cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ton Sijbrands
200px|thumb|Ton Sijbrands Teunis Sijbrands, o Ton Sijbrands (Amsterdam, 15 de decembre de 1949) es un jogaire d'escacs neerlandés. Venguèt campion del mond en 1972. Ocupa actualament la primièra plaça de la classificacion de la Federacion Mondiala d'Escacs.
Zuñeda
Zuñeda es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Évecquemont
Évecquemont es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Vièla (de Loron)
Vièla (Vielle-Louron en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath de Loron, situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Heugnes
Heugnes es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre e Vau de Léger.
Vièla (de Loron)
Toponimia
Era prononciacion qu'ei ['byèlo dé lou'roun] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : De Villa, en latin, en 1387, Viele de Loron en 1767, Vielle en 1790. Que i a tanben atestacions en eths cartularis de Bigòrra e eths actes de Bonahont qui non's pòden plaçar clarament enter Vièla de Loron e Vièla (d'Aura) : ''Rn. de Bilar, Sans Datz de Bila, Sans Dat de Uilla (cap a 1125, Cartularis de Bigòrra); Ramon de La Biela, Ramon de Biele (cap a 1180, Cartularis de Bigòrra) ; Guilhem Ar. Biela, W. Ar. Biel (cap a 1180, Cartularis de Bigòrra); Pelegri de Vila (1249, Actes de Bonahont) ; en Per de Bila'' (miei deth sègle XIII, Actes de Bonahont).
Heugnes
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Vièla (de Loron)
Toponimia
Segon Dauzat, Vièla de Loron que vien deth latin villa, « proprietat rurau, puish vilatge, puish eth sens actuau », dab eth nom deth país. Segon Negre, citat per M. Grosclaude, Vièla qu'ei eth gascon Bièla, « localitat, vilatge, borg ».
Miquèu Grosclaude qu'accèpta eras proposicions precedentas.
Amazon.com
Amazon.com, Inc. es una companhiá americana de comèrci electronic. L'entrepresa, qu'a a sa sedença a Seattle, dins l'estat de Washington, foguèt fondada en 1994 per l'entrepreneire Jeff Bezos.
Abadía
Abadía es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Govèrn de Jean-Marc Ayrault
Lo govèrn de Jean-Marc Ayrault foguèt lo 35 govèrn de la cinquena Republica francesa entre mai 2012 e març 2014.
Sa composicion foguèt fixada par un decrèt lo 16 de mai de 2012 ; s'agís del primièr govèrn nomenat pel president de la Republica François Hollande.
Aquel govèrn es lo primièr, en França, a respectar una estricta paritat entre òmes e femnas.
Nòtas e referéncias
<References/> 20px: Origina o avent viscut en Occitània
Agost (Alacant)
thumb|250px|Glèisa de Sant Pere d'Agost vista de nuèch
Adolphe Menjou
thumb|right|Adolphe Menjou amb [[Kirk Douglas dins Lei Sendiers de la Glòria de Stanley Kubrick.]]
Adolphe Menjou (18 de febrier de 1890, Pittsburgh - 29 d'octòbre de 1963, Los Angeles) es un actor estatsunidenc actiu deis ans 1910 ais ans 1960. Fiu d'un Francés emigrat a Nòva York, joguèt sovent de ròtles de personatges francés e sa filmografia compren un centenau de títols. Tenguèt de ròtles segondaris dins d'òbras importantas coma Comedianas d'Ernst Lubitsch (1924), Còrs cremats de Josef von Sternberg (1930), l’Opinion publica de Charlie Chaplin (1931) e lei Sendiers de la Glòria de Stanley Kubrick (1957). De mai, durant sa carriera, joguèt amb d'estars coma Kirk Douglas, Marlene Dietrich, Gary Cooper, Janet Gaynor e Fredric March. Nomat per l'Oscar dau melhor actor en 1931, recebèt l'estela 6826 de l'Hollywood Walk of Fame.
Piet Roozenburg
thumb|Roozenburg (1968) Piet Roozenburg (Rotterdam, 24 d'octobre de 1924 – Ochten, 27 d'abril de 2003) foguèt un economista e jogaire de damas neerlandés. Foguèt un jogaire dels mai importants que foguèt campion de damas en 1948, 1951, 1952 e 1954 e a l'encòp creèt lo "sistèma Roozenburg" de jòc.
Titanosaurus
Titanosaurus (grèc. "reptil titanic") es un genre representat per de divèrsas espècias de dinosaures sauropòdes titanosaurian que visquèron a la fin del periòde cretacèu fa aperaquí 83 a 65 milions d'ans, entre lo Campanian e Maastrichtian. L'olotipe se trobèt dins la Formacion Lameta en Índia, mas d'autras espècias foguèron presentas en America del Sud, Euròpa e Madagascar. Sas placas ossosas provoquèron una confusion pel classament de l'exemplar trobat en Índia al sègle XIX. Gràcia a de trobalhas mai recentas d'autres genres ligats, los scientifics s'avisèron que los rèstes d'una armadura ossosa trobada a proximitat apertenián tanben a aqueste dinosaure.
Russell Crowe
thumb Russell Ira Crowe es un actor, realizator, productor de cinèma e musician neozelandés, nascut lo 7 d'abril de 1964 a Wellington.
Après aver començat sa carrièra en Austràlia, la perseguèt als Estats Units amb lo polar L.A. Confidential (1997), de Curtis Hanson e subretot Revelacions (1999), de Michael Mann, que li valguèt la nominacion a l'Oscar del melhor actor. Remportèt l'estatueta l'an seguent per sa performança dins lo peplum Gladiator, que marquèt tanben lo retorn del realizator Ridley Scott. Confirmèt dins un registre mai realista l'an seguent en incarnar lo matematician John Forbes Nash Jr. dins lo biopic Un òme d'excepcion, de Ron Howard, que li valguèt tornarmai una nominacion a l'Oscar de melhor actor.
Retrobèt puèi Ridley Scott per la comèdia dramatica Una granda annada (2006), lo polar american Gangster (2007), lo thriller geopolitic Messorgas d'Estat (2007) e enfin lo filme d'aventuras Robin dels Bòsques (2010) ; puèi Ron Howard per un novèl biopic, lo drama esportiu De l'ombra a la lutz (2005).
Rakfisk
Lo rakfisk (de l'escandinau ancian rak "banhat" e fisk "peis") es una especialitat tradicionala de l'èst de Norvègia. Es fach generalament a partit de tròces de trocha salats e fermentats entre dos e tres meses que puèi se manja crus.
Viersen
thumb|250px|Vista d'una plaça del centre de Viersen Viersen es una vila alemanda situada dins la region de Ren del Nòrd-Vestfàlia. Es la capitala del districte de Viersen.
Henvig
Henvig en breton (Henvic en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Lo Rescondudor
Lo jaç preïstoric del Rescondudor, a Sebasac, en Roergue, es un site arqueologic ocupat durant lo Paleolitic Mejan, al Mosterian. Venguèt monument istoric en 1993.
Se tròba al limit sud del Causse Comtal, al long d'una barra calcària, e pròp d'un punt d'aiga. Lo preïstorian Jacme Jaubèrt i menèt una cèrca de 1981 a 1987.
Lo caval (45 %) e lo dam (40 %) èran los principals ferums mas d'autras espècias son tanben presentas: ur, bisont, equid asenenc, cèrvi, ors, lop, rinocèros. Lo clima alavetz deviá èsser temperat.
L'industria foguèt sustot realizada en selze (80%) mas tanben en qüars (20%). Se realiza d'esclats amb lo metòde de talha Levallois tant sus selzecoma sus qüars, çò que es excepcional. D'unes esclats foguèron transformats en aisinas, principalament de rascladors (80%). Las ustensilhas evòcan un Mosterian tipic ric en rascladors o un Mosterian charantian de tipe Ferrassiá.
5 dents umanas neandertalianas, que 3 apertenent a d'enfants d'una desena d'ans i foguèron tanben descobèrtas. S'agís de las rèstas umanas pus vièlhas trobadas dins lo departament d'Avairon.
Abertura
vinheta
Euròpa Ecologia Los Verds
thumb|200px|Logotipe d'EELV.
Abertura
Abertura es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Walwari
Walwari es un partit politic guaianés, fondat en 1993 per Christiane Taubira e Roland Delannon, pròche del socialisme.
Euròpa Ecologia Los Verds
Euròpa Ecologia Los Verds (EELV) es un partit politic ecologista francés, novèla denominacion del partit los Verds dempuèi lo 13 de novembre de 2010, a la seguida d'un cambi de d'estatuts permetent lo gropament en cooperativa amb los militants venguts dins l'encastre de las listas Euròpa Ecologia de las eleccions europèas de 2009 regionalas de 2010. Revendicava e  qu'avián pagat lor cotizacion per la primièra presidenciala organizada en junh e julhet de 2011.
Walwari
Presentacion
Aquel partit obtenguèt 17 % dels vòtes a las eleccions regionalas de 2004, (4 fòrça politica al conselh regional de Guaiana) e dispausa de la vila de Kourou.
Saint-Germain-de-Tallevende-la-Lande-Vaumont
Saint-Germain-de-Tallevende-la-Lande-Vaumont en normand ( Saint-Germain-de-Tallevende-la-Lande-Vaumont en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
La Falaise
La Falaise es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Saint-Germain-de-Tallevende-la-Lande-Vaumont
Geografia
La municipalitat es al sud de Vire, lo nòrd de lo sieu territòri en essent d'en un autre luòc un faubourg de la vila. Es limitrophe del departament de la Mange (comunas de Gathemo, Vengem e Chaulieu). Lo bourg de Sant-Germain-de-Tallevende es en leugièr retrach de la RD 577 (anciana rota nacionala 177) entre Vire e Sourdeval, aquel de la Lande-Vaumont en essent fòrça mai a l'èst. Lo territòri s'estend sus formatnum:4189 ectaras, #çò que ne fa la municipalitat la mai estenduda de la arrondiment de Vire.
La Falaise
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Germain-de-Tallevende-la-Lande-Vaumont
Geografia
Lo territòri communal a recorregut pels primièrs afluents esquèrres #dirècte (lo ruisseau de Maisoncelles, la Virène) o #indirecte (la Dathée e divèrs pichons ruisseaux) de la Vire. Totes aqueles corses d'aiga en prenent las siás fonts près del limit sud de la comuna (a l'exteriora o al dedins) flueixin cap al nòrd. La Vire pas fach que vorejar lo territòri e fa foncion de limit al nòrd-es amb la municipalitat de Roullours.
La Falaise
Nòtas
<references group=N/>
Saint-Germain-de-Tallevende-la-Lande-Vaumont
Geografia
Lo ponch en culminant (351 m) se situa a l'oèst, près del luòc-ditz la Valaiserie e dels limits amb Gathemo e Camp-de detlo-Boult. Lo sud-oèst e l'oèst son d'en un autre luòc jalonnés de tucs en ressortint totes 275 mètres d'altitud. Lo ponch mai bas (125 m) correspond a la sortida de la Virène de la municipalitat, al nòrd, pas luènh del confluisson amb la Vire. La municipalitat es bocagère.
La pluviométrie annala avoisine l'Unitat|1000|mm. Es pro clarament mai important al sud del territòri, suls reliefs, e mendre a l'extrèm nòrd (gaireben de separacion).
La commune est au sud de Vire, le nord de son territoire étant d'ailleurs un faubourg de la ville. Elle est limitrophe du département de la Manche (communes de Gathemo, Vengeons et Chaulieu). Le bourg de Saint-Germain-de-Tallevende est en léger retrait de la RD 577 (ancienne route nationale 177) entre Vire et Sourdeval, celui de La Lande-Vaumont étant beaucoup plus à l'est. Le territoire s'étend sur 4,189 hectares, ce qui en fait la commune la plus étendue de l'arrondissement de Vire.
Le territoire communal est parcouru par les premiers affluents gauches directs (le ruisseau de Maisoncelles, la Virène) ou indirects (la Dathée et divers petits ruisseaux) de la Vire. Tous ces cours d'eau prenant leurs sources à proximité de la limite sud de la commune (à l'extérieur ou à l'intérieur) coulent vers le nord. La Vire ne fait que border le territoire et fait fonction de limite au nord-est avec la commune de Roullours.
Le point culminant (351 m) se situe à l'ouest, près du lieu-dit la Valaiserie et des limites avec Gathemo et Champ-du-Boult. Le sud-ouest et l'ouest sont d'ailleurs jalonnés de collines dépassant toutes 275 mètres d'altitude. Le point le plus bas (125 m) correspond à la sortie de la Virène de la commune, au nord, non loin du confluent avec la Vire. La commune est bocagère.
La pluviométrie annuelle avoisine les 1000 mm. Elle est assez nettement plus importante au sud du territoire, sur les reliefs, et moindre à l'extrême nord (presque 200 mm d'écart).
Istòria
Los registres paroissiaux mòstran que la parròquia de la Lande Vaumont i aguèt tocat per una epidèmia de peste al segond semèstre 1629. Lo nombre de defalhiment, de l'òrdre d'una desena per an, #èsser aital quadruplé.
En 1973, Sant-Germain-de-Tallevende (1,391 abitants l'an 1968) absorbeix La Lande-Vaumont (112 abitants), #que garda en principi l'estatut de municipalitat mancomunat fins en 1978, data #que la fusion li ven a el totala.
Les registres paroissiaux montrent que la paroisse de la Lande Vaumont fut touchée par une épidémie de peste au second semestre 1629. Le nombre de décès, de l'ordre d'une dizaine par an, fut ainsi quadruplé.
Rebaptisée Tallevende-le-Grand à la Révolution, Saint-Germain retrouve le nom de son protecteur en 1856.
En 1973, Saint-Germain-de-Tallevende (1,391 abitants en 1968) absorbe La Lande-Vaumont (112 habitants), qui garde d'abord le statut de commune associée jusqu'en 1978, date à laquelle la fusion devient totale.
Lopado temacho selacho galeo kranio leipsano drim hypo trimmato silphio parao melito katakechy meno kichl epi kossypho phatto perister alektryon opte kephallio kigklo peleio lagoio siraio baphe tragano pterygon
(en grèc ancian)
λοπαδοτεμαχοσελαχογαλεο- κρανιολειψανοδριμυποτριμματο- σιλφιοκαραϐομελιτοκατακεχυμενο- κιχλεπικοσσυφοφαττοπεριστερα- λεκτρυονοπτεκεφαλλιοκιγκλοπε- λειολαγῳοσιραιοϐαφητραγα- νοπτερυγών
Lezardrev
Lezardrev en breton ( Lézardrieux en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Lézardrieux se situa al nòrd de las Còstas-de Armor en la presqu'isla sauvatja del Trégor. La vila es nichée al bòrd la estuaire del Trieux, sul marge esquèrre, e a qualques quilomètres solament del luòc ont se tira en la Manja. Es a Lézardrieux #que se situa, dempuèi 1840, lo sol pont en traversant lo Trieux sus divèrsas desenas de quilomètres. N'efièch, abans, per poder afranquir lo fleuve, caliá anar fins a Pontrieux a 15 quilomètres al dedins de las tèrras. Cela fa doncas de Lézardrieux un ponch de passatge important pel tràfec viari de la region. De quitament Lézardrieux presenta la basa pas négligeable de possedir lo sol pòrt n'aiga de la region, protegits vents e de las tempèstas recebudas que se tròba en la conca fluviala del Trieux e totun a pauc de quilomètres de la mar (e sustot del magnific archipel de Bréhat e del estuaire sauvatge del Trieux). Las còstas de Lézardrieux desvolòpan una multitude d'islas o illòts, çò de mès de grand en essent l'isla a Bòsc (15 a), #que #èsser una plaça alemanda avançada pendent la Segonda Guèrra mondiala (fins en 1943) a la amplària de Kermouster. De nombroses vestigis d'aquela aucupacion (blockhaus èca.) son encara visiblas. L'isla es una proprietat privada.
Lézardrieux se situe au nord des Côtes-d'Armor dans la presqu'île sauvage du Trégor. La ville est nichée au bord l'estuaire du Trieux, sur la rive gauche, et à quelques kilomètres seulement du lieu où il se jette dans la Manche. C'est à Lézardrieux que se situe, depuis 1840, le seul pont traversant le Trieux sur plusieurs dizaines de kilomètres. En effet, avant, pour pouvoir franchir le fleuve, il fallait aller jusqu'à Pontrieux à 15 kilomètres à l'intérieur des terres. Cela fait donc de Lézardrieux un point de passage important pour le trafic routier de la région. De même Lézardrieux présente l'atout non négligeable de posséder le seul port en eau de la région, protégé des vents et des tempêtes étant donné qu'il se trouve dans le bassin fluvial du Trieux et néanmoins à peu de kilomètres de la mer (et notamment du magnifique archipel de Bréhat et de l'estuaire sauvage du Trieux). Les côtes de Lézardrieux développent une multitude d'îles ou îlots, le plus grand étant l'île à Bois (15 ha), qui fut un poste allemand avancé pendant la Seconde Guerre mondiale (jusqu'en 1943) au large de Kermouster. De nombreux vestiges de cette occupation (blockhaus etc.) sont encore visibles. L'île est une propriété privée.
Istòria
L'istòria del bastiment del pont de Lézardrieux es un eveniment important de l'istòria de Lézardrieux.
L'histoire de la construction du pont de Lézardrieux est un événement important de l'histoire de Lézardrieux.
Hubert Salentin
Johann Hubert Salentin (Zülpich, 15 de genièr de 1822 - Düsseldorf, 7 de julh de 1910) foguèt un pintor alemand.
Acebo
Acebo es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Cuerbefuòc
Un cuerbefuòc (var. cobrifuòc) es una interdiccion a la populacion de circular per carrieras durant un periòde donat de la jornada, generalament de nuech. Es possible de l'aplicar en temps de guèrra ò de patz. Generalament, es decidit per lo govèrn ò l'autoritat en carga d'un país, d'una region ò d'una vila. Son objectiu es de permetre ai fòrças de polícia ò a l'armada d'assegurar la seguretat dins la zòna somesa au cuerbefuòc per protegir la populacion còntra una menaça importanta. Dins lei fachs, lo cuerbefuòc es tanben utilizat per de regims dictatoriaus per reprimir de movements d'oposicion.
Vièla (d'Ador)
Vièla (Vielle-Adour en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Aute vilatge o quartièr : Eth Àrret.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Treux
Geografia
Vilatge picard de la vallée de la Àncora, situat en los marais del marge drech d'aquel afluent de la Soma, a 6 km al sud-oèst de Albert.
Vièla (d'Ador)
Toponimia
La prononciacion qu'ei ['byèlo] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : De Vila, De Bila, De Uilla, De Biela au sègle XII, A(A)-Biela cap a 1200-1230, Biele en 1285, de Villa, en latin, en 1300, en 1313 e en 1342, Biela, Biella en 1429, Vielle en 1736-1792, Vielle (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII), Vielle en 1790, Vielle-Adour en 1806.
Treux
Geografia
Village picard de la vallée de l'Ancre, situé dans les marais de la rive droite de cet affluent de la Somme, à 6 km au sud-ouest d'Albert.
Vièla (d'Ador)
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Vièla que vien deu latin villa, « proprietat rurau, puish vilatge, puish lo sens actuau ». Segon Negre, citat per M. Grosclaude, Vièla qu'ei lo gascon vièla, « localitat, vilatge, borg ».
Treux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vièla (d'Ador)
Toponimia
Segon Miquèu Grosclaude, lo nom vien deu mot latin villa, « proprietat rurau », puish « vilatge ».
Treux
Istòria
Lo vilatge a #èsser destruit pendent los combats de la Primièra Guèrra mondiala
Le village a été détruit pendant les combats de la Première Guerre mondiale
Nòtas
<references group=N/>
Batalha de Lhèida (1642)
Era Batalha de Lheida (1642), tanben coneguda coma era batalha des horques, peth lòc a on passec, siguec un des episòdis dera Guèrra dels Segaires. I lutaren es castelhans, manats deth marqués de Leganés, Diego de Guzman, cosin deth Comte-Duc d'Olivares ( 15.000 òmes d'infanteriá, 5000 cavaliers e 9 canons) e es soldats catalans e francesi ( 9000 soldats d'infanteriá, 4000 cavaliers e 8 canons), manats peth mariscal e virrei de Catalonha, Philippe de la Mothe-Houdancourt.
Era victoria siguec tà La Mothe e se poguec evitar qu'era armada castelhana aucupés era vila de Lhèida. Era posicion deth Comte-Duc d'Olivares deuant Felip IV de Castelha se veiec plan compromessa pr'amor d'aguesta victòria catalana e francesa.
Istòria
En seteme es armades de Felip IV perpreneren Tortosa damb era aliança des mossurs catalans e eth bisbe dera vila qu'era arreialista. Era perpresa dera vila comportec ua dura repression contra eth pòble. Eth 17 de hér de 1641 Pau Claris, Conselher en Cap dera Generalitat de Catalunya, proclaméc era República Catalana, damb era amassada dera burgesia dera vila de Barcelona, plan descontenta pera pression fiscau.
Ua aliança siguec acordada damb eth Regne de França. Tà auer era ajuda Catalonha passec a éster manada per Loís XIII de França. Jorns dempús, e damb era ajuda des francesi, era Generalitat auia ua plan importanta victoria militar ena batalha de Montjuïc eth 26 de hér de 1641. Un pauc més tard moriguec Pau Claris e era desaisida situacion locau e internacionau, metec ara Generalitat a proclamar a Loís XIII coma nau Comte de Barcelona a pr'amor d'açò, sobiran de Catalonha.
Es soldats catalans e francesi consolidaren eth sòn domini sus es terres de l'èst e eth sud de Catalonha. S'iniciec un sèti sus Tarragona. Er arrei espanhòu en véder que francesi e catalans arrivauen a Montsó (2) renunciéc ath Rosselhon dempús dera caiguda de Perpinhan e lancec ua ofensiva contra Lhèida.
Eth 2 d'octobre es soldats catalans de Vilanoveta se retiraren a Torres de Segre pr'amor qu'es castelhani arribauen a Lhèida. Un jorn dempús era cavaleriá catalana e 200 shivaus castelhans se traparen e es armades catalanes e francesa dintrauen en Vilanoveta eth ser d'aqueth madeish jorn.
Era Armada castelhana
Aguesta era héta pes terços deth Príncipe, Conde-Duque de Olivares, Simon Mascarenhas, Aragon e era cavaleriá des Ordes Militari e de Flandes.
Era armada catalana e francesa
Era armada francesa, manada per Phillippe de La Mothe-Houdancourt era héta per 9000 soldats includent es regiments d'infanteriá de Champagne, Am Büchel (soïs) e dètz companhies (4); La Mothe, Tonneins, Rébé, Vandy, Poitou, Lyonnais, Cinq Mars, Uxelles, Comte de Rosselló e eth Regiment de Barcelona manat per Jironi atau coma 4000 shivaus includents es regiments de cavaleriá de Magaloti, Alais (6 companhies), Pierre Huault de Bussy de Vaires, Brissac, Aubaye, saint-Simon, Roches-Varitaud, Terrail, Villaneuve, Aubais, Meinville, Du Roure e era cavaleriá catalana de Josep d'Ardena ena reserva (1) a més des companhies de cavaleriá deth Baró de Pujols e es guardies deth Mariscal de la Mothe-Houdancourt.
Era armada era héta per 11 esquadrons d'infanteriá, 41 esquadrons de cavaleriá e 2 bateries (una damb 5 e era auta damb 3 canons).
Era Batalha
Era artilheriá francesa iniciec l'atac més aguest siguec iniciat dempús per 300 cavalièrs dera cavaleriá castelhana de Rodrigo de Herrera amassats damb eth regiment deth Príncep e deth Conde Duque (4000 saoldats e cavalièrs ). Aguesti preneren ua bateria francesa e tres canons e es dugueren ath camp castelhan.
Es soldats d'infanteriá catalans e francesi sigueren alavetz atacadi per gaireben tota era cavaleriá castelhana. Aguesti resistiren, més era ala drecha de Monssur de Terrail se trinquec e auec besonh de dos esquadrons de cavaleriá de Mageloti 1-5). Atau, es autes òmes de cavaleriá, manats per Louis de Valois, Comte d'Alais e Colonel Generau dera Cavaleriá avancéc contra es castelhans(6)e era ala querra, manats per Philippe de Chateaubriant, comte des Roches-Baritaut (7) tanben avancec. Era luta contunhec e mentretant es soldats castelhans queien en eth caos (8), es reserves francesa e catalana, ath ser, dintraren en accion e pera nét era armada de Felip IV auec de tornar tà Castelha laissant de milièrs de morts e herits en sòn darrèr.
Atau, es soldats castelhans perderen un canon, 6 cornetes e 4 bandieres. Eth nombre de morts pendent era cavaleriá siguec plan naut. Es francesi aueren pocs mòrts més eth regiment d'Am Büchel siguec practicaments destruït. Aguesta victoria de francesi e catalans siguec plan celebrada. Pr'amor d'açò de La Mothe-Houdancourt siguec premiat damb eth Ducat de Cardona.
Bibliografia
º Pere Lacavalleria, Relació compendiosa de tot lo que ha passat des de que lo exèrcit del rei de Castella ha partit de Tarragona y de la senyalada victòria que lo senyor mariscal de la Motte ha guianyada a la vista de la ciutat de Lleida
º (castellà) Memorial histórico espãnol, capítol 132
º (francès) Suzane, Histoire de l'ancienne infanterie T.VIII º (francès) Suzane, Histoire de la cavalerie française T.III º (francès) Table ou abrégé des 135 volumes de la Gazette de France depuis son comenement en 1631 jusqu'en 1765 Tomes I à III, Paris 1766 à 1768. º (alemany) Plànol Acies Gallicae et Hispaniae prope Ilerdam Quando Mareschallus Oudancurtius Marchionem de Leganez fugauit Schlacht bei Lerida dins de Theatrum Europaeum
400px|Era batalha de Lheida siguec heta enter catalans e francesi e espanhòus
Referències
1.- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Pere Lacavalleria, Relació compendiosa de tot lo que ha passat des de que lo exèrcit del rei de Castella ha partit de Tarragona y de la senyalada victòria que lo senyor mariscal de la Motte ha guianyada a la vista de la ciutat de Lleida
2.- ↑ (castellà) Francisco Martín Sanz, La política internacional de Felipe IV
4.- ↑ (anglès) Curt Johnson, The French Army of the Thirty Years' War: Line Infantry
5.- ↑ (anglès) The Great Officers of the Crown
6.- ↑ Víctor Balaguer, Història de Catalunya (37)
7.- ↑ (francès) Charles Gavard, Galeries historiques du Palais de Versailles, Volum 1, p.278
8.- ↑ (castellà) Modesto Lafuente y Zamalloa, Historia General de España, vol.8, p.420
º John Huxtable et al.,España, Europa y el mundo atlántico: Homenaje  a John H. Elliot, Marcial Pons, Ediciones de Historia 2001
º John Huxtable, La revolta catalana 1598 1640, 1989
Acehúche
Acehúche es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Drech religiós
Lo drech religiós es l'ensemble dei règlas edictadas per lei tradicions religiosas. Pòu èsser estructurat per de tèxtes escrichs e estables coma la Halakha judieva, lo drech canonic crestian ò la charia musulmana. Pasmens, dins la màger part dei crèires, es subretot fondat sus de tradicions oralas. Dins lei societats secularizadas, lo drech religiós a sovent pauc ò pas de valor juridica. En revènge, quand existís una religion d'Estat, pòu tenir un ròtle important e mai aver una valor constitucionala.
Pintor
Un Pintor es un artista que practica l'art de la pintura, que consistís en crear de quadres, frescs e en general en decorar de superfícias d'una manièra artistica. Dins l'epòca romana e grèga lo pintor s'ocupava tanben de decorar las estatuas, qu'èran pintadas per èsser çò mai similar possibla a l'estructura reala.
Lukáš Dlouhý
Lukáš Dlouhý (Písek, 9 d'abril de 1983) es un jogaire de tennis chèc.
Marc Silk
Marc Silk (nascut en 1972) es un conegut actor de comèdias del cinèma.
Florentia
Florentia es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Administracion
miniatura|centre|La comuna de Florentia.
Idracid
Un idracid (ò acid binari) es un acid binari de formula generala H n A qu'es compausat d'un element non metallic e d'un idrogèn. Son aciditat ven generalament de la diferéncia d'electronegativitat entre l'element A e l'idrogèn e de la polarizacion de la liason entre elei. D'exemples d'idracids son l'acid cloridric HCl, l'acid fluoridric HF e l'acid cianidric HCN.
Doas règlas permèton de construrre lo nom d'aqueleis substàncias. Premier, es possible d'apondre lo sufix -ur a la racina dau nom de l'element A seguit de la denominacion « d'idrogèn ». Pasmens, es tanben possible d'utilizar la denominacion « acid » seguida per lo nom de l'element completat per lo sufix -idric.
Raspberry Pi
thumb|Raspberry Pi 2 B, 2015
Bèlvéser
Bèlvéser es un toponim per:
Raspberry Pi
Lo Raspberry Pi es un nanoordinador monocarta de processador ARM. Foguèt concebut pel creador de vidèojòcs David Braben, dins l'encastre de sa fondacion Raspberry Pi.
L'ordinador, qu'a la talha d'una carta de crèdit, permet l'execucion de mantuna varianta del sistèma d'explotacion liure GNU/Linux e dels logicials compatibles. Es vendut nus (sonque la carta maire, sens caisseton, alimentacion, clavièr, mirga ni mai ecran) amb la tòca de reduire los còstes e de permetre l'utilizacion de material de recuperacion.
A l'encòp se vòl encoratjar los utilizaires a aprendre la programacion informatica. Es pasmens pro dobèrt (pòrts USB e mai ret) e potent (ARM 700 MHz, 256 Mo de memòria viva dins lo modèl d'origina, 512 Mo dins las darrièras versions) per permetre una granda varietat d'utilizacions. Son circuit grafic BMC Videocore 4 particularament permet de descodificar los fluxes Blu-Ray full HD (1080p 30 imatges per segonda), d'emular d'ancianas consòlas e d'i far foncionar de vidèojòcs pro recents.
Son prètz de venda èra estimat a 25 $, valent a dire 19,09 €, a la debuta de mai de 2011. Se vendèron los primièrs exemplars tre lo 29 de febrièr de 2012 per aperaquí 25 €. Al començament de 2013, èran ja estat crompats mai d'un milion de Raspberry Pi.
Tully (Sòma)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aníbal Zañartu
Aníbal Zañartu Zañartu (Concepción, 1847 — Tomé, 1 de febrièr de 1902) foguèt un diplomata e politician chilen de tendéncia liberala. Anteriorament membre del Parlament e ministre, deguèt exercir la vicepresidéncia de la Republica del 12 de julh al 18 de setembre de 1901 aprèp la mòrt del president Federico Errázuriz Echaurren.
Tully (Sòma)
Nòtas
<references group=N/>
Montredon de las Corbièras
Montredond de las Corbièras (Montredon-des-Corbières en francés) es una comuna lengadociana de las Corbièras, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Oromo
L’oromo (en oromo oromiffa o afaan oromoo) es una lenga coshitica parlada per unes 25 milions de personas en Africa (Etiopia, Kenya).
Montredon de las Corbièras
Geografia
Comuna de l'airal urban de Narbona situada dins las Corbièras. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Oromo
Es la lenga mai parlada pel pòble oromo, mas foguèt tanben adoptada per d'autres pòbles. Segond d'unes, es una familha de lengas, e la nòrma ISO 639 ne destria cinc:
Montredon de las Corbièras
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Apud Montem Rotundum en 1144, Ecclesia de Monte Rotundo en 1254, Castrum de Monterotundo en 1272, Villa de Monterotundo en 1326, Monredon al sègle XIV, S. Martinus de Monterotundo en 1469, Montredont en 1495, Montredon en 1538. La prononciacion occitana es Mounredóun (grafia de l'abat Savartés). Lo sens demanda pas de traduccion : « mont redond ». Lo determinant es atestat en 1214 per un autre lòc : de Corbeiras; ven del nom del còrb (corbàs, corpatàs), en latin corvus, ambe lo sufixe vengut del latin -aria; lo sens seriá de « lòc trevat per de còrbs »,.
Oromo
Alfabet e pronóncia
Après un emplec a l'encòp de l'alfabet latin e del sillabari sabean (de l'amharic), l'alfabet latin foguèt adoptat definitivament en 1991. Las cinc vocalas de l'oromo (dubbachiiftuu: a, e, i, o, u) pòdon èsser cortas o longas. Se son longas, son dobladas dins l'escritura (aa, ee, ii, oo, uu). L'oromo a tanben 21 consonas (las de l'alfabet latin basic, dubbifamaa) e sièis digrafs (qubee dachaa: ch, dh, ny, ph, sh, ts).
Montredon de las Corbièras
Istòria
Es una error d'imaginar, segon l'abat Antòni Savartés, que l'abadiá Sant Martin de Montredon, situada prèp d'Orbiu, èra dins la localitat; cèrtas, lo vocable de la glèisa es Sant Martin. Montredon de las Corbièras prenguèt partida de las manifestacions viticòlas dels ans 1970. Le 4 de març de 1976, segon la version oficiala, una fusilhada entre manifestants e CRS faguèt dos mòrts: lo comandant de la CRS Joël Le Goff e lo vinhairon Emile Pouytès. .
Oromo
Alfabet e pronóncia
Per separar una vocala longa d'una autra tanhenta, s'utiliza l'apostròfa (hudhaa, ex. taa'i, "plegatz la cama"). Se doas consonas se seguisson dins l'escritura, una vocala implicita (a) s'ausís (irra butaa, ex. sirna [sirana]).
Montredon de las Corbièras
Economia
Viticultura: Corbièras.
Personalitats ligadas amb la comuna
André Castéra, cap del movement dels vinhairons dins los ans 1960 a 1970
Favrieux
Favrieux es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Aceituna
Aceituna es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Favrieux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Federico Errázuriz Echaurren
thumb|250px|Retrach de Federico Errázuriz Echaurren Federico Errázuriz Echaurren (Santiago de Chile, 16 de novembre de 1850 — Valparaíso, 12 de julh de 1901) foguèt un avocat e politician chilen. Ocupèt lo cargue de President de Chile de 1896 a sa mòrt en 1901.
Oxoacid
Un oxoacid es un acid de formula generala H n XO m amb X un non metau ò un metau de transicion fòrça oxidat. Son de còps opausats ais idracids que contènon ges d'atòm d'oxigèn dins sa molecula. D'exemples d'oxoacids son l'acid nitrós HNO 2, l'acid carbonic H 2 CO 3 e l'acid cloric HClO 3.
Doas règlas permèton de construrre lo nom d'aqueleis substàncias. Premier, es possible d'apondre lo sufix -at ò -it a la racina dau nom de l'element A seguit de la denominacion « d'idrogèn ». Pasmens, es tanben possible d'utilizar la denominacion « acid » seguida per lo nom de l'element completat per lo sufix -ic ò -ós.
Vielar
Vielar o Vialar [bja'la / bje'la], Vielar per Top'Oc, (Viella en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan e en País Tòi, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [bia'la/bié'la] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Bernardus de Bilar, en 1037 o cap a 1040, Aichelino de Vilar, en 1077-1078, De Bilario, au sègle XII, De Bielar, au sègle XII e en 1251, De Bielar, en 1285,  de Villario, en 1300, e 1313, de Villario,  en 1379, De Vilario, en 1342, Bielar, en 1429, Viela,  en 1614,  1760 (o Viela d’Arribere) e en 1768, Viala en Barèges,  en 1789. Lo nom qu'ei gascon e eth mot vielar qu'ei eth eretèr deth latin villa e d'eth sufixe are. Eth sens qu'estó « dependéncia d'un domeni agricòla, d'ua villa», puish « vilatjòt ». Curiosament, Dauzat e eths Féniés qu'interprètan era grafia francesa Viella com Vièla, dab eth accent tonic sus era prumèra sillaba, donc com un representant deth latin villa, shens sufixe,. Mès era grafia francesa respècta normalament pas eth -a finau atòn deus toponimes occitans. Negre qu'explica lo nom corrèctament. Per un cas semblable : Vielar (Gers).
Premiera Guèrra Samnita
La Premiera Guèrra Samnita se debanèt de 343 a 341 avC e opausèt lei Romans ai Samnitas. Foguèt causada per la volontat romana d'ajudar certanei pòbles en lucha còntra lei Samnitas per afeblir aquelei darriers. Lo conflicte s'acabèt sensa resultat decisiu e lei dos camps negocièron una patz de compromés.
Jorge Montt
thumb|250px|Jorge Montt Jorge Montt Álvarez (Casablanca, Chile, 26 d'abril de 1845 — Santiago de Chile, 9 d'octobre de 1922) foguèt un marin, militar e politician chilen. Aqueste viceamiralh de l'Armada chilena venguèt President de la Junta de Govèrn de 1891 durant la Guerra Civila d'aquel an e puèi President de la Republica de 1891 a 1896.
Ahigal
Ahigal es un municipi de la província espanhòla de Cáceres e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Basilius Valentinus
thumb|right|Representacion de Basilius Valentinus realizada en [[1717.]]
Basilius Valentinus (mòrt vèrs 1450) es un monge benedictin dau sègle XV qu'es l'autor de plusors tractats alquimicas publicats au començament dau sègle XVII. La realitat de son existéncia es pas demostrada. Pasmens, sei tèxtes son relativament important per l'istòria de la quimia car presentan de procès de sintèsi de l'amoniac, de l'acid sulfuric e de l'acid cloridric. En mai d'aquò, Valentinus s'interessèt a la medecina, a la mineralogia e ai proprietats de l'antimòni.
Lo productor de sau Johann Thölde (1565-1624) es sovent considerat coma l'autor dei tractats principaus atribuïts a Valentinus. Dins aquò, certanei tèxtes semblan escrichs per d'autreis autors.
Luc d'Orbiu
Luc d'Orbiu (Luc-sur-Orbieu en francés) es una comuna lengadociana de las Corbièras, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
Comuna de las Corbièras sus l'Orbiu. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Johann Rudolf Glauber
thumb|right|Representacion de Johann Rudolf Glauber.
Luc d'Orbiu
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Castrum Luci, en latin, en 1119, Feudum de Lucco, en latin, en 1247, De Lucho, en latin, en 1282, Luc, en 1307, Le chasteau et lieu de Leuc, en 1371-1589, Leuc en 1648, Luc en 1781. Lo nom ven del latin lucus, « bòsc sacrat », plan lèu, tre lo latin, « bòsc ». Lo determinant es una aiga que i passa, afluenta d'Aude.
Istòria
A l’epòca medievala, lo vilatge de Luc d'Orbiu èra de la poderosa abadiá benedictina de La Grassa. En 1213, Simon de Montfòrt prenguèt lo castèl de Luc pendent la Crosada dels Albigeses. Malgrat las protestacions dels abats, Luc venguèt en 1258 lo fèu dels senhors de Luc, los marqueses Tesan de Sant Geniés.
Johann Rudolf Glauber
Johann Rudolf Glauber (10 de març de 1604, Karlstadt - 16 de març de 1670, Amsterdam) es un alquimista e farmacian bavarés dau sègle XVII. Es considerat coma un precursor de la quimia modèrna amb la descubèrta de plusors metòdes analitics. En particular, prepausèt un procès de fabricacion de l'acid cloridric e descurbiguèt plusors substàncias coma lo permanganat de sòdi e lo sulfat de sòdi.
Luc d'Orbiu
Istòria
En 1599, Enric de Tesan foguèt nomenat governador de Narbona pel rei Enric IV. En 1632, sos òmes d’armas èran de la batalha de Castèlnòu d'Arri del costat del Duc de Montmorency e de Gaston d’Orleans contra las tropas reialas. Lo rei Loís XIII de França alara ordenèt de rasar lo castèl del senhor que seguèt lo partit de Monsieur (fraire del rei). Enric de Tesan mai tard tornèt bastir la partida del castèl.
À la Revolucion Francesa, lo castèl patiguèt damatges..
Monsieur Pascal, que foguèt sedusit per aquel ostal en 1818, lo daissèt en 1878 a la familha Fabre. Aquela familha ne faguèt un domeni viticòla e bastiguèt en 1910 la cuba del Celièr.
Economia
Viticultura: Corbièras
Federico Errázuriz Zañartu
thumb|250px|Federico Errázuriz Zañartu Federico Errázuriz Zañartu (Santiago de Chile, 25 d'abril de 1825 – Santiago de Chile, 20 de julhet de 1877) èra un avocat e politician chilen. Foguèt president de Chile de 1871 a 1876.
Guèrras Samnitas
Lei Guèrras Samnitas son un ensems de tres conflictes de l'Antiquitat que veguèron s'afrontar lei Romans ai Saminitas : S'acabèron per una victòria romana que veguèt la Republica Romana annexar la màger part d'Itàlia Centrala.
Exposicion universala de 1888
L'inauguracion oficiala se debanèt lo 20 de mai de 1888 a 16 oras. Foguèt presidida per Anfós XIII (qu'en aquel temps aviá pas que dos ans), la reina regenta Maria Cristina, la princesa d'Astúrias Maria de las Mercedes, l'infanta Maria Teresa, lo president del conselh de ministres Práxedes Mateo Sagasta, e lo cònsol de Barcelona Francesc Rius i Taulet.
Contèxt istoric
En 1888 Barcelona aviá 530.000 abitants e representava la segonda ciutat mai importanta de l'estat espanhòl sul plan politic, e la primièra a nivèl industrial. Èra lo periòde de la Restauracion borbonica e aquel an governava Práxedes Mateo Sagasta jos la regéncia monarquica de Maria Cristina d'Habsborg-Lorena, la veusa d'Anfós XII (qu'èra mòrt en 1885) e maire d'Anfós XIII.
Se considera que l'organizacion de l'Exposicion universala de 1888 foguèt lo rebat dels bons ligams entre la monarquia restaurada e la borguesiá industriala catalana, qu'aviá donat son supòrt al retorn de la monarquia, en cerca d'una patz sociala que posquèsse permetre un desvolopament economic.
Las Exposicions universalas, que comencèron a París en 1855, vivián son periòde de grand apogèu. Eran consideradas coma d'eveniments politics, economics e socials màgers dins tot lo mond, que cada país i podiá expausar sos progrèsses tecnologics e ostentar son potencial economic e industrial. Lo fach d'organitar una Exposicion èra una escasença per favorizar lo desvolopament econòmic de la vila organizaira e procurava un grand prestigi internacional.
Guèrra de Kippur
La Guèrra de Kippur es un conflicte armat que se debanèt dau 6 au 24 d'octòbre de 1973. Opausèt una coalicion d'estats aràbis, principalament Egipte, Siria, Transjordania e Iraq, a Israèl. Pus equilibrat que lei tres conflictes precedents entre estats aràbis e Israèl, s'acabèt per un alta-au-fuòc impausat per leis Estats Units e l'URSS e un retorn ai posicions tengudas per cada camp avans la guèrra.
Exposicion universala de 1888
Impulsors de l'Exposicion
L'idèa iniciala d'organizacion d'una Exposicion universala a Barcelona foguèt portada per un entrepreneire galèc, Eugenio Serrano de Casanova. Pasmens davant l'impossibilitat de Serrano de portar lo projècte solet, lo cònsol de Barcelona Francesc Rius i Taulet n'assumiguèt la carga. S'envirèt d'un grop d'entrepreneires de la ciutat que, a son costat, formèron çò que se sonèt "Comitat dels uèch". I aviá, a mai de Rius i Taulet, Elies Rogent i Amat –director de las òbras-, Lluís Rouvière, Manuel Girona i Agrafel –un politician e banquièr que financèt una part de l'òbra-, Manuel Duran i Bas, Josep Ferrer i Vidal, Claudi López Bru (Marqués de Comillas) e Carles Pirozzini. Demest los membres del Burèu director de l'Exposicion i figurèron l'escrivan Jacint Verdaguer e Ramon Romaní i Puigdengolas.
Guèrra de Kippur
La guèrra acomencèt lo 6 d'octòbre de 1973 per d'atacas deis armadas egiptiana e siriana sus lei posicions israelianas au Sinai e sus lo plan de Golan. Au contrari de la guèrra de 1967, Israèl mandèt pas d'atacas preventivas e sei linhas de defensas foguèron pertusadas e la guèrra se debanèt sus dos fronts fins au 24 : D'efèct, lei dos Grands ajudèron l'esfòrç militar dei dos camps e negocièron la fin dei combats. Après lei premiers succès isrealians, l'URSS menacèt d'intervenir directàment còntra Israèl obligent l'acceptacion d'un alta-au-fuòc lo 24. Lei dos camps abandonèron lei territòris conquists e venguèron tornarmai ai posicions d'avans la guèrra.
Exposicion universala de 1888
Impulsors de l'Exposicion
thumb|260px|Vista Generala dels pabalhons dins lo [[Parc de la Ciutadella]] thumb|Font del [[Parc de la Ciutadella]]
L'encencha
L'exposicion se realizèt sus una susfàcia de 380.000 mètres cairats que l'Arc de Trionf, òbra de Josep Vilaseca i Casanovas (1858-1917), n'èra la pòrta de dintrada. L'encencha s'espandissiá sus çò qu'ara es lo Parc de la Ciutadella, lo zoo, e una part de la Gara de França fins a l'endrech ont se tròba uèi l'Espital del Mar, dins la Barceloneta.
Una quatrena part de l'encencha èra ocupada per de bastiments concebuts pels arquitèctes mai prestigioses d'aquel temps, ont se fasián las exposicions. L'edifici mai important de totes foguèt lo Palais de l'Industria, amb sos 70.000 mètres cairats. Pr'aquò foguèron servat tres bastiments de l'epòca militara de la Ciutadella: lo Palais del Governador, l'arsenal e la capèla. Totes tres an perviscut fins uèi. L'arsenal, aprèp divèrsas adaptacions en 1889, 1900 e 1932, es actualament la sedença del Parlament de Catalonha.
thumb| right|Castèl dels Tres Dragons En seguida del cambiament de promotors, lo temps per poder realizar las òbras de l'encencha foguèt plan limitat. Tot aquò supausèt una escomesa tras qu'importanta per l'organizacion que demostrèt sa capacitat de gestion e d'esfòrç, pasmens foguèt tanben la causa que qualques bastiments aguèron una durada de vida efemèra. Aital sonque son demorats de pès l'Arc del Trionf, òbra de Josep Vilaseca, lo Castèl dels Tres Dragons, òbra de Lluís Domènech i Montaner (cafè-restaurant de l'exposicion, qu'es actualament lo Musèu de Zoologia), lo Musèu Martorell de Geologia, d'Antoni Rovira i Trias, l'ombracle, projectat per Josep Fontserè i Mestre e acabat per Josep Amargós i Samaranch e una part de la "Galariá de las Maquinas", qu'es ocupada uèi pels servicis del zoo.
Existís una legenda populara qu'assegura que l'engenheire francés Gustave Eiffel prepausèt de construire la torre a Barcelona per l'Exposicion Universala de 1888. Pasmens en realitat foguèt pas Eiffel, mas l'engenheire de Tolosa J. Lapierre qui presentèt un projècte d'una torre de fusta de 210 mètres. A l'encòp i aguèt un autre projècte de torre, lo de l'arquitècte catalan Pere Falqués. Malgrat l'interès inicial, cap dels dos projèctes progressèt pas per de rasons budgetàrias.
Melhorament dins Barcelona
Malgrat lo fach que las activitats de l'Exposicion se van realizèron a l'interior de l'encencha de la fièra, l'eveniment contribuiguèt a melhorar Barcelona en general. D'un costat, la celebracion de l'exposicion serviguèt d'esperon per finalizar d'òbras qu'èran estadas entamenadas fòrça ans abans e que demoravan inacabadas, e a l'encòp, s'aprofechèt l'escasença per botar en plaça d'infrastructuras novèlas e de servicis que no només milloressin la vida dels abitants, sinó que balhèssen un imatge de modernitat de la ciutat als uèlhs dels visitaires.
Demest las novetats que se devon a l'Exposicion de 1888 se tròban:
thumb|Hotel Internacional thumb|Palais de las Bèlas Arts thumb|Monument a Colomb, ([[1888).]]
Bilanç de l'Exposicion
thumb|[[Antoni Gaudí dessenhèt lo pabalhon de la Companyia Transatlántica a l'Exposicion universala de Barcelona de 1888.]] L'Exposicion universala foguèt considerada coma una capitada, tant pel nombre de visitaires coma pels beneficis economics (encara que s'acabèt amb un deficit de 6 milions de pessetas), e la projeccion internacionala que li donèt a Barcelona. A mai, ajudèt a urbanizar una granda zona de la ciutat.
L'exposicion, ideada a un moment qu'existissiá una depression economica, revitalizèt lo sector de la construccion, e lo nombre elevat de visitaires portèt de beneficis grands a totes los sectors de la ciutat.
Sul plan economic se considera que l'Exposicion de 1888 foguèt lo primièr grand pas de l'economia catalana cap a l'europeïzacion. En 1886, dos ans abans l'eveniment, foguèt fondada la Cambra Oficial de Comerç, Indústria i Navegació de Barcelona, amb l'objectiu de velhar als interèsses dels industrials catalans e d'aprofechar l'Exposicion per dinamizar lo flux comercial amb l'estrangièr, e los païses europèus en particular, a un moment que l'economia catalana s'èra limitada a far de comèrci amb lo mercat espanhòl.