cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gabèla de la sal
Païses de gabèla
Los païses redimits  avián, per un pagament forfaitari, comprat una exempcion a perpetuitat: Peitau, Lemosin, Auvèrnhe, Santonge, Angomés, Peiregòrd, Carcin, Bordalés, Guiana.
Los païses francs, que son las províncias que la subissián pas abans lor restacament a la corona, èran exemptats de tot drech de gabèla. Èra Bretanha, Bolonés, Calaisés, Artés, Flandra, Hainaut, Cambresés, principat de Sedan e Raucourt, país de Gex, territòri d'Arle, Nebosan, Bearn, Sola, Baisha Navarra, Labord, de l'illa de Re, illa d'Oleron, una partida de l'Aunis e une partida del Peitau.
Contrabanda
Es una de las taxas mai impopularas e provoquèt una contrabanda especifica, aquela dels « fals saunièrs ». Un dels mai conegut amb sa fimilha èra Jean Chouan.
Lo fals saunièr èra un contrabandièr qu'anava comprar, per exemple en Bretanha, sus l'autra riba de la Vilana, de sal que vendavan dins lo Maine, après l'aver passat en fraude sens pagar la gabèla. Riscava las la galèras se trabalhava sens armas, la pèna de mòrt s'èra armat. Entre 1730 et 1743, 585 fals saunièrs foguèron desportats en Nòva França.
Revòltas popularas
Foguèt tanben a l'origina de revòltas popularas. La mai importanta foguèt benlèu aquela de 1542 a 1548, après l'ensag d'unificacion per Francés Ièr de França dels regims de la gabèla: lo Bordalés, l'Angomés e la Santonge se revoltèron. Des notables e lo governaire general de Guiana foguèron massacrats. Le conestable Anne de Montmorency restabliguèt l'òrdre dins lo sang, mas Enric II de França deguèt abandonar e daissar las províncias tornèron a lor estatut precedent. Seran enseguida qualificadas de « redimidas ».
En 1639, l'ensag de supression del « quart bolh » provoquèt la Revòlta dels pèdescauces en Normandia.
Instaurada en 1661 en Catalonha Nòrd per Loís XIV de França, la gabèla es a l'origina de la revòlta dels Angelets (1667-1675).
En 1675, pendent la Revòlta dels bonets rojes en Bretanha provocada per de mesuras fiscalas sul papièr timbrat, lo tabat e la vaissèla d'estam, la simple evocacion de la gabèla podava atisar coma a la fin de julhet de 1675 pendet lo pardon de Sant Urlo.
(1064) Aethusa
(1064) Aethusa es un asteroïde.
Sant Julian d'Assa
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Chipre
Chipre, Cipre o Cipri (en grèc Κύπρος, Kypros; en turc Kıbrıs) es un estat insular de l'Euròpa de l'Èst o o segon d'autras definicions de l'Asia de l'Oèst, dins la Mediterranèa Orientala. Tota l'illa forma un estat dempuèi 1960, nomenat Republica de Chipre, ont las lengas oficialas son lo grèc e lo turc. Mentretant dempuèi 1974 la partida nòrd es ocupada per Turquia que i a creat un estat non reconegut per la comunitat internacionala, sonat Republica Turca de Chipre del Nòrd.
L'Antiquitat
Durament tocada per lei Pòbles de la Mar a la fin dau sègle XIII av. JC, Chipre foguèt colonizada per de Micenèus que restaurèron rapidament la prosperitat de l'illa. Pasmens, après una tiera de catastròfas naturalas e un declin dau comèrci maritim, plusors vilas foguèron abandonadas dins lo corrent dau sègle XI. Aqueu periòde malaisat durèt fins au sègle IX av. JC. Entraïnèt la fragmentacion de l'illa entre un desenau de reiaumes rivaus e veguèt l'arribada de Fenicians.
Chipre demorèt devesida e sota l'influéncia dei dinastias dau continent (assiriana, egipcianas ò pèrsas) fins a sa conquista per la dinastia dei Ptolemèus a la fin dau sègle IV av. JC. Dirigida per un governador, l'illa venguèt mai d'un còp un reiaume distint d'Egipte ente 163 e 50 av. JC. Après la conquista d'Egipte per lei Romans, foguèt restacada a Cilícia avans de venir una província senatoriala.
De l'Edat Mejana a l'independéncia
Après la division de l'Empèri Roman, l'illa faguèt partida de l'Empèri Bizantin. En 688, leis Arabes i desbarquèron e un compromés arabobizantin establiguèt una gestion comuna de l'illa. Leis Arabes èran en carga deis afaires politics, fiscaus e militars e lei Bizantins dei questions religiosas e administrativas. Lei revenguts èran partejats d'un biais egau entre lei dos partits. Aquela mena de condominium durèt fins au declin dei Abbassidas e a la reconquista totala de l'illa per Nicèfor II Focas (963-969) en 965.
Aprofichant lei guèrras civilas que tocavan regularament l'Empèri Bizantin, l'illa venguèt pauc a pauc de facto independenta. En 1192, durant la Tresena Crosada, foguèt conquistada per lo rèi anglés Ricard Còr de Lion (1189-1199). La vendèt ai Templiers que la vendèron a son torn en 1192 a Gui de Lusinhan. Lo Reiaume crosat de Chipre venguèt alora lo successor dau reiaume de Jerusalèm. Existiguèt fins a la cession de l'illa per lei Lusinhan a la Republica de Venècia en 1489.
Leis Otomans ataquèron e conquistèron l'illa en 1570-1571. I establiguèron de colons turcs e l'administrèron fins a 1878. D'efèct, aquela annada, l'Empèri, en dificultat financiera, deguèt cedir lo contraròtle efectiu de l'illa ai Britanics. Lo Reiaume Unit l'utilizèt coma basa estrategica lòng de la rota vèrs leis Índias. L'annexèt en 1914 en aprofichant la declaracion de guèrra turca. En 1925, l'illa venguèt oficialament una colonia de la Corona e Londres reprimiguèt una revòuta, sostengud per la Glèisa Ortodoxa, en favor de l'union ambé Grècia en 1931.
L'independéncia
Après l'independéncia, Makarios III foguèt elegit a la presidéncia de la Republica de Chipre en 1960. Rapidament, de tensions opausèron lei comunautats grèga, fòrça favorabla a l'union ambé Grècia, e turca. Pasmens, après lo còp militar de 1967 en Grècia, Makarios s'alunchèt d'Atenas. Puei, en julhet de 1974, reclamèt la partença deis oficiers grècs qu'enquadravan la garda nacionala chipriòta. Aquò entraïnèt un còp d'estat lo 15 de julhet. Cinc jorns pus tard, de tropas turcas desbarcavan dins lo nòrd de l'illa. N'ocupèron lo tèrç nòrd fins a la conclusion d'una alta-au-fuòc lo 18 d'aost. Aqueu partiment de Chipre entraïnèt un desplaçament important deis abitants. Lei turcofòns migrèron vèrs lo nòrd onte una Republica Turca de Chipre dau Nòrd (RTCN) foguèt proclamada en 1983 e leis abitants d'origina grèga se refugièron vèrs lo sud.
Après aquela guèrra, lo sud de l'illa se raprochèt deis Occidentaus. Per desvolopar son economia, venguèt un paradís fiscau e negocièt son intrada au sen de l'Union Europèa. En revènge, la RTCN, unicament reconeguda per Turquia, foguèt victima de son isolament e demorèt una region paura e pauc desvolopada. Ankara i encoratjèt una politica de colonizacion turca ambé l'installacion de Turcs originaris d'Anatolia. En 2003, dins l'encastre de l'adesion de la partida sud a l'Union Europèa, un plan de reïunificacion foguèt prepausada. Acceptat au nòrd, foguèt largament refusat per leis abitants dau sud.
La Republica de Chipre intrèt au sen de l'UE en 2004 e adoptèt l'èuro en 2008. Pasmens, la meteissa annada, lo país foguèt durament tocat per la crisi economica de 2008. Entraïnèt l'afondrament dau sector financier. Per resòuvre la situacion, leis autoritats de l'UE impausèron un plan d'austeritat drastic ambé de reformas prefondas dau sistèma bancari e un prelèvament de sòus sus lei depaus de mai de 100,000 èuros. De mai, lo govèrn chipriòt foguèt tanben obligat d'adoptar una legislacion per luchar còntra la frauda fiscala. Dins aquò, en 2015, la situacion economica de l'illa èra totjorn fòrça marrida.
Sent Cibranet
Sent Cibranet (Saint-Cybranet en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ʂɪ n ʂibrɒ’ne]. Las fòrmas ancianas son Saint Cyprianet en 1489, Sanctus Cyprianetus, en latin, en 1556, Le Prieur de Saint Cibran en 1560, Saint Sibranet en 1688, Saint Sipranet en 1744. Sent Cibranet es lo diminutiu de Sent Cibra, ,.
Wasquehal
es una comuna francesa del departament del Nòrd dins la region dels Nauts de França.
Magny-le-Hongre
Nòtas
<references group=N/>
Tòssa
Tòssa (Tosse en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei ['tɔsə]. Las fòrmas ancianas que son Sanctus Severus de Atossa, en latin, aus sègles XI-XII, Tosse en 1242, 1293, 1299, Tosse (mapa de 1638), Tosses (mapa de 1647), Tosse (mapas de 1714, de 1733 e de la fin deu sègle XVIII).
Dauzat e Rostaing, Negre, Astor, los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'explican lo nom per lo mot gascon tòssa, « tòs, abeurador, trencada »,.
Moivrons
Moivrons es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Tòssa
Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié que constata los autors precedents avèven pas l'atestacion mei anciana. Lo nom qu'ei a arreligar dab Atòs. Tòssa que s'explica per un cognomen Atto, dab lo sufixe aquitanic -otz(e). Lo nom qu'a patit d'ua aferèsi, explicabla per la confusion dab la preposicion a (latin ad). Se pòt pas saber se l'origina ei latina, galloromana o indigèna.
Istòria
Tòssa qu'èra la capitau de la vescomtat de Maremne.
Moivrons
Geografia
Lo vilatge de Moivrons se situa en Meurthe-e-Moselle, a una quizaine de quilomètres al nòrd-es de Nancy. Se situa a 245 mètres d'altitud. Coordinadas géographiques 48° 49' 24 Nòrd, 6° 14' 56 Èst.
Le village de Moivrons se situe en Meurthe-et-Moselle, à une quizaine de kilomètres au nord-est de Nancy. Il se situe à 245 mètres d'altitude. Coordonnées géographiques 48° 49' 24 Nòrd, 6° 14' 56 Est.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aleksander Prystor
thumb|Aleksander Prystor Aleksander Błażej Prystor (Vílnius, 2 de genièr de 1874 – 1941) foguèt un militar e politician polonés. Ocupèt la foncion de primièr ministre de Polonha de 1931 a 1933.
Nabopolassar
Nabopolassar (tanben dich Nabu-apla-usur) foguèt lo premier sobeiran de la dinastia caldèa de Babilònia de 626 a 605 av. JC. Foguèt remplaçat per son fiu Nabucodonosòr II (605-562 av. JC).
Brigada de sapaires-pompièrs de París
vinheta|280x280px|Los pompièrs de París, en tenguda de fuòc (ancian e novèl modèl), sus la [[plaça de l'Opèra lo 12 de genièr de 2019.]] La brigada de sapaires-pompièrs de París (BSPP), familiarament apelada la Brigada, es una unitat del engèni de l'Armada de Tèrra francesa, plaçada jos l'autoritat del prefècte de polícia de París.
Nabopolassar
Inicialament governador de Babilònia e lo vassau de l'Empèri Assirian, se revoutèt en 626 av. JC còntra la tutèla assiriana. Capitèt d'arrestar una ataca assiriana dins la region de Nippur en 625 av. JC. La mòrt dau rèi assirian Ashur-etil-ilani dins lo corrent de la batalha afebliguèt grèvament l'Empèri Assirian qu'èra ja en declin en causa dei revòutas recurrentas que tocavan sei províncias. Puei, Nabopolassar foguèt proclamat rèi de Babilònia e capitèt de mantenir l'independéncia de son reiaume. En 616 e 615 av. JC, ganhèt doas autrei batalhas importantas còntra leis Assirians. Puei, gràcias a una aliança ambé lei Medes e leis Escites, destruguèt definitivament l'Empèri Assirian entre 612 e 609 av. JC. Après aquela victòria, la fin de son rèine foguèt marcat per la lucha còntra leis Egipians que s'inquietavan dei progrès caldèus en direccion de Palestina e de Siria.
Protestantisme
Lo protestantisme es una branca del cristianisme que amassa mai d'una denominacion crestiana e d'un biais general remanda a las personas que s'alunhèron de la Glèisa Catolica Romana a partir de la Reforma protestanta del sègle XVI e totas las gents que ne partejan de doctrinas o d'ideologias parivas. Es considerada coma una de las tres brancas principalas del cristianisme, amassa amb lo catolicisme e la Glèisa Ortodòxa.
Protestantisme e Occitània
En Occitània lo protestantisme es representat mai que mai per la Glèisa Reformada sus la màger part del territòri e la Glèisa Vaudesa dins las Valadas Occitanas.
Protestantisme e occitan
Es de còps considerat que lo protestantisme aguèt istoricament una accion nefasta en contra de l'occitan que sas idèas se difusèron mai que mai en francés.
Bernedo
Bernedo es una comuna d'Alaba dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Ventadorn (musica)
thumb|200px|right|Bernat de Ventadorn, que donèt lo nom a la marca Los disques Ventadorn son una marca de difusion de la musica occitana creada en 1969 per Claudi Martí e Ives Roqueta coma seccion de l’Institut d'Estudis Occitans puèi transformada en cooperativa (bailejada per R. Zerby).
Walther Hermann Nernst
left|80px|Medalha prèmi Nobel
Walther Hermann Nernst (n. en 1864, m.1941) foguèt un quimista alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1920.
Chemillé-sur-Indrois
Geografia
Le territoire communal est arrosé par la rivière Indrois.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Villeroy (Iona)
Villeroy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Nòtas
<references group=N/>
Bœrsch
Börsch en alemannisch (Bœrsch en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
thumb|left|200px|Intrada del vilatge de Boersch thumb|left|200px|Lo Torn-Anautit (1340) al sud de la vila thumb|left|200px|Lo torn bas, o torn de las remparts, al dintrat oèst de la vila thumb|left|200px|Carreró amb los sieus ostals a colombages thumb|left|200px|Lo luòc central del pòble thumb|left|200px|Porche del ancià coan bénédictin de Saint-Léonard (Boersch) Bœrsch a situat en lo vignoble alsacien, en una depression d'un afluent del marge esquèrre de la Ehn, a aperaquí al sud-oèst de Rosheim, en comprenent Klingenthal e lo masatge caseriu de Saint-Léonard. Lo vilatge fa partida del costat de Rosheim e del arrondissement de Molsheim. Boersch Es egalament situat a unitat|30|km al sud-oèst de Estrasburg. Lo pòble se tròba entre las vilas de Rosheim e de Obernai, pas luènh de Molsheim. Los villageois an trucat los Boerschois.
thumb|left|200px|Entrée du village de Boersch thumb|left|200px|La Tour-Haute (1340) au sud de la ville thumb|left|200px|La tour basse, ou tour des remparts, à l'entrée ouest de la ville thumb|left|200px|Ruelle avec ses maisons à colombages thumb|left|200px|La place centrale du village thumb|left|200px|Porche de l'ancien couvent bénédictin de Saint-Léonard (Boersch) Bœrsch est située dans le vignoble alsacien, dans une dépression d'un affluent de la rive gauche de l'Ehn, à environ 3 km au sud-ouest de Rosheim, comprenant Klingenthal et le hameau de Saint-Léonard. Le village fait partie du canton de Rosheim et de l'arrondissement de Molsheim. Boersch est également situé à 30 km au sud-ouest de Strasbourg. Le village se trouve entre les villes de Rosheim et d'Obernai, non loin de Molsheim. Les villageois sont appelés les Boerschois.
Istòria
Lo pòble a mencionat per las primièras fes en 1109 en lo moment de la fondacion de la abbaye de Saint-Léonard. Fòrça d'ora, los chanoines de la catedrala d'Estrasburg i possedís un tribunal dimière. Cap a 1340, lo avesque de Estrasburg, Berthold de Bucheck, concedís l'estatut de vila a la localité e erigeix las fortificaciós de la vila.En 1385, Boersch es paissièra de nuèch pel comte Henri III de Saarwerden, saquejada, destruida e la glèisa cremada. Pel continuament, Guillaume de Diest, avesque d'Estrasburg(1394-1439, lo empenyora divèrsas fes per pagar los sieus nombroses deutes. En 1405 e 1406, l'ipotèca a tres créanciers : al comte Philippe de Nassau - Saarwerden, dins la Vila d'Estrasburg e al Grand Capítol. Fin finala en 1423, l'avesque Guillaume, la compromet dins la vila d'Estrasburg, #que la guarda fins en 1464. En 1439 los esposes Rumeler-Lawel e Anelin fondan a Boersch un hospice per albergar los pelegrins e viatgeurs « pauras e leiales ». Al Mièja Edat la vila a estrossejat e saquejada a divèrsas recuperacions. La distincion passa definitivament en 1466 a la évêché del Grand Capítol de la catedrala d'Estrasburg per Unitat|1000|florins, e aquel fins a la Revolucion. Boersch Coneis de contunh un periòde de prospérité, fins a la guèrra de Trenta Ans(1618-1648). Boersch A saquejat de contunh ocupada per las tropas Suedesas de Ernst von Mansfeld en 1622. La siá populacion aumenta de contunh regularament fins vèrs 1830, de contunh régresse de contunh amb la clausura de la manufacture d'armas blancas de Klingenthal e la èxode rurala. La situacion s'invertís cap a 1960.
Le village est mentionné pour la première fois en 1109 lors de la fondation de l'abbaye de Saint-Léonard. Très tôt, les chanoines de la cathédrale de Strasbourg y possède une cour dimière. Vers 1340, l'évêque de Strasbourg, Berthold de Bucheck, accorde le statut de ville à la localité et érige les fortifications de la cité.En 1385, Boersch est prise de nuit par le comte Henri III de Saarwerden, pillée, détruite et l'église brûlée. Par la suite, Guillaume de Diest, évêque de Strasbourg(1394-1439, la gage plusieurs fois pour payer ses nombreuses dettes. En 1405 et 1406, il l’hypothèque à trois créanciers : au comte Philippe de Nassau - Saarwerden, à la Ville de Strasbourg et au Grand Chapitre. Finalement en 1423, l'évêque Guillaume, l'engage à la ville de Strasbourg, qui la garde jusqu'en 1464. En 1439 les époux Rumeler-Lawel et Anelin fondent à Boersch un hospice pour héberger les pèlerins et voyageurs « pauvres et honnêtes ». Au Moyen Âge la cité est ravagée et pillée à plusieurs reprises. La seigneurie passe définitivement en 1466 à l'évêché du Grand Chapitre de la cathédrale de Strasbourg pour 1000 florins, et ce jusqu'à la Révolution. Boersch connaît ensuite une période de prospérité, jusqu'à la guerre de Trente Ans(1618-1648). Boersch est pillée puis occupée par les troupes Suédoises de Ernst von Mansfeld en 1622. Sa population augmente ensuite régulièrement jusque vers 1830, puis régresse ensuite avec la fermeture de la manufacture d'armes blanches de Klingenthal et l'exode rural. La situation s'inverse vers 1960.
Darasac
Darasac (Darazac en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Istòria
En 954, la mencion latina Vicaria Dariacacensis sembla indicar que Darasac èra chapluòc d'una vijariá, mas la preséncia d'una vicaria Sancti Privati fai pensar que la mesma vijariá èra basada sus dos luòcs diferents, un luòc public (aici Sent Privat) e una villa que serviá de dotacion o de residéncia au foncionari charjat d'administrar la vijariá, donc pusleu Darasac.
Luòcs e monuments
thumb|Sent Estèfe de Darasac
Louis Quételart
Louis Quételart (estat civil: Quételard), arquitècte francés del nòrd de França, foguèt l'arquitècte de plan edificis, demest los quals un centenat de villas al Touquet Paris-Plage. Mai d'una son classadas a l'inventari general del patrimòni arquitectural francés.
L'"estil Quételart"
Inventèt l'"estil touquetés modèrne" caracterizat per de teuladas espandidas, oculi, pinhons dobles. Son estil marquèt talament los esperits que se parla de "villà Quételart".
Es tanben l'autor dels bancs verds e blancs de l'estacion balneària que se tròban lo long de las avengudas e alèas dins lo bòsc del Touquet.
L'anciana avenguda circulara pòrta son nom al Touquet Paris-Plage.
Sas publicacions
Al cap de 1931 escriguèt lo portisson de L'architecture au Touquet que fa omenatge als arquitèctes del Touquet e publica plan fòtos de las villàs d'aquel temps, que fòrça se pòdon encara remirar uèi.
En 1946 publiquèt L'architecte, cet inconnu.
(1066) Lobelia
(1066) Lobelia es un asteroïde.
Gerhard Rohlfs
Gerhard Rohlfs (14 de julhet de 1892, Berlin, Alemanha - 12 de setembre de 1986) foguèt un dels lingüistas mai importants de la filologia romanica de la primièra mitat del sègle XX. Èra tanben un umanista e un grand erudit que recebèt l'escais d'arqueològ de la paraula. Comencèt sa carrièra en trabalhar jos la direccion de Karl Jaberg e Jakob Jud que li fisèron la realizacion d'enquestas de 81 ponches del sud d'Itàlia.
Contribuiguèt grandament dins l'airal de dialectologia italiana e occitana. Foguèt professor a l'Universitat de Berlin e de Tübingen.
Òbras
Lingüistica romanica:
Airal occitan:
Airal italian:
Elvillar
Elvillar / Bilar es una comuna d'Alaba dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
(1067) Lunaria
(1067) Lunaria es un asteroïde.
A Thousand Years
"A Thousand Years" (en occitan: "Un milièr d'annadas") es una cançon de l'artista americana Christina Perri que foguèt comercializada tre lo 18 d'octobre de 2011
Província d'Espanha
Espanha es devesida en 17 comunautats autonòmas e doas ciutats autonòmas (Ceuta e Melilla) que benefician d'un cèrt nivèl d'independéncia.
Espanha compren tanben 50 províncias. Las províncias pòrtan en general lo meteis nom que la capitala de la província. Solament Mérida (Extremadura), Sant Jacme de Compostèla (Galícia), Vitòria, Bilbao e Sent Sebastian (Comunautat Autonòma Basca) pòrtan pas lo meteis nom que la província que ne fan partida.
Lista de las províncias d'Espanha
thumb|right|230px|[[Províncias d'Espanha|Províncias e Autonomias.]]
Momerstroff
Momerstroff es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Província d'Espanha
Lista de las províncias d'Espanha
! Província !! Capitala !! Comunautat autonòma !! Lista de las comunas
Momerstroff
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Burgelu
Elburgo / Burgelu es una comuna d'Alaba dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
(1068) Nofretete
(1068) Nofretete es un asteroïde.
Gan
Lo gan, 赣语 / Gànyŭ en hanyu pinyin es una lenga sinitica de China.
Lo gan es parlat dins la província de Jiangxi, e tamben al Hunan, al Hubei, al Anhui, e al Fujian.
Olga Bancic
Olga (o Golda) Bancic dicha Pierrette, naissuda lo 10 de mai, lo 15 de mai o lo 28 de mai de 1912 segon leis fònts, a Chişinău en Bessaràbia, e mòrta decapitada lo 10 de mai de 1944 a Stuttgart, siguèt una immigrada romanesa, judieva e comunista, soudat volontari de l'armada francesa de liberacion (FTP-MÒI/Grope Manouchian).
Dragey-Ronthon
Dragey-Ronthon es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(1069) Planckia
(1069) Planckia es un asteroïde.
(1070) Tunica
(1070) Tunica es un asteroïde.
Neuvy-en-Dunois
Neuvy-en-Dunois es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Dallonville, Dempuèi 1080, es una distincion de la municipalitat de Neuvy-en-Dunois. Lo fief de Allonville lèva del comtat de Neuvy-en-Dunois e sòrt per la justícia a Molitard.
Donemiliaga
San Millán / Donemiliaga es una comuna d'Alaba dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Watten
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
La Jaudonnière
La Jaudonnière es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Lengas timote-cuica
thumb|right|180px |Localisacion de las lengs timote-cuica avant l'arribada dels europèus Las lengas jirajaranas son una pichona familha de lengas amerindianas parladas al Veneçuèla.
Las lengas son totas atudadas.
Classificacion
Las lengas timote-cuica son:
Una populacion descendenta dels timote-cuica de l'epoca de la conquèsta espanhòla, a subreviscut, mas las lengas son atudadas dempuèi lo començament del sègle XX.
Łubienica-Superunki
Łubienica-Superunki es un vilatge polonés de la gmina de Pokrzywnica, situat dins lo powiat de Pułtusk e dins lo voïvodat de Mazovia. Comptava 240 abitants en 2009.
Bretoncelles
Bretoncelles es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat es en lo Portamantèl. Lo sieu bourg es a l'èst de Rémalard, a Unitat|11|km  a l'oèst de La Loupe e a Unitat|14|km  al nòrd-es de Nogent-lo-Rotrou. Es desservi per la parca de Bretoncelles, situada sus la linha París - Chartres - Nogent-lo-Rotrou - Las Mans.
En cobrint 4,025 ectaras, lo territòri de Bretoncelles es çò de mès d'estendut del costat de Rémalard e lo segond del arrondiment de Mortagne-a lo-Portamantèl.
La commune est dans le Perche. Son bourg est à 9 km à l'est de Rémalard, à 11 km à l'ouest de La Loupe et à 14 km au nord-est de Nogent-le-Rotrou. Il est desservi par la gare de Bretoncelles, située sur la ligne Paris - Chartres - Nogent-le-Rotrou - Le Mans.
Couvrant 4,025 hectares, le territoire de Bretoncelles est le plus étendu du canton de Rémalard et le second de l'arrondissement de Mortagne-au-Perche.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
A la creacion dels costats, Bretoncelles es cap de-luòc de costat. Aquel costat a suprimit en lo moment del redécoupage cantonal de l'an IX (1801).
À la création des cantons, Bretoncelles est chef-lieu de canton. Ce canton est supprimé lors du redécoupage cantonal de l'an IX (1801).
Dulantzi
Alegría-Dulantzi es una comuna d'Alaba dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
(1071) Brita
(1071) Brita es un asteroïde.
Bançat
Bançat [bɑ̃ˈsa] (Bansat en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
La comuna de Bançat es situada sobre le bòrd sud de la Limanha de v7s Soire e a la limita dau Livradoés. Aquò baila a la comuna dos aspècts : los contrafòrts dau Livradoés bailon a la comuna sos bòscs e un terren accidentat. 'Quò-es le bòsc Barós e la ribèira de Bançat que pavèt una petita gòrja au desbochat de la quna s'es botat le vialatge ; a l'oèst, un planetge que permet la cultura de las cerealas d'ente podèm aveire una veguda panoramica sobre la chadena dau Puèi de la Crotz. Exista sobre le territòri de la comuna una depression sanhosa, le lac de Chauç, ajant una granda richessa floristica e faunistica.
Sent Julian de Cassanhaç
Sent Julian de Cassanhaç (Saint-Julien-de-Cassagnas en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Bançat
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Connantre
Connantre es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Bançat
Istòria
Bançat fai partida daus vialatges fortifiats que son estats bastits le long de la valada vinhairona de l'Alèir. La partida anciana dau vialatge fòrma un qüadrilatère fasiant le torn de la glèisa fortifiada Sent Jurian au qun accedèm per un pòrge. L'ancian chastèl a un plan en L qu'a enquèra tres tors sobre le costat nòrd. Aquelas fortificacions son estadas bastidas per assegurar la defensa dau vialatge dau mentre la guèrra de Cent Ans (1337-1453). La senhoriá aparteniá au siècle XVII a Antoène Ribèira. Per le maridatge de sa filha, en 1653, venguèt la proprietat de Piare Cisternes. Vès Bançat existavon doas confrariás, aquela de Senta Fe e aquela dau Sent Sacrament.
Nòtas
<references group="N"/>
Connantre
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vidorle
Vidorle es un flume de Lengadòc que mesura aperaquí 80 km de long. Nais dins las bassas Cevenas prèp de Sauve e davala fins a la mar Mediterranèa a ras de la vila del Grau. Son cors servís a la gròssa de separacion o limit entre los departaments d'Erau e de Gard, dempuèi Boisseron (Eraur) fins a la plaja.
Es plan conegut per sas vidorladas que neguèron sovent temps enrè (e encara de còps que i a recentament) la vila de Someire. Se considèra sovent, inexactament, que fa de termièra entre los dialèctes lengadocian e provençal.
Lengas guahibanas
thumb|right|180px |Localisacion de las lengas guahibanas avant l'arribada dels europèus. Los ponches mòstran la localisacion actuala Las lengas guahibanas son una familha de lengas amerindianas parladas en Colómbia e al Veneçuèla.
Classificacion
Las quatre lengas guahibanas son :
Memòria
Lo tèrme « memòria » se referís a diferentas causas segon lo nombre (lo fach que siá comptable o non comptable), lo domèni e lo contèxte.
Yécora
Yécora / Iekora es una comuna d'Alaba dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
(1072) Malva
(1072) Malva es un asteroïde.
Olmiccia
Ulmiccia en còrs (Olmiccia en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Geografia
thumb|center|upright=2.4|Olmiccia. Al posterior-plànol, lo vilatge de Santa-Lucie-de-Tallano
thumb|center|upright=2.4|Olmiccia. À l'arrière-plan, le village de Sainte-Lucie-de-Tallano
Steak (filme)
Steak es un filme francocanadian realizat per Quentin Dupieux que sortèt en 2007.
Lengas salibanas
Classificacion
Las doas lengas salibanas son :
(1073) Gellivara
(1073) Gellivara es un asteroïde.
A3 (Romania)
thumb|right|250px|L'A3.
L'autorota A3 o Autorota de Transilvània (romanés : Autostrada Transilvania) es un projèct d'autorota en Romania de la Bechtel Corporation.
Itinerari : Bucarèst - Ploiești - Brașov - Făgăraș - Sighișoara - Târgu Mureș - Cluj-Napoca - Zalău - Oradea - frontiera ongresa.
Darnet
Darnet (Darnets en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
A3 (Romania)
Un còup acabada, aquela autorota deuriá suportar la part mai gròssa dau trafegue d'automobilas de l'èst de l'Union Europèa. E mai mentre que lo contract conclús entre l'Estat romanés e Bechtel fixèt fins au 31 de decembre de 2013 la data de finalizacion de l'autorota, leis òbras de 6 dei 8 tròç avián pas començat au 1er de setembre de 2010
Lo tròç Gilău - Turda s'inaugurèt lo 1er de decembre de 2009, lo tròç Bucarèst - Ploiești s'auriá degut durbir en julhet de 2010.
Josip Radošević
Josip Radošević (Split, Croàcia, 3 d'abril de 1994) es un fotbolaire croat. Jòga actualament en defensa dins lo club basc SD Eibar prestat pel club italian Napoli.
(1074) Beljawskya
(1074) Beljawskya es un asteroïde.
Sent Circ las Champanhas
Sent Circ las Champanhas (Saint-Cyr-les-Champagnes en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Lemosin, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
La prononciacion es [ʂɛ̃n’ʂir] [laːɕɔ̃mpɒ’ɲa]. Lo nom es atestat, Sanctus Ciricus de Campagnia, en latin, vers 1315. Cyricus es lo nom latin grecolatin de dos martirs dau segle IV, dont lo famós mainatge de Tars. Champanha ven dau bas latin campania (dau latin classic campus, « plana »), qu'aviá lo sens de « terras cultivadas, plana fertila », , ,.
Atlàs (geografia)
Un atlàs es una colleccion de mapas, abitualament ligadas amassa per tal de formar un libre. Se pòdon tanben trapar actualament jos la forma de documents multimèdia. En mai de l'esfèra geografica, pòdon presentar tanben d'autras menas de donadas coma las frontièras politicas, de donadas lingüisticas, geopoliticas, socialas, religiosas e economicas.
Ville-sous-la-Ferté
Ville-sous-la-Ferté es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Maincy
Maincy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Ribera Baja
Ribera Baja / Erribera Beitia es una comuna d'Alaba dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Brieux
Brieux es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Carson City
Carson City, nommat en onor del frontalièr e òme de la montanha Kit Carson, es la capitala de l'estat american de Nevada. Sa populacion èra estimada a 57,104 abitants, en 2005. Sa superfícia totala es 403,2 km².
Lengas peba-yaguanas
Las lengas peba-yaguanas son una pichona familha de lengas amerindas parladas en Amazonia, al Peró e en Bolívia.
Classificacion
Lo peba e lo yameo son atudats.
Ans 1750
../.. | Ans 1720 | Ans 1730 | Ans 1740 |  Ans 1750 | Ans 1760 | Ans 1770 | Ans 1780 | ../..
Istòria
1756 : començament de la Guèrra de Sèt Ans. Opausèt doas coalicions formadas, d'un caire, d'Anglatèrra e de Prússia e, d'autre caire, de França, d'Àustria e de Russia. Divèrseis autreis estats jonhèron lei dos camps segon seis interès e de combats aguèron luòc sus totei lei continents. Lei frònts principaus foguèron la frontiera austroprussiana, la frontiera francoalemanda, lei colonias nòrd-americanas e la Peninsula Indiana. Leis operacions inicialas permetèron ai Francés de conquistar Menòrca, importanta basa navala anglesa, e ai Prussians d'ocupar Saxònia, una region industriala rica. 1756-1759 : dins lo territòri dei Jungars, revòuta dau prince Amursana. Foguèt sostengut per una partida importanta dei Jungars, çò que menaçava lei projèctes d'expansion vèrs l'oèst de l'emperaire Qianlong. Un còrs expedicionari foguèt donc mandat per restablir la dominacion chinesa. La guèrra prenguèt rapidament un aspèct implacable qu'anava entraïnar l'exterminacion de la quasi totalitat dei Jungars (→ 1759). 1757 : per limitar l'influéncia deis estrangiers, especialament deis Europèus, en China, Pequin decidèt de limitar lo comèrci amb leis autrei país au pòrt de Canton. En mai d'aquò, l'ensenhament dau chinés foguèt enebit ais estrangiers. thumb|right|Pintura de [[Frederic II de Prússia a la batalha de Zorndorf.]] 1757-1758 : periòde d'estabilitat relativa dei frònts de la Guèrra de Sèt Ans amb una resisténcia eficaça dei Prussians còntra lei Francoaustrians en Euròpa e dei colons francés còntra leis Anglés en America dau Nòrd. 1759 : en America dau Nòrd, presa de Quebèc per leis Anglés, çò qu'entraïnèt l'afondrament de la resisténcia dau Canadà Francés. 1759-1762 : periòde malaisat per l'armada prussiana que deguèt abandonar una partida de son territòri e perdiguèt de desenaus de miliers d'òmes. Pasmens, leis Austrians e lei Rus mau capitèron de leis anientar.
Sciéncias e tecnicas
1755 : après la destruccion de Lisbona per un tèrratrem, lo ministre portugués Sebastião José de Carvalho e Melo decidèt d'organizar una enquista sus lei causas e leis efiechs dau fenomèn. Aquò es considerat coma l'acte de naissença de la sismologia. 1755 : premiera publicacion d'una teoria generala dau calcul dei variacions escricha per lo matematician alemand Leonhard Euler (1707-1783) dins son obratge intitulat Institutiones calculi differentialis (en occitan Tractat de calcul diferenciau). 1756 : descubèrta de la premiera zeolita naturala per lo mineralogista suedés Axel Frederik Cronstedt (1722-1765). Li donèt lo nom d'estilbita e comprenguèt qu'aviá descubèrta una classa novèla de mineraus (→ 1840). 1756 : invencion dau condensator plan per lo fisician e filosòf alemand Franz Aepinus.
Lesinhan de la Ceba
Lesinhan (la Ceba) o Lesinhan de la Ceba o (Lezignan, Lesigna en grafia mistralenca ; Lézignan-la-Cèbe en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Los gentilicis son lesinhanenc -enca e lesinhanés -esa (lesignanen, lesignanenc -enco e lezignanés -eso en grafia mistralenca ; lézignanais -aise en francés).
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : ecclesiam S. Marie de Liziniano en 1146, 1154, Johannes Pelliparius de Lesignano en 1174, Bernardus Teiseire de Lisignano en 1182, Lesignano en 1323, de Lesinhano prope Pedenacio en 1344, de Lezignano, al sègle XVI, Lesignan de la Cebe en 1571, 1590, Lesignan en 1613, LeSigna en 1622, de Lesingnaune en 1636, Lezinan de la Sebe en 1643, Lesignan de la Sebe en 1708, Lesignan de la Cebe en 1740-60, Lesignan la Cebe en 1740-60, Lezignan la Cebe en 1770-1772 (mapa de Cassini).
Lesinhan ven del gentilici latin Licinius, amb lo sufixe -anum. Lesinhan èra una proprietat galloromana. La Ceba es lo nom del legum cultivat dins la comuna,.
Istòria
vinheta|Lesinhan en [[1914.]] Lesinhan es conegut per sa ceba dolça que capita de venir plan en riba d'Erau. Los vendeires de cebas que passavan dins tot lo ròdol mandavan aquesta formula : ''A la ceba, a la ceba ! A la ceba de Lesinhan / Qu’es tant dolça que se manja sens pan.''
Cultura locala e patrimòni
Coumpagnous de Lezignan, Levas-vous que l'aubo es claro. (cançon citada per Mistral)
Saint-Bonnet-de-Cray
Geografia
Santa-Casqueta-de-Cray fa partida del Brionnais.
Saint-Bonnet-de-Cray fait partie du Brionnais.
Nachamps
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Imaginacion
Foncions de l'imaginacion
La psicologia estudia lo besonh uman de ficcion, qu'explica lo gost per las istòrias, lo divertiment basat suls jòc s, lo teatre o las art s. L'imaginacion, ofrissent de versions alternativas de la realitat, ajuda a comprene lo mond exterior e li dona un sens, a l'encòp que libèra lo subjècte de las seunas limitas (per aquò, se dich que l'imaginacion es ligada a la libertat). Ajuda tanben a l'aprendissatge, que projècta los resultats futurs dels procèsses cognitius e ajuda a inventar d'alternativas als problèmas someses. L'imaginacion es a la basa de la creativitat artistica, mas tanben del projèctes d'ipotèsis scientificas e de nombrosas invencions. Fin finala, l'imaginacion s'activa a l'encòp que la memòria per far un remembre passat viu (quitament, lo transformant segon l'emocion associada).
Valirizacion de l'imaginacion
L'imaginacion se pòt valorizar mejançant la recit, la contemplacion d'òbras d'art o lo jòc simbolic, atal coma exercicis de projèctes alternatius. Se pòt tanben induire una persona a imaginar una situacion concrèta mejançant la meditacion, los exercicis esperitals o la suggestion de la part d'un psicològ experimentat. Artificialament, Amb l'ingestion de dròga s o de l'ipnòsi, se pòt arribar que la persona sòrta de l'estat conscient e arribe a l'inconscient, ont se tròba la part màger dels contenguts de l'imaginacion.
Ellen Douglas
Josephine Chamberlain Ayres, mai coneguda jos son pseudonim Ellen Douglas (Natchez, Mississipí, 12 de julh de 1921 – Jackson, 7 de novembre de 2012) foguèt una escrivana americana. Es coneguda subretot per son roman Apostles of Light, publicat en 1973.
.linde
(del fondador de l’entrepresa Carl Paul Gottfried von Linde) es un nom de domeni generic enregistrat per l’entrepresa alemanda Linde Aktiengesellschaft. Es en servici dempuèi lo 16 de setembre de 2015.
Sent Julian de la Nau
Sent Julian de la Nau (Saint-Julien-de-la-Nef en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament de Gard e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Wattignies
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Wattignies En lo sieu [[Costat de Seclin-Nòrd|costat e lo sieu arrondissement|180px]]
thumb|left|Wattignies dans son [[Canton de Seclin-Nord|canton et son arrondissement|180px]].
Toloseta
Toloseta (Toulouzette en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Perimètre deu territòri
La termièra nòrd de la comuna que segueish mei o mens l'Ador, e au mijorn lo limit que segueih lo Gavàs qui dessepara las comunas de Toloseta e de Montaut. Per estar en Shalòssa, la comuna qu'es casi tota suu planèr, enter l'Ador e los permèrs costalats.
Toponimia
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'explica la bastida estó fondada en 1321 per Guilhèm de Tolosa, senescau deu rei d'Anglatèrra, dab lo nom de Tolosa Blanca, puish de Toloseta, « petita Tolosa ».
Istòria
Toloseta qu'es ua bastida fondada de cap a 1321, per lo senescau anglés Guilhem de Tolosa, dab lo nom de Tolosa Blanca.
Moncel-lès-Lunéville
Moncel-lès-Lunéville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(1075) Helina
(1075) Helina es un asteroïde.
Ribera Alta (Alaba)
Erriberagoitia / Ribera Alta es una comuna d'Alaba dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Rom
170px|thumb|Publicitat en occitan per una marca de rom a la fin del sègle XIX Lo rom (var.ròm) es una bevenda alcolica (entre 45 e 49°) obtenguda per la destillacion dau jus o de la melassa de la cana de sucre.
Istòria
Foguèt lo rom un factor economic de pes durant los sègles XVII e XVIII. Dempuèi las Antilhas partissiá cap a Euròpa e alara se faguèt servir lo trafic d'esclaus africans e lo negòci de pèls amb los pòbles amerindians de l'America del Nòrd. Son exportacion tanben se fasiá cap a las colonias anglesas d'America. Gràcias a la fòrta demanda sulpic s'establiron de destillariás a d'autres endreches del continent, coma a Nòva York o en Nòva Anglatèrra durant lo sègle XVII. A partir d'aquel moment, la zona de las Antilhas se limitèt a n'exportar sonque la melassa. En 1763 existissián mai de 150 destillariás en Nòva Anglatèrra. Aperaquí 80% de la produccion èra destinada a la consomacion del quite continent american, mentre que lo demai se dirigissiá cap al comèrci amb Africa en servir produch d'escambi per aquesir d'esclaus, d'evòri o d'aur.
Abadiá de Prat Benesit
L 'Abadiá de Prat Benesit fuguet creada en 1140 per l'abadiá de Dalon dins la parròfia de
Beteste (en Lemosin, dins l'actuau departament de Cruesa) de mercé lo senhor de Malval. Lo prumier abat, versemblablament lo fondator, s'apelava Peire. En 1162, l'abadiá s'integret a l'òrdre de Cisteu. Diversas familhas nòblas de la region, coma la poderosa familha de Déols, efectueren daus dons en favor de la fondacion. Los Bròssa, senhors de Boçac, ilhs mesmes eissits daus Déols per las femnas, decidigueren de i establir lor sepultura. Rogier de Bròssa, mòrt en 1287, i es sebelit emb sa femna, Marjarida de Déols, en mai d'unes de lors descendents, aitau Joan de Bròssa, lo, mòrt en 1433. Tre la fin dau segle XV, emb Joan VI de Sant Julian, mencionat en 1490, e juscanta 1599, los senhors de Sant Julian fugueren qualificats de de l'abadiá.
Durant las guerras de religion e de la Liga, l'abadiá fuguet ocupada alternativament per de las tropas protestantas e catolicas, que la pilheren dins 'quelas ocasions. En 1590-1591, fuguet en poder daus protestants que 'chaberen per n'estre fòrabandits per lors adversaris, au terme daus combats que daisseren roïnadas l'egleisa abadiala e las bastissas conventualas. En 1621, lo noveu abat comandatari, Matieu de Verthamont, vengut prendre possession daus luecs, evoquet de las e de.
Sardenha
Sardenha (en occitan ancian Sardenha ; en italian Sardegna, /sarˈdeɲɲa/; en sarde Sardinna, Sardigna, /saɾˈdiɲɲa/) es una illa de la mar Mediterranèa e d'Euròpa occidentenala, lo país del pòble sarde e tanben una region autonòma d'Itàlia que se trapa a l'oèst de l'Itàlia continentala, al sud de Corsega, al nòrd de Tunisia e d'Argeria. Sa capitala es Castèl.
Lo gentilici es sarde -a (o rarament sardenhòl -òla / -òu -òla, sardin -a).
Sardenha es, per sa superfícia, la segonda illa de la mar Mediterranèa e una region autonòma d'estatut especial en Itàlia que la denominacion oficiala es « region autonòma de Sardenha » (en italian Regione Autonoma della Sardegna, en sarde Regione Autònoma de Sardigna ). Son estatut especial, marcat dins la constitucion de 1948, garantit l'autonomia administrativa de las institucions localas e la proteccion de sas particularitats lingüisticas e culturalas.
Sardenha, separada de Corsega per las bocas de Bonifacio, es situada al mitan de la mar Mediterranèa occidentala : aquesta posicion centrala favorizèt dempuèi l'Antiquitat los ligams comercials e culturals coma los interèsts economics, militars e estrategics.
Divisions administrativas
Dempuèi 2016 l'illa es devesida en 4 províncias e una ciutat metropolitana:
Memòri
Un Memòri es un document permetent d'expausar son opinion al subjècte d'un sicut donat.
De Memòris son d'autobiografias o de recuelhs de sovenirs
(1076) Viola
(1076) Viola es un asteroïde.
(1077) Campanula
(1077) Campanula es un asteroïde.
Allemant (Marna)
Allemant es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lengas cholonanas
Las lengas cholonanas son una pichona familha de lengas amerindianas parladas en Amazonia, al Peró.
Classificacion
La classificacion de las lengas cholonanas es, :
Las doas lengas son atudadas.
Katja Schuurman
thumb|250px|Katja Schuurman Katja Schuurman (Bunnik, Païses Basses, 19 de febrièr de 1975) es una actritz, cantaira e presentadora de television neerlandesa. Sa carrièra musicala s'acompliguèt mai que mai dins lo trio Linda, Roos & Jessica.
Épizon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Hartford
Hartford es lo nom de mantuna ciutat situada als Estats Units e en Anglatèrra. Sovent, aqueste nom designa la ciutat de Hartford qu'es la capitala de l'estat de Connecticut dels Estats Units.
Estats Units
Las autras ciutats dels Estats Units nomenadas Hartford son pus pichonas, se localizan dins divèrses estats :
Anglatèrra
En Anglatèrra, i a dos vilatges, qu'an balhat lor nom a las ciutats americanas :
Federacion Acadiana de la Nòva Escòcia
La Federacion Acadiana de la Nòva Escòcia (FANE) (francés : Fédération acadienne de la Nouvelle-Écosse) es un organisme sensa tòca lucrativa que velha a l'espandiment e au desvelopament globau de la comunautat acadiana e francofòna de la Nòva Escòcia. La FANE rambla uèi 10 organismes regionaus, 15 organismes provinciaus e 2 organismes institucionaus (l'Universitat Sainte-Anne e lo Conseu Escolar Acadian Provinciau).
La FANE agisse coma pòrtaparaula oficiau de la comunautat acadiana e francofòna de la Nòva Escòcia. Perseguisse la mission de n'assegurar la subrevida lingüistica, culturala, economica, sociala e politica.
Uèi, Désiré Boudreau es lo president dau burèu de la direccion de la FANE e Jean Léger n'es lo director generau.
Moncheux
Moncheux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Antropomorfisme
vinheta|Retrach de lapin antropomòrf de John Tenniel, apareissent dons lo primièr capítol de [[Las Aventuras d'Alícia al país de las meravilhas (1865) de Lewis Carroll.]] L’antropomorfisme es l'atribucion de caracteristicas del comportament o de la morfologia umana a d'autras entitats coma de dieus, d'animals, d'objècte, de fenomèns, veire d'idèas. Derivat del grèc ancian / ánthrôpos (« uman »), e  / morphế (« forma »).
Los exemples inclusisson entre autre los animals e las plantas, e tanben de las fòrças de la natura coma lo vent, la pluèja o lo Solelh son descrich coma de fenomèns amb de motivacions umanas, o coma possedissent la capacitat de comprene e soscar. En literatura, se ditz « personnificacion ».