cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kévin Pfeffer
Kévin Pfeffer (nascut lo 1990) es un òme politic francés.
Traccion animala
Sènhs e condicions de vida
vinheta|Entreten de la pèl d'un elefant. Los animals de tira fan en principi regularament l'objècte de suènhs.
Desplaçaments
vinheta|Ancian panèl rotièr italian. Los desplaçaments d'atelatges sus la via publica son reglamentats dins fòrça de païses.
Kévin Pfeffer
Biografia
Kévin Pfeffer nascut lo 1990.
Palais de la Concergeria
Lo Palais de la Concergeria o Palais de la Ciutat (o, mei simplement la Concergeria) qu'ei un monument parisenc situat sus l'Isla de la Ciutat ; que ho la sede deu poder reiau francés enter lo sègle X e lo sègle XIV, arron qui lo rei Carles V l'abadonosse en 1392 e que vadosse carcer, çò qui hore deu temps de la Revolucion Francesa, quan i hon embarats los presoèrs de la Terrorvodat a la guilhotina com : Maria Antonieta d'Àustria, Charlotte Corday, Manon Roland, los Girondins, Philippe d’Orléans, la comtessa deu Barry, Georges-Jacques Danton, Chrétien-Guillaume de Lamoignon de Malesherbes, Antoine Lavoisier, Élisabeth de France e Maximilien Robespierre.
Uneme
Localisacion
L'uneme es parlat dins las zònas de govèrn local d'Etsako, Agbazilo e Akoko–Edo, dins l'Estat d'Edo.
Chirac de la Glèisa
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
A l’edat mejana, Chirac es lo sèti de la senhoriá de Banassac.
Extincion de las espècias
L'extincion d'una espècia es sa dispareguda sus un territòri, dins un abitat, un biòma. En biologia e en ecologia, l'extinction es l'avaliment total d'una espècia o d'un grop de taxons, que demesís la biodiversitat.
Los ecològs destrian aquela extinction numerica de l'extinction fonctionala qu'es la reducion de talha de la populacion d'una espècia tala que mena a la rarefacion o a l'extincion d'autras espècias dins la comunautat, çò qu'altera la foncionalitat e l'estabilitat de l'ecosistèma.
À travèrs l'evolucion, d'espècias novèlas apareisson per lo processus de l'especiacion — ont de novèlas varietats d'organismes emergisson e se desvolopan quora son capables de trobar e d'expleitar un ròdol ecologic — e d'autras espècias desapareisson quora son pas pus capables de subreviure dins de condicions cambiadissas o fàcia a una concurréncia que pòdon pas afrontar. Tipicament, una espècia s'atuda en 5 à 10 milions d'annada (fòra periòde de crisa bio geologica), e mai que d'unas espècias, ditas fossils vivents, subrevivon praticament incambiadas pendent des centenas de milions d'annadas, coma la familha dels Ginkgoaceae, que data d'aperaquí. Sonque 1/1000 de las espècias qu'an existidas son encara viventas uèi,.
Las donnadas de l'arqueopaleontologia mòstran que los taus d'extincion, abans la propagacion de l'òme sus tota la planèta, éran invariablament feblas, e que las extincions de massa èran d'eveniments relativament escasses. Començant aproximadament i a e coïncidissent amb la creissença del nombre e de la reparticion dels òmes, l'extinction de las espècias a aumentat a un taus sens precedent dempuèi la granda extincion del Cretacèu, atenhent un taus d'extincion de 1.0–2,2 % de las espècias dins los darrièrs decennis del sègle XXen (una espècia sus 1,000 totes los 1000 ans segon l'Evaluacion dels ecòsistèlmas per lo milleni). Aquel fenomèn es conegut coma extincion de l'Olocèn e representa la sesena, , extincion massisa.
Al començament de las annadas 2000, los expèrts estimavan que mai de la mitat de las espècias viventas se podián atudar abans 2100,. Aquela prevision foguèt contestada per Bjorn Lomborg, , mas fin 2014 una novela evaluacion publicada dins la revista Nature , conclutz qu'es impossible de quantifiar precisament tota la biodiversitat, mas per las espècias conegudas la situacion s'agrava : les amfibians son pus menaçats (41 % d'espècias en dangièr), dabant los aucèls (26 %) e los mamifèrs. 60 % des coralhs poirián morir abans quitament 2050. Se òm considèra la forqueta d'una evaluacion prospectiva (36 000 espècias desapareisson per an vèrs 2010-2014) la 6ena extincion (75 % des espècias aurián alara desaparegudas) poiriá advenir vèrs 2200 (se rés es pas fait per l'evitar).
A las causas ancianas e naturalas d'extincion (caça, surexpleitacion...) se son apondudas de causas antropicas recentas talas que les efiets de las pollucions, de la subreexpleitacion de las ressorsas naturalas, de la destruccion dels abitats o de l'insularizacion induita per la fragmentacion ecologica creissanta dels paistages. Aquels efeits que poirián dins un avenir pròche èsser exacerbats per los efeits del rescalfament climatic. Dempuèi 1900, las desparicions d’espècias son estadas multiplicadas per 100, siá un ritme sens equivalent dempuèi l’extincion dels dinosauras.
Segon lo rapòrt d'evaluacion mondial sus la biodiversitat e los servicis ecosistemicas]] de 2019, publicat per l'IPBES, la biomassa de mamifèrs salvatges a demesida de 82 %, los ecosistèmas naturals an perdut aperaquí la mitat de sa superficia e un milion d'espècias son menaçadas d'extincion, tot aquò en granda part a la seguida d'accions umanas. 25 % de las espècias vegetalas e animalas son menaçadas d'extincion, ,.
Jabrelhas
Jabrelhas (Jabreilles en francés e, dempuei 1936, Jabreilles-les-Bordes) es 'na comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Geografia
miniatura|centre|Situacion de Jabrelhas en Nauta Vinhana
Toledo (província)
La província de Toledo es una província de Castelha-La Mancha e de l'estat espanhòu. Sa capitala es Toledo.
Saint-Laurent-d'Andenay
Saint-Laurent-d'Andenay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha Franca Comtat.
Salas d'Armanhac
Salas d'Armanhac (Salles-d'Armagnac en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Salas que veng deu germanic seli, alemand Saal, « cramba, castèth ». Segon Negre, Salas qu'ei lo plurau de l'occitan sala, « residéncia senhorala ».
Trespotz
Trespotz (Trespoux-Rassiels en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Dima Bilan
thumb|250px|Dima Bilan a l'Eurovision de 2006 Dima Bilan (en rus: Ди́ма Била́н), de son nom vertadièr Víktor Nikolàievich Belan (en rus: Ви́ктор Никола́евич Бела́н; Ost-Gegota, 24 de decembre de 1981) es un cantautor e actor rus. Representèt Russia durant lo Concors de l'Eurovision en 2006 amb la cançon "Never Let You Go" e acabèt segond. Ganhèt, per contra, l'edicion de 2008 que se faguèt a Belgrad, amb la cançon "Believe".
Velluire
Velluire es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Piève
Geografia
Piève Es una municipalitat del Nebbio (Nebbiu en lenga corse), una microrégion situada al nòrd de la Corsega, entre la Balagne e la plana de la Marana. Es la una dels dètz comunas constituenta çò costat de la Nautor-Nebbio. Fasiá partida de la anciana piève de Santo Quilico dins l'anciana província del Nebbio.
Piève est une commune du Nebbio (Nebbiu en langue corse), une microrégion située au nord de la Corse, entre la Balagne et la plaine de la Marana. Elle est l'une des dix communes constituant le canton du Haut-Nebbio. Elle faisait partie de l'ancienne piève de Santo Quilico dans l'ancienne province du Nebbio.
Sonnaz
Sonnaz en arpitan (Sonnaz en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Le village, d'une superficie de 6,8 km, se situe à une altitude de 370 mètres environ.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Guadalajara (província)
La província de Guadalajara es una província de Castelha-La Mancha en Espanha. Sa capitala es Guadalajara.
Fauconcourt
Fauconcourt es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region del Grand Èst.
Crisi sanitària de Flint
vinheta|Lo riu Flint dins lo centre-vila de Flint. La crisi sanitària de Flint es una crisi sanitària ligada a la contaminacion de l'aiga potabla, dempuèi 2014, a Flint dins lo Michigan, als Estats Units.
Fauconcourt
Geografia
Fauconcourt Es una pichona municipalitat rurala a l'oèst-nòrd-oèst de Rambervillers. Lo vilatge a bastit sus un pichon tuc en contrebas #que flueix lo ruisseau de Nauve, afluent esquèrra de la Mortagne.
Fauconcourt est une petite commune rurale à l'ouest-nord-ouest de Rambervillers. Le village est bâti sur une petite colline en contrebas de laquelle coule le ruisseau de Nauve, affluent gauche de la Mortagne.
Crisi sanitària de Flint
La crisi remet en question lo tractament environamental de populacions paures e negres dins una vila d'un autre costat victima d'un declin urban marcat dempuèi d'annadas. Entraïnèt la reestructuracion e la mesa jos tutèla de la municipalitat.
Fauconcourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
De 1790 a l'an IX, Fauconcourt n'es cap de-luòc d'un costat absorbit de contunh per aquel de Rambervillers.
Espeisha
Espeisha (Espèche en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada enas Baronias de Bigòrra. Administrativament, que's tròba en departament francés deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Fauconcourt
Istòria
De 1790 à l’an IX, Fauconcourt est chef-lieu d'un canton absorbé ensuite par celui de Rambervillers.
Espeisha
Geografia
Aute vilatge o quartièr : Espeishèra.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [és'pécho] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Bernardum de Spexa, en latin, cap a 1080, B. Torcol de-Spesa, B. Trecol de-Spessa, cap a 1140, De Speysha en 1313, Aspexa en 1379, Espeche (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Espeisha que vien benlhèu deth ancian provençau espes, « talhadís ». Segon Negre, Espeisha que vien deth gascon espeyche, « espessa, espessor d'un horragat, d'ua ahorèst ». R. Aymard que cita eth vielh francés espesse, deth latin spissus, « talhadís, horragat ».
Jacques Boisgontier que considèra l'etimologia ei eth bas-latin spiccia « espessor de horragats, bòsc espés » derivat deth adjectiu spissus, « espés ». Miquèu Grosclaude qu'ajusta i a en Bearn un vilatge nommat Espeisheda, qui ei Espeisha dab eth sufixe -eda, qui sèrv de collectiu vegetau, çò qui pròva era explicacion.
Crisi sanitària de Flint
A la seguida del cambiament, decidit pel governador del Michigan Rick Snyder (Partit Republican) en 2013-14, de la font d'aprovisionament de la vila en aiga, anteriorament crompada a la vila de Detroit puèi posada dins lo riu Flint, aquesta a conegut una contaminacion al plomb , suscitant un risc de santat publica seriós. La contaminacion troba son origina dins l'estat de las canalizacions vielhissentas del sistèma de distribucion, que contenon de plomb. Aquestas foguèron corroïdas per la preséncia de l'aiga de lo riu Flint, qu'a pas subit los tractaments apropriats.
En novembre de 2015, mantuna familhas depausan un recors collectiu al nivèl federal contre lo governador del Michigan, Rick Snyder, d'unes responsables locals e de foncionaris de l'Estat. D'autras accions judiciària seguisson.
En genièr de 2016, la vila es declarada en estat d'urgéncia pel governador. Lo president dels Estats Units Barack Obama relèva lo nivèl a un nivèl federal, autorizant atal una ajuda suplementària de la Federal Emergency Management Agency (FEMA) e del Departament de la Seguretat interiora dels Estats Units.
Davant l'importància de la crisi sanitària, lo governador presenta d'excusas publicas e mantun responsables demissionan.
Casavièlha
Casavièlha (Cazevieille en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : de Cazaveteri, sense data [sègle XII ?], parrochiis... S. Stephani de Casaveteri en 1276, de Casa Veteri en 1392, S. Stephani de Casaveteri en 1520, 1536,  de Casavaterii en 1529, de Casa Veteri en 1550, S. Etienne de Caze vieille en 1759, Case vieille en 1740-60, Cazevielle en 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini).
Dauzat fornís l'evolucion istorica dau latin casa : cabana > ostau rurau > proprietat rurala. Dins lo cas de Casavièlha, l'epitèt ven dau latin vetula, « vièlha » ; segon Hamlin, l'occitan casa vièlha significa « ostau vièlh ». Las roïnas de la glèisa Sant Estève son a 2 km a l'èst dau vilatge actuau ; sus la mapa de Cassini (1770-72) e mai la mapa d'Estat Major (sègle XIX), la glèisa e lo nom de Casavièlha son encara a lor anciana plaça.
Serres (Meurthe e Mosèla)
Serres  es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pavlos Fyssas
Pavlos Fyssas (en grèc: Παύλος Φύσσας), mai conegut artisticament coma Killah P (Atenas, 10 d'abril de 1979 - Keratsini, Lo Pirèu 18 de setembre de 2013) foguèt un cantaire de rap grèc.
Aprèp d'aver arrestat los estudis, en 1998, s'èra avodat a la musica e s'èra bastit cèrta reputacion coma musician de hip-hop e tanben coma militant d'esquèrra antifascista. Aviá collaborat pontualament amb lo grop Imiskoumbria.
Lo 18 de setembre de 2013, just aprèp mièjanuèch, Pavlos, militant notòriament opausat a las ideologias fascistas, foguèt agarrit davant una cafetariá de la carrièra Panagi Tsaldari per un nombre important de militants del partit xenofòb Alba Daurada mentre que sortissiá amb un grop d'amics. La polícia grèga, presenta al moment dels faches, volguèt pas intervenir. En ensajar de protegir sos collègas e son amiga Fyssas recebèt dos cops de cotèl al pitre e un a l'esofag. Se moriguèt puèi a l'espital, aperaquí 20 minutas aprèp son agression lo meteis jorn.
Son agressor e assassin, un militant d'Alba Daurada de 45 ans, Giorgios Roupakias, foguèt arrestat qualque temps aprèp l'agression, aparentament per una policièra sola e contra lo vejaire de sos collègas que volián pas intervenir alara.
Nevoy
Nevoy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Svalbard
Es un territòri de Norvègia de l’estatut especial. Tres de las illas son abitadas: Spitsbergen, Bjja e Hopen. Es considerat coma lo territòri abitat pus septentrional del mond levat las basas militaras o de recèrca scientifica.
thumb|left|300px|Vista sus Longyearbyen
Gare Part-Dieu - Vivier Merle (mètro de Lion)
drecha|sens_quadre Gare Part-Dieu - Vivier Merle es una estacion de la linha B del mètro de Lion.
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 2 de mai de 1978. Foguèt un ancian cap de la linha avans lo 14 de setembre de 1981.
Situacion
L'estacion es situada a la gara de Lion-Part-Dieu.
Villing
Villing es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Lo pichon vilatge de Villing se situa dirèctament a la frontièra entre la França e l'Alemanha, e mai particularament entre la Lorraine e la Sarre. Los localités sarroises los mai prèps son Ittersdorf e Felsberg. Los caserius de Tres-Ostals, Gaweistroff e Bedem son annèxas de la comuna.
Le petit village de Villing se situe directement à la frontière entre la France et l'Allemagne, et plus particulièrement entre la Lorraine et la Sarre. Les localités sarroises les plus proches sont Ittersdorf et Felsberg. Les hameaux de Trois-Maisons, Gaweistroff et Bedem sont annexes de la commune.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo vilatge es annèx de la municipalitat vesina de Merten dintre 1974 e 1981, data del restabliment de lo sieu estatut de comuna independenta.
Le village est annexe de la commune voisine de Merten entre 1974 et 1981, date du rétablissement de son statut de commune indépendante.
Brillon-en-Barrois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Çò 27 d'octòbre 1870, lo pilòta pujada Godefroy Cavaignac se vòla, amb coma passatgièr Émile de Kératry, de la estacion de Orléans a París alavetz assiégée pels prussiens e acaba la siá carrièra a Brillon-en-Barrois après aver-i recorregut 257 quilomètres
En la nuèch del 15 a la, en lo moment de la segonda fasa de la campanha de França, dels soldats alemands, apertenent probabalement a la 6 Panzerdivision alemanda, massacrèrent en lo bòsc de Brillon una cinquantena de tirailleurs sénégalais presoèrs, #que de nombroses ferits, apertenent al 12 regiment de tirailleurs sénégalais.
Le 27 octobre 1870, le ballon monté Godefroy Cavaignac s'envole, avec comme passager Émile de Kératry, de la gare d'Orléans à Paris alors assiégée par les prussiens et termine sa course à Brillon-en-Barrois après avoir parcouru 257 kilomètres
Mordechai Vanunu
Mordechai Vanunu (en ebrèu: מרדכי ואנונו‎; Marraquèsh, 14 d'octobre de 1954), tanben conegut coma John Crossman, es un ancian tecnician nuclear israelian que, pr'amor de son oposicion a las armas de destruccion massiva, revelèt mantun detalh sul programa d'armas nuclearas de l'estat d'Israèl dins la premsa britanica en 1986. Aprèp sa captura pel Mossad foguèt empresonat durant 18 ans. L'analista militar american Daniel Ellsberg considèra Vanunu coma "l'èroi principal de l'èra nucleara".
Brillon-en-Barrois
Istòria
Dans la nuit du 15 au 16, lors de la deuxième phase de la campagne de France, des soldats allemands, appartenant probabalement à la 6 Panzerdivision allemande, massacrèrent dans la forêt de Brillon une cinquantaine de tirailleurs sénégalais prisonniers, dont de nombreux blessés, appartenant au 12 régiment de tirailleurs sénégalais.
Yekhee
Lo yekhee (o etsako, afenmai) es una lenga edoïda parlada en Nigèria.
Bourg-Sainte-Marie
Bourg-Sainte-Marie es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Arcangelo Corelli
Argangelo Corelli (Fusignano, lo 17 de heurèr de 1653 - Roma, lo 8 de genèr de 1713), compositor e violonista italian de grana influéncia de l'epòca barròca. Que desvolopè enter autes, lo genre deu concerto grosso (on duas partidas de l'orquèstra e dialògan amassas).
Que vadó en Romanha e chic qu'ei conegut sus la soa joetut. Qu'auré auvut com mèste (enter autes) l'organista, violinista e compositor Giovanni Battista Bassani a Bolonha. Que ho membre de l'orquèstra Accademica Filarmonica de Bolonha.
Corelli que comencè la soa carrièra com virtuòse deu vriulon en viatjant en purmèr a París, puish en Alemanha on entrè au servici deu princi de Bavièra. A partir de 1680 que s'installè definitivament a Roma on l'ancian reina Cristina Suècia, convertida au catolicisme, e demorava e bèth s'entornejar d'ua cort rica en musica e musicians on Corelli avó la plaça bèra com compositor e cap d'orquèstra. thumb|150px|left|Pietro OttoboniQue passè après au servici deu cardinau [[Pietro Ottoboni]] (futur papa Alexandre VIII) qui's morstè hèra generós dab Corelli.
Durant la soa vita Corelli que conegó un succès deus màgers com musician e com compositor. Que demòra atau ua figura de grana influéncia suber l'istòria de la musica academica occidentau.
Enter los sons discípols, Francesco Geminiani e Pietro Locatelli que hon los mei famós.
Autan com compositor que com violonista que ho un fondator hèra inflenciau dens l'evolucion de la musica occidentau e de la tecnica deu vriulon. Qu'ei sepelit au Panteon de Roma.
Òbra
thumb|200px|left|[[Panteon de Roma]] Corelli que compausè 48 sonatas per trio, 12 sonatas per vriulon e continuo e 12 concertos grossos.
6 Opus que'u son autrejats:
Jesús Lara
thumb|Momument vodat a Jesú LaraJesús Lara (Muela, Departamento de Cochabamba, lo 1 de gener de 1898 - lo 4 de setemede 1980) que ho un escrivan, un lexicograf e un especialista deu quíchoa e tanben un jornalista e un òme politic bolivian.
Qu'anè a l'escòla primàri e segondària a Cochabamba
En politica que ho opositor e per'mor d'aquò empresoat e tanben candidat comunista a la vice presidéncia.
Culhida
vinheta|350x350px|Vendemiaires a [[Baumas de Venisa]] alt=|vinheta|350x350px|Meisson a l'anciana, Abel Grimmer, 1607, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, [[Anvèrs.]] alt=|vinheta|350x350px|Agricultura industriala dins l'oblast de Volgograd, [[Russia.]] alt=|vinheta|350x350px|Bletas de sucre, Bade-Wurtemberg, Alemanha. La culhida designa l'ensems de la òbras agricòlas permetent à l'òme d’acampar las plantas, fruches e legums (objècte d'una cultura, mai sovent) per culhiment, dalhatge, desrabatge, e de los transportar a l'abric per los servar mai o mens provisòriament (dins un granièr, una remesa, una cava, una sièja) abans consomacion o transformacion (familhala, artesanala o industriala).
La culhida concernís pas sonque de produches destinats a l'alimentacion. Se parla, per exemple, d'una culhida de lin o de coton. Se ditz tanben « culhida » al respècte d'autres produches naturals, per exemple lo mèl dels bornats o la sal dels paluns.
Lo tèrme designa tanben de produches acampats, abans o après la quita operacion.
Operacions de culhida
Son longtemps demoradas manualas e demandavan mai sovent una man d'òbra nombrosa e sasonièra, que menava a desvolopar una necessària solidaritat dins las campanhas per mobilizar totes los braces disponibles al nivèl d'una comunautat.
Sovent la culhida imposava diferentas operacions escalonadas dins le temps: atal per las cerealas, autrescòps se dalhava lo blat, puèi se ligava las garbas, enseguida èran amolonadas en garbièra per acabar lo secatge. Las garbièras èran esnseguida assembladas al luòc del batatge. Pendent lo sègle XX, la mecanizacion se desvolopèt fòrça dins los païses industrializats, amb de maquinas sempre mai sofisticadas. Aquestas son automotriças combinant diferentas operacions en un sol passatge, al prejudici de l'emplec agricòla que mermèt fòrça dempuèi la revolucion industriala.
Maquinisme agricòla
D’entre las maquinas de culhida, mai emblematica es sans de segur la meissonièra-bateira, concebuda d'en primièr per las cerealas de palha (blat, òrdi, segal, avena) e que l’utilizacion s'espandiguèt a d’autras culturas: milh, oleaginoses (còlza, virasolelh), proteaginoses (peses, feveròls), etc. Tanben se pòt citat la maquina de vendemiar e, mai recent, la culheira automotriça de blet o de trufa, etc.
Totas las culhidas son pas sempre aisit de mecanizar, per exemple quand lo madur ven escalonat dins lo temps e que cal passar mai d’un còp, o que los produchs sont tròp fragils. Es per exemple lo cas per las pomas.
A vegda, de reglamentacion enebisson la mecanisacion          AOC.
Factor meteorologic
Lo moment de la culhuida es una decision capitala, cal prene en compte las condicions meteorologicas que cal amb la maduretat de las culturas.
Las condicions meteorologicas coma la pluèja, las gelada o excepcionalament de periòdes cauds o fregs pòdon damatjar lo rendiment e la qualitat de la culhida. Es possibla d'avançar la data de la culhida per passar las condicions dificilas, mas lo resultat serà de mens bona qualitat.
Impactes ecologics de las operacions de culhida
Segon l'estat dels sols, lor vulnerabilitat a la meteorologia, los impactes de la culhidas varian fòrça.
Las maquinas agricòlas pesugas pòdon cachar los sols, factor de degradacion de la productivitat per las culturas venentas.
Pòt tanben causar de mortalitat e desturbacion per unas espècias que nisan dins los camps o se trapan dins los prats al dalhatge, la zona expleitada podent venir una trapèla ecologica en atirant fòrça espècias. A contrari, los rèstes de culhida (granas casudas) pòdon alimentar unas espècias après la culhida.
Dins lo cas de la culhida de vegetals encora en creissença, se passa un cambiament de microclimat, degut a un esfondrament subran de l'umiditat seguent la subte desapareisson o diminucion de l'evapotranspiracion) e l’avaliment de l'ombre protectritz pel sol que se trapa expausat a la desidratacion e al UV solar se lo restoble son tanben culhits. Aqueste novèl microclimat es desfavorable a fòrça espècias.
Interés agronomic dels rèstes de culhida
Las palhas, fens, raiças e autres rèstes de culhidas foguèron pel passat utilizadas per diferents usatges, mas pòdon tanben demorar en plaça e - per exemple per los rèstes de las plantas leguminosas - contribuir, se son plan gerits e plan integrat dins l'assolament, a aumentar la fertilitat del sol e a lo protegir de l'erosion.
Las Juniás
Las Juniás, (Almont-les-Junies en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La comuna d'Altmont siaguèt incorporada a Flanhac en 1833, aital coma Pagax (nom francés), puèi tornèron crear Almont en 1841. Lo capluòc passèt d'Altmont a Las Juniás en 1924.
Amidon (Dakota del Nòrd)
Amidon es una ciutat de l'estat american de Dakota del Nòrd. Sa populacion èra estimada a 20 abitants en 2010. Sa superfícia totala es 1,66 km².
Plaine
Plaine pòt èsser:
Épila
Épila es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Le Burgau
Le Burgau (Le Burgaud en francés) qu'es una comuna gascona, situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Place Guichard - Bourse du Travail (mètro de Lion)
vinheta|Una [[Boca de mètro|boca de l'estacion.]] Place Guichard - Bourse du Travail es una estacion de la linha B del mètro de Lion.
Le Burgau
Geografia
Bastida de l'airal urban de Tolosa situada a 38 km al nòrd-oèst de la vila mondina.
Place Guichard - Bourse du Travail (mètro de Lion)
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 14 de setembre de 1981.
Situacion
Es situada sus la plaça Guichard, dins lo tresen arrondiment de Lion.
Le Burgau
Istòria
Anciana comandariá e lardariá.
Portieux
Portieux es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Place Guichard - Bourse du Travail (mètro de Lion)
Correspondéncias
La linha 1 del tramvai passa a proximitat de l'estacion.
Lo Casteron
Lo Casteron (Castéron en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
(Lo) Casteron qu'es un diminutiu de castèth (del latin castellum < castrum), damb lo sufixe -onem (o puslèu son resultat medieval -on(e)); -ll- intervocalic que mia a -r- en gascon, ,. L'etime teoric qu'es donc *castellone (diferent de *castellione > Castilhon).
Lengas yupik
Lo yupik — en fach un grop que compren cinc lengas distintas —, fa partida de la branca esquimauda de la familha esquimauda-alèuta. Aquesta branca esquimauda compòrta tanben lo grop inuit-inupiaq, amb sos quatre ensembles que son l'inupiaq (Alaska), l'inuktun (Nòrd-Oèst canadian), l'inuktitut (Quebèc, Nunavut) e lo kalaallisut (Groenlàndia).
Vilsberg
Vilsberg es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sant Joan de Cuculas
Sant Joan de Cuculas (Saint-Jean-de-Cuculles en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : de S. Johanne de Coquilis, de Cocullis sense data [sègle XII ?], de S. Johanne de Cocullis en 1245, [parrochia] S. Johannis de Cucullis en 1257, ecclesie S. Johannis de Cogullis en 1276, 1295, S. Johannis de Cucullis en 1303, prior Beati Johannis de Cocullis en 1320, ecclesie S. Johannis de Cucullis en 1322, 1324, 1325, priorissa S. Johannis de Cucullo en 1392, S. Johannis de Cocullis en 1520, de Coculis en 1529, S. Johannis de Cucullis en 1536, prioratu S. Johannis de Cucullis en 1550, S. lan de Conculles en 1622, S. Jean de Coucoullès (?) en 1626, St Jean de Coqulles en 1648, St Jean de Cocules en 1668-69, St Jean de Coculx en 1740-60, St Jean de Cocules en 1740-60, St Jean de Cuculles en 1770-71 (mapa de Cassini), S. Jean de Coquilles en 1771.
Segon Dauzat, Sant Joan ven dau nom ebrèu Johannes, que pòt èsser Sant Joan Baptista, [çò mai sovent] o Sant Joan l'Evangelista ; segon Hamlin, Cuculas es lo nom d'un puòg, situat au nòrd-èst de Sant Joan, probablament a l'origina dau determinant, que sembla venir d'un oronime d'origina preindoeuropèa, *kukuk-olu o *kug-i-olu, de còps influenciat per los mots coguòu (aucèu) o cuol.
El Pego
El Pego es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Bijanuelha
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1789 Bijanuelha aul depend :
Aul es dins lo districte puèi dins l'arrondiment de Montluçon. En 1793, es dins lo canton d'Estivarelhas. Dempuèi 1801 es dins lo canton d'Eiriçon.
Toponimia
Bijanuelha (Buginolio, 1097 ) aul ven de bodica (lo vacu) be lo sufixe -ialo (camp).
Khwarezmian
Lo khwarezmian (o khwarazmian, corasmian, khorezmian, coresmian) es una lenga iraniana atudada que foguèt parlada en Khwarezm en Ozbequistan, e tamben en Cazacstan e Turcmenistan actuals.
Classificacion
Lo khwarezmian es una lenga iraniana orientala qu'es donc pròcha de las autras lengas iranianas mejanas conegudas en Asia Centrala e en Turkestan, lo bactrian, lo khotanés e subretot del sogdian.
Descubèrta de la lenga
Lo khwarezmian foguèt identificat al començament del sègle XX per de glòsas contengudas dins de manuscrits en lenga aràbia, subretot lo Qunyat al-munya li tâtmin al-ghuna, un tractat juridic. En 1948, un exemplari del diccionari d'arabi Muqaddimat al-’adab qu'èra glosat en khwarezmian foguèt descubèrt, mas jamai publicat.
Qualques materials epigrafics del sègle II apC existisson dins una escritura aramèa, sus de monedas, de fusta o de cuèr. La lenga foguèt remplaçada per de parlars turqueses a la fin de l'Edat Mejana.
Chilhac
Chilhac (Chilhac en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
Situat desobre las aigas d'Alèir, sus un bauç, los ostaus, la glèisa e l'ancian chastèl dau vilatge son expausat en nautor, sarrats au dintre de barris medievals que ne demòra pas que qualquas torres, cortinas e pòrtas fortificadas.
Tosac (Carcin)
Tosac , , (Touzac en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Tosac e Touzac en Charanta (meteissa grafia en francés, Touzac) vendrián probablament, segon Dauzat e Rostaing, d'un nom gallic d'òme Tautius o, milhor, *Tal-itius, ambe'l sufixe -acum, latinizacion del sufixe gallés -ācon. Basalgas se contenta de precisar que Tosac (Carcin) ven de Tautius o Talitius + -acum. La justificacion d'aquela solucion, represa sense comentaris per Basalgas, ven de las fòrmas ancianas del Touzac charantés, de Talziaco, Tauzac (991-1018). En realitat, la propension d'un *Talitiācon a venir Tosac en occitan carcinòl es infima : lo resultat seriá puslèu *Talzac o *Tauzac. Es donc pas necessari que los dos Touzac ajan la meteissa origina. Val mai utilizar lo nom gallés Toutios per la comuna carcinòla. Tosac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre Toutios. Per memòria, Xavier Delamarre explica lo Touzac charantés per Talussius, atestat, que pausa de problèmas consonantics, o per Talutius e cita pas cap de *Talitios, mas un Talicios.
Sainte-Gemme-Moronval
Sainte-Gemme-Moronval es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Gare d'Oullins (mètro de Lion)
vinheta|L'estacion. Gare d'Oullins es una estacion cap de la linha B del mètro de Lion.
Sainte-Gemme-Moronval
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gare d'Oullins (mètro de Lion)
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 11 de decembre de 2013.
Africa de l'Oèst
right|thumb|Mapa dels estats de l'Africa de l'Oèst L'Africa de l'Oèst es una region del continent african qu'abitualament inclutz los estats e territòris seguents:
Gare d'Oullins (mètro de Lion)
Situacion
Es situada dins la comuna d'Oullins, a la gara omonim.
Correspondéncias
Lo malhum dels TER d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Norat Valentin
thumb|180px|Autoretrach de Norat Valentin (1936) Norat Valentin (Marselha, 9 de julhet de 1911 – 10 d'abriu de 1939) foguèt un pintor occitan ben implicat dins l'occitanisme en Provença.
Alèuta
La lenga alèuta (Unangam Tunuu), fa partida del grop de las lengas esquimaudas-alèutas, amb l'inuit (o inuktitut) e lo yupik. Es parlada per lo pòble alèuta dins las illas Aleutianas, las illas Pribilof, e las illas Komandorski. Aquestas lengas possedisson tanben qualques punts comuns amb de tribús del nòrd-èst de Siberia, coma los Chokchis, los Koriaks e los Kamtchadals.
Lo nombre de locutors es estat estimat a 155 en 2007 (150 als Estats Units e 5 en Russia) pel site Ethnologue.
Pasmens, lo recensament de 2000 donava 32 personas parlant alèuta a l'ostal dins lo borough de las Aleutianas orientalas e 326 per la region de las Aleutianas occidentalas. Per aqueles dos districtes, 358 personas fasián servir l'alèuta coma lenga principala a l'ostal. Qualques locutors natius de l'alèuta vivont fòra d'aqueles districtes, en particular dins la rèsta d'Alaska. I auriá en mai 320 locutors passius en Alaska. L'alèuta es una de lss 20 lengas amerindas declaradas oficialas en 2014 dins l'estat d'Alaska. Al recensament rus de 2010, 45 locutors natius son estats enregistrats.
Norat Valentin
Biografia
Norat Valentin nasquèt dins lo barri de la Valentina a Marselha en 1911. Pichonet, faguèt leis estudis primaris a l'escòla dau vilatge. Anèt puèi a l'escòla de leis Bèlas Arts de Marselha ont se dirigiguèt vèrs la pintura. Foguèt adralhat vèrs lo Calèn e ne venguèt lèu un dei cepons de la tropa de teatre. Maugrat son succès dins aquesta entrepresa, decidiguèt d'i renonciar per poder perfeccionar mai sa mestresa de la pintura. Foguèt fondador de la Societat d'Art Occitan.
Torre de Esgueva
Torre de Esgueva es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Saint-Cornier-des-Landes
Saint-Cornier-des-Landes es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat es en Bocage flérien. Situat sus un tuc, lo sieu bourg es al sud de Tinchebray e a Unitat|13|km  a l'oèst de Flers.
La commune est en Bocage flérien. Situé sur une colline, son bourg est à 6 km au sud de Tinchebray et à 13 km à l'ouest de Flers.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Janalhac (Nauta Vinhana)
Janalhac (Janailhac en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los janalhauds.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Janalhac en Nauta Vinhana
Sent Solan
Sent Solan (Saint-Soulan en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Eòl
drecha|vinheta|250x250px|Eòl, marbre ancian Dins la mitologia grèga, Eòl (en grèc ancian Αἰόλος / Aíólos ) es lo mèstre e regidor dels vents.
Existís una certa confusion entre tres personatges portant aquel nom, e que quitament los autors antics confondon. Aquí se tracta de l'Eòl omeric, filh d'Ipotes, qu'aculhís Ulisses; I a tanben Eòl (filh d'Ellèn) e Eòl (filh de Poseidon e besson de Betos).
Del nom d'Eòl ven l'ajèctiu « eolian » e lo substantiu « eoliana ».
Eòl dins la mitologia
Eòl aparéis pel primièr còp al cant X de l’Odissèa, quand Ulisses acòsta a çò del:
« Ganham Eoliá, ont lo filh d'ipotes, car als dieus imortals, Eòl, a sa demora. Es una ila que flota: una còsta de bronze, infrangibla muralha, l'encercla tote entièra; una ròca polida en punta cap al cèl »
Omèr li atribuís dotze enfants, sièis filhs e sièis filhas, que maridèt entre eles e que vivon fastosament dins son palais. Après qu'Ulisses s'èra repausat un mes près d'Eòl, aquel li fa present per sa partença d'un sac en que «cordura totes los airals dels vents impetuoses, car lo filh de Cronos d'el ne faguèt lo regidor: a son plaser, los exita o los apasima». Ulisses naviga pendant nòu jorns de bon ritme abans que son equipatge, gelós, desliga lo sac e que de vents contraris lo torne en Eoliá. Mas aquel còp, Eòl lo caça pro durament: «Tira! que tornas jol l'ira dels dieus»
L'ascendéncia omerica, que fa d'Ipotes - mortel d'esperel desconegutu - son paire, es enseguida utilisada per fòrça autors. Eòl es a vegada nomena Ἱπποτάδης per aquela rason.
Dins l’Eneïda, Junon promet a Eòl la man de la nimfa Deiopèa se larga los vents sus la flota d'Enèu. Se conéis le nom dels sieus sièis filhs (Astocos, Diores, Androcles, Feremon, Iocastos et Agatirnos) e de doas de sas filhas (Polimèla e Alcionèa).
Segon las Itòrias incresiblas de Palaifatos, Eòl èra un astronòma qu'ajudèt Ulisses en predisssent lo temps e las direccions ont lo vents bufarián.
Eolian e las illas Lipari
Dins l'Antiquitat, lo sèti del reialme d'Eòl foguèt localizat sus l'illa d'Estrombòli. Aquela illa sembla respondre a la descripcion que ne fa Omèr al començament del cant X: vista de luènh, s'auça a 940 mètres al dessús de la mar e darda sa punta cap al cèl; per un navigator, quin que siá l'angle d'apròcha, Estrombòli es aclapanta de nautor; e s'aparéis enrodada d'una « còsta de bronze », es qu'abans le crepuscul, la lutz rosada de vespre li dona « una estranha color bronze daurada  » ; l'illa merita tanben son qualificatiu d'« inpassabla muralha » car mòstra pas cap de cala, pas cap d'ansa, pas cap de morre a l'abric de quals una nau poiriá ancorar.
Attribucions e foncion d'Eòl
Dans lo recit qu'Ulisses fa als Fenicians, Eòl abita dins un palais, al dessús de la ciutat. Recept sos òstes amb benvoléncia e lor fa espitalitat d'un mes. Al moment de la partença d'Ulisses, lo dona una ajuda remarcabla:
Courmont (Nauta Sòna)
Courmont es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pact
Pact en arpitan (Pact en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Eòl
Attribucions e foncion d'Eòl
« Quand vòli tornar prene la rota e loi demanda ajuda, me rufusa pas res, al contrari, e prepara mon retorn. Espèla un taur de nòu ans; dins la pèl cordura totes los airals dels vents impetuoses, car lo filh de Cronos ne faguè regidor: apasima l'un o excita l'autre, a sa volontat. Dans lo clòt de la nau, liga aquela d'un fial d'argent brilhant, que lo mendre ventolet pòsca pas sortir. Puèi me fa bufar un flus de zefir, un vent portant per las naus e los equipatges. » — (Odissèa, X, 17-26 )
La fonccion d'Eòl es en efièch aquela d'un « regidor », es a dire « d'un acordaire, que repartís, dispausa » los vents en fòrça e en direccion  : es exactament lo sens del nom grèc ταμίας  / tamías emplegat per omèr. Car lo poèta sap qu'existís un regime dels vents, qe bufan en fòrça e en direccion variabla segon los luòcs segon las sasons, e que se lèvon o cason a certenas oras del jorn. Es perque Omèr parla de vertadièra « rotas dels vents », en grèc ἀνέμων κέλευθα / anémôn kéleutha, e lo domèni d'aquelas rotas, es Eòl qui l'administra. Mas l'administra pas qu'arbitràriament : Lo quita Eòl es somés a la justa lei volguda pels dieus, çò que los Grècs nomena θέμις, Temis , coma o presisa d'esperel a Ulisses vèrs 73. Aquel regime dels vents èra coneguda de gents de mar e dos grands sabents de l'Antiquitat, Aristòtel e Teofrast, s'estudia amb precision.
Dins lo passatge ciutat çai dessús, Omèr suggerís tanben que la volontat d’Eòl pòt èssser plegada per de preguièras e sacrificis: lo dieu se liura en efièch, en granda ceremonia, a un rite sacrificial e a d'operacions per tòca d'arrenjar de vents portants. Las escavacions arqueologicas menadas sul site l'antica colonia grèga  de Lipara monstrèt, pel rite de las teralhas trencadas a aquel dieu, que de talas practicas cultuals existisson. Dons sus l'arquipèla de las illas Lipari bufa de vents cambiadisses subte e incerans et incessants, en fòrça e direccion, e los equipatges de l'Edat del Bronze recent devián cercar a se conciliar de vents favorables.
Interpretacion de l'encontra d'Ulisses e d'Eòl
esquèrra|vinheta|Jan van der Straet, Ulisses dins la cròta dels vents (Rotterdam, Musèu Boijmans Van Beuningen) La descripcion que fa Omèr de la civilizacion de las populacions eolianas pòt pas èsser sonque lo produch de la ficcion. Eòl es presentat coma un dieu vivent dins l'opuléncia de son palais, e que, tal un faraon, maridèt sos filhs a sas filhas. Aquel darrièr detalh es important : se pòt l'interpretar coma un indici que l'encontra d'Ulisses amb Eòl garda lo remembre de contactes entre las populacions arcaïcas delas illas Lipari e los navogators grècs, marcats per l'estranh de lors mòrs e institucions. E precisament, las escavacions menadas sul site d'un vilatge preistoric del promontòri Milazzese sus l'île de Panarèa mòstran que dels sègles XVII a XIV AbC, es a dire abans la guèrra de Tròia e gairebenun millenari abans composicion de l’Odissèa, de populacions avián viscut sus aquela illa coma a Filicudi, a Salina e a Lipari. Los arquelògs siciliens parlan a lor subjècte de « cultura de Milazzese ». Aquelas populacions entretenián de contactes regulars amb los navigators grècs, coma o mòstran nombrosas ceramicas protomiceanas que foguèron trobats. Abans encara, aquelas illas èran frequentadas per de navigators avent començat l'expleitacion de las carrièras d'obsidiana e lo comerci d'aquela pèira, fòrça utilizada pels escultors egipcians. La preséncia d'Egipcians d'entre los primièrs colons grècs del sègle VI es tanben atestada per la descobèrta de pichonas estatuetas de faiença nomenada ushbeti e plaçadas dins las tombas. Autre detalh que plaideja en favor d'aquela interpretacion : lo nom d'Eòl en grèc, Αἴολος, seriá d'origina semitica segon Victor Bérard , çò que fa supausar que los Fenicians qui compausavan l'essencial de la marina egipciana, coneissián ja aquel país.
Recologne-lès-Rioz
Recologne-lès-Rioz es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Eòl
Interpretacion de l'encontra d'Ulisses e d'Eòl
Pasmens, las incertituds son enòrmas, a partir de l'antiquitat, e a fortiori pel quita Omèr. En efièch, al començament del Cant X de l’Odissèa, lo quita poèta nos indica que l’illa d’Eòl es « una illa flotanta » ( πλωτῇ ἐνί νήσῳ / plôtễ éní nếsô : vèrs 3), çò que pòt daissar perplèxe fàcia a una eventuala « localizacio » o « identificacion ». Ja los comentators antics son pas d'acòrdi. Lo geograf Eratostenes declara amb prudéncia que cal pas cercar de vertat geografica dins Omèr : segon el, lo poèta cerca a plaire, enon pas a instruire. Se nombre d’Ancians plaçan aquela illa flotanta dins las « illas eolianas », es de segur per un reflèxe etimologic constent dins l’antiquitat. Lo nom d'« illas eolianas » s'explicarà mai aisidament per lor caractèr ventós, que per la preséncia d'un dieu omeric, encara que, dins la cultura grèga, siá del meteis : Eòl es lo (vent) viu, tot coma Memòria es la memòria ( μνήμη ), Asard es l'asard ( τυχή ), Justícia es la justícia ( θέμις ), Amor es l'amor ( ἐρώς ), Discòrdia es la discòrdi ( ἐρίς ):  totes aqueles mots son d'en primièrs de noms comuns promuguts enseguida al reng de divinitat. Quitament la Vènus latina, o la Concòrdia romana que son d'en primièr de noms comuns.
Recologne-lès-Rioz
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Eòl
Interpretacion de l'encontra d'Ulisses e d'Eòl
La fascinacion per Ulisses faguèt nàisser de desenas, subretot al temps modèrnes, subretot al sègle XIX  e al XX, itineraris que son tan de conjecturas, subretot per un personatge que l'istoricitat es pas flagrenta. De sabents s'amusèron a far l’inventari d'aqueles itineraris, que l'arribada vand ela Canarias a Adèn… La concluson s’impausa:
Africa Centrala
right|thumb|Mapa dels estats de l'Africa Centrala L'Africa Centrala es una region del continent african qu'abitualament inclutz los estats e territòris seguents:
Eòl
Interpretacion de l'encontra d'Ulisses e d'Eòl
Al subjècte de l'incèste dels filhs e filhas d’Eòl, i a pas res de tipicament egipcian: es constent dins la mitologia olimpiana, per exemple entre Zèus e sa sòrre Èra. Puslèu qu'una marca de la cultura egipciana, cal i veire una marca d'una concepcion antropologica de la natura dels dieus, per quals l'incèste es pas proïbit.
Fin finala, al subjècte de l'etimologia del nom d’Eòl ( Αἴολος ), es d'en primièr grèga, que l'adjectiu grèc αἰόλος significa « viu, rapid », (se diriá « viu, rapid, […] coma lo vent »). Sus l'origina de l'adjectiu grèc, los indoeuropenaïstas esitan entre doas interpretacion indoeuropèas del mot, mas pas cap d'aquela interpretacions envisatja de rapòrt amb un mot semitic; P. Chantraine menciona quitament pas a suggescion « egipciana » de V. Bérard. Per un filològ, es clar que lo nom d’Eòl ven del'adjectiu e non lo contrari. aquel meteis adjectiu es fòrça probablament tanben a l'origina del nom dels Eolians, una dels granda compausanta etnicas del mond grèc antic, mas localizat al tèrme èst de l'airal cultural grèc, tot coma lo dilècte dich eolian es una de las grandas compausanta de la lenga omerica. Aqueles Eolians se revencan d'un autre Eòl, filh d'Ellèn, filh de Deucalion.
Bibliografia
Suzanne Saïd : Homère et l'Odyssée,(Belin, Paris, 2010) en particulier le chapitre VI, "Les Voyages d'Ulysse". Ouvrage très complet et très précis dans ses références.
Genouilly (Char)
Genouilly es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Groenlàndia
Groenlàndia (Kalaallit Nunaat en groenlandés) es un territòri autonòm estacat a Danemarc. Emai que siaga un territòri danés, Groenlàndia a una larga autonomia politica e dempuèi 1985 fa pas pus partida de la Comunitat Economica Europèa.
Lo gentilici es Groenlandés -esa