cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arcturus
Caracteristicas
Arcturus es una estela giganta roja que tèn una magnitud absoluda de -0,30. Ansin, se sa massa es estimada a 1,08 massa solara, son diamètre es de l'òrdre de 25 còps aqueu dau Soleu e sa luminositat es 170 còps pus importanta. Son temps es estimat entre 6 e 8,5 miliards d'ans. Segon sa color, auriá agotat la màger part de sei resèrvas d'idrogèn e seriá a iniciar de reaccions termonuclearas basadas sus l'èli. Segon son espèctre electromagnetic, Arcturus es una giganta roja de tipe K qu'a una metallicitat relativament febla. Es ansin probablament una estela de populacion II.
Pasmens, la particularitat pus importanta d'Arcturus es probablament sa trajectòria e son movement pròpri important. D'efiech, Arcturus se raprocha rapidament dau Sistèma Solar (122 km/s) e seguís pas una orbita « normala » au sen de la Via Lactèa. Ansin, durant l'Antiquitat, l'estela èra mai au centre de la constellacion dau Boièr. Aqueu fenomèn es explicat per l'absorpcion regulara de galaxias nanas per la Via Lactèa. Segon aquela ipotèsi, Arcturus seriá eissida d'una galaxia intrada en collision e « digerida » fa 5 a 8 miliards d'ans. L'existéncia d'un corrent de 52 estelas acompanhant Arcturus e presenta de caracteristicas metallicas similaras sembla de confiermar aquela teoria e d'explicar aquela trajectòria rara.
Enfin, de mesuras d'oscillacions menadas per lo satellit Hipparcos suggerisson l'existéncia d'un companhon subestellar de 12 massas de Jupitèr situat a una distància de 1,1 unitat astronomica. Aquò es pas encara demostrat mai leis estelas presentant un fenomèn similar son sovent lo centre d'un sistèma multiple. La natura d'aquel objècte es desconeguda (exoplaneta, nana bruna...).
Observacion
thumb|right|Arcturus dins la constellacion dau [[Boièr (constellacion)|Boièr.]]
Amb una magnitud aparenta de -0,05, Arcturus s'obsèrva aisament a uelh nus dins lo cèu nuechenc qu'es la quatrena estela pus lusenta. Es tanben aisat de l'observar amb un telescòpi durant la jornada coma o mòstra l'experiéncia realizada en 1635 per l'astronòm francés Jean-Baptiste Morin (1583-1656). Arcturus fa partida d'un « camin » famós que permet de s'orientar dins lo cèu. D'efiech, l'estela se situa dins lo perlongament dau margue de la Granda Orsa e permet de trobar Spira, l'estela principala de la Verge (« virar sus Arcturus e se ronçar sus Spica » ).
Arcturus es associada amb Regulus e Spica au sen dau Triangle de la Prima, un grop de tres estelas brilhantas caracteristicas de la sason dins l'emisfèri nòrd. Dins aquò, aquela figura es mens coneguda que lei Triangles de l'Estiu e de l'Ivèrn en causa de son extension importanta dins lo cèu. Tanben, existís una varianta a l'entorn d'Arcturus, de Spica e de Denebola, çò que permet pas d'establir un traçat clar.
Macroglossinae (ratapenada)
Aquesta de ratapenadas es estada creada per John Edward Gray en 1866. Compren los s seguents :
Lista dels presidents de Sierra Leone
Vaquí la lista dels presidents de Sierra Leone dempuèi 1971.
Gara de Montpelhièr Sud de França
drecha|sens_quadre La gara de Montpelhièr Sud de França es una de las doas principalas garas ferroviàrias de Montpelhièr.
Marcellaz-Albanais
Marcellaz-Albanais en arpitan (Marcellaz-Albanais en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Lo masatge caseriu de la Champagne, antany sus la municipalitat de Marcellaz-Albanais, a #èsser ligat a la municipalitat de Hauteville-sus-Orgulhós per decrèt del 8 de junh de 1923.
Lo caseriu de Faramaz a partejat entre las municipalitats de Brutas e de Marcellaz-Albanais (e l'a totjorn #èsser al cors dels sègles).
La commune de Marcellaz-Albanais s'étend sur une superficie de 1454 hectares à l'est du canton de Rumilly, sur la route menant d'Annecy à Rumilly.
Sent Pèr deth Bòsc
Sent Pèr deth Bòsc (Saint-Pé-Delbosc en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Marcellaz-Albanais
Geografia
Le hameau de la Champagne, autrefois sur la commune de Marcellaz-Albanais, a été rattaché à la commune d'Hauteville-sur-Fier par décret du 8 juin 1923.
Sent Pèr deth Bòsc
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Sent Pèr deth Bòsc qu'èra dera eleccion de Ribèra-Verdun, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa, annèxa de Blajan, qu'es Sent Pèr. Tanlèu 1790, Sent Pèr deth Bòsc qu'èra deth canton de Bolonha de Gessa.
Marcellaz-Albanais
Geografia
Le hameau de Faramaz est partagé entre les communes de Sales et de Marcellaz-Albanais (et l'a toujours été au cours des siècles).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Francisco de Zurbarán
Francisco de Zurbarán (Fuente de Cantos, Badajòz, 7 de novembre de 1598 - Madrid, 27 d'agost de 1664) foguèt un pintor espanhòl del periòde sonat sègle d'aur. Zurbarán, qu'èra amic de Velázquez, se faguèt conéisser dins lo domeni de la pintura religiosa, que s'i exprimiguèt amb una granda força visuala e un misticisme prigond. Foguèt un artista emblematic de la Contrareforma. Son estil, influenciat inicialament per las òbras de Caravaggio, evolucionèt per se sarrar dels mèstres manieristas italians. Sas representacions s'alunhavan del realisme de Velázquez e sas composicions son caracterizadas pel modelatge obtengut gràcias al clarescur de tons mai acids. Foguèt un dels pintors mai impòrtants del barròc. Son filh, Juan de Zurbarán, tanben trabalhèt coma pintor.
Biografia
thumb|Crist sus la Crotz, [[1627 (290 x 168 cm), Art Institute, Chicago]]
Francisco de Zurbarán nasquèt en 1598 a Fuente de Cantos dins una familha de comerciants amonedats. Se pensa que comencèt a pénher a l'escòla de Juan de Roelas, dins sa vila de naissença, e que dintrèt puèi, en 1614, dins lo talhièr del pintor Pedro Díaz de Villanueva, a Sevilha, ont Alonso Cano lo coneguèt en 1616. Probablament tanben aguèt de relacions amb Francisco Pacheco e sos escolans, a mai de recebre d'influéncias de Juan Sánchez Cotán coma se pòt veire dins la Naturaleza muerta que Zurbarán penhèt a l'entorn de 1633.
Son aprendissatge s'acabèt en 1617, qu'en aquel an Zurbarán se maridèt amb María Páez. Lo sol tablèu de la debuta de sa carrièra que se conega actualament es una Immaculada, facha en 1616.
En 1617 lo pintor s'installèt a Llerena, Extremadura, ont i nasquèron sos tres enfants: María, Juan, que vendriá pintor coma lo paire, e Isabel Paula.
Aprèp la mòrt de sa molhèr, se tornèt maridar en 1625 amb Beatriz de Morales, una veusa qu'aviá una bona situacion economica, a mai foguèsse dètz ans mai vièlha qu'el. En 1622 Zurbarán èra vengut ja un pintor famós, çò que faguèt que li demandèssen de pénher un retaule per una glèisa de sa vila d'origina.
En 1626 signèt davant un notari, un contracte novèl amb la comunitat dels predicadors de l'òrdre dominican de San Pablo el Real, a Sevilha que li èra demandat doncas de pénher 21 tablèus en uèch meses. Foguèt durant aquel periòde, en 1627, que penhèt son tablèu mai famós, lo Crist sus la crotz, una òbra que foguèt tant admirada per sos contemporanèus que lo Conselh Municipal de Sevilha li prepausèt oficialamente, en 1629, que s'installèsse dins la vila.
Deganhac
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Lo nom de Deganhac es format d'un nom de mèstre ambe'l sufixe d'apartenéncia acum, latinizacion del sufixe gallés -aco(n). Per Dauzat e Rostaing, lo nom es Decanni e per Basalgas Decanius,. Cossí que siá, Deganhac deviá èsser una villa gallo-romana. Probable que lo nom es a l'origina de Dégagnazès (nom francés) anciana parròquia e comuna del territòri despartit entre Peirilhas, La Vercantièra, Rampons, Tedirac e Usèg de las Olas.
Herreruela de Oropesa
Herreruela de Oropesa es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Macroglossinae
Doas s zoologicas portan lo nom de Macroglossinae :
Vernay
Vernay en arpitan (Vernay en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Aucune trace d'occupation n'est attestée pendant la période romaine, tant au niveau archéologique que bibliographique.
Mendata
Mendata es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Vessey
Vessey es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Prunet (Lauragués)
Prunet (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna lengadociana en Lauragués, situada dins lo departament de la Nauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Lauragués a 28 km a l'Èst de Tolosa.
Toponimia
Lo nom de Prunet es lo resultat del latin prunus, « prunièr », e del sufixe collectiu -etum > -et : lo sens es « lòc plantat de prunièrs ».
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, la comunautat de Prunet e Las Bòrdas èra del comtat de Caramanh [incorporat a la província de Lengadòc en 1779], de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Lauragués. Le vocable de la glèisa de Prunet, annèxa de Saussens, es Sent Martin. Las Bòrdas, tanben del comtat de Caramanh, èra una comunautat autonòma, sense parròquia, d'aquí a l'entorn del sègle XVII, ont foguèc incorporada a Prunet. Tanlèu 1790, Prunet èra del canton de Caramanh. La comunautat de La Clastra (o Magradous, nom de la parròquia) foguèc temporàriament incorporada a Prunet en l'an VIII, puèi restablida en l'an X (es ara dins Francarvila). La comuna es citada coma Prunet et Lasbordes en l'an XII. Las Bòrdas es a l'oèst de Prunet. En 2015, suprimiguèron le canton de Caramanh e Prunet passèc al canton de Revèl, largament espandit.
Cometa
thumb|right|Hale Bopp en 1997
En astronomia, una cometa (ancianament estela comada) es un pichon astre brilhant constituit de glaç e de posca del Sistèma Solar, que son orbita a generalament la forma d'una ellipsa fòrça alongada, e sovent acompanhada d'una longa traïnada luminosa deguda a l'interaccion de velocitat elevada entre la cometa prèp del Solelh e de divèrsas fòrças venent del Solelh : vent solar, pression de radiacion e gravitacion.
Le mot cometa ven del grèc Κομήτης (komêtês) que significa, en rason de l'immensa coa facha de gas e de poscas de 30 a 80 milions de quilomètres.
Lo nom d'una cometa
Levadas la cometa de Halley, o d'Encke, lo nom d'una cometa es atribuit oficialament per una comission de l'Union Astronomica Internacionala (UAI, IAU en anglés), que son sèti es à Washington. Certanas cometas istoricas an pas de nom : per exemple la granda cometa de 1843.
Primièr biais de far
Los noms del o dels dos primièrs observators d'una novèla cometa li son atribuits oficialament ; atal se parla de la cometa Hale-Bopp, descobèrta en julhet de 1995 per Allan Hale et Thomas Bopp.
Aquel biais de far a de desavantatges, notablament dempuèi la descobèrta de fòrça cometas per de sondas espacialas : lo programa LINEAR ne descobriguèt plusors desenas, e la sonda SoHO plusors centenas.
Biais de far intermediari
Abans 1995, una novèla cometa possedissiá sovent una dobla dominacion. La primièra, provisòria. Dos ans aprèp sa descobèrta, lo nom definitiu li èra atribuit segon los critèris seguents : l'annada del passatge al perièli, seguit d'un numèro d'òrdre notat en chifras romanas indicant sa plaça dins l'annada en question (exemple : 1994 IV). I aviá tanben fòrça desavantatges (en particular per las cometas de periòde cort). Per aquelas, se balhava un numèro d'òrdre davant lo P/ : comète 19P/Borrelly.
Novèl biais de far
Dempuèi lo 1èr de genièr de 1995, lo nom oficial d'una novèla cometa compòrta d'autras indicacions.
Atal lo nom oficial de la cometa Hale-Bopp es C/1995 O1 :
Denombrament
Se coneis a l'ora d'ara mai de 2000 cometas que foguèron repertoriadas.
Una de las pus celèbras es la cometa de Halley, que torna paréisser cada 75 o 76 ans.
Autras cometas celèbras :
cometas susvoladas per de sondas espacialas :
Descripcion
Una cometa se compausa subretot de tres partidas : lo nuclèu, la cabeladura e las coas. Lo nuclèu e la cabeladura constituisson la tèsta de la cometa.
Al moment del darrièr passatge de la cometa de Halley en 1986, sièis sondas espacialas (ICE, Vega-1, Vega-2, Sakigake, Suisei e Giotto) freguèron la cometa e enregistrèron de donadas e imatges precioses per nòstra coneissença de las cometas.
Lo nuclèu
L'ipotèsi de constitucion del nuclèu pus comunament admesa e confirmada per las experiéncias espacialas recentas, es que seriá un còrs solide constituit de glaces (aiga, monoxid de carbòni, dioxid de carbòni) e de matèrias meteoriticas aglomeradas (modèl dich de la « bola de nèu bruta » prepausat per Fred Whipple). Aqueles glaces se subliman jos l'accion de l'irradiacion solara e fan nàisser la cabeladura, puèi a las coas.
Lo diamètre del nuclèu (qu'es pas esferic) es estimat entre qualques centenas de mètres e qualques desenas de quilomètres.
La pus granda dimension del nuclèu de la cometa de Halley, de forma oblonga, es de gaireben ; lo volum de son nuclèu foguèt estimat a, per una massa de , çò que correspond a una massa volumica mejana de.
La cabeladura
Son diamètre es generalament comprés entre 50,000 e, amb de limits extrèms de 15,000 e. La cabeladura s'identifica sovent amb la tèsta de la cometa, donat lo pichon diamètre relatiu del nuclèu.
Las analisis del gas de la cabeladura de la cometa de Halley indican qu'aquela conten 80 % d'aiga, 10 % de monoxid de carbòni, 3 % de dioxid de carbòni, 2 % de metan, mens de 1,5 % d'amoniac e 0,1 % d'acid cianidric.
Las coas
Una cometa importanta possedís en general doas coas vesiblas : thumb|right|Halley lo 14 d'abril de 1986
De cometas (Arend-Roland, en abril de 1957) presentavan una « contracoa » que se pòt explicar. Se tracta d'una partida de la coa de poscas (prèp del nuclèu) constituida de gròsses grans que, amb efièit de perspectiva quand la Tèrra travèrsa lo plan de l'orbita cometara, sembla de puntar cap al Solelh.
Lors dimensions son immensas : de longors de 30 a 80 gigamètres (miliards de mètres) son frequentas.
Orbitas
Las orbitas de las cometas son definidas amb sièis paramètres (elements orbitals) : T (lo periòde), ω (argument de latitud del perièli), Ω (longitud del nos ascendent), i (enclinason), q (distància perielica), e (excentricitat). Quand se descobrís una novèla cometa, aprèp almens tres observacions diferentas, se modeliza una primièra orbita en prenent e = 1 (se supausa l'orbita parabolica). Puèi, quand las observacions se precisan, se cèrca la melhora orbita osculatòria en precisant la valor de l'excentricitat e.
La majoritat de las cometas repertoriadas an una orbita elliptica, e gravitan a l'entorn del Solelh : son las cometas periodicas.
Las cometas son dichas convencionalament de cort periòde quand lor periòde es inferior a 200 ans. Aurián per origina la cencha de Kuiper.
Mendexa
Mendexa es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Cometa
Orbitas
Las cometas que lor periòde es superior a 200 ans son supausadas de venir del Sistèma Solar extèrne (Cencha intermediària, Nívol de Hills o Nívol d'Oort).
Las cometas atacadas al Sistèma Solar an una orbita que son excentricitat es inferiora a 1 (orbitas ellipticas, doncas cometas periodicas). Existís de rars cas de cometas que lor excentricitat es superiora a 1 (orbitas iperbolicas, doncas cometas non periodicas) : o s'agís de cometas venent de l'exterior del Sistèma Solar, o s'agís de cometas que  lor orbita subiguèt de perturbacions al punt que sortiguèron del Sistèma Solar.
Modificacion dels elements orbitals
Quand una cometa passa prèp de gròssas planetas (subretot Jupitèr), subís de perturbacions gravitacionalas que pòdon modificar certans de sos elements orbitals. Es atal que la cometa Shoemaker-Levy truquèt Jupitèr en 1994 perque a son passatge precedent, aquela cometa passèt sufisentament prèp d'aquela planeta per que al meteis còp son orbita foguèsse modificada e son nuclèu descompausat en una multitud d'elements repartits lo long de l'orbita.
Los elements orbitals d'una cometa pòdon tanben èsser modificats d'un biais non previsible per l'activitat del nuclèu (perturbacions non gravitacionalas).
Per aquelas rasons los elements orbitals d'una cometa son jamai definitius e se devon tornar calcular a cadun de sos passatges (per de cometas de cort periòde).
Paramètres de qualques cometas
Vaquí de paramètres de qualques cometas conegudas.
Cometas e estelas limpairas
Los eissams d'estelas limpairas (par exemple : Perseidas, Orionidas, Geminidas) son associadas a de cometas. Las poscas perdudas per una cometa lors d'un passatge se repartisson lo long de l'orbita d'aquela en formant coma un vast nívol. S'arriba que la Tèrra, dins son movement orbital annal, travèrse un tal nívol, se vei alara una pluèja d'estelas limpairas mai o mens densa seguent l'activitat e la natura de la cometa. Aquelas « estelas limpairas », que vertadièrament ne son pas, semblan de venir d'una meteissa direccion del cèl (lo radiant), un pauc coma quand sèm dins un tunèl rectilinèu e qu'avèm l'impression que los bòrds d'aquel convergisson cap a un meteis punt. Lo radiant pòrta lo nom de la constellacion d'ont semblan de venir las estelas limpairas.
Las poscas cometairas, quand penètran dins la nauta atmosfèra de la Tèrra, s'escalfan e s'ionizan, e produson la traïnada luminosa qu'òm coneis.
Se pòt associar los eissams d'estelas limpairas a de cometas (que pòdon tornar ensemenar en poscas al moment d'un passatge) o a d'ancianas cometas. Atal, lo celèbre eissam de las Perseideas (maximum d'intensitat lo 12 d'agost) es associat a la cometa Swift-Tuttle.
Primièras observacions
Se trobèt de traças d'observacions de cometas dins d'annals chineses, mas tanben sus de tabletas babilonianas. Lor natura vertadièra, o lor periodicitat foguèron pas trobadas abans los trabalhs efectuats per Edmond Halley en 1682. Tycho Brahe mostrèt que las cometas èran pas un fenomèn sublunar coma se pensava a son epòca. Puèi Edmond Halley donèt en 1705 l'ipotèsi que las aparicions cometàrias de 1531, 1607 e 1682, èron en realitat una sola e unica cometa, que ne prediguèt l'aparicion seguenta en 1758 (vejatz cometa de Halley).
John Flamsteed prepausa en 1680 una relacion d'atraccion repulsion entre cometas e lo Solelh.
Aprèp aver d'en primièr refutat aquela teoria, Isaac Newton pròva dins son òbra majora, Philosophiae Naturalis Principia Mathematica, que las cometas obesisson a las meteissas leis que las planetas, e possedisson una massa.
Coneissenças actualas
Una cometa es un asteroïde de forma irregulara podent aténher una desena de quilomètres de diamètre; es constituida de glaç e de posca. Las cometas foguèron vistas a l'origina coma un alò luminós qu'apareissiá episodicament dins lo cèl, e que foguèt interpretat, segon son aspècte e lo periòde istoric, coma bon o mal astre. En fach, venon vesiblas sol quand s'apròchan del Solelh, l'accion d'aquel provòca emissions de gas e de poscas que reflectisson la lutz solara.
Los primièrs resultats obtenguts per la mission Stardust modifiquèron fòrça las ipotèsis concernent la formacion de las cometas. En efèit las grans prelevats dins la coma de la cometa Wild 2 contenon d'olivina, material que sol pòt èsser sintetizat per de temperaturas fòrça nautas. Fa pensar que los nuclèus de las cometas se formèron prèp del Solelh e foguèron apuèi lançats cap al Nívol d'Oort.
La recuperacion in situ est pas l'unic biais de recuperar de matèria cometària. La Tèrra travèrsa de longa divèrs nívols de poscas estellaras e notablament de matèria cometària quand l'orbita de la Tèrra coïncidís amb lo selhatge d'una cometa. Atal dempuèi 1982, la NASA recupèra amb d'avions volant a granda nautor de poscas cometàrias.
Las experiéncias espacialas
Las coneissenças sus las cometas, subretot aquelas de lors nuclèus, an fòrt progressat dempuèi l'aveniment de las experiéncias espacialas. En tot, actualament prèp de dètz missions espacialas contribuisson a far conéisser melhor los nuclèus cometaris.
Agullent
Agullent es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Placa eurasiatica
thumb|left|Mapa en [[projeccion ortografica de la placa eurasiatica.]]
Cobrís:
La placa eurasiatica es en contacte amb las placas nordamericana, africana, de la mar Egèa, anatoliana, arabica, indiana, birmana, de la Sonda, del Yangtsi, de l'Amor e d'Okhotsk.
Sas frontièras amb las autras placas son formadas per de dorsalas medioatlantica dins l'ocean Atlantic e de Gakkel dins l'ocean Artic.
Villers-lès-Moivrons
Villers-lès-Moivrons es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Saint-Avaugourd-des-Landes
Saint-Avaugourd-des-Landes es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Villers-lès-Moivrons
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Avaugourd-des-Landes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Villers-lès-Moivrons
Istòria
Preséncia gallo-romaine.
Saint-Avaugourd-des-Landes
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Villers-lès-Moivrons
Istòria
Présence gallo-romaine.
Saint-Avaugourd-des-Landes
Nòtas
<references group="N"/>
Saint-Maurice (Nauta Marna)
Saint-Maurice (Nauta Marna) es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Marna de la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Meñaka
Meñaka es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Placa africana
La placa Africana es una placa tectonica de la litosfèra de la planeta Tèrra. Sa superfícia es de 1.441 estereoradians. S'i associa mai sovent la placa somaliana qu'ara se separa de la placa africana al nivèl de la Granda Val del Rift.
thumb|left|Mapa en [[projeccion ortografica de la placa africana.]]
Desplaçament
Lo desplaçament de la placa africana se fa cap al nòrd èst, a una velocitat de 2,15 centimètres par an o a una velocitat de rotacion de 0,927° per milion d'annadas segon un pòl eulerian situat à 59°16' de latitud nòrd e 73°17' de longitud oèst (referencial: placa pacifica).
Son contacte divergent amb la placa arabica ven d'aquó qu'aquela se desplaça cap al nòrd mai aviadament que la placa africana.
Las zonas de convergéncia son situadas al nòrd de la placa, en Mediterranèa. Al tèrme, la mar Mediterranèa es condamnada a desparéisser: isolada de l'ocean Atlantic dins 650,000 ans, se separará en bacins independents que secarán e apareisserá a una serrada.
Espandida
Cobrís per de rusca continentala, la majoritat del continent african levat:
La rusca continentala de la placa africana cobrís tanben: La rusca oceanica cobrís l'èst de l'ocean atlantic
Frontièras
Las seunas frontièras amb las autras placas son subretot formadas per de dorsalas, del sud oèst de l'ocean Indian e de la mar Roja e del rift constituissent la Granda Val del Rift.
Soscompausants
La placa africana se separa en dos dempuèi quinze milions d'ans en Africa de l'Èst: un rift continental se realiza amb un estirament lineari de la placa del golf d'Adèn fins a Malawi. Aquel estirament es associat a un volcanisme Basaltic toleiitic que s'encontra puslèu al nivèl de las dorsalas oceanicas, una realizacion de grabèns e de òrsts de cada costat del rift e un punt caud situat dins la depression de l'Afar. Se la divergéncia contunha un nòu blot continental apareisserá, separat del rèste d'Africa per una nòva mar del tipe de la mar Roja e portat per la placa somaliana. Ja la mar comença a se formar al nivèl del golf de Tadjura e de l'èst d'Etiopia: una partida de la region es en dejós del nivèl del mar e se reliza une infiltracion de l'aiga de mar que forma de lacs salats.
Gara de Castras
vinheta|La gara. La gara de Castras es la gara ferroviària de Castras, dins lo departament del Tarn.
Es una gara de la SNCF, desservida per de tren TER d'Occitània.
Bibliotèca Nacionala de China
La Bibliotèca Nacionala de China es la bibliotèca nacionala de la China e un dei bibliotècas pus importantas amb mai de 37 milions de referéncias en 2017. Fondada lo 9 de setembre de 1909, se situa a Pequin
Morga
Morga es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Aielo de Malferit
Aielo de Malferit es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Tornamira (Avairon)
Tornamira (Tournemire en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Bibliotèca dau Congrès
thumb|right|[[Thomas Jefferson Building, una partida de la Bibliotèca dau Congrès.]]
La Bibliotèca dau Congrès es la biliotèca de recèrca dau Congrès deis Estats Units. De facto, assegura tanben lo ròtle de bibliotèca nacionala deis Estats Units. Fondada en 1800, es devesida en plusors partidas (Thomas Jefferson Building, John Adams Building, James Madison Memorial Building e Packard Campus) que son situadas dins la capitala e en Virgínia. En 2023, èra la bibliotèca pus importanta dau mond en nombre de referéncias.
Tornamira (Avairon)
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Moncy
Moncy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Plegeneg
Plegeneg en breton ( Pleugueneuc en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Estereoradian
Definicion
''L’unitat d’angle solid es l'estereoradian, angle solid d’un còn que, avent son som al centre d’una esfèra, descopa sus la superfícia d'aquesta esfèra una aira egala a la d’un carrat avent per costat una longor egala au rai de l'esfèra.
Calómnia
La calómnia (o calomnia) es lo fach e portar d'acusacions falsas contra una persona.
Le Breuil-en-Auge
Le Breuil-en-Auge es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Lo Breuil-en-Auge es en lo país de Auge a ieu distància de Lisieux e de las vilas cotières de Deauville e Trouville-sus-Mar. La municipalitat a adaigat per la Touques
Le Breuil-en-Auge est dans le pays d'Auge à mi distance de Lisieux et des villes cotières de Deauville et Trouville-sur-Mer. La commune est arrosée par la Touques
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Los Bilanges
Los Bilanges (Les Billanges en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Los Bilanges en Nauta Vinhana
Saint-Louis (Mosèla)
Saint-Louis es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Aquel pichon vilatge tira la siá reputacion del plànol inclinat de Sant-Louis-Arzviller, un ascenseur a vaissèls destinat a remplaçar 17 écluses del canal de la Marna al Rhin. E mai se fòrça important en talha e en populacion per çò qu'es de lo sieu vesin Arzviller, lo vilatge ludovicien, al contrari dels pòbles environnants, rèsta fòrça rural. N'efièch, Sant Louis a environat de nombrosas pradas e bòsques #que ne fan la siá calma e lo sieu encant. Lo pòble es egalament particular del punt d'enguarda de la siá disposicion. Es un pòbli carrièra fòrça typique ont la glèisa a situat al centre dels dos aisses principals del pòble.
Ce petit village tire sa réputation du plan incliné de Saint-Louis-Arzviller, un ascenseur à bateaux destiné à remplacer 17 écluses du canal de la Marne au Rhin. Bien que très important en taille et en population par rapport à son voisin Arzviller, le village ludovicien, à l'inverse des villages environnants, reste très rural. En effet, Saint Louis est entourée de nombreuses prairies et forêts qui en font son calme et son charme. Le village est également particulier du point de vue de sa disposition. C'est un village rue très typique où l'église est située au centre des deux axes principaux du village.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pair-et-Grandrupt
Pair-et-Grandrupt es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Saint-Louis (Mosèla)
Istòria
La carrièra la mai tocada pòrta uèi lo nom de "carrièra del 18 de junh".
Isolat culturellement pendent de longs sègles, Sant-Louis s'es dobèrt dempuèi de nombroses ans dins lo mond. La siá particularité residís en la siá istòria e en la siá cultura. S'i parla sovent lo « platt ». Aquel dialècte, prèp de l'alemand, es fòrça difondut dins lo pòble. Gaireben totas las generacions o parla ont lo comprenga. Indigne lo torisme, Sant-Louis rèsta un marc agréable a totas passejadas, per l'estenduda de los sieus païsatges enchanteurs e de lo sieu incresible panorama sus la polida vallée del canal de la Marna al Rhin. Dempuèi pauc, la dubertura del luòc del anciana miroiterie del plànol inclinat, en bas de Sant-Louis, al luòc dich Hofmuhl, prepausa una brocante, un dépot de poterie, un dépot de bevendas amb 370 sòrtas de cervesas desparièras e una nòva activitat ; la cristalleria del plànol inclinat #que fa descobrir los gèstes dels verriers de antany e ofrís de demostracions de soufflage de pèças en cristal.
Isolé culturellement pendant de longs siècles, Saint-Louis s'est ouvert depuis de nombreuses années au monde. Sa particularité réside dans son histoire et dans sa culture. On y parle souvent le « platt ». Ce dialecte, proche de l'allemand, est très répandu dans le village. Presque toutes les générations le parle où le comprenne. Outre le tourisme, Saint-Louis reste un cadre agréable à toutes balades, par l'étendue de ses paysages enchanteurs et de son incroyable panorama sur la belle vallée du canal de la Marne au Rhin. Depuis peu, l'ouverture du site de l'ancienne miroiterie du plan incliné, en bas de Saint-Louis, au lieu dit Hofmuhl, vous propose une brocante, un dépot de poterie, un dépot de boissons avec 370 sortes de bières différentes et une nouvelle activité ; la cristallerie du plan incliné qui vous fait découvrir les gestes des verriers d'autrefois et vous offre des démonstrations de soufflage de pièces en cristal.
Montliard
Montliard es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aielo de Rugat
Aielo de Rugat es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Traitesa
Se considèra per traitesa lo fach de cometre un delicte "a traïson e a còp segur": "Es l'emplec de mejans, de biais o de manièras dins l'execucion del fach que tendon a assegurar lo delicte, sense risc per l'autor, d'accions que provengan de la defensa que pòsca far lo subjècte passiu o un tresen".
Dins los libres de doctrina penala classica, un dels exemples de traitesa es l'assassinat de Juli Cesar de las mans de Brutus. Dins l'òbra de William Shakespeare, Juli Cesar, lo dictator pronóncia sas famosas darrièras paraulas a Brut: Et tu, Brute? ("Tu tanben, Brut?"). Brut foguèt un dels principals ideològs e actors de l'assassinat, pr'amor que sabiá que Juli Cesar li confiariá.
Macroglossinae (parpalhòl)
La Macroglossinae acampa d'insèctes lepidoptèrs de la  dels Sphingidae.
Potangis
Potangis es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gara de Colomèrs
vinheta|Lo bastiment. vinheta|Los cais e vias. La gara de Colomèrs es una gara ferroviària de la linha de Sent Anha a Aush, situada dins lo centre de Colomèrs, dins lo departament de la Nauta Garona.
Es una gara de la SNCF, desservida per de tren TER d'Occitània, e fa tanben partit de la linha expleitada dins l'encastre de la linha C del malhum dels transpòrts en comun de Tolosa.
Situacion ferroviària
Establida a 183 mètres d'altitud, la gara es situada al punt quilometric (PK) 16,450 de la linha de Sent Anha a Aush, entre la gara dels Ramassièrs et la gara de Colomèrs Licèu internacional.
Amnistia
L'amnistia (del grèc amnestia, ) es lo fach d'escandilhar la responsabilitat penala. Es un acte juridic, normalament emanat del poder legislatiu, pel lo qual un o mantun individús qu'èran estats declarats copables d'un delicte van èsser considerats innocents per la desaparicion del motiu delictuós. A diferéncia de la gràcia, qu'escafa la responsabilitat penala en agir sus la pena derivada d'un delicte (la persona es sempre copabla, mas es dispensada del compliment de la pena), l'amnistia agís sul delicte el meteis. Per aquò, l'amnistia a generalament d'efèctes retroactius e escafa tota responsabilitat penala o civila e anulla los antecedents penals. Per aquela rason, es generalament efectiva sus totes los que cometèron lo delicte, e non pas suls individús en particular. L'amnistia supausa un jutjament de valor novèl sus la convenença de proïbir o de sancionar una conducha.
Hontanar
Hontanar es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Euskaltzaindia
thumb|Sedença centrala de l'Euskaltzaindia, sus la [[plaça Barria de Bilbao]] L'Euskaltzaindia (en occitan: Académia Reiala de la Lenga Basca) es l'institucion academica oficiala que regula las normativas (gramaticas, diccionaris, etc.) del basc. L'académia que foguèt fondada en 1919 a sa sedença centrala a Bilbao e de delegacions a Baiona, Sent Sebastian, Pampalona e Vitòria. Son simbòl es un roire e sa devisa es "començar e contunhar". Es reconeguda oficialament pels estats francés e espanhòl. Publica annualament la revista Euskera per tal de far difusion de sas activitats.
Organizacion intèrna
L'entitat se devesís en divèrsas comissions que trabalhan d'un biais independent mas amb una coordinacion:
Doèla
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Linha de Tolosa a Baiona
La linha de Tolosa a Baiona es una de las principalas linhas ferroviàrias transversalas del sud-oèst de la França.
Bibliotèca Apostolica Vaticana
thumb|right|Sala Sixtina de la Bibliotèca Vaticana.
La Bibliotèca Apostolica Vaticana, sovent dicha Bibliotèca Vaticana, es la bibliotèca d'Estat dau Vatican. Situada a Roma, a per objectiu de conservar lei libres, lei manuscrits e lei documents de la Glèisa Catolica. Dins leis ans 2010, assostava mai de dos milions de documents e d'objèctes de colleccion coma de pèças de moneda. Son accès es reservat ai cercaires mai un projècte de numerizacion es en cors.
Hormigos
Hormigos es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Pèr II de Bearn
Pèr II de Bearn que ho vescomte de Bearn enter 1134 e 1153. Qu'eretè lo tròn deu son oncle Centolh IV de Bearn (hrair de la soa mair Guiscarda de Bearn), mort en crotzada durant la conquesta de Fraga en Aragon. Hilh de Pèr II de Gavarret, que comencè la linha Gavarrets qui perlonga la dinastia deus Centolhs dens la genealogia de la vescomtat de Bearn.
La soa ajòla Talesa d'Aragon uish la soa mai qu'assegurèn successivament la regéncia dinc a la soa majoritat en 1147. A la soa mort, lo son hilh Gaston V de Bearn deu tròn, e, durant la soa minoritat, Guiscarda de Bearn que tornè estar regenta de la vescomtat.
Alaquàs
200px|vinheta Alaquàs es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Gara de Murèth
drecha|sens_quadre La gara de Murèth es una gara ferroviària de la linha de Tolosa a Baiona, situada sul territòri de la comuna de Murèth, dins lo departament de la Nauta Garona.
Foguèt mesa en servici en 1862 per la Companhiá dels Camins de fèrre del Miègjorn.
Es una gara de la SNCF, desservida per de trens TER d'Occitània, e fa tanben partit de la linha expleitada dins l'encastre de la linha D del malhum dels transpòrts en comun de Tolosa.
Situacion ferroviària
Establida a 169 mètres d'altitud, la gara es situada al punt quilometric (PK) 20,775 de la linha de Tolosa a Baiona, entre la gara de Portèth Sent Simon e la gara del Haugar.
Vènus (planeta)
Vènus (que son imatge, dins lo cèu, s'apèla popularament lo Lugar(n) o Magalona ) es la segonda planeta dau Sistèma Solar per òrdre de distància au Soleu après Mercuri e avans la Tèrra. Es una planeta terrèstra coma Mercuri, la Tèrra o Mart. Tèn donc lei seisenei talha e massa dau Sistèma Solar. Pasmens, amb sa talha similara a la Tèrra, es la segonda planeta entre lei còrs dau tipe terrèstre. Tèn una atmosfèra fòrça espessa principalament facha de dioxid de carbòni, un volcanisme important e donc tèn egalament lei temperaturas lei pus autas mesuradas dins lo Sistèma Solar vèrs. En revenge, Vènus a pas de camp magnetic, de satellits o de sistèma d'anèus.
Heiltz-l'Évêque
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vènus (planeta)
Coma es la planeta mens alunhada de la Tèrra, unei sondas espacialas visitèron Vènus. Foguèt la destinacion de la premiera mission interplanetària en 1962 e dau premier aterratge en 1966. Ansin, sa cartografia es ben coneguda e divèrsei missions poguèron estudiar son atmosfèra o aterrar a sa superfícia.
Tardets-Sorholus
Tardets-Sorholus (en basco: Atharratze-Sorholüze; en francés: Tardets-Sorholus) qu'ei ua comuna de la província tradicionau de Sola. .
Vènus (planeta)
Son nom vèn de Vènus, la divessa romana de l'amor. Es l'objècte naturau pus lusent dins lo cèu, de nuech, après la Luna.
Caracteristicas fisicas
Vènus fa partida dei quatre planetas rocassosas dau Sistèma Solar amb Mercuri, la Tèrra e Mart coma o indica sa densitat importanta egala a 5,204. Sa massa representa 81% de la massa terrèstra per un diamètre inferior de mens de a respèct d'aqueu de la Tèrra. Dins aquò, maugrat aquelei similituds, lei condicions a la superfícia de Vènus son fòrça diferentas de la Tèrra, en particular en causa de la preséncia d'una atmosfèra rica en dioxid de carbòni e de l'abséncia de deriva dei continents.
Parçan
thumb|right|200px|Un esbòs possible deus parçans de las Lanas de Gasconha (en francés) Una contrada, un parçan (gascon), caire (lengadocian) o ròdol/ròde, una cairiá (var. cairia, càiria) (lemosin) o comarca ei ua estenduda de territòri redusida, dab ua cèrta unitat geografica deguda a las condicions naturalas, l'istòria o las relacions de proximitat entre los municipis que la forman.
Heiltz-l'Évêque
Istòria
Al, lo nom de la municipalitat s'escriviá Helveque.
Au, le nom de la commune s’écrivait Helveque.
Parçan
Aqueste concèpte se ditz comarca en catalan, espanhòu e portugués, redolada o redolata en aragonés e pays en francés.
Vènus (planeta)
Estructura intèrna
thumb|left|Esquèma simplicat de l'estructura intèrna de Vènus.
Lo manca de donadas sismicas o de conoissença sus lo moment d'inèrcia de la planeta fa que leis informacions dirèctas sus son estructura intèrna son raras. Dins aquò, la similitud entre la Tèrra e Vènus laissa supausar una estructura amb un nuclèu, un mantèu e una crosta. Coma per la Tèrra, lo nuclèu de Vènus podriá èsser parcialament liquid car lei taus de refrejament per lei doas planetas semblan similars. En fach, la diferéncia principala es l'abséncia de tectonica dei placas. Aquela abséncia podriá adonc causar un refrejament pus lent de l'interior de la planeta. Podriá tanben èsser una explicacion possibla per la feblesa de son camp magnetic en causa de l'abséncia de camp generat de maniera intèrna coma per la Tèrra.
Parçan
En Occitània en particular, existeish un ensems de concèptes similars:
Vènus (planeta)
Geologia de la superfícia
La superfícia de Vènus es fòrtament modelada per son volcanisme important e 90% es recobèrta per de basalte. Una ipotèsi es que l'activitat tectonica de la planeta es ciclica. D'efèct, sensa movements tectonics continús per dissipar la calor, la temperatura dau mantèu aumentariá fins a una valor critica. Lo magma podriá adonc pertusar a la superfícia entraïnant d'erupcions massissas durant quauquei milions d'annadas. Pendent aqueu periòde, la temperatura dau mantèu demeniriá per tornar a l'estat iniciau. Aquelei periòdes normaus veirián adonc un declin de l'activitat volcanica. Ansin, lo temps de la crosta actuala s'estima entre 300 e 500 milions d'annadas.
Parçan
Parçan o comarca
thumb|left|400px|Parçans deu departament occitan d'[[Aude (departament)|Aude 1 Lauragués · 2 Montanha Negra · 3 Cabardés · 4 Carcassés · 5 Rasés · 6 Quercòrb · 7 País de Saut Lengadocian · 8 Menerbés · 9 Corbièras · 10 Narbonés ‎]]
Vènus (planeta)
Geologia de la superfícia
Dins aquò, d'indicis reculhits per lei sondas Venera e Venus Express, coma la preséncia d'ulhauç e de variacions importantas dau taus de dioxid de sofre dins l'atmosfèra, mostrarián que lei volcans de Vènus son totjorn en activitat. Lo nombre de cratèrs d'impacte es donc feble e lo relèu principalament d'origina volcanica amb de plans liscs nombrós, de volcans e d'elements d'activitat tectonica limitada.
Plans
La superfícia de Vènus es relativament clòta. Ansin, la diferéncia d'altituds entre lei ponchs pus aut e pus bas es solament còntra   per la Tèrra. De mai, 51% de la superfícia es situada dins un interval de  a l'entorn de l'altitud mejana de la planeta e 80% dins un interval de. Lei plans son donc lo relèu principau rescontrat sus Vènus. Lei mesuras per radar mostrarián un relèu fòrça lisc per lei plans pus bas car podrián acumular lei materiaus d'erosion provenent dei terrens pus auts.
Parçan
Parçan o comarca
Lauragués Montanha Negra Carcassés Rasés Menerbés Corbièras Narbonés Mediter- ranèa
Vènus (planeta)
Continents
Lei continents constituisson solament 10% de la superfícia de la planeta. Seis autors son superioras de a respèct de l'altitud mejana de la planeta.
Volcans
thumb|left|Imatge informatic d'un volcan en crespèu dins la region d'[[Alpha Regio.]] thumb|left|Imatge per radar d'un volcan arachnoïde de la superfícia de Vènus. 200px|thumb|left|Canau de lava dins la region de [[Sedna Planitia.]]
Parçan
Dens l'occitanisme
Uei lo dia, lo mot parçan que s'utiliza dens lo movement occitanista subertot dempuish los ans 2000. Las publicacions occitanistas precedentas deus ans 1960-1970, sovent parlavan deus parçans dens publicacions en lenga francesa en utilizant lo mot pays.
Vènus (planeta)
Volcans
Vènus tèn 1,600 volcans importants e de miliers pus pichons : es la planeta pus volcanica dau Sistèma Solar. Ges d'erupcion es estada detectada a l'ora d'ara mai lo volcanisme de la planeta es generalament supausat en activitat. Lei formas dei volcans de Vènus son fòrça variadas :
Parçan
Dens l'occitanisme
Aqueth mot parçan ei tipic de la tradicion gascona, ja que designava divèrs tipes de subdivisions dens l'istòria de Bearn.
Vènus (planeta)
Activitat tectonica
Se Vènus a pas d'activitat tectonica similara a la Tèrra, certanei relèus de la planeta son clarament d'origina tectonica. Aquelei relèus comprenon un ret de falhas, de rifts, de montanhas fronsidas e de terrens tipics de Vènus dichs tesserae :
Cratèrs d'impacte
A respèct de Mercuri, de la Luna o de Mart, Vènus a pauc de cratèrs. Ansin, solament un milier de cratèrs d'impacte son presents a la superfícia de Vènus. En causa de l'atmosfèra espessa de la planeta, i a ges de cratèrs amb un diamètre inferior a dos quilomètres e gaire d'una talha pus febla que 30 quilomètres.
Parçan
Dens l'administracion espanhòla
Lo concèpte de comarca (equivalent a "parçan") ja recep ua reconeishença oficiala dens certanas zonas autonòmas de l'estat espanhòu, en particular en Aran (Generalitat de Catalonha) per çò que concerneish Occitània. Tanben que i a comarcas oficialas dens autas regions coma lo País Valencian e en Aragon. Totun aqueras comarcas non remplaçan pas las províncias estatalas espanhòlas; que s'i superpausan.
Vènus (planeta)
Geografia
thumb|center|650px|
Universitat de Varsòvia
thumb|right|250px|Pòrta centrala de l'Universitat de Varsòvia. thumb|250px| L'Universitat de Varsòvia (en polonés: Uniwersytet Warszawski) es l'universitat mai granda e prestigiosa de Polonha.
Parçan
Dens l'administracion espanhòla
La Vath d'Aran ei lo sol territòri d'Occitània que forma oficialament ua "comarca". Aran, maugrat lo son estatut especiau de semiautonomia de 1990, entra dens lo quadre de l'organizacion territoriala en "comarcas" que caracteriza la region deu Principat de Catalonha.
Vènus (planeta)
Geografia
Vènus tèn dos continents dichs Ishtar Terra au nòrd e Aphrodite Terra au sud. Ishtar Terra a una talha similara a Austràlia. Tèn lei cimas pus autas de la planeta amb la cadena de montanhas dei Maxwell Montes (environ ). Aphrodite Terra es lo continent pus grand amb una superfícia comparabla a l'America dau Sud. D'autreis ensems de tèrras autas son situadas vèrs Beta Regio amb una cima vèrs e Alpha Regio. Dins aquò, l'altitud d'Alpha Regio es pus pichona amb de valors situadas entre 1000 e. Beta Regio es localizat dins l'emisfèri nòrd entre lei dos grands continents e Alpha Regio dins l'emisfèri sud. Entre lei continents e a l'entorn dau pòl nòrd de la planeta, i a de grands plans coma Guinevre Planitia o de camps de dunas.
Universitat de Varsòvia
1816-1831
L'Universitat Reiala de Varsòvia foguèt fondada en 1816, quand la particion de Polonha alunhèt Varsòvia dels centres academics mai ancians e importants de Cracòvia. L'Escòla de Dreit e l'Escòla de Medecina se bastiguèron bèl primièr dins lo Ducat de Varsòvia. En 1816 Alexandre I permetèt a las autoritats polonesas de crear una universitat, faita de cinc facultats: Dreit e Administracion, Medecina, Filosofia, Teologia e Arts e Umanitats. Lèu l'Universitat cresquèt e lo nombre d'estudiants pugèt fins a 800 e lo de professors arribèt a 50.
Audignicourt
Audignicourt es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Universitat de Varsòvia
1816-1831
Çaquelà, coma los estudiants e professors participèron a l'Insurreccion de Novembre de 1830, l'Universitat foguèt tancada per las autoritats russas.
Audignicourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Parçan
Dens los departaments francés
Daubuns departaments occitans prepausan un descopatge intèrne en parçans non oficiaus entà organizar los lors servicis o lo lor torisme. Per exemple:
Descopatge territoriau
Lo descopatge es pro omogenèu. Cada comuna hè partida d'un parçan. Lo descopatge que lo geograf Frederic Zégierman prepausa en Occitània hè parçans de dimensions variablas. Los descopatges de las comarcas catalanas an talhas mei omogenèas.
Nomicacion
Los noms son pro simples. Que son noms tradicionaus e brèus en generau, consisteishen en un mot (Combralhas, Forcauquierés, Espinosa) o en un grop nominau simple (Vath d'Aran, País de Vinhana, Naut Vivarés). thumb|right|200px|Comarcas de la [[Generalitat de Catalonha. Au nòrd-oèst que s'i ved lo parçan occitan de la Vath d'Aran.]]