pròches. Amb aquel títol forman lo "Conselh" del rei, de qui tiran lors poders. Aqueles lo realizan en matèria de polícia, finanças, relacions estrangièras per exemple. Arribada la separacion dels poders, los ministres venguèron d'agents del poder executiu, mai sovent responsables debans lo poder legislatiu, a vegada pòt passar lo contraròtle se mejans lo cap de l'executiu, coma als Estats Units d'America.
Christophe Castaner
Elegit local
De nòu elegeit cónsol màger de Forcauquier e president de la comunautat de comunas del país de Forcauquier e mont de Lure en 2008, es un actor actiu del País d'Auta-Provença que faguèt espellir.
Kavan
Kavan en breton ( Chavagne en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Christophe Castaner
Elegit local
De nòu elegeit cónsol màger de Forcauquier lo 23 de març de 2014 fàcia Sébastien Ginet (UMP). L'11 d'abril de 2014, son vice-president, Pierre Garcin, li succedís a la presidéncia de la comunautat de comunas de Forcauquier e mont de Lure.
Christophe Castaner es designat lo 5 de febrièr de 2015 cap de lista per las eleccions regionalas de 2015 en Provença-Aups-Còsta d'Azur pels militants del Partit socialista par 55 % dels vòtes, passant Patrick Allemand (31 %) e Elsa di Méo (14 %). Obten al primièr torn 17 % contra 40,55 % pel Front nacional (FN) e 26,47 % per Les Républicains (LR). Seguissent la decision del Partit socialista, Christophe Castaner decidís de presentar pas sa lista al segond torn per empachar l'FN. Aquela causida permet l'eleccion de Christian Estrosi amb 54,8 % dels vòtes.
Deputat dels Aups d'Auta Provença,
Lo 17 de julhet de 2012, es elegit per la 2a circonscripcion deputat dels Aups d'Auta Provença fàcia al candidat UMP, Jean-Claude Castel, cònsol màger de Corbièras (Provença).
Parets del Vallès
Parets del Vallès es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Christophe Castaner
Deputat dels Aups d'Auta Provença,
Lo 20 de junh de 2014, Manuel Valls, Primièr ministre, confièt per decret a Christophe Castaner la vice-presidéncia del Conselh d'orientacion de la participacion, de l'interèssament, de l'estalvi salarial e de l'accionariat salariat. Aquela instància es encargada de realizar las negociacions futuras amb lo partenaris socials sus l'evolucion d'aque dispositiu.
Es raportaire de la lei per la creissença, l'activitat e l'egalitat de las escasenças economicas, dicha lei Macron.
Es lo pòrtavotz e sosten d'Emmanuel Macron pendent la campanha electorala per l'eleccion presidenciala de 2017.
Tourzel-Ronzières
Tourzel-Ronzières (Tourzel-Ronzières en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Christophe Castaner
Secretari d'Estat encargat de las Relacions amb lo Parlament, Pòrtavotz del govèrn
Lo 17 de mai de 2017, es nomenat Secretari d'Estat encargat de las Relacions amb lo Parlament. Es designat Pòrtavotz del govèrn d'Édouard Philippe.
Aquilles
Primièras annadas de la guèrra
Los Grècs installan lor camp sus la plaja que s'espandís debans Tròia; une ambassada aquèa per reclamar Elena fa fracàs. Aquilles sentís alara lo desir de veire la joventa. Los Cants ciprians indican sonque que l'encontra es arrenjada per Afrodita e Tètis, sens pas mai de detalh. Pasmens, una varianta ellenistica evòca una prediccion de Cassandra segon que Elena auriá cinc marits — Tesèu, Menelas, Paris, Deifòb e Aquilles. S'agís visiblament pas d'una allusion al regne d'Aquilles après sa mòrt als Aliscamps, que la quita font fa de Medèa son esposa post mortem. Benlèu ne cal conclure que le rendètz-vos entre Aquilles e Elena s'acabèt per l'union dels dos protagonistas.
Tourzel-Ronzières
Toponimia
Las atestacions pus ancianas de Ronzières que son accessibles son : Rongieras (1296), Rongeyras (1373), ecclesia Rongeriarum (sègle 14, cop. 1381), Rongieres (1392),  Rongiéres (1401), Rongieres (1489), Rongerarium (1535), Rongières (1628). La forma Ronzières apareis en 1634, puèi en 1729 e sens decessar dempuèi.
Gijan
Gijan (Gigean en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Aquilles
Primièras annadas de la guèrra
Un còp los Troians retirat en rèire de lors barris, Aquilles s'emplega a trencar lo provesiment de la vila. De colèra, ataca e redusís onze ciutat d'Anatolia, tributaris de Tròia. Es dins Lirnessos, una de sas villas, pendant la desena annada del sètge, que recep per partida d'onor Briseis, alara qu'Agamemnon recep Criseis pendent lo sacatge de Tebe.
Tourzel-Ronzières
Nòtas
<references group="N"/>
Gijan
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Aquilles
La colèra d'Aquilles
Es aquel moment que comença lo recit de l'Iliada. Una pèsta tòca lo camp grèc e Calcant, encoratjat per Aquilles, revèla qu'Apollon castiguèt Agamemnon per aver refusar a son pèire, Crises, de li tornar sa filha Criseis. Obligat de cedir, Agamemnon furiós reclama una autra partida d'onor. Aquilles protèsta e Agamemnon, per l'umiliar, decidís de prene Briseis, sa captiva. En colèra, aquel darrièr decidís de se retirar jos sa tenda e jura sus lo sceptre d'Agamemnon, dona de Zèus, de tornar pas al combat. Implòra sa maire de demandar a Zèus l'avantatge als Troians, tant que serà absent del camp de batalha. Zèus li acòrda. Es çò que resuman los primièrs vèrs de l'Iliada :"Canta, ò divesa, lo corroç del Peleid Aquilles,""Corroç fatal que causa mila mals als Aquèus""E foguèt davalar a çò d'Ades tant d'almas valosas""D'eròis, que los còrs servisson de pastura als cans""Et als ausèls sens nombre: atal Zèus l'aviá volgut."Privats de son ajuda, los Grècs fan fracàs, e alara que los Grècs son aculats e que los Troians menaçan de brutlar lors nervis, lo vièlh savi Nestor, Fenix e Ulisses venon en ambassada plaidajar la causa aquèa. Aquilles demora fèrm mas Patròcle, esmogut pels malaürs dels sieus compatriòtas, obten l'autorizacion d'Aquilles de salvar los Grècs en portant sas armas. La manòbra capita mas Patròcla, malgrat sa promesa a Aquilles, engatja lo percaç. Es tuat per Ectòr, que pren las armas d'Aquilles coma butin. Furiós e umiliat — trompat per Patròcle, que n'es mòrt e donc fòra de castig, e simbolicament vencut per Ectòr —, Aquilles decidís de se venjar, malgrat los avertiments de sa maire: s'afronta Ectòr, morirà pauc de temps après. Efèst li fabrega d'armas novèlas, amb que sortís a la recerca d'Ectòr.
Gijan
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : de Gigeano en 1095, in terminio de Gigano en 1115, castro quod vocatur Gijanum en 1115, castrum de Gigano, parrochia S. Genesii de Gigano en 1125, de Gijano en 1135, 1137, 1156, 1161, 1174, de Gigano en 1161, 1174, de Gigiano en 1181, castrum de Ginhano [legir : Gigeano] en 1208, decimaria S. Genesii de Girano en 1221, de Ginhano [legir : Gigeano en 1265, de Gigeano en 1396, Gigen en 1526, de Gijano en 1529, de Jijano en 1550, Gigan en 1622, Gigean en 1570, 1626, 1643, 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini).
Aquilles
La colèra d'Aquilles
alt=Photographie d'un peigne en os de couleur brunâtre où a été sculpté un bas-relief. En haut et en bas, les dents du peigne, très abîmées, sont cassées pour la plupart. La scène est sculptée sur la partie centrale du peigne qui forme une longue bande horizontale. Achille est monté sur son char, un quadrige, et avance vers la gauche ; tout en tenant les rênes, il se retourne vers la droite pour regarder le corps d'Hector accroché au char par les pieds et traîné sur le sol de tout son long, les bras en arrière. Achille brandit une lance dans sa main gauche au-dessus du corps de son ennemi. Sur la droite, derrière le cadavre d'Hector, un guerrier debout tient un bouclier rond et brandit une lance. L'extrémité gauche de la scène est occupée par une colonnette supportant un vase.|vinheta|Aquilles traïnant lo còrs d'[[Ectòr rèire son cari, penche d'òs trobat a Oria, segonda mitat del Sègle I AbC, musèu arqueologic nacional de Tarente.]]
Vestit de son armadura divina, engatja de nòu lo combat e tua un grand nombre de Troians sus son passatge, coma las aigas del Scamandre son solhadas de cadavres. Ofensat, lo Scamandre manca de negar Aquilles. Salvat per l'intervencion d'Efèst, aquel encontra fin finala Ectòr, lo desfia e lo tua amb l'ajuda d'Atenas. Traïna sa despolha tres còps a l'entorn de la vila amb son cari abans de la tornar dins lo camp aquèu.
Dintrada dins sa tenda, l'eròi plora son amic mòrt. Al moment de brutlar la despolha, copa sa cabeladura en signe de dòl e sacrifica quatre cavals, nòus cans e dotze joves Troians que los còrs son getats sul lenhièr. L'endeman, traïna de nòu rèire son carri lo còrs d'Ectòr, aquel còp a l'entorn del tombèl de Patròcla.
Aquilles fa pasmens pròva d'umanitat en daissant lo rei Priam, vengut dins sa tenda suplicant, emportar lo còrs de son filh per li acordar de dignas funeralhas. Tanben obeís a sa maire, envida pels dieus mescontents del tractament infligit a la despolha de l'eròi.
Aquilles tua mai de guerrièrs que pas un autre dins l’Iliada (72), e se plaça atal debans Patròcla (54), Teucros filh de Télamon (30), Ajax filh de Telamon (28), Leitos (20), Diomedes (18), Agamemnon (16), Ajax filh d'Oilèu (14), Idomenèu (13) e Ulisses (12), o encara Menelas.
Memnon e Pentesilèa
alt=Photographie d'une scène de vase grec à figures rouges sur fond noir. La scène représente une poursuite entre deux combattants qui avancent vers la droite. Sur la gauche, Achille est montré sous l'aspect d'un jeune homme imberbe aux cheveux noirs courts, nu à l'exception de ses armes. Il porte un casque à panache (qui laisse voir son visage), une épée courte dans un fourreau qu'il porte en bandoulière sur sa hanche gauche. Il tient dans sa main droite une lance pointe baissée, et, le long de son bras gauche étendu, un large bouclier ovale dont on voit l'intérieur. Achille regarde Penthésilée. Sur la droite, Penthésilée, qui fait la même taille qu'Achille, tourne la tête pour le regarder. Elle est vêtue d'une tunique longue qui lui descend jusqu'aux genoux et qui est ornée de mouchetures et de broderies formés de lignes et de pois noirs. Elle porte par-dessus sa tunique deux courroies de cuir qui se croisent au milieu de sa poitrine. Penthésilée n'a qu'un sein (le sein gauche). Sa ceinture est ornée d'une rangée de pois noirs. Elle va pieds nus. Elle porte également un bonnet orné de mouchetures noires. Penthésilée porte dans la main droite une hache à manche long et au fer assez petit ; elle a le bras baissé et l'arme passe devant ses jambes. Son bras gauche est levé dans un geste parallèle à celui d'Achille et elle porte elle aussi un bouclier ovale dont on voit l'intérieur.|esquèrra|vinheta|Combat d'Aquilles e de [[Pentesilèa, cratèri lucanian de la fin del sègle V AbC, Musèu nacional arqueologic de Madrid.]]
Lanrivain
Larruen en breton ( Lanrivain en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Aquilles
Memnon e Pentesilèa
L'Etiopidiá, l'una de las epopèias del Cicle troian, pren lo recit de la guèrra de Tròia al moment ont l'Iliada s'arrèsta. Conta cossí, après la mòrt d'Ectòr, la vila de Priam vei arribar de campions novèls. Coma l'Amazona Pentesilèa, filha d'Arès. Aquilles l'afronta en duèl e se n'enamora al moment que la tua, çò que provòca las trufariás de Tersites. De colèra, l'eròi lo tua e deu enseguida se purificar sus l'illa de Lesbos.
Monts Taurus
Lei monts Taurus son una cadena de montanhas situadas au sud d'Anatolia que marca lei limits sud e sud-èst dau plan anatolian. Es una cadena de cauquier que s'estend dau lac d'Egirdira l'oèst ai fònts d'Eufrates a l'èst sus una longor de 600 quilomètres. Unei cimas an una altitud situadas entre 3,000 e 3,800 mètres. La pus auta es Demirkazik (3,756 m).
Aquilles
Memnon e Pentesilèa
Pauc après arriba Memnon, filh d'Eòs (l'Auròra) e de Titon, e prince dels Etiopians. Aquí encara, encontra Aquilles en combat singular e est tuat per el.
Lanrivain
Geografia
La parròquia fa partida del territòri breton tradicional del país Fañch.
Peter Mutharika
Arthur Peter Mutharika (n. en 1940) es lo president de Malawi dempuèi lo 31 de mai de 2014. Es lo fraire del rèire-president Bingu wa Mutharika.
Aquilles
Mòrt
Los jorns d'Aquilles son ara comptats. Xantos, un dels cavals d'Aquilles, lo prediguèt a l'eròi, atribuissent sa mòrt a un « dieu fòrt ». Quitament, Tètis l'aviá avertit mai d'un còps que moririá jove, precisant quitament qu'« Apollon lo tuariá de sas flèchas rapidas / quand seriá jols barris dels Troians bellicoses. » Fin finala, Ectòr expirant prediguèt la mòrt de son adversari, tuat per Paris e Apollon, près de las Pòrtas Scèas.
Lanrivain
Geografia
La paroisse fait partie du territoire breton traditionnel du pays Fañch.
Aquilles
Mòrt
De versions existisson al subjècte de sa mòrt. L'Etiopidiá precisa qu'es tuat per Paris e Apollon, alara que percaç los Troians jols barris de la vila. Pindar daissa entendre que lo dieu pren la forma del filh de Priam e tua Aquilles per remandar la presa de Tròia, coma o fa ja dins l'Iliada per arrestar Patròcla dins son assalt. L’Eneïda es la primièra a indicar explicitament que Paris tira la flècha murtrièra, qu'es guidée par Apollon.
Alara, pas cap tèxte evòca lo celèbre « talon d'Aquilles ». Lo motiu de l'endrech vulnerable apareis pel primièr còp amb Estaci, un poèta de la segonda mitat del sègle I; pauc après, Igin menciona la cavilha, qu'Apollon trasforat de sa flècha, coma son sol punt vulnerable. Pasmens, quatre vases del periòde arcaïc e del començament del periòde classic representan o Paris tirant una flècha cap al bas del còrs d'Aquilles (la cuèissa, le tibià o lo pé), o Aquilles mòrt, una flècha pel pé, çò que provariá que la tradicion del « talon d'Aquilles » es anciana. Fin finala, totes los autors parlan plan de la cavilha (talus en latin, σφυρόν / sphurón en grèc ancian), mas lo mot talus cambia per donar « talon ».
Una autra tradicion liga la mòrt d'Aquilles a son amor per Polixèna, filha de Priam: l'eròi es tuat alara que negocia amb lo rei troian la man de sa filha dins lo temple d'Apollon Tinbrian. Dins una autra version, Aquilles s'enamora de Polixèna alara qu'acompanha son paire vengut reclamar la depolha d'Ectòr; Priam li promet alara sa man jos resèrva qu'acabe la guèrra — s'agís devertat d'une emboscada, que Paris l'espèra, l'arc a la man, amagat per una colomna del temple.
Sas funeralhas son contadas dins lo cant XXIV de l'Odissèa per l'alma d'Agamemnon, e tanben dins lo libre III de La Seguida d'Omèr de Quint d'Esmirna. Sas cendres son mescladas a aquelas de Patròcla e d'Antilòc dins una urna d'aur. Es enterrat, amb de plors e gemiments, sus la riba de l'Ellespont e coneis donc pas la victòria finala dels Grècs.
Après sa mòrt
esquèrra|vinheta|[[Ajax filh de Telamon|Ajax portant lo còrs d'Aquilles, lecit atica de figuras negras, v. -510, Staatliche Antikensammlungen de Munich.]]
Omèr, dons l'Odissèa, lo presenta regnant sul prat de l'asfodèl dins los Infèrns grècs, mas pauc satisfach per sa condicion d'ombra.
Chris Martin
thumb|250px|Chris Martin en 2008 durant la virada Viva la Vida de Coldplay Christopher Anthony John Martin, mai conegut coma Chris Martin (Exeter, Devon, 2 de març de 1977) es un cantaire, cantautor e multiinstrumentalista anglés. Es famós mai que mai coma vocalista e menaire del grop de rock Coldplay.
Bauma de Vilonor
La bauma de Vilonor se dubrís en riba mança de la vau de Tardoira, en Charanta Occitana. Fuguet renomenada bauma dau Visatge per evitar tota confusion emb d'autras baumas situadas dins la mesma comuna, fasent referéncia a 'na pintura parietala d'un visatge estilizat que s'inscriu dins 'na concrecion naturala evocant 'na testa emb sa chabeladura.
Descuberta
La preséncia d'òbras parietalas paleoliticas e d'ossamentas umanas e animalas fuguet reconeguda en decembre de 2005, en seguda de doas annadas d'exploracions espeleologicas. D'en prumier, las òbras parietalas fugueren atribuidas au Paleolitic Superior e mai precisament au Gravetian (aperaquí a  ans avans lo present) a partir de las comparasons estilisticas. Las òbras son doncas mai ancianas que las de Las Caus.
Aquilles
Après sa mòrt
Dins l'Etiopidiá, Tètis lo presenta après la mòrt coma vivent la vida ideala del guerrièr, sus l'Illa Blanca, mièg los combats sens nombre e de taulejadas eternalas, maridat a Medèa, a Elana, a Ifigenia o encara a Polixèna. Pindar, dins sas Nemènas, evòca, el, una illa « brilhanta » situada dins lo Pont Euxin. Euripid pren tanben aquela version dins son Andromac.
Cult eroíc d'Aquilles en Grècia antica
Aquilles fa l'objècte d'un cult eroíc dins mantuna regions de la Mediterranèa. Es malaisit de saber cossí lo cult venguèt al vam, que los cults eroícs se focalizan mai sovent sus la tomba de l'Eròi. Los rèstes d'Aquilles son supausat se trapar sus las ribas de l'Ellespont, près Tròia: dins l’Iliada, ont lo quita Patròcla es enterrat son fantasma crida a Aquilles que lors cendres siá enterrada al meteis luòc; l'Odissèa precisa qu'un grand tumulus, visible dempuèi la mar, es levat pels Aquèus. Un cult i es atestat a partir del sègle V AbC e una vila, Aquilleion, es fondada sul site. Los Tessalians i fan un pelegrinatge annal, e los tèxtes mencionan que l'armada pèrsa ven i venerar Aquilles pendent las guèrras medicas , seguida per Alexandre lo Grand o encara Caracalla.
Lo cult d'Aquilles es sovent ligat a la mar, associacion que s'explica pas gaire pels elements de son mite, mas sonque per qu'es lo filh de Nereida; es tanben venerat conjontament amb Tètis a Eritrèas. Es plan popular près dels marins, que son a l'origina de gaireben totas las ofrendas votivas a Aquilles descobèrtas dins la region pontica.
Pineda de Mar
Pineda de Mar es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
La Pobla de Claramunt
La Pobla de Claramunt es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Gwiler-Leon
Gwiler-Leon en breton ( Guilers en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Piera
Piera es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Perafita
Perafita es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
El Pla del Penedès
El Pla del Penedès es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Sakarya
Sakarya, ò Sangarios durant l'Antiquitat, es un fluvi de la partida occidentala d'Anatolia. S'escola dempuei unei fònts situadas dins la region de Bayat vèrs lo litorau sud de la Mar Negra. A una longor de 824 quilomètres mai son debit demora relativament feble en causa dei precipitacions limitadas au dessüs dau plan anatolian. En revènge, dins lo cas de precipitacions importantas, pòu èsser a l'origina de vengudas deis aigas importantas. Es pas navegable mai es una fònt d'energia idroelectrica.
Aubergenville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Genocidi armèni
thumb|250px|Armènis Lo Genocidi Armèni qu'avó lòc d'abriu de 1915 a julhet de 1916. Los dus tèrç deus armènis que vivivan dens lo territòri actuau de Turquia qu'estén exterminats au cors de las deportacions e massacres de amplor grana. Qu'esté planificat e executat peu partit au poder a l'epòca, lo comitat Union e Progrès, mei coneishut devath lo nom de.
Lo Nòvi parat
Lo Nòvi parat es una comèdia en provençau dau sègle XVIII compausada per Joan Baptista Còia. Es una pèça d'intriga que se passa en Arle  e tracta dau tèma dei maridatges forçats enter vielh riche e filhas jovas dins la tonalitat de Molière.
Introduccion
Dins lo prefaci l'autor abòrda la question de l'especificitat de l'escritura en provençau, de la concordància dei dialèctes, dei diferéncias de rima embé lo francés e deis autors poetics de la lenga d'òc en regretant que lei grands esperits provençaus faguèsson causida dau francés en tot abandonar a la familiaritat lei recors riches de la lenga d'òc. Explica pasmens que per aquesta rason a degut pensar e consultar per trobar ton juste en provençau per pas caire dedins la familiaritat sensa cabussar dins l'artificialitat. Com lo maritim, lenga de la capitala z-Ais èra la referència, si justifica d'emplega lo rodanenc
Sinopsis
En Arles, lo ric N Grifo (Griffou) a alestit e provesit d'una bèla dota, lo maridatge de sa jova filha de 15 ans, Norada (Nouradou) embé Castèurós ("Casteouroux"), un gentilòme fòrça pus vielh qu'ela.
Prefaci, epitra e prològ.
Lo prefaci es seguit d'una Epitra a Mossur de Morand (en vèrs provençaus) puei d'un prològ onte Mercuri ensaja una mediacion entre l'Amor e l'Imenèu.
Josep Ros
thumb|180px|Josep Ros Josep Ros (en francés: Joseph Roux; Tula, 19 d'abril de 1834 – 5 de febrier de 1905) fuguet un eclesiastic, escrivan e lingüista occitan de Lemosin. Autor de la Chanson lemozina, es tanben famós per sa gramatica occitana publicada en 1895.
Lo Nòvi parat
Sinòpsis
Norada, la filha de Mossur Grifon, ven juste de sortir dau covent e se deu maridar a 15 ans ambé Castèurós, un òme de 40 ans causit per son paire. A sa confidenta Nerina (en vertat au servici de Mossur Grifon) cònta qu'aima Torvilhon, son calenhaire, maugrat que se considere traïda per aqueste darrier. Ai declaracions d'amor que semblan sincère de Castèurós, ela repònd frejament, meme se son fiançat l'assugara de la voler sensa constrenta, ambé son còr e pas solament per volontat de son paire. Mossur Grifon l'assegura dei sentiments de sa filha en explicant qu'ela ven de sortir dau convent e qu'abòrra lo monde, mai qu'aquò s'adobarà lèu-lèu. Ais arguments de Nerina Grifon objecta qu'aquèu maridatge es per son ben e que es eu coma paire que va saup. Deseperada, Nerina se planh an Alfonsina. Aquesta li ditz que bensai a mau jutjat Torvilhon ; aqueste justament se presenta per confirmar son amor e prepausar de d'enlevar Nerina anuech. Per pas desvelhar la mendra mesfisensa, Nerina fa coma se desenant acceptasse lo maridatge e lo jorn seguent, Alfonsina finta d'èstre suspresa de la fugida de sa mestressa. M Grifon, procuraire, vòu alara botar en marcha lei procedura judiciala endusqu'ai piégers e mai violentas consequéncias, ambé l'ajuda de son vesin avocat Mossur Dodut, que lo prenven de la gravitat de sa causida.
Gallicisme
A costat dau mot "paire", Còia emplega quasi sistematicament pero ; dau meme biais trobam frero ; mariage enluòc de maridatge es tanben soventei fes emplegat entre mantuns autrei gallicismes.
Los Viatges de Gulliver
vinheta|Gulliver and the Liliputans. Los Viatges de Gulliver (en anglés Gulliver’s Travels) es un roman satiric escrich per Jonathan Swift en 1721. Una version censurada e modificada per son editor pareis pel primièr còp en 1726; e foguèt sonque en 1735 qu’e pareguèt en version complèta.
Lo contèxte
Los Viatges de Gulliver marcan un suc de la satira sociala e politica mejans d’elements mescant, sul mòde del panflet o de la descripcion narrativa, de filosofia, de logica, de fantastic e de sciénci-ficcion.
Lo roman foguèt escrich per Swift après la bofiga de las mars de sud. Aviá cropmpat d'actions per 1000 liuras. L'especulacion aviá fach passar la valor d'una accion de 128 liuras a 1050 liuras, abans de s'aclapar arroïnant bon nombre de comerçants britanics. Aqueste creissença puèi miniaturizacion de la riquesa dins un temps plan cort benlèu donèt a Swift l'idèa dels cambiments de talha relativa de son personatge principal que seriá una metafòra d'aqueste crac donant a Swift l'escasença de se burlar dels sins de la societat de son temps.
Los quatre viatges de Gulliver
Aquesta òbra, escricha a la primièra persona, es divisada en quatre partidas.
Viatge a Lilliput
vinheta|Jean-Georges Vibert, Gulliver e los Lillipucians, vers 1870 Ont se vei Lemuel Gulliver, cirurgian de marina, navigar cap a Bristol. Après un naufrag, s'encontra dins l'illa de Lilliput, que los abitants, los Lillipucians, mesuran gaireben sonque sièis poces de naut (unes 15 cm). Per mai d'unes aspèctes, la societat lillipuciana sembla plan mai avançada qu'aquela de l'Angletèrra de l'epòca, pasmens, lors pòbles passan lor temps a far la guèrra. Après fòrça aventuras, Gulliver descobrís l'origina de la guèrra entre Lilliput e Blefuscu qu'es l'illa vesina: un rei aviá volgut impausar lo costat per ont se deviá rompre los uòus en còca; d'ont lo nom dels partisans de cada doctrina, los Grosbotants e los Pichonbotants. A la fin del raconte, Gulliver deu fugir Lilliput per Blefuscu : en efièch, avent refusat d'asservir los Blefuscians vencuts e subretot a la seguida d'un complòt fomentat pel Grand Almiral e de ministres lillipucians, pèrd le gràcia de l'Emperaire. S'èra demorat, auriá riscat una senéncia d'arracament dels uèis, l'Emperaire avent atenuat la pena prevista pels ministres : la mòrt. Fin finala capita a trobar una nau al larg per se'n tornar en Angletèrra.
Viatge a Brobdingnag
(Pendent tot lo vitge, es escrit Brobdingnag, mas dins la letra a son cosin Simpson qu'acaba lo libre, Gulliver precisa que l'ortografa exacta es Brobdingrag.) Gulliver comença un segond viatge e se trapa a Brobdingnag, que l'autor situa dins l'ocean Pacific entre lo Japon e l'America. Es alara plaçat dins la situacion invèrsa qu'a Lilliput : totes los Brobdingnagians son de gigants. Un d'eles pren Gulliver per lo menat dins sa bòrda, ont un mainata, que se nomena Glumdalclitch, s'ocupa d'el. Es enseguida crompat per la cort reiala de Brobdingnag e i demora amb sa noiriça de Glumdalclitch. A causa de sa pichona talaha, l'eròi ven un objècte de curiositat pel rei, la reina e la cort, e ven entre autre lo favorit de la reina. Explica al rei lo sistèma politic existent en Angletèrra. Lo sobeiran critica fòrça las institucions anglesas. Mas après un manca d'atencion de la part d'un cortesan que lo menava de passejada près d'un bauç, Gulliver es alara emportat dempuèi sa cambra artificiala per una agla, puèi es pescat per de marins, que lo tornan en Angletèrra, ont a l'impression pendent un temps de veire la populacion mai pichona qu'el.