cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Laneuvelotte
Istòria
Un usatge religiós particular i aviá observat en aquela municipalitat e en qualques autres del veïnat : lo jorn de Pâques, a tres oras del matin, un grand nombre de fisèles s'amassavan dins la glèisa, al son de las campanas, per i cantar las louanges de Dieu : aquela ceremònia se truca la Resurrecció.
Le nom de Laneuvelotte viendrait du nom d'un ancien comte : le comte de Neuflotte qui habitait alors dans l'ancien château au centre du village (l'actuel maison Arnould).
Sous l'ancien régime, le Village dépendait du duché de Lorraine. Autrefois Laneuvelotte était une annexe de  Laître-sous-Amance mais les difficultés de communication causées par les distances et les fréquentes crues de l’Amezule motivèrent la création d'une cure indépendante en 1606.
Un usage religieux particulier était observé dans cette commune et dans quelques autres du voisinage : le jour de Pâques, à trois heures du matin, un grand nombre de fidèles se réunissaient dans l’église, au son des cloches, pour y chanter les louanges de Dieu : cette cérémonie s’appelle la Résurrection.
Abarca de Campos
Abarca de Campos es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Abia de las Torres
Abia de las Torres es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sequoiadendron giganteum
Descripcion
left|thumb|Fuelhas de S. giganteum thumb|left|La fusta rogenca caracteristica d'un sequòia gigant, cultivat en [[Auvèrnhe.]] thumb|left|Còns e granas del sequòia gigant
Superlatius
thumb|left|Una autra vista de "General Sherman", un dels arbres mai massisses del mond.
Espeirac
Espeirac (Espeyrac en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.forma una retenuda. center|250px|thumb|La crotz d'Espeirac
Personalitats ligadas amb la comuna
Zefir Bòsc, majoral del Felibritge, nascut en 1927 e mòrt en novembre de 2020. Es l'autor de nombroses libres en lenga d'òc (poesias, racontes, contes, recuèlhs de provèrbis) e en francés (istòria locala e etnografia).
Landange
Landange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Monteus
Monteus (Monteux en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Landange
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Laneuveville-aux-Bois
Laneuveville-aux-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Assodé
thumb|Assodé foguèt una vila fondada pels [[haussà|haussàs e pilhada en 1917 pels toaregs. Des d'alavetz que i demora pas degun.]] Assodé foguèt una vila de las Montanhas de l'Aïr, en lo nòrd del Nigèr. Foguèt fondada al sègle XI e èra la vila mès importanta dels toaregs. Se beneficiava del comerçi transsaharian e declinèt a partir del sègle XVIII.
Laneuveville-aux-Bois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Assodé
Foguèt abandonada après que los toaregs la pilharon en 1917. Las fòrças que l'ataquèren èran las d'Ag Mohammed Wau Teguidda Kaocen. Totun, que plan de bastissas son encara plan ben conservadas. Aquesta vila qu'es encara uèi una destinacion toristica plan importanta. Agadez e Assodé foguèron fondadas per los Gobirawa Hausa, qu'èran pas toaregs.
Germondans
Germondans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lil Wayne
thumb Dwayne Michael Carter Jr coneissut sota faus-nom Lil Wayne per que mesura 1m68 (es pichon).Carter a donc simplament abreujat Little (« pichon » en anglès) en 'Lil. Wayne. La seconda partida de son nom de scena es l’abreviacion de « Dwayne » en « Wayne ». Es un cantaire e es un rapaire afro- american e productor, entreprenaire american. Naissèt lo 27 de setèmbre de 1982 a  La Novela-Orléans en Louisiana.
Sa Fortuna es estimado a 135 millions de dollars. Leis genres musicaus son Dirty south, rap-rock, rap conscient, Hip-house. A Leva la « D » per portar pas lo meme  nom que son paire biologic (Dwayne Michael Turner),  que renegèt dempuei son pus joine age per amor de tot lei actes de violenci que fasiá patir a la maire de Wayne.
(554) Peraga
(554) Peraga es un asteroïde.
Manuel Belgrano
left|thumb|200px|Manuel BelgranoManuel Belgrano (Buenos Aires, lo 3 de junh de 1770 e lo 20 de junh de 1820) que ho un òmi politic de las Províncias Unidas de l'Arriu de la Plata (futura Argentina) e un combatent de la loa guerra d'independéncia durant laquau e gavidè l'Armada deu Nòrt. que he partida deu Congrès de Tucumán qui declaré l'independéncia.
Qu'ei lo creador deu drapèu nacionau argentin.
Jodhpur
Jodhpur (jòdpor, en indi, जोधपुर) es una vila indian de Rajasthan.
Istòria
La vila foguèt la capitala dels rajpots, puèi, en 1459, la capitala de l'estat princièr de Marwar.
Administracion
Jodhpur es lo capluòc del districte de Jodhpur.
thumb|left|600px|Jodhpur amb la fortalesa de Meherangarh
Aguilar de Campoo
Aguilar de Campoo es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Les Granges
Les Granges es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gran Prèmi de Pau
400px|right|thumb|Lo Gran Prèmi de Pau au viraplec deu casinò Lo Gran Prèmi de Pau qu'ei ua corsa d'autos annau qui s'escad cada an a la dimenjada de Pentacòsta. Que ho estreat en 1901 mes que s'escadó regularament sonque a partir de 1933. A la debuta que ho ua competicion de formula 1 e 2 mes la creishença de la poténcia deus motors navèths que rendó inadaptada a la formula 1 aquera competicion urbana per carrèras tròp estreitas e costejadas d'abitacions e d'arbos. Juan Manuel Fangio que ho uns deus darrèrs a ganhar lo prèmi dab ua formula 1. En 1964 Lo Gran Prèmi de Pau qu'abandonè la formula 1 entà passar sonque a la formula 2 e a la formula 3 en 1985.
Villers-lès-Guise
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Epidèmia
Una epidèmia designa l'aument rapid de l'incidéncia d'una malautiá dins un luòc donat sus un moment donat, sens necessàriament comportar una nocion de contagiositat.
Etimologia e sens
En efièch, lo tèrme apropriat es epizoocia e es frequent que de fenomèns medicals identics per l'animal et per l'uman sián designats pels mèsmes mots dins lo lengatge corrent.
En patologia vegetala, se pòt parlar d'epificia.
Endèmia, epidèmia, pandèmia
Una endèmia, qu'es la preséncia abituala d'una malautiá dins una zone geografica (incidéncia positiva, prevaléncia establa) pòt se desvelopar en epidèmia se las condicions environamentales lo permeton.
Enseguida:
Una epidèmia pòt tanben sorgir sens qu'i aja ait d'endèmia prealabla, per exemple après un accident provocant l'espandiment del vector patogèn dons un environament ont èra fins alara inexistant (prevaléncia e incidéncia inicialament nulas). Dins aquestas escasenças, sols unes cases sufison per provocar un aument plan significatiu de l'incidéncia de la malautiá e li balhar lo caractèr d'epidemic.
Taurisa
Taurisa (Taurizo en nòrma mistralenca e Taurízo, Taulízo en grafia de Savartés ; Taurize en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Epidèmia
Cicles e erças
Las epidèmiias son sovent ciclicas; la gripa es un perfièch exemple d'epidèmia ciclica, amb un cicle dich annal o sasonièr.
Taurisa
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Epidèmia
Cicles e erças
Las epidèmias pòdon se debanar en una o mai èrça, coma foguèt amb la gripa de 1918 o amb Epidèmia de la malautiá de coronavirus de 2019-2020|l'Epidèmia de la malautiá de coronavirus de 2019-2020 (Covid-19).
Rossairòlas
Rossairòlas (Roussayrolles en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
(555) Norma
(555) Norma es un asteroïde.
Rossairòlas
Toponimia
En 1193, lo nom èra atestat Orssairolas. Lo nom ven doncas de ors, del latin ursus, e del doble sufixe -ar-iola,. Los orses trevavan probablament lo país, que deviá èsser boscós. Lo passatge de Ors- a Ros- s'explica aitant per facilitat fonetica (evitament de las inicialas vocalicas) que per oblit de la motivacion d'origina.
Epidèmia
Cicles e erças
La meningiti de meningocòcs en Africa subsahariana es un perfièch exemple d’epidèmia saionièra e ciclica: las epidèmias se debanan cada 8 a 12 ans, e pendent 2 o 3 ans, s'iarrestant a la sason de las pluèjas (juilhet a novembre).
Canterbury
Canterbury es una petita ciutat del Kent, dins l'extremitat sud-èst de l'Anglatèrra, sus lo riu Stour, a de Londres. Lo darrièr recensament, en 2011, es de 55,240 abitants.
Epidèmia
Diffusion
Marc Barthélémy, cercaire al CEA e dins una equipa mixta CEA-CNRS-Universitat de l'Indiana que modelizèt la difusion de las epidèmias a partir de las basas de donadas de l'IATA, conclutz en 2008 que « l'avion es lo factor clau de propagacion (de las epidèmias) al nivèl mondial. (...) Las linas sus que i a de gros fluses de passatgièrs crean de camins preferencials per la malautiá. L'SRAS es arribada en França e al Canadà per de vols en provenéncia de Hong Kong ». Alara, estima que quitament « se se diminuissiá de 90 % lo trafec aerian - çò que sembla illusòri -, aquò limitariá sonque lo nombre de cas d'infeccion. »
Canterbury
Nòtas
<references group="N" />
Emperaire de Japon
Segon la Constitucion de Japon promulgada en 1947, l'emperaire de Japon (天皇, Tennō?) es lo cap d'Estat formal e monarca formal de Japon, simbòl unitari de Japon. L'actual emperaire es Naruhito, sul tròne del Crisantèm dempuèi lo 1èr mai de 2019 après l'abdicacion de son paire, Akihito.
Epidèmia
Diffusion
Pels animals, las epidèmias son per exemple portadas pels animals migrators (veire l'exemple de la gripa aviària).
Emperaire de Japon
L'emperaire, en mai de sa carga civica, es lo cap religiós del shintoïsme: possedís de grands poders simbolics, o encara l'ancian culte imperiala (l'Arahitogami) que sacrava l'emperaire coma una divinitat celèsta; en efièch, lo tèrme tennō significa « sobeiran celèst », que foguèt utilizat tre lo VII sègle.
Epidèmia
Seguida
Al sègle XXI, una vigila epidemiologica es entretenguda per de rets de mètges de vila o espitalièrs, dels farmacians e/o de vilas dichas sentinela, sus la basa de protocòls estandardizats, d'escalas localas, regionalas, nacionalas e continentalas, veire mondialas per lo cas de malautiás coma la gripa.
Emperaire de Japon
La dinastia imperiala de l'Ostal Yamato, mai anciana familha dinasta al mond e ininterrompuda dempuèi 2600 ans, es sovent estada rejoncha per las shōguns, poderoses dirigents e oficièrs de l'armada dotats de facto de poders absoluts. Lo declin del poder de la familha imperiala comença amb l'ambicion de Minamoto no Yoritomo en 1192, fondant lo primièr bakufu, mas es Tokugawa Ieyasu que l'acaba en 1603, creant un estat feudal isolat de la rèsta del mond que sos descendents dominat pendent dos sègles e mièg, fins a la restauracion de 1868, quand Japon s'es obèrt a la politica e a l'economia internacionalas.
(556) Phyllis
(556) Phyllis es un asteroïde.
Emperaire de Japon
Sobeiranetat
Fins al mièg del sègle VII, lo títol del sobeiran japonés èra Amenoshita shiroshimesu ōkimi (治天下大王?, lit. « Grand rei dirigent [lo territòri] jol cèl ») o Yamato ōkimi (大和大王/大君?, « Grand rei del Yamato »). Los tèxtes chineses o nommavan alara « Rei dels Wa » (倭王, 倭国王, 大倭王, waō, wakokuō, daiwaō).
Existís d'autras apellacions respectuosas per s'adreçar a l'emperaire segon las epòcas : Sumemima no mikoto o Sumera mikoto, « sublim sobeiran que regna al dessús dels nívols ». Mikado (御門/帝?), literalament « sublima pòrta », designant a l'origina lo palais imperial
Nòtas e referéncias
<references responsive="1" group="">
Epidèmia
Seguida
Los expèrts estiman que las malautiás emergentas, per exemple d'origina animala, prendran una importança creissenta, amb la creissença demografica, la promiscuitat urbana, las modificacions climaticas, l'aument dels desplaçaments de bens e personas, l'aument dels factors mutagèns, e lo contacte amb fòrça micròbis.
Lindal epidemic
Un lindal epidemic, correspondent a un nombre minimal de malauts à l'instant T es definit per las grandas malautiás, per poder comparar las evolucions epidemiologicas entre vilas, regions, païses o continents, per diferentas epòcas.
Sota aqueste lindal, se parla pas d'epidèmia. Al dessús, de mesuras de prevencion e precaucion pòdon èsser decididas o sollicitadas per las autoritats sanitàrias. Lo nombre dels malauts dins lo temps descrich mai sovent una corba en campana.
L'epidèmia correspond a l'aument d'una malautiá endemica o a l'aparicion d'un grand nombre de malautiás aquí ont la malautiá èra absenta. Pòt tanben traduire la mesa en evidéncia de la mutacion d'un patogèn que fa visible per la gravitat dels simptòmas una malautiá qu'èra abans asimptomatica.
La definicion de la valor de lindal epidemic es sovent arbitrària. Per d'infeccions endemicas coma la gripa, es definit coma un escart a partir de las valors fòra de l'epidèmia. Se pòt tanben definir aqueste lindal coma lo nombre d'infeccions necessàrias per que la dinamica del nombre de personas infectadas siá pas mai stocastic, es a dire que la propagacion de l'infeccion siá gaireben segura. Aqueste nombre es de l'òrdre de 1/\log(R_0), ont R0 es lo taus de reproduccion de basa del parasita.
Modelizacion
Los cercaires assajan d'anticipar las epidèmias per las contrar melhor. Per aquò assajan de desvelopar e validar de modèls matematics.
Aqueste trabalh es malaisit a causa de la capacitat d'unes patogèns de mutar aviadament (virus d'ARN, coma gripa per exemple) en cambiant rapidament lors caracteristicas (coma contagiositat, viruléncia...). L'epidemiologia evolutiva es una disciplina qu'estudia ensems l'evolucion e la propagacion dels agents infeccioses.
Semble que las conurbacions e lor promiscuitat modifican l'ecologia d'unes patogèns lor permetent d'èsser actiu tota l'annada, quitament de biais discrèt (se parla alara de « bruch de fons »).
Tractament e prevencion
En mai l'aplicacion del tractament especific de la malautiá, d'entre los mejans de luta contra las epidèmias figuran:
Limitacion de la contagion
La limitacion de la contagion passava istoricament per l'isolament fisic de las victimas :
Pòt far l'objècte al sègle XXI de mesuras mai cibladas segon lo mòde de contaminacion, coma:
Arrondiment de Caors
L'arrondiment de Caors es una division administrativa e una anciana division electorala francesa situada en Carcin, dins lo departament d'Òut en region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Lo capluòc es Caors. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian carcinòl.
Dempuèi 2015
La composicion e lo nombre de comunas de l'arrondiment pòt cambiar pr'amor de las fusions de comunas o (en 2017) per s'ajustar a las intercomunalitats. En 2017, l'arrondiment foguèt apichonit e los de Fijac e encara mai de Gordon agrandits. L'arrondiment perdèt mai que mai tot l'ancian canton de Casals (9 comunas) e 11 comunas de las 12 de l'ancian canton de Lausès. Lo nombre de comunas de l'arrondiment de Caors èra aital de 135 en 2015, 129 en 2016 et 105 en 2017.
Anchorage
Anchorage (oficialament municipalitat d'Anchorage) es una vila e un borough situada dins lo sud de l’Estat d'Alaska, als Estats Units. En 2016, sa populacion èra estimada a e  per l'aira metropolitana, çò que ne fasiá la vila pus poblada d'Alaska. Amassa una part importanta de la populacion de son Estat (40 %).
Frederic Jaume Temple
Frederic Jaume Temple (Frédéric Jacques Temple per l'estat civil francés, Montpelhièr, lo 18 d'agost de 1921 – Oiargues, lo 5 d'agost de 2020) es un escrivan de lengas occitana e francesa.
Thuban
250px|thumb|Localizacion de l'estela α Draconis (centre drech) Thuban, tanben coneguda per sa designacion de Bayer coma Alpha Draconis (α Draconis, α Dra), es una estela de la constellacion de Draco.
Frederic Jaume Temple
Fòrça divèrsa dins son unitat, son òbra compren de poèmas (recuelhuts en 1989 dins una Antologia personala), de romans, de relats de viatge e d'ensags. Li son tanben degudas de traduccions de l'anglés (Thomas Hardy, David Herbert Lawrence, Henry Miller, Lawrence Durrell...).
Cantàbria
Cantàbria ei ua comunautat autonòma espanhòla uniprovinciau. Eth sòn territòri ei de cinc mil quilomètres carradi, e compde damb ua poblacion, de 570,000 abitants, que parlen castelhan encara que tanben montanhés.
La soa capitau e vila mès poblada ei era ciutat de Santandèr e, ath delà, plaçada a la còsta damb granes plages.
Lo gentilici ei cantabre -a.
Localizacion
Se trape a la còsta septentrionau d'Espanha, enter Astúrias ar oèst, lo País Basc ar èst, Castelha e Leon ath sud e era mar Cantabrica ath nòrd.
La Tarriça
La Tarriça o La Terrissa (La Terrisse en francés) es una anciana comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Dempuèi lo 1èr de genièr 2016, es comuna delegada de la comuna novèla d'Argenças d'Aubrac (nom supausat).
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Alar del Rey
Alar del Rey es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Senussi
thumb|Lo rei de Libia Idris I siguèt lo maximom de poder qu'arribèren a aver la familha de los Senussi en Africa. La dinastia El-Senussi es la familha dirigenta de la confrariá religiosa Sanussia, confrariá musulmana fondada en La Meca en 1837 per Mohammed ben Ali El-Senussi (1791-1859). Aquesta s'implantèt en Libia, Chad, Argeria, Sodan, Nigèr e Egipte. La familha El-Senussi pojèt al tron de Libia pendant la independéncia d'aquesta en 1951. En setembre de 1969, la monarquiá libiana casèt per lo còp d'estat de Mouammar Kadhafi.
(557) Violetta
(557) Violetta es un asteroïde.
Senussi
Aquesta familha fondèt una universitats en Al-Jaghbub e 150 logias apeladas zawiyas, en la Cirenaïca, en lo Fezzan, en Tripolitània mas tanben en Arabia, Egipte, Chad e Sodan. Los sieus membres arbitran los conflictes entre tribús e contraròtlan los trafic en l'anciana rota coloniala de los esclaus. Amb plan de poder en Al-Koufrah, lutèt contra los franceses en Chad e tanben contra lo colonialisme italian. La coronacion d'Idris I, amb lo supòrt de los britanics, foguèt l'apoteosi de lo sieu poder.
Bibliografia
· Jean-Louis Triaud, Tchad 1901-1902. Une guerre franco-libyenne oubliée ? Une confrérie musulmane, la Sanûsiyya, face à la France, Paris, L’Harmattan, 1988, 208 + 32 p.
· Jean-Louis Triaud, La légende noire de la Sanûsiyya. Une confrérie musulmane saharienne sous le regard français (1840-1930), Paris, Éditions de la Maison des Sciences de l’Homme, et Aix-en-Provence, Institut de recherches et d’études sur le monde arabe et musulman (IREMAM), 1995, 2 volumes, 1151 p.
Limours
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Miguel Montero
Miguel Montero (San Miguel de Tucumán, lo 9 de julhet de 1922 – Buenos Aires, lo 29 d'agost de 1975) que ho un cantaire de tango de la votz dramatica. Que tribalhè dab lo cap d'orquèstra Osvaldo Pugliese.
Ligam extèrne
Sus youtube.com, Anclao en París interpretat per Miguel Montero.
Alba de Cerrato
Alba de Cerrato es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Cupidon (luna)
Cupidon es un satellit natural d'Uranus. Foguèt descobèrt per la còla de Mark Showalter en 2003 amb l'ajuda del telescòpi espacial Hubble. Pòrta lo nom d'un persontage de la pèça Timon d'Atena de William Shakespeare. Sa designacion provisòria èra S/2003 U 2.
Cupid èra tròp escur per poder èsser detectat per la sonda Voyager 2 dins lo sistèma d'Uranus.
L'orbita de Cupid diferís pas de la de Belinda que de. Es doncas possible que siá instabla.
Colt Python
Lo Colt Python es un revouvèr de la companhiá estatsunidenca Colt apareguda en 1955 qu'utiliza la municion .357 Magnum. Conoguèt un succès fòrça important e foguèt produch fins a 1999. Foguèt adoptat per unei fòrças de policía fins a la generalizacion dei pistolets. Foguèt tanben l'arma preferida d'unei personatges de ficcion.
César Isella
thumb|200px|César Isella dens lo Salon Blanc de l'[[Ostau Arroset]]César Isella (Salta, lo 20 d'octobre de 1938) qu'ei un cantaire argentin de folclòre. Que comencè la soa carrièra dens lo grop Los Fronterizos. Qu'ei l'autor, enter autas composicions, de la famosa Canción con todos.
Economia de Singapor
Singapor possedís una economia extrèmament desvolopada e plan succedida. Es una economia de mercat obèrta e liura de corrupcion amb un PIB per capita parièr al dels païses mai rics d'Euròpa. L'economia depend principalament de las exportacions, particularament las del sector electronic, farmaceutic e industrial, en mai d'un sector de servicis en creissença.
La rafinariá petrolièra pus granda d'Asia se tròba a Singapor. Egalament, Singapor possedís lo pòrt maritim que maneja màger volum de carga annala, tant en tonatge coma lo nombre de contienedors del mond.
Sanctus Seraphin
Sanctus Seraphin (egaument aperat Santo, Serafin, Serafino ; 1699-c.1758) que ho un laütièr eslhève deu famós cremonés Nicolò Amati e qui creè instruments (vriulons e violoncèls mei que mei) a Udine puish a Venècia.
Economia de Singapor
Nòtas & referéncias
সিঙ্গাপুর
Sanctus Seraphin
Qu'avem ua signatura d'instrument soa de 1721, qu'avó la soa botica au mens a partir de 1733 e que deishè la soa corporacion en 1744.
Ligam extèrne
Ligam ostendent un Sanctus.
Institut d'Estudis Balears
L'Institut d'Estudis Balears (en catalan: Institut d'Estudis Baleàrics ; sigla: IEB) es una institucion public pel mejan del Ministèri de la Cultura del Govèrn de las Illas Balearas.
Creada en 1971, sa mission es de promòure la cultura de las illas Balearas dins totas sas formas, la lenga e la cultura catalanas, especificas a las illas Balearas que s'i exprimís.
Referéncias
<references responsive="1" group="">
(134002) 2004 VS9
(134002) 2004 VS9 es un asteroïde.
(558) Carmen
(558) Carmen es un asteroïde.
Ahmadabad
Ahmadabad (en gujarati, અમદાવાદ amdāvād) es la magèr vila d l'estat de Gujarat en Índia.
Istòria
Ahmadabad foguèt la primièra capitala de Gujarat, un estat creat en 1960 per lo despartiment de l'estat de Bombai. En 1970, la capitala gujarata es transferada dins la vila nòva de Gandhinagar.
Administracion
Ahmadabad es lo capluòc del districte d'Ahmadabad.
Bertioga
Bertioga es una vila de l'estat brasilièr de São Paulo. Sa populacion èra estimada a 43 763 abitants en 2006. Sa superfícia totala es 491,7 km².
Ahmadabad
Administracion
thumb|left|650px|Ahmadabad e lo riu Sabarmati
Bertioga
thumb|left|260px|Plaja a Bertioga
Jornada internacionala de la lenga mairala
La Jornada internacionala de la lenga mairala la proclamèt l’UNESCO lo 21 de febrièr de 2000 e los Estats membres la festejan al sèti de l’UNESCO per promòure la diversitat lingüistica e culturala.
Aquesta jornada se dedica a la reconeissença del movement per la lenga que se commemòra al Bangladèsh, la celèbran dempuèi 1952. La polícia e l’armada de l’Estat paquistanés tiravan suls locutors de Bengali que manifestavan per lor dreches lingüistics a Dhaka.
En 1999 la Conferéncia generala de l’UNESCO adoptèt la resolucion 37 que recomanda de mesuras per promòure lo multilingüisme. Foguèt en 2000 que la Jornada internacionala de la lenga mairala se celebrava pel primièr còp
Amayuelas de Arriba
Amayuelas de Arriba es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Australopithecus boisei
thumb|Paranthropus boisei ua linha laterau d'ominid que demorèc hè entre 2,4 e 1, 2 milions d'annades en Africa orientau. Australopthecus boisei qu'ei un ominid fossil que demorèc en Africa orientau entre hè 2,4 e 1,2 milions d'annades, pendant eth Pliocèn e eth Pleistocèn inferior. De prumèr siguec aperat Zinjanthropus boisei e dempús Australopithecus boisei. Aué ei soent inclús en eth genre Paranthropus deth quau ei eth mès gran representant. Totun, qu'era discussion sus eth lòc filogenetic qu'encara es pas barrat.
Descorbiments
Descorbert pera antropològa Mary Leakey en junhsega 1959 ena Gòrgas d'Olduvai (Tanzania), eth cran O45, aperat er òme que trincava fruits secs a caracteristicas desparières des Australopithecus gracils e eth cran ei de hè 1,75 milions d'ans. Mary e eth sòn òme, Louis Leakey, aperaren er especimèn coma Zinjanthropus boisei; boisei entà aunorar Charles Boise, eth mecènes d'aguesta equipa d'antropològs; zing qu'ei ua anciana paraula entà aperar Africa orientala e anthropos que vò díder òme en grec. Paranthropus boisei aguèc ua gran importància quan Richard Leakey, eth hilh des dus antropològs, estimèc qu'avie sigut era prumèra espècie d'ominid qu'avie utilizat utís de pèira.
KNM-ER 406
thumb|Era majoritat de fossils d'guesta espècie an estat trapades en Africa orientau. Solament ua esqueleta siguec trapada en Etiopia. Un aute cran, damb eth nòm de KNM-ER 406 siguec descorbert en 1969 per Richard Leakey e Mwongela Mutua, en Koobi Foora, prèp deth lac Turkana, en Kenya. Aguest cran se pensa qu'ère d'un individú adult damb 510 cm3 de capacitat craneana. A entre 1,7 e 1,85 milions d'annades.
Morfologia e teories
Eth volum deth cerveth ei petit: de 500 a 550 cm3 e non guaire mès gran qu'eth d'un Australopithecus afarensis o Australopithecus africanus. Era cara qu'ei plana e eth cran especializat entà nhacar. Es gorilles moderns tanben an aguestes caracteristiques, sustot ua cresta sagitau sus eth cran en es mascles. Es mascles d'A. boisei pesaven 55 kg e hèien 1,50 m. Es hemelhes 30 kg e 1,20 m. Ei un des dimorfismes sexuals mès importants d'ominid.
Es dents èren hòrtes (sustot es molars - e de 3 a 4 còps mès grani qu'es des òmes moderni - e es premolars, e d'aciu sòn nom de "trincador de fruits secs). Açò vòl díder qu'avie ua adaptacion a nhacar aliments coriacèus coma es tuberculs de tèrra, grani e nous e probablaments tanben huelhes. Dus estudis sus er esmalt des dents contradissen aguesta teoria: en 2005 un estudi sus era abséncia de microrèstes hèc en ua caracteristica d'alimentacion non coriacèa ( e non coma Paranthropus robustes qu'òc que n'i a.
En 2011 ua analisi isotopica damb carboni suggerisguèc qu'era alimentacion ère hèta damb plantes arriques en C$ (graminees, carex, eca). Aguest ei un exemple de fenomèn aperat "era paradoxa de Liem" que vòl díder qu'era morfologia adaptativa e era ecologia d'ua espècie non son tostemp amassades (era morfologia trofica des sues dents non ei adaptada as aliments coriacèus, mès arrics en nutrients mès as hònts d'aliments qu'es poden trapar mès soent . P. boisei demorava en prades seques de savanna e en territòris damb arbres.
Nat utís en pèira siguec trapat damb P. bisei. Aquerò qu'ère desparièr deth pensament de R. Leakey. Era aparicion d'industries litiques hè 2,6 milions d'annades ei ua caracteristica des prumèrs Homo habilis mès arren barra era pòrta ara inclusion des paranthropus e es utís de pèira.
Richard Leakey pensèc qu'era espècie ère un ancessor directe d'HOMO sapiens mès ua analisi mès recenta plaça P. boisei en ua linha desseparada deth genre Homo es probablaments siguec un camin evolutiu barrat.
Comunautat autonòma de Madrid
La Comunautat de Madrid es una comunautat autonòma espanhòla uniprovinciala. La siá capitala es la vila de Madrid.
Organizacion territoriala
En la Comunautat de Madrid existisson 179 municipis.
Demografia
Aquesta comunautat autonòma es la tresena de màger populacion del país, per darrièr d'Andalosia e de Catalonha. La densitat de populacion de la region es la mai grand d'Espanha. Malgrat aiçò, conformatz se considère la zòna centrala de la comunautat o los limits de la meteissa, del temps que lo municipi de Madrid a jonhètz densitat de 5321,05 hab/km², dins la comarca de la Sierra Norte se redusís a mens de 9,9 hab/km².
Risto Laakkonen
Risto Laakkonen (Kuopio, Finlàndia, 6 de mai 1967) es un ancian sautaire amb esquís finlandés.
Cardamòme
Tanben se nomena cardamòme una autra espècia, lo cardamòme brun (Amomum subulatum Roxb.), que las granas son mai grosses qu'aqueste del cardamòme e an un gost diferent. Tanben existís lo cardamòme medicinal (Amomum villosum Lour.) e lo cardamòme de rasim (Amomum compactum Soland.). Cardamòmes verd e brun pòdon èsser associadas d'un biais complementari dins la cosina indiana.
Descripcion
Lo cardamòme es una planta erbacèa vivaça de fuèlhas fissantas.
La raiç es un gròs rizòma superficial se desvelopant orizontalament, pauc lignificat, que dona cada annada un trentenat de tijas dispausada de mata.
Aquestas cambas, que la color varia del verd clar al violet, pòdon aténher de diamètre a sa basa, per una nautor maximala que pòt variar, segon las varietats, entre 2 e mai de.
Las fuèlhas sortisson als noses de las cambas. De color mai sovet verd sorn —mas podent variar del verd clar al porpra —, lor limbe, long d'unes per una largor passant pas 3 a, presenta una forma plan lanceolada. Lo petiòl es en estug.
A costat de las cambas, lo rizòma dona d'asts florals, de paniculs flacs que portaràn las flors del cardamòme, e, mai tard, sos fruchs[3]. Lo nombre mejan de paniculs per planta varia entre 10 e 30 per un plant de 3 a 5 ans d'edat. Lor longor mejana varia de 50 a, cadun portant mai sovent entre 10 e noses. Aquestes paniculs se pòrtan mai sovent plan, a vegada quilhat fins a la verticala.
Lo fruch es una capsula jauna verd de tres costas, longa de 1 a e contenent de 15 a 20 granas negras e brunas.
Varietats
Existís tres varietats naturalas de cardamòme verd:
Antiquitat e Edat Mejana
Lo cardamòme es conegut en Euròpa pels marcands Arabs, que l’exportan cap a la Grècia e la Roma anticas, puèi medievalas, dempuèi que s'espandís dins lo bacin mediterranèu, puèi d’Euròpa de l'Oèst. Grècs e Romans l’utilizan coma ingredient de perfums, e es una de las espècias orientalas mai utilizadas dins la cosina romana. Es tanben considerada coma planta medicinala, mencionada per Dioscorides ; las vertuts digestivas que li son prestadas explicant benlèu que de grandas quantitats ne sián importadas d’Índia.
Es pasmens pas segur que lo cardamòme mencionat dins los escrits de l’Antiquitat e de l'Edat Mejana siá la planta coneguda uèi amb aqueste nom. En efièch, las caracteristicas que ne son donadas pòdon variar, e las mencions demoran raras al respècte de las autras espècias. Demora mal coneguda dems europèus; atal, Plini lo Vileh pensa que ven d’Arabia. Aquò pòt s’explicar pel fach que, fàcia al risc de concuréncia dels païses mediterranèus, los marcands Arabs que ne fan lo comèrci volon n'amagar las originas, coma lo fan del mèsme per d'autras espècias.
Epòca modèna
Al sègle XVIII, fa l’objècte d’un comèrci per las Companhiás de las Índias, que l’expòrtan dempuèi los Ghats occidentals cap al golf persic, la China, lo Japon e la Cochinchina. L’expòrtan pauc en Euròpa, ont es pauc utilizada. Garda pasmens una utilizacion medicinala, que fa partit dels ingredients de la teriaca. Fa partir de la farmacopèa de la Companhiá francesa de las Índias orientalas, jol nom de « pichon cardamoma ».
Lo fèble interés dels Europèus fa que lo cardamòme demora considerada coma un produch segondari. Alara que la cultura del pebre e den gengibre conéis un fòrt vam entre los sègle XVI e XVIII, demora exclusivament culhida dins los boscs ont buta naturalament. Pasmens, sa produccion pòt èsser contrarotlada; es lo cas dins l’Estat de Cochin, coma al Travancore, ont lo Raja possedís lo monopòli del comèrci del cardamòme, vendut a l'enquant al pòrt d’Alleppey — subretot a de marcands Arab.
Una cultura tardièra
vinheta|culturas sus de laissas dins los Monts dels cardamòmes. Cal esperar lo començament del sègle XIX per que lo cardamòme venga una planta cultivada. Las primièras culturas son establidas coma un produch de diversificatcon dins las plantacions de cafè, puèi se desvolopan lèu dins los Ghats occidentals, fins a una zona i serà nomenat Monts de las Cardamomas.
Ambla domesticacion, lo pollinizator del cardamòme cambièt. La planta salvatja es pollinizada per d'abelhas solitàrias del genre Megachile, alara que las socas domesticadas le son per d'abelhas socialas
Al delà de sa zona d’origina, lo cardamòme foguèt naturalizat dins d'autres regions d’Asia, coma Nepal, Vietnam, Cambòtja, e, Tailàndiae e Sri Lanka, e tanben en America centrala. En Índia, los productors màger son los Estats del Sikkim e del Kerala.
Usatges
vinheta|Capsulas de cardamòme. S'utiliza coma espècia lo fruch secat que se presenta jos la forma d'una capsula verd gris, de tres lòtjas contenent de granas brun sorn que solas son aromaticas.
Pasmens, lo fruch, que prend una color de palha en secant, es comercializat entièr per que s'altèren pas las granas. Se vend tanben de capsulas blanquidas artificialament.
Las granas son utilizadas, entièras o en polvera, dins la cosina asiatica, subretot l'indiana, e tanben dins la cosina araba, sibretot saodiana, somaliana, sodanesa e Iemenita. Pòt èsser l'usatge de'n metre una grana dins cada tassa de te o cafè turc servit. La cardamoma possedís un perfum plan fòrt, que cal l'utilizar amb parcimonia; quitament s'es pas picanta.
Dins lo mond arab, lo cafè (kahwa bel heel ; قهوة بالهيل) a la cardamoma es una tradicion reputada.
La cardamoma a de proprietats destoxificantas ; limitar las proprietats excitantas de la cafeïna per l’activacion d’un enzim accelerant son eliminacion.
Es utilizada dins la medecina ayurvedca.
Es pauc utilizada en Euròpa, levat dins lo pan d'espècias, e dins la cosina dels païses escandinaus. S'utiliza tanben sovent per perfumar lo cafè o lo tè en Índia (chai masala) e lo cafè dins los Estats del Levant (decoccion de cafè molgut pro fin).
Lo cardamòmea pòt èsser un ingrediant de l'idromèl.
Proprietats
vinheta|Elettaria cardamomum En Asia del Sud, lo cardamòme verd es largament utilizat per tractar las infeccions dins las dents e las gencivas, per prevenir e tractar los problèmas de garganta, la congescion dels palmons, la tuberculòsi pulmonària e l'inflamacion de las parpèlas. La cardamoma pòt èsser utilizada per calmar las dolors d'estomac après un repais tròp pesuc (vertuts antiacidas) e per facilitar la digestion. Permet tanben de neutralizar l'odor de l'alh quand se'n crusca après lo repais. Tanben auriá de vertuts estimulantas. Es tanben utilizada coma antidòt contre los verins de las sèrps e dels escorpions.
Sinonims
Selon Kew Garden World Checklist (26 sept 2011)[33] :
(559) Nanon
(559) Nanon es un asteroïde.
Ampudia
Ampudia es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Saint-Georges-sur-Layon
Geografia
Municipalitat angevine, Sant-Georges-sus-Layon se situa en lo Saumurois.
Commune angevine, Saint-Georges-sur-Layon se situe dans le Saumurois.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pujòu e Lo Plan
Pujòu-Lo Plan o Pujòu e Lo Plan (Pujo-Le-Plan en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [py'ʒo lu'plaŋ]. Las fòrmas ancianas que son (per Pujòu) Poio (mapa de 1638), Poujo (mapa de 1651), Pujo (mapas deu començament deu sègle XVIII e de 1714), Puio (mapa de 1733); (per Lo Plan) Le Plã (mapa de 1638), Le Plan (mapas de 1714 e de 1733).
Dauzat e Rostaing qu'explica Pujòu per lo latin podium, « lòc haut, tuc de la cima mei o mensh arredondida » dab lo sufixe diminutiu -eolum.
Per Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'ei lo gascon pujòu, pujò, « petit turon, tucolet ». Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, que's contenta d'escríver Pujòu ei ua fòrma diminutiva de pui (fòrma deu nòrd-oèst de Gasconha).
Per Bénédicte Boyrie-Fénié, los noms que son d'interpretacion simpla. Pujòu que vien d'un tipe podiolu, derivat de podiu. L'ocupacion deu sòu qu'ei anciana : vocable Sent Martin, vestigis d'ua grana villa galloromana aus Vinholets (nom supausat), descobèrta d'un important tresaur monetari. Bénédicte Boyrie-Fénié que considèra Pujòu ei antic [mès lo nom pujòu qu'ei estat viu longtemps après l'epòca romana]. Lo Plan qu'èra ua petita parròpia dens la ribèra de Ludon, un lòc planèr e lo nom qu'ei l'occitan plan, dab l'article qui senhala ua formacion medievala tardiva.
Ports-sur-Vienne
Ports-sur-Vienne (ancianament nomenada Ports entrò febrièr de 2020),es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e Léger e la region dau Centre e Vau de Léger.
Geografia
Le territòri comunal es asagat per las ribièras Cruesa e Vinhana. Lo jonhent d'aquestas doas aigas es sul territòri comunal.
Rògas
Rògas (Rogues en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
Lo territòri de la municipalitat materializa una fraction sud del Massís Central. S'estend sus una part del causse de Blandaç.
(145485) 2005 UN398
(145485) 2005 UN398 es un asteroïde.
Gastins
Gastins es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Maurici
Densitat 600/km² - Jorn 12 de març de 1968 Maurici o oficialament la Republica de Maurici es un país insular situat al sud-oèst de l'Ocean Indian, a una distància aproximativa de 900 km de la còsta orientala de Madagascar e 3943 km al sud-oèst d'Índia.
Lo gentilici es maurician -ana.
Istòria
Maurici èra ja coneguda per de marinièrs arabis e malais dempuèi lo sègle X. Los primièrs europèus qu'arribèron dins l'illa foguèron los portugueses, en 1505.
L'illa demorèt desabitada fins a 1638 quand foguèt colonizada pels olandeses. Nomenèron l'illa en onor del prince Maurici d'Aurenja-Nassau. A causa de cambiaments climatics, los ciclons e lo deteriorament del sòl fertil, los olandeses abandonèron l'illa qualques decènnis après. Los franceses contrarotlèron l'illa durant lo sègle XVIII e la nomenèron Île de France (Illa de França). Malgrat ganhar la famosa batalha de Grand-Port, los franceses foguèron derrotats pels britanics al nòrd de l'illa, en Cap Malheureux, un mes après. Aiçò signifiquèt la pèrda de la possession en favor dels britanics en 1810 e lo retorn ulterior de l'illa al sieu nom ancian.
En 1965, lo Reialme Unit separèt l'Archipèla Chagos de Maurici per crear lo Territòri Britanic de l'Ocean Indian amb la finalitat d'utilizar aquelas illas en estrategias de defensa amb los Estats Units. Malgrat que lo govèrn de Maurici foguèt consent amb dicha manòbra en aqueste moment, los govèrns posteriors an reclamat aquestas illas en soslinhant que la separacion foguèt illegala al lum del drech internacional.
thumb|left|Una postala de Maurici, Port Luis: Teatre c.1900-1910 L'independéncia venguèt en 1968. Lo país se transformèt en una republica dins la Commonwealth en 1992. Maurici es estat una democracia establa amb d'eleccions liuras regulèsses amb un recòrd positiu de respècte als Dreches Umans e a atrach d'investiments estrangièrs considerables en atenhent òm de las rendas per cápita pus nautas d'Africa.
Maurici apunta a èsser importanta pòrta de negòcis de l'Ocean Indian. Se cèrcan a l'ora d'ara de nòvas oportunitats de negòci dins los sectors bancari e tecnologics. En mai d'èsser una de las pus bèlas illas del continent.
Economia
De veire: Economia de Maurici.
La Bastida (Var)
La Bastida (La Bastide en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Sarrian
Sarrian (Sarrians en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
La Bastida (Var)
Geografia
Situat au nòrd dau departament a proximitat dau limit deis Aups de Provença Auta, la Bastida es un vilatge relativament isolat que si situa a 1,000 m d'altitud. L'endrech joís donc d'un clima mediterranèu amb d'influéncias montanharda marcadas. Coma lei vilatges vesins, son territòri es integrat dins lo Pargue Naturau Regionau de Verdon.
Istòria
L'existéncia de la Bastida es mencionada dins un document de 1342 que sinhala son restacament a la vigariá de Castelana. La comunautat rurala, après aver agantat 203 abitants, conoissèt una crisi prefonda en causa de l'exòdi rurau. Demeniguèt fins a un minimom de 55 estatjants en 1931. Dempuei aquela data, conoís un important redreiçament qu'es sostengut per lo desvolopament dau torisme dins lei Gòrgas de Verdon. En 2019, li aviá ansin 208 estatjants.
Bharuch
Administracion
Bharuch es lo capluòc del districte de Bharuch.
Guilhèm IV de Tolosa
Guilhèm IV de Tolosa († 1094) es un comte de Tolosa de 1060 a 1094. Es lo filh de Ponç, comte de Tolosa, e d’Almòdis de la Marcha.
Succedís a son paire en 1060 e erita de la màger part de sos bens, son fraire Raimon qu'a pas que los comtats de Sant Gèli, de Nimes, de Narbona. Çaquelà, sembla que Raimon parteja amb el lo títol de comte de Tolosa, coma o indica una carta de 1088 que li atribuís entre autres aquel títol. En 1065, a la mòrt de lor cosina Berta, comtessa de Roergue, Raimon s’empara de son comtat e mai del marquesat de Gotia e del ducat de Narbona sens que Guilhèm faga qué que siá per lo n'empachar. Contràriament a son paire e a son fraire, es un òme pauc ambiciós e pauc portat sus las armas.
Guilhèm morís en 1094 probablament al cors d'un pelegrinatge en Tèrra Santa. Lo testament de son paire especificava que se Guilhèm defuntava sens filhs, sas tèrras vendrián a son filh cabdet Raimon, que li succediguèt jol nom de Raimon IV. Mas dos decennis pus tard, Guilhèm d'Aquitània reivindica lo comtat de Tolosa e cèrca de lo conquerir.
Étréham
Étréham es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
(560) Delila
(560) Delila es un asteroïde.
Étréham
Geografia
Étreham Es una municipalitat del Bessin situada a nòus quilomètres de Bayeux e quatre quilomètres de Pòrt-en-Bessin-Huppain, sul Aure.
Étreham est une commune du Bessin située à neuf kilomètres de Bayeux et quatre kilomètres de Port-en-Bessin-Huppain, sur l'Aure.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Una nécropole mérovingienne de 4,000 cavòts de la a #èsser ponduda al jorn. S'i es descobèrt sarcophages, dels veires, de las pèrlas, de las sivelles de cengas e de las pinces a épiler utilizadas per la barba dels òmes.
En lo moment del débarquement de Normandie, Étréham a bombardat la per las tropas americanas del regiment de la division de infanterie sobrenomenat la Big Red One desembarcades a Omaha Beach. La municipalitat a liberat lo 9 de junh e 600 soldats alemands an fach de presoèrs.
Lo mont Cauvin, una butte de la municipalitat, servirà de primièr depaus de carburant als Aliats fins a la presa del pòrt de Cherbourg e la siá mesa en servici.
Une nécropole mérovingienne de 4,000 tombes du a été mise au jour. On y a découvert des sarcophages, des verres, des perles, des boucles de ceintures et des pinces à épiler utilisées pour la barbe des hommes.
Lors du débarquement de Normandie, Étréham est bombardée le 8 par les troupes américaines du régiment de la division d'infanterie surnommé la Big Red One débarquées à Omaha Beach. La commune est libérée le 9 juin et 600 soldats allemands sont faits prisonniers.
Le mont Cauvin, une butte de la commune, servira de premier dépôt de carburant aux Alliés jusqu'à la prise du port de Cherbourg et sa remise en service.
(241944) 2002 CU147
(241944) 2002 CU147 es un asteroïde.
Mika Laitinen
Mika Laitinen (Kuopio, Finlàndia, 5 de març 1973) es un ancian sautaire amb esquís finlandés.
Amusco
Amusco es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
(561) Ingwelde
(561) Ingwelde es un asteroïde.
Illas Kuriles
Las illas Kuriles (o illas Coriles o illas Koriles) (en rus : Кури́льские острова, Kurilskie ostrova), son un archipèla d'illas en majoritat volcanicas, que s'estend en direccion nòrd-èst sus 1 300 km de long dempuei Hokkaidō, au Japon, juscant'a la peninsula de Kamchatka que separa la mar d'Okhotsk (Rus Охо́тское мо́ре ; Jap. オホーツク海 Ohōtsuku-kai) de l'ocean Pacific Nòrd.
Administrativament, l'archipèla fai partit de l'oblast de Sakhalin de la Federacion de Russia.
Las illas son conegudas en japonés coma 千島列島 - Chishima rettō (que vòu dire, archipèla de las Milas Illas) o クリル列島 - Kuriru rettō (archipèla Kuril). Lo nom ven de la lenga daus aborigens aino, dins la quala kur signifia òme.
Las illas
L'archipèla de las Kuriles compta un trentenat d'illas e de nombros rochiers per 'na superfícia d'entorn. Solas 4 de quelas illas son abitadas. Distinguem tradicionelament las Kuriles meridionalas, o, pròchas dau Japon que las revindicadas sos lo nom de , de las Kuriles septentrionalas, o.
thumb|280px|center|La vila principala sus l'illa de [[Chikotan]]
(100484) 1996 UL4
(100484) 1996 UL4 es un asteroïde.
(562) Salome
(562) Salome es un asteroïde.
Arttu Lappi
Arttu Lappi (Kuopio, Finlàndia, 11 de mai 1984) es un ancian sautaire amb esquís finlandés.
Villers-sur-Coudun
Villers-sur-Coudun es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Geografia
Lo vilatge a situat a flanc de tuc trucat l'espina de Flavy #que la reünion ne culmini a aperaquí 143 m d'altitud. A environat per Coudun, Giraumont, Vignemont, Vandelicourt e Marest sus Matz. A situat a 12 km de Compenha.
Le village est situé à flanc de colline appelée l'épine de Flavy dont le sommet culmine à environ 143 m d'altitude. Il est entouré par Coudun, Giraumont, Vignemont, Vandelicourt et Marest sur Matz. Il est situé à 12 km de Compiègne.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo fief de Santa-Christine a Villers-sus-Coudun apertenenta a Charles Coustant de Polida-Seguda, cap a 1700, correspond a las tèrras en environant un vièlh solar, #que ne demòra pas mai #qu'una granja ont demòra una niche en protegint pel passat una estatua de santa Christine en bòsc.
Le fief de Sainte-Christine à Villers-sur-Coudun appartenant à Charles Coustant de Belle-Assise, vers 1700, correspond aux terres entourant un vieux manoir, dont il ne reste qu’une ferme où il reste une niche abritant par le passé une statue de sainte Christine en bois.