cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ticky Holgado
Biografia
Amb Delicatessen (1990) de Jean-Pierre Jeunet e Marc Caro, Ticky vei son talent d'actor reconegut. Gérard Jugnot trobèt per el lo personatge del colcavestit dins Une époque formidable (1990) que lo faguèt venir popular.
Faguèt prèp de seissanta filmes, subretot amb Gérard Jugnot, Josiane Balasko, Gérard Oury, Claude Berri, Henri Verneuil, Edouard Molinaro, Gérard Lauzier, e tanben Claude Lelouch (Hommes, femmes, mode d'emploi, 1996), Bertrand Blier (les Acteurs, 1999), Jean-Pierre Jeunet (le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain, 2000).
Foguèt nomenat pel Cesar del melhor segond ròtle masculin en 1992 per Une époque formidable e en 1996 per Gazon maudit.
Tornèt a la musica amb los Clap Shooters. Holgado jamai concretizèt son projècte de mesa en scèna, un « oestèrn pirenèu ».
Moriguèt d'un càncer lo 22 genièr de 2004.
thumb|Tomba de Ticky Holgado au Pèire Lachaise.
Belle-et-Houllefort
Belle-et-Houllefort es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Eguenigue
Eguenigue es una comuna francesa, situada dins lo departament del Territòri de Belfòrt e la region de la Franca Comtat.
Geografia
Lo vilatge a situat entre Roppe e Menoncourt a 7 km de Belfòrt, a una altitud d'aperaquí 360 mètres. Lo territòri de la municipalitat, #que s'estend sus 248 ectaras, a traversat per la rota nacionala N83 #que connècta Belfòrt a Mülhausen.
Le village est situé entre Roppe et Menoncourt à 7 km de Belfort, à une altitude d'environ 360 mètres. Le territoire de la commune, qui s'étend sur 248 hectares, est traversé par la route nationale N83 qui relie Belfort à Mulhouse.
El municipi es troba situat entre Roppe i Menoncourt a 7 km de Belfort, a una altitud d'uns 360 metres.
Evangèli del Pseudo-Matieu
L'Evangèli del Pseudo-Matieu, apelat tanben Libre de la naissença de la benaürosa Verge Maria e de l'enfança del Salvador, es un tèxte que fa partida dels apocrifs del Novèl Testament, que datariá de 550 a 570. Tracta de la nativitat e de l'enfança de Jèsus e a portat de nombrosas tradicions coma l'ase e lo buòu dins la grépia, mas tanben de miracles arribats durant la Fugida en Egipte.
Our
Our es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lagupia
Lagupia o Lagúpia (Lagupie en francés) es una comuna dau Vasadés istoric, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Dauzat e Rostaing, seguits de Negre segon Bénédicte Boyrie-Fénié, interprètan lo nom coma un resultat de Vippia (villa), dau nom latin d'òme Vippius,.
Las fòrmas ancianas relevadas per Bénédicte Boyrie-Fénié son : Gupia (de ~) (1087 ?), Gelagupia (par. de ~) (1276), Guppy (La ~) en 1523. Donc, en se basant sus l'atestacion de 1276, que ni Dauzat ni Negre non devèvan conéisher, dens Lagupia, La- es pas un article. I a identitat entre lo nom dau riu, basat sus un tèma idronomic preceltic gela e un aute, tanben idronomic, *gul-, present dens un riu bèlga, la Gulpe (< Gul-apia), e lo dau borg de la comuna. Lagupia (riu) vendré donc de Gelagupia, pui de l'aferèsi de la prumèira sillaba Ge-. Coma se pòt creire, an pas mancat d'interpretar lo nom dau riu coma La Gupia. Lo nom dau borg de la comuna ven dau nom dau riu. Tot se complica pr'aquò. La prononciacion (dau nom dau riu, dau nom dau vilatge o daus dus ?) es [la'gypjə] (donc Lagúpia) en amont e [lagy'pijə]] en aval. La prumèira accentuacion, de mèi en amont, çò qu'es sovent un critèri de conservatisme, pòt pas estar influenciada per la grafia oficiala, mès la segonda si. Cau donc supausar, damb prudéncia, que l'atestacion de 1276 se legís *Gelagúpia, [evolucion d'una fòrma *Gelagúlapia]. I a enquèra mistèris, çò que fèi que B. Boyrie-Fénié a pas renonciat completament a l'explicacion de Dauzat. B. Boyrie-Fénié causís la grafia Lagupia (la comuna deu estar dens la zòna de la prononciacion [lagy'pijə], atau coma sa vesina Castèthnau de Gupia).
Istòria
thumb|center|Mapa de Cassini, sègle XVIII
Savonnières-en-Perthois
Savonnières-en-Perthois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Villedômain
Villedômain es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Geografia
Lo territòri communal a adaigat pel riu Indrois.
Le territoire communal est arrosé par la rivière Indrois.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Liv Ullmann
Liv Johanne Ullmann (n. 1938) es una actritz norvegiana de cinèma.
Longvillers
Longvillers es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bertrimoutier
Bertrimoutier es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gabriel Narutowicz
Gabriel Narutowicz (1865-1922), engenhaire e òme politic, foguèt lo primièr president elegit de Polonha. Governèt durant 6 jorns, de l'11 al 16 de decembre de 1922, quand foguèt assassinat.
Faucoucourt
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
Le commune se trouve entre Suzy (au Nòrd) et Anizy-le-Château (au Sud).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Butot
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Alquimia
thumb|250px|Pagina d'una òbra d'en [[Ramon Llull]] L'alquimia (adaptacion de l'arab الكيمياء, al-kīmiyāﺀ, mot manlevat al grèc ancian χημεία o χημία) es un domeni que compren un ensems de practicas e especulacions ligadas mai que mai a la transmutacion des metals. Un dels objectius màgers de l'alquimia es la realizacion de la pèira filosofala que podriá permetre la transmutacion dels metals, subretot los mens presats, en metal de valor coma l'argent o mai que mai l'aur.
Una de las autras tòcas tradicionalas d'aquesta art es la recerca de la panacèa (una medecina universala) e la prolongacion de la vida gràcias a un elixir de longa vida. La practica de l'alquimia e de las teorias de la matèria que s'i fondamenta dessús, son sovent acompanhadas, particularament a partir de la Renaissença, d'especulacions filosoficas, misticas o mai esperitalas.
De practicas que se podián considerar alquimicas existissián ja en China tre lo sègle IV, e son atestadas en Índia tre lo sègle VI. L'alquimia occidentala, aparentament, seriá venguda d'Egipte entre -100 (amb Bolos de Mendès) e 300 (amb Zosim de Panopòlis). Puèi se desvolopèt dins lo mond arab abans d'arribar en Euròpa durant l'Edat Mejana. Fins a la fin del sègle XVII los mots alquimia e quimia èran quasiment de sinonims e se podián emplegar indiferentament. Foguèt sonque durant lo sègle XVIII que se crèet una distincion entre totes dos, e que l'alquimia coneguèt una passa de declin, sens desaparéisser completament pr'aquò, mentre que la quimia modèrna comencèt a s'impausar a partir del trabalh de Lavoisier.
L'alquimia dins lo mond islamic
thumb|250px|[[Jàbir ibn Hayyan (Geber), qu'es considerat coma lo "paire de la quimia", portèt una analisi scientifica e experimentala a l'alquimia.]]
Aprèp la casuda de l'Empèri Roman, lo centre de desvolopament alquimic se desplacèt dins lo mond islamic. Se sabon fòrça causas sus l'alquimia islamica ja qu'es estada documentada ricament. de fet, la màger part dels escriches mai ancians qu'an subreviscut al pes del temps o son estats gràcias a de traduccions arabas. Lo mond islamic foguèt un santuari per l'alquimia. La pensada platoniciana e aristoteliana, qu'èra estada ja en cèrta mesura enclusa dins la sciéncia ermetica, continhèt d'èsser assimilada. D'alquimistas islamics coma Ar-Razí (en latin Rasís) e Jàbir ibn Hayyan (en latin Geber) portèron de descobèrtas quimicas pròprias essencialas, talas coma la tecnica de la destillacion (los mots alambí e alcool son d'origina araba), los acids muriatic (cloridric), sulfuric e nitric, la insulsa, la potassa e mai. (Provenon dels noms arabs per aquestas doas darrièras substàncias, al-natrun e al-qalí, latinizats puèi jol nom de natrium e kalium, los simbòls modèrnes del sòdi e del potassi.) La descobèrta que l'aiga règia, una barreja d'acid nitric e cloridric, podiá dissòlvre lo metal mai nòble (l'aur) hauria d'avivar l'imaginacion dels alquimistas durant los sègles venidors.
Los filosòfs islamics faguèron tanben de contribucions considerablas a l'ermetisme alquimic. L'autor mai notable dins aqueste domeni foguèt possiblament Geber. L'objectiu primordial de Geber èra la takwin, la creacion artificiala de vida dins lo laboratori alquimic, a mai foguèsse la vida umana. Geber analisèt cada element aristotelician a partir de quatre qualitats basicas: calor, freg, sequesa e umiditat. Segon sa teoria dins cada metal doas d'aquestas qualitats èran interioras e doas exterioras. Per exemple, lo plom era exteriorament freg e sec, mentre que l'aur èra caud e ime. Aital doncas, la teoria de Geber èra que, en reordenar las qualitats d'un metal, se ne podiá obtenir un autre pro diferent. En seguida d'aqueste rasonament, la recèrca de la pèira filosofala arribèt dins l'alquimia occidentala. Geber desenvolopèt una numerologia plan elaborada, que gràcias a ela las inicialas del nom d'una substància en arab, quand sofrissián divèrsas transformacions, servavan de correspondéncias amb las proprietats fisicas de l'element.
Houesville
Houesville es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Laroche-Saint-Cydroine
Laroche-Saint-Cydroine es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Le Verneil
Le Verneil en arpitan (Le Verneil en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Laroche-Saint-Cydroine
Geografia
Dempuèi divèrses ans, los abitants reclaman una desviació de la rota en connectant Migennes a Joigny. La circulacion es n'efièch fòrça dense.
320px|left|thumb|Carrefour de Laroche, route reliant Joigny à Migennes Située à 150 km au sud de Paris (D606 ex N6 ou autoroute A6 - sortie Joigny), Sens à 35 km, Joigny à 7 km, Auxerre à 25 km.
La Gare SNCF : Laroche-Migennes (arrêt TGV, voir service renseignements SNCF) est la plus importante de la région. Elle remplie le rôle de gare départementale, à la place de la gare d'Auxerre.
Laroche Saint Cydroine est bordée par l'Iona à proximité de la jonction avec le canal de Canal de Bourgogne.
Depuis plusieurs années, les habitants réclament une déviation de la route reliant Migennes à Joigny. La circulation est en effet très dense.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Andeville
Andeville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Nauts de França.
Montier-en-l'Isle
Montier-en-l'Isle es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo vilatge a mencionat a partir del jol nom de «Molindini de Insula». La nocion d'isla ven d'un ruisseau #qu'environava un monastèri abans de se tirar en lo Alba. Lo monastèri i aviá #èsser fondat jols reis mérovingiens al, i a pas mai de traces d'aquel monastèri. A partir del, la municipalitat i aguèt trucat «Mothé» per defècte de prononciation. thumb|right|Vista aeriana Dempu&egrave;i decembre 2009, los abitants e abitants de Montier-en-lo Isle se trucan los Montier-en-lo Illois & Montier-en-lo Illoise. Aquel nom a #èsser escuelhut per vòt dels abitants entre las proposicions de noms donats pels villageois.
Le village est mentionné à partir du sous le nom de «Molindini de Insula». La notion d'île vient d'un ruisseau qui entourait un monastère avant de se jeter dans l'Aube. Le monastère avait été fondé sous les rois mérovingiens au, il n'y a plus de traces de ce monastère. À partir du, la commune fut appelée «Mothé» par défaut de prononciation. thumb|right|Vue aérienne Depuis décembre 2009, les habitants et habitantes de Montier-en-l'Isle s'appellent les Montier-en-l'Illois & Montier-en-l'Illoise. Ce nom a été choisi par vote des habitants parmi les propositions de noms donnés par les villageois.
Juan Carlos Onganía
Juan Carlos Onganía Carballo (1914-1995) militar, foguèt president d'Argentina entre 1966 e 1970.
Eugène Delacroix
Ferdinand Victor Eugène Delacroix (1798-1863) foguèt un pintor francés del Romantisme.
Arturo Umberto Illia
Arturo Umberto Illia Francesconi (1900-1983), mètge e òme politic, foguèt president d'Argentina entre 1963 e 1966.
Mathilde Laigle
250px|thumb|right|Mathilde Laigle per E. Guérin 230px|thumb|right|Une heure au château d'Étupes 300px|thumb|right|Une heure au château d'Étupes 200px|thumb|right|
Mathilde Laigle (1865-1949) es una personalitat francesa professor ais Estats Units dins leis annadas trenta.
Publiquèt una edicion critica dau "Libre dei tres vertuts" (Livre des trois vertus en francés) de Christine de Pisan.
Saint-Guillaume
Sant Guilhem (de Vercòrs) (a verificar) (Saint-Guillaume en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Monhoudou
Monhoudou es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Varennes-Jarcy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La comuna de Varennes prend en 1904 lo nom oficial de Varennes-Jarcy.
Europeada 2016
L’Europeada de 2016 es la tresena edicion de l’Europeada, una competicion de fotbòl europèa dei minoritats lingüisticas organizada per l’Union Federalista dei Comunautats Etnicas Europèas. Organizada en Sud-Tiròl, se debana dau 18 au 26 de junh de 2016 e recampa 24 seleccions masculinas e, pel primièr còp, 6 seleccions femeninas. Las doas seleccions occitanas pèrdon en finala contra las seleccions germanofònas del Sud-Tiròl.
Saulty
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Le village s'est formé de la réunion des lieux-dits de Saulty et de Gombremetz. Il est bâti sur une colline basse et est entouré de petites ondulations. Sa position non loin de la nationale 25 lui permet un développement économique important depuis une quinzaine d'années: à noter l'implantation d'une zone artisanale à la sortie du village depuis environ dix ans.
Istòria
Lo pòble se truca pas Saulty que dempuèi 1789. Lo pòble compòrta dos castèls, #çò qu'es pauc comun : lo castèl pròpiament dicha de Saulty, dins lo pòble, e lo castèl de Saternault, a qualques minutas del pòble. Lo nom "saulty" vendriá de "Sars", o "essart", segurament del fach que lo pòble al Mièja Edat èra una zòna importanta de défrichement, o al contrari vendriá del latin saltus, e designariá ça que la una zòna #qu'èra pas pas conreada.
Diogo Freitas do Amaral
Diogo Pinto de Freitas do Amaral, professor d'universitat, escrivan e òme politic n. 1941, foguèt primièr ministre de Portugal entre decembre de 1980 e genièr de 1981.
Aumessaç
Aumessaç o Olmessaç ( Aumessas en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament de Gard e la region.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Fontenay (Eure)
Fontenay en normand (Fontenay en francés) es una comuna normanda administrada per lo departament d'Eure de la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vernouillet
Vernouillet pòt essèr:
Bellonne
Bellonne es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
1èr de març
Decèsses
Vejatz tanben:
Desèrt
Los païsatges desertics an d'unes elements en comun. Lo sòl del desèrt se compausa principalament de sabla, e de montilhas pòdon èsser presentas. Los païsatges de sòl rocós son tipics, e rebaton las ressorsas redusidas del sòl e la manca de vegetacion. Las tèrras bassas pòdon èsser de planas cobèrtas de sal. Los procèssus d'erosion eoliana (provocada pel vent) son de factors importants per la formacion de païsatges desertics.
Los desèrts contenon de còps que i a de depaus minerals precioses que se formèron en mitan arid o que foguèron expausats a l'erosion. Coma son de luòcs fòrça secs, los desèrts son ideals per la preservacion de rèstas umanas e de fossils. Sa vegetacion es constituida per de graminèas e de pichons arbrilhons, rara e espaçada, qu'ocupa sonque los luòcs que lo pauc d'aiga existenta s'i pòt amolonar (fendas del sòl o jos las ròcas). Las regions deserticas màgers del glòbe se situan en Africa (desèrt de Sahara) e en Asia (desèrt de Gòbi).
La fauna predominanta del desèrt se compausa d'animals rosegaires (rats, cangorós), de reptils (sèrps e lausèrts), e d'insèctes. Los animals e plantas an d'adaptacions importantas a la manca d'aiga. D'unes animals sòrton de sas tutas sonque la nuèit, e d'autres pòdon demorar lor vida tota sens beure d'aiga, en la traire dels aliments qu'ingerisson.
Etimologia
Lo mot de desèrt ven del latin desertus, participi passat de deserĕre, que sa significacion es.
Tipes de desèrt
thumb|right|300px|[[Desèrt Thar en Índia.]] La majoritat de las classificacions repausan sus una combinason del nombre de jorns de pluèja per an, de la quantitat pluviometrica annala, temperaturas, umiditat e d'autres factors. Em 1953, Peveril Meigs dividiguèt las regions deserticas de la Tèrra en tres categorias, en foncion del total de pluèja recebuda. Amb aqueste sistèma, uèi amplament acceptat, las tèrras extremament aridas son las qu'an mens de 12 meses consecutius sens pluèja; las tèrras aridas an mens de 250 mm de pluèja annala, e las tèrras semiaridas an una mejana de precipitacions annalas entre 250 mm e 500 mm. Las tèrras aridas e extremament aridas son los desèrts, e las tèrras semiaridas cobèrtas de graminèas generalament nomenadas estèpas.
Ça que là, la secada sola constituís pas una descripcion exacta de çò qu'es un desèrt. Per exemple: la ciutat de Phoenix, en Arizòna recep mens de de pluèja per an, e es sul pic reconeguda coma un desèrt. Pasmens, d'unas regions geladas d'Alaska o d'Antartida recebon tanben mens de de pluèja per an, mas se pòdon pas considerar coma de desèrts.
La diferéncia residís dins lo procèssus d'evapotranspiracion. L'evapotranspiracion es la combinason de pèrda d'aiga per evaporacion atmosferica de l'aiga del sòl, junta amb la pèrda d'aiga tanben jos forma de vapor, a travèrs dels procèssus vitals de las plantas. Lo potencial d'evapotranspiracion es, doncas, la quantitat d'aiga que se poiriá evaporar dins una region donada. La vila de Tucson, en Arizòna, recep aperaquí annals de pluèja, entretant,  d'aiga se poirián evaporar en un periòde d'un an. Es a dire, que aperaquí 8 còps mai d'aiga se poiriá evaporar que çò que tomba normalament dins la region. Emai que los taus d'evapotranspiracion dins las regions d'Alaska siagan fòrça inferiors; e que recépian de precipitacions minimalas, aquestas regions especificas son ben diferentas de la definicion pus simpla d'un desèrt: un luòc que l'evaporacion i supera lo total de las precipitacions pluviometricas. La caracteristica principala d'un desèrt es la secada.
thumb|right|300px|[[Duna|Montilhas dins lo Desèrt de Namib (Angòla).]] Existís doncas de formas divèrsas de desèrts. Los desèrts freds pòdon èsser cobèrts de nèu e recebre fòrça pluèja, mas que tomba congelada e ven nèu compacta. Aquestes airals son comunament sonats tondra, quand existís pas qu'una corta passa amb temperaturas en dessús de zèro gra Celsius e que sonque qualques espècias vegetalas florisson a aqueste periòde; o de regions jos un jaç de glaç, se la temperatura es de longa dejós lo punt de congelacion durant tot l'an, en daissar lo sòl practicament sens cap de vida.
Los desèrts tanben son classificats per lor localizacion geografica e tipe climatic predominant, coma vents alisèus, latituds mejanas, barrièras antipluèjas, costièrs, de monson, e polars. Las ancianas zonas deserticas presentas dins las regions neoaridas forman los nomenats.
Desèrts dins las regions de vents contraalisèus
Los vents contraalisèus son presents dins doas faissas del glòbe divididas per la linha d'Eqüator, e se forman per l'escalfament de l'aire dins las regions equatorialas. Aquestes vents secs dissipan la cobèrta de nívols, en permetre que mai de lutz solara arribe al sòl. La majoritat dels grands desèrts de la Tèrra son dins de regions crosadas pels vents contraalisèus. Lo desèrt màger de nòstra planeta, Sahara, al nòrd d'Africa, que pòt aver de temperaturas de, es un desèrt de vents contraalisèus.
Desèrts de latituds mejanas
Los desèrts de latituds mejanas son presents entre los parallels 30° e 50° N e tanben dins la meteissa faissa de l'emisfèri sud, en zonas de nauta pression subtropicalas. Aquestes desèrts son de bacins de vujadís distants dels oceans e an de grandas variacions de temperaturas annalas. Lo desèrt de Sonora, al sud-oèst d'America del Nòrd, es un desèrt tipic de latitud mejana. Lo desèrt de Tengger, en China, es un autre exemple.
Desèrts deguts a de barrièras a l'aire umid
Los desèrts d'aqueste tipe se forman mercé a de grandas barrièras montanhosas qu'empachan l'arribada de nívols umids dins las zonas jos lo vent (o protegidas del vent, que pòrta l'umiditat). Per a mesura que l'aire puja la montanha, l'aiga tomba e l'aire pèrd son contengut umid. Aital, un desèrt se forma del costat opausat. Ne son d'exemples lo desèrt de Judèa en Israèl e Palestina, e lo desèrt de la Val de la Mòrt, als Estats Units d'America, qu'es format pels vents Chinook que forman una zona d'ombra de pluèja o efièch de Föhn localament.
Desèrts costièrs
thumb|right|300px|[[Desèrt d'Atacama, en Chile.]] Los desèrts costièrs generalament se localizan als bòrds occidentals de continents pròches dels tropics del Càncer e del Capricòrne. Son afectats pels corrents oceanics costièrs freds, que corron parallelament a la còsta. A causa dels sistèmas de vents locals que dominan los vents alisèus, aquestes desèrts son mens estables que los d'autres tipes. En ivèrn, de nèblas, produitas pels corrents freds ascendents, sovent cobrisson los desèrts costièrs coma un mantèl blanc que bloca las radiacions solaras. Los desèrts costièrs son relativament complèxes, que son los produches de sistèmas terrèstres, oceanics e atmosferics. Un desèrt costièr, lo d'Atacama, es lo mai sec de la Tèrra. Una pluèja mejana i es d'un millimètre o mai - e aquò un còp cada cinc o vint ans.
Las dunas en forma de luna montanta son comunas dins los desèrts costièrs, coma lo Namib, en Africa, ont prevalon los vents del continent sus la mar.
Desèrts de monson
Monson, derivat d'un mot arabi que significa, designa un sistèma de vents amb retorn sasonièr accentuat. Las monsons se desvolopan en responsa a de variacions de temperatura entre continents e oceans. Los vents alisèus del sud de l'Ocean Indian, per exemple, vuejan de pluèjas importantas en Índia qu'arriban per la còsta. Quand la monson travèrsa Índia, pèrd son umiditat sul pendís oriental de la cadena montanhosa d'Aravalli. Lo desèrt de Rajastan en Índia, e lo desèrt Thar en Paquistan, fan partida d'una region de desèrts de monson a l'oèst d'aquesta cadena de montanhas.
Desèrts polars
Las vals secas d'Antartida son demoradas liuras de glaç fa de miliards d'ans. Dins los camps de glaç permanents s'encontran d'ecosistèmas simples. Subre la nèu vièlha se desvolopan d'algas, los nutriments tendon a se concentrar per mesura que nèu e glaç s'evaporan. D'unas d'aquestas algas son de color roja brilhanta. Existisson d'ecosistèmas marins actius dins lo glaç e dins l'aiga, jos la granda mar de glaç que cobrís l'ocean polar. Un ecosistèma diversificat d'algas e pichon consumaires viu sul costat inferior del glaç; aquestes sistèmas utilizan la lutz solara que penètra lo glaç durant l'estiu, coma font d'energia. Las aigas que rajan dejós del glaç tanben carrejan de matèria organica produita dins d'autres luòcs, en fornir de manjar a una populacion importanta de peisses. Fòrça mamifèrs marins vivon de la pesca; aital, fòcas, òrcas (balenas) e orses polars son al cap de la cadena alimentària polara. D'unas espècias de peisses e anfibians que vivon jos las aigas congeladas encara demòran desconegudas de l'òme.
Paleodesèrts (desèrts )
Las recèrcas dins las mars de sabla (vastas regions de dunas) ancianas, los cambiaments dins los bacins lacustras, las analisis arqueologicas e de vegetacion indican que las condicions climaticas cambièron considerablament dins de vasts espandis de la planeta dins un passat geologic recent. Durant los 12,500 darrièrs ans, per exemple, d'unes desèrts foguèron ben mai arides qu'o son uèi. Aperaquí 10% de la tèrra situada entre las latituds 30° N e 30° S es uèi cobèrta per de mars de sabla. Pasmens, 18,500 ans avans, las mars d'arena formavan doas imensas cinturas qu'ocupavan gaireben 50% d'aquesta zona. Coma uèi, las selvas tropicalas e las savanas ocupavan la zona entre aquestas doas faissas.
De sediments fossils de desèrts datats fins a 500 milions d'ans foguèron trapats dins fòrça partidas del glòbe. De traças de sediments de dunas foguèron trapats dins d'endreches que uèi son pas desertics. Fòrça d'aquestas "relíquias" de dunas uèi recebon entre 80 e 150 mm de pluèja per an. D'unas ancianas regions de dunas son ara ocupadas per de selvas tropicalas umidas.
Las montanhas de l'endrech sonat Sand Hills son un camp de dunas inactiu de del centre de Nebraska. La mar d'arena màger de l'emisfèri occidental es uèi estabilizada per la vegetacion, e recep a de 500 mm de pluèja per an. Las dunas de Sand Hills atenhon 120 m de nautor. Lo desèrt de Kalahari en Africa es tanben un paleodesèrt.
Desèrts sus d'autras planetas
thumb|right|340px|Aspècte del desèrt [[Mart (planeta)|marcian fotografiat per la sonda espaciala Spirit, en 2004.]] Mart es unica demest las autras planetas del Sistèma Solar que s'i identifican de fenomèns eolians. E mai que la pression atmosferica a sa superfícia siá sonque de 1% de la terrèstra, la circulacion atmosferica sus Mart forma una mar de sabla circumpolara de mai de, mai que las mars de sabla màgers de la Tèrra. Las mars de sabla marcianas son formadas mai que mai de dunas en forma de mièja luna dins d'airals plans pròches de la calòta polara de glaç del nòrd de la planeta. De camps de dunas menors ocupan lo fons de fòrça cratèrs de las regions polaras marcianas.
Definir un desèrt sonque per l'abséncia de pluèja, sens tanben considerar los factors eolians, classificariá coma tal totes los fenomèns similars a aqueste fòra de nòstra planeta. L'unic còrs celestial ont se considèra possible qu'existiscan de precipitacions es Titan, una luna de Saturne; el a pas d'aiga en estat liquid, mas es possible qu'aja de metan e d'autres idrocarburs en estat liquid.
Caracteristicas dels desèrts
thumb|right|300px|[[Dunas de gip, desèrt de White Sands, en Nòu Mexic (EUA).]] L'arena cobrís sonque 20% dels desèrts terrèstres. La màger part de l'arena es dins de "lençòls" d'arena e bancs d'arena — vastas regions de dunas onduladas que semblan a las ondas de la mar.
Gaireben 50% de las superfícias dels desèrts son de planas ont i a una a accion eoliana - que bolega los pichons grans de sabla - descobrís las gravas compausadas mai que mai de pèiras rufas, o de pèiras aredondidas.
D'autras superfícias de tèrras aridas se compausan de leits de pèiras aflorantas, de sòls desertics e depaus fluvials, inclusent depaus alluvials, leits secs, lacs de desèrt e oasis. Los afloraments de leits de pèiras apareisson sovent coma de monts pichons, enrodats per de planas erodadas espandidas.
Los oasis son de luòcs ont la vegetacion es irrigada per de fonts sostèrranhas, poses o per irrigacion. Fòrça son artificials. Los oasis son sovent los unics luòcs dels desèrts que permeton als òmes de cultivar e de i poder viure.
Sòls
Los sòls que se forman dins los climas arides son subretot minerals amb pauc de matèria organica. Una acumulacion repetida d'aiga dins d'unes sòls forma fòrça depaus de sal. Lo carbonat de calci precipitat d'una solucion pòt cimentar l'arena e las gravas en blòts durs, qu'arriban d'aténher d'espessors de 50 m.
Lo caliche es un depaus rogenc, gaireben marron, o que tira cap al blanc, encontrat en fòrça sòls de desèrt. Apareis normalament jos forma de noduls o coma cobertura de granelets minerals formats per l'interacion complicada entre l'aiga e lo gas carbonic liberat pel racinum de las plantas o per la descomposicion de la matèria organica.
Vegetacion
thumb|right|300px|[[Cactus Saguaro, dins lo desèrt d'Arizòna (Estats Units). Pòt aténher fins a 15 m de nautor.]] La majoritat de las plantas del desèrt son tolerantas a la secada e a la salinitat, per exemple las xerofitas. D'unas emmagazinan d'aiga dins sas fuèlhas, raices e cambas. D'autras plantas del desèrt an de longas raices que penètran fins al jaç freatic (lençòl freatic o toalha freatica) en fixar lo sòl e evitan l'erosion. Las cambas e fuèlhas d'unas plantas reduson la velocitat superficiala dels vents que carrejan d'arena, en protegir aital lo sòl de l'erosion.
Los desèrts an normalament una cobèrta vegetala escampilhada pasmens fòrça diversificada. Lo desèrt de Sonora, al sud-oèst dels EUA, possedís la vegetacion desertica pus complèxa de la Tèrra. Los cactus gigants saguaro provesisson de nises als aucèls del desèrt e foncionan coma d'arbres. Lo saguaro creis lentament mas pòt viure fins a dos cents ans. A nòu ans, fan aperquí 15 cm de nautor. A 75 ans, los cactus desvolopan sas primièras brancas. Quand son totalament adultes, los saguaro atenhon 15 m de nautor e pesan gaireben 10 tonas. S'encontran dins lo desèrt de Sonora e renfòrçan l'impression de que los desèrts son de mitans rics en cactus.
Sonque dos cactus son normalament considerats comas de plantas dels desèrts, los autres tipes s'adaptan a la vida en mitan arid. Son inclusas de plantas de las familhas dels peses e dels virasolelhs. Los desèrts freds an coma vegetacion predominanta de graminèas e d'arbusts.
Aiga
La pluèja tomba de còps que i a dins los desèrts, e las tempèstas i son sovent violentas. Un recòrd de 44 mm en 3 oras de pluèja ja foguèt enregistrat en Sahara. Las grandas tempèstas de Sahara pòdon vuejar gaireben un millimètre d'aiga per minuta. De canals normalament secs, sonats wadis (rècs), se pòdon emplir d'aviat per de pluèjas subtas e venir perilhós.
Malgrat lo pauc de pluèja que tomba dins los desèrts, aquestes recebon d'aiga que raja de fonts efemèras, alimentadas per la pluèja e nèu de montanhas vesinas. Aquestes corrents emplisson los canals amb un jaç de fanga e frequentament transpòrtan de quantitats considerablas de sediment pendent un o dos jorns. Malgrat que la majoritat dels desèrts se situan dins de bacins amb drenatge tancat o interior, unes rares desèrts son atraversats per de rius 'exotics', es a dire, amb una font e un cors situat fòra d'una zona desertica. Tals rius infiltran pel sòl e pèrdon per evaporacion de grandas quantitats d'aiga dins sas jornadas passadas pels desèrts, pasmens los seus volums d'aiga son tals que mantenon lor perennitat. Nil, Colorada e lo Fluvi Jaune son de rius exotics que rajan al mitan de desèrts per portar sos sediments fins a la mar.
Los lacs se forman ont la pluèja o l'aiga de desgèl al dintre dels bacins de drenatge es sufisenta. Los lacs dels desèrts son geralament plans, temporaris e salats. Per aquestas rasons son generalament de fonsor redusida, e la fòrça del vent pòt far s'espandir las aigas del lac sus de nombroses quilomètres carrats. Quand los lacs pichons se secan, daissan una crosta de sal al fons. Un jaç plan format d'argila, de fanga o d'arena encrostadas amb de sal e conegut coma salar, o, en Mexic, "playa". I a mai de cent "playas" dins los desèrts nòrd-americans. Fòrça son de relíquias de grands lacs qu'existissián durant la darrièra èra glaciària, gaireben dotze mila ans avans. Lo Lac Bonneville èra un lac amb 52 000 km² e gaireben 300 m de fonsor entre Utah, Nevada e Idaho durant la darrièra glaciacion. Uèi las rèstas del Lac Bonneville incluson lo Grand Lac Salat en Utah, lo Lac Utah e lo Lac Sevier. Coma las "playas" de uèi son de sòls arids formats durant un passat pus umid, porgisson d'indicacions utilas sus los cambiaments climatics.
Los terrens plans del fons dels ancians lacs e "playas" fan d'excellentas pistas per de corrida e per los avions e veïculs espacials. De Recòrds de velocitat en veïculs terrèstres son comunament establits sus la nomenada Bonneville Speedway, una pista situada al fons del Grand Lac Salat. Los veïculs espacials americans aterrisson sus la "playa" de Rogers Lake, basa aeriana d'Edwards, en Califòrnia.
Ressorsas mineralas
thumb|right|350px|Desèrt de [[Sinai, en Egipte.]] De depaus minerals se formèron, e foguèron enriquits o preservats per los procèssus geologics pròpris a las regions aridas, coma consequencia del clima. L'aiga dins lo sòl lixivia los minerals e los torna depausar dins de zonas pròchas del lençòl freatic. Aqueste procèssus de lixiviacion concentra aquestes minerals en depaus que se pòdon prospectar.
L'evaporacion de las tèrras aridas aumenta l'acumulacion minerala dins de zonas ont se forman de lacs temporaris. Las "playas" pòdon èsser fonts de depaus minerals formats per evaporacion. L'evaporacion dins de bacins tancats precipita los minerals coma lo gip, las sals (inclutz lo nitrat de sòdi, e lo clorat de sòdi) e los borats. Los minerals formats dins aquestes depaus aprèp evaporacion dependon de la composicion e de la temperatura de las aigas salinas al moment de lor formacion.
De depaus d'evaporacion significatius son presents dins los desèrts del Grand Bacin dels EUA, depaus que foguèron famoses durant l'exploracion e après transportats sus l'esquina de muòls de la Val de la Mòrt e tanben en camin de fèrre. Lo bòr, obtengut del borax e dels borats depausats, es un element essencial de la manufactura del veires, ceramicas, esmalts, produches quimics per l'agricultura e farmaceutics. De grandas quantitats de borats son traitas dels depaus d'evaporacion en Califòrnia.
Lo desèrt d'Atacama, en Chile, es unic demest los desèrts del mond en tèrmes d'abondància de minerals salins. Lo nitrat de sòdi (salitre) foguèt esplechat per la fabricacion d'explosius e fertilizants en Atacama dempuèi la mitat del sègle XIX. Gaireben 3 milions de tonas metricas foguèron esplechadas durant la Primièra Guèrra Mondiala.
Demest los minerals de valor encontrats dins las zonas aridas de la Tèrra, i a lo coire dins los desèrts dels EUA, Chile, Peró e Iran; minerals de fèrre, plomb e zinc en Austràlia; oxid de fèrre en Turquia; e de depaus d'aur, argent e uranium en Austràlia e als EUA. Los minerals non metallics coma lo berilli, mica, liti, argilas, pèira ponce e escória tanben se tròban dins las regions aridas. Lo carbonat de sòdi, sulfats, borats, nitrats e compausats de liti, bròme, iòde, calci e estronci venon de la sedimentacion e evaporacion de las aigas salinas pròchas de la superfícia, formadas dins d'aigas sosterranhas, en general durant los periòdes geologics recents.
La formacion de Green River en Colorado, Wyoming, e Utah conten de depaus alluvials e salats d'evaporacion creats dins un enòrme lac que son nivèl varia pendent de milions d'ans. Los depaus economicament importants de bicarbonat de sòdi idratat, e de grands depaus de xisto betuminós foguèron creats en mitans arids.
D'unas de las zonas mai productivas en petròli de la Tèrra se tròban en regions aridas e semiaridas d'Africa e de l'Orient Mejan e mai que los jaciments de petròli se foguèron formats originalament dins lo leit de la mar. Los cambiaments climatics recents transformaran aquestas zonas en regions aridas.
D'autres jaciments de petròli, pasmens, pòdon aver agut una origina eoliana, e actualament se tròban en zonas umidas. La region de Rotliegendes, un jaciment de petròli de la Mar del Nòrd, es associada amb de depaus per evaporacion. Fòrça dels principals jaciments petrolifèrs dels EUA pòdon aver per origina l'arena levada pel vent. D'ancians depaus alluvials pòdon tanben contenir d'idrocarburs.
Qualques desèrts del mond
thumb|300px|Imatge de [[satellit del desèrt de Sahara.]]
Fontiès Cabardés
Fontiès Cabardés es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region.
Esquiròl (quartièr de Tolosa)
thumb|upright 1.2|La [[carrièra dels Mercants]] Lo quartièr Esquiròl es un quartièr del centre de Tolosa. S'organiza a l'entorn de la plaça Esquiròl.
Istòria
Sul luòc de l'actuala plaça Esquiròl i aviá lo « Mercat cobèrt de Pèira », demolit en 1863 un autre li succedèt tanben demolit en 1892. La plaça dins sa configuracion actuala data del Sègle XIX per ligar la carrièra de Mètz, creada un pauc mai abans, e lo Pont Nòu.
La plaça foguèt nomenada « Esquiròl » en 1893, en omenatge al mètge alienista Joan Estève Esquiròl que son ostal de naissença se situava al luòc.
Descripcion
Lo quartièr es plan malhat pel transpòrts en comun de la vila, Tisséo. L'estacion de mètro Esquiròl se trapa jos la plaça e en dessús i a fòrça linhas de bus: las linhas 2 |10 |12 |38 |52 |78 |80 e 2S |10S |12S |38S en serrada.
Lo quartièr compta fòrça botigas e cafès.
Saint-Symphorien-des-Bois
Saint-Symphorien-des-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Sant-Symphorien-de detlos-Bòsques fa partida del Brionnais.
Saint-Symphorien-des-Bois fait partie du Brionnais.
Faverolles (Aisne)
Faverolles es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al, la vila a #èsser una donation per Carloman al Abbaye La nòstra-Madama de Morienval. Èra Distincion del cancelièr Duprat e los sieus descendents de 1586 fins al mièg del.
Au, la ville a été une donation par Carloman à l'Abbaye Notre-Dame de Morienval. Elle était Seigneurie du chancelier Duprat et ses descendants de 1586 jusqu'au milieu du.
Lamancine
Lamancine es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Boissy-sous-Saint-Yon
Boissy-sous-Saint-Yon es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Istòria
En 1883, Boissy-jos-Sant-Yon dépendait d'un costat de Dourdan-Nòrd, uèi desaparegut, e del ancià arrondissement de Rambouillet (ancian departament de Seine-e-Oise).
En 1883, Boissy-sous-Saint-Yon dépendait d'un canton de Dourdan-Nord, aujourd'hui disparu, et de l'ancien arrondissement de Rambouillet (ancien département de Seine-et-Oise).
Seigneulles
Seigneulles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Montgesoye
Montgesoye es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Margny (Ardenas)
Margny es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cailleville
Cailleville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Comuna del país de caux
commune du pays de caux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canton de Sant Africa
Lo canton de Sant Africa o de Sent Africa es una division administrativa de Roergue, venguda dempuèi 2015 sonque circonscripcion electorala, situada dins l'arrondiment de Milhau, lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. En 2015, la composicion del canton de Sant Africa siaguèt pas modificada. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian roergàs.
Composicion
thumb|centre|300px|Lo canton sus la mapa dels cantons actuals d'Avairon (l'autra mapa correspond a l'arrondiment de Milhau abans 2015)
Istòria
Los cantons de Sant Africa e de Sant Faliç se creèron en 1790 dins lo districte de Sant Africa.
En 1801, lo canton de Sant Africa foguèt conservat e lo de Sant Faliç suprimit.
A las eleccions departamentalas del 22 de març de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-205 del 21 de febrièr de 2014, lo canton foguèt conservat.
Angicourt
Angicourt es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Orsesi (Albigés)
Sent Orsesi (en francés Saint-Urcisse) es una comuna de Lengadòc en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d'.
La Landussa
La Landussa o La Landuça, , (Lalandusse en francés) es una comuna perigòrda , situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
La populacion a aumentat recentament pr'amor de lotejaments. Un es a l'oèst del borg sus la sèrra (vistas), l'autre es près de la RD 1 Lausun-Castilhonés e per el, an utilizat la latinizacion del nom de La Landussa a l'Edat Mejana : Montelato.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
La Landuça
La prononciacion es [lalan'dyʃɔ]. Las fòrmas ancianas son Montelato, en latin, en 1266, Montelato, en latin, en 1349, Montlach, en 1370. Las mapas del sègle XVII donan lo nom actual : Landuße, la Landuße. La parròquia cangèt doncas de nom dins l'interval. Landussa es format de landa, mot d'origina gallesa per un espaci non cultivat, emb lo sufixe pejoratiu eretat del latin -ucia. Lo nom d'origina aviá lo sens de « mont larg », e presentava d'un biais sintetic las particularitats del siti : a l'oèst del borg, lo replanat es estrech, en fòrma de sèrra, a l'èst s'espand en triangle dont lo borg es un angle : aquò's doncas un mont que ven lat juste a l'emplaçament del borg. La prononciacion de 1370 èra benlèu [mun'latʃ], mas l'un pòt supausar puslèu que la mencion de 1370 representava lo nom al plural, *Montlats, probablament per confusion emb lo nom dels abitants, *los montlats. Lo nom de landussa o landuça s'explica pas per la maissanta qualitat de la tèrra, puèi que lo terrenh es normalament cultivat adara; l'explicacion es d'una autra natura. La disparicion del nom ancian es coërenta emb lo nom novèl; probable que lo vilatge s'èra despoblat o qu'aviá dispareissut el-meteis (pendent la Guèrra de Cent Ans ?) e que lo paisatge a l'entorn èra vengut una trista bosiga, ni cultivada ni enquèra un bòsc, una landa. Quand lo vilatge se tornèt establir, probablament al meteis luèc (pr'amor de la glèisa, se s'èra conservada ?), lo nom ancian s'èra oblidat, d'aitant que los novèls abitants podián venir d'autres luècs.
Sauvignac
Sauvignac es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània.
La Landussa
Gassas (en francés)
Gassas (en francés), luèc situat en riba de Dròt, es una anciana parròquia. Lo nom es escrit, benlèu per francizacion, Agaßes sus la mapa de Tarde de la diocèsi de Sarlat e sus la mapa de Sanson de l'Agenés (mas benlèu que Sanson copiava Tarde). S'aquela fòrma es una error (mas que gardariá lo meriti de nos senhalar una aferèsi, la supression de l'iniciala A, *Agassàs comprés coma « a Gassàs »), l'accent tonic es sus la finala e lo nom ancian èra benlèu Agassa(n)s (emb lo sufixe -anum e desarticulacion de -n- avant -s) o *Agassac, coma per una autra anciana parròquia, adara dins Somençac, Gassac. Coma per Agaçac (Roergue), Agaçac (Gasconha, Nauta Garona), e tanben un castèl nommat Agassac (Ludon de Medòc), l'origina seriá Acatiacum, del nom d'òme latin Acatius (o puslèu Acaciacum, de sa varianta Acacius), emb lo sufixe -acum ; la bona grafia seriá Gaçacs alavetz. Mas Acacius e sufixe -anum es la solucion pus probabla; aquò demandariá pr'aquò de conéisser mai las fòrmas ancianas. La grafia pus prudenta es Gaçàs.
Istòria
La comuna e sas vesinas, qu'èran perigòrdas, tombèron del costat òutegaronés a la Revolucion, probablament perqué èran de la senescalciá d'Agen (las autras comunas qu'èran de la senescalciá de Brageirac fuguèron estacadas al departament de Dordonha ).
Sauvignac
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Francheville (Eure)
Francheville es una anciana comuna normanda administrada per lo departament d'Eure de la region de Normandia. La comuna fusionèt lo 1èr de genièr de 2017 amb Verneuil-sur-Avre per donar la comuna novèla de Verneuil d'Avre et d'Iton.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Commelle
Commelle es una anciana comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups. Dempuèi lo 1èr de genièr de 2019, es una comuna delegada de la comuna novèla de Porte-des-Bonnevaux.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Marcq (Ardenas)
Marcq es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Geografia
Lo vilatge de Marcq a situat en Argonne ardennaise (al sud de Grandpré), region a l'èst de la conca parisenc. D'una altitud de 240 mètres sus las « Nautors de Marcq », aquela municipalitat a situat sul marge esquèrre de la ritz L'Airal.
Le village de Marcq est situé en Argonne ardennaise (au sud de Grandpré), région à l'est du bassin parisien. D'une altitude de 240 mètres sur les « Hauts de Marcq », cette commune est située sur la rive gauche de la rivière L'Aire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Beugnon
Beugnon es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Morgan Fairchild
Morgan Fairchild (n. Patsy Ann McClenny en 1950) es una actritz americana de television.
Biografia
Es la filha de la professora Martha Jane Hartt McClenny e a una sòr qu'es tanben actritz nomenada Cathryn Hartt. Dempuèi mainada la siá maire l'apuntèt en classas d'interpretacion e als 10 ans comencèt a agir en foncions de teatre infantil, en esperlongant la siá trajectòria posteriora amb divèrsas òbras en cafès-teatres. Coma donada coriosa, val dire que la siá primièra experiéncia cinematografica la menèt a tèrme coma dobla de Faye Dunaway en qualques scènas de Bonnie y Clyde (1967) d'Arthur Penn.