cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Micròbi
La descobèrta dels micròbis foguèt un element fondamental que permetèt lo desvolopament de l'igièna e de progrèsses nombroses en medecina.
Sadirac (Gironda)
Sadirac (Sadirac en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Sadirag, aus sègles XI-XIII, parropia de Sadirac, en 1260, parochia de Sadiracho, latinizacion de 1288, parochia de Sadiracum, latinizacion de 1307-1317, Sadirak, en 1307-1317, pro capitulo de Sedicaro, latinizacion de 1326, Sadirac, en 1361. Sadirac vendré dau nom latin d'òme Satirus (Dauzat e Rostaing), o Saturius (Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, o Satyrus (Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, o Saturius (nomen) o Saturus (cognomen), sols noms atestats de la lista, lo tot damb lo sufixe -acum, , latinizacion dau sufixe gallés -ācon. Sadirac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste Satirus, o Satyrus, o Saturius, o Saturus. *Saturiacum dona *Saduirac e Saturacum dona Sadurac, pui u pretonic se pòt palatalizar en i, segon B. Boyrie-Fénié, mes cap de fòrma anciana (e la finala de Sadirag hèi pensar que data dau sègle XI) permet de verificar aquera explicacion.
Calamiac
Segon Frank R. Hamlin, que cita aqueth Calamiac a prepaus dau Calamiac lengadocian, l'origina èi lo cognomen (latin) Calamus damb lo sufixe -i-acum [o Calamius damb lo sufixe -acum]. Vau mèi oblidar l'auta solucion, datada, lo tèma oronimic preindoeuropèu *kal-am-, damb lo sufixe gallic o pregallic (sic) -iaco.
Taipei
Taipei (chinés: 臺北, pinyin: Táiběi) es la capitala de Taiwan. Sa populacion èra estimada a 2,625,757 abitants en julhet de 2006. Sa superfícia totala es de 271,8 km². thumb|280px|right|Musèu e Palais Nacional de Taiwan a Taipei.
Franclens
Franclens en arpitan (Franclens en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Samos (Galícia)
Samos es un municipi de la província espanhòla de Lugo e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Albany
Albany pòt designar:
Diversas ciutats e vilas en los Estats Units d'America:
4 Non Blondes
right|200px|thumb|Linda Perry, la cantaira de las 4 Non Blondes (en 2010) 4 Non Blondes es un grop anglofòn american de pop ròck, originari de San Francisco en Califòrnia (Estats Units). Las 4 Non Blondes (quatre pas blondas) son vengudas plan conegudas amb lo títol What's Up? qu'es estat un tube planetari en 1993, e dempuèi un tròç incontornable de las annadas 90.
Per l'anecdòta, la frasa What's up? (que de nòu ?) es pas prononciada aital dins la cançon. La frasa exacta del repic qu'a inspirat lo títol es What's going on? (que i a ?). Lo problèma ambe What's going on? es que la cançon mai coneguda del plan celèbre cantaire american Marvin Gaye pòrta ja aquel títol ! per evitar la confusion ambe la dicha cançon de Marvin Gaye, las 4 Non Blondas an donc puslèu apelat lor cançon What's up? quitament s'es pas la frasa exacta, mas ambe un sens raprochat.
4 Non Blondes es compausat de la cantaira Linda Perry, de Christa Hillhouse, de Roger Rocha e de Dawn Richardson.
Blòc 0701
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
La Neuville-au-Pont
La Neuville-au-Pont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Crouy-sur-Ourcq
Crouy-sur-Ourcq es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
La Neuville-au-Pont
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo procès del Bòsc de las Nautors bastidas, çò de mès de long litige e procès de l'Istòria de França. Las municipalitats de la Neuville al pont, Moiremont, Florent e Maffrécourt se #lançar, dempuèi lo XVII sègle, en un procediment #que desbocarà pas que cap a la fin de la. Fonts: archiu départementales de la Marna, Manuscrits d'epòca colleccion privada.
Crouy-sur-Ourcq
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
La Neuville-au-Pont
Istòria
L'istorian Marc Bloch a séjourné a divèrsas recuperacions dins lo pòble, prèp de la tèsta, pendent la primièra guèrra mondiala. Sul sojorn de Marc Bloch en Argonne, veire Daniel HOCHEDEZ, « Un istorian a la tèsta : Marc Bloch en Argonne (1914-1916) » ; revista Orizonts de Argonne, n° 89 ; en junh 2012, p 61 ; publicacion del Centre d'estudis argonnais ; https://web.archive.org/web/20110626130613/http://www.centretudargonnais.org/
Acker Bilk
Bernard Stanley Bilk, escaissat Acker Bilk (Pensford, Anglatèrra, 28 de genièr de 1929) es un clarinetista anglés. Aqueste musician de jazz tradicional es conegut mai que mai per sa composicion e son interpretacion de "Stranger on the Shore", que li valguèt un succès internacional immens en 1962.
Montanhas Hombori
Es un jadiment arqueologic. Plan de las sieunas baumas èran abitadas fa ja mai de 2.000 annadas. Actualament i demòran las etnias Songhaï e Dogon.
Hestroff
Hestroff es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Joan Glaudi Bouvier
Joan Glaudi Bouvier (en francés Jean-Claude Bouvier) es un lingüista occitan especializat en dialectologia.
Binga
thumb|Lo cim de Binga es la montanha mai nauta de Moçamcic. La muntanha Binga es lo cim mai naut de Moçambic, amb 2.436 metres.
Claudine de Brosse
Claudine de Brosse (1450-1513) siaguèt una nòbla de l'ostal de Penthièvre, que per encausa de son maridatge se restaquèt a l'ostal de Savòia
Sarria
Sarria es un municipi de la província espanhòla de Lugo e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Sablons (Gironda)
Sablons  ( Sablons en francés) qu'ei ua comuna francofòna de administrada peu departament de Gironda de la region de Novela Aquitània.
Airàs
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Migré
Migré es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Estampadoira
thumb|right|250px|Estampadoira Canon S520 de tencha rajadoira Una estampadoira (gasc. estampadera o imprimidera) es un periferic d'ordenador que permet de produire una còpia permanenta de tèxts o de grafics de documents memorizats en format electronic, en los estampar sus un supòrt fisic, mai que mai lo papièr. Utilizan per aquò far de cartochas de tencha o la tecnologia lasèr.
Canòva
Canòva (Caseneuve en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Mirèlha
Mirèlha o  Mirèio, es una òbra en provençau publicada en 1859 per l'escrivan Frederic Mistral. Es un poèma en dotze cants que cònta lo desesper d'una joventa provençala que li dison Mirèlha.
Quauquei jutjaments en 1859
(Jules Canonge, L'Opinion du Midi)
(Jean-Baptiste Gaut, Le Mémorial d'Aix)
(Paul d'Ivoi, Le Messager de Paris)
(Armand de Pontmartin, L'Union)
(Clément Caraguel, L'Opinion nationale)
(Saint-René Taillandier, Revue des Deux Mondes)
(J. M. Guardia, Revue de l'Instruction publique)
L'istòria
thumb|230px|Inauguracion de l'estatua de Mirèlha ai Santas (1920) Lo subjècte de l'òbra es un maridatge refusat, e una mòrt per amor.
Dins lo país dei Bauç, en Provença, Mirèlha, filha dei païsans rics dau Mas dei Falabregas, e Vincenç, un paure jove panieraire coma son paire, mèstre Ambròsi, s'enamoran un de l'autre. Lei dos panieraires van de mas en mas adobar lei banas e s'arrèstan au Mas dei Falabregas onte son aculhits. A la demanda dei rafis dau mas e sustot de Mirèlha, mèste Ambròsi canta un cant sobre sa jovença e sei combats navaus sota leis òrdres dau baile Sufren. Puei, Mirèlha demanda a Vincenç de contar lei causas que vei dins sei viatges. Entre d'autrei causas, lo panieraire cònta de miracles dei Santas e li explica que quand òm es dins un besonh lei fau anar veire e tocar sei santas relíquias. Mirèlha es pivelada per Vincenç e ditz que porriá demorar tota sa vida a l'escotar. (cant I, Lo mas dei Falabregas)
Un autre jorn, Mirèlha cuelh de fuelha d'amorier per lei manhans dau mas quand Vincenç passa e l'ajuda. Li parla de sa sòrre Vinceneta que li dona d'er mas lo panieraire ditz a Mirèlha qu'es fòrça mai polida. Lei dos joves tròban un nis de pimparrins, signe d'un maridatge dins l'an, puei se confèssan son amor. Mai sembla qu'òm leis aja vists. (cant II, La culida)
Tres pretendents (Alari lo pastre, Orriàs lo tocador e Veran lo gardian) vènon demandar Mirèlha a son paire mai ela s'es ja declarada a Vincenç (Cant IV, Lei demandaires). Orriàs rescòntra lo panieraire e lo provòca ; lei dos se garrolhan, Vincenç maugrat la fòrça de son adversari es vencedor e furiós, aqueu lo nafra amb son trident e l'abandona (Cant IV, La batèsta). Trobat per tres porquiers, Vincenç es portat au mas dau paire de Mirèlha que lo pòrta dins la bauma de la masca Taven per lo garir (Cant VI, La masca).
Vincenç parla de son amor recipròc ambé mèstre Ambròsi e ambé lo sosten de Vinceneta, sa sòrre, lo convençon de ne'n parlar a mèstre Ramon ; o fa sensa dire que l'amorosa es Mirèlha e Ramon li conselha de pas far cas d'aquelei sentiments de jove ; Mirèlha, alara, confèssa son amor e sa maire e Ramon, furiós (subretot que Mirèlha a regetat tres bòns partits) insultan Ambròsi que respònd que maugrat sa pauretat, es estat un brave marin qu'a luchat per França (Cant VII, Lei vièlhs).
O Saviñao
O Saviñao es un municipi de la província espanhòla de Lugo e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Mirèlha
L'istòria
Mirèlha, desesperada, fugís son ostau, traversant Camarga per arribar ai Santei Marias de la Mar per implorar lei Santas que sei parents acceptan sa decision.
En camin, a causa de la calor aganta una insolacion. Sei parents parton a sa recèrca vèrs Lei Santas (Cant IX, L'assemblada). A la fin dau camin, lei Santas li apareisson, li explican lor istòria (Cant XI, Lei Santas) e li fan veire la felicitat de l'autre mond. Au mitan dei sieus que la tròban, mòr, fisançosa e serena (Cant XII, La mòrt).
Lei personatges
I a doas sòrtas de personatges : lei vièlhs e lei joves.
Lei cants
thumb|280px|L'ostau ont Mistral compausèt Mirèlha Lei dotze cants pòrtan lei títols seguents:
Terny-Sorny
Terny-Sorny es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
17 de julhet
Decèsses
Veire tanben :
Sindhi
Lo sindhi es una lenga indoariana parlada en Paquistan.
Localisacion
La lenga es parlada dins lo Sindh e lo Balochistan en Paquistan. En Índia la lenga parlada per de sindhis, qu'an daissat Paquistan aprèp la particicion amb Índia, en 1947. Vivon subretot dins de vilas de Maharashtra, Gujarat, Rajasthan, Madhya Pradesh e en Delhi.
Classificacion e dialèctes
thumb|260px|Lo sindhi dins lo sud-èst de Paquistan, en blau clar Lo sindhi fa partida de las lengas indoarianas del nòrd-oèst, una branca de las lengas indoarianas, que fan partida de la familha indoeuropèa.
Lo sindhi pòt èsser despartit entre sièis dialèctes. Lo vicholi del Sindh central es, en Paquistan, lo dialècte de referéncia. Lo siraiki, es parlat dins lo Naut Sindh e es pas de confondre amb lo saraiki o siraiki, qu'es un dialècte del panjabi. Lo lari es parlat dins lo Bas Sindh e lo lasi en Balochistan e en Kohistan. En Índia, fòra de las populacions refugiadas de 1947, se tròban los parlars thari, dins lo desèrt de Thar en Rajasthan e lo kutchi o kachchi, dins la region de Kutch en Gujarat. Los sindhis indians reconneisson pas lo vicholi coma lenga estandard, encara que la compreneson entre vicholi e kachhi siá pas dificila.
Tadrart Acacus
thumb|Es montanhes d'Acacus en Libia an sigut declarades Patrimoni Mondiau pes sues printures preïstoriques. Eth Tadrart Acacus o Montanhes d'Acacus (en Arab: تدرارت أكاكوس‎ ) son ua cadia de montanhes en eth desèrt deth Sahara, plaçades en eth Districte de Ghat, en eth nòrd-oest de Libia. Son ar èst dera vila libiana de Ghat e es desvolopen pendent uns 100 Km ath long dera termièra d'Argeria. Tadrart ei era forma femenina de montanha ena lengua Berbèr (masculin: Adrar). Er airau a era particolaritat qu'ei plia d'art preïstoric en plan d'arroques.
Er airau ei conegut pes sues printures preïstoriques e siguec inscrit coma Lòc Patrimoiau Mondial pera UNESCO pera sua importáncia. Es printures son de hè 12.000 annades enquia er an 100 dera nòsta era. Mostren es cambis naturaus e culturaus der airau. I a printures e grabacions d'animaus coma era girafa, er elefant, er estruci e eth camèl mès tanben òmes e shivaus. Es òmes son diboishats en desparières situacions dera vida vidanta coma sonant musica o en tot dançar. .
Patrimoni culturau saquejat
thumb|Es arroques on se plaçen fòrça d'aguestes printures son plan isolades e pauc vigilades. Pendent era presidéncia de Muammar Gaddafi’s des ans 1969-2011, Eth Departament d'Ancianeitats ère un desastre. Des de 2005 era recerca de petroli avie plaçat eth lòc en perilh. Martèths sismics èren utilizats entà enviar ones entà trapar depaus de petroli e agueren uns efectes plan importants enes arroques que i avien prèp, includint es montanhes qu'an art preïstoric deth Tadrart Acacus. Eth pilhatge der airau arrivèc ath nivèu de crisi.
Eth patrimoni culturau libian ei aué pilhat e es sues ancianeitats tanben. Coma arresposta, era UNESCO a cridat a hèr una campanha entà sauvar eth patrimoni culturau e arqueologic de Libia e tanben entà avertir es libians que sòn patrimoni ei ara "pilhat e destruït per raubaires e pilhaires". En 2012 era Unesco desvolopèc un programa damb $2.26 milions de dollars amassa damb es govèrns libian e italian. Eth projecte includive era conservacion, proteccion e educacion des abitants der airau. Amassa damb eth Tadrart Acacus, Libia a quate lòcs de patrimoni mondiau classats pera UNESCO: Cyrene, Leptis Magna, Sabratha e Ghadames.
Era UNESCO ja a avertit "qu'un centre aurie d'éster plaçat en Ghat o Uweynat entà entrainar eth personau qu'a de protegir aqueres montanhes e tanben entà crear un museu qu'aurie d'éster un lòc important ena vigilancia der airau..
Vandalisme destructor deliberat
thumb|Era cadia de montanhes d'Acacus son en eth desert deth Sahara e an bèri ues printures preïstoriques excepcionaus. Eth Departament dera UNESCO aperat SOC ( State of Conservation) confirmèc en sòns reports de 2011, 2012 e 2013 que coma minimom 10 lòcs damb printures sigueren pilhats deliberadaments des d'abriu 2009. Aguest pilhatge qu'a diuerses arrasons coma son era indefinicion des termières deth Lòc Patrimoniau Mondiau atau coma era fauta de comprension locau. Es conflictes en er airau des de 2011 an acreishut eth pilhatge.
En mai 2013 era UNESCO començèc ua mission tecnica entà confirmar er estat de conservacion deth lòc e entà bastir un plan estrategic entà enhortir era proteccion e direccion d'aguest lòc culturau unic e sòn environament naturau".
Eth 14 d'abriu de 2014 es confirmaren dues sortes de vandals, aqueri que graven eth sòn nom ath cant der art preïstoric enes arroques e aqueri que deliveradaments utilizen productes quimics entà destruïr es gravatges des arroques. Eth 20 d'abriu de 2014 er jornalista francés Jacques-Marie Bourget siguec informat per un jornalista libian de Ghat, Aziz Al-Hachi, qu'eth Lòc Patrimoniau Mondiau dera UNESCO de Tadrart Acacus ère estant destruït damb diuèrsi martèths professionaus ataua coma damb bròsses plan dures.
Albany, Nòva York
Albany es la capitala de l'estat american de Nòva York. Sa populacion èra estimada a 94,226 abitants, en 2004. Sa superfícia totala es 56,6 km².
La ciutat foguèt fondada en 1614 amb lo nom de Fort Nassau.
Hiriberri
Hiriberri es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Collectiu Anem òc !
right|200px
La coordinacion Anem Òc ! es un collectiu d'associacions occitanas :
Organizèt las manifestacions per l'occitan de Carcassona en 2005, de Besièrs en 2007 e la de Carcassona en 2009 que coneguèt una brava capitada amb una afluéncia d'aperaquí 20.000 personas. La manifestacion de Tolosa en 2012 amassèt a pauc prèp 25 000 personas e la de Montpelhèr en 2015, 15 000.
Neuville-au-Plain
Neuville-au-Plain es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Blòc 0702
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Rosey
Rosey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha Franca Comtat.
Pèire Nauton
Sas òbras
Atlas linguistique et ethnographique du Massif Central (1. La Nature. 2. Le Paysan. 3. L'Homme. 4. Exposé général. Table-questionnaire. Index alphabétique, 4. Bde., Paris 1957–1963; Neudruck 1972–1977, Bde. 2 und 3 mit Maurice Revirieux)
Donasanés
Lo donasanés o puslèu donasanenc es un sosdialècte de l'occitan lengadocian que se parla dins lo país de Donasan. Sas caracteristicas particularas ne fan una varietat de continuitat e de transicion cap al catalan.
Lo parlar de l'airal nos es conegut gràcias a l'òbra de l'escrivan Juli Palmada e Loís Lambert, e mai recentament mercés a la reculhida dels contes narrats per Pèire Ponç, originari del país de Redoma.
Tèxte en donasanés de Belestar
'''La baga d'òr (Revue des langues romanes, T2, 1870, p. 146 )
Mbini
thumb|Lo riu Mbini, avans aperat Benito per los espanhòls, dessepara la Guinèa Eqüatoriala de nòrd a sud. Lo riu Mbini es un riu de la Guinèa Equatoriala. Es conegut tanben en espanhòl amb lo nom de Benito, mès en lo país se coneis amb lo nom de Mbini. Dessepara lo país per la mieitat pr'amor que cor d'èst a oèst. Neis en Gabon e a 338 Km de longitud. En la boca de l'ocean Atlantic i a la vila de Mbini, e tanben grans paluns de mangròvas que dintran mai de 20 Km tèrra dedins. Solament aquest troç de riu es navegable. Lo riu es utilizat per batèus de la industria forestièra per copar arbres.
Sober
Sober es un municipi de la província espanhòla de Lugo e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Taboada
Taboada es un municipi de la província espanhòla de Lugo e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Peiròla (Gard)
Peiròla (nom etimologic) o Peiròlas (Peyrolles en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Istòria
Petrolae 889, Peyrola 1345, Peurola 1384, sembla adonc un feminin singular.
Blòc 0703
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Esther Góes
Esther Contim Góes (nascuda lo São Paulo, 4 de febrièr de 1946) es una actritz brasilièra. Diplomada en 1969 de l'Escòla d'Art Dramatic de l'Universitat de São Paulo.
Esther èra maridada amb l'actor Renato Borghi, amb qui ten tanben un filh, Ariel Borghi. Descendent de la famlha tradicionala Contim Góes, filha de Dòna Clélia Contim Góes.
Gramont (omonimia)
Gramont que pòt designar:
Saint-Laurent-en-Caux
Saint-Laurent-en-Caux es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
La municipalitat a situat en lo país de Caux.
La commune est située dans le pays de Caux.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Laure Manaudou
Laure Manaudou (Villeurbanne, 9 d'octobre de 1986) es una nadaira francesa. Es especialista en estil liure individual (200, 400, 800 e 1500 m), d'esquina (50 e 100 m) e en liures (200 e 400 m).
Antoni Maria Badia i Margarit
Antoni Maria Badia i Margarit (Barcelona, 30 de mai de 1920 - Barcelona, 16 de novembre de 2014) foguèt un filològ e lingüista catalan. Especialista de l'istòria e la gramatica de la lenga catalana, èra un dels lingüistas mai importants del sègle XX dels Païses Catalans. Per son prètzfach considerable recebèt la crotz de Sant Jòrdi en 1986.
17 de novembre
Decèsses
Vejatz tanben:
Intercomunalitat en França
En França, lo tèrme d'intercomunalitat designa la possibilitat, per las comunas, d'exercir en comun cèrtas competéncias.
Los establiments publics de cooperacion intercomunala
Los establiments publics de cooperacion intercomunala (EPCI) constituisson la forma institucionala de l'intercomunalitat. Se distinguís :
Blòc 0704
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Joan Martin Pueyrredon
Joan Martin de Pueyrredon (Buenos Aires, 18 de deceme de 1776 - 13 de març de 1850) qu’èra un militar e òmi d'estat argentin d’origina occitana.
Que vadó a Buenos Aires. Que comencè los sons estudis en la Universidad Real, mes que'us deishè a partir de 1791, arron de la mort deu pair (bearnés de la vath de Varetons, vadut a Issòr) per ocupà's deus ahars de familha. A partir de 1795, que viatgè entà Espanha puish entà França.
Odomez
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Joan Martin Pueyrredon
Arron de la purmèra invasion anglesa de Buenos Aires en 1806, Pueyrredon qu'amassè e que miè ua armada de volontaris (los ussards de Pueyrredon) qui acacèn los britanics en bèth guardà's la banera deu 71au batalhon d'escocés, encara penut, uei lo dia, dehens la Catedrau Metropolitana de Buenos Aires. En 1807 que ho mandat en Espanha com representant de Buenos Aires, mes que tornè en 1809 per participar au movement d'independéncia.
La Revolución deu 25 de mai de 1810, lo nomè governador de Córdoba, puish, en 1811 capdau de l'armada deu Haut Peró e, en 1812, membre deu Purmèr Triumvirat.
De 1812 dinc a 1815 que viscó exiliat en la ciutat de San Luis.
Odomez
Istòria
La sablière de la lèbe, a l'intrada del bòsc domaniale. Classificada resèrva botanique dempuèi mai de vint ans, es pas mai espetada dempuèi los ans 1950. Se pòt i trobar la drosera, pichona flor carnivore #que i prolifére en un mièg fòrça fragil.
Lo vilatge a citat dempuèi 1141, quand l'avesque de Arras Alvise ne fa don al capítol de Condé.
Joan Martin Pueyrredon
Lo 9 de julhet de 1816 que ho causit Director Suprem de las Províncias Unidas de l'Arriu de la Plata peu Congrès de Tucumán. Que fondé la purmèra Banca Nacionau. Après la des.hèita de la declaracion d'una constitucion unitària, que devó exilià's a Montevideo. Arron, que joguè un ròtle politic mendre, ensajant de har ua mediacion enter Juan Manuel de Rosas y Juan Lavalle en 1829.
Campo, riu
thumb|Lo riu Campo o Ntem es un riu que dessepara Cameron de Guinèa Eqüatoriala, Lo riu Campo (tanben apelat Ntem ) es un riu situat en la part continentala nòrd del país african de Guinèa Eqüatoriala. Part de la sieuna longitud, includint la sieuna boca, en la badia de Bonny, forma part de la termièra amb la nacion africana de Cameron.
Odomez
Istòria
Lo bastiment l'an 1925 d'una fabrica « La soierie » (fabrica de viscose e de radia) es a l'origina del accroissement de la populacion al començament de la.
La sablière du lièvre, à l'entrée de la forêt domaniale. Classée réserve botanique depuis plus de vingt ans, elle n'est plus exploitée depuis les années 1950. On peut y trouver la drosera, petite fleur carnivore qui y prolifére dans un milieu très fragile.
Joan Martin Pueyrredon
Lo son hilh, Prilidiano Pueyrredon, un famós pintre argentin, que vadó a Buenos Aires lo 24 de genèr de 1823.
Odomez
Istòria
Le village est cité dès 1141, lorsque l'évêque d'Arras Alvise en fait don au chapitre de Condé.
Joan Martin Pueyrredon
Lo son arrèr-nebot, José Hernández Pueyrredon, estó un famós poèta argentin.
Adralhador
thumb|Adralhador per encaminar los paquets d'informacions. thumb|Adralhador per connectar un malhum local (LAN) a internet. Un adralhador o encaminador es un equipament intermediari dins un malhum informatic qu'encamina los paquets d'informacions.
Joan Martin Pueyrredon
En 1997, la pastorala a Lana en Varetons (en la vath bearnesa deu medish nom) que celebrè la soa vita aventurosa.
Arçonnay
Arçonnay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Adralhador
La caracteristica principala d'aquestes dispositius es de seleccionar la rota mai apropriada per tornar mandar los paquets recebuts. Es a dire, encaminar los paquets per lo melhor camin disponible cap a una destinacion determinada. Los adralhadors son de dispositius que operan al nivèl 3 del modèl OSI de referéncia.
Arçonnay
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Trabada
Trabada es un municipi de la província espanhòla de Lugo e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Odomez
Istòria
La construction en 1925 d'une usine « La soierie » (fabrique de viscose et de rayonne) est à l'origine de l'accroissement de la population au début du.
Henri Moissan
Ferdinand Frédéric Henri Moissan (París, 28 de setembre de 1852 - París, 20 de febrièr de 1907) foguèt un farmacian e quimista francés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1906.
Triacastela
Triacastela es un municipi de la província espanhòla de Lugo e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Geografia militara
La geografia militara es un corrent intellectuau que cèrca d'adaptar leis otís e lei concèptes de la geografia (climatologia, idrologia, urbanizacion, geografia sociala, geografia culturala, etc.) a un usatge militar. La disciplina se desvolopèt principalament après la desfacha francesa de 1870. D'efiech, l'abséncia de cartas precisas èra estada un factor de l'inferioritat de l'armada francesa. Lo movement conoguèt una certana popularitat fins a la Segonda Guèrra Mondiala avans de declinar au profiech de disciplinas coma la geoestrategia, la geopolitica e la geografia politica. Pasmens, conoís una renaissença importanta dempuei la fin dau sègle XX, mai que mai dins lei país anglosaxons, en causa de la multiplicacion dei conflictes e deis operacions de mantenement de la patz dins de regions complèxas.
Momui
Momui (Momuy en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [mu'myj]. Las fòrmas ancianas que son Momui en 1172, castrum de Monnui en 1274, Momuy (mapa de 1638), Mommuy (mapa deu començament deu sègle XVIII), Momui (mapa de 1714), Momuy (mapa de 1733).
Bénédicte Boyrie-Fénié que considèra Momui ei un oronime com tots los qui son long de la vath de Lui (Montagut, Mant, Montsegur, Morgans, La Craba, Brassempoi, Lo Poi e Poiartin). Momui qu'ei ua formacion pleonasmica dab mont e un oronime mei ancian, qui guarda ua plaça indirècta dens lo vocabulari gascon : mujòla, « petita mòta ».
Istòria
Momui qu'estó fondada com bastida peu rei Edoard Ièr d'Anglatèrra.
Cromosòma
300px|thumb|Cromosòmas suber un cariotip Un cromosòma qu'ei ua forma compacta de cromatina qui ei era medisha formada d'ADN associat e enrotlat autorn de proteïnas aperadas istònas.
Los cromòsomas que son los supòrts e los veïculs de l'informacion genetica (egaument aperat genòma). Durant l'interfasa cellulara qu'alternan tròç desplegats de cromatina qui s'expriman e tròç arreplegats per'mor de's carar.
Lo cromosòmas que son vededer a l'escadença de las divisions cellularas (mitòsi e meiòsi) quan la cromatina b'ei sancerament arreplegada entà qui los cromosòmas e pòscan migrar e se desseparar entà partajà's enter las duas cellulas hilhas. Que's pòt alavetz préner ua fotografia deus cromosòmas entaus alinhar e entaus contar e atau realitzar un cariotip.
Un cromosòma que possedeish duc caps aperats telomèr e un mitan aperat centromèr. Dens ua cellula diploïda los cromosòmas que son associats en pars de cromosòmas dits omològs (un eretat deu pair e l'aute de la mair). Òm dessepara generaument los cromosòmas sexuaus deus autes (aperats autosòmas).
Eucalyptus
Los eucaliptus (Eucalyptus) (del grèc εὐ: ben, e καλυπτὀς: cobèrt) son un genre d'arbres, de la familha Myrtaceae e que regropavan tanben fins en 1995 lo genre Corymbia. Los eucaliptus son originaris d'Austràlia, ont dominan 95 % dels bòsques amb mai de sièis cents espècias.
Lion-en-Sullias
Lion-en-Sullias es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Zèus
Zèus (en grèc ancian Ζεύς / Zeús, de la racina indoeuropèa *dyēus, dieu del cèl) es lo rei dels dieus dins la mitologia grèga. Regna sul Cèl e a per atribut l'agla e lo tron. Filh de Crònos e de Rèa, es maridat a sa sòrre Èra. Malgrat son maridatge, Zèus aguèt una granda quantitat de relacions amb d'autras femnas (divencas o mortalas) e un bon nombre d'enfants coma per exemple Apollon e sa bessona Artèmis qu'aguèt amb una titanida Lèto. Zèus es famós per sas aventuras nombrosas e es tanben lo paire d'autres dieus importants coma Arès, Atena, Dionís, Ermès, Apollon, Artèmis e Afrodita e de fòrça eròis coma Eracles.
Son equivalent dins la mitologia romana es Jupitèr. Òm retròba tanben de divinitats equivalentas dins d'autres panteons: Taranis en çò dels galleses, Tòr e Odin dins la mitologia escandinava o encara Dyaus Pitar e Varuna per los indós.
Istòria
thumb|left|Bust de Zèus al [[British Museum]] Zèus foguèt lo darrièr dels enfants nombroses dels dieus Crònos e Rèa. Coma sos fraire e sòrres (Demetèr, Èra, Poseidon, Adés e Èstia) èra destinat a èsser devorat per son paire que los parents de Crònos, Gèa e Uran, avián anonciat que Crònos seriá destronat per son filh. Quand lo mainatge èra a mand de nàisser, Rèa demandèt conselh a sa sògra Gèa per elaborar un plan que salvèsse son filh. Rèa s'anèt amagar sus l'isla de Creta, ont enfantèt Zèus, al mont Ida segon cèrtas versions e segon d'autras sul mont Dicte. Puèi decidiguèt d'engulhar son marit Crònos, en li far engolir una pèira envirada de borrassas qu'aquel devorèt sens se mesfisar ges.
Festubert
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Loís XI de França
Jovença e formacion
Fiu dau rèi Carles VII (1422-1461) e de la rèina Maria d'Anjau, Loís XI nasquèt lo 3 de julhet de 1423 dins la vila de Borges. Tres ans avans sa naissença, lo rèi Carles VI lo Fòl (1380-1422) aviá signat lo Tractat de Tròias que reconoissiá lo rèi Edoard IV d'Anglatèrra (1413-1422) coma son successor legitim. Dins lo corrent deis ans 1420, Carles VII, subrenomat lo « daufin » ò lo « rèi de Borges », èra donc a luchar per resistir ais atacas menadas per leis Anglés e lei Borgonhés.
En causa d'aquela situacion militara malaisada, lo prince foguèt mandat au castèu de Loches per l'alunchar de Borges, tròp pròcha dei linhas angloborgonhesas. I aprenguèt l'art d'escriure e lo latin. Recebèt tanben una educacion militara avançada e venguèt un cavalier fòrça competent. Aquò li permetèt pus tard de percórrer lo reiaume d'un biais regular.
La participacion a la reconquista dau reiaume
En 1429, l'intervencion de Joan d'Arc e la victòria francesa de Patay permetèron a Carles VII d'èsser sacrat rèi de França a Reims. Aqueu succès permetèt pauc a pauc ai Valés de prendre l'avantatge amb l'abandon de París per leis Anglés e la signatura d'una patz entre França e Borgonha en 1435. Dins aqueu quadre, en 1436, Loís foguèt maridat amb una princessa escocesa, margarita d'Escòcia, per renfòrçar l'aliança tradicionala entre lei dos reiaumes. Puei, lo prince acompanhèt son paire dins lo reiaume per l'ajudar a pacificar divèrsei províncias. En 1437, s'illustrèt amb la presa de Château-Landon, protegida per una garnison anglesa, e de Montereau.
En mai de 1439, per perseguir aquela politica, Carles VII nomèt son fiu governador generau de Lengadòc. Aquò permetèt a Loís de formar son grop de conselhiers. Restaurèt lei finanças de la província e poguèt negociar la partença deis escorgaires – de companhiás de soudats licenciats – que pilhavan la region. Après aqueu succès, foguèt nomat luòctenent generau de Peitau, d'Aunis e de Sentonge. Pasmens, aqueu còp, demorèt sota la tutèla dei conselhiers reiaus.
La participacion ai rebellions e l'exili
En 1440, Loís s'entornèt a la Cort de son paire. Pasmens, se jonhèt rapidament a la Pragariá, una revòuta de senhors feudaus ostils ai conselhiers dau rèi. Pasmens, lei rebèls foguèron aisament batuts. Loís acceptèt de se sometre e recebèt lo govèrn de Daufinat, una província alunchada. Dins aquò, aquela desgràcia durèt gaire car Loís foguèt cargat de plusors missions importantas : reprendre Creil e Pontoise en 1441, reprimir una revòuta dau còmte d'Armanhac en 1443 e menar una expedicion militara en Soïssa en 1444. Pasmens, lei relacions entre lo paire e lo fiu demorèron marridas. Ansin, en 1446, lo prince participèt tormarmai a un complòt per raubar lo rèi e obtenir lo govèrn dau reiaume.
Aquò entraïnèt una reaccion de Carles VII. En octòbre de 1452, lo duc de Savòia foguèt obligat de se sometre. De son caire, Loís, que crenhava una intervencion militara francesa en Daufinat, decidèt finalament d'abandonar son principat lo 30 d'aost de 1456. S'enfugiguèt en Borgonha e continuèt d'organizar de complòts còntra son paire. Venguèt rèi de França a la mòrt de son paire lo 22 de julhet de 1461.
La presa dau poder
Loís XI intrèt dins París lo 31 d'aost de 1461. Pasmens, preferiguèt installar son govèrn dins la vila de Tors. Chausiguèt una còla de conselhiers fòrça competents sensa se preocupar deis originas socialas dei personas recrutadas. Lei pus coneguts son Felip de Commynes e Olivier Le Daim. La fidelitat d'aqueu grop foguèt assegurada per de títols e de retribucions consequentas. De mai, se destituïguèt la màger part dei conselhiers nomats per son paire, esitèt de tornar emplegar lei pus eficaç.
En revènge, sa politica iniciala suscitèt d'oposicions importantas :
La Liga dau Ben Public
La multiplicacion dei maucontents favorizèt l'organizacion d'una coalicion de senhors poderós coma lo futur Carles lo Temerari, encara eiretier dau duc de Borgonha. Dicha Liga dau Ben Public, la revòuta foguèt formalament dirigida per Carles de França, fraire de Loís XI. La guèrra comencèt lo 4 de març de 1465 e s'acabt après la batalha de Montlhéry (16 de julhet). Indecís, lo combat menèt a de concessions importantas de part dau rèi : restitucion de Picardia a Borgonha, cession de Normandia a Carles de França, cession de divèrseis avantatges ai senhors principaus de la Liga.
Pasmens, tre dedecembre de 1465, Loís XI ataquèt lei clausas dei tractats consecutius a la Liga. En particular, reconquistèt Normandia en genier de 1466 en pretextant l'impossibilitat d'alienar la region. Aquò entraïnèt la reconstitucion de la Liga per Carles lo Temerari, vengut duc de Borgonha après la mòrt de son paire lo 15 de junh de 1467. Pasmens, Loís XI repostèt en convocant leis Estats Generaus en abriu de 1468. Obtenguèt ansin lo sostèn dau reiaume còntra lei rebèls e, en setembre, Carles de França e Francés II de Bretanha acceptèron de signar un tractat de patz e de refusar tota aliança futura amb Borgonha.
La lucha còntra Borgonha
La destruccion de l'Ostau de Borgonha es lo conflicte principau dau rèine de Loís XI. Durèt de 1468 a 1477 amb de prolongaments fins a 1482. La causa prefonda de l'ostilitat entre França e Borgonha èra la rivalitat entre lei doas coronas en Euròpa Occidentala. Pasmens, l'incident a l'origina dau conflicte dirècta entre Loís XI e Carles lo Temerari foguèt l'entrevista de Péronne. Vengut en secrèt lo 9 d'octòbre amb una pichona escòrta per discutir amb lo duc, Loís XI foguèt capturat per Carles lo Temerari après la revòuta de Lieja. Foguèt obligat de participar a la repression de la revòuta e de signar lo Tractat de Péronne que prevesiá la cession de Champanha a Carles de França. Fòrça umiliat, Loís XI foguèt pas liberat avans lo 2 de novembre.
Per empedir la cession de Champanha, lo rèi donèt puslèu Guiana a son fraire que moriguèt sensa eiretier, probablament de la tuberculòsi, en 1472. Lo fèu tornèt venir donc rapidament dins lo domeni reiau. Puei, Loís XI assaièt de minar lo poder d'Edoard IV d'Anglatèrra, aliat de Borgonha. Aprofichant lo contèxte de la Guèrra dei Doas Ròsas (1455-1485), lo rèi de França sostenguèt la restauracion dau rèi Enric VI. Pasmens, lo succès dei Lancastre durèt gaire e Edoard IV venguèt tornarmai rèi d'Anglatèrra en 1472.
Segur de son aliança amb Anglatèrra, lo duc Carles lo Temerari ataquèt en 1472. Pasmens, enregistrèt pauc de succès. De son caire, Loís XI negocièt la fin de la Guèrra de Cent Ans amb Edoard IV. En cambi d'una indemnitat importanta, lo rèi anglés acceptèt de s'entornar en Anglatèrra sensa combatre. Loís XI obtenguèt tanben plusors succès majors còntra lei senhors francés aliats au Temerari. Puei, suscitèt divèrsei revòutas còntra Borgonha. En assaiant de reprimir aqueleis insureccions, Carles lo Temerari foguèt tuat lo 5 de genier de 1477 au sètge de Nancy.
L'eliminacion dei senhors feodaus
En mai de Borgonha, Loís XI eliminèt la màger part deis autreis ostaus feudaus poderós. Aprofichèt tanben aquela politica per annexar de territòris novèus. D'un biais generau, aquel expansionisme foguèt dirigit vèrs Occitània onte plusors principats importants existián encara. L'objectiu èra d'estabilizar lo sud dau reiaume : Ansin, en 1483, a la mòrt de Loís XI, Bretanha èra l'unic fèu feudau encara independent.
Lo renfòrçament economic dau reiaume
La somission dei grands senhors foguèt l'aisse unica de la politica de Loís XI. D'efiech, adoptèt un certan dirigisme economic per assaiar de dinamizar lo comèrci. Lo desvolopament dei províncias èra pereu un pensament important dau rèi. Per aquò, encoratjèt la creacion de fieras (Can, Roan, Lion...) e ordonèt de batre una moneda d'aur novèla en 1475. Per obtenir la participacion de la noblesa e dau clergat, declarèt qu'èra possible d'aver d'activitats comercialas sensa derogar (es a dire perdre son estatut sociau). Enfin, assaièt d'atraire d'artesans estrangiers e fondèt plusors industrias dins lo sector textil, dins l'estampariá e dins lo domeni minier.
En matèria fiscala, Loís XI melhorèt l'eficacitat de l'administracion e ordonèt de perseguir lo movement de redaccion dei costumas. L'idèa èra de lei fixar per leis unificar. Pasmens, lo trabalh foguèt lent e s'acabèt vèrs 1510 durant lei rèines de sei successors. La borgesiá foguèt lo beneficiari major d'aqueleis evolucions e lo rèi se preocupèt durant tot son rèine de mantenir de relacions bònas amb lei vilas. Au nivèu militar, lo resultat foguèt important amb una aumentacion deis efectius regulars, la possibilitat de recrutar rapidement de mercenaris e lo desvolopament de l'artilhariá (ja ben iniciat per Carles VII).
Fin de vida e mòrt
Tre 1467, la santat dau rèi declinèt en causa de sa quantitat de trabalh jornadiera e d'una alimentacion marrida. En 1481, lo rèi se retirèt dins la fortalesa reiala de Plessis-lez-Tours. Inquiet en causa de rumors d'assassinat, i moriguèt lo 30 d'aost de 1483 en causa d'una congestion cerebrala. Foguèt enterrat dins la region d'Orleans dins la glèisa de Nòstra Dòna de Cléry. Son fiu Carles VIII li succediguèt sota la regéncia de sa filha ainada, Ana de Beaujeu.
Eiretatge e influéncia
En causa de sa politica de repression deis ambicions dei senhors feudaus, Loís XI aguèt mai d'un enemic durant son rèine. Plusors escrichs o diabolizèron e fins au sègle XIX, foguèt sovent considerat coma un sobeiran faus e crudèu qu'organizava de complòts gràcias a un ret d'agents e d'espions esconduts dins totei lei corts senhoralas. En particular, un parallèl pauc flataire foguèt sovent dreçat entre Loís XI, subrenomat « l'Aranha Universala » ò « l'engèni demoniac », e Carles lo Temerari qu'èra mai l'incarnacion dei vertuts estacadas au chivalier. Pus tard, au sègle XVI, Loís XI foguèt tanben sovent comparat amb l'imatge sorn dau Prince de Nicolau Maquiavèl.
Pasmens, a partir dau sègle XIX, aquelei jutjaments fòrça negatius foguèron revisats. La premiera evolucion aguèt luòc amb lo desvolopament dau nacionalisme francés que veguèt dins lo rèi lo constructor e l'unificator dau reiaume. Segon aquela vision, perseguiguèt la centralizacion dau reiaume e inicièt la politica que menèt a l'absolutisme. Puei, au sègle XX, d'estudis mostrèron lo modernisme de Loís XI durant un periòde malaisat de transicion entre l'Edat Mejana e la Renaissença. Dins aqueu contèxte, Loís XI desvolopèt una forma novèla d'exercice dau poder caracterizada per lo sostèn a la borgesiá, per la volontat de desvolopar l'Estat au detriment de la feudalitat, per son utilizacion de la propaganda (gràcias a la quantitat considerabla de letres escrichas per explicar son accion) e per son utilizacion de l'entresenha per obtenir d'informacions sus seis enemics e li crear de problemas.
Economia d'Eslovaquia
Eslovaquia a de grandas dificultats dins la transicion d'una economia socialista a una economia de mercat. Lo govèrn del primièr ministre Mikuláš Dzurinda faguèt de grands progrèsses entre los ans 2000 e 2004: las principalas privatizacions foguèron conclusas, lo sector bancari es actualament gaireben tot en mans estrangièras, e lo govèrn facilita l'inversion estrangièra.
Lo 1 de genièr de 2009 Eslovaquia adoptèt lo èuro en subsitutcion de la corona eslovaca. Après Eslovènia e los territòris correspondents a l'anciana Alemanha Orientala, es un dels primièrs territòris ex-comunistas a accedir a la zòna Èuro.
Integracion dins la zòna Èuro
Los progrèsses economics d'Eslovaquia, dempuèi la siá creacion en 1993 foguèron considerablas, quand aquel país se separèt de la Republica Chèca, fòrça sceptics vesián fòrça complicada la siá subrevivença economica. La Republica Chèca aviá una posicion iniciala mai preparada en aculhir las indústrias principalas existentas en l'anciana Checoslovaquia e de mai la siá extension territoriala e populacion èra lo doble qu'Eslovaquia.
O Valadouro
O Valadouro es un municipi de la província espanhòla de Lugo e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Economia d'Eslovaquia
Integracion dins la zòna Èuro
A comptar de 1998 s'instaurèron de mesuras de contraròtle de la despensa publica e politicas d'atraccion a l'inversion estrangièra mejançant estimulacions que comprenián de mesuras fiscalas, qu'en lo domeni de las intradas supausèt l'entratge d'un tipe unic d'impòst d'un 19% qu'aumentèt l'incentiu per far de negòcis e amendriguèt lo evasion fiscala. Lo nòu sistèma fiscal arribèt a èsser fòrça atractiu per investisseires estrangièrs, un dels mai favorables en tota Euròpa. S'establiguèron tanben de politicas laboralas mai favorablas als entrepreneires, ajudas dirèctas als investisseires, al que s'apondiá l'existéncia d'una man d'òbra qualificada e bon mercat. Amb totas aquelas mesuras, Eslovaquia se convertiguèt en una destinacion fòrça atractiua per investisseires estrangièrs, fins a se li autregèt en 2006 lo títol «tigre economic d'Euròpa Centrala».
L'adesion a la Union Europèa se produsiguèt lo 1 de mai de 2004, amassa amb d'autres nòus païses (Republica Chèca, Polonha, Ongria, Eslovènia, Estònia, Lituània e Letònia, Malta e Chipre. Dempuèi la siá incorporacion, Eslovaquia foguèt un dels païses de la zòna que mai creissèt durant lo primièr decènni del sègle XXI. En 2007 Eslovaquia foguèt lo segond país de l'Union Europèa, solament per darrièr de Letònia, l'economia que n'aguèt una màger creissença. En los sieus ans d'apertenença a l'Union Europèa, Eslovaquia realizèt esfòrces per se constituir coma participant de la zòna èuro, amb lo compliment dels critèris d'accès dins la zòna èuro e la siá definitiva adopcion de l'Èuro en 2009.
Pico Basilé
thumb|Lo Pico Basilé es la montanha mès nauta de Guinèa Eqüatoriala amb 3011 metres. Lo Pico Basilé (ancianament apelat Pico de Santa Isabel) es la montanha mai nauta de Guinèa Eqüatoriala. Es situada en l'illa de Bioko, aprèp de la vila de Malabo. Amb una altitud de 3.011 m (9.878 pies), es lo cim mai gran e mai naut dels tres volcans basaltics que forman l'illa. Des de lo sieu cim se pòt veire lo Mont Cameron al nòrd-oèst. Se troba protegit per lo Parc Nacional del Pico Basilé, creat en abril de 2000.
Economia d'Eslovaquia
Integracion dins la zòna Èuro
Sas principals produchs d'exportacion son veïculs, maquinas e equipaments electrics, metals, produchs quimics e minerals, e plastics.
Yagan
thumb|300px|Mapa de la [[Tèrra del Fuòc|alt=]] Lo yagan es la lenga del pòble indigèna del meteis nom, en Tèrra del Fuòc. Es una lenga isolada, mas qualques lingüistas la connèctan a la lenga kawésqar e a las lengas chon.
Pico Basilé
L'illa de Bioko se formet prèp de Cameron, una de las principalas falhas geologicas que van des l'ocean Atlantic, dinc a Cameron. Aquesta linha includís d'autes illas volcanicas en lo Golf de Guinèa com Annobón, Sao Tomé e Príncipe, amassa amb l'estratovolcan massiu del Mont Cameron.
Istòria
La primièra ascension feita per un estranger foguet realizada per un commandant anglés en 1827-1828, pauc après de l'arrivada de l'expedicion del capitan Owen. La primièra ascension oficiala data de 1839, condusida per lo britanic John Beecroft (1790-1854), que sera pr'aquò nomenat governador de Fernando Poo (ancian nom de l'illa de Bioko).
Yagan
Fonologia
Son tres las analisis a prepaus de la fonologia del Yagan. La mai antica es aperada "prefonetica" e foguèt fach per Thomas Bridges en 1894. A tanben dos del sègle XX, coma la de Haudricourt (1952) e la de Holmer (1953). Dins lo fin del sègle XX, Guerra Eissmann (1990), Salas y Valencia (1990) e Aguilera (2000) an prepausat analisis fonologicas del Yagan.
Gramont (Lomanha)
Gramont es ua comuna gascona de Lomanha administrada peu departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son màgerment en latin : Bernardi de Acromonte, en 1275, castrum Acrimontis, en 1285-95, Acrimontis, en 1343, dominus de Gramonte, en 1374, Agromonte, en 1381 e 1428, Grandimonte, en 1532, Sanctus Hilarius de Acrimonte, en 1741, Gramont (Cassini).
Germanodactylus
Germanodactylus
Eth genre Germanodactylus (det alemanh) siguec utlizat per prumèr còp en 1964 peth paleontològ chinés C.C.Young tà aperar un pterosaure de Solnhofen que C. Wiman ja auia descrit en 1925 coma Pterodactylus cristatus (Pterodactil damb cresta).
Enquia aqueth moment que s'auien trapat paucs individús d'aguest genre qu'a unes espècies; Germanodactylus cristatus, trapat en Solnhofen. Er individú de Daiting siguec trapat en ues strata de Solnhofen e ère pas tant an.
Era caracteristica tipica de Germanodactylus ère ua cresta sus er uas ena part mieja deth cran. Començaua sus eth nostril e arribaua enquia ensus des horats des uelhs. De segur qu'ère caperada damb carina de uas.