cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Murèth
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Murèth èra de l'eleccion de Comenge, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa principala es Sent Jacme. I a ara autas quate glèisas : Sent Joan Baptista (bastida en 1972), Sent Cassian d'Estantens, Sent Martin d' Ox e Sent Amanç; avant la revolucion, i avè tanben Sent Germèr, Sent Marçau (o Marcèth), Sent Pèr de Bajourville (près d’Estantens). Tanlèu 1790, Murèth èra caplòc de canton e de districte; en l'an XII, de canton e d'arrondiment. Le decret deu 10 de setembre 1926 suprimigoc l'arrondiment e l'incorporèt a l'arrondiment de Tolosa. L'arrondiment estoc restablit per la lei deu 1èr de junh 1942.
Autras glèisas o parròquias d'Ancian Regime (de l'archidiocèsi e de la senescaucia de Tolosa) :
Véser tanbens
Murèth a una calandreta dempèi 1990. L'ensenhament de l'occitan es tanbens ancian au public dins le licèu e collègis de la ciutat.
Sent Laurenç (Comenge)
200px|thumb|left|Maison comuna de Sent Laurenç Sent Laurenç qu'es ua comuna de Comenge en Gasconha, dens lo Savés; es administrada peu departament de Hauta Garona de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Qu'es tanhenta de L'Isla de Haut.
Toponimia
Oficiaument, lo vilatge que s'aperè successivament Saint-Laurent-des-Religieuses, Sent Laurent de l'Isle puish Bellerive sur Save (a la Revolucion) puish Sent Laurens ? en 1793 e, fin finala, Saint Laurent desempuish 1801. Mès que disen sovent Saint-Laurent-sur-Save.
Istòria
L'òrdi de Fontevrault que fondè un priorat autorn deu quau un vilatge se creè. Lo priorat qu'existè dinc a la Revolucion Francesa en bèth arcuélher religiosas.
thumb|200px|left|Sent Laurençthumb|200px|left|Anciana gara de Sent Laurenç
Lòcs e monuments
200px|thumb|left|Glèisa de Sent Laurenç 200px|right|thumb|Rèstas de l'ancian priorat
George Vasiliou
George Vasos Vasiliou (n. 1931) politician, foguèt president de Chipre entre 1988 e 1993.
Monofenestrata
Monofenestrata ei un grop pas classat de pterosaures qu'includissen era familha des Wukongopteridae atau coma eth sosòrde des Pterodactyloidea (1). Es fossils mès ancians de Monofenestrata sigueren trapats ena formacion de Stonesfield Slate, en eth Reiaume Unit dera epòca deth Bathonian (Miei Jurassic), hè d'aperaquí 166 milions d'annades (2).
Referències
1.-Lü, J., Unwin, D.M., Jin, X., Liu, Y. and Ji, Q. (2010). "Evidence for modular evolution in a long-tailed pterosaur with a pterodactyloid skull." Proceedings of the Royal Society B, 277(1680): 383-389. doi:10.1098/rspb.2009.1603 PMID 19828548
2.-Buffetaut, E. and Jeffrey, P. (2012). "A ctenochasmatid pterosaur from the Stonesfield Slate (Bathonian, Middle Jurassic) of Oxfordshire, England." Geological Magazine, (advance online publication) doi:10.1017/S0016756811001154
Adige
thumb|right|250px|La torre que sortís del lac de Resia Adige, (en italian: Adige; en venèt: Àdexe; en trentin: Ades; en friolan: Adis; en ladin: Adesc, o Adiç; en alemand: Etsch; en latin: Athesis) es un fluvi qu'a sa font dins la region alpina de Trentin-Aut Adige prèp de la frontièra Italiana amb Àustria e Soïssa. Fa 410 km de long, que 220 son situats dins la província de Bolzano; es lo segond fluvi d'Itàlia per la longor, aprèp lo fluvi Pò (652 km).
Lo flume sortís del lac alpin artificial de Resia, situat al pas de Resia (1504 m) que tanca las frontièras d'Àustria e Soïssa en dessús de la val del riu d'Inn. Lo lac es conegut per la torre de la glèisa que marca lo site de l'ancian vilatge de Curon Antica (Alt Graun) que foguèt abandonat e enaigat en 1953 quand la restanca foguèt acabada. Pròche Glurns, Adige encontra la ribièra de Rom que ven de la val soïssa de Müstair. Adige raja puèi cap a l'èst a travèrs la val de Venosta fins a Merano ont encontra lo riu de Passirio que ven del nòrd. Al sud de Bolzano, la ribièra d'Isarco rejonh Adige que raja alara cap al sud a travèrs una val qu'es sempre estat una rota màger dels Alps, entre los passes de Resia e de Brenner, que a 1370 m es considerat coma lo pus aisit dels principals passes Alpins. thumb|right|250px|Adige a Verona. Pròche Trent, los rius d'Avisio, de Noce, e de Fersina rejonhon Adige. Adige travèrsa alara la Província de Trent e pus tard Venèt, en asagar puèi las vilas de Verona, Rovereto, e Adria a travèrs de la val de Lagarina e la partida nòrd-èst de la plana de Pò fins a la Mar Adriatica.
El Castellar (Teròl)
vinheta|El Castellar (Teròl). vinheta|El Castellar (Teròl-Teruel). El Castellar (Teròl) es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
vinheta|El Castellar (Teròl). Iglesia de San Miguel (siglo XVIII), parroquia de El Castellar. vinheta|El Castellar (Teròl).
Basshunter
Basshunter, Jonas Erik Altberg (nascut lo 22 de decembre de 1984 a Halmstad) es un cantaire, productor musical e DJ suedés.
Lauragués
Lauragués es un parçan d'Occitània situat en Lengadòc (departaments d'Aude, Arièja, Nauta Garona e Tarn). .
Geografia
Lauragués es una granda plana situada entre la Montanha Negra e La Piège.
Credo
Lo Credo (en latin: « Cresi ») es lo tèrme designant la version latina del Simbòl de Nicèu Constantinòble utilizada dins la Glèisa Catolica Romana: Credo in unum Deum (Cresi en un sol Dieu).
Improprament es a vrgada nommeda « Credo », la version latina du Simbòl dels apòstols: Credo in Deum (Cresi en Dieu).
Lo tèxte del Credo
Lo tèxte del Credo utilizat dins la liturgia catolica latina es lo seguent : Una traduccion seriá :
Istoric
left|230px|thumb
Fins al sègle V, la Messa aviá pas de Credo. Foguèt introdusit dins los rites d'Orient (sègle VI) en reaccion contra las eretgias. Lo III concili de Tolèda demandèt en 589 « Que se faga ausir lo Credo, per aquel cant, la fe vertadièra s’afirma d’un biais esclatant, e l’amna de las populacions catolicas, tornant viure sa cresença, se prepara a recebre la comunion del còs e de la sang del Crist ». Son usatge s'espandiguèt al sègle VIII en Espanha puèi als païses francs, jos l'influéncia de Carlesmanhe.
Foguèt generalizat dins la liturgia romana sonque en 1014, per lo sacre de l'emperaire Enric II: essent d'en primièr destinat a combatre las eretgias, conveniá pas a la liturgia del sèti apostolic, per natura ortodòxa.
D'introduccion tardièra, sa plaça dins la liturgia foguèt variable. Dins lo rite ambrosian, lo Credo se plaça après l'ofertòri (e compòrta tanben lo mot filioque). Dins lo rite mozarab se ditz après la consecracion.
Plaça de la profession de fe
Lo Credo es mai sovent la profession de fe de tota l'assemblada. Existís pasmens una forma dialogada entre lo capelan e l'assemblada que respond "Òc cresi" al acertat los punts de fe.
L'assemblada l'exprimís dins la posicion de pè.
Formulas alternativas
A la plaça del simbòl de Nicèu Constantinòble, subreot en carèma e au temps pascal, es possible d'utilizar lo simbòl baptismal de la Glèisa romana, dich Simbòl dels apòstols.
La liturgia de pascale prevei lo renovelament de las promessas del Baptisme coma formula de profession de fe, a la plaça de la formula abituala. Lo ritual de la confirmacion prevei d'autras formulas de profession de fe, mai adaptadas als joves. Mas "es pas permés d'utilizar una profession de fe que se tròba pas dins los libres liturgics".
Fontenay-sur-Mer
Fontenay-sur-Mer es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Castelserás
vinheta|Castelserás (Teruel). Castelserás es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Gramatica occitana segon los parlars lengadocians
200px|thumb|Cobèrta de la Gramatica occitana de Loís Alibèrt La Gramatica occitana segon los parlars lengadocians, mai sovent coneguda coma la Gramatica occitana d'Alibèrt, foguèt una de las òbras fondamentalas per la fixacion de la grafia dicha "classica" de l'occitan. Foguèt escricha per Loís Alibèrt e publicada a Barcelona en 1935.
Castelserás
vinheta|Castelserás (Teruel).
Gramatica occitana segon los parlars lengadocians
Istòria
Aquela gramatica pareguèt çò primièr en tròces dins la revista Òc. En 1935 la Generalitat de Catalunya, per mejan de l'Oficina de Relacions Meridionals, l'estampèt, mas la Guèrra civila espanhòla ne geinèt la difusion. Calguèt esperar 1976 que se sortiguèsse una edicion novèla e revisada deguda a Ramon Chatbèrt, editada pel Centre d'Estudis Occitans de l'Universitat Pau Valèri de Montpelhièr. En 2000 l'Institut d'Estudis Occitans e l'Institut d'Estudis Catalans la tornèron estampar.
Vesera
Vesera (en francés Vézère) es una ribiera occitana dau sud-oest de França (region de Novela Aquitània).
Gramatica occitana segon los parlars lengadocians
Contengut
La Gramatica occitana a marcat prigondament lo movement renaissentista occitan. La referéncia explicita d'Alibèrt per sa gramatica èra la Gramàtica catalana de Pompeu Fabra e l'autor voliá que son òbra aguèsse lo meteis resson social que la del Pompeu Fabra. La gramatica d'Alibèrt a quatre caracteristicas que ne fan una òbra màger:
Vesera
Geografia
La font de Vesera se tròba dins la Torbiera de Lonjairós, sus lo plateu de Miuvachas en Corresa. Son cors es de 211 km. Se junh a Dordonha en Limuèlh.
Gramatica occitana segon los parlars lengadocians
Contengut
Mas se l'òbra es ara en partida contestada, es a l'origina de la difusion de la grafia classica e de la nòrma classica, amb las adaptacions de Pèire Bèc pel gascon o de Robèrt Lafont pel provençal. Tanben es la font de las principalas temptativas d'estandardizacion del lengadocian, que sián las de Jacme Taupiac, de Rogièr Teulat o de Patric Sauzet.
Vesera
Afluents principaus
N.B. : (rd) = afluent riba drecha ; (rm) = afluent riba mança
Warangal
Warangal (en telogo: వరంగల్ Varaṅgal) es una vila de l'estat de Telangana, en Índia.
Gramatica occitana segon los parlars lengadocians
La descripcion (sos)dialectala
thumb|320px|Mapa de la division sosdialectala del lengadocian segon Alibèrt A mai de son prètzfach normatiu, l'òbra d'Alibèrt es plan rica en informacion dialectala. La variacion sosdialectala del lengadocian i es descricha pro menimosament dins mantuna part de l'òbra que siá en fonologia o en morfologia e una mapa amb la toponimia en occitan, que permet de visualizar aqueste ensems de sosdialèctes, i es fornida tre la debuta del libre.
Warangal
Administracion
Warangal es lo capluòc del districte de Warangal Urban.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion de la vila èra de 615 998 abitants e aquela de l'aglomeracion, sonada la metropòli, èra de 753 438.
Les Hôpitaux-Neufs
Les Hôpitaux-Neufs es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Demografia
.
Renate Dorrestein
Renate Dorrestein (Amsterdam, 25 de febrièr de 1954) es una escrivana, jornalista e feminista olandesa.
Sicoval
Lo Sicoval es una comunautat d'aglomeracion situada dins lo departement de la Nauta Garona, en region . Amassa 36 comunas al sud èst de Tolosa. I aviá 80 357 abitants, en 2019.
Gamarte
thumb|300 px|left|Gamarte Gamarte en basco o Gamarthe en francés qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Sicoval
Geografia
Se situa dins la Val de l'Èrs Mòrt e las costièras a l'entorn, axe de comunicacion entre la mar Mediterranèa e l'ocean Atlantic. Lo territòri es periurban amb una zona urbana tocan Tolosa al nòrd e zona rurala al Sud. Lo pòl màger d'activitat economic es a Labeja Inopòl.
Gamarte
Lo gentilici qu'ei gamartiar.
Sicoval
Istòria
Lo Sindicat Intercomunal per l'amenatjament e lo desvelopament de las Costièras e de la VAL de l'Èrs foguèt iniciat en 1975 par Ausevila, Auxièl, Castanet, Escalquens, Labeja e Sant Orenç (que dempuèi rejonguèt lo Tolosa Metropòli). Son sèti èra a l'origina a l'ostal de vila de Labeja. S'espandiguèt pauc a pauc fins 36 comunas, que Ramonvila Sant Anha e Castanet Tolosan son las mai pobladas, venguèt una comunautat d'aglomeration amb la lei Chevènement Voynet.
Gamarte
Comunas tòcatocantas
.
Emperador
Emperador es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Sicoval
Administracion
Sèti Social : a Labeja (65 rue du chêne vert).
La comunautat dispausa tanben d'un autre site a Bèlberaud pels sevicis tecnics.
Chifras
(Font Sicoval, decembre de 2013)
Aglomeracion tolosana
D'autras comunautats intercomunalas existisson dins l'unitat urbana tolosana mas fins ara sens projècte de fusion:
Fonologia
La fonologia es una de las brancas de la linguistica que s'interessa als sons e a lor utilizacion contextuala. Es diferent de la fonetica vist que la fonetica s'interessa mai que mai als sons sens considerar lor utilizacion en contèxte.
André Franquin
André Franquin (Etterbeek, Belgica, 3 de genièr de 1924 - Sant Laurenç de Var, 5 de genièr de 1997) foguèt un autor de benda dessenhada bèlga. Aqueste autor francofòn es conegut per las sèrias Spirou et Fantasio, Gaston Lagaffe, Modeste et Pompon. Una de sas creacions mai popularas es l'animal imaginat nomenat Marsupilamí.
Saint-Georges-sur-Baulche
Saint-Georges-sur-Baulche es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Geografia
Sant-Georges-sus-Baulche fa partida de la aglomeracion de Aussèrra, es una municipalitat membre de la Comunitat de la Auxerrois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Industria quimica
thumb|right|[[Fotografia d'una rafinariá de petròli, un exemple d'installacion pesuca destinada a produrre de compausats quimics simples.]]
L’industria quimica es lo sector industriau que son activitat consistís a fabricar de produchs per lo mejan de sintèsis quimicas contrarotladas. Sei brancas principalas son la petroquimia, la quimia fitosanitària, l'industria farmaceutica, la fabricacion de polimèrs, la fabricacion de pinturas e l'oleoquimia. Es una industria de tipe procès. Es tradicionalament devesida en tres brancas principalas que son la quimia de basa (ò quimia pesuca) que produtz de moleculas simplas en quantitats importantas, la quimia fina (ò quimia d'especialitat) que produtz de compausats complèxs a partir de substàncias simplas e la quimia farmaceutica que produtz de medicaments.
Jetterswiller
Jettersweiler en alemannisch (Jetterswiller en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Teurthéville-Hague
Teurthéville-Hague es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Privat (Corresa)
Sent Privat (Saint-Privat en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Geografia
350px|left|thumb|St Privat dins lo Lemosin linguistic
Chipre del Nòrd
La republica turca de Chipre del Nòrd es un estat de facto non reconegut per la comunitat internacionala (solament reconegut per Turquia). Situat dins lo nòrd-èst de l'illa de Chipre, correspond a la part de l'estat ocupada per Turquia dempuèi 1974.
Canton de Sijan
drecha|vinheta|300x300px|Lo canton al departament de l'Aude
Lo Canton de Sijan, uèi canton de las Corbièras maritimas, era un canton francés del departament d'Aude dins l'anciana region de Lengadòc-Rosselhon, uèi region d'Occitània. Es comprés dins l'arrondiment de Narbona, aviá 11 comunas. Lo capluòc de canton era Sijan.
Celadas
Celadas es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Roncourt (Mosèla)
Roncourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Dépendait De l'anciana província del Barrois, prévôté de Briey. Batalla del 18 d'agost de 1870. En 1817, Roncourt. A aquela epòca i i aviá 128 abitants repartits dins 23 ostals.
Dépendait de l'ancienne province du Barrois, prévôté de Briey. Bataille du 18 août 1870. En 1817, Roncourt. À cette époque il y avait 128 habitants répartis dans 23 maisons.
Cantons d'Endre
[[Imatge:Carta d'Endre emb los cantons noveus.svg|thumb|right|Los cantons d'Endre dempuei 2015
{{legend|#99ff55|01 Ardentas}} {{legend|#00d455|02 Argenton}} {{legend|#00aad4|03 Lo Blanc}} {{legend|#cc00ff|04 Buzancei}} {{legend|#8080ff|05 Chasteurós-1}} {{legend|#0066ff|06 Chasreurós-2}} {{legend|#3713c8|07 Chasteurós-3}} {{legend|#ffcc00|08 La Chastra}} {{legend|#93ac9d|09 Essaudun}} {{legend|#decd87|10 Levros}} {{legend|#de8787|11 Nòuvic Sent Sepulcre}} {{legend|#de87cd|12 Sent Gautier}} {{legend|#37c871|13 Valencei}}]] Lo departament francés d’Endre es compausat de 13 circonscripcions electoralas 'peladas cantons.
Sèrp Volanta (objècte)
thumb|250px|Sèrp volanta classica.
Una sèrp volanta (var. Sèrp volaira) es una mena de juguet volaire restacat au sòu per un fiu. Es generalament fach de tèla amb una armadura de lenha ò de metau.
Val-et-Châtillon
Val-et-Châtillon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Cedrillas
vinheta|Cedrillas (Teròl-Teruel). vinheta|Cedrillas (Teròl-Teruel). Cedrillas es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Val-et-Châtillon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cedrillas
vinheta|Cedrillas (Teròl-Teruel). vinheta|Cedrillas (Teròl-Teruel). vinheta|Cedrillas (Teròl-Teruel).
Quimia macromoleculara
thumb|right|Fibras de [[cellulòsa liadas per de liasons idrogèn, un exemple de macromoleculas observats en d'organismes vivents.]]
La quimia macromoleculara ò quimia dei polimèrs es la branca de la quimia qu'estúdia la fabricacion e la transformacion dei macromoleculas. En particular, s'interèssa ai reaccions de polimerizacion, de modificacions quimicas dei macromoleculas e de degradacion dei macromoleculas. Apareguda durant lo sègle XIX, es venguda una disciplina importanta de la quimia modèrna en causa de l'importància dei materiaus polimèrs dins la societat modèrna e de l'importància dei macromoleculas dins lei procès biologics.
Bombes 2 bal
Bombes 2 Bal es un grop musical tolosenc.
Istoric
Lo grop es nascut del rencontre entre Lise Arbiol, Aurélie Neuville e Claudi Sicre e de la decision de fondar un grop de bal per totas las generacions. Es uèi un sextet : a las doas fondatrises se son junts Magali Brunel (cant, agogos), Martine Lataste (acordeon, armonica), Romain Magnes (percussions divèrsas) e Jérémy Couraut (bassa, esclòp). Cada membre del grop pòt donar de la votz e s’emparar d’un instrument.
Danse avec ta grand-mère (2004)
Danse avec ta grand-mère a dobert lo bal a de sonoritats que mesclan l'Occitan al forro del Nordeste brasilièr. Lo forró, musica de dança populara tira son nom del « for all » que los Angleses afichavan a l’entrada dels balètis, al sègle XIX, quora participavan a la construccion del camin de fèrre del Pernambouc ; e quora Portugueses e Galicians an emportat al Nordeste de chançons dels trobadors occitans, cançons que los embaladores, cantaires-improvisators, an adoptadas e adaptadas. Los Fabulous Trobadors, duo de Tolosencs charraires, compausat de Claude Sicre e Ange B, an fach ressonar sovent aquela parentèla.
Claude Sicre, qu'acompanha Bombes 2 Bal dempuèi lo començament, a escrich la màger part de lor repertòri, títols inediches o adaptacions de tradicionals. A aquel segond album, balha de sonoritats mens nordestinas, mai occitanas, per que las Bombes persigan lor mission : tornar inventar un balèti d’aicí. Lo bal musette, indigèna auvernhat, immigrat parisenc, a vielhit ; lo bal folk s’es anosit. Que viva lo balèti indigèna – l’indigèna es pas lo bon savatge del colon, mas lo natiu del país.
Reivindicar una identitat equival pas per las Bombes a un reples frilós. Es al contrari una dobertura sus una Occitània viatjosa, al delà de las mers mas tanben sus son vast territòri d’antan. D'aquesta geografia lontana o desapareguda testimonian los instruments de musica aicí acampats. Otra la zabumba (gròssa caissa), l’alfaia (gròs tambor) e l’agogo (doas campanas de fusta) nordestins, de tròba tanben la cabreta, l’esclòp, violon en fòrma d'esclòp, originari de Carcin ; lo timpanon pirenenc, tambor de còrdas, e las flaütas de tres traucs bearnesas, cosinas del galobet de Provença - d’ont venon tanben los palets, cimbalòtas ; las trucanètas, doas còstas de buòu que se jògan a una o a doas mans ; los esquilons, cascalhons semblables a los que pòrtan las fadas, emblematics de la musica occitana, mas tanben bengalí ; l’ektara, cordofòn dels Bauls, trobadors mendiants de Bengal, instrument aclimatat quartièr Naut Bernat dempuèi dos decennis ; Tusta-zo’in, o flexatòn, inventat per acompanhar los dessenhs animats, jogats par de rars Americans e Jamaicans.
Bal Indigène (2007)
Lo Bal indigène es estat realizat per Vincent Ségal, amb qui los Fabulous Trobadors avián partejat pauc abans una sesilha de l’album-anniversari del labèl tôt Ou tard. Lo violoncelista signa tanben los arrengaments de Bienvenue à Toulouse : « son instrument classic e mon ektara », comenta Sicre, « es lo rencontre del Capitòli e del quartièr Naut Bernat… »
Saint-Sauveur-lès-Bray
Saint-Sauveur-lès-Bray es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Prèmi Jaufre Rudèl
Lo prèmi Jaufre Rudèl es un prèmi literari creat en 1959 en Gironda en memòria deu trobador Jaufre Rudèl, qu'estó senhor de Blaia.
Lo prèmi que n'èra pas atribuit despuish quauquas annadas, estó tornat lançat en 1999, per Lo Comitat de la Lenga Occitana e de la Cultura Gascona en collaboracion dab l’Escòla Jaufre Rudèl e la Mantenença Guiena-Pèirigord per lo son quarantau anniversari. La purmèira ceremonia se debanè lo 7 d'octobre 1999 a l'Ostau de Region de Bordèu. Lo purmèir mecènas estó lo marqués Bertrand de Lur Saluces. Son nebot, lo comte Alexandre de Lur Saluces, perpetua la tradicion familiau.
Vrudfuèlh (Tolosan)
Vrudfuèlh  o Vrufuèlh, prononciacion locala per un ancian Verfuèlh (Verfeil en francés), es una comuna de Lengadòc situada dins lo departament francés de Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a una vintena de quilomètres al Nòrd-Èst de Tolosa, accès per l'autorota A68.
Emai sián prèps de l'aglomeracion tolosana, Vrudfuèlh e son ròdol demòran pauc urbanizats, poblats subretot de personas que trabalhan a Tolosa.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Vrufuèlh èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Tolosa. Tanlèu 1790, Vrufuèlh èra caplòc de canton. Le vocable de la glèisa es Sant Blasi. La parròquia de Vrufuèlh aviá doás annèxas sul territòri comunal, de la diocèsi e de la senescauciá de Tolosa :
Las Pòrtas
Quatre pòrtas permetián de passar los barris de la vila. Doas èran fortificadas qu'existisson d'uèi encara :
Lo Castèl
Foguèt bastit, benlèu al sègle VIII, sus tres mila mètres carrats. Assegurava la proteccion del borg de mercé sa situacion nauta. Abandonat aprèp la Revolucion, manquèt de desaparéisser, fins que Antoine Marie Baptistat, ciutadan de Vrudfuèlh, amb l'apièja de qualques abitants, comprèsse lo castèl per apuèi lo despartir entre aqueles que l'avián sostengut.
La glèisa de Sant Blasi
La glèisa foguèt bastida al començament del sègle XVIn. Son campanal, construch de 1530 a 1554, èra inicialament una torre octogonala de tres estatges, enartada sus un massís rectangular. S'abausonèt lo 28 de mai de 1924, e lo tornèron bastir, mas amb un sol estatge.
La glèisa de Sant Sernin dels Rais e son enclaus
A dos quilomètres de Vrudfuèlh cap a La Vaur, i a lo cementèri de las Pichonas Filhas modèlas (immortalizadas per la comtessa de Segur) e de lor familha, los Malarets. Las tombas de la familha Malaret son dins un enclaus entornejat d'una grasilha.
En fàcia i a la glèisa de Sant Sernin dels Rais amb un campanal mur d'estil tolosan..
Ensenhament
A Vrudfuèlh i a doas escòlas e un collègi.
Mauves-sur-Huisne
Mauves-sur-Huisne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
United Hatzalah
drecha|vinheta|250x250px|Elicoptèr de rescat. United Hatzalah (rescat jonch) (en ebrèu: איחוד הצלה ) es un servici medical d'urgéncia volontària (SEM) del sèti a Jerusalèm. Es una de las nombrosas organizacions Hatzalah que i a en maitas parts del mond. Fondada en 2006, es la màger organizacion d'urgéncia sens fins de lucre independenta e volontària qu'a lo sieu domeni d'accion dins l'estat d'Israèl, amb mai de 2 500 tecnicians d'urgéncias medicalas, infirmièrs e mètges escampilhats per tot lo país.
Centre de Comandament
Dempuèi lo sieu Centre de Comandament, United Hatzalah utiliza una avançada tecnologia basada en lo sistèma de telefonia GPS per identificar als volontaris mai prèps e mai qualificats, que son près d'una emergéncia e las rotas dels volontaris, tot aquò a travèrs d'una aplicacion per dispositius mobils. Los quadres de volontaris civils entrenats en Israèl tota crèan una ret de socorristes, cadun d'eles es equipat amb motocicletas medicalitzades (nomenadas ambucicles) capaçes d'arribar fins a ont son las victimas en paucas minutas. L'organizacion se finança exclusivament a travèrs dels dons e de l'ajuda benèfica.
Contacte
Dins d'Israèl, se pòt contactar amb United Hatzalah a travèrs d'un nombre dirècte d'emergéncia, lo 1221, de tot biais, la màger part de l'informacion se recep dirèctament dels servicis nacionales d'ambulàncias. United Hatzalah A lo sieu torn alèrta e se coordina amb las ambulàncias localas, los servicis de recèrca e rescat, las equipas d'escandilhament d'incendis, e la polícia quora es necessari.
Mary McAleese
Mary Patricia McAleese (n. 1951) avocada e jornalista, foguèt la presidenta d'Irlanda entre 1997 e 2011.
Sent Lazer (Perigòrd)
Sent Lazer (Saint-Lazare en francés) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha, qu'existiguèt d'aquí au 1er de mai 1967. Dempuei, es integrada a la comuna dau Lardin e Sent Lazer.
Geografia
Sent Lazer es situat en Peirigòrd centrau, a la riba dau Perigòrd Negre, dins l'èst dau departament de la Dordonha. Sent Lazer, l'ancian chapluec, es au nòrd-èst dau Lardin e au sud-èst de Beuregard de Terrasson; a 175 m d'altitud, domina la vau de Vesera e la RD 6089, l'anciana RN89, que son a 85 m. Sus lo pendís entre Lo Lardin e Sent Lazar, i a una tendéncia a l'urbanizacion (ostaus individuaus, un lotejadís...).
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Sanctus Lazarus, en latin, au segle XIII, (Sanctus Lazarus ?) prope Peyrals en 1411, Saint Lazer au segle XVI. Sent Lazer es lo fraire de Maria e de Marta, que, segon l'Evangèli, Jesus ressuscitet. Una tradicion legendària lo fai venir avesque e martir a Marselha.
La prononciacion es [ʂɛ̃nlɒ’ʐær] (grafia d'Yves Lavalade en lemosin Laser ). Totas las fòrmas occitanoromanicas d'evolucion populara son en -er, generalament pòsttonic fòra dau lemosin : Llàtzer en catalan, Làzer o Làser en lengadocian e en provençal,. La cacografia Lazar es una invencion. Una anciana prononciacion paroxitonica (accent tonic sus l'avant-darriera sillaba) explica probablement la curiosa vocala finala.
Istòria
Sent Lazer es une comuna creada a la Revolucion.
Lo 1er de mai 1967, fusionet emb la dau Lardin (fusion simpla) que prenguet alaidonc lo nom dau Lardin e Sent Lazer, oficialament Le Lardin-Saint-Lazare. Son n° INSEE èra 24440.
Cech
Cech es un personatge legendari que seriá lo fondator dau pòble chèc. Originari de Polonha Orientala, auriá menat son pòble en Boèmia après un lòng viatge en Euròpa Centrala.
Leszek Engelking
Leszek Engelking (nascut lo 2 de febrièr de 1955 a Bytom, Polonha) es poèta, escrivan e tradutor polonés.
Vidalhan
Vidalhan (Vidaillan, Vidailhan en francés) qu'es ua anciana comuna gascoa d'Astarac, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. Despuish 1822, qu'es annexada a Loberçan.
Geografia
Lo nom de Vidaillan qu'es escrit au nòrd-èst de la comuna de Loberçan, mès i a pas d'abitacions. Just a costat, que's vei ua capèra de Sent Ròc (l'anciana glèisa ? mès un pauc pus luenh a l'oèst que i a un Sent Martin). Que i a d'ostaus a l'entorn deu nom de Vidaillan. Vidalhan qu'èra pas parròpia au sègle XVIII, mès un simple lòc.
Istòria
En 1822, Vidalhan qu'estó annexada a Loberçan, atau com La Cassanha.
Andrea Bocelli
Andrea Bocelli (Lajatico, Toscana, 22 de setembre de 1958) es un dels cantaires (tenòr) italian d'opèra mai coneguts dins son país e internacionalament.
Lista dels primièrs ministres de la Republica Democratica de Còngo
thumb|140px|Blason de la Republica Democratica de Còngo. Aquesta es la lista dels Primièrs Ministres de la Republica Democratica de Còngo (anciena Zaire) aprèp l'independéncia. L'actual primièr ministre es Adolphe Muzito.
Vila Amblard
Vila Amblard (Villamblard en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [vilɑ̃ m ’blær]. Lo nom es atestat au segle XIII, Villa Amblard. Amblard es un nom germanic d'òme, vengut de *Amalhard, que fuguet nom de baptisme. Vila ven del latin villa; lo sens passet d'« ostau de campanha » a « granda propietat rurala » a « vilatge », puei au sens actuau, ,.
Vacqueville
Geografia
Font del ruisseau Martinval (#que dona lo sieu nom al bòsc e dins una carrièra del pòble) l'aiga d'aquela font auriá cèrtas vertus guérissantes. Aquel ruisseau se tira en la verdurette
Zumarraga
Zumarraga en basco e oficiaument o Zumárraga en grafia espanhòla qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Guipuscoa, dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Vacqueville
Geografia
Source du ruisseau Martinval (qui donne son nom au bois et à une rue du village) l'eau de cette source aurait certaines vertus guérissantes. Ce ruisseau se jette dans la verdurette
Zumarraga
Toponimia
Lo nom de la comuna que vien deu basco. Que significa etimologicament « lòc de l'olom », deu basco zumar « olom » dab lo sufixe -aga, qui marca la localizacion.
Vacqueville
Comunas vesinas
{{Image label|x= 9.96 {{Image label|x=0.566466361333|y=0.2494394776|scale=400|text=6px|Comuna amb 196 abitants (2000){{mida|80%|Sainte-Pôle (3,3km)}}}} {{Image label|x=0.707274519578|y=0.68984429501|scale=400|text=6px|Comuna amb 224 abitants (2000){{mida|80%|Neufmaisons (3,4km)}}}} {{Image label|x=0.816077698496|y=0.480727142563|scale=400|text=6px|Comuna amb 386 abitants (2000){{mida|80%|Pexonne (3,9km)}}}} {{Image label|x=0.700513711199|y=0.250458711378|scale=400|text=6px|Comuna amb 85 abitants (2000){{mida|80%|Saint-Maurice-aux-Forges (4,0km)}}}} {{Image label|x=0.436091620087|y=0.198286137914|scale=400|text=6px|Comuna amb 133 abitants (2000){{mida|80%|Montigny (4,1km)}}}} {{Image label|x=0.241128240825|y=0.257044529634|scale=400|text=6px|Comuna amb 131 abitants (2000){{mida|80%|Reherrey (4,8km)}}}} {{Image label|x=0.894955706087|y=0.446848508701|scale=400|text=6px|Comuna amb 107 abitants (2000){{mida|80%|Fenneviller (4,9km)}}}} {{Image label|x=0.143583526709|y=0.357687331643|scale=400|text=6px|Comuna amb 127 abitants (2000){{mida|80%|Brouville (5,2km)}}}} {{Image label|x=0.386452563836|y=0.946213510105|scale=400|text=10px|Comuna amb 1071 abitants (2000){{mida|80%|Bertrichamps (5,9km)}}}} {{Image label|x=0.166696324168|y=0.204993915768|scale=400|text=6px|Comuna amb 83 abitants (2000){{mida|80%|Vaxainville (5,9km)}}}} {{Image label|x=0.637632463773|y=0.0554366038243|scale=400|text=6px|Comuna amb 248 abitants (2000){{mida|80%|Ancerviller (6,0km)}}}} {{Image label|x=0.857370195097|y=0.185715587987|scale=400|text=6px|Comuna amb 90 abitants (2000){{mida|80%|Neuviller-lès-Badonviller (6,0km)}}}}
Zumarraga
Toponimia
1000px|center|Vista de la vila
Vacqueville
Istòria
Aquel vilatge ai lo sieu nom del pichon riu #que la trauèssa: la Verdurette (#que pren la siá font a Neufmaisons) #que se trucava antany la Vacque.
Comunautat de comunas de la Marcha occitana e la Vau d'Anglin
[[Imatge:Carta d'Endre emb los cantons noveus e la comunautat de comunas de la Marcha occitana e la Vau d'Anglin.svg|thumb|right|Carta d'Endre
Zumarraga
Lòcs e monuments
thumb|250px|left|Glèisa parropiau de Senta Maria de l'Ascencion
Vacqueville
Istòria
Ce village tiens son nom de la petite rivière qui le traverse: la Verdurette (qui prend sa source à Neufmaisons) qui s'appelais autrefois la Vacque.
Comunautat de comunas de la Marcha occitana e la Vau d'Anglin
{{legend|#de87cd|12 Autras comunas dau Canton de Sent Gautier}} {{legend|#37c871|13 Comunautat de comunas de la Marcha occitana e la Vau d'Anglin}}]]La Comunautat de comunas de la Marcha occitana e la Vau d'Anglin es una estructura intercomunala francesa creada en 2013 per fusion de doas comunautats: left|thumb|350px|La Marcha occitana - Vau d'Anglin dins [[Endre.]]
Vacqueville
Nòtas
{{Comunas de|insee= 54539
Moscòu
Moscòu (en rus: Москва, Moskva) es la capitala de Russia e la vila pus granda d'Euròpa. Moscòu se situa al ras del riu Moskova. La vila se situa dins la part europèa de Russia e administrativament dins lo districte federal central. Moscòu ten l'estatut de vila d'importància federala. La vila es enclavada dins l'óblast de Moscòu, mas n'es administrativament independenta.
Moscòu es a l'encòp la vila pus poblada d'Euròpa, amb mai de dotze milions d'abitants intra muros, segon lo recensament oficial de 2014 e près de quinze milions d'abitants dins l'aira urbana, e la pus estenduda (mai de ). Es tanben la vila europèa del budgèt pus enauçat comparat a lo de las autras capitalas europèas (52 miliards de dollars en 2012). Es lo sèti economic, politic e universitari de Russia, amassant 8,9 % de la populacion del país. Sos abitants son los moscovitas. Foguèt la capitala de l'Union Sovietica entre 1918 e 1991.
Bauma de la Tripariá
La bauma sosmarina de la Tripariá se tròba dins la calanca dau mesme nom, a Marselha, en Provença, près dau cap Morgiu.
Conflandey
Conflandey es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bauma de la Tripariá
Ambé plusors cavitats dau mesme sector, venguèt lo 2 de setembre de 1992.
Har/Far
Har/Far es la revista d'Anaram Au Patac.
Shirley Bassey
Dame Shirley Bassey nascuda lo 8 de genièr de 1937 a Cardiff es una cantaira britanica fòrt populara dempuèi las annadas 1950. Es coneguda principalament per las cançons dels filmes James Bond, Goldfinger (1964), Diamonds Are Forever (1971), e Moonraker (1979). Es la sola persona qu'a enregistrat mai d'una cançon pel generic de James Bond.
Dampierre (Nauta Marna)
Dampierre (Nauta Marna) es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Marna de la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Sul territòri de la municipalitat de nombroses vestigis an #èsser trobats:briques, vasos, d'estatuas, ossements,armas, pèças de moneda de desparièras epòcas. En 1225, Dampierre apareis jol nom Dongna Petra, #Donar Petra en 1229 Donnipetra en ?, Dampetra En 1249, Domnapetra en 1254, Dampierre en 1263, Damptpierre en 1434, Dempierre en Bassigny l'an 1577, Dampierre los Changey l'an 1727.
Sur le territoire de la commune de nombreux vestiges ont été retrouvés:briques, vases, statues, ossements,armes, pièces de monnaie de différentes époques. En 1225, Dampierre apparaît sous le nom Dongna Petra, Donna Petra en 1229 Donnipetra en ?, Dampetra en 1249, Domnapetra en 1254, Dampierre en 1263, Damptpierre en 1434, Dempierre en Bassigny en 1577, Dampierre les Changey en 1727.
Cambas (Carcin)
Cambas (Cambes en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Mostajon
Mostajon (Moustajon en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
La Codonyera
vinheta|Ermita de Loreto de La Codoñera. La Codonyera es un municipi de la Franja de Ponent, situat dins la region de Matarranya, la província de Teròl e la Comunautat Autonòma d'Aragon.
vinheta|La Codoñera, casc antic.
Lophiiformes
Aqueste òrdre compta mantuna familhas :
Kumaoni
Lo kumaoni es una lenga indoariana parlada en Índia.
Localisacion
La lenga es parlada dins lo Kumaon, una region que correspond a la division administrativa de meteis nom de l'estat d'Uttarakhand e que compren los districtes d'Almora, de Bageshwar, de Champawat, de Nainital, de Pithoragarh e d'Udham Singh Nagar.
Classificacion
Lo kumaoni fa partida de las lengas indoarianas del nòrd, una branca de las lengas indoarianas, que fan partida de la familha indoeuropèa. Es pròche del garhwali.
Arièja (aiga)
Arièja es una aiga d'Occitània. Sa font se situa dins lo circ de Font negra a 2400 m d'altitud, a la termièra entre lo País de Fois (en Arièja) e Andòrra. Se geta dins Garona dins la banlèga sud de Tolosa a Portèth.
Geografia
Arièja a sa font al lac Negre, dins lo circ de Font Negra, prèp del Pas de la Casa e del pòrt d'Envalira, un dels còls pus nauts del Pirenèus (2 400 m). S'escola d'en primièr cap al nòrd-èst dins una val estreita e sovent dins de gòrjas prigondas, arriba a Ax, ont son escorreguda s'orienta al nòrd-oèst en meme temps que recèp en riba dreita las aigas de l'Orièja e de la Lausa, dos rius davalats coma ela de la crèsta frontièra e que fan doblar son debit, qu'atenh alara aperaquí 10 m3/s.
Valon (geomorfologia)
Un valon (derivat de val amb lo sufix diminutiu -on) es lo nom que s'emplega en geomorfologia per designar una val pichona, amb o sens cors d'aiga. En occitan, aqueste nom pòt venir del francés (que val es mai que mai feminin en lenga d'òc) e aver desplaçat la forma mai autoctòna valeta.
Processor central
thumb||Lo circuit integrat d'un microprocessor [[Intel 80486DX2 dins sa boita (talha reala : 12 × 6,75 mm)]]
Lo processor central, de l'anglés CPU, Central Processing Unit, es lo compausant essencial d'un ordenador qu'interprèta las instruccions e tracta las donadas d'un programa.
Es lo processor que provesís als ordenadors lor capacitat fondamentala d'èsser programats, es un dels compausants necessaris al foncionament de totes los tipes d'ordenadors, associats a las memòrias primàrias e als dispositius d'intrada/sortida. Un processor constituit d'un sol circuit integrat es abitualament nomenat microprocessor; pasmens, d'unes fabricants an desvolopats de processors en lescas: dins aquel cas las foncions elementàrias (ALU, FPU, sequençaire, etc.) son despartidas en divèrses circuits integrats especializats. La descubèrta del transistor en 1947 dobriguèt la via de la miniaturizacion dels compausants electronics e lo tèrme d'unitat centrala (CPU) s'es utilizat dins l'industria electronica tre lo començament de las annadas 1960 (Weik 1961).
Poissança (fisica)
La poissança es, en fisica, es la quantitat d'energia per unitat de temps provesida per un sistèma a un autre. Correspònd ansin a un debit d'energia. Dins lo Sistèma Internacionau d'Unitats, son unitat de mesura es lo watt (W). Lo cavau vapor es encara fòrça utilizat per certaneis aplicacions coma la mesura de la poissança dei motors. Dins lo parlar de la vida vidanta, la nocion de « poissança » designa sovent un sistèma caracterizat per de debits d'energia importants. Per exemple, un motor de 200 W es considerat coma pus poderós qu'un motor de 100 W.
Segon lo domeni de la fisica estudiat, la poissança a de definicions diferentas. En electricitat, la poissança instantanèa d'un dipòl es egala au produch de la tension entre sei boinas e de l'intensitat dau corrent electric que passa a l'interior. En mecanica, la poissança instantanèa es puslèu egala au produch de la fòrça aplicada a un sistèma e de sa velocitat.
Pier Paolo Pasolini
Pier Paolo Pasolini (en Pieri Pauli Pasolini dins la siá lenga mairala e de creacion poetica, la siá merilenghe furlana, nascut a Bolonha, Itàlia, lo 5 de març de 1922, mòrt assassinat sus una plaja d'Ostia, ran Roma, lo 2 de novembre de 1975) es un escrivan remirable (romancièr, poèta, ensagista, traductor multilingüe), intellectual, lingüista, critic, jornalista mas subretot un òme de cinèma, un cineasta (realizator, scenarista, actor) màger de l'istòria vertadièra del VIIen Art, artista total del sègle XX, friolan, italian, e de verai universal.
L'òbra siá, portada per una immensa cultura universala e la coneissença de mantuna lenga, multipla e variada, polifacetica que non sai (per emplegar un tèrme eissit d'al castelhan amor de çò se ne designar d'òbras inclassificablas e diversificadas, gigantalas aital), se questionegèt la societat italiana mas tot parièr l'europèa e quitament l' occidentala tota, sul ròtle e la plaça de l'intellectual, autoreivindicat e autoproclamat marxista, comunista, omosexual e crestian, fòra glèisas e capèlas de tota mena, de tot escantilh.La siá plaça subre l'empont cultural planetari de las annadas 1960 & 1970 es immensa e gaireben illimitada.
Trobador màger de lenga friolana ( La gnove zoventût 1941 - 1974), ne cita en Pèire Vidal, lo trobador mondin, en exèrg de l'òbra siá tota furlana:
Q'eu sent venir de Proensa:
Tot quant es de lai m'agensa.
Grand coneissedor de la literatura nòstra d'a l'Edat d'Aur del Trobar, e tan nòstra que la nos panèron, usurpèron, n'acostumava el de signar molta correspondéncia siá amb las paraulas Ab joi.
Escrivan de lenga italiana totun, romancièr bèl primièr (Ragazzi di vita, Una vita violenta e ca), cineasta ancorat e plond dintre la siá cultura immensa, classica, medievala e renaissentista mas tanben contemporanèa que non sai ( Accattone - Mamma Roma - Il Vangelo secondo Matteo - Uccellacci e uccellini - Edipo re - Teorema - Medea - Il Decameron e ca), tot parièr se questionegèt el e interpellèt lo cinèma e la societat subre las lors plaças respectivas dins l'anament cultural del mond, cultural òc-ben-òc mas tanben ideologic, istoric e uman, en tot se n' encaminar en per las milanta dralhas e dralhòls de la pus divèrsa umanitat.
La siá fin tragica, crusèla e brutala, mas saique encara misteriosa assatz, el l' omosexual (mas grand aimador e respiechós de la femna, de las femnas, tota femna amai totas femnas, de totas tracas e originas o condicions...), ne foguèt coma lo sagèl de la malastrada (... aquela commare secca, aquela faramauca, del sieu scenari qu'en Bernardo Bertolucci realizèt coma primièr filme en 1962...), estampat e prigond dintre la siá carn d'òme uman, la carn viva e matrassada de la siá umanitat.
E tan fort e tan fonsala n'es que se ne ten de cridada, uèi encara entrò a... que non n'acabarà jamai
Citacions
350 px|right|...
Òbras d'en PPP
thumb|450 px|left|... [[en Pier Paolo Pasolini davant la tomba de n'Antonio Gramsci...]]
òbras d'en Giuseppe Zigaina
Pintor, escrivan, amic e collaborator de sempre d'en PPP, en Giuseppe Zigaina (nascut a Cervignano del Friuli lo 2 d'abril de 1924...) li dediquèt fòrça òbras picturalas o libres d'art mas tanben mantun libre de reflexion estetica e filosofica que çai-jos ne prepausam la tièra gaireben complèta: ... Pasolini tra enigma e profezia 1989 ... Pasolini e l'abiura 1994 ... Hostia.Trilogia della morte di Pier Paolo Pasolini 1995 ... Pasolini.Un'idea di stile: uno stilo 1999 ... Pasolini e il suo nuovo teatro, "senza anteprime né prime né repliche"  2003 ... Pasolini e la morte.Un giallo puramente intelettuale 2005
autras òbras a l'entorn de l'òbra e de l'artista
amai
e ca
etc
Ligams extèrnes
thumb|400 px|right|... ''[[La tomba de l'artista a Casarsa... Friol......]] thumb|400 px|right|... [[idem... ]]
Garrüze
Lo gentilici qu'ei garrüztar.
Las comunas tòcatocantas que son Amenduish-Oneis a l'èst e Lüküze-Altzümarta a l'oèst.
Qu'apartiengó a Sent Palai deu 1 de genèr de 1967 au 1 de genèr de 1997.
Mordechai Schlein
Mordechai Schlein (1930 - 1944), chafrat Motele, que ho un violonista e resistent judiu.
Après que'us sons pairs e la soa sòr e horen aucits peus alemands, estujat, que 's la podè virar entà huéjer entau bòsc on e juntè a la resistència judiva gavidada per Moshe Gildenman (chafrat Oncle Misha).
La soa mission alavètz, qu'èra de jogar de vriulon en Ucraïna entà amassar informacion e, subretalentuós, que ho logat peus militars alemands entà jogar per eths dens lo lor restaurant cada dia. Atau que comencè per amassar un sarròt d'informacion sensiblas e utilas.
Mes sustot, fin finala, que descobrí, dehens las parets, hernerclas on e podore chic a chic hicar explosius en bèth escóner lo son vriulon e atau poder plear l'estug, alavètz vueit, dab cargas.
Un dia qu'un tropa de SS pleava lo restaurant que decidí de trucar, qu'aluquè los explosius, que he un salut nazi en tot s'en anant e quan s'estava au quauques mètres que's se'us he petar uns 200 dab ua pensada entaus sons tanhents.
Que morí durant un bombardament.
Gildeman que conservè lo son vriulon qui's he seguir entà Berlin, París puish Israèl après la gèrra.
Fin finala, aqueste, que hore restaurat peu laütièr Amnon Weinstein e que demora dehens lo memoriau Yad va-Shem.
Villers-Écalles
Villers-Écalles es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1831 fusionen las doas comunas Villers-Chambellan en la vallée e Écalles-sus-Villers sul scenari.
A, de las manufacturas de texila s'installan en la vallée de la Austreberthe. La una d'aquelas fabricas i aviá ocupat per la societat Burroughs de contunh Unisys a la fin del sègle darrièr.
En 1831 fusionnent les deux communes Villers-Chambellan dans la vallée et Écalles-sur-Villers sur le plateau.
Au, des manufactures de textile s'installent dans la vallée de l'Austreberthe. L'une de ces usines était occupée par la société Burroughs puis Unisys à la fin du siècle dernier.
La commune subit d'importantes inondations le 16 juin 1997.
Tarba
Tarba (Tarbes en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.