cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Croix-aux-Mines
La Croix-aux-Mines es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
La municipalitat ocupa l'anautita e estrecha vallée de la Mòrt, un afluent esquèrra de la Fave. Ela culmini al Rossberg. Lo relief a motivat la dispersion del peuplement en divèrses caserius, la Behouille, lo Chipal, las Grandas Gotas e Sadey en essent los principals.
Lanas Petitas
Las Lanas Petitas son un parçan d'Occitània situat en Gasconha. Englòban en particular los sosparçans de Marsan e de Gavardan.
La Croix-aux-Mines
Geografia
La commune occupe la haute et étroite vallée de la Morte, un affluent gauche de la Fave. Elle culmine au Rossberg. Le relief a motivé la dispersion du peuplement en plusieurs hameaux, la Behouille, le Chipal, les Grandes Gouttes et Sadey étant les principaux.
Lanas Petitas
La lor vila principala es Lo Mont de Marsan.
La Croix-aux-Mines
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo toponyme de La Crotz a testificat almens en 1471 per designar l'actuala comuna. Lo toponyme de la Crotz-a las-Minas es, per çò qu'es de lududes, testificat almens en 1611.
L'origina del vilatge remontariá a l'arribada de Déodat en lo Val de Galileu ; i i aguèt pas probablament #qu'una cellula bastida per un discipol del sant òme. Lo vilatge se #elevar de manièra versemblant a proximitat.
Las minas de sòus, de còder e de mercuri an #èsser espetadas dempuèi lo al benefici dels monastèris de Moyenmoutier e de Sant-Dié. Las tres principalas espleitacions se nomenavan Sant-Nicolas, Sant-Jean e Chipal. Las minas semblan i aver #èsser daissadas mai o mens a l'abandon après 1670, los grangers del rei en i trobant pas mai lo sieu compte.
La comuna de la Crotz s'estendiá en defòra dels limits de la municipalitat actuala sul territòri de Ban-de-Laveline : aperteniá al bailliage de Sant-Dié. La glèisa, dédiée a sant Nicolas, èra annèxa de Laveline.
De 1790 a l'an IX, La Crotz-a las-Minas a fach partida del costat de Laveline.
Le toponyme de La Croix est attesté au moins en 1471 pour désigner l'actuelle commune. Le toponyme de La Croix-aux-Mines est, quant à lui, attesté au moins en 1611.
L'origine du village remonterait à l'arrivée de Déodat dans le Val de Galilée ; il n'y eut probablement qu'une cellule bâtie par un disciple du saint homme. Le village s'éleva vraisemblablement à proximité.
Les mines d'argent, de cuivre et de mercure ont été exploitées dès le au bénéfice des monastères de Moyenmoutier et de Saint-Dié. Les trois principales exploitations se nommaient Saint-Nicolas, Saint-Jean et Chipal. Les mines semblent avoir été laissées plus ou moins à l'abandon après 1670, les fermiers du roi n'y trouvant plus leur compte.
La mairie de La Croix s'étendait en dehors des limites de la commune actuelle sur le territoire de Ban-de-Laveline : elle appartenait au bailliage de Saint-Dié. L'église, dédiée à saint Nicolas, était annexe de Laveline.
De 1790 à l'an IX, La Croix-aux-Mines a fait partie du canton de Laveline.
Lengas lesguicas
Las lengas lesguicas son un grop de lengas caucasencas parladas dins lo Sud de Russia, dins las Republica de Daguestan, en Azerbaitjan e en Georgia.
Classificacion de las lengas
Las lengas lesguicas son:
(269) Justitia
(269) Justitia es un asteroïde.
Soto de la Vega
Soto de la Vega es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Elo
Elo es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Ayaz Mütallibov
Ayaz Niyazi oğlu Mütallibov (en azèri Ayaz Niyazi oğlu Mütəllibov, nascut en 1938) es un òme politic azèri, que foguèt lo darrièr president de l'Azerbaitjan sovietic e lo primièr president de l'Azerbaitjan independent, elegit lo 8 de setembre de 1991. Lo 6 de març de 1992, jos la pression del Front Popular d'Azerbaitjan, es forçat de demissionar. Lo 14 de mai, la Cort Suprèma lo restaura dins sas foncions presidencialas. Lo 18, l'armada prend lo contaròtle de l'amassada nacionala e depausa Müttalibov, que s'exilha en Russia.
Valery Leontiev
thumb|2017 Valery Yakovlevich Leontiev (en rus: Валерий Яковлевич Леонтьев; Union Sovietica, 19 de març de 1949) es un cantaire rus. Recebèt lo títol d'Artista Popular de Russia en 1999.
Lumbini
Lumbini Lumbinī (sanscrit: लुम्बिनी) es un dels quatre grands sites sacrats del Bodisme. Segon las tradicions bodistas es aquí que la reina Mayadevi donèt naissença a Siddharta Gautama en - 623.
Méréville (Essonne)
Méréville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Ligre
Lo ligre es lo resultat del crosament entre un leon mascle e femèla tigra (l'union d'una femèla leona e d'un mascle tigre dona un tiglon)
Urban V
right|thumb|300 px|Estatua del papa Urban V a [[Mende]] Guilhèm de Grimoard (1310-1370) venguèt papa jol nom d'Urban V.
Ainat del senhor de Grimoard e d'Amfelisa de Montferrand, nasquèt en 1310 al castèl de Grisac, situat prèp del Pònt de Montverd dins las Cevenas gavaudanesas. Quitèt lo castèl a 12 ans per estudiar a Montpelhièr e Tolosa e venguèt doctor en drech.
Aprèp los estudis dintrèt dins l'òrdre dels Benedictins al Monastièr.
Primièr abat d'aquel òrdre a l'Abadiá de Sant German d'Aussèrra, puèi a l'abadiá de Sant Victor de Marselha en 1361, foguèt elegit papa a Avinhon lo 28 de setembre de 1362 e d'unes lo veson coma lo primièr dels papas umanistas e un europèu de la primièra ora.
Marquèt pregondament lo sieu pontificat en adobar lo Sant Sèti a Roma en 1367. En 1370 per tal d'apasimar la Guèrra de Cent Ans qu'estralhava lo reialme de França, tornèt a Avinhon ont moriguèt lo 19 de setembre de 1370.
Pendent son pontificat renovèt las universitats de Montpelhièr, Tolosa e París e obrèt a la creacion de mantun collègi universitari (Viena, Cracòvia) e del primièr evescat de Pequin.
Orthonectida
L'embrancament dels Orthonectida compren sonque un trentenat d'espècias parasitas d'invertebrats marins.
Caors (Salucés)
Caors es una comuna de 0 abitants dins la region istorica de Salucés. Administrativament, depend de la Ciutat Metropolitana de Turin, dins la region de Piemont de l’estat italian.
Toponimia
Del latin Caburrum, donèt Cavor en piemontés e Caors en occitan. Xenonims: Cavour o Cavorre en italian, Cahours o Cavour en francés.
Orthonectida
Classificacion
Orthonectida Giard 1877 Heteronectida Hartman 1925
Urban V
Enriquesiguèt Gavaudan en edificis religioses coma la catedrala de Mende, las collegiadas de Quesac e de Bedoesc.
Lo rei Carles V de França, per lo mercejar, exemptèt d'impòstes la senhoriá de Grisac. Aquela situacion durèt fins al sègle XVIII.
Aprèp sa mòrt un processus de canonizacion s'endralhèt mas lo Grand Esquisma l'aturèt. Calguèt esperar lo 10 de març de 1870 per que Piu IX lo beatifiquèsse.
Contunha d'èsser una figura coneguda en Gavaudan. thumb|right|Armas d'Urban V
Soto y Amío
Soto y Amío es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Urban V
Fèsta: lo 19 de decembre.
(270) Anahita
(270) Anahita es un asteroïde.
Trombon soprano
thumb|100px|left|Trombon sopranoLo trombon soprano qu'ei lo membre mei agaut de la familha deu trombon. Qu'ei pròche de la trompeta e mei que mei de trompeta de colissa modèrna e qu'ei jogat, teoricament, peus trompetistas per'mor de la soa embocadura e deu son registre qu'ei l'esluenhan tecnicament deu trombon tenor. Qu'ei acordat en Sib.
Saint-Deniscourt
Saint-Deniscourt es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Grava (omonimia)
La Grava pòt designar:
Francourt
Francourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(271) Penthesilea
(271) Penthesilea es un asteroïde.
Masny
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Istòria
Masny Es un vilatge en comptant aperaquí 4,500 abitants. S'i arriba sovent de las fèstas e dels mercats.
Masny est un village comptant environ 4,500 habitants. Il s'y passe souvent des fêtes et des marchés.
Toral de los Guzmanes
200px|vinheta|esquèrra Toral de los Guzmanes es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
(272) Antonia
(272) Antonia es un asteroïde.
Papir Oxyrhync 3522
right|250px|thumb|P. Oxy. 3522 Lo Papir Oxyrhync 3522 qu'ei un fragment de papir deu Libe de Jòb 42:11-12, de la Bíblia deus Setanta (version grèga deu tèxt ebrèu) deu sègle I abC, trapat a Oxyrhync. Lo manuscrit qu'ei servat a l'Ashmolean Museum a Oxford. Lo tetragrama o nom divin que i ei escriut en letras paleoebraïcas.
Chevry-en-Sereine
Chevry-en-Sereine es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
.live
("viure; en dirècte", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 8 de julhet de 2015.
Sent Ilaire
Sent Ilaire (Saint-Hilaire-la-Treille en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los sent-ilaires.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Sent Ilaire en Nauta Vinhana
Collegno
Collegno (en piemontés: Colègn) es una vila piemontesa situada dins la província de Turin. Aquesta localitat, situada 9 km a l'oèst de Turin, comptava 50.222 abitants en 2010.
Lavedan
Lavedan es un parçan d'Occitània situat en.
Yaqub Mammadov
Yaqub Cavad oğlu Mammadov (en azèri Yaqub Cavad oğlu Məmmədov, nascut en 1941) es un mètge e òme politic azèri, que foguèt president d'Azerbaitjan per interim en 1992.
Lavedan
Era soa vila principala es Lorda.
Etimologia
Eth nom de Lavedan qu'ei documentat dab eras seguents fòrmas ancianas : in pago Lavetanense (cap a 860), Levitanensis vicecomes (cap a 980) , vicecomites Levitanicæ vallis (cap a 1060) , Ramundus de Levitania (1095) , homines Baredgie et Levitani (v. 1110) , A. de Laueda (1114) , Aramon Garsie de Lavedan (1283) , terram de Lavedaa (1285). Qu'ei constituit deth sufixe latin -etan, -itanus/-itan tipic mèi que mèi deths noms de pòbles iberics. Eth radicau qu'ei Lau-/Leu-. thumb|left|290px|Archidiaconats de Bigòrra, eth Lavedan ath sud
Granace
Granaccia en còrs (Granace en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Saint-Martin-de-Laye
Saint-Martin-de-Laye qu'ei ua comuna francofòna, administrada peu departament de Gironda de la region d'Aquitània.
Saint-Hilaire-de-Court
Saint-Hilaire-de-Court es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Joan Pèr Viravent
Joan Pèr Viravent (Jean-Pierre Birabent en francés; 1èr d'agost de 1949-4 de gèr de 2023) qu'èra un engenhaire e pedagòg bigordan, gascon, occitan.
Agregat de letras, formator d'engenhaires, que ho eth purmèr ensenhaire d'occitan ar'escòla normau de Tarba, puish qu’ensenhè la lenga dens licèus. Autor damb Joan Salas Lostau d'un Mémento grammatical du gascon, hesó ua tèsi sus Simin Palai.
Qu'estó tanben eth creator deth cercle occitan de Tarba.
Toral de los Vados
Toral de los Vados (en galèc: Toural dos Vaos) es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Coudeville-sur-Mer
Coudeville-sur-Mer es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Plussulien
Plusulian en breton ( Plussulien en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Plussulien Es una municipalitat rurala de 22 km², situada a una quarentena de quilomètres al sud-oèst de Sant-Brieuc. La siá produccion es essencialament agricòla : de pòrcs, lach, œufs, bovins. La siá produccion vegetala es sustot destinada a la consomacion animal : blat, dacsa, colza. Se fa tanben un pauc de produccion vegetala destinada a la consomacion umana : pichons pois, mongetas.
Equipements Collectius : comuna, glèisa, capèla, escòla, terren de fotbòl, terren de tennis, jòcs de bòlas, sala de las fèstas, sala polivalenta.
Comèrcis : #forn# de pan, bistrot, restaurant, (agut per Anglés), jardinerie, marbrerie funéraire.
Artesans : maçon, couvreur, mantenença d'espacis verdes, perruquer, électricien. Mas i a pas mai de sabotiers, ni de ferrièr, ni de bourrelier.
La parròquia fa partida del territòri breton tradicional del país Fañch
Plussulien est une commune rurale de 22 km², située à une quarantaine de kilomètres au sud-ouest de Saint-Brieuc. Sa production est essentiellement agricole : porcs, lait, œufs, bovins. Sa production végétale est surtout destinée à la consommation animale : blé, maïs, colza. Il se fait aussi un peu de production végétale destinée à la consommation humaine : petits pois, haricots.
Comme beaucoup de communes rurales de la Bretagne centrale, Plussulien accueille de nombreux Anglais, une vingtaine de familles environ, dont quatre ou cinq sont là à plein temps.
Equipements collectifs : mairie, église, chapelle, école, terrain de foot, terrain de tennis, jeux de boules, salle des fêtes, salle polyvalente.
Artisans : maçon, couvreur, entretien d'espaces verts, coiffeur, électricien. Mais il n'y a plus de sabotiers, ni de forgeron, ni de bourrelier.
La paroisse fait partie du territoire breton traditionnel du pays Fañch
Istòria
thumb|Lo luòc de Quelfennec a Plussulien - Carrièra de pèira neolític - Vista sarradaLo nom de Plussulien es sustot conegut per protegir a qualques quilomètres al sud del bourg lo celèbre luòc de Quelfennec, descobèrt l'an 1964 pel archéologue Charles-Tanguy Lo Roux, #qu'èra, se se pòt dire, LO centre technologique de l'epòca Neolític datat cap a -4000 abans J.C. Es ailà n'efièch #que i aviá extrach la matèria primièra en avent permeses la fabricacion de las pigassas de pèira educada, en dolérite, #que se se servissiá a aquela epòca per portar a plan los grands trabalhs de desforestació en permetent l'estenduda dels domenis de cultura agricòla. Las pigassas de Quelfennec n'an #èsser trobat en tot l'oèst de la França (de la Normandie al Languedoc) e meteis en tota l'Euròpa occidentala, pròva de la siá granda valor.
Del Neolític, nos demòra tanben un menhir (3 mètres aperaquí), trucat lo menhir de Kerjégu, e mai se siá pro luènh de Kerjégu : se tròba ne fa en un bòsc al nòrd de la rota Sant-Mayeux-Laniscat, al sud del luòc de las pigassas de pèira.
Del edat del fèrre, divèrses sosterranhes son arribats fins a nosautres.
Almens dos an #èsser explorès per archéologues de mestièr, un a Kervignac, un autre al Hellès. D'unes autres an #èsser soslinhats, a Couffignec, e près de la rota de Corlay, un pauc abans la rota de Kerfanc. Segon qualqu'uns, als tempses gaulois, lo territòri de Plussulien èra al limit dels territòris dels Coriosolites, al nòrd e a l'èst, dels Vénètes, al sud, e dels Osismes, a l'oèst.
Plussulien Tira lo sieu nom de Plòu, la parròquia primitive, e de Sulien, un prince vengut del Galles, #que presidís tanben Sant-Suliac, en Ille-e-Vilaine. Lo territòri de la parròquia primitive s'estendiá, segon qualqu'uns, de Quintin a Gouarec, aperaquí. Abans la Revolucion, una granda part de lo sieu territòri aperteniá a la familha de Rohan. Del punt d'enguarda religiós, fasiá partida del diocèse de Kemper, del punt d'enguarda juridic, de la sénéchaussée de Ploërmel, #qu'ela-quitament dépendait del présidial de Vannes. Jean Lo Tallec a produsit una istòria : "Un paysan breton jos Louis XIV" ont conta pel menu l'istòria d'un de las siás aïeux #que demorava en Plussulien.
Fins a 1930, a Plussulien, se parlava breton. Es cap a 1930, que las familhas se son mesas a éduquer los sieus mainats en franceses.
En 1936, çò de mès de jove deputat elegit a l'Assemblada nacionala èra de Plussulien, s'agís de Pèira Sérandour, i aviá 27 ans e 5 mes.
Sul monument als mòrtes, 104 noms an inscrich (òc, aja plan legit, #cent quatre), 93, al títol de la guèrra 1914-1918, e 11, al títol de la Segonda Guèrra mondiala.
thumb|Le site de Quelfennec à Plussulien - Carrière de pierre néolithique - Vue rapprochéeLe nom de Plussulien est surtout connu pour abriter à quelques kilomètres au sud du bourg le célèbre site de Quelfennec, découvert en 1964 par l'archéologue Charles-Tanguy Le Roux, qui était, si on peut dire, LE centre technologique de l'époque Néolithique daté vers -4000 avant J.C. C'est là en effet qu'était extraite la matière première ayant permis la fabrication des haches de pierre polie, en dolérite, dont on se servait à cette époque pour mener à bien les grands travaux de déforestation permettant l'extension des domaines de culture agricole. Les haches de Quelfennec ont été retrouvé dans tout l'ouest de la France (de la Normandie au Languedoc) et même dans toute l'Europe occidentale, preuve de leur grande valeur.
Du Néolithique, il nous reste aussi un menhir (3 mètres environ), appelé le menhir de Kerjégu, bien qu'il soit assez loin de Kerjégu : il se trouve en fait dans un bois au nord de la route Saint-Mayeux-Laniscat, au sud du site des haches de pierre.
De l'âge du fer, plusieurs souterrains sont parvenus jusqu'à nous.
Au moins deux ont été explorés par des archéologues de métier, un à Kervignac, un autre au Hellès. D'autres ont été signalés, à Couffignec, et près de la route de Corlay, un peu avant la route de Kerfanc. Selon certains, aux temps gaulois, le territoire de Plussulien était à la limite des territoires des Coriosolites, au nord et à l'est, des Vénètes, au sud, et des Osismes, à l'ouest.
Plussulien tire son nom de Plou, la paroisse primitive, et de Sulien, un prince venu du Pays de Galles, qui préside aussi Saint-Suliac, en Ille-et-Vilaine. Le territoire de la paroisse primitive s'étendait, selon certains, de Quintin à Gouarec, environ. Avant la Révolution, une grande partie de son territoire appartenait à la famille de Rohan. Du point de vue religieux, elle faisait partie du diocèse de Quimper, du point de vue juridique, de la sénéchaussée de Ploërmel, qui elle-même dépendait du présidial de Vannes. Jean Le Tallec a produit une histoire : "Un paysan breton sous Louis XIV" où il raconte par le menu l'histoire d'un de ses aïeux qui vivait à Plussulien.
En 1936, le plus jeune député élu à l'Assemblée nationale était de Plussulien, il s'agit de Pierre Sérandour, il avait 27 ans et 5 mois.
Sur le monument aux morts, 104 noms sont inscrits (oui, vous avez bien lu, cent quatre), 93, au titre de la guerre 1914-1918, et 11, au titre de la Seconde Guerre mondiale.
L'électricité a été disponible en tout endroit de Plussulien en 1956.
Le haut débit Internet est disponible depuis le printemps 2006.
Le réseau d'évacuation des eaux usées est en cours de réalisation.
Rhombozoa
L'embrancament dels Rhombozoa compren sonque un centenat d'espècias parasitas dels rens dels cefalopòdes.
Referéncias
Classificacion de Hallan
Trevís
Trevís (Trevis en grafia mistralenca Travixo en venèt, Treviso en italian) es una vila de la region italiana de Venèt. Sa populacion èra estimada a 81,763 abitants en 2006. Sa superfícia totala es 55,5 km².
Lo gentilici es trevisan -a (trevisan -o en grafia mistralenca )
Toreno
Toreno es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Gresin
Gresin en arpitan (Gresin en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region d' Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.airtel
(etimologia desconeguda, barreja dels mots anglés per "aire" e acorcha de "telefòn") es un nom de domeni generic depausat per la societat indiana Bharti Airtel. Es en servici dempuèi lo 8 de julhet de 2015.
(273) Atropos
(273) Atropos es un asteroïde.
Chooc
L’estat de Chooc (Chuuk) es un daus 4 Estats federats de Micronesia. La capitala n’es Veno. Chooc es l’estat mai poblat de Micronesia. I a ’na demanda d'independencia de Micronesia (e de surtida de l’estatut de protectorat american) que se va tradusir per un referendum lo 5 de març de 2019.
Toponimia
Lo mot chuuk vòl diser montanha dins la lenga chooquesa. Era anglicizat en Truk. Lo nom de Chuuk foguet restablit en 1989, tres ans apres l’independencia de la federacion.
Geografia
L’estat agropa maitas archipèlas:
Divisions administrativas
L’estat es devesit en 40 comunas: Weno-Chóniro (ancianament Weno), Fonoton (ancianament Fono), Piis-Panewu (creada en 2004), Tonoas, Fefen, Parem, Siis, Uman-Fonuweisom (ancianament Uman), Udot-Fonuweisom (ancianament Udot), Eot, Ramanum, Fanapanges, Pwene (ancianament Polle), Paata-Tupunion (ancianament Paata), Oneisom (ancianament Wonei), Tolensom (ancianament Tol), Nema, Losap, Piis-Emwar (ancianament Piis-emmwar), Namoluk, Ettal, Moch, Kuttu, Ta, Satowan, Lekinioch (ancianament Lukunoch), Oneop, Houk, Polowat, Tamatam, Pollap, Onoun, Makur, Onou, Unanu, Piherarh, Nomwin, Fananu, Ruo e Murilo.
Las comunas son agropadas en 5 regions per de las rasons estatisticas: tres dins l’atòl de Chooc (Faichooc, Namoneas del Nòrd, Namoneas del Sud), una per las illas de l’Èst e del Sud (Mortlòcks) e l’autra per ’quelas de l’Oèst e dau Nòrd (Ocsoritod).
Istòria
Un daus sieis districtes dau Territòri jos tutela de las Illas dau Pacific, ven a la creacion dels Estats federats de Micronesia, en 1977, un daus quatre estats. Micronesia deven independenta en 1986. L’estat pren lo nom actuau en 1989, apres un referendum.
Leveson-Rodanés
Leveson-Rodanés es un parçan d'Occitània situat en Roergue (Guiana). Se compausa dels sosparçans de Leveson e de Rodanés.
Sa vila principala es Rodés.
Óblast d'Irkotsk
L'Óblast d'Irkotsk (en rus: Ирку́тская о́бласть}}, Irkoutskaïa oblast) es una division territoriala de la federacion de Russia, o óblast. Sa capitala es la vila d'Irkotsk.
Geografia
L'óblast d'Irkotsk es situada dins lo centre e lo sud de Siberia, dins los bacins dels rius Angara, Lena e Tunguska inferiora.
Cobrís una superfícia de, que representa 4,5 % de la superfícia totala de Russia.
Economia d'Eslovènia
Abans la separacion de Iogoslavia, Eslovènia representava lo 23% del PIB iogoslau malgrat solament aver lo 8% de la populacion. Las exportacions èran un 15 % a l'exterior e un 30 % a la rèsta d'Iogoslavia. Segon d'informacions del PIB del 1971, lo 42 % d'aquel çò deviá a l'indústria, lo 19,5 % al comèrci, lo 11,5 % a l'agricultura e lo 8,4 % al bastiment. Uèi lo país es un modèl de succès economic e estabilitat per la region. Amb lo mès naut PIB per cápita de la Euròpa Centrala, lo país a una infrastructura excellenta, una fòrça de trabalh plan educat, e una ubicacion estrategica entre los Balcans e l'Euròpa Occidentala. La privatizacion arriba dempuèi 2002, e l'economia a un dels nivèls mai nauts de contraròtle estatal de l'UE. Reformas estructuralas per melhorar l'ambient empresarial an permés un pauc mai de participacion estrangièra dins l'economia, e an ajudat a amendrir lo caumatge.
Nòtas & referéncias
Slowenien
Monteagudo
Monteagudo es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Reggio de Calàbria
Reggio de Calàbria es una vila de la region italiana de Calàbria. Sa populacion èra estimada a 186,233 abitants en 2009. Sa superfícia totala es 236 km².
Chad
Chad o la Republica de Chad (en francés: république du Tchad (en arabi:جمهورية تشاد), es un Estat d'Africa Centrala qu'a pas cap de frontièra maritima, mas a la frontièra lacustra del lac Chad al sud-oèst. Confronta Libia al nòrd, Sodan a l'èst, la Republica Centrafricana al sud, Cameron e Nigèr al sud-oèst e Nigèria a l'oèst.
La capitala es N'Djamena.
Lo gentilici es chadian -a.
Clima
Chad es un país fòrça caud e eissuch. Au nòrd, lo clima es dominat per Sahara e es de tipe desertic caud amb de precipitacions inferioras a 200 mm (e de còps inferioras a 10 mm). Au centre, en Sahèl, lo clima es semidesertic, amb de precipitacions compresas entre 200 e 600 mm amb doas sasons eissuchas (« freja » en decembre-genier, cauda en abriu-junh) e una sason umida de dos a quatre mes. Enfin, lo sud es pus umide amb un caractèr tropicau marcat e de precipitacions anant de 600 a 1,000 mm (fins a 1,200 mm dins lo sud-oèst). La temperatura es auta e aganta sovent de valors maximalas de 43-44 °C. La sason umida i pòt durar sièis mes.
Deis originas ai reiaumes chadians
Dempuei la descubèrta en 1996 e en 2002 de rèstas d'ominides datant respectivament de 3,6 e de 7 milions d'annadas, lo territòri chadian es considerat coma un dei brèç de l'espècia umana. Ansin, lo país es una zòna de poblament uman anciana qu'assosta un patrimòni preïstoric important. D'efèct, d'aqueu temps, la region aviá un clima relativament umide que permetiá l'existéncia d'una fauna florissenta. L'usatge de la terralha i foguèt probablament anterior a la vau de Nil e lo pòble chadian es benlèu lo rèire de plusieurs pòbles africans que migrèron per la seguida vèrs lo sud dau continent. Pasmens, aqueu desvolopament precòç foguèt rapidament limitat per l'avançada dau desèrt. En parallèl, la superficia dau Lac Chad (un milion de quilomètres carrats i a 6,000 ans) demeniguèt pauc a pauc segon un procès fòrça irregular.
Lei reiaumes chadians
A la fin dau millenari I ap. JC, lo desvolopament dau comèrci transsaharian, la produccion agricòla e la demografia permetèron l'aparicion d'estats vertadiers en Chad. Situats au sud dei regions deserticas, demorèron independents fins a la colonizacion francesa e son a l'origina d'una partida importanta deis autoritats tradicionalas totjorn en plaça a l'ora d'ara.
Lo Reiaume de Kanem-Borno
Centrat sus lo Lac Chad, lo Reiaume de Kanem-Borno pòrta diferents noms per destriar lei periòdes diferents de son istòria : Reiaume de Kanem entre sa creacion e 1395, Reiaume de Borno entre 1395 e lo sègle XVI e Reiaume de Kanem-Borno entre lo sègle XVI e sa disparicion en 1900. Pasmens, es ben lo meteis estat.
Sa formacion se debanèt dins lo corrent dau sègle VIII e foguèt l'òbra dei Kanembu, un pòble nomada saharaian. Dirigits per de sobeirans dichs mai, s'islamizèt rapidament e assaièt de s'estendèt a l'entorn dau Lac Chad. Durant lo rèine de Dunama Dabbalemi (1221-1259) teniá lo contraròtle dei rets caravanièrs dau Sahara Centrau e ocupava Tibesti, Fezzan e una partida d'Oaddaï. Pasmens, après sa mòrt, una crisi de succession fragmentèt lo reiaume. Au sègle XIV, Kanem foguèt tanben menaçat per d'invasions de Sao e de Bulala. Ansin, en 1385, lo mai Daud (1377-1385) perdiguèt sa capitala, Njimi, foguèt tuat per lei Bulala.
Lei subrevivents de la dinastia se restabliguèron sus la riba oèst dau Lac Chad onte restaurèron un estat centralizat (dich Reiaume de Borno). En 1460, lo mai Ali Dunamami capitèt de prendre l'avantatge sus seis adversaris e fondèt una capitala ben fortificada dicha Ngazargamu. A partir d'aquela posicion, son successor Idris Katakarmabe (1487-1509) capitèt de reconquistar Njimi. Puei, durant lo rèine d'Idris Aluma (1564-1596) tornèt ocupar son territòri d'origina. Lo reiaume prenguèt alora lo nom de Reiaume de Kanem-Borno.
Gràcias a sa posicion estrategica entre lei rets comerciaus d'Africa de l'Oèst e d'Africa de l'Èst, Kanem-Borno demorèt una poissança importanta fins au començament dau sègle XVIII. Pasmens, lo declin dei rotas marchandas transsaharianas demeniguèt a cha pauc sa fòrça militara. Ansin, au sègle XIX, aguèt de dificultats fòrça importantas per arrestar leis atacas dau Califat de Sokoto. Puei, de conflictes dinastics contunièron de l'afeblir. Aprofichant aquelei trèbols, Rabih az-Zubayr ne prenguèt lo contraròtle en 1893. Pasmens, poguèt pas ne redreiçar la poissança e sa desfacha còntra França a la batalha de Kousséri entraïnèt la disparicion dau reiaume en 1900.
Lo Reiaume d'Oaddaï
Lo Reiaume d'Oaddaï èra situat au sud-èst dau Chad actuau. Foguèt creat en 1635 quand un aventurier dich Abd Al Karim capitèt de federar divèrsei pòbles locaus sota son autoritat per sometre lei Tunjur que dominavan la region. Prenguèt rapidament lo contraròtle de certanei rotas caravanieras de Sahara e lei revenguts marchands assegurèron son desvolopament. Au sègle XIX, aprofichant lo declin de Kanem-Borno, venguèt la principala poissança de la region gràcias a la creacion d'una rota novèla entre Ennebi e Bengazi. Aquò li permetèt de batre la sieuna moneda e d'importar d'armas e de tecnologias modèrnas. Pasmens, au començament dau sègle XX, Oaddaï se turtèt a França que conquistèt lo reiaume a l'eissida d'una guèrra que durèt de 1909 a 1912.
Lo Reiaume de Baguirmi
Lo Reiaume de Baguirmi es un estat mau conegut, fondat au sègle XVI, entre Kanem-Borno e Oaddaï. Sa capitala èra Massénya e sei sobeirans avián lo títol de mbang. Lo sultan Malo (1546-1568) organizèt un estat centralizat e foguèt benlèu a l'origina de la conversion a l'islam de la region. Lo comèrci deis esclaus venguèt rapidament la basa de l'economia dau sultanat que foguèt successivament vassau de sei dos vesins pus poderós. En 1897, demandèt la proteccion de França e ne venguèt un protectorat.
Lo periòde coloniau
A la fin dau sègle XIX, França comencèt de s'interessar a Chad per de rasons estrategicas. De mai, lei Francés s'inquietavan deis ambicions de Rabih az-Zubayr, marchand e aventurier d'origina sodanesa, que capitèt de reünir una armada de 35,000 òmes ben equipats e disciplinats. Amb aquela fòrça, arrestèt una expedicion francesa mandada dins la region en 1891 e prenguèt lo contraròtle de Baguirmi e Kanem-Borno en 1893. Pasmens, en 1899, après la revirada d'una segonda expedicion, lei Francés decidèron de concentrar de mejans importants còntra Chad e Rabih foguèt vencut e tuat en 1900. Puei, l'armada francesa conquistèt lo Reiaume d'Oaddaï en 1909-1912 e acabèt la pacificacion dau sud en 1913. Dins lo nòrd, la dominacion francesa èra effectiva en 1916 mai de combats contunièron durant leis annadas seguentas. Lei regions septentrionalas gardèron ansin un estatut militar fins a 1964.
Après la conquista, maugrat l'interès dei militars per la posicion centrala de Chad en Africa, la metropòli s'interessèt gaire au desvolopament de la region que demorèt paura. Dins aquò, introduguèron la cultura de coton dins lo sud. Lei frontieras foguèron fixadas en 1936. Après la Segonda Guèrra Mondiala, de reformas donèron mai d'autonòmia au territòri que veguèt l'aparicion d'una vida politica locala. Foguèt inicialament dominada per Gabriel Lisette fondator dau Partit Progressista Chadian (PPT). Pasmens, en 1959, perdiguèt leis eleccions au profiech de François N'Garta Tombalbaye que menèt lo país a l'independéncia en 1960 dins l'encastre dau desengatjament african de França.
Lo periòde de François N'Garta Tombaldaye
Tombaldaye gardèt lo poder fins a 1975. Metèt en plaça un regime fòrça autoritari ambé lo PPT coma partit unic (1963). Dins aquò, mau capitèt d'obtenir lo sostèn de la populacion. En particular, leis abitants dau nòrd, ostils ai foncionaris originaris dau sud nomats per lo govèrn, èran fòrça maucontents. Puei, l'oposicion ganhèt tota la populacion musulmana que se revoutèt en Oaddaï en 1967 e dins lei regions septentrionalas en 1968. Un còrs expedicionari francés empachèt la desfacha dau govèrn mai leis insurgents, gropats au sen dau Frònt de Liberacion Nacionala de Chad (Frolinat) poguèron se retirar en Sodan. Quatre ans pus tard, Moammar al-Gaddafi aprofichèt aquela situacion caotica per ocupar Aozou qu'èra l'objècte de revendicacions libianas dempuei l'independéncia dei dos país. Enfin, un grop de militars lassats de la situacion reversèt lo president e lo tuèt.
De Félix Mayoum a Hissène Habré
Après 1975, un conseu militar prenguèt la direccion de Chad. Félix Malloum, eissit de la rebellion dau sud, n'èra la figura principala. Pasmens, son autoritat foguèt constestada per lei musulmans. En 1977, sostenguda per Libia, lo Frolinat comencèt donc de luchar tornarmai còntra lo regime novèu. En parallèl, un autre movement ostil au generau Malloum se formèt (lei Fòrças Armadas dau Nòrd, FAN) a l'iniciativa de Hissène Habré, un nacionalista chadian ostil ai Libians.
Goukouni, favorable ai Libians, mau capitèt d'obtenir lo sostèn de la populacion e en 1981, son projècte d'union de Chad ambé Libia se turtèt a l'ostilitat de la comunautat internacionala. Hissène Habré recebèt alora un important sostèn francés que li permetèt de tornar conquistar la capitala en 1982. Goukouni Oueddeï assaièt de reprendre lo contraròtle de Chad en 1983 e en 1986 mai sei temptativas, largament sostengudas per l'armada libiana, se turtèron a una viva resisténcia francochadiana. En 1987, foguèt lo torn dei Libians d'atacar mai lei Chadians capitèron de lei rebutar.
Lo periòde d'Idriss Déby
Chad foguèt dirigit entre 1990 e 2021 per Idriss Déby qu'instaurèt a son torn un regime fòrça autoritari amb una façada democratica. Aquò foncionèt ben fins a 2005 que permetèt de restablir la patz dins lo país. D'efèct, en 1996, Déby acceptèt d'associar una partida de l'oposicion au govèrn e desvolopèt la produccion petroliera per aumentar lei revenguts de l'Estat. Pasmens, a partir de 2004, de modificacions constitucionalas destinadas a li donar la possibilitat de se presentar tornarmai a l'eleccion presidenciala e la corrupcion fòrça importanta de son clan entraïnèron la formacion de rebellions novèlas.
Sostengudas per Sodan, plusors guerilhas ataquèron lo regime dins lei regions orientalas e li infligiguèron una tiera de desfachas. Pasmens, gràcias a una ajuda francesa, Idriss Déby capitèt de blocar leis atacas còntra la capitala e de rebutar lei rebèls en 2008. La conflicte se reglèt finalament en 2010 ambé la signatura d'acòrds de patz favorizats per un melhorament dei relacions entre Chad e Sodan. Après aquela guèrra, assaièt sensa succès de s'opausar a l'intervencion occidentala en Libia per defugir l'arribada de mercenaris sensa emplech dins lo nòrd de Chad. En 2012, organizèt una operacion importanta per luchar còntra la corrupcion qu'a agantat de proporcions sensa precedents dins lo país. Enfin, se preocupa de la question environamentala pausada per la disparicion progressiva dau Lac Chad. Dins aquò, lo regime demòra fòrça autoritari coma lo mòstra la repression rapida de manifestacions en 2016.
Murillo el Cuende
Murillo el Cuende es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
(274) Philagoria
(274) Philagoria es un asteroïde.
.bcn
(acorcha de Barcelona) es un nom de domeni generic geografic. Es en servici dempuèi lo 8 de julhet de 2015.
Chrysochloridae
Las talpas dauradas son una classada dins l' Afrosoricida o Insectivora seguent la taxinomia. Vivon pas a l'estat salvatge que dins lo desèrt de Namibia. Lors caracteristicas mai marcantas son qu'an pas d'uèlhs ni d'aurelhas e qu'i a pas que 4 dets a las patas anterioras, provesits d'àrpias cortas. Sul cran, l'òs jugal e la barra postorbitària son perduts. I a tanben un parelh d'òsses dins la region occipitala apelats « tabulars » que se retròba pas dins los autres Mamifèrs. Las femèlas, coma los mascles, an un cloac ont desenbocan las vias urinaras e genitalas, contràriament als autres mamifèrs placentaris.
Lista dels genres
La familha de las talpas dauradas, que la plaça al sen de l'òrdre dels insectivòrs es debatuda, es devesida en mantun genre :
País Bas
País Bas pòt significar doas causas:
Vicença
Vicença (Vicenza en italian) es una vila de la region italiana de Venèt. Coneguda coma la Citta de Palladio pels nombrosos edificis bastits per aqueste famós arquitècte, foguèt declarada Patrimòni de l'Umanitat per l'UNESCO lo 15 de decembre de 1984.
La vila es tanben un centre industrial e economic important en Itàlia, al còr d'una província constellada de PME que li permetiá de figurar en 1997 en tresena plaça de las províncias dins lo classament de las chifras d'afars a l'exportacion, notadament dins los sectors de l'industria metallomecanica, lo teissut e l'orfebrariá que Vicença es guida en Itàlia.
Situacion
Situada a desubre lo nivèl de la mer (punt pus bas a, pus naut a 183), la vila es bordada al sud per las Còlas Berici e a l'oèst per lo piemont alpenc. Lo centre istoric es situat al jonhent del fluvi Bacchiglione e de son afluent lo Retrone mas l'encencha medieévala inclutz de zonas situadas al delà de las ribas d'aquestes. Un autre riu que raja dins la vila es Astichello.
Le territòri municipal comprend lo centre urban que s'es fortament desvolopat al sègle XXen, tan coma las zonaes agricolas en pefriferia de la vila e la zona del Monte Berico que domina la vila.
La zona es estat classada al nivèl 3 sus l'escala dels risques sismics, çò que correspond a una sismicitat bassa.
Comunas confrontantas
Altavilla Vicentina, Arcugnano, Bolzano Vicentino, Caldogno, Costabissara, Creazzo, Dueville, Longare, Monteviale, Monticello Conte Otto, Quinto Vicentino, Torri di Quartesolo
Referéncias
thumb|450px|right|Vicença.
Trilobozoa
Los trilobozoaris (Trilobozoa), es a dire los « animals de tres lòbes », fòrman un d'animals arcaïcs, apareguts dins lo biotòp d'Ediacara. Se caracterizan per una simetria ciclica d'òrdre 3.
Los pus ancians d'entre eles, los Albumaresidae e los Tribrachididae, avián l'aparéncia de coissins circulars.
Hesdin
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Torre del Bierzo
Torre del Bierzo es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
(275) Sapientia
(275) Sapientia es un asteroïde.
Óblast de Magadan
L'óblast de Magadan (en rus; Магада́нская о́бласть, Magadanskaïa oblast) es un subjècte federal de Russia. Cobrís una superfícia de, l'óblast es la 11ena pus vasta subdivision de Russia. Sa capitala administrativa es la vila de Magadan.
Liquèn
thumb|250px|Liquèn sus la rusca d'un arbre. Los liquèns son formats de dos compausats o organismes que vivon en simbiòsi: entra al mens un dels micètas eterotròfe (90 % del tot) nomenat lo micobiont e de cellulas microscopicas de l'alga possedissent de Clorofilla nomenada lo fotobiont.
Aquela associacion es durable, reproductibla (dona naissença a de novèls individús, a la formacion d'una novèla unitat foncionala), de beneficis recipròcs pels partenaris e provòca de modificacions morfologicas e fisiologicas (aquelas ligadas a las interaccions geneticas entre los dos partenaris).
Lo mot ven del grèc λειχἠν (bast, planta parasita). Designavan totas las estructuras epifitas que los liquèns encrostats.
Los mai vièlhs fossils de liquèns datan del cambrian
Usatges dels liquèns
thumb|250px|Liquèn dels rangièrs (Cladonia rangiferina) thumb|250px|Liquèn d'Islàndia utilizat coma medecina (Cetraria islandica)
Macouria
Macouria es una comuna francesa, situada dins lo departament de Guaiana e la region de Guaiana.
Carcastillo
Carcastillo es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Constantin II (Grècia)
Constantin II (en grec, Κωνσταντίνος Βʹ, 2 de junh de 1940-10 de genièr de 2023) èra, fins al 1 de junh de 1973, lo darrièr rei de Grècia.
Cornic
Segon lo Daily Telegraph, cent personas d’uèi parlan correntament lo cornic, cinc cents pòdon tenir una discussion, e aperaquí 3500 personas ne’n sabon de bocins.
Es pas utilizat coma lenga primièira que dins un desenau de fogaus.
John Davey, regent a Zennor foguèt la darrièra persona que mestrejava pro la lenga de sis aujòus per la parlar. Moriguèt en 1891 e se ditz qu’entretenguèt sas competéncias lingüisticas en parlant cornic a son cat.
I a un servici d’edicion e de traduccion que se sona : Spyrys a Gernow =  l’Esperit de Cornoalha. I a un grope de pression que se sona : Agan Tavas  =  Nòstra lenga.
"Parlar" se ditz cowsel (breton kaozeal, "charrar")
La darrièira parlanta monolingüa èra Dolly Frentreath, que demorava a Mousehole, e que moriguèt en 1777.
Lo panèl de la fòto pòrta en gròs : Welcome to Camborne
Endejós en pichon : Cambron a'gas dynnergh
Quauques mots e formulas, ambé de tròç d’equivalent breton :
Dydh da, fatla genowgh whi? = Bonjorn, cossí anatz ? (Demat, penaos emañ an traoù ganeoc'h?)
Ny vynnav cowsel Sowsnek! = Parlarai pas anglés ! (Ne vennan ket komz Saozneg!)
Ple’ma’n treth? = Ont es la plaja ? (E-pelec'h ‘mañ ‘n traezh ?)
Eus corev? = Avètz de bièra ? (Bez' eus bier ?)
Ass yw teg an pennty ma! A allav vy y brena rag chy hav? = Quane cottage encantarèl ! Se lo pòdi crompar coma residéncia segondària ? (Na brav eo an ti-mañ !  Galloud a rafen prenañ anezhañ...)
Kernow bys vyken =  Cornoalha per totjorn (Kernev da virviken)
Lo partit mai favorable a la lenga es lo partit liberau-democrata.
Chau notar per achabar que Francés Fontan considerava que lo cornic èra un simple dialècte breton. Li Bretons, d'unsi dison que son d'acòrdi e que sufís de s'acostumar a la grafia, pro diferenta. D'autri dison que despuèi lo segle XV, las doas lengas se son diferenciadas.
Chau remarquar que la dialectalizacion del breton se faguèt efectivament al segle XV d'un biais vistable.
En realitat lo KLT (Cornoalha, Leon, Tregòr) aviá ja agut d'evolucions divergentas *.
Lis especialistas de lengas celticas regretan sovent que las tres lengas, cambrian, breton e cornic, ajan chausit tres normalizacions divergentas.
Coma la normalizacion de la lenga cambriana comencèt al segle VI (sic), es gaire pensable de la retocar.
En escambi, lei normalizacions del breton e del cornic, faitas per de gents que son pas de lingüistas, son plan recentas, e pas enquèra sedimentadas dins tota la poblacion. Se podriá tornar a un aute progit.
Tot plan comptat e rebatut, Francés Fontan aviá pas tòrt de considerar lo cornic e lo breton coma dos dialèctes d'una sola e mema lenga.
Nòta: (bòsc, pè, an) e sintaxicas: lo pronom personau complement passa pas mai abans lo vèrbe: l'ai vist "Me deus EN gwellet" se ditz puèi "Me deus gwellet ANEHAÑ" = ai vist a guel.
Mortain
Mortain es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Trabadelo
Trabadelo es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Fenolhedés
thumb|250px|Inauguracion del cartèl en occitan pel President del Conselh General, C. Bourquin, en 2007
Fenolhedés (o la Fenolheda) es un parçan d'Occitània (e de lenga occitana), dins la region istorica de Lengadòc, situat essencialament dins lo departament francés dels Pirenèus Orientals e tanben un pauc dins lo departament d'Aude amb la Val de Santa Crotz (a l'entorn de Puèglaurenç), lo País de Les (Sant Martin de Les e Atsat) e Rocafortés (Ròcafòrt de "Saut"). (en defòra de Fenolhedés, de Vingrau e de Perilhons, la rèsta dels Pirenèus Orientals se compausa de comarcas catalanas). Fenolhedés confronta al nòrd e a l'oèst los parçans occitans de las Corbièras e del País de Saut (Lengadòc) e al sud las comarcas catalanas de Rosselhon e Conflent.
(277) Elvira
(277) Elvira es un asteroïde.
(276) Adelheid
(276) Adelheid es un asteroïde.
Republica de Sakha
La Republica de Sakha (iacot: Саха Өрөспүүбүлүкэтэ, Sakhà Öröspüübülükete; rus: Респу́блика Саха́ (Яку́тия), Respúblika Sakhà (Iacotia)) es una republica e un subjècte federal de la Federacion de Russia, tradicionalament nomenada Iacotia, nom tirat del rus Яку́тия. Aquesta republica autonòma asiatica, gaireben tant granda coma Índia, es situada al nòrd de Siberia, entre l'ocean glacial artic al nòrd, lo districte autonòm de Chokotka, l'Óblast de Magadan e lo territòri de Cabarovsk a l'èst, l'Óblast d'Amor al sud, l'Óblast d'Irkotsk e lo territòri de Zabaikal al sud-oèst e lo Territòri de Krasnoiarsk a l'oèst. Ten una extension de mai de tres milions de quilòmetres carrats e una populacion pròcha del milion d'abitants. La capitala es Iacotsk.
Geografia
Banhat per la mar de Siberia Orientala e la mar de Laptev, 40% del territòri es situat en dessús del cercle polar artic. Ocupa una region estenduda de tondra e taiga del plan de la Sibèria centrala, partida separada en doas mitats pel riu Lena; dins la part orientala raja lo riu Kolima. La mitat nòrd-orientala del territori ten un relèu fòrça accidentat (montanhas de Verkhoiansk e Cherski, amb lo pic de Pobeda, de 5.147 m, altitud maximala de la republica), e al sud las montanhas de Stanovoi la separan de la val d'Amor. Inclutz l'archipèla de la Nòva Siberia.
Azimjon Asqarov
thumb|250px|Azimjon Asqarov Azimjon Asqarov (en transcripcion internacionala Azimzhan Askarov; Bozorqoʻrgʻon, Quirguizstan, 1951- 25 de julhet 2020) es un jornalista, activista politic e pintor ozbec de Quirguiztan. En 2002 creèt lo grop Vozduh pr'amor d'estudiar e analisar la brutalitat policièra. Aguèt un ròtle important dins la documentacion e critica de la violéncia que patiguèron en 2010 los ozbecs durant los conflictes del Quirguizstan del Sud. Per encausa d'aquesta implicacion las autoritats del país lo jutgèron e l'empresonèron tre lo 15 de junh de 2010, e sa santat dempuèi aquel temps s'es deteriorada grèvament, qu'a mai foguèt batut e torturat tre la debuta de sa detencion. En 2011 li foguèt decernit lo Prèmi Homo Homini e l'an seguent en 2012 se vegèt autrejar lo Prèmi de la Liberat de la Premsa Internacionala de la CPJ.
Batalha deis illas d'Ieras
La batalha deis illas d'Ieras siguèt menada lo 13 de julhet 1795 au large deis illas d'Ieras, un grope d'illas au large de la còsta mediterranèa provençala, an aperaquí 25 km a l'èst de Tolon.
La batalha siguèt menada entre lei naviris de guèra francés comandats per Pierre Martin e lei naviris britanics e napolitans sota leis òrdres de William Hothman, e siguèt una victòria de la coalicion sus lei Francés.
Movement Popular de Liberacion d'Angòla
vinheta|[[Bandièra del partit.]] Lo Movement Popular de Liberacion d'Angòla (en portugués Movimento Popular de Libertação d'Angòla), abreujat MPLA, es un partit politic angolés. Participèt a la Guèrra d'Independéncia que s'es acabada en 1975 e diriguèt puèi la Republica Populara d'Angòla (1975-1992). Foguèt en conflicte amb l'Union Nacionala per l'Independéncia Totala d'Angòla (UNITA) e lo Front Nacional de Liberacion d'Angòla (FNLA) durant la Guèrra Civila d'Angòla.
Es membre de l'Internacionala Socialista.
Supertramp
Supertramp (Supèr-barrutlaire) èra un grop britanic de pop ròck fondat a Londres (Anglatèrra) en 1969 per Rick Davies e Roger Hodgson, ambe d'autres musicians que cambian segon las periòdas, per ne citar que qualques uns, Dougie Thompson a la bassa de 1972 dincas a 1988, Bob Siebenberg a la batariá a partir de 1973, John Helliwell au saxofòn a partir de 1973 etc. Aguèt sas mai gròssas ventas de disques dins las annadas 1970 a partir del tresen album, Crime of the Century (sortit en 1974), e es aital devengut un dels grops los mai populars de la fin d'aquela decennia.
Roger Hodgson a compausat e cantat la majoritat de las cançons conegudas de Supertramp coma Dreamer, Give a Little Bit, The Logical Song, Breakfast in America, It's Raining Again etc. Rick Davies a tanben compausat e cantat qualques títols celèbres coma Bloody Well Right, Goodbye Stranger e Cannonball.