cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ciutadanetat de l'Union Europèa
La ciutadanetat de l'Union europèa es una qualitat juridica qu'acòrda a aquel que la possedís de drechs e libertats publicas. foguèt introducha ple Tractat de Maastricht 1992. Es estrictament subordonada a la nocion de nacionalitat, que torna a la sola competéncia dels Estats membres. Segon l'article 9 del Tractat sus l'Union europèa e l'article 20 del Tractat sul foncionament de l'Union europèa:
L'instauracion de la ciutadanetat europèa a per tòca màger a afortir l'identitat europèa e a reconéisser als ressortissents des Estats membres de drechs politics coma la participacion a l'exercici del poder dins l'Union europèa (eleccion e eligibilitat al Parlament Europèu, per exemple) o l'accès a la foncion publica de L'union Europèa.
Istoric
La ciutadaneta europèa es lo compliment d'una evolucion que comença amb le Tracta de Roma 1957. Instaura la liure circulacion de las personas sul territòri de la Comunautat europèa. Pasmens aquela libertat demorava condicionada a una activitat economica (trabalh salariat, prestacion de servicis,…).
L'Acte unic europèu de 1986 modifiquèt lo Tractat de Roma en permetent l'abolicion de las frontièras interioras (e donc supression del contraròtle de las personas). Aquel espaci foguèt pas creat abans lo 31 de decembre de 1992 coma èra previst, pasmens lo Conselh espandís lo drech de sejorn a la personas realizant pas d'activitat economica (jos resèrva de ressorgas sufisantas et d'una cobertura sociala). Aqueles drechs foguèron institucionalizats per l'instauracion de la ciutadanetat de l'Union europèa dins lo Tractat de Maastricht en 1992. Ongan en octobre, lo Conselh europèu reünit a Birmingham limita los contorns d'aquela ciutadanetat en declarant que « la ciutadanetat de l'Union balha als nòstres ciutadans mai de drechs e proteccion, sens se substituir de cap debiais a lor ciutadanetat nacionala ».
En 1997, lo Tractat d'Amsterdam aprogondiguèt la liura circulacion de las personas amb l'Acòrdi de Schengen, alara que lo Conselh europèu de Tampere (1999) torna afirmar lo principi de la constitucion d'un espaci de justícia europèu permetent als ciutadans de sasir los tribunals de quin que siá país.
Drechs e libertats associats a la ciutadanetat europèa
La ciutadanetat europèa dona de drechs e privilègis a l'interior de l'Union. Dins fòrça domènis, los ciutadans de l'Union an los meteisses drechs o de drechs similars que los ciutadans locals dels Esats membres. Los drechs garantits als ciutodans de l'Union comprenon :
Liura circulacion
vinheta|Passapòrt Belga Las règlas al subjècte de la liura circulacion de las personas sont gairebent totas definidas per la directiva 2004/38. Los ciutadans de l’Union poiràn demorar dins un Estat membre per una durada de tres meses sens pas cap obligaciion mai qu'aquela de tenir una carta d’identitat o un passapòrt en cors de validitat. Pasmens, per de periòdes de mai de tres meses lo drech de sejorn d'un ciutadan de l'Union (e dels membres de sa familha l'acompanhant) es aquerida jos unas condicions : Per aqueles sejorns d'una durada superiora a tres meses, l'Estat membre d'acuèlh pòt impausar als ciutadans de l'Union de se far matricular près de las autoritats competentas. Al delà de 5 ans, lo citadan aquerís lo drech de sejorn permanent sul territòri de l'Estat d'acuèlh.
Excepcions temporàrias
Quand de nòus païses aderisson a l'Union, lo tractat d'adesion pòt possiblament especificar de mesuras transitòrias per limitar temporàriament la liura circulacion dels ressortissents dels Etats intrants, dins los Estats membres que na fan la demanda.
Eleccions
Al subjècte de las eleccions, un ciutadan europèu pòt : En França, pòt èsser cònsol municipal, mas pòt pas èsser cònsol màger o adjunt, nimai participar, directament o non, a l'eleccion dels senators.
Yepes
Yepes es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Ciutadanetat de l'Union Europèa
Devers
Los devers dels ciutadans de l'Union europèa son pas prescrich per pas cap de tractat actuals. Pasmens la Carta dels drechs fondamentals pausa lo principi seguent: « lo gausiment d'aqueles dreches entraïna de reponsabilitats e de devers ».
Jurisprudéncia
La jurisprudéncia precisa los drechs dels ciutadans de l'Union. Los afars seguents donan una idèa de la diversitat d'aquela jurisprudéncia.
Ajuda financièr dels estudiants
La ciutadanetat de l'Union europèa es una qualitat juridica qu'acòrda a aquel que la possedís de drechs e libertats publicas. foguèt introducha ple Tractat de Maastricht 1992. Es estrictament subordonada a la nocion de nacionalitat, que torna a la sola competéncia dels Estats membres. Segon l'article 9 del Tractat sus l'Union europèa e l'article 20 del Tractat sul foncionament de l'Union europèa:
Naussac (Losera)
Nauçac o Naunçac o Nonçac (Naussac en francés) es una anciana comuna gevaudanesa de Losera, dins la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Fa part de Gavaudan mas a la termièra de Velai e Vivarés. Dempuèi lo 1èr de genièr 2016, es comuna delegada e residéncia de la comuna novèla de Nauçac e Fontanas, amb Fontanas.
Geografia
La comuna se situa plan pròche de Langònha dins lo nòrd-èst de Losera, a la termièra amb los departaments d'Ardecha e del Naut Léger.
Farges-en-Septaine
Farges-en-Septaine es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Cirueña
Cirueña es una comuna de la Rioja.
Farges-en-Septaine
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Naussac (Losera)
Geografia
Naussac se tròba a l'ora d'ara sus la riba del lac del meteis nom mas lo vilatge se trobava abans las annadas 70 jos lo lac actual.
La plana de Naussac, ara jos l'aiga, èra una de las melhoras tèrras d'aquela part de Losera.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Del nom latin Navicius, donc la bona grafia es Nauçac o Naunçac o Nonçac en non Naussac.
La prononciacion notada a Ròcla es [nun'sak]; a Sant Flor de Mercoira, aquò's [nun'sa(k)] (amb la consonanta finala mal perceptibla).
Gresèls
Gresèls, , o Gresèl ,(Grézels en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Gresèls es format de gres, « terrenh peirós, gravenós », d'origina prelatina (Dauzat) o germanica (Basalgas), e del sufixe -èl (del latin -ellum),. Lo vilatge èra pas dins la ribièra coma es ara, mas just en bas del castèl, qu'es sul travèrs, çò que justifica plan lo nom.
Xavier Delamarre explica Gresèls per una etimologia celtica griselā o griselon.
Sijan
Sijan (Sigean en francés) es una comuna occitana de Lengadòc en Corbièras situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
Vila del golf del Leon en Mediterranèa situada sus la riba de l'Estanh de Bajas dins las Corbièras maritimas sul Canal de la Robina vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Villa Seianum en 832, Segianum en 963, Seian en 1080, Segionum = Segianum en 1107, Sejanum en 1145, Castrum de Sejano en 1157, De Sechano = Seihano en 1282, De Scoano = Seiano en 1282, Sal de Styano = Seyano en 1320, Seyan en 1381, Ségan al sègle XIV, Séjean en 1402, Sian en 1405, Sigen en 1528, Sigan en 1535, Syga en 1538, Seigan en 1589, Sigian en 1589, Sijan en 1589, Siga en 1589, Sigan..., Siegan en 1589, Sijean en 1590, Séjan en 1591, etc, Sigean, rectorie en 1706, etc. La prononciacion occitana es Sigeà, dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [si'ʒa]. Segon Dauzat e Rostaing, Sijan vendriá del nom latin d'òme Seius ; s'agís de Seianus segon los Feniés. Segon María José Peña, lo nom de l'establiment de comèrci Σαιγάνθη (Saigánthe), inscrit sus una tauleta de plomb del sègle V descobèrta à Empúries, seriá la transcripcion en grèc ionenc del nom ibèr del siti de Puèg Maó. Aquel nom auriá evolucionat après e donat lo nom de Sijan.
Godelleta
200px|vinheta|esquèrra|Plaza de España. Godelleta es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Gacha Empega
Gacha Empega es un grop de cant polifonic de Marselha.
Sengairan
Sent Gairan o puslèu Sengairan (Saint-Gayrand en francés) es una anciana comuna agenesa, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Dempui 1972, Sent Gairan es incorporada a la comuna de Gratalop e Sengairan. Sengairan, situat entre Gratalop e Clairac, es probablament gascon, segon una mapa realizada a partir de l'enquèsta de Bourciez.
Toponimia
La prononciacion es [seŋgɛj'raŋ]. Las fòrmas ancianas citadas per Bénédicte Boyrie-Fénié son parrochia de Sancti Gayrani, en latin, au sègle XIII, Capella Sancti Johannis de Sancto Gerano, en latin, en 1326, Sancti Johannis de St Gueyran, en latin, en 1580, St Jean d'Enguayran, autrement S. Guérin, en francés, en 1681, verbau de Mascaron (avesque d'Agen de 1680 a 1703). Durengues dona (rectoria) Sancti Gayriani. N'ajustarem una auta, sense poder precisar d'on ven, nimèi s'es completament autentica : Saint Joh de Saint Gaira, en 1319, que sembla precisar la prononciacion : [sengaj'ra], d'origina probablament lengadociana, donc exteriora.
Clavijo
Clavijo es una comuna de la Rioja.
Sengairan
Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié compara Sent Gairan a dus Saint-Gérand d'Alèir citats per Dauzat e Rostaing. Aqueth nom germanic s'explicaré, segon Astor, per gair, « lança, ast » e hram « còrb »,.
Empacha pas que la toponimista s'interròga sus la quita existéncia d'un sent nommat Gairan e tròba dens Durengues l'anecdòta deu curat deu sègle XVII que disèva en 1666 que los parropians sabèvan pas lo nom deu patron de la glèisa; lo curat causit Sent Garin coma patron (desempui demorat tradicionau), per semblança aproximativa,. Pr'amor d'un nom de parròpia que semblava lo d'un sent e tanben pr'amor de l'escantiment de las tradicions catolicas, avèvan donc oblidat Sent Joan Baptista.
Aqueras fòrmas ancianas deu tipe « Sent Joan de Sent Gairan » pròvan pas que Sent Gairan èra pas un sent. I a autes cas de parròquias qu'an un patron diferent deu sent que lor nom sembla anonciar. Mès i a tanben faus agionimes, coma Sendòs, escrit Saint-Dos en francés (i a pas mèi de Sent Dos que de Senta Esquia) o Sembadel escrit Saint-Badel au sègle XVIII. I a mèi d'una ipotèsi.
Xavier Delamarre cita, sense parlar de Sent Gairan, un nom atestat, benlèu celtic, Singoria (e autes noms en Sing-, coma Singidūnon = Belgrad). Sent Gairan porré donc estar quauquarren coma *Singoriānon, la proprietat de Singoria (o probablament una varianta d'aqueth nom) : *Singoriānon donaré *Sengoiran, çò qu'es près de Sengairan (grafia se lo nom es pas un agionime).
Lo nom se pòt comparar damb Sengeirac (o puslèu Senjairac ), aute faus agionime (francés Saint-Geyrac). Per aqueth lòc, Chantal Tanet et Tristan Hordé prepausan Singillarius, varianta deu nom latin Singularius, damb lo sufixe -acum e Bénédicte Boyrie-Fénié Singarius, nom « galloroman » (çò que vòu pas dire ren). Lo prumèr donaré normalament un nom en Singl- per sincòpa de la vocala de la segonda sillaba e coma lo segond es atestat, en tot cas au sègle VII (nom d'un ambaissador de Dagobert), Singarius (nom benlèu gallic) es lo milhor candidat per Sengeirac e, probablament, per Sengairan.
Lo sufixe es lo latin -anum o lo celtic -ānon. Las diferéncias entre los noms de Senjairac (comuna perigòrda de la region de Periguers) e de Sengairan son que lo prumèr es nòrd-occitan e que son sufixe es -acum (latinizacion deu sufixe gallés -āco(n)).
Istòria
Ara, i a tant vau dire pas de vilatge autorn de la glèisa. Mès coma se pensan que la glèisa fut desrocada pendent la Guèrra de Cent Ans, benlèu que n'i agut un, perqué lo site presenta caracteristicas interessantas per un lòc fortificat. La Glèisa, de segur, podèva installar lòcs de culte hòra de las aglomeracions, mès en cap de cas auré pas bastit un edifici en un lòc de tan maishant accès. I avèva donc un vilatge o, çò pus mens, un castèth, lo tot abandonat après las guèrras. Las informacions presentas sus lo site confirman lo rasonament : an trobat d'abitacions nombrosas a l'entorn de la glèisa.
La glèisa
La glèisa es d'origina medievala (deu sègle XII) e après que la Guèrra de Cent Ans la roeinèt, la tornèren bastir e agrandir au sègle XV e pendent la prumèra meitat deu sègle XVI : son plan, las motladuras deus arcs e son esculptura son caracteristicas de las glèisas bastidas autorn a aquera epòca. Perdut la teulada pendent las Guèrras de Religion. En 1597, disen deu campanèr qu'es una « belle tour carrée toute neuve » : una beròia tor cairada tota nava; lo darrèr quart deu sègle XVI es donc una auta epòca de reconstruccion. La parròquia èra uganauda : 5 catolics solament per 350 protestants en 1680. La glèisa que fut donc abandonada e declarada en maishant estat en 1666. En 1776, l'ofici se fèi sonque dens la capèra de l'epistòla. En 1829, l'entrepreneire Etienne Lajassès establit un devís de reparacion per trabalhs de menusaria e de maçonaria, per tant de barrar lo pòrge e de crespir lo campanèr. Mès la glèisa fut interdita au culte en 1895 pr'amor qu'èra en maishant estat, declarat tanlèu 1857; en 1923, suprimiren la teulada. Una associacion comunala de sauvagarda deu patrimòni fit trabalhs de consolidacion de las parets en 1988,.
La comuna
Sengairan, tanplan coma Gratalop, èra de l'ancian canton de Clairac d'aquí a 1801; passèt au canton de Castèlmauron d'Òut en 1801.
Oregon
Oregon es un estat del nòrd-oèst dels Estats Units d'America, situat sus la còsta Pacifica entre los Estats de Washington al nòrd, de Califòrnia al sud, de Nevada al sud-èst, e d'Idaho a l'èst. Sas frontièras al nòrd e a l'èst seguisson per l'essencial los rius de Colómbia e de Snake. Lo territòri es integralament traversat per la cadena de las Cascadas que forma una importanta barrièra climatica : l'oèst de l'Estat, de clima oceanic, es cobèrt per lo bòsc temperat umid mentre que sa part èst, semi-arida, es ocupada per lo Naut desèrt d'Oregon. Lo parc nacional de Crater Lake se tròba dins lo sud de l'Estat. La resèrva indiana de Warm Springs s'estend sus dins lo nòrd de l'Estat, sus lo pendís èst de la cadena de las Cascadas.
Sengairan
La comuna
Lo 1èr d'agost 1972, Sengairan fut incorporat a Gratalop per fusion-associacion, que se cambièt en fusion simpla lo 1èr d'agost 1999. La comuna es donc « perimida » segon lo lengatge de l'INSEE. Lo n° INSEE èra 47243.
Lòcs e monuments
thumb|left|400px|La nau de la glèisa
Oregon
L'actual territòri d'Oregon èra ocupat pels pòbles natius Bannocks, Chinook, Klamaths e Nez-Percé, foguèt atenh pes l'expedicion de Lewis e Clark en 1805. A partir dels ans 1830, la pista d'Oregon foguèt seguida per los pionièrs que lo nombre suplantèt lèu lèu lo dels autoctòns. Lo tractat d'Oregon, signat lo 15 de junh de 1846, fixèt la frontièra americanocanadenca e creèt lo territòri d'Oregon que la part sud-oèst que forma l'Oregon actual foguèt admesa lo 14 de febrièr de 1859 coma 33en Estat de l'Union.
Entre 1902 e 1908, los esfòrces de la Direct Legislation League faguèron d'Oregon un precursor en matèria de democracia dirècta (referendum, iniciativa populara, revocacion populara dels elegits, ) per l'instauracion de l'Oregon System , que s'espandira puèi a d'autres Estats. L'Oregon es un Estat tradicionalament democrata. Es escaissat « L’Estat del vibre » e sos abitants son dits oregoneses e oregonesas.
L'Oregon a per capitala Salem mentre que la vila pus poblada es Portland. Aquesta s'estend al nòrd de la val de Willamette qu'amassa 70 % de la populacion oregonesa. L'oèst de Portland es ocupat par la tecnopòla de Silicon Forest qu'aculhís los principals centres de recerca d'Intel, Oregon es tanben lo breç de Nike e de Columbia Sportswear Company.
Inadaptats
Inadaptats èra un grop de punk-hardcore catalan originari de Vilafranca del Penedès. La lora musica es clarament influençada per de grops coma Negu Gorriak o Rage Against The Machine mas s'i ajustan de sons mai Oï e Hardcore. Los tèmas abordats dins sas paraulas pel grop son mai que mai politics amb un engatjament pel socialisme e l'independéncia dels Païses Catalans.
Ribas (Vivarés)
Ribas (Ribes en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
La prononciacion d'un informator de Prunet es ['ribɔ].
Beauvois-en-Vermandois
Beauvois-en-Vermandois es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Campuac
Campuac (Campuac en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Revercourt
Revercourt es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Yuncler
Yuncler es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Cordovín
Cordovín es una comuna de la Rioja.
Anís
L’anis (Pimpinella anisum) es une espècia de plantas erbacèas de la familha de las Apiacèas, cultivada coma planta condimentària per sas fuèlhas e sas granas aromaticas.
Descripcion
Es una planta erbacèa annadièra o bisannadièra, mesurant de 50 a de naut, de cambas quilhadas cavas.
Origina e espandiment
Aquela espècia es originària de l'Èst du bacin mediterranèu e d'Africa du Nòrd. S'espandiguèt plan per cultura dins las regions temperadas.
Cultura
Ama los sols leugièrs e sans, e las exposicions caudas e solelhadas.
Semenar a la prima, en abril. Esclarir aprés la levada.
La culhida de las fuèlhas pòt començar unes meses après la semenada. Las granas se culhan a la davalada quand la madur (setembre).
Usatge culinari
thumb|Granas d'anís, d'usatge culinari.
Comunautat de comunas deu País de Tria e deu Manhoac
La Comunautat de comunas deu País de Tria e deu Manhoac qu'ei ua intercomunalitat de la Republica Francesa, situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Lo son còdi SIREN qu'ei 200070795. La residéncia qu'ei a Tria.
Istòria
Lo 1èr de gèr 2017, la comunautat de comunas que resultè de la fusion de la Comunautat de comunas deu Manhoac et de la Comunautat de comunas deu País de Tria. La prumèra que comprenè 28 comunas de las 29 deu canton de Castèthnau de Manhoac (sonque Arnèr que mancava), la segonda que comprenè totas las comunas deu canton de Tria.
La Granja de la Costera
Granja de la Costera es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Lista dels Presidents de Montenegro
thumb|250px|Bandièra del president de Montenegro. Lo president es lo Cap d'Estat de Montenegro. Es eligit por un mandat de 5 ans.
Vaquí la lista de presidents de Montenegro, de 1990 (aquand èra part de la Republica Socialista Federala Iogoslavia, fins a uèi.
Metòdes quantitatius
Lei metòdes quantitatius son de metòdes de recèrca que si fondan sus una epistemologia positivista o pòst-positivista, qu'utiliza d'otís d'analisi matematics e estatistics, en vista de descriure, d'explicar e de predire de fenomènes per lo biais de concèptes operacionalizats sota la forma de variablas mesurablas. Ensin si distinguisson dei metòdes que li dién qualitatius.
Notre-Dame-du-Rocher
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Parçac e Rimondés
Parçac e Rimondés (Parsac-Rimondeix) es una comuna novela d'Occitània creada lo 1er de genier de 2016 per l’agropament de las comunas de Parçac e Rimondés, dins lo canton de Gosom, departament de Cruesa, region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Istòria
La comuna novela fuguet creada lo 1er de genier 2016 per l'arrestat prefectorau du 23 de setembre 2015. Amassa las doas comunas de Parçac e de Rimondés. La chapluec es fixat à Parçac.
Umbundu
L'umbundu (o mbundu del sud) es una lenga banto parlada en Angòla. Qu'es una lenga diferenta del kimbundu.
Parçac e Rimondés
Conselh municipau
Pendent un périòde transitòri, lo conselh municipau de la novèla comuna es constituït de l'ensemble daus conselhiers municipaus de las ancianas comunas (22 membres)
Umbundu
Localisacion
L'umbundu es parlat dins las províncias de Bié, Huambo e Benguela dins lo centre-oèst d'Angòla.
Corera
Corera es una comuna de la Rioja.
Parçac e Rimondés
Nòtas
<references group="N"/>
Umbundu
Classificacion
Per Nurse e Philippson (2003), l'umbundu fa partida d'un grop umbundu amb lo ndombe, lo nyaneka e lo khumbi.
La Motte-d'Aveillans
La Mòta d'Avelhans (en francés La Motte-d'Aveillans) es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Rosazia
Rosazia es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
La Fraissinosa
La Fraissinosa (La Freissinouse en francés) es una comuna d'Occitània, en Daufinat dins lo departament dels Auts Aups.
Geografia
La municipalitat de la Freissinouse a situat a 10 quilomètres de Gap a aperaquí 960 mètres d'altitud. Divèrses caserius la compausan: Sant-André, La Selle, Las Pons, La Bassa Freissinouse. Lo sieu territòri a traversat per la rota départementale D992 e la Linha Veynes - Briançon.
Airlines Tonga
Airlines Tonga es una novèla companhiá aerenca dei Tònga, qu'es naulejada per Air Fiji per paliar la liquidacion de Royal Tongan Airlines.
La Fraissinosa
Geografia
La commune de La Fraissinosa Freissinouse est située à 10 kilomètres de Gap à environ 960 mètres d'altitude. Plusieurs hameaux la composent: Saint-André, La Selle, Les Pons, La Basse Freissinouse. Son territoire est traversé par la route départementale D992 et la Ligne Veynes - Briançon.
Airlines Tonga
Sa devisa es : "Serving the Kingdom" (servir lo reiaume).
Airlines Tonga Air Fiji Ltd es una joint venture entre la companhiá interiora dei Fiji e un deis agents de viatge dei Tònga, Teta Tours Ltd.
Cornago
Cornago es una comuna de la Rioja.
Bariton (cordofòn)
150px|thumb|Un bariton200px|thumb|left|Copia deu bariton deu princi Esterházy expausat au [[palais d'Eisenstadt]]
Lo bariton qu'ei un instrument de còrdas hregadas. Probalement gessit de la failha de la viòla bastarda, qu'ei de l'endom deu violoncèl (e, com lo violoncèl, qu'ei pausat suu sòu) e qu'ei provesit de còrdas simpaticas (com ac son tanben la viòla d'amor e lo hardingfele) ; ua particularitat deu son jòc qu'ei que las còrda tienudas en devath de la tòca que pòden estar puntejadas dab lo dit poç au medish temps que l'arquet e hrega las autas còrdas (produsent atau un triple son de còrdas hragadas, vibrant en simpatia e putejadas).
Aqueth instrument que coneguó la soa petita tempora de glòria quan Joseph Haydn be composè per eth per'mor que lo son mèste, lo princi Nicolas Esterházy, be'n jogava dab passion. L'instrument que ho abandonat au sègle XIX.
Garth Brooks
Troyal Garth Brooks, mai conegut coma Garth Brooks (Tulsa, Oklahoma, 7 de febrièr de 1962) es un cantaire american de musica country dels mai famoses dins lo país e mai internacionalament. Es maridat amb la cantaira Trisha Yearwood.
Haget (Gers)
Haget (tanben en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Comuna situada en Gasconha. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Haget qu'es format de fagus, « hai, hau » e deu sufixe collectiu -etum (---> *fagetum), o deus eretèrs d'aqueth compausat (e non pas de hai e -et, qui auré donat *haiet). Lo sens de haget, hageda, faget, fageda, faja, etc, qu'es d'un bòsc o bosquet de hais (de haus).
Trisha Yearwood
thumb|Trisha Yearwood (2010) Patricia Lynn Yearwood, coneguda professionalament coma Trisha Yearwood (Monticello (Georgia), 19 de setembre de 1964) es una cantaira de musica country americana. Se faguèt conéisser en 1991, gràcias a la cançon She's in Love with the Boy, que montèt fins a la 1a posicion dels classaments. Dempuèi la debuta de sa carrièra Yearwood a vendut mai de 12,5 milions de disques dins lo mond entièr e demest totes los prèmis qu'a ganhat, emportèt tres Grammy Awards. Es la molhièr del cantaire Garth Brooks.
Accipitridae
La familha dels accipitrids  (o Accipitridae) acampa la majoritat dels rapaces diürnes : bazas, milans, bondrèas, elanions, pigargas, palmistas, gipaèts, vutres del Mond Ancian, circaèts, bateleires, serpentaris, roissas, gimnogèns, tartanas, Astors, moissets, butastors, arpias e Aglas. Los falcons son pas d'accipitrids, mas de falconids.
Son d'ausèls de preda de talha pichona a granda (de 20 a 150 cm), que lor bèc crocut es garnit a la basa d'una cera carnuda. Lors patas poderosas son provesidas d'àrpias aceiradas, e lors alas son sovent largas. An una vista aguda.
Òm los tròba dins totas las regions del mond levada Antartica ; gaireben totas las regions aculhisson d'espècias nombrosas. Frequentan totes los tipes de mitans, dels bòsques a las zònas umidas, dels mièg desèrts a la tondra, de las nautas montanhas a las zònas urbanas.
Taxonomia
Del vèrb latin accipiter, "sasir o prene", rapelant las àrpias.
Sistematica
Las relacions filogeneticas d'aquesta familha demòran discutidas.
Bydel
Un bydel es una division administrativa norvegiana e danesa. Copenaga es devesit en quinze bydele, Bergen en uech bydeler. Dins una comuna completament urbana coma Òslo o Copenaga son ren que de quartiers; dins una comuna rurala coma Bergen son de pichòts vilatges regropats en una unitat aguent lo nom d'un gròs vilatge ou d'una vila. Pòdon aver sa pròpria administracion o èsser simplament una unitat de l'administracion centrala de la kommune coma es lo cas a Bergen despuei 2004.
Corporales
Corporales es una comuna de la Rioja.
Saint-Héand
Saint-Héand es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Accipitridae
Genetica
Los Accipitridae an de cariotipes que presentan pauc de microcromosòmes, e de macrocromosòmes de talha mejana nombroses, contràriament als cariotipes classics dels ausèls que compòrta de costuma qualques grands macrocromosòmes e de microcromosòmes nombroses.
Canton de Tenon
Lo canton de Tenon es una anciana division administrativa del Perigòrd, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Periguers, lo departament de Dordonha e la region d'Aquitània, adara de Novela Aquitània. Dempuèi 2015, Tenon es lo burèu centralizator del canton dau Naut Perigòrd Negre, mas totas las comunas de l'ancian canton ne'n son pas: La Boissiera d'Ans (venguda comuna delegada) e Brochau son dins lo canton d'Eila-Loa-Auvesera (burèu centralizator : Eissiduelh). La lenga autoctòna es l'occitan lemosin, dins sa varianta perigòrda.
Istòria
Los cantons de Tenon e de Senta Orsa (Orsa en 1793) se creeron en 1790. Lo 13 de brumaire an X (4 de novembre 1801), lo canton de Tenon fuguèt conservat e recebet de comunas dau canton de Senta Orsa (Senta Orsa, Gabilhon) e dau canton de Cujac (La Boissiera d'Ans, Brochau e Montanhac d'Aubaròcha), suprimits, , , , , ,.
A las eleccions departamentalas del 22 de març 2015, en aplicacion dau decret dau 21 de feurier de 2014 que delimita los cantons del departament de Dordonha, lo canton de Tenon fuguet suprimit.
Lo 1er de genier de 2017, la comuna de La Boissiera d'Ans venguet comuna delegada de Cujac Auvesera Vau d'Ans.
Guadasséquies
Guadasséquies es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Yunclillos
Yunclillos es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Saint-Hilaire-la-Forêt
Saint-Hilaire-la-Forêt es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Itaca
Itaca (en grèc ancian Ἰθάκη/Ithákê ou Φεάκη/Pheákê, en grèc modèrne Ιθάκη/Itháki o Θιάκη/Thiáki pels abitants) es una illa de la mar Ioniana, a l'oèst de la Grècia continentala a al nòrd-èst de Cefalònia. Fa partit de l’archipèla de las illas Ionianas e compte près de 3 200 abitants per una superfícia de 96 96 km. Son cap luòc es Vathy.
Dempuèi genièr de 2011, e lo programa Kallikratis, forma la partida màger del districte regional d'Itaca, al sen de la periferia de las Illas Ionianas. Abans, constituissiá amb l'illa de Cefalònia, lo nòme de Cefalònia que ne formava una municipalitat d'esperela. Itaca es separada de Cefalònia per un canal larg de 2 a 4 4 km.
Etimologia
Son nom ven benlèu del fenician Utica significant « colònia ». Se trapa aqueste mot per designar una colònia fenicèa vesina de Cartage. Nomenada Itaca a l’epòca romano-bizantina, l’illa apareis pendent l'Edat Mejana (periòde venecian) jols noms Itacha, Thiaki, Dulichia o Val di Compare. A partir de las annadas 1830, los letrats de l'illa utilizan de preferéncia « Ithaki », alara que los pescaires e marins contunha a utilizar lo nom de « Thiaki ».
Tanben lo nom pòt venir del mite d'Ulisses e de la significacion simbolica del percors iniciatic de l'eròi que cerca a tornar sus son illa mairala. Itaca ven de la raíç Ιθ/Ith qu'evòca un rapòrt dirècte e natural, la rectitud, la franquesa e una forma de noblesa. Tanben Ιθαγένής, "Ithagenês", significa "que la naissença es drecha, franca, legitima, forma naturalament, nascuda dins lo quite país".
Geografia
Levat los golfs de Brostaetou e de Skinou anant cap al pòrt de Vathy, la còsta orientala d’Itaca presenta de bauces pro escalabrós e regde alara que la còsta occidentala, fàcia a Cefalònia, es mas bassa e verda. L'illa sembla èsser constituida de doas peninsulas ligadas entre elas per l’istme de Pissaetou. L’interior d’Itaca es montanhós : lo mont Niritas (784 784 m) al centre, lo mont Stefano (648 648 m) al sud e lo mont Roussano (520 520 m) al nòrd. I buta los pins e los ciprès. E mai del vilatge de Vathy (1700 ab.), capitala de l’illa, l'agglomeracion es Stavros, dins lo nòrd (1000 ab.).
Del mite a la realitat
esquèrra|vinheta|Tèsta d’[[Ulisses : esculptura grèga del sègle II AbC,  trobada dins la Villa de Tibèri a Sperlonga. Ulisses es la màger figura istorica de l’illa.]]
vinheta|290x290px|Itaca, vista del larg, al Nòrd. Segon l’Odissèa d’Omèr, Ulisses èra lo rei d’Itaca, illa ont tornèt après aver longament vagat en mar, après aver subit de multiplas espròvas. Es a Itaca que sa femna Penelòpa l’esperava malgrat de pretendents ardits, coma Antinoòs. L’estudi de las interpolacions de tèxtes d’epòca e d'estil diferents sembla mostrar que l’Odissèa constituissiá a l’origina un percors iniciatic simbolic, transformat per Omèr en un raconta de viatge geografic remembrant benlèu de corrents de navigacion antics entre los Pelasgs, los pòbles del mer, los Fenicèus e l’Asia menora.
Levat Tròia e la Sicília, la localizacion geografica de gaireben totes los luòcs mencionats dins l’Odissèa fa l’objècte de conjecturas. La localizacion de l’Itaca descricha per Omèr d'esperela foguèt contestada : unes autors identifiquèron Itaca amb l’actuala Cefalonia; l’Itaca actuala poiriá alara èsser la Feàcia omerica (sovent identificada amb l’actuala Corfó). Dins aqueste cas, lo nom popular de « Thiaki » poiriá venir de Φεάκια (Pheákia) : seriá alara pas una desformacion d’Ιθάκη—Itaca, mas lo nom original de l’illa.
L’etnològ e navigaire Jean Cuisenier, tornèt far en 1999-2000, al tèrme de longas recercas e fòrça navigacions en Mediterranèa, tot lo periple d’Ulisses : se faguèt la certitud qu'unes pòrts e ancoratges de l’Itaca omerica correspondavan « exactament » e de pòrts e ancoratges de l’Itaca modèrna, en acòrdi, gaireben sempre, amb las conclusons de l’ellenista Victor Bérard, passat per aquí un sègle abans el. Fa la lista d'aquestas localizacions:
D'astronòmas estimèron que la data de retorn d’Ulisses cap a Itaca seriá -1178 e, pasmens s'aquesta istoricitat demorèt encara a mostrar e repausa sus de postulats encara incertans, coma l’inclinason de l'axe de la Tèrra a l'epòca donada.
Preïstòria e Antiquitat
Los rèstes arqueologics datan de millenari IV AbC foguèron trobats al nòrd de l’illa, mas lo primier abitat provat data d'unes 1 500 abans nòtra èra. Près del massatge de Pelikata, comuna de Perachorion, una necropòla de l’Elladic mejan e de Micenian foguèt descobèrta, e tanben de parets ciclopèus. D’autres sites arqueologics donèron de teralhas miceniana e d'objèctes del Geometric (trespes votius). Estrabon considèra que l’Itaca que fa partiit del reialme d’Ulisses es Tafos. Neutre pendent las Guèrras medicas, l’illa es ocupada pels Romans al sègle II AbC, en - 121. Cristianizada al sègle V, fa partit del tèma d’Epir de l’Empèri bizantin.
Edat Mejana
Mai d'un còp atacada pels Arabs e les Normands del sègle VIII al XI, Itaca se despòbla, i demoran pas qu'unes pastres e percadors de passatge. En 1185, quand los Normands de Sicília envasiguèron la Grècia, lor almiral, Marguery de Brindisi prenguèt las illas vesinas, Cefalònia e Zante. Lo títol que portava mencionavan pas Itaca, mas los actes de son administracion inclusissent l’illa, que torna pasmens lèu a l’Empèri grèc. L'escasença torna après la Quatrena crosada en 1204. La Partitio Terrarum accordava Corfó, Leucad, Cefalònia e Zante a la Republica de Venècia sens mencionar Itaca, benlèu qu'èra despoblada, e considerada coma un simpla tèrre de pastura dels Cefalonians. Matteo Orsini èra « Comte Palatin de Cefalònia » pel compte de Venècia a partir de 1209. Mas en 1264, un de sos successors, Ricardo Orsini, èra « Senhor de Cefalònia, Zante e Itaca ». Que que siá, de 1204 a 1797, Itaca demora a çò dels Anjavins de Nàpols e de la Republica de Venècia.
En 1324, quans Joan de Duratz prenguèt pels Anjavins del Principat d'Acaia, tanben conqueriguèt la Comtat palatina de Cefalònia e Zante suls Orsini. En 1357, Robèrt de Tarent donèt la comtat en feu a Leonardo Tocco, del Benevent. Aqueste apondèt Itaca a sa titulatura. La comtat faguèt profièch de la proteccion de Venècia per sa partida maritima, quitament se los territòris conquerits en Epir podèron pas èsser conservats.
Semblariá qu’una incursion otomana en 1479 aja trobat Itaca desèrta. Es pas lo cas en 1504 que l’illa se torna poblar, los Venicians avent atirat de Grècs del continent fugissent la dominacion turca, e de ciutadans de la Serenissima per d'exempcions de taxa e de facilitats d’acquisicion de tèrras. La populacion aumenta pauc a pauc per aténher 12 000 abitants dins las annadas 1790. Venècia fortifiquèt la vila de Vathy.
Epòcas modèrna e contemporanèa
A la fin del sègle XVIII, disputada entre Franceses, Autriacs, Russes e Britanics pendents las guèrras napoleonianas, Itaca escai al Reialme Unit en 1809 : fa partit de la Republica eptanèsa (o Republica de las illas Ionianas) sota protectorat britanic fins a 1864, quand rejonh la Grècia amb las autras illas Ionianas. Ocupadas per una ponhada d’Italians en mai de 1941, l’ille es evacuada per aquestes en octobre de 1943 : des marins alemands los remplaçan. La populacion resistís o fugís, los Britanics desbarcan en octobre de 1944, en mèsme temps que l’ELAS... que lor fa la guèrra. Una trèva interven rapidament, la populacion torna, e Itaca es estalivada per la Guèrra civila grèga.
Alexis de Tocqueville
Alexis-Charles-Henri Clérel de Tocqueville (1805-1859) foguèt un pensaire politic e istorian francés qu'estudièt lo sistèma de las presons dels Estats Units. Foguèt un grand defensor de la libertat e de la democracia.
Itaca
Epòcas modèrna e contemporanèa
Una granda partida dels bastits de l’ille foguèt aclapat per un tèrratrem en 1953, e las familhas que son alara partiadas son pas totas tornadas.
Alexis de Tocqueville
Realizèt dos viatges als Estats-Units, lo primièr en 1831 e lo segond en 1840. Quitèt la vida politica en 1856.
Itaca
Economia
L’agricultura repausa suls olivièrs e la  vinha. Mai, los abitants practican l’elevatge ovin e la pèsca. Lo torisme, pauc desvelopat, repausa en partida sus la legenda d’Ulisses, mas tanben sus la navigacion de plaséncia, atirada per la beutat naturala e autentica de las calancas e baias.
Alexis de Tocqueville
thumb|200px|right|Alexis de Tocqueville
Gara d'Ais
Es una gara de la SNCF, desservida per dei trens TER Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Situacion ferroviària
Establida a 177 mètres d'altitud, la gara es situada al punt quilometric (PK) 408,274 de la linha de Lion Perrache a Marselha Sant Carles (per Grenòble) e al PK 25,178 de la linha de Ronhac as Ais.
Sent Antonin (Tarn e Garona)
Sent Antonin (Saint-Antonin-Noble-Val en francés) es una comuna roergata situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Situada al jonhent de Boneta e d'Avairon al tèrme de Roergue, País d'Albi e Carcin, Sent Antonin es una de las mai vièlhas ciutats medievalas que subrevisquèron a l'istòria. Es enrodada per de bastidas e confronta la partida oèst de la selva de Gresinha
Lo site es aparat per las gòrjas d'Avairon e los bauces del Ròc d'Anglars.
thumb|150px|Ostal dich del Rei|left
center|500 px
Gino Bramieri
Luigi Bramieri (nascut a Milan lo 22 de junh de 1928, defuntat a Milan lo 18 de junh de 1996) foguèt un important actor italian e umorista de cinèma e de teatre del sègle XX.
NASDAQ
thumb|right|Sèti de Nasdaq a [[Times Square.]] NASDAQ, acronim en anglés de National Association of Securities Dealer Automated Quotation, es lo principal mercat electronic d'accions dels Estats Units d'America. Foguèt fondat per la National Association of Securities Dealers (NASD) en 1971. Amb las vendas dels ans 2000 e 2001 demorèt privatizat. Es governat per la companhiá proprietària, la Nasdaq Stock Market, Inc., qu'es sus la lista dins son pròpri sistèma d'escambi d'accions en 2002.
Sent Antonin (Tarn e Garona)
Lòcs e monuments
thumb|Una carrièra vièlha de Sent Antonin|210px|right
Gino Bramieri
Italo Terzoli e Enrico Vaime foguèron sos autors de referéncia, obtenguèt de succèses bèls al teatre amb sos escenaris, de La sveglia al collo a Anche i bancari hanno un'anima e La vita comincia ogni mattina.
En mai de sa granda mestresa dels sketches comics e per crear de personatges e de caricaturas, son especialitat foguèt de contar de galejadas, en general fòrça brèvas (de còps que i a solament doas frasas), e sovent surealistas. ;
NASDAQ
Amb prèp de 3300 companhiás, NASDAQ representa la borsa de valors electronica e automatizada qu'escàmbia de mitat mai d'accions per jorn que tot autre mercat del monde. Se caracteriza per comprendre d'empresas d'auta tecnologia en electronica, informatica, telecomunicacions, biotecnologia, eca. Una altra de sas caracteristicas es l'usatge del sistèma SOES (Small Order Execution System), un sistèma de gestion de pichons volums d'accions creat aprèp la crisi de 1987; aquel an sentiguèron la necessitat de crear de sistèmas per automatizar la gestion de grand nombre de transaccions de pichon volum.
Sos indici mai representatius son lo Nasdaq 100 (introdusit en 1985), lo Nasdaq Composite e lo NASDAQ Biotechnology Index.
Funciona, coma los autres mercats estatsunians, dempuèi 9 h 30 fins a 16 h 00, ora locala (de 16 h 30 a 22 h 00, ora en Occitània).
L'actual cap executiu es Robert Greifeld. Lo sèti es a Nòva York.
Pareïdòlia
Una pareidolia o pareïdòlia (dau grègo ancian para-, "a costat de", e eidôlon, diminutiu d'eidos, "aparéncia, forma") es una sòrta d'illusion d'optica que consistís en associar un estimulus visuau informe e ambigú a un element clar e identificable, sovent una forma umana o animala.
Sainte-Marie-du-Bois (Mayenne)
Sainte-Marie-du-Bois (Mayenne) es una comuna francesa administrada per lo departament de Mayenne de la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cuzcurrita de Río Tirón
Cuzcurrita de Río Tirón es una comuna de la Rioja.
Abidòs
Abidòs qu'era ua ciutat de l'Egipte antica, capitala deu VIIau nòme de la Hauta Egipte, vodada au diu Osiris. Abidòs qu'ei lo nom grèc ; lo nom egipcian qu'èra Abdo.
Los testimoniatges arqueologics mei ancians trobats a Abidòs que remontan au periòde Nagada I (preïstorics). Durant l'ancian empèri egipcian la vila que vodava un culte a un diu nomat Khentiamentio (lo purmèr d'Occident, lo purmèr deu monde deus morts). Aqueth diu que ho identificat dab Osiris e la vila que vadó, a partir de l'empèri navèth, lòc de sepeliment.
Un deus monuments mei importants dens la colleccion de tombèus e de temple apielats a Abidòs entà ganha's las favors d'Osiris dens l'aute monde qu'ei lo gran temple de Sethi I.
Njem
Lo njem (o nyem, zime, konzime) es una lenga banto parlada al Cameron, e en Republica de Còngo.
Daroca de Rioja
Daroca de Rioja es una comuna de la Rioja.
Njem
Localisacion
Lo njem es parlat dins lo departament del Naut-Nyong, dins la Region de l'Èst al Cameron, e de l'autre costat de la frontièra al Còngo.
Classificacion
Per Nurse e Philippson (2003), lo njem fa partida d'un grop maka-njem amb lo mvumbo, lo so, lo makaa, lo byep, lo kol, lo bajue, lo konabem, lo bekwel e lo mezime, lo mpompon, lo mpiemo, lo bomwali, lo gyele, l'ukhwejo.
Pina Bausch
Pina Bausch, escais d'artista de Philippine Bausch (*Solingen, 27 de julhet de 1940 - †Wuppertal, 30 de junh de 2009), èra una dançaira, coregrafa e professora de dança alemanda, e una de las grandas figuras de la dança internacionala contemporanèa.
Biografia
Nasquèt en 1940, en plena Segonda Guèrra Mondiala, dins una vila situada dins lo centre industrial d'Alemanha. Sos parents avián un restaurant. A la fin de la guèrra, Pina Bausch foguèt en contacte amb lo monde de la dança e la musica.
Lèu, en 1959 foguèt dirigida pel Kurt Jooss a Essen; e quatre ans mai tard anèt a Nòva York: aviá sonque 19 ans. Estudièt a la Julliard School; dancèt al Metropolitan e al New York City Opera, essent influenciada per l'òbra de Martha Graham.
Sos espectacles passèron a París, Madrid, Rio de Janeiro, Nòva York o Tòquio; e per lo monde entièr. Fòrça de sas òbras son enregistradas en vidèo e DVD, atal se pòt conéisser uèi plan sos trabalhs mai importants. Son filme Planh de l'emperairitz, de 1990, mòstra plan la forma de representacion de Pina: lentor dels movements, reïteracions ritualas, pes de la paraula critica, miralh de la violéncia sociala, evocacion de la beutat.
Foguèt la figura pus importanta de la dança alemanda, e una de las majoras de la dança internacionala fins a sa mòrt. Recebèt lo Prèmi Goethe en 2008. Defuntèt d'un càncer subte, a 68 ans, lo 30 de junh de 2009, alara que jogava amb son grope la pèça ''...Como el musguito en la piedra ay, si, si , si" inspirada de son darrièr viatge en Chile.
Creacions
thumb|right|[[Nelken – Los ulhets (1982) de Pina Bausch en 2005.]]
Canton de Baumas de Venisa
Lo canton de Baumas de Venisa es una division administrativa provençala dins lo departament de Vauclusa.
Saint-Martin-des-Prés
Sant-Varzhin-Korle en breton ( Saint-Martin-des-Prés en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Enciso
Enciso es una comuna de la Rioja.
Saint-Martin-des-Prés
Istòria
Segon lo diccionari de Ogée (1843) I i aviá 1300 abitants e s'i parlava lo breton. Se sap pas pas exactament quand los abitants se desbrembat la siá lenga en benefici del francés.
Selon le dictionnaire d'Ogée (1843) Il y avait 1300 habitants et on y parlait le breton. On ne sait pas exactement quand les habitants on oublié leur langue au profit du français.
(274835) Aachen
(274835) Aachen es un asteroïde.
Fusiu de caça
Un fusiu de caça es una arma de fuòc formada d'un canon lòng e d'una cròssa d'espatla. Destinada a la caça, tira generalament de cartochas contenent de plombs o de balas pesucas. La portada dei municions es sovent febla mai aquò es pas un problema vertadier car una portada lònga es rarament necessària. Lo fusiu de caça es un derivat d'armas dei sègles XVI-XVIII coma l'arcabusa o lo mosquet. Es subretot adaptat per la caça pichona e mejana. Per la caça de talha pus gròssa, l'adopcion d'una carabina de caça es conselhada e mai se l'utilizacion d'un fusiu demòra possibla. Existís de variantas militaras o policieras dei fusius de caça per d'usatges que necessitan una poissança de fuòc importantas dins d'espacis claus.
Montanèr
Montanèr qu'ei ua vila deu nòrd de Bearn. Qu'ei situada dens lo departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Montanèr que possedeish un castèth bastit per Gaston Febus entà emparar aquesta termièra de Bearn. La soa tor qu'ei de teulas (com la tor tanben bastida per Febus au castèth de Pau). Aqueth castèth, un còp perduda la soa foncion protectora, que vadó preson, qui per un temps e ho proprietat de d'Artagnan. La glèisa de Montanèr qu'ei interessanta per las soas pintruras muraus dab tèxte en occitan bearnés.
300px|left|thumb|Montanèr, au pè deu castèth
Gardarem la Tèrra (Album)
Gardarem la Tèrra es un album dels Goulamas'k sortit en 2005.
Cançons
+ Bonus vidéo: Goulamas'k dans tous ses états.
Montanèr
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [munta'ne]. Las fòrmas ancianas que son Montanerius, en latin, cap a 1030, Montanerium, en latin, en 1118, Montaner en 1385 e 1675, Lavielle (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Segon Dauzat, lo nom que vien de mons, « mont » e deu nom germanic de persona Agenar o Asinar.
Segon Miquèu Grosclaude, la segonda partida deu nom que vien probablament d'un nom d'òmi Aner, arrasonablament vienut d'Asinarius. Mès Asinarius sembla pas d'origina germanica; segon M.F. Berganton (Le dérivé du nom individuel..., p. 177-178), qu'èra un mot pejoratiu atribuït aus crestians qui en hasón un nom (l'espanhòu Aznar). Mès lo mot Mont- a vertadèrament ací lo sens de « hautor, mont » (deu latin montem) ? Lo nom de Aner qu'estó lo de senhors de Montaner, mès lo tròp gran nombre de patronimes Montané, Montaner, qui pòden pas s'explicar tots peu nom deu vilatge, que hè meilèu pensar a un nom de persona Mont emplegat a l'Edat Mejana (cf. Sent Mont). Montaner que seré alavetz un nom doble de persona.
Elisabèt II del Reialme Unit
Elisabèt II del Reialme Unit, nascuda Elizabeth Alexandra Mary Windsor, lo 21 d'abril de 1926, mòrta lo 8 de setembre de 2022, foguèt del 6 de febrièr de 1952 a sa mòrt la reina de 16 Estats e lo cap del Commonwealth.
Titulatura a la mòrt
Elisabèt II portava los títols que seguisson. En defòra del ducat de Normandia e de l’Illa de Man, es la primièra Elisabèt a portar aqueles títols, mas èra pr'aquò numerotada "la seconda":
Titulatura passada
Elisabèt II foguèt tanben: