cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vouécourt
Comunas vesinas
{{Image label|x= 13.42 {{Image label|x=0.5019263159|y=0.75852433941|scale=400|text=6px|Comuna amb 315 abitants (2000){{mida|80%|Viéville (3,2km)}}}} {{Image label|x=0.56440104884|y=0.244554611761|scale=400|text=10px|Comuna amb 1633 abitants (2000){{mida|80%|Froncles (3,3km)}}}} {{Image label|x=0.259431195403|y=0.880374880892|scale=400|text=6px|Comuna amb 161 abitants (2000){{mida|80%|Oudincourt (5,8km)}}}}
{{clear|left}}
Le Sap-André
Le Sap-André es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Mazerier
Maserier (attestacion mancanta) (en francés Mazerier) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Le Sap-André
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mazerier
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Tîrî
Lo tîrî (o tinrin, ciri) es una lenga oceaniana parlada a Nòva Caledònia.
Localizacion
Lo tîrî es parlat dins la comuna de Sarraméa.
Classificacion
Lo tîrî es una lenga caledoniana, un grop de las lengas oceanianas del sud restacat a las lengas oceanianas. Aquestas fan partida de la branca malaiopolinesiana de la familha austronesiana.
Chaumont-Porcien
Chaumont-Porcien es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo pichon bourg de Chaumont-Porcien, un dels anautits luòcs istorics e religioses de la region, deu lo sieu nom a aquel tuc a l'origina chauve, -d'ont lo sieu nom de "chauve mont"-, que # una capèla baroque remembra sus el l'existéncia d'una abbaye al temps antany.
Le petit bourg de Chaumont-Porcien, un des hauts lieux historiques et religieux de la région, doit son nom à cette colline à l'origine chauve, -d'où son nom de "chauve mont"-, sur laquelle une chapelle baroque rappelle l'existence d'une abbaye au temps jadis.
Ans
Ans es una comuna de la província bèlga de Lièja.
.bz
.bz es lo nom de domeni d'Internet per Belize.
Es tanben utilizat pels italians de la província de Bolzano (abreviacion bz).
Foguèt tanben utilizat (abans l'aparicion del domeni generic .biz) que semblava l'american biz, abreviacion business.
Domenis de segond nivèl
Los domenis de segond nivèl son:
Referéncias
Toppdomän
Jean-François Carenco
Foguèt lo prefècte de la region d’Illa de França e de París de 2015 a 2017 abans de se retirar.
Abans, estot prefècte de la region de Ròse-Aups e deu departament de Ròse (2010-2015), de la region Miègjorn-Pirenèus et deu departament de Hauta Garona (2007-2008), deu departament de Tarn e Garona (1997-1999)...
Bligny
Bligny pòt essèr:
President del Conselh Regional
Dins l’administracion descentralizada de l’Estat francés, lo president del Conselh Regional es lo cap de l’amassada deliberativa d’una region administrativa. Lo representant de l’estat central demòra lo prefècte de region.
Baudoncourt
Baudoncourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Sent German de la Prada
Sent German de la Prada (Saint-Germain-Laprade en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Baudoncourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent German de la Prada
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
300px|right300px|right
Lux (Còsta d'Aur)
Lux  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Anthisnes
Anthisnes es una comuna de la província bèlga de Lièja.
Nully
Nully pòt essèr:
Aubel
Aubel es una comuna de la província bèlga de Lièja.
Cronhon
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Cucetus de Cronion, sense data, apud Croion, en 1126-1147, de Crunione, en latin, en 1155-1183, Croinon, Cronhon, Cronon, aus sègles XI-XIII, Croinum, Cruinum, Cruno, en latin, aus sègles XI-XIII, de Cronhon er de Bauregii, en 1273, in parrochia de Cronhs, en 1273, Sanctus Vicentius-de-Cronhon, en 1339, Cronhon, en 1361. Cronhon ven d'un nom latin d'òme Cronius, damb lo sufixe -onem,. Cronhon èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste Cronius.
Rouvroy (Belgica)
Rouvroy es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Val de Sòs
Val de Sòs (en francés, oficialament, Val-de-Sos) es una comuna novèla occitana del País de Foish creada lo 1èr de genièr de 2019 en fusionar las comunas de Golièr, Sem, Suc e Sentenac e Vic de Sòs que venon comunas delegadas. L'ostau de la comuna es a Vic de Sòs.
Administrativament, es dins l'arrondiment de Foish, lo departament d’Arièja e la region d'Occitania dins l'estat francés. Electoralament, es dins lo canton de Savartés.
Celles-sur-Aisne
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Awans
Awans es una comuna de la província bèlga de Lièja.
Cubnezais
Cubnezais qu'ei ua comuna situada dens lo departament de Gironda de la region d'Aquitània.
Tafi
Lo tafi es una lenga kwa parlada en Ghana.
Localisacion
Lo tafi es parlat dins quatre vilatges del district d'Hohoe, dins la region de Vòlta en Ghana.
Escritura
L'alfabet tafi es :
Molecula
thumb|right|[[Modèl molecular tridimensionau d'una molecula de sacaròsa.]]
Una molecula es una particula constituida d'atòms. Per un còrs pur, representa la quantitat pus pichona que pòu existir dins la natura. Dins la vida vidanta, la màger part de la matèria es formada per de moleculas. Pasmens, existís d'objèctes, coma lei metaus ò leis ions, que son pas compausats de moleculas. Nocion centrala de la quimia, lo concèpte de molecula es apareguda durant l'Antiquitat. Dins aquò, demorèt ipotetic fins a la fondacion de la quimia modèrna a la fin dau sègle XVIII. Ansin, la premiera representacion corrècta d'aquela idèa foguèt l'òbra d'Amedeo Avogadro au començament dau sègle XIX. Pasmens, maugrat l'aspècte revolucionari de sei trabalhs, mai d'un complement foguèt necessari per arribar a la definicion actuala de la molecula.
Lei premierei teorias molecularas
L'idèa de l'existéncia d'entitats fondamentalas similaras ai moleculas modèrnas es apareguda durant l'Antiquitat, principalament en Grècia au sen de dos movements filosofics diferents. Lo premier es probablament eissit de la pensada de Pitagòras (582-496 avC) e d'Empèdocles (vèrs 490-430 avC). Segon eu, la matèria èra constituida d'assemblatges variables de quatre elements fondamentaus (fuòc, tèrra, aiga e aire). Lo segond, pus tardiu, es centrat sus la filosofia materialista de Leucip (vèrs 460-370 avC) e de Democrit (vèrs 460-370 avC). Supausava l'existéncia de particulas elementàrias, dichas atòms, coma element de basa de la matèria. Pasmens, lei dos corrents foguèron pas capables de demostrar seis ipotèsis. Sota una forma leugierament modificada per leis apòrts d'Aristòtel (-384-322 avC), la teoria deis elements demorèt la nòrma dins mai d'una region durant l'Edat Mejana.
La teoria atomica foguèt tornarmai prepausada au sègle XVII per René Descartes (1596-1650), Pierre Gassendi (1592-1655) e Isaac Newton (1642-1727) per explicar coma lei particulas elementàrias de la matèria s'assemblavan entre elei. En particular, Descartes presentèt un modèl d'atòm dotat de cròcs e de traucs permetent l'establiment de liasons entre atòms diferents. Pus tard, d'autrei teorias foguèron formuladas coma aquela dau quimista francés Nicolas Lémery (1645-1715) sus leis acids (atòms dotats de cròcs) e lei basas (atòms dotats de traucs). Pasmens, èra totjorn impossible d'estudiar la validitat d'aquelei teorias amb lei conoissenças dau periòde.
La demonstracion de l'existéncia dei moleculas
La situacion cambièt lentament durant lo sègle XVIII. Premier, Étienne-François Geoffroy (1672-1731) prepausèt una classificacion dei substàncias quimicas basada sus sa capacitat de s'unir amb un compausat de referéncia. En 1718-1720, publiquèt ansin una premiera taula mostrant un ensemble d'afinitats quimicas. Puei, en 1738, Daniel Bernoulli (1700-1782) descurbiguèt, dins sei trabalhs a l'origina de la teoria cinetica dei gas, qu'un gas es compausat d'un gròs nombre de particulas en movement dins totei lei direccions. Aquò permetèt de provesir una premiera pròva experimentala de l'existéncia dei moleculas.
La demonstracion definitiva de l'existéncia dei moleculas foguèt la consequéncia de plusors descubèrtas publicadas entre 1787 e 1789, principalament per Antoine Lavoisier (1743-1794), Claude Louis Berthollet (1748-1822) e William Higgins (1763-1825). Permetèron de mostrar l'existéncia d'elements quimics de basa capables de s'assemblar entre elei per formar de compausats pus complèxs. Element de remarca, lei trabalhs d'Higgins prefigurèron la nocion de liason covalenta amb un estudi dei fòrças entre leis atòms de quauquei moleculas simplas.
En 1803, a partir dei descubèrtas realizadas a la fin dau sègle XVIII, John Dalton (1766-1844) calculèt lo pes atomic deis elements quimics. Pasmens, faguèt plusors errors en causa de la manca de conoissenças generalas sus la natura prefonda dei compausats quimics. En consequéncia, prepausèt tornarmai un modèl molecular erronèu basat sus d'atòms dotats de cròcs.
La teoria d'Avogadro
La premiera definicion modèrna de la nocion de molecula foguèt emesa en 1811 per lo quimista italian Amedeo Avogadro (1776-1856). D'efiech, a partir d'un estudi dei gas, prepausèt qu'una molecula siegue lo resultat de la combinason de plusors atòms units per de fòrças atractivas. Aquela ipotèsi permetiá d'explicar lei resultats obtenguts en 1809 per Joseph Louis Gay-Lussac (1778-1850). En estudiant plusors reaccions quimicas, aviá descubèrt que lei volums més en jòc dins de reaccions entre gas èran egaus a de rapòrts simples. Per exemple, un volum de clòr e un volum d'idrogèn podián reagir entre elei per formar dos volums de clorur d'idrogèn.
Tre 1814, André Marie Ampère (1775-1836) apliquèt l'ipotèsi d'una diferéncia entre atòms e moleculas dins sei recèrcas. Aquò permetèt a l'idèa de se difusar pauc a pauc dins la comunautat scientifica. Aquela lentor s'explica per l'ostilitat d'una partida importanta dei quimistas dau periòde que volián de pròvas suplementàrias. Òr, en causa dei limits tecnics dau sègle XIX, èra malaisat de trobar una experiéncia permetent d'obtenir una demonstracion definitiva. Ansin, foguèt necessari d'esperar lei descubèrtas d'Auguste Laurent (1807-1853), de Charles Gerhardt (1816-1856) e, subretot, de Stanislao Cannizzaro (1826-1910) per veire s'impausar la teoria d'Avogadro. Finalament, la pròva experimentala de l'existéncia dei moleculas foguèt presentada a la fin deis ans 1910 per Jean Perrin (1870-1942) après d'estudis sus lo movement brownian. Son obratge Leis Atòms, publicat en 1913, eliminèt lei darrierei resisténcias.
La formacion dau modèl actuau de la molecula
Après l'adopcion dau concèpte de molecula per la comunautat scientificas, mai d'una descubèrta foguèt encara necessària per arribar au modèl actuau de la molecula. La premiera etapa importanta aguèt luòc dins leis ans 1900-1910 amb la descubèrta de la règla de l'octet per Gilbert Lewis (1875-1946) e Richard Abegg (1869-1910). Aquò permetèt de comprendre lo principi de la mesa en comun d'electrons per leis atòms, çò que menèt a la descubèrta de la nocion de liason covalenta e de liason dobla.
La segonda etapa foguèt tanben iniciada per Lewis. Estudièt lei solucions possiblas per representar lei moleculas e publiquèt un premier sistèma de representacion en 1916. Aquò completava de trabalhs pus ancians, coma aquelei de Friedrich Kekulé (1829-1896) que permetián de representar lei moleculas organicas. En 1957-1958, permetèt la formulacion de la teoria VSEPR, un metòde de prediccion de la geometria d'una molecula a partir de l'estudi de seis electrons de valéncia.
Lei liasons e l'estabilitat dei moleculas
Lei moleculas son d'ensembles a priòri electricament neutres constituits d'atòms liats entre elei per de liasons covalentas.
L'ordonançament dei moleculas
thumb|right|Imatge d'una molecula obtengut amb un [[microscòpi de fòrça atomica.]]
Se la temperatura es superiora au zèro absolut, lei moleculas d'un objècte son en agitacion permanenta. Aqueu fenomèn es dich movement brownian ò agitacion termica. Son intensitat aumenta amb la temperatura. A l'estat gasós, lei moleculas son fòrça agitadas e pòdon èsser separadas per de distàncias importantas. Bolegan dins totei lei direccions segon de trajectòrias definidas per lei tuerts amb d'autrei moleculas. A l'estat liquid, lei moleculas ocupan un espaci pus reduch onte pòdon se desplaçar. Son volum pren la forma de lor contenent. Enfin, a l'estat solid, lei moleculas forman una estructura, regulara ò non, onte vibran a l'entorn d'una posicion mejana. Son desplaçament es sovent limitat.
La liason covalenta
La liason covalenta es la liason quimica de basa de la molecula. Es formada per la mesa en comun de dos electrons entre dos atòms. Aquò permet a aqueleis atòms d'aquistar una estructura electronica establa gràcias a la preséncia de 2 electrons dins lor jaç de valéncia per leis elements leugiers, de 8 electrons per leis elements dei premierei linhas de la classificacion periodica e de 18 electrons per leis elements pus pesucs. Aquela recèrca per leis atòms d'una configuracion electronica establa es lo motor de la formacion e dau mantenement dei moleculas.
La liason covalenta es considerada coma una liason quimica fòrta car son energia aganta aisament de valors de l'òrdre de quauquei centenaus de quilojoules per mòl. Dins certanei cas, pòu èsser dobla ò tripla se quatre ò sièis electrons son partejats per lei dos atòms.
Lei liasons intermolecularas
Lei liasons intermolecularas son un ensemble de fòrças atractivas que s'exercisson entre moleculas. Pus feblas que lei liasons covalentas, son la consequéncia de cargas parcialas entre dos atòms d'una liason, de la preséncia de doblets d'electrons non liats ò de l'aparicion de dipòls causats per lei movements deis electrons de la molecula. Lei pus conegudas son la liason idrogèn e lei fòrças de van der Waals.
Aquelei liasons entraïnan generalament l'aparicion de proprietats particularas. Per exemple, la preséncia de liasons idrogèn dins l'aiga a per consequéncia una aumentacion de son ponch de fusion e de son ponch de vaporizacion a respècte dei valors enregistradas per de compausats quimics similars. De mai, lei liasons intermolecularas permetèron d'explicar certanei fenomèns coma la coësion dei liquids ò la possibilitat de liquefiar un gas.
La representacion de Lewis
La representacion de Lewis (ò formula de Lewis) es una representacion de doas dimensions d'una molecula qu'es basada sus l'estructura electronica extèrna deis atòms que la compausan. Consists a definir la localizacion deis electrons dau jaç de valéncia de cada atòm sus ò entre leis atòms de la molecula. Aquò permet ansin d'obtenir una vision de l'estructura electronica amb sei doblets liures (ò doblets non liants), sei doblets liants (liames σ e π), sei lacunas electronicas e seis electrons celibataris.
Lei formulas desvolopadas e semidesvolopadas
La formula desvolopada es una simplificacion de la representacion de Lewis. Lei doblets non liants i son pas representats. La formula semidesvolopada es una simplificacion suplementària amb la supression de la representacion dei liasons C–H. Aquelei representacions son fòrça utilizadas en quimia organica.
La formula topologica
La formula topologica es una representacion moleculara simplificada fòrça utilizada en quimia organica. Representa lei liasons C–H per de trachs, çò que permet de dessenhar aisament l'esquelèt carbonat de compausats organics complèxs. Lei liasons doblas e triplas, leis eteroatòms e lei cicles dispausan de simbòls especifics que permèton de metre en valor lei particularitats importantas. Dins certanei cas, es tanben possible de representar lei lacunas electronicas e leis electrons celibataris.
La representacion de Cram
La representacion de Cram (ò projeccion de Natta) d'una molecula permet sa representacion dins l'espaci sus un supòrt de doas dimensions. Per aquò, permet de mostrar lei liasons en perspectiva. Es fòrça utilizada per precisar l'estereoquimia de compausats, especialament aquelei que tènon un atòm de carbòni asimetric, una joncion de cicles, d'isomèrs... etc. Sei dos elements de basa son de linhas espessas (per representar un element en avans) ò en puntejat (per representar un element en arrier).
La teoria VSEPR
La teoria VSEPR (Valence Shell Electron Pair Repulsion en anglés, « repulsion dei pareus electronics dau jaç de valéncia » en occitan) es un metòde destinat a predire la geometria dei moleculas a partir d'un modèl bastit sus la repulsion deis electrons dau jac de valéncia de seis atòms. Es egalament dicha teoria de Gillespie ò teoria de Nyholm-Gillespie segon lo nom de sei promotors principaus. Es fondada sus plusors ipotèsis eissidas dei trabalhs de Gilbert N. Lewis : Puei, a partir de la determinacion dau nombre de doblets liants e non liants, es possible de prepausar una geometria generala per la molecula. Dins la realitat, lei moleculas seguisson aquela geometria amb quauquei modificacions liadas ai proprietats particularas de seis atòms. Per resòuvre lei problemas eventuaus, de modèls pus avançats, coma la teoria deis orbitalas molecularas, foguèron desvolopats.
L'estereoquimia
La basa de l'estereoquimia es formada per lei premiers metòdes de representacion dei moleculas coma la formula topologica. Uei, s'aquelei tecnicas son encara frequentament utilizadas, son completadas per la mesa en òbra de metòdes d'observacion pus modèrnes coma l'espectroscòpia, la diffraccion dei rais X ò deis electrons ò la microscòpia electronica. La mecanica quantica e l'informatica son tanben fòrça utilizadas per simular la posicion deis atòms. L'objectiu es d'obtenir de modèls tridimensionaus susceptibles de provesir d'informacions sus sei proprietats.
L'isomeria
Lo fenomèn d'isomeria es un element important de l'estereoquimia. D'efiech, per una meteissa formula quimica, es sovent possible de formar plusors compausats quimics diferents mai que presentan de similituds. L'isomeria permet de lei destriar : Leis isomèrs de constitucion an generalament de proprietats relativament diferentas. En revènge, leis estereoisomèrs pòdon aver d'efiechs pron similars, çò que necessita d'observacions suplementàrias : Aquelei definicions son fòrça importantas en quimia organica onte la preséncia d'una estereoisomeria de configuracion a d'efiechs importants sus lei proprietats dei compausats.
Lo liame entre lo mòl e la molecula
La nocion de molecula es liada a aquela de mòl. D'efiech, un mòl èra inicialament egau a la quantitat de moleculas contengudas dins un volum de gas de 22,4 L a la temperatura de 0 °C e la pression de 1 atm. Calculat per lo premier en 1865 per l'Austrian Johann Loschmidt (1821-1895), aqueu nombre vau aperaquí 6,022.1023. Aquela valor es dicha nombre d'Avogadro.
Uei, lo nombre d'Avogadro correspond au nombre d'atòms contenguts dins 12 g de carbòni-12. Es una constanta fondamentala dei sciéncias modèrnas car l'usatge dau mòl es necessari per simplificar lei calculs de quantitat de matèria.
La matèria non moleculara
Tota la matèria coneguda dins la natura es pas moleculara. Au contrari, existís un gròs nombre de compausats non molecularas coma lei metaus, purs ò en aliatge, que seis atòms son liats entre elei per la mesa en comun globala e delocalizada d'electrons (liason metallica) sensa formacion de grops d'atòms particulars. Lei compausats ionics son tanben formats per d'assemblatges de cations, portaires d'una carga electrica positiva, e d'anions, portaires d'una carga electrica negativa. La coësion de l'ensemble es assegurat per la fòrça electrostatica exercida entre cargas opausadas. Lei rets covalents solids coma lo diamant ò lo grafit son egalament considerats coma de rets gigants similars ai rets metallics. Enfin, lei gas nobles son unicament compausats d'atòms independents tenent un jaç de valéncia saturat. Son donc de substàncias monoatomicas que forman pas de moleculas.
Baelen
Baelen es una comuna de la província bèlga de Lièja.
Givrauval
Givrauval es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pargues nationals del Lac Turkana
Es pargues nacionals deth Lac Turkana inscrichs ena lista deth patrimoni mondial dera UNESCO en 1997 per Kenya son tres. Son plaçats sus eth lac més salat des grands lacs africans. Qu'ei un loch de migracion important tà plan d'espécies d'audèth e tamben un loch de reproduccion tà plan de grand mamifers e reptils.
Es jadiments dab fossils de Koobi Fora son particularament rics en rèstes de mamifers e closques. Son un testimoni clau tà compréner es paleo-environaments qu'an agut loch en eth continent african. Es tres pargues son eth Pargue Nacional de Sibiloi, eth Pargue de Central Island e eth Pargue nacional de South Island.
250px|Lac Turkana qu'ei ua amassada de tres pargues nacionals kenyans dab fossils d'ominids
Bòrdaroja (mètro de Tolosa)
Bòrdaroja (Borderouge en francés) es una estacion cap de la linha B del mètro de Tolosa. Es situada al nòrd-èst de la vila, dins lo quartièr Bòrdaroja dont a tirat son nom.
Situacion sul malhum
L'estacion es lo terminus nòrd de la linha B del mètro de Tolosa. Al sud se troba l'estacion Tres Cocuts.
Istòria
Al moment de son inauguracion, l'estacion es equipada de cais laterals de dètz pòrtas permetent de recebre de ramas de 26 m de doas veituras.
En 2016, l'estacion enregistrèt 2,355,561 validacions, ço que la plaça a la 8e posicion sus 20 en tèrmes de validacions sus la linha B e la 17e plaça sus 37 de l'ensemble del mètro tolosenc. Representa alara 4% dels validacions de la linha B.
Accès e acuèlh
L'estacion es accessibla per doas intradas : una sus la plaça Maurina, e l'autre del costat de la gara rotièra. I a dos escalièrs, dos escalièrs mecanics e dos ascensors.
L'intrada se composa d'un grand hall, amb a l'interior los guichets automatics, d'informacions en temps real sus las linhas de bus Tisséo e las informacions del meteis malhum, atal que l'accès als cais.
L'estacion es egalament equipada d'una gara rotièra, permetent la correspondéncia ambe las diferentas linhas del malhum Tisséo partissents de l'estacion, atal que las linhas del ret Arc-en-Ciel desservissent Vilamur de Tarn e Granada, entre autres.
Dessèrta
Coma dins l'ensemble del mètro tolosenc, la primièra partença de l'estacion e de l'autre cap de linha, Ramonvila, es a 5h15, e la darrièra es a 0h del dimenge al dijòus, e 3h lo divendres e dissabte.
Intermodalitat
Ambe uèch linhas Tisséo en terminus a la gara rotièra de l'estacion, Bòrdaroja constituís lo tresena terminus bus de l'aglomeracion en nombre de linhas après la gara de Murèth e Balmar-Gramont, e lo terminus de doas linhas estructurantas del ret Arc-en-Ciel. L'estacion es un pòl d'accès màger a Tolosa dempuèi lo nòrd de l'aglomeracion e del departament, de nombrosas linhas de bus rebatent dempuèi lo nòrd tolosenc cap a l'estacion.
L'estacion es desservida per las linhas 19, 26, 33, 36, 40, 41, 42, 73 e 114 del malhum Tisséo e per las linhas express Hop!301 et Hop!302 del ret Arc-en-Ciel e per las linhas 51, 54, 55 e 529 del meteis malhum.
I a egalament un parcatge relai d'environ 1000 plaças.
Arquitectura
Los arquitectes de l'estacion son Christian Gout e François Renier. Òbra realizada per Alain Josseau. L'òbra representa una deformacion dels mots "ici" e "là".
Ammerschwihr
Ammerschweier en alemannisch (Ammerschwihr en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Aywaille
Aywaille es una comuna de la província bèlga de Lièja.
Ouzouer-des-Champs
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Vestigis gallo-romains.
Bassenge
Bassenge es una comuna de la província bèlga de Lièja.
Vergüei (Lanas)
Vergüei (Bergouey en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
Lo vilatge qu'es sus l'arribèra esquèrra deu Los, afluent de l'Ador. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [ber'gwej]. Las fòrmas ancianas que son Sanctus Andreas de Bergui, aus sègles XI-XII, de Berguoy, en 1283, Vercoey (mapa de 1638), Burgoey (mapas de 1714 e 1733).
I a pas avut d'explicacions avant. Bénédicte Boyrie-Fénié que pensa lo nom deriva deu romanic vergan (deu latin virga « branca plegadissa ») « tèrra que convien au vime », qui's tròba tanben dens lo mot verguilh « lòc on i a sauç », e dens lo basco bergo, bergu « branca a har panèrs ». Lo nom Bergüei, situat dens la zòna au contacte deu basco, atau com lo nom lanusquet que son probablament lòcs on creishen ua varietat de sauç diferenta de la que lo gascon nomenta sauç (deu latin salice). Segon J.B. Orpustan, lo u que s'ei diftongat en -oé- au contacte de iòd. Lo nom que passè de [ber'gyj] (qui contien lo sufixe basco -ui present dens Balestui estudiat per Coromines) a [ber'gwej]. B. Boyrie-Fénié que considèra l'etimologia sonque com probabla, mès pas segura.
Estats de Brasil
La capitala de Brasil es la ciutat de Brasília . Brasil es format per 26 estats mai lo Districte Federal. Aquesta es la lista dels estats de Brasil.
Brasil - populacion total: 184 184 264 abitants (2005)
Sterkfontein
Sterkfontein ei ua amassada de caunes d'arroques caucinoses d'un interes especial tàs antropològs e ei plaçada na provincia de Gauteng, a 40 Km ath nòrd-èst de Johannesburg, Sud-Africa, en eth airal de Muldersdrift e ei proche ara vila de Krugersdorp. Es sitis arqueoligics de Swartkraans (Afrikaaans tà Bauç Nere) e Komdraai (Afrikaans e olandés tà malaisit) e era Cauna de Wonder se trapen tamben en eth madeish airal. Sterkfontein ei un loch qu'aparten as Lochs d'Eretatge Mondiau e siguec declarat atau en er an 2000. Aguest airal siguec aperat Breç dera Umanitat (1)(2). S'an trapat nombrosi restes ominines pendent es darrières decades. Aguestes an sigut atribuïdes a Australopithecus africanus, Homo joen e Paranthropus.
Igoville
Igoville en normand (Igoville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Sterkfontein
300px| Sterkfontein qu'ei un des jadiments més rics dera Tèrra en ominids
Igoville
Geografia
Igoville A connectat a Pont-de-l'Arc per un pont #que travèrsa la Seine e la Eure.
Sterkfontein
Era istòria dera recerca
Es escavaments des caunes començéc en es annades 1890 per minaires d'arroques caucinoses que reportaren sus diuersi fossils e es menaren enquia cridar era atencion des scientifics.
Igoville
Geografia
Igoville est relié à Pont-de-l'Arche par un pont qui traverse la Seine et l'Eure.
Sterkfontein
Era istòria dera recerca
Siguec pas enquia 1936 qu'es estudiants deth professor Raymond Dart e Robert Broom, dera Universitat de Witwatersrand, començaren es escavaments. En 1936, enes balmes d'Sterkfontein, se vedec que contenien eth prumèr adult Australophitecin e se demostrec açò que Raymond Dart auia ja dit: Qu'eth crani deth mainatge de Taung ( un Australopithecus africanus) erá un ancessor uman.
Igoville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sterkfontein
Era istòria dera recerca
En 1997 ua esqueleta gaireben completa d'ua dusau especie d'Australopithecus (StW 573)siguec trapada en aguestes caunes per Ronald J. Clarke. Er estradiment des rèstes enquera se hé aué. Era esqueleta siguec aperada Little Food o Petit Pè (pr'amor qu'es prumères partides sigueren es ossi d'un pè). Es escavaments cotunhen enquia aué e s'an trapat ja uns 500 ominids. Atau, Sterkfontein qu'ei eth loch més ric de tot eth monde en ominids ancians.
Era Fondamenta Scientifica Paleoantropologica )PAST) (3) ei ua fondamenta sens profieches fondada en 1993 e qu'esponsoriza eth 90% des recerques hetes en Sterkfontein e a estat clau en eth nomenament coma Loch d'Eretatge Mondial.
Depaus dab dates
Es depaus de Member 4 contenen fossils d'Australopithecus africanus qu'an estat datats per paleomagnetisme (4), ressonancies electriques e tamben dab metodes d'urani e plaçen aguesti enter 2,6 e 2 milions d'annades (5). Eth fossil d'Australopithecus africanus StS 5 (Mrs. ples) ei d'enter 2,2 e 2 Ma. Era esqueleta StW 573 (Petit Pè) ei plaçát enter 2,3 e 2,2 Ma. Un depaus més joen (StW 53) ei d'enter 1,8 a 1,5 Ma. Aguest a sigut descrich coma Homo habilis o naua especie Homo gautengensis (6). Pas d'otís de pèira sigueren trapades dab aguest fossil. Totun, se cre qu'era madeish esqueleta a de senhes de talhs (7). Member 5 conten otís de pèira der Oldovaian e der Acheulian e tamben individús Homo e Paranthropus detats enter 1,6 e 1,1 Ma.
Referéncies
1.- 9/2/233/0004 - Sterkfontein Caves, Zwartkrans, Krugersdorp District". South African Heritage Resources Agency. Retrieved 16 September 2013.
2.-Fossil Hominid Sites of Sterkfontein, Swartkrans, Kromdraai, and Environs". UNESCO. Retrieved 2 June 2011.
3.-Palaeo-Anthropology Scientific Trust". Retrieved February 2011.
4.- by Andy Herries, La Trobe University, Australia
Berloz
Berloz es una comuna de la província bèlga de Lièja.
Sterkfontein
Referéncies
5.- Herries et al. 2010 and Pickering & Kramers 2010
Bibliografia
º Curnoe, D. (2010). "A review of early Homo in southern Africa focusing on cranial, mandibular and dental remains, with the description of a new species (Homo gautengensis sp. nov.)". HOMO — Journal of Comparative Human Biology (61): 151–177. doi:10.1016/j.jchb.2010.04.002. PMID 20466364.
º Herries, A.I.R.; Hopley, P.J.; Adams, J.W.; Curnoe, D.; Maslin, M.A. (December 2010). "Letter to the editor: Geochronology and palaeoenvironments of Southern African hominin-bearing localities—A reply to Wrangham et al., 2009. "Shallow-water habitats as sources of fallback foods for hominins"". American Journal of Physical Anthropology 143 (4): 640–646. doi:10.1002/ajpa.21389.
º Pickering, T.R.; Clarke, R.J.; Heaton, J.L. (2004). "The Context of Stw 573, an early hominid skull and skeleton from Sterkfontein M2: taphonomy and palaeoenvironment". J. Hum. Evol. (46): 277–295. doi:10.1016/j.jhevol.2003.12.001.
º Pickering, R.; Kramers, J.D. (2010). "Re-appraisal of the stratigraphy and determination of new U-Pb dates for the Sterkfontein hominin site, South Africa". Journal of Human Evolution (59): 70–86. doi:10.1016/j.jhevol.2010.03.014. PMID 20605190.
Decize
Decize es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha Franca Comtat.
Saint-Denis-des-Coudrais
Saint-Denis-des-Coudrais es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Swartkrans
thumb|250px|Swartkrans ei ua bòria proche de Johannesburg on s'an trapat plan de fossils d'ominids
Swartkrans ei un Loch d’Eretatge Nacional de Sud-Africa, d’aperaquí 32 Km de Johannesburg.
Swartkrans ei ua bòria proche de Sterkfontein, notable pr’amor qu’ei plan rica en material arqueologic, particularament rèstes d’ominids. Siguec crumpada pera Universitat de Witwatersrand en 1968. Es depaus més ancians d’aguest loch se cre que daten d’enter 1,8 e 2 milions d’annades.
Quauques des més ancianes evidencies der us deth huec contrarotlat pes umans pot èster enquera trapat en Swartkrans.
Es fossils discoberts es es arroques calcinoses d’Swartkrans includissen Telantrhopus capensis (ua varietat d’Homo recetus ), Paranthropus e Homo habilis.
Beyne-Heusay
Beyne-Heusay es una comuna de la província bèlga de Lièja.
Blegny
Blegny es una comuna de la província bèlga de Lièja.
Ammerzwiller
Ammerzweiler en alemannisch (Ammerzwiller en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Ébréon
Ébréon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Yuanga
Lo yuanga (o zuanga) es una lenga caledoniana parlada en Nòva Caledònia, dins las comunas de Kaala-Gomen e Ouégoa, dins la província del Nòrd. Fa part de la familha de las lengas austronesianas.
Ébréon
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Yuanga
Localizacion
Lo yuanga a dos dialèctes. Lo dialècte del sud es parlat a Gomen, dins la comuna de Kaala-Gomen. Lo dialècte del nòrd es parlat a Bondé, un vilatge de la comuna de Ouégoa.
Ébréon
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Yuanga
Classificacion
Lo yuanga es una lenga caledoniana, un grop de las lengas oceanianas del sud restacat a las lengas oceanianas. Aquestas fan partida de la branca malaiopolinesiana de la familha austronesiana.
Riverside (Califòrnia)
Fondada al debut de las annadas 1870, Riverside es lo sètge e mai granda ciutat de la comtat de Riverside dins l'estat american de Califòrnia, nomenada de per sa situacion en riba del riu de Santa Ana (Lo mot "riverside" significa una riba, un ribairenc, o pus literalament "al bòrd del riu").
Autorotas
Riverside es traversada per tres grandas autorotas (aquelas autorotas son "freeways" en anglés american) que se rejonhent dins lo nòrd-èst de la ciutat a un escambiador a mantun nivèls que foguèt reconstrugut en 2007. Aquelas autorotas son:
Camins de fèrre
thumb|Un tren del Southern Pacific Railroad travèrsa los camins de fèr d’una irangièra a Riverside, en Califòrnia, circa 1910.
Sent Front (Charanta)
Sent Front (Saint-Front en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Riverside (Califòrnia)
Camins de fèrre
La vila conten tres estacions de tren de banlèga Metrolink: Riverside-Downtown, Riverside-La Sierra e Riverside-Hunter Park/UCR. Las doas primièras son desservidas per la Linha Inland Empire-Orange County e la Linha 91, mentre que la gara del centre-vila es desservida per la Linha Riverside en jorn obrat e per la Linha San Bernardino pendent la fin de setmana. L’estacion Hunter Park es desservida per la Linha 91 en jorn obrat unicament. Lo Southwest Chief (Cap del Sud-Oèst) d'Amtrak, que religa Los Angeles a Chicago, desservís egalament la vila.
Sent Front (Charanta)
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Riverside (Califòrnia)
Linhas d’autobus
Lo servici d’autobus local es #fornit per la Riverside Transit Agency. Lo servici de bus interurban es #fornit per Greyhound Lines, Amtrak California e una manilha de pichons operators que desserviscan lo marcat transfrontalièr fins a Mexic.
Sent Front (Charanta)
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Riverside (Califòrnia)
Aeropòrts
L’aeropòrt mai pròche pels vòls comercials es l'Aeropòrt internacional d'Ontario en Ontario, 28km a l'oèst-nòrd-oèst de la centre-vila de Riverside. L'Aeropòrt municipal de Riverside es un aeropòrt situat a l’interior de las limitas de Riverside, mas dispausa pas de servici aerian comercial. Es principalament utilizat per l’aviacion privada e es tanben lo luòc del Spectacle aerian annual de Riverside (oficialament Riverside Air Show)
Sent Front (Charanta)
Lista daus maires
miniatura|centre|La mairariá de Sent Front.
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Calvinet
Calvinet (tanben en francés) z-es 'na comuna occitana d'Auvèrnhe.
Rapaggio
Rapaghju en còrs (Rapaggio en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Calvinet
Administrativament, dins l'estat francés, es dins l'arrondiment d'Orlhac, lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
James Blunt
thumb|250px|James Blunt en 2008 James Hiller Blount, mai conegut coma James Blunt (Tidworth, Anglatèrra, 22 de febrièr de 1974) es un cantautor anglés. Venguèt famós en 2005 gràcias a la cançon "You're Beautiful". Dempuèi aquel temps a ganhat 2 Prèmis BRIT e es estat nomenat 5 còps als Prèmis Grammy.
Calvinet
Electoralament es dins lo canton d'Arpajon e la primièra circonscripcion legislativa del Cantal.
Dempuèi lo 1èr de genièr de 2017 fai tanben partida de la Communautat de comunas de la Castanhariá Cantaliana (abans èra dins lo País de Montsauvi).
Maligny (Còsta d'Aur)
Maligny  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Calvinet
La chastelaniá de Calvinet foguèt amassada amb una part de Carladés per crear lo comtat de Carladés donat pel rei de França als princes de Mónegue que son encara titolats "comte de Carladès, baron de Calvinet".
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son Calvinetum en 1323, Calvynet al sègle XV, Calamet en 1628, Calvinet (non datat).
Nòtas
<references group="N"/>
Braives
Braives es una comuna de la província bèlga de Lièja.
Aix-en-Ergny
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Indochina
thumb|Mapa d'Indochina thumb|Indochina en 1886
Indochina o la peninsula indochinesa o l'Asia del Sud-Èst continentala es una peninsula del continent asiatic situada al sud de China e a l'èst d'Índia. S'entorneja a l'oèst pel golf de Bengala, la mar d'Andaman e l'estrech de Malaca e a l'èst per la mar de China Meridionala. Tradicionalament, las bòcas de Ganges formavan son limit occidental. Compren los païses e territòris seguents :
L'expression « Indochina » sovent s'utiliza per designar l'anciana colonia de l'Indochina francesa. L'expression s'utiliza a vegadas per designar la Birmania de l'epòca coloniala.
Chéhéry
es una anciana comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region del Grand Èst. Lo 1èr de genièr de 2016, fusionèt amb Chémery-sur-Bar per formar la comuna novèla de Chémery-Chéhéry.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lo Revèst leis Aigas
Lo Revèst leis Aigas (Lou Revest leis Aigo en grafia mistralenca; Le Revest-les-Eaux en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Luòcs e monuments
thumb|600px|center|Vista sus lo Mont Codon, a l'èst dau Revèst
Saint-Léomer
Saint-Léomer es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Geografia
La comuna es situada en lo sud-oest de França, a 60 km de Peitieus. Lo territòri comunau es arrosat per Salleron.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Al Bano
thumb|180px|Al Bano en 2007 Albano Carrisi, mai conegut coma Al Bano (Cellino San Marco, 20 de mai de 1943) es un cantaire e actor italian. Sa carrièra comencèt en 1966 e qualque temps mai tard cantèt en duo amb Romina Power, la filha de l'actor american Tyrone Power, que venguèt en 1970 sa femna.
Cerizy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sant Andrieu de Crusèiras
Sant Andrieu de Crusèiras (Saint-André-de-Cruzières en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Bullange
Bullange es una comuna de la província bèlga de Lièja.
Francés Verdier (mètro de Tolosa)
Francés Verdier (François Verdier en francés) es una estacion de la linha B del mètro de Tolosa. Es situada en centre-vila, sul baloard Lazare Carnot, dins lo quartièr Sant Jòrdi.
Longvic
Longvic es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Francés Verdier (mètro de Tolosa)
Situacion sul malhum
L'estacion es situada sus la linha B del mètro de Tolosa, entre las estacions Joan Jaurés al nòrd-oèst, e Carmes al sud-oèst.
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 30 de junh de 2007, coma l'ensemble de la linha B del mètro. Dempuèi son inauguracion, l'estacion es equipada de cais laterals a dotze pòrtas permetent de recebre de ramas de 52 m de quatre veituras.
Longvic
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Francés Verdier (mètro de Tolosa)
Accès e acuèlh
L'estacion a doas intradas, situadas cara a cara lo long del baloard Lazare Carnot, en cara del monument als mòrts.
Dessèrta
Coma dins l'ensemble del mètro tolosenc, la primièra partença dels caps de linha es a 5h15, e la darrièra es a 0h del dimenge al dijòus, e 3h lo divendres e dissabte.
Arquitectura
Òbra realizada per Patrick Corillon. L'estacion prèp del monument dels mòrts conta la legenda dels "Mallandiers" d'arbres que naisson curats e qu'òm trapa essentiellement dans las terradas dels camps de batalha… Las racinas de l'arbre se situan sul cai en direccion de Borderoja.
Batalha de Jutlàndia
La batalha de Jutlàndia se debanèt lei 31 de mai e 1 de junh de 1916 entre lei flòtas britanica e alemanda pendent la Premiera Guèrra Mondiala. Es la batalha navala pus granda d'aquela guèrra. Foguèt un succès malaisat e important per leis Anglés qu'aguèron de pèrdas pus importantas mai capitèron d'empachar la rompedura dau blocatge d'Alemanha e d'Empèris centraus per leis Alemands.
Après aquela batalha, leis Alemands decidiguèron de privilegiar la guèrra sota-marina per assaiar d'asfixiar lo comèrci e l'avitalhament deis Aliats.
Cominha
Comina o puslèu Cominha (Comigne en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Villa Cuminianum cum ecclesia Sanctae Mariae, en 951, Cominianum, villa Cuminian, en 1219, Comignanum, en 1282, Castrum de Cominiano, en 1324, Cominha, en 1340-41, Cuminhanum, en 1347, Cominhanum, vicarie Minerbesii, en 1360, Comynhan, en 1532, Comignian, en 1616, Comignan, al sègle XVIII, Comigne, en 1781. La prononciacion es Coumígno (grafia de l'abat Sabarthès), doncas normalament [ku'miɲɔ]. Cominha èra un Cominhan abans un reculament d'accent ([komi'ɲa] > [kumi'ɲɔ] > [ku'miɲɔ]) de mal datar pr'amor de las grafias conservatritz, (lo Cominha de 1340-41 èra un Cominha(n) çaquelà).
Cominha s'explicariá segon Dauzat per un nom galloroman d'òme *Comminius, inferit del nom gallés Commios, ambe'l sufixe -anum. Delamarre modifica en Comīniānon, la proprietat de Comīnios, ambe'l sufixe gallic -ānon, parallèl al sufixe latin -anum; lo nom celtic Comīnios (m simpla) es atestat.
Bèthvéser d'Armanhac
Bèthvéser d'Armanhac (Betbezer-d'Armagnac en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, lo nom que vien deu latin bellum videre. La fòrma gascona Bèthvéser que corrspon aus Bèlvéser lengadocians.
Negre, citat per B. Boyrie-Fénié, qu'explica lo sens com « bèth aspècte », mès Astor (tanben citat per B. Boyrie-Fénié) com « lòc on la vista pòrta luenh ». Curiosament, B. Boyrie-Fénié que sostien l'idèa de Negre, en tot díser que la nocion representa un mirador, un bèthvéser (çò qui correspond a l'explica d'Astor). Explica tanben, après Negre, l'etimologia deu determinant Armanhac (de Armeingnac en 1259), lo nom germanic d'òme Herimannus, dab lo sufixe -iacu-; a l'origina, lo nom que designava ua demorança senhorau. Lo sufixe -iacum qu'ei en realitat lo sufixe celtic -acon, latinizat en -acum; lo -i- qu'ei en realitat manlevat aus noms aumentats en -ius, gentilicis en latin.
Maurizio Milani
Carlo Barcellesi, mai conegut coma Maurizio Milani (Milan, 20 de mai de 1961), es un umorista, actor e blogaire italian.
La vida
Nascut à Milan en 1961, obtenguèt un diplòma en agricultura a l' Istituto Tecnico Agrario Statale Tosi de Cudògn, la vila que ne's sortit sa familha.
Debutèt coma umorista al Zelig Cabaret. de Milan en 1987, e a la television al mitan de las annadas 1980.
Fòrça actiu tanben coma escrivan satiric escriu dins los jornals Il Foglio e Libero, e collabora amb lo mesadièr Max.
Devay
Devay es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Insulíndia
right|thumb|Insulíndia Insulíndia o l'Asia del Sud-Èst insulara, ancianament nomenada Malàisia, Archipèla Malai o Archipèla Indian, es un grand archipèla montanhós que s'espand entre Asia e Oceania e que compren los païses e territòris seguents :
Aquel archipèla compta atal dos milions de quilomètres carrats, çò que ne fa lo pus espandit de la tèrra. Se pòt dividir en dos ensembles. Al sud, l'arc malai regropa las Illas Andaman e Nicobar e las Illas de la Sonda (Sumatra, Java, Bali, Lombok, Sumbawa e Florès). A l'èst, las Filipinas, Celebas e las Molucas forman un autre arc. Entre los dos, se tròba l'Illa de Bornèo.
Insulíndia foguèt alara considerada coma una de las tres partidas d'Oceania, amb Melanesia e Polinesia. Uèi, la restacan pus sovent a Asia, pus precisament a l'Asia del Sud-Èst.
Culturalament, se parla d'Asia del Sud-Èst « insulara e peninsulara » per enclure la peninsula de Malaca e tota Malàisia.
Cuve
Cuve es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Chénelette
Chénelette en arpitan (Chénelette en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Pichon vilatge situat en lo nòrd-oèst del departament del Rhône, al mièg dels bòsques, pradas, e de montanhas. Lo vilatge a elevat de 660 m, pichon pòble amb vistas extraordinàrias e ont fa bon viure.
Cuve
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chénelette
Geografia
Petit village situé dans le nord-ouest du département du Rhône, au milieu des bois, prairies, et montagnes. Le village est élevé de 660 m, petit village avec des vues extraordinaires et où il fait bon vivre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Pena d'Evèuna
La Pena d'Evèuna (La Penne-sur-Huveaune en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.