cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amàs estellar
Istòria
Quauqueis amàs estellars fòrça visibles dins lo cèu nuechenc, coma la Polsinièra dins l'emisfèri nòrd, son coneguts dempuei l'Antiquitat. Leis escrichs de Ptolemèu (vèrs 100-168) mòstran tanben la conoissença d'estèlas « foscas » que son en realitat d'amàs, coma Praesepe dins la constellacion dau Cancèr. Pasmens, foguèt necessari d'esperar lo desvolopament dau telescòpi per permetre la descubèrta d'un nombre pus important d'amàs.
Lei progrès en matèria d'observacion permetèron plusors descubèrtas dins lo corrent dei sègles XVII e XVIII. En particular, en 1665, l'astronòm alemand Johann Abraham Ihle (1627-1699) descurbiguèt lo premier amàs globular. La natura d'aquel objècte demorèt pasmens desconeguda fins a una observacion de 1764 dau Francés Charles Messier (1730-1817) qu'observèt d'estèlas diferentas dins l'amàs M4. D'un biais generau, lei limits dau periòde sus l'estructura de l'Univèrs empachèron d'explicar l'origina e l'aspècte deis amàs. Dins aquò, coma lei galaxias, foguèron activament recercats per d'astronòms que realizèron de catalògs d'objèctes celèsts.
Puei, dins lo corrent dau sègle XX, d'autrei recèrcas s'interessèron a la formacion e a l'evolucion deis amàs dubèrts. Aquò participèt a la definicion de la teoria modèrna sus la formacion e l'evolucion deis estèlas. En 1949, aquelei trabalhs entraïnèron l'introduccion de la nocion d'associacion d'estèlas per designar leis estèlas partejant una origina comuna. Enfin, en 2005, d'observacions realizadas dins la Galaxia d'Andromèda laissan supausar l'existéncia d'una classa novèla d'amàs que sembla intermediàrias entre leis amàs globulars e lei galaxias nanas esfericas.
Leis amàs dubèrts
Un amàs dubèrt es un amàs de 100 a 10,000 estèlas situadas dins un espaci de 5 a 50 ans de diamètre. En causa d'aquela dispersion, leis amàs dubèrts son sovent pauc luminós e lor observacion es donc principalament possibla dins la Via Lactèa e lei galaxias vesinas. Lei diferents membres de l'amàs an generalament un temps identic e son liats entre elei per de liames gravitacionaus.
La formacion d'un amàs dubèrt es explicada per la teoria generala sus la formacion e l'evolucion deis estèlas. Seriá la consequéncia de la dissipacion dei rèstas d'un nívol molecular après la formacion d'un grop d'estèlas. Aquela teoria permet d'explicar lo temps identic deis estèlas e la preséncia, dins certaneis amàs, d'estèlas gigantas blavas jovas de tipe O ò B. Pasmens, pauc a pauc, l'intensitat dei liames gravitacionaus demenís e l'amàs se dispèrsa per venir una associacion d'estèlas.
Leis amàs globulars
thumb|right|[[Fotografia de l'amàs globular M80.]]
Un amàs globular es un amàs dens que pòu contenir un centenau de miliers d'estèlas dins un espaci de 20 a 100 ans lutz. Son aspècte esferic caracteristic es a l'origina de son nom. Leis amàs globulars fan partida de la ròda dei galaxias e orbitan a una distància situada entre 100 e 400 ans lutz dau centre galaxtic. Son relativament luminós e l'observacion deis amàs pus importants es aisada. Ansin, en 2021, 150 amàs globulars son identificats a l'entorn de la Via Lactèa. De galaxias pus massisas pòdon n'aver un nombre pus importanta : 500 per la Galaxia d'Andromèda e fins a 13,000 per M87.
Lo mecanisme de formacion deis amàs globulars es encara mau conegut. La màger part es compausada d'estèlas ancianas que permèton de datar lor origina au periòde de formacion de la galaxia. Pasmens, quauquei cas d'amàs globulars recents, es a dire constituïts d'estèlas blavas, existisson. La preséncia d'un trauc negre au centre deis amàs globulars es sospichada car permetriá d'explicar l'estabilitat de l'estructura generala de l'amàs. En particular, en 2002-2003, de mesuras realizadas sus leis amàs M15 e Mayal II semblèron indicar la preséncia de traucs negres intermediaris amb de massas situadas entre 4,000 e 20,000 massas solaras .
Leis associacions d'estèlas
Leis associacions d'estèlas son de grops d'estèlas que partejan de caracteristicas orbitalas comunas, especialament lo movement pròpri. Aquò es la consequéncia d'una origina comuna e, probablament, de la dispersion d'un amàs dubèrt e de la disparicion dei liames gravitacionaus entre leis estèlas que lo compausavan.
Amàs intermediaris
Leis amàs intermediaris son un objècte encara mau definit descubèrt en 2005 a l'entorn de la Galaxia d'Andromèda. Presentan de similituds amb leis amàs globulars coma lo nombre d'estèlas. Pasmens, son mens dens e an donc una talha generala ben pus importanta. A l'ora d'ara, aquela talha sembla situada entre aquelei d'un amàs globular tradicionau e d'una galaxia nana esferica.
Selçuk
Selçuk, ancianament Ayasoluk (dau grèc Άγιος Θεολόγος, Sant Teològ) qu'ei ua vila, de Turquia. Es situada a 1 km au nòrdèst de l'antica ciutat grèga d'Efès.
37.94996°N, 27.37028°W
Allonnes (Maine e Léger)
Allonnes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Comuna angevine de la vallée de la Authion, Allonnes se situa sus la rota #que va de Neuillé a Sant-Nicolas-de-Bourgueil, en limit del departament d'Indre-e-Loire.
Lo sieu territòri se tròba a la cœur del Parc natural regional Loire-Anjau-Touraine.
Commune angevine de la vallée de l'Authion, Allonnes se situe sur la route qui va de Neuillé à Saint-Nicolas-de-Bourgueil, en limite du département d'Indre-et-Loire.
Son territoire se trouve au cœur du Parc naturel régional Loire-Anjou-Touraine.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La contrée de Allonnes i aguèt viscut dempuèi lo Neolític cossí ne testifica la descobèrta de pigassas de pèira educada.
L'epòca gauloise a tanben daissat traces, #que lo nom Alauna, divinitat celte associada de còps a una font.
Lo Comte d'Anjau e los fraires del abbaye St Florent fonden un prieuré cap al ont lo nom de Aloman apareis en la charte, graphie fallacieuse per "Allonnes". Allonnes dépendait Alavetz, a l'esperital, de Bourgueil (alavetz en Anjau), al temporal, del Senhor de Montsoreau.
La contrée d'Allonnes fut habitée dès le Néolithique comme en témoigne la découverte de haches de pierre polie.
L'époque gauloise a aussi laissé des traces, dont le nom Alauna, divinité celte associée parfois à une source.
Le pays fut évangélisé par saint Doucelin, disciple de saint Martin de Tours, vers le. L'époque carolingienne a laissé de nombreux tombeaux de pierre situés près du cimetière actuel et autour de l'église.
Le Comte d'Anjou et les moines de l'abbaye St Florent fondent un prieuré vers le où le nom d'Aloman apparaît dans la charte, graphie fallacieuse pour "Allonnes". Allonnes dépendait alors, au spirituel, de Bourgueil (alors en Anjou), au temporel, du Seigneur de Montsoreau.
Desmielinizacion
La desmielinizacion es una malautiá del sistèma nerviós que l'estug de mielina de las neurònas i es damatjat. Aquel damatge degalha la conduccion dels senhals dels nèrvis afectats. Aquò entraina una reduccion de la conductibilitat que pòt provocar de deficiéncias de sensacion, movement, cognicion, o d'autras foncions segon los nèrvis concernits.
Gaston Basalgas
Gaston Basalgas (en francés: Gaston Bazalgues; Coson, 26 de febrièr de 1938) es un escrivan, lingüista, pedagòg e ensenhant occitan. Plan actiu dins l'occitanisme tre la fin de las annadas 1960, es conegut subretot per son manual d'aprendissatge de l'occitan lengadocian, publicat en 1975: L'occitan lèu lèu e plan, un dels primièrs metòdes e dels mai fondamentals per l'ensenhament de la lenga d'òc. Aprèp l'escritura de sa tèsi sul parlar de Coson en 1968, foguèt professor a l'Universitat Pau Valèri de Montpelhièr, e collaborèt a mantuna revista coma Viure, Lutte Occitane, Lengas e la Revue des Langues Romanes. En collaboracion amb lo Cercle occitan de Seta elaborèt l'edicion de la gramatica inedita del parlar setòri escricha per Gustau Terond, pareguda en 2002. Aviá divulgat anteriorament, en 1974, tanben un diccionari occitan incomplet inedit de Sent Ipolit.
Stephen King
Stephen Edwin King (n. 21 de setembre de 1947) es un escrivan nòrd-american conegut per los sieus romans de terror. Los sieus libres sòlen èsser a la lista de best-sellers.
Las istòrias de Stephen King an coma protagonistas personatges de classa mejana, un mainat, o la majoritat de còps, un escrivan. Los personatges vivon la siá vida normala, mas los faches sobrenaturals e de circonstàncias estranhas càmbian lo cors de l'istòria. King Manifèsta una coneissença ambiciosa del genre de la terror, tala e coma mòstra en lo sieu libre de pas ficcion nomenada Danse Macabre, qu'enregistra un òrdre cronologic de nombroses decènnis de trabalhs notables sus literatura e cine. Escriu de mai de libres que poirián pas èsser catalogats en lo genre de la terror, coma los romans The Body e Rita Hayworth and Shawshank Redemption (adaptadas posteriorament a la pantalha granda coma Stand By Me e The Shawshank Redemption respectivament), aital coma The Green Mile.
Stephen King escriguèt jol nom de Richard Bachman en fòrça de los sieus libres ont l'istòria èra basada en una terror mai mentala que fisic. The Long Walk N'es un exemple.
Es un dels autors mai tradusits, segon lo "Index Translationum".
Flesselles
Fléchèle en picard (Flesselles en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
İscehisar
İscehisar qu'ei ua vila de Turquia. 38.86194°N, 30.75028°W
Épieds (Maine e Léger)
Épieds es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Aquela comuna angevine del sud Loire se situa en lo Saumurois.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bueg
Bueg es una aiga dels Alps occitans qu'a sa fònt subre la comuna de Lutz la Crotz Auta (Droma) e s'escampa dins Durença a Sisteron (Aups d'Auta Provença). Es un sosafluent de Ròse e dona son nom au País de Bueg.
Toponimia
Lo nom es atestat en latin en 1260, Ultra Bodium. Vendriá del celtic bodion, de badio-, bodio-, « jaune, blond » e lo sens seriá « l'aiga jauna, gròga, lo flume jaune, gròc ». La grafia seriá doncas Bueg.
Escleròsi multipla
thumb|250px|Desmielinizacion per escleròsi multipla. Escala 1:100
L'escleròsi multipla, o escleròsi en placas, es una malautiá cronica autoimmuna del sistèma nerviós central.
Sas manifestacions clinicas son ligadas a una desmielinizacion de las fibras nerviosas del cervèl, de la mesolha espinala e del nèrvi optic.
Las causas ne demòran desconegudas. D'unas teorias evòcan de factors genetics e environamentals coma las infeccions. Sa prevaléncia mòstra d'importantas disparitats geograficas, las estimacions varian segon las zònas entre mens de 20 e 100 per 100,000 abitants. Foguèt descrita pel primièr còp 1868 per Jean-Martin Charcot
Gès
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [yès] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Garsia de Jes cap a 1083-1105, Ies ath sègle XII, cap a 1200-1230 e en 1285, Iees, shens data, Ges en 1313, De Gessio, en latin, en 1342 e en 1379, Gees, Ges, en 1429, Gez près d'Argellés en 1752, Gez en Lavedan en 1787-1788, Gés en 1790, Ges (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Gès qu'ei benlhèu un ancian Ger. Segon R. Aymard, eth sens qu'ei d'acès peth bestiar (etimologia : latin jacere).
Segon Miquèu Grosclaude, eras atestacions que s'opausan a un ligam dab Ger; era proposicion d'Aymard que s'explica per era preséncia, dens eth diccionari Palay, de yésso, en Lavedan, qui a per sens « acès » e de gès, medish sens, en Medòc. Qu'ei versemblable, totun que demanda un chic de verificacion. Véder un avis diferent a Gès eths Angles.
Fumio Kishida
Fumio Kishida (岸田 文雄, Kishida Fumio en japonés; 29 de julhet de 1957, Shibuya, Tòquio) es un òme politic japonés, sòci del Partit liberal democrata (PLD). Elegit president del partit lo 29 de setembre de 2021, es tanben elegit primièr ministre de Japon lo 4 d'octobre.
Sarton
Geografia
L'altitud mièja de la municipalitat de Sarton es d'unitat|74|m. Lo vilatge es suls marges del riu Authie, a aperaquí al sud-oèst de Arras, a unitat|145|quilomètres  al nòrd de París e a unitat|75|quilomètres  al sud-oèst de Lille. Per la siá superficie d'unitat|6.6|km², Sarton es la 549 de las 1,549 municipalités de la region Nòrd—Calava.
L'altitude moyenne de la commune de Sarton est de 74 m. Le village est sur les rives de la rivière Authie, à environ 37 kilomètres au sud-ouest d'Arras, à 145 kilomètres au nord de Paris et à 75 kilomètres au sud-ouest de Lille. Par sa superficie de 6.6 km², Sarton est la 549 des 1,549 municipalités de la région Nord-Pas-de-Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Harper Lee
250px|thumb|Harper Lee aprèp aver recebut la Medalha de la Libertat de las mans del president George W. Bush Nelle Harper Lee (Monroeville, Alabama, 28 d'abril de 1926 - Monroeville, 19 de febrièr de 2016) es una escrivana americana. Es coneguda subretot per son roman To Kill a Mockingbird, publicada en 1961 que descriu lo racisme que l'autora observèt durant sa joventut en Alabama, e que li faguèt ganhar lo Prèmi Pulitzer. Ajudèt tanben seriosament son amic Truman Capote dins l'escritura de son òbra màger In Cold Blood. En 2007 recebèt la Medalha Presidenciala de la Libertat per sa contribucion a la literatura americana.
Tourny
Tourny en normand (Tourny en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Tourny Existissiá abans la conquista romaine : sus lo sieu territòri, s'es trobat de nombrosas pèças de moneda a la effigie dels Emperaires romains del 1 sègle. La butte de las Boquets i aguèt utilizat per las Romains coma mejan de comunicacion per senhals amb aquela de Nézé #que los connectava a lo sieu camp retranché de Vernonnet. Eles déboisèrent de #ample bretxes en lo bòsc e #bastir la rota de Roan a Meulant per Tourny (camin dels Andelys). A sègle, los Normands #installar una acampada a la endroit ont se tròba Tourny. Mai tard, Rollon, lo sieu cap, se convertit a la fe crestiana e fòrça los sieus òmes lo #seguir. Aquel #èsser a aquela epòca e per los sieus suenhs #que s'es bastit l'an 950 la primièra glèisa de Tourny e d'après cèrts documents, se sap #que Rollon possedissiá Tourny, Coupigny e unes autres luòcs en favor del Abbaye Sant Ouen de Roan. Los sieus pichons-fils Richard #aprovar aquela dotation. Dempuèi 1187, se sap per una bulle de la abbaye de Thiron (Eure-e-Loir) que la glèisa de Tourny èra dédiée a la vèrge Marida. En 1249, Tourny a erigit en doyenneté #que dépendent 44 parròquias.
La data de bastiment de la glèisa actuala se'n situa cap a 1558. Qualques trabalhs de terrassements efectuats al mièg del sègle darrièr, en lo moment de la rectification de la carrièra Aval e de la désaffection de l'ancian cementèri an descobèrt la preséncia de fondacions en avent apertengut a la glèisa primitive, en un sens #qu'a pas res de comun amb lo plànol de la glèisa actuala. Los fondationsi s'avançavan fins a la rota actuala e ressortián quitament de qualques mètres la bordure actuala. Malgrat aiçò lo campanal anóncia la 12 o la 13 sègle ! I a doncas luòc de creire que la primitive glèisa i aguèt destruit per l'incendi al meteis temps que lo castèl l'an 1099 e #que foguèsse rebâtie sus un autre plànol en lo corrent del sègle seguent. Fin finala #èsser en granda part reconstruite sus aquela segonda localizacion pendent la Renaissance.
Tourny existait avant la conquête romaine : sur son territoire, on a trouvé de nombreuses pièces de monnaie à l’effigie des Empereurs romains du 1 siècle. La butte des Boquets fut utilisée par les Romains comme moyen de communication par signaux avec celle de Nézé qui les reliait à leur camp retranché de Vernonnet. Ils déboisèrent de larges brèches dans la forêt et construisirent la route de Rouen à Meulant par Tourny (chemin des Andelys). Au 9 siècle, les Normands installèrent un campement à l’endroit où se trouve Tourny. Plus tard, Rollon, leur chef, se convertit à la foi chrétienne et beaucoup de ses hommes le suivirent. Ce fut à cette époque et par leurs soins que s’est construite en 950 la première église de Tourny et d’après certains documents, on sait que Rollon possédait Tourny, Coupigny et autres lieux en faveur de l’Abbaye Saint Ouen de Rouen. Son petit-fils Richard approuva cette dotation. Dès 1187, on sait par une bulle de l’abbaye de Thiron (Eure-et-Loir) que l’église de Tourny était dédiée à la vierge Marie. En 1249, Tourny est érigé en doyenneté dont dépendent 44 paroisses.
La date de construction de l’église actuelle se situe vers 1558. Des travaux de terrassements effectués au milieu du siècle dernier, lors de la rectification de la rue Aval et de la désaffection de l’ancien cimetière ont décelé la présence de fondations ayant appartenu à l'église primitive, dans un sens qui n'a rien de commun avec le plan de l'église actuelle. Les fondationsi s'avançaient jusqu'à la route actuelle et dépassaient même de quelques mètres la bordure actuelle. Cependant le clocher annonce le 12 ou le 13 siècle ! Il y a donc lieu de croire que la primitive église fut détruite par l'incendie en même temps que le château en 1099 et qu'elle fût rebâtie sur un autre plan dans le courant du siècle suivant. Enfin elle fut en grande partie reconstruite sur ce deuxième emplacement pendant la Renaissance.
Alberto Ruiz-Gallardón
thumb|250px|Alberto Ruiz-Gallardón en 2008 Alberto Ruiz-Gallardón Jiménez (Madrid, 11 de decembre de 1958) es un politician espanhòl conservador, membre del Partit Popular. Es, dempuèi decembre de 2011, l'actual ministre de la Justícia del govèrn espanhòl dirigit per Mariano Rajoy e foguèt anteriorament president de la Comunitat de Madrid de 1995 a 2003 e puèi cònsol de la capitala espanhòla, Madrid, de 2003 a 2011. Venguèt conegut internacionalament en 2013 aprèp l'aprovacion de la nòva lei sus l'avortament, qu'a recebut l'escais de Lei Gallardón.
Benoded
Benoded en breton ( Bénodet en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Geografia
Bénodet Se situa en País fouesnantais, a la desbocadura de la Odet (sovent designada coma la una dels mai polits rius de França) e cara al pichon pòrt de Santa-Marina (Combrit), situat, lududes, en Païses Bigouden.
Fins en 1972, los dos pòrts avián connectat per un bac, remplaçat dempuèi pel Pont de Cornouaille, egalament trucat « pont de Bénodet ». Aquel superbe labor connècta lo País Fouesnantais dins lo País Bigouden entre « Lo Cosquer » en Combrit, e « Kergos » en Clohars-Fouesnant.
thumb|Pont de Cornouaille|350px|center
Bénodet se situe en Pays fouesnantais, à l'embouchure de l'Odet (souvent désignée comme l'une des plus belles rivières de France) et face au petit port de Sainte-Marine (Combrit), situé, lui, en Pays Bigouden.
Istòria
Lo estuaire del Odet situat al fons d'una baia protegida al fòrt en tirant d'aiga permet a Bénodet de jouir d'una situacion excepcionala pels viatgèrs e los marines. Un cèrt nombre de dintratz eles #poder aital daissar las traces de lo sieu passatge. S'aquelas darrièras son pauc nombrosas per l'epòca préhistorique, n'es pas de meteissa per aquelas daissadas per una aucupacion gallo-romaine conseqüent dels dos costats del Odet al nivèl de la siá desbocadura. Qualques vestigis dins bon estat d'un important establiment de bains #subsistir aital a Bénodet fins en 1870.
L'estuaire de l'Odet situé au fond d'une baie abritée au fort tirant d'eau permet à Bénodet de jouir d'une situation exceptionnelle pour les voyageurs et les marins. Un certain nombre d'entre eux purent ainsi laisser les traces de leur passage. Si ces dernières sont peu nombreuses pour l'époque préhistorique, il n'en est pas de même pour celles laissées par une occupation gallo-romaine conséquente des deux côtés de l'Odet au niveau de son embouchure. Des vestiges en bon état d'un important établissement de bains subsistèrent ainsi à Bénodet jusqu'en 1870.
On retrouve la trace de l'activité de ce site portuaire aux et , à l'époque de l'émigration bretonne en Armorique.
Vanvey
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tourville-la-Campagne
Tourville-la-Campagne en normand (Tourville-la-Campagne en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Tourville-La-Campanha a situat entre Elbeuf e Lo Neubourg.
Tourville-la-Campagne est située entre Elbeuf et Le Neubourg.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Tourville-La-Campanha #èsser cap de-luòc del costat fins en 1821. #Èsser alavetz remplaçat per Amfreville-la-Campanha.
Tourville-la-Campagne fut capluòc du canton jusqu'en 1821. Il fut alors remplacé par Amfreville-la-Campagne.
Virollet
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Comtat de Melguer
vinheta|250px|Melguer dina lo [[comtat de Tolosa en 1154.]] vinheta|Lo blason dels comtes de Melguer èra "d'argent al cap de sable"   . Èra portat per Raimon II. vinheta|La familha de Narbona-Pelet portèt las armas de Melguer sus lo gules de Narbona. Lo Comtat de Melguer èra un fèu situat a l'entorn de la vila de Mauguiò actuala (ancianament nomenada Melguer). Foguèt probablament creat durant lo periòde dau Reialme visigòt de Tolosa. Existissiá sota l'Empèri Carolingian e passèt sota lo contraròtle de la Papautat en 1085, puei dau Comtat de Tolosa en 1176. En 1213, durant la Crosada deis Albigés, foguèt annexat per la corona de França e finalament donat a la diocèsi de Magalona en 1215.
Istòria
Lo comtat de Melguer (uèi Mauguiò) foguèt una jurisdiccion feudala d'Occitània, existenta dempuèi l'èra del reialme visigòt. Vèrs 812 foguèt assignat al lòt de comtats de Septimània e de Gòtia, e demorèt en fach unit al marquesat fins a vèrs 878. De 878 a 1079, sos dirigents foguèron entitolats comtes de Substancion. A l'epòca visigòtica se mencionan ja dos avesques de Magalona (Boeci en 589) e Gumild en 673.
Magalona èra un avescat e un comtat visigòt que se sometèt en 752 a Carles Martèl quand Aigulf èra comte, paire del famós sant Benet d'Aniana. Foguèt succedit per son filh Amic e aquel per son filh Robèrt. Pertocant los avesques, un primièr avesque de Magalona nommat Boeci es conegut tre 589 (veire avescat de Magalona).
Après 878, l'ancian linhatge local auriá représ lo poder (se jamai l'aviá vertadièrament perdut) e portèron lo títol de comtes de Substancion. Guilhemona es la primièra comtessa mencionada al cartulari comtal. Poiriá èsser una felena o joventa de Robèrt (dont lo nom del filh es pas conegut). Al sègle seguent, la vila de Magalona foguèt rebastida e lo títol de comtes de Substancion s'abandonèt en favor del nom occitan de la nòva Magalona o Mauguiò, derivat de Melguer (en francés: Melgue(i)l).
Lo comte Pèire I se maridèt vèrs 1063 amb Almòdis, filha de comte Ponç II de Tolosa e en 1085 decidiguèt de cedir la nauta sobeiranetat feudala del comtat e avescat de Magalona al Papa Gregòri VII. Sos successors reconeguèron pas aquela nauta sobeiranetat. Pèire daissèt tres filhs: Ponç (abat de Clunhic), Adelaïda (maire de Pèire de Puèi, grand Mèstre dels Espitalièrs) e Raimon II. Aquel darrièr aguèt per successor son filh Bernat IV que sostenguèt un conflicte armat amb son conhat Guilhèm VI senhor de Montpelhièr e venguèt fin finala monge a Velai. Daissèt doas filhas, Guilhema, que seriá estada l'esposa del vescomte Raimon Folc II de Cardona, e Beatritz de Melguer, l'eretièra, que demorèt jos tutèla de son oncle Guilhèm VI de Montpelhièr que concertèt son ligam amb lo comte Berenguièr Raimon I de Provença; davant aiçò lo comte Anfós I Jordan de Tolosa (1112-1148), qu'aspirava a la regència, declarèt la guèrra a Montpelhièr, fins que s'arribèt fin finala a un acòrdi de corregència. Guilhèm VI, abans la majoritat de Beatritz, l'esposèt segon çò qu'èra acordat amb lo comte de Provença (1135) mas aquel moriguèt en 1144 e Beatritz esposèt alavetz en segondas nòças amb Bernat Palet, senhor d'Alès (que foguèt Bernat V de Melguer), que moriguèt en 1170. Beatritz aviá agut de son primièr maridatge amb Raimon Berenguièr I, un filh, Raimon Berenguièr III de Provença, a que, en recebent lo comtat de Provença, s'associèt al govèrn, del que s'ocupèt jamai. Aquel comte èra lo paire de Doça II de Provença, comtessa en 1166-1167 fins qu'Anfós lo Cast se n'apoderèt). Lo comte moriguèt en 1166 e l'experiéncia d'associacion a Melguer foguèt considerada negativa; Beatritz decidiguèt d'esposar sa filha ainada Ermessenda Palet (de son segond maridatge) amb Pèire Bermon(d) de Sauva, senhor d'Andusa, e confisar lo maridatge al govèrn del comtat, çò que se menèt a tèrme efectivament lo 1170, mas Pèire Bermon moriguèt lo 1172 e alavetz un filh mendre de Beatritz, Bertran I, qu'èra l'eretièr legitim dempuèi 1166 e s'intitulava ja comte, reclamèt sos dreches e s'alièt amb Guilhèm VII de Montpelhièr al que cediguèt una part de las siás possessions e en 1172 se declarèt vassal del rei Anfós I de Catalonha e d'Aragon e li cediguèt lo comtat en preséncia del comte de Palhars, e los nòbles de Melguer jurèron fidelitat al rei. Beatritz reaccionèt amb colèra, declarèt son filh Bertran deseretat, e nomenèt sa filha Ermessenda e sa felena Doça mièg-eretièras. Fòrça nòbles acataquèron la decision de la comtessa titulara e Ermessenda s'es maridada en 1173 amb l'eretièr de Tolosa, lo futur comte Raimon VI de Tolosa (en realitat Raimon VIII de Tolosa après la descobèrta de dos comtes de per abans desconeguts de nom Raimon) e s'establiguèt qu'après la mòrt de Beatritz lo comtat de Melguèlh o Melguer seriá unit a Tolosa coma l'èra après 1190.
Amb las guèrras cataras, lo comtat foguèt ocupat per Simon de Montfòrt e foguèt restacat a las possessions de la corona francesa (1213), que foguèt confirmada en 1215. Los reis concediguèron lo títol de comte de Melguèlh als avesques de Magalona. Veire avescat de Magalona.
Nòtas
<references group=N/>
Linx
Lo linx (genre Lynx) es una mena de felids de que i a quatre espècias. Las lors caracteristicas son: talha mejana, patas fòrtas, aurelhlas longas, coa corta o lo pelatge mai o mens tacat.
Espècias
Totas las espècias abitan exclusivament dins l'emisfèri nòrd, en Euràsia e al Nòrd d'America (que semblon n'èsser originaris). Lo nomenat linx de desèrt (Caracal), qu'abita en Africa e dins una granda partida d'Àsia Centrala e Occidental, es en realitat un felin escassament parent que parteja qualques semblanças extèrnes amb los representants del genre Lynx, fruch de la convergéncia evolutiva, coma exemple i a la seuna coa, plan fòrça corta e las lors grandas aurelhas, coronadas de longs pèls negres a la punta que servisson per aumentar la lor excellanta audicion.
Caracteristicas
Lo pelatge a diferentas tonalitats segons l'espècia e la sosespècia. Los linxs canadencs e eurasiatics oscillan entre lo marron e lo jaune desvolopant un pelatge mai long e gris pendent l'ivèrn. Lo linx iberic es de color marron alara que lo linx ros, coma l'indica lo seu nom, a una forradura marron rogenca. Las quatre espècias tenon de tacas e de raias que varian segon los individús. Los individús mai tacats vivon subretot al sud. L'espècia mai granda es l'eurasiatica, que pòt arribar als 30 kg de pes e l'espècia mai pichona es l'iberica, que capita pas los 20 kg.
Problematica del linx
De las quatre espècias conegudas de linx, l'espècia iberica es la mai vulnerable a causa del nombre d'indiviús. Aquela espècia es sus la Lista Roja d'Espècias de la UICN. La poblacion del linx iberic es redusida a 200 exemplars, se repartís a de pichons airals del sud-oèst de la peninsula iberica, entre que se trapa al Coto de Doñana. Malgrat los recents succeses del programa d'abaliment en captivitat menat en Espanha, l'espècia encara merma a causa de la fragmentacion de l'abitat e l'escassetat d'aliments, degut subretot a la mixomatòsi del conilh. Tanben se morrís d'animals tenrapalats a l'ocasion del braconatge.
Brion (Maine e Léger)
Brion es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Aquel vilatge angevin de l'oèst de la França se situa en lo Baugeois.
Ce village angevin de l’ouest de la France se situe dans le Baugeois.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Brion I auriá #èsser a una « châtellenie » e prospère al fil del temps.
Ocupadas de longs ans pels angleses pendent la guèrra de, Brion ven pendent una quarentena d'ans, proprietat de Jeanne de Laval (la siá estatua figura luòc Jeanne de Laval a Beaufort en Vallée), esposa pensada de Renascut d'Anjau.
A, Brion, ligada alavetz al costat de Beaufort, escapa a doas recuperacions a l'invasion de las prussiens.
La Primièra Guèrra mondiala a fach 64 victimas a Brion, siatz 7% de la populacion totala. La Segonda Guèrra mondiala #èsser mens homicida, malgrat que las tropas alemandas ocupan Brion pendent 10 mes.
Los ans #que seguisson veson Brion tocada per la èxode rurala, perdent aital de nombroses trabalhs, comèrcis e abitants.
Uèi lo fenomèn s'invertís e entre los darrièrs recensements, s'anòta un aument de 10% de la populacion.
Occupées de longues années par les anglais pendant la guerre de Cent Ans, Brion devient pendant une quarantaine d'années, propriété de Jeanne de Laval (sa statue figure place Jeanne de Laval à Beaufort en Vallée), épouse avisée de René d'Anjou.
Puis Brion et l'Anjou, désormais rattachés au Royaume de France, connaissent les années noires des guerres de religion, de la misère et de la peste.
Au, Brion, rattachée alors au canton de Beaufort, échappe à deux reprises à l'invasion des prussiens.
La Première Guerre mondiale a fait 64 victimes à Brion, soit 7% de la population totale. La Seconde Guerre mondiale fut moins meurtrière, même si les troupes allemandes envahissent Brion pendant 10 mois.
Les années qui suivent voient Brion touchée par l'exode rural, perdant ainsi de nombreux emplois, commerces et habitants.
Aujourd'hui le phénomène s'inverse et entre les derniers recensements, on note une augmentation de 10% de la population.
Genos (Hauts Pirenèus)
Genos (Génos en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath de Loron, situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Dauzat que's basa suus tribalhs de Rohlfs e de Seguí; Genos que vien deth nom gallic d'òmi Gennos o Genos, dab eth sufixe aquitan -ossum. Segon Negre, Genos que vien deth gallic geno-, « mèste » (segon Dottin, 1920), dab eth sufixe -oss. Segon R. Aymard, era ipotèsi de Negre qu'ei la qui convién milhor.
J.B. Orpustan qu'explica Genos per eth mot basco oihan, « seuva » (Bull. du Musée basque n° 118, 1987, p. 15).
Segon Miquèu Grosclaude, un nom de persona gallic dab eth sufixe -òs ei pas impossible; eth sufixe qu'ei [-us] e non pas [-ɔs], pr'amor deth arreculament deth accent tonic [*Genòs > Genos]. Era idèa d'Orpustan qu'ei interessanta mes que supausa ua aferèsi : Oihen > jen; se n'èra atau, eth nom que seré près de Augèna (Bearn).
Beire-le-Châtel
Beire-le-Châtel es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
August Pi i Sunyer
August Pi i Sunyer, tanben escrich posteriorament Pi-Sunyer (Barcelona, 12 d'agost de 1879 - Ciutat de Mexic, 12 de genièr de 1965) foguèt un mètge fisiologista e politician catalan. Trabalhèt coma professor e universitari de fisiologia a Sevilha e a Barcelona, dirigiguèt l'Institut de Fisiologia, ont creèt una escòla de grand prestigi internacional. Foguèt tanben membre de l'Institut d'Estudis Catalans, participèt a la creacion de l'Union Federala Nacionalista Republicana e fondèt la Societat de Biologia.
Posteriorament decidiguèt de ligar sos dos noms amb un jonhent coma es vengut usatge dins lo nom de sos enfants, lo bioquimista Cèsar Pi-Sunyer i Bayo e l'economista e politician Pere Pi-Sunyer i Bayo. Aprèp la guèrra civila, deguèt partir de Catalonha coma mantun republican. Visquèt alara son exili primièr a París, puèi a Veneçuèla abans de s'installar a Mexic en 1963.
Generest
Generest (Générest en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Autes vilatges o quartièrs : Areulet, Banheròlas.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [géné'rést] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : de Generesto, en latin, en 1312, de Generesto, en latin, en 1387, Generest (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
R. Aymard que pensa i a existit un nomen en Gener-, probablament celtic (?) me damb eth vielh sufixe en -est (eth temple a Fagus qu'assegura l'ancianetat).
Segon Miquèu Grosclaude, se pòt pas separar aqueth nom de Sent Pèr de Generés. Generest que vien d'un nom d'òme d'origina celtica, Gener-, dab eth sufixe -est, probablament aquitan.
N.B. (Sent Pèr de) Generés qu'ei ua fòrma sabenta per (probablament) *Geirés (escrit sovent Geyres). Generest qu'a escapat ara tombada gascona de -n- intervocalica. La celticitat de Gener qu'ei dobtosa (que sembla un nom latin).
Gregorio Marañón
thumb|250px|Gregorio Marañón en 1929 Gregorio Marañón y Posadillo (Madrid, 19 de mai de 1887 – Madrid, 27 de març de 1960) foguèt un scientific, istorian, mètge e escrivan espanhòl. Especializat en endocrinologia, las aportacions d'aqueste erudit aguèron un pes important per las sciéncias internacionalament. Aital foguèt academician de cinc académias reialas d'Espanha (de Lenga, d'Istòria, de Bèlas Artas, de Medecina e de Sciéncias Exactas e finalament de Sciéncias Fisicas e Naturalas).
David Niven
thumb|200px|David Niven en 1973 James David Graham Niven, mai conegut coma David Niven (Londres, 1 de març de 1910 – Château-d'Oex, 29 de julhet de 1983) foguèt un actor de cinèma anglès.
UB 40
thumb|250px|UB40 en concèrt en 2006 UB40 es un grop britanic de música reggae pop. La formacion, que s'inspira de tradicions diverses (cèltas, africanas o jamaicanas per exemple), se creèt a Birmingham en 1978. Son nom ven d'un formulari (Unemployment Benefits 40) que servís als caumaires per demandar una ajuda financièra. A mai s'avián ja una cèrta notorietat al Reialme Unit foguèt sonque a partir de 1984 amb sa version de "Red Red Wine", una cançon de Neil Diamond, que coneguèron un succès internacional.
UB40 es un dels grops qu'a vendut mai de disques mondialament, amb mai de 70 milions d'albums.
Fèlix Martí i Ibáñez
Biografia
Fèlix Martí nasquèt en 1911 a Cartagena, una de las vilas mai grandas del país de Múrcia, dins una familha de notables, filh de Fèlix Martí i Alpera, un eminent pedagòg valencian e de la pianista Josefina Ibáñez. Del costat de sa maire èra nebot de l'escrivan Vicente Blasco Ibáñez. La familha s'installèt dins lo barri de Gràcia de Barcelona en 1925. Estudièt primièr a la Facultat de Medecina de l'Universitat de Barcelona amb los professors mai prestigioses d'aquel temps coma Gregorio Marañón, Agustí Pedro i Pons e August Pi i Sunyer. Aprèp que s'i diplomèt partiguèt seguir sos estudis a la Facultat de Medecina de Madrid ont obtenguèt son doctorat en medecina. S'installèt per exercir sa profession a Barcelona, tornarmai dins lo barri de Gràcia e s'interessèt a la sexologia, çò que faguèt d'el un pionièr d'aquesta disciplina en Catalonha e dins tot l'estat espanhòl. Venguèt puèi director general de santat e assisténcia sociala de la Generalitat de Catalonha e i metèt en plaça un projècte important de reestructuracion e modernizacion. Aital organizèt un sistèma novèl de medecina sociala e preventiva amb per exemple la creacion de «liberatorios» per las prostitutas, de centres d'informacion sexuala pel jovent e un Institut de Sciéncias Sexualas. Una de sas realizacions mai notablas foguèt l'elaboracion de la primièra lei sus l'interrupcion volontària del embarazo aprovada per decret de la Generalitat en decembre de 1936. Pauc de temps aprèp esclatèt la guèrra civila, e Martí s'impliquèt mai d'a fons dins sas activitats anarquistas. S'engatgèt coma mètge dins l'armada republicana. Foguèt nafrat e transferit a l'Espital de Barcelona. Aprèp la desfacha republicana en 1939 coma mantun republican, aguèt de passar la frontièra a pè per se refugiar a l'estat francés. Aquel meteis an s'exilièt als Estats Units. En 1956 i fondèt la revista MD dedicada al mond medical. Moriguèt a Nòva York en 1972 en seguida d'un infart.
Tourville-sur-Pont-Audemer
Tourville-sur-Pont-Audemer en normand (Tourville-sur-Pont-Audemer en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Tourville-Sus-Pont-Audemer a adaigat pel Sébec e vorejada per la Véronne.
Tourville-sur-Pont-Audemer est arrosée par le Sébec et bordée par la Véronne.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Barc
Barc en normand (Barc en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Mencionat jos la forma latinisée Barco l'an 1087-90. E mai se lo vilatge siá pas pas situat sus una éminence importanta, lo nom sembla issu del germanique berc, mont, #que s'es de còps aplicat a de leugièrs monticules coma Bark (Schleswig-Holstein, Alemanha). Lo anciana comuna homonyme de Llanxes (Seine-Maritima, Barc ), ligada a Marcas, a situat sus una nautor. Veire tanben Berck e Bergues.
D'après Charpillon, lo nom de la glèisa de Barc a mencionat a la fin de la. Lo senhor de Beaumont-lo-Roger (#que #donar lo sieu nom dins la vila), fils de Onfroy de Vièlhas, en avent fondat dins la siá vila cap a 1070, una collégiale dédiée a la Santa Trinité, lududes #assegurar d'intradas que # Barc #èsser largament meses a contribucion : 360 acres de tèrras, las dîmes, totas las intradas del bòsc e los dreches de caça. Qualques ans mai tard, en complement de dotation, lo meteis Roger de Beaumont #donar a la siá collégiale la glèisa de Barc amb lo sieu apanage.
En 1141, un descendent de Roger, lo Comte de Meulan, #transformar la collégiale de Beaumont en prieuré en dependent de la abbaye del Bèc Hellouin. Lo abbaye #que, dempuèi Hellouin lo sieu fondator, possedissiá per el bens a Barc, #recebre lo patrocini de la glèisa dédié als dos fraires martirs de Soissons, sant Crépin e sant Crépinien, amb las intradas #que lududes avián ligat.
Al començament de la, la abbé del Bèc i aguèt declarat, a perpétuité, chanoine de Évreux. #Fondar alavetz, a lo sieu profit, una prébende dicha de Marbeuf que # aguèron per el emplegat lo patrocini e los #dire de divèrsas glèisas : Marbeuf, Sant-Aubin-de Écrosville, la Roussière, Émanville, Hellenvilliers e Barc. Aquelas intradas aguèron desligat d'aqueles del abbaye per constituir la prébende de la abbé.
Mentionné sous la forme latinisée Barco en 1087-90. Bien que le village ne soit pas situé sur une éminence importante, le nom semble issu du germanique berc, mont, qui s'est parfois appliqué à de légers monticules comme Bark (Schleswig-Holstein, Allemagne). L'ancienne commune homonyme de Barques (Seine-Maritime, Barc ), rattachée à Marques, est située sur une hauteur. Voir aussi Berck et Bergues.
D'après Charpillon, le nom de l’église de Barc est mentionné à la fin du. Le seigneur de Beaumont-le-Roger (qui donna son nom à la ville), fils de Onfroy de Vieilles, ayant fondé dans sa ville vers 1070, une collégiale dédiée à la Sainte Trinité, lui assura des revenus pour lesquels Barc fut largement mis à contribution : 360 acres de terres, les dîmes, tous les revenus de la forêt et les droits de chasse. Quelques années plus tard, en complément de dotation, le même Roger de Beaumont donna à sa collégiale l’église de Barc avec son apanage.
En 1141, un descendant de Roger, le Comte de Meulan, transforma la collégiale de Beaumont en prieuré dépendant de l'abbaye du Bec Hellouin. L’abbaye qui, depuis Hellouin son fondateur, possédait des biens à Barc, reçut le patronage de l’église dédié aux deux frères martyrs de Soissons, saint Crépin et saint Crépinien, avec les revenus qui lui étaient attachés.
Au début du, l’abbé du Bec fut déclaré, à perpétuité, chanoine d'Évreux. Il fonda alors, à son profit, une prébende dite de Marbeuf pour laquelle furent employés le patronage et les dîmes de diverses églises : Marbeuf, Saint-Aubin-d'Écrosville, la Roussière, Émanville, Hellenvilliers et Barc. Ces revenus furent détachés de ceux de l’abbaye pour constituer la prébende de l’abbé.
Homo antecessor
Homo antecessor es un ominidat descubèrt en Espanha que visquèt en Euròpa Meridionala entre 1,2 e 0,7 milions d'annadas avans l'èra istorica.
No Job Land
No Job Land es un documentari de 2013 que seguís la vida de gents victimas de la crisi espanhòla. La vidèo de sèt minutas, facha pels jornalistas Gabriel Pecot, Olmo Calvo e Eva Filgueira, retracha la vida de tres familhas espanhòlas del barri de Vallecas a Madrid afectadas pel caumatge. Foguèt cargada sul sit Narratively (de Vimeo) lo 17 de decembre de 2013. Qualques jorns mai tard, lo 20 del meteis mes, lo jornal britanic The Telegraph ne faguèt resson internacionalament e n'elaborèt a mai los sostítols en anglés per permetre als visitaires de comprendre melhor la situacion. Dempuèi, la vidèo es venguda un dels reportatges mai vistes e coneis un nombre de visitas fenomenal.
Varanges
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rivière (Pas de Calais)
Rivière es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Païsatge environnant, en #èsser. Situat en plen còr de la campanha a una desena de quilomètres de Arras, Riu es un vilatge boisé en un païsatge relativament valonné, sustot mercés al cors d'aiga a l'entorn #que lo vilatge se n'es bastit: lo Crinchon, #qu'alimenti egalament lo "Cairat a las Fonts".
thumb|left|Paysage environnant, en été. Situé en plein coeur de la campagne à une dizaine de kilomètres d'Arras, Rivière est un village boisé dans un paysage relativement valonné, notamment grâce au cours d'eau autour duquel le village s'est construit: le Crinchon, qui alimente également le "Carré aux Sources".
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Santa Crotz de Quintilhargues
Santa Crotz de Quintilhargues (Sainte-Croix-de-Quintillargues en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : ecclesiam S. Crucis de Quintilanegues en 1146, ecclesiam S. † de Quintillanegues en 1154, S. Crucis de Quintillanicis en 1175, de S. Cruce de Quintilhanicis, de S. Cruce, sense data [sègle XII ?], ville S. Crucis de Quintillanicis en 1227, parrochia S. Crucis de Quintillanicis en 1261, [villa] S. Crucis en 1293, apud S. Crucem en 1303, de S. Cruce en 1309, villelas S. Crucis et de Fontanes en 1310, parrochiam S. Crucis de Quintillanicis en 1311, S. Cruce de Quintillanicis en 1312, de Quintilhanicis en 1314, villam S. Crucis de Fontanesio en 1330, castri nostri S. Crucis de Quintilhanicis en 1331, Sainte-Croix de Fontanès en 1526, S. Crucis de Quintillanicis en 1529, de Quintilhanicis en 1550, S. Croix en 1613, 1626, St Crois en 1648, Ste Croix de Fontanes, Ste Croix de Fontanés en 1740-60, Ste Croix de Quintillargues en 1740-60, 1770-71 (mapa de Cassini). Lo determinant Fontanès es degut a la proximitat d'aqueu vilatge.
Segon Dauzat e Rostaing, lo nom de Santa Crotz senhala de glèisas vodadas au culte de l'instrument dau suplici dau Crist; Quintilhargues ven dau nom latin d'òme Quintilius, amb lo doble sufixe -an-icum ; segon Hamlin, Quintilhargues ven del gentilici latin Quintilius, amb lo sufixe -anicis. Quintilhargues èra una proprietat galloromana. Per de rasons foneticas, lo sufixe -anicis emplegat sistematicament per Hamlin [pr'amor de las latinizacions medievalas] permet pas de menar a -argues; lo cal remplaçar per lo sufixe -anicos segon Joan Pèire Chambon.
Meseta
Meseta es una region centrala de la Peninsula Iberica que representa la mitat de sa superficia. Es formada d'un plan d'altitud e enviroutada d'unei cadenas de montanhas que la separan deis autreis regions d'Espanha.
Bona (Nièvre)
Bona es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nièvre de la region de Borgonha.
Roëllecourt
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Bona (Nièvre)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Roëllecourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bona (Nièvre)
Istòria
Lo nom de la municipalitat es d'origina celtique e significa "cors d'aiga". Lo vilatge se nomenava Boona en 1196 e Bonay en 1393. Lo vilatge de Amainge (Amangias villa) a donat lo sieu nom dins lo país dels Amognes (in pagui Amoniense en 590 (Fortunat II, 19), del nom de persona gaulois Ammonius (Delamarre 2007, 20).
Flixecourt
Flichcourt en picard (Flixecourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region Nauts de França.
Geografia
Situada a mièg camin entre Abbeville e Amians sus la RN1 (actuala RD 1001), Flixecourt es una vila-carrièra edificada su las doas còstas de la Nièvre, afluent de la Soma.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Sierra Nevada (Espanha)
La Sierra Nevada es un massís montanhós dau sud de la Peninsula Iberica.
Mont Mulhacén
Lo mont Mulhacén (entre 3,478 e 3,482 m) es la cima pus auta de l'Espanha continentala. Se situa dins la Sierra Nevada dins lo sud de la peninsula.
Fasa (termodinamica)
Una fasa es, en termodinamica, una partida omogenèa de la matèria. Cada ponch d'una fasa a una composicion quimica e un estat fisic (pression, temperatura...) identics. Per exemple, d'aiga liquida a una temperatura donada forma una fasa. Au contrari, d'aiga simultanèament sota lei formas de liquid ò de glaç constituís doas fasas diferentas.