cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lo Castelet (Var)
Istòria
Lo 4 d'abriu de 1402, a Brantas, au pè de Ventor, en preséncia de son esposa Alitz dei Bauç, Odon de Vilars donèt a son nebot Felip de Levís de fèus de Brantas, Plasians e sei dependéncias, de senhoriás de Sant Marcèu, Ròcafòrt, lo Castelet, Cassís e Pòrt Miu, dependentas de la baroniá d'Aubanha, e tanben La Fara e Agulha. Lo nebot, eu deviá li servir de caucion a respècte de Ramond de Torèna dins l'observacion d'un acòrdi que siguèt passat entre lo vicòmte, eu e son esposa Alitz. Dins lo cas qu'Alitz e Odon lo respectavan pas, aurián degut pagar 50,000 florins a Ramond de Torèna.
Patric Lasseube
thumb|Patric Lasseube, en 2001
Patric Lasseube, en francés e oficialament Patrick Lasseube, es neishut le 8 de novembre de 1954 a Carbona. Es un òme politic occitanista.
Estèc un deus fondators deu Partit Occitan (PÒC) en 1987. Menèc una lista regionalista a las prumèras eleccions regionalas de 1986 ambe le sosteng deus Verds.
Centrista, pròcha de las idèas de François Bayrou, se sarrèc a la debuta de las annadas '90 de Domenge Baudis. Lo PÒC, ligat au PS a l'epòca, l'excludèc.
En 1995, pr'amor de la preséncia deu toponime Minjacebas sus la comuna de Sent Lis, on damòra, desvolopèc l'associacion Pais de Catinou e Jacouti, en collaboracion ambe Carles Molin e Nicolau Rei Bèthvéder, qu'organiza cada an un importanta hèsta occitana.
Apèi bons escòres a las eleccions cantonalas e municipalas de Sent Lis, finís per èster maire de la comuna en 2001 a 2008.
Le siu mandat de maire permetèc de botar en plaça las idèas de l'occitanisme politic ; creacion d'un hons occitan a la mediatèca de Sent Lis, creacion en 2002 d'una seccion bilingua francés - occitan a las escòlas sentlisianas qu'amassa mès de 150 escolans en 2012, politica d'occitanizacion deus microtoponimes e de senhalizacion bilingua francés - occitan.
Se tornèc presentar en 2014 a las municipalas sentlisianas, dins una lista deus Verds - MoDem, dirigida per Catherine Renaux qu'estèc batuda. Signèc le manifèsta Bastir lançat per Dàvid Grosclaude.
Aderèc en 2014 au MoDem.
Gardarem la Tèrra (Cançon)
Gardarem la tèrra e tanben sa cançon. Gardarem la tèrra la nuèit tanben lo jorn. Gardarem la tèrra e tanben sa cançon. Gardarem la tèrra la gardarem totjorn.
Regarde cette petite fleur qui s’est fait piétiner Par 300 000 visiteurs complètement fracassés Par la chaleur le manque d’eau, la teuf à volonté Pendant trois jours on aura pu voir un monde presque parfait.
On me dit qu’un monde meilleur est possible oui mais Si on se rend la vie pénible on va pas y arriver. Si à la place de lever la tête on se regarde les souliers I a pas mai d’un sorire sul cap d’un dròlle per nos faire bolegar
Travailler, emprunter, épargner, acheter, dépenser, jeter Travailler encore travailler, pour toujours plus consommer, et puis tout balancer … la terre avec. Attention au chant des sirènes, qui arrive dans nos cerveaux, avant que nos oreilles aient compris. Il sonne faux comme une mauvaise rengaine Et veut nous rendre sourds à toutes les mélodies.
Banhòus de Céser
Banhòus de Céser (Bagnols-sur-Cèze en francés) es una comuna de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament de Gard e la region d'.
Gardarem la Tèrra (Cançon)
Se volèm contunhar a viure al país Manjar lo bon pan e beure lo bon vin Caldrà pas comptar suls òmes politics Mas encara mai bolegar e encara mai cantar.
La Roche-Rigault
La Roche-Rigault es una comuna francesa dau departament de Viena e de la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Nòtas
<references group="N"/>
Carlisme
thumb|right|200px|La crotz de Borgonha: bandièra carlista Lo carlisme foguèt un movement politic legitimista de caractèr antiliberal e antirevolucionari sorgit en Espanha al sègle XIX que preteniá l'establiment d'una branca alternativa de la dinastia borbonesa dins lo tròn espanhòl, e que dins sas originas defendiá la vòlta a lo Regim Ancian.
Los carlistas èran los partisans de Carlos María Isidro de Borbón, lo fraire de Ferrand VII d'Espanha. Ferrand VII d'Espanha, sens cap d'enfants, decidèt en 1829 que son fraire Carlos seriá l'eiretèir del tròn d'Espanha. Mas en 1830, Ferrand VII aguèt una filha : Isabèl. En 1833, après la mòrt de Ferrand VII, Isabèl foguèt reina d'Espanha malgrat la contestacion de sos dreches pels partisans de son oncle.
Al sègle XX una partida del carlisme evolucionèt cap al socialisme autogestionari (lo Partit Carlista), mas apuèi se produsiguèt una escisión del sector tradicionalista conservador, que formèt la Comunion Tradicionalista Carlista. Los dos movements an un supòrt electoral residual.
Jarque
Jarque es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Malhac (Marcha)
Malhac (Mailhac-sur-Benaize en francés, Mailhac abans 1919) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Malhac en Nauta Vinhana
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, lo nom pòt venir dau nom latin d'òme Magilius, o Mallius, emb lo sufixe -acum, latinizacion del sufixe gallic -āco(n). Segon Delamarre, Malhac seriá lo resultat de Malliācon, la proprietat de Mallios (mallo-, mallio- son de tèmas de l'onomastica gallica). Malhac èra donc probablement una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mestre Magilius o Mallius o Mallios.
Hervé Vilard
200px|right|thumb|Hervé Vilard en [[Occitània, a Montpelhièr de caps 2008]]
René Villard, dich Hervé Vilard, nascut lo 24 de julhet de 1946 a París en França, es un cantaire francés. A d'originas còrsas del costat de son paire (orfanèu de dora, l'a pas conegut).
A de succès a partir de 1965 gràcias a sa cançon Capri, c'est fini, devenguda un slow emblematic de las annadas 1960 en França, e quitament endacòm mai, en Turquia per exemple, e en particular dins de païses ispanofòns ; enregistra alavetz en espanhòu e publica còp-sec las cançons Yo tengo penas e Un adios qu'an de resson en Argentina.
Aurà tres autres gròsses tubes entre 1979 e 1983 ambe adaptacions francesas de cançons italianas de Toto Cutugno, Nous, Reviens e Méditerranéenne.
Zapata
Zapata es una cançon de Goulamas'k de l'album Le Kri des Cigales:
¿ Donde está Zapata ? ¿ Donde está la tierra ? ¿ Donde está Guevara ? ¿ Donde está la libertad ? ¿ Donde está Zapata ? ¿ Donde está la tierra ? ¿ Donde está Guevara ? ¿ Donde está la libertad ?
La represión en Nicaragua, la miseria al Guatemala. Los olvidados del Kosovo, el racismo en Soweto. Los islamistas en Algería y la guerra en Palestina. Coréa del Norte la famina y la dictadura en China.
Indios echar de América, el bloqueo en la isla de Cuba. La miseria del Salvador y las favelas de Brazil. Los resistentes en Tchetchenía, en Siberia no alegría, Los tormentos en Turquía, los Chiapas estan guerilla.
La represión en Nicaragua, la miseria al Guatemala. Los olvidados del Kosovo, el racismo en Soweto. Todos los pueblos que se mueren en la tierra Nadie se espera en su suelo.
¿ Donde está Zapata ? (Parar, parar, parar) ¿ Donde está la tierra ? (Américanos) ¿ Donde está Guevara ? (Parar, parar, parar) ¿ Donde está la libertad ? (Europeos) ¿ Donde está Zapata ? (Parar, parar, parar) ¿ Donde está la tierra ? (Américanos) ¿ Donde está Guevara ? (Parar, parar, parar) ¿ Donde está la libertad ? (Europeos)
Responsables des génocides, on les connaît trop bien Tous des colons, mauvais terriens. Tous ceux qui veulent, l'homicide Maîtres à bord, de notre suicide. La soif de l'or et des bijoux De ces peuples qu'ils civilisent. La religion les aidant.
¿ Donde está Zapata ? Mourir libre ou être mendiant. ¿ Donde está la tierra ? La religion les aidant. ¿ Donde está Guevara ? Mourir libre ou être mendiant. ¿ Donde está la libertad ?
Mira, mira, mira Los pueblos que se mueren En la tierra, sobre su suelo Se espera que Se espera nadie Todo se espera.
¿ Donde está Zapata ? (Vamos, vamos, vamos) ¿ Donde está la tierra ? (vamos a parar) ¿ Donde está Guevara ? (Vamos, vamos, vamos) ¿ Donde está la libertad ? (vamos a parar) ¿ Donde está Zapata ? (Americanos) ¿ Donde está la tierra ? (Europeos) ¿ Donde está Guevara ? (para los niños) ¿ Donde está la libertad ?
Casaubon
Casaubon (Cazaubon en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Casaubon
Casaubon qu'ei de segur un derivat de casa, en latin « cabana », puish « ostau rurau », puish « proprietat rurala », mès lo sens exacte es pas sonque lo derivat casau (de casa + -ale = casale > casau). La fòrma de Casalibono, en 1280, dab bon, que miaré meilèu, segon Albèrt Dauzat, au sufixe -ile, ajustat a casale. Segon Negre, Casaubon que veng deu mot casau e de l'adjectiu bon, per un sens globau de « bon sarralh (casalar...), petit ben embarrat qui entorneja un ostau ».
Barbotan
Los Galloromans qu'averen descubert los ben.heits der' aiga e balhat au lòc lo nom de lor divinitat de las aigas termalas Borvo, que ne vien lo nom de Barbotan deus Tèrmes sus la comuna de Casaubon.
Economia
Barbotan deus Tèrmes qu'ei ua estacion termau dont las aigas e las suas hangas b'an per particularitat curar las afeccions rumatismalas e flebologicas.
Las hangas, d'ua temperatura de 38 a 42°C e son formadas de compausats especifics umics e silicioses.
Papaver somniferum
Lo pavòt (var.paparri) es una planta erbacèa annadièra de la familha Papaveraceae, originària de Mediterranèa orientala e d'Asia menora.
Per un usatge farmacologic se'n trai un latèx, l'òpi que conten maites alcaloïdes de proprietats psicotropas sedativas coma la morfina o la codeïna, e per un usatge alimentari s'utilizan sas granas o l'òli que se'n trai.
Lo pavòt es la sola espècia de Papaveraceae cutivada a una granda escala, mas d'autres espècias coma, Papaver rhoeas o Papaver argemone, son fòrça espandidas e se pòdon confondre amb ela.
Existisson doas varietats de l'espècia Papaver somniferum :
Saint-Fraimbault
Saint-Fraimbault es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat a situat en la region naturala del Domfrontais, en lo bocage normand. Se situa n'indigne en lo parc natural regional Normandie-Maine.
La commune est située dans la région naturelle du Domfrontais, dans le bocage normand. Elle se situe en outre dans le parc naturel régional Normandie-Maine.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1832, la municipalitat ornaise de Sant-Fraimbault-sus-Pisse comptava 2,400 abitants e a absorbit la municipalitat mayennaise homonyme e los sieus 806 abitants (aital en 1851, lo nombre d'abitants èra de 3,225). Aquela municipalitat, situada en lo departament de la Mayenne deviá lo sieu nom a sant Fraimbault, auvergnat d'origina installada sus aquelas tèrras aital coma al ruisseau la Pisse #qu'adaiga lo nòrd de la parròquia.
Dempuèi 1962, lo nom de la municipalitat a #èsser simplificat en venent oficialament : « Sant-Fraimbault ».
En 1832, la commune ornaise de Saint-Fraimbault-sur-Pisse comptait 2,400 habitants et a absorbé la commune mayennaise homonyme et ses 806 habitants (ainsi en 1851, le nombre d'habitants était de 3,225). Cette commune, située dans le département de la Mayenne devait son nom à saint Fraimbault, auvergnat d'origine installé sur ces terres ainsi qu'au ruisseau la Pisse qui arrose le nord de la paroisse.
Depuis 1962, le nom de la commune a été simplifié en devenant officiellement : « Saint-Fraimbault ».
Ambairac
Ambairac (Ambeyrac en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
De 1830 a 1884, la comuna èra incorporada a Montsalés; quand la tornèron crear, li transferiguèron Camboulan (nom francés), comuna annexada per Montsalés en 1830.
Copa d'America
drecha|vinheta|315x315px|Trofèu de la Copa d'America La Copa d'America (en anglés America's Cup) es una regata internacionala de vela basada en una escomesa (en anglés Challenge) e un acte notarial de transferiment d'una dòna (en anglés Deed of Gift).
Comunautat de comunas de Lacs e Gòrgas de Verdon
Istòria
L'arrestat prefectorau n° 14-2012 creèt la comunautat que comencèt d'existir lo 1er de genier de 2014.
Copa d'America
L'escomesa primièra foguèt lançada al rèsta del mond per la Marina Reiala anglesa a la mitat del sègle XIX per mostrar sa superioritat navala e invincibilitat. La dòna es una dorna d'argent valent cent ginèas d'aur. Aquela dorna es considerat coma lo trofèu mai ancian dins lo mond de l'espòrt.
Comunautat de comunas de Lacs e Gòrgas de Verdon
Istòria
Lo 1er de genier de 2017, 5 dei 9 comunas de l'anciana comunautat de comunas d'Artubi Verdon (correspondiá exactament a l'ancian canton de Comps d'Artubi), dissòuguda, passèron dins la comunautat (las autras anèron cap a Draguinhanenc Provènça Verdon Aglomeracion).
Copa d'America
L'escomesa se tornèt lançar amb lo temps de la part del ganhant titular, metent en jòc la meteissa dòna coma trofèu.
Comunautat de comunas de Lacs e Gòrgas de Verdon
Istòria
thumb|center|290px|La comunautat de comunas d'Artubi Verdon en 2016
Copa d'America
Istòria
En 1851, a Londres, a l'escasença de la primièra Exposicion Internacionala, se programèt la regata de l'escomesa lo 22 d'agost, lo ganhant obtendrà la dorna d'argent.
Comunautat de comunas de Lacs e Gòrgas de Verdon
Composicion
<mapframe text="Lacs e Gòrgas de Verdon" latitude=43.66 longitude=6.34 zoom=10 width=450 height=300> [ { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q261845", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Aiguines" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q688183", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Aups" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q660929", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Artignosc-sur-Verdon" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q1151651", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Baudinard-sur-Verdon" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q250998", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Bauduen" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q1151595", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Le Bourguet" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q1151551", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Brenon" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q278037", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Châteauvieux" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q1364272", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "La Martre" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q1364369", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Moissac-Bellevue" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q733663", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Régusse" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q692069", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Les Salles-sur-Verdon" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q598006", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Tourtour" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q592029", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Trigance" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q648605", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Vérignon" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q818173", "properties": { "stroke": "#ff0000", "fill":"#ffb100", "stroke-width": 2, "description" : "Villecroze" } }, { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q12789", "properties": { "description":"Var" } } ]
Copa d'America
Istòria
La virada consistissiá en un torn de l'Illa de Wight, al sud d'Anglatèrra. Los membres del NYYC, New York Yatch Club (Club de Iòts de Nòva York), a bòrd de la goleta America s'afrontèron, e ganhèron, a 14 naus de l'Esquadron reial dels Iòts, de Londres.
Comunautat de comunas de Lacs e Gòrgas de Verdon
Vèire tanben
thumb|600px|center|Mapa deis EPCI de Var lo 1èr de genier de 2019
Copa d'America
Istòria
Una anecdòta fòrça famosa, al subjècte de l'espectaculara de la victòria de l' America, conta cossí la reina Victòria demandèt al final de la regata alara que las naus acabavan lo torn de l'illa: "Alara, quin serà lo primièr?", Se li respondèt "L'America, Majestat", "E segond?", Contunhèt la reina, "Majestat, i a pas segond!", Foguèt la responsa.
Lo armador de la goleta America faguèt la dòna del trofèu al NYYC. Dempuèi l'ora, lo trofèu venguèt a èsser nomenat Copa de l'America (en onor de la nau) o alara Copa America.
Lo 1870 pel primièr còp se defendèt lo trofèu a Nòva York e capitèron encara las naus de NYYC, fins a 1983, mas perdèron la 25a defensa, contra l'Australia II, del RPYC, Royal Perth Yatch Club (Reial Club dels Iòts de Perth), après 132 ans d'egemonia americana. esquèrra|vinheta|Lo Shamrock III perdènt en 1903 A l'edicion seguenta edicion (1987) la nau Stars & Stripes del SDYC, San Diego Yatch Club californian, patronejat per Dennis Conner, recuperèt la "Dorna de las 100 Guinèas" per un club dels Estats Units, fins que en 1995 lo Black Magic de Nòva Zelanda de nòu prenga lo títol als nòrds americnas la gardan pendent doas edicions.
Georges Arnold
Georges Arnold (Lilla, 1837 – París, 1912) es una personalitat de la Comuna de París (1871).
Copa d'America
Competicion
La competicion se divisa en doas partida: la Copa Louis Vuitton e la quita Copa de l'America.
Georges Arnold
Arquitècte per la vila de París, foguèt membre de la Gàrdia Nacionala durant lo sètge de París de 1870-1871. Elegit membre de la Comuna lo 16 d'abriu de 1871 per lo XVIII arrondiment, siguèt capturat per l'armada versalhesa e condamnat a la deportacion en Nòva Caledònia. Tornèt en França après l'amnistia de 1880.
Serguei Prokofiev
Serguei Prokofiev (en rus Сергей Сергеевич Прокофьев, Sergueï Sergueïevitch Prokofiev, e en ucraïnian Сергі́й Сергі́йович Проко́ф'єв, Serhi Serhiovytch Prokofiev), nascut l'11 d'abril de 1891 (23 d'abril de 1891 dins lo calendièr gregorian) a Sontsivka (Ucraïna, govèrn d'Ekaterinoslav, Empèri rus), mòrt lo 5 de març de 1953 a Moscòu (URSS), es un compositor ucraïnian e sovietic de musica classica, un pianista e un cap d'orquèstre.
Les saigneurs
Les saigneurs es una cançon de Goulamas'k :
Cette nuit est morte une amie, cette nuit est mort un ami, Où tu habitais je sais pas, je te connaissais même pas, T’étais peut-être Chinois, quizas du Nicaragua. T’existais même pas, t’existais qu’en moi. Ton corps est tombé mort, le mien en tremble encore, Qui t’as mis à mort? Les fachos de tout bord, Quelques soient leurs couleurs, en grand saigneurs, vénèrent leurs dieux, leurs rois.
Ni dieu, ni roi, ni loi, ni maître. Ni dieu, ni roi, ni loi, ni maître.
Serguei Prokofiev
De 1918 a 1936, passa fòrça annadas fòra de son país abans de se daissar convéncer de tornar en URSS ont foguèt a l'encòp onorat e persecutat. Moriguèt lo mèsme jorn que Iòssif Stàlin.
Enfança precòça e annadas de conservatòri (1891-1914)
Sontsovka, la vila natala de Prokofiev, se trapa alara dins l'Empèri rus, dins lo govèrn d'Ekaterinoslav. Son paire es engenhaire agronòm e gerent d'un domèni agricòl. Sa maire, Maria Grigorievna, es una femna de bona educacion, pianista amatritz e primièra mèstra de son filh. Passa una enfança astruca dins un grand maine ont sa maire li jòga Beethoven, Chopin, Tchaikovski e Rubinstein. Los dons musicals de l’enfant apareisson tant evidents que decidís d'ora de l’engatjar dins una carrièra musicala.
Les saigneurs
Aujourd’hui j’ai les sentiments absents, il n’y a pas que du sang qui coule dans mes veines. Aujourd’hui la rage qui me prend, coule aussi dans mes veines. Aujourd’hui j’ai le mors aux dents, la violence en moi infligée me déchaîne. Aujourd’hui le combat reprend, pour que demain on n’ait plus de chaînes.
Serguei Prokofiev
Enfança precòça e annadas de conservatòri (1891-1914)
En 1900, de uèi ans d'edat, acompanha sa maire a Moscòu, ont assistís a dos opèras. De retorn a Sontsovka compausa un opèra destinat als enfants, Lo Gigant. En 1902, sa maire ven amb el viure a Moscóu que comence a prene de leiçons amb des professors reputats: trabalha subretot la composicion amb Reinhold Glière, que li ensenha la teoria e l'armonia.
En 1904, sa maire decidís de lo menar a Sant Petersborg que contunhe sos estudis. Dintra al conservatòri de Sant Petersborg, a tretze ans d'edat. Estudia l'orquestracion amb lo compositor Nikolaï Rimski-Korsakov, lo piano amb Anna Esipova, la composicion amb Anatoli Liadov e lo cap d’orquestracion amb Nicolas Tcherepnine.
Les saigneurs
Quand des mains tendues se refusent, des visages se détournent, des sourires se ternissent, des paroles se déforment, les langues sont médisantes, les esprits récalcitrants, les regards sont implorants, les cœurs sont impatients. Quand la mort nous enlèvera, avec elle s’en iront, nos espoirs à jamais perdus, Ceux que l’on n’a pas vécus.
Serguei Prokofiev
Enfança precòça e annadas de conservatòri (1891-1914)
Prokofiev es, al dintrar lo conservatòri, un enfant terrible, de segur anticonformista, convencur de son talent e de sa superioritat sus sos companhs e tanben sus sos professors. Prokofiev revendicarà aquò tot lo long de sa carrièra.
Pendent sas annadas de formacion, seguent son atrach pel teatre, compausa dos autres opèras : Sus una illa desèrta (1902) e Ondina (1904-1907) que s’inspiran de subjèctes tirats de son enfança. En 1906, encontra aqueste que demorarà son grand amic, confident e conselh fins a sa mòrt, Nikolaï Miaskovski, de 10 ans son aïnat.
Sas primièras aparicions a la « seradas de musica contemporanèa » lo revelan coma un fenomèn. En 1908, dins un concèrt a Sant Petersborg, jòga una da sas composicions davant Igor Stravinski. Lo 6 de març de 1910 foguèt creada sa primièra òbra per Jurgenson. 1910 es pasmens marcada per la mòrt del paire, amb qui correspondava regularament, e unes meses dificils, après que tornèt dins lo grop dels autors los mai prometeire. En 1912, dona a Moscòu son Primièr concerto per piano qu'es un succès malgrat un estil plan avantgardista.
La Granda Guèrra e la revolucion bolchevica (1914-1917)
Prokofiev decidís vitjar en Euròpa, ont Igor Stravinskii e son impresario Sèrgi de Diaghilev trionfan a París amb los celèbres Balets russes. Fa la coneissença de Diaghilev a Londres en 1914 e li jòga son Segond concerto per piano. Diaghilev es tan impressionat que li comanda sul pic una composicion pel balet sus un tèma de sa causida. Prokofiev compausa Ala & Lolli, mas Diaghilev es decebut pel resultat e rebuta de montar lo balet. Prenent aquò per una escomesa, Prokofiev transforma l'òbra e decidís de la montar d'esperse, mas fin finala es un fracaç. Diaghilev perdpasmens pas Prokofiev de vista; un pauc mai tard, monta un novèl balet, nomenat Chout o L'istòria d'un bofon, qu'es, es, un succès.
Entre 1915 e 1917, Prokofiev es devorit per la passion de la composicion; abòrda totes los genres, amb lo mèsme bonaur, e contunha simultanèament la realizacion de particions radicalament diferentas. La trilogia sinfonica es completada per la fòrça celèbra Sinfonia classica talara que lo piano li inspira las Tresena e Quatrena Sonatas, enfin la votz es utilizada dins l'opèra Lo jogaire, dins unes cicles de melodias e dins la cantata Set, eles son set.
A la casuda de Nicolau II en març 1917, Prokofiev se refugia dins lo Caucàs per contunhar d'escriure en patz. En 1918, torna a Petrograd per i presentar sa Sinfonia classica, sa primièra sinfonia, mas lo país es al bòrd de la guèrra civila e la censura bolchevica es omnipresenta. Prokofiev, qu'èra puslèu simpatisant de las idèas progressistas, decidís de seguir Stravinski en exili, mai per desir d'aver tot son temps per la musica que per ideologia. Garda de relacions amb lo país.
Las annadas d'exili (1918-1932)
Prokofiev va a partir 1918 al Japon passant per Vladivostok; dona unes recitals, puèi s'embarca per San Francisco; alà, totalament arroïnat, deu empruntar 300 dolars per anar a Nòva York, ont gausís ja d'una reputacion. Mas la revolucion russa es pas ben vista e sa musica avantgardista es injustament tractada de « mecanista ». A un pauc mai de succès a Chicago ont compausa l'una de sas principalas òbras L’Amor de las tres iranjas creada en 1920 qu'aurà un grand succès en Euròpa tanben l'annada seguenta.
En 1921, torna en Euròpa, d'en primièr a Londres, puèi en França ont passa sièis meses, de la fin març a la fin setembre, dins l'estacion balneària de Sant-Brewen, en companhiá de sa maire e de son amic Constantin Balmont, un poèta simbolista rus, el tanben en exili. Alà, acaba la Seguida escita, lo Tresen concerto e los Cinc poèmas sus des vèrs de Constantin Balmont. A la fin de l'annada, torna als EUA : mena lo Tresen concerto per sa creacion, a Chicago.
En 1922-23, cerca lo calme e l'inspiracion a Ettal, dins los Alps bavareses; acaba son novèl opèra, L'Àngel de fuòc, puèi trabalha sus un Segonda Sinfonia que capita pas e un Concerto per violon.
A partir de 1927, Prokofiev tolera sempre mens l'exili e correspond sempre mai amb sos amics demorats en URSS. Decidís d'i far una virada que lo succès es tal qu'emplís la sala pendent mai de dos meses; es fetejat coma un eròi nacional avent conquerit l'Occident.
Envisagja alara seriosament un retorn al país, çò que li permetriá de sortir enfin de l'ombra d'Stravinski, alara que Diaghilev desaparéis de biais totalament susprenent a Venècia en 1929. Mas de 1930 a 1932, trapa un verai sosten dins lo cap d'orquèstre Sèrgi Koussevitzkii, basat als EUA, que li permet de conéisser fòrça succès otratlantic.
Escriu a la demanda del pianista austriac Paul Wittgenstein son 4n Concerto (per la man esquèrra), mas la collaboracion se revèla infructuosa: Wittgenstein rebuta jugar l'òbra.
Lo retorn en URSS (1933-1941)
esquèrra|vinheta|Prokofiev amb sa femna Lina, e sos enfants Oleg e Sviatoslav, 1936. En URSS, lo començament de las annadas 1930 es marcat per fòrça polemicas al subjècte de Prokofiev, qu'es acusat d'aver un estil « borgés ». Lo compositor es plan atentiu a las criticas. Dins una tresena virada amb succès en 1932, lo govèrn sovietic li fa la promesa d'un apartament a Moscòu, una veitura e una datcha. Decidís alara de tornar al país, mas es en 1936 que ven resident permanent a Moscòu.
Un periòde prolific torna. Ven cap d'una escòla, li es confiat de foncions oficialas, quitament se deu s’adaptar a las inevitablas rigors de novèlas disciplinas. Comença a escriure de musica pel cinèma e son segond concerto pel violon. La primièra de sas comandas d'Estat es lo tèma musical pel film d'Alexandre Feinzimmer Lo luòctenent Kije, consistís en setze pèças, que Prokofiev ne fa una seguida per concèrt en 1934. Es entre París e Moscòu que compausa pel Kirov, puèi lo Bolchoï lo balet Romèo e Julieta (1935). Sus una comanda del Teatre central dels Enfants, escriu tanben un conte musical qu'a per vocacion de despertar los enfants a la musica, Pèire e lo lop (1936).
En 1939, produch amb don amic de longas Vsevolod Meyerhold Semyon Kotko, un opèra ont los Alemands son presentats coma de barbars ocupant l'Ucraïna. Mas Stàlin signn lo pacte de non-agression amb Hitler en agost. Meyerhold es alara arrestat e executat mai tard (lo 2 de febrièr de 1940, en secret). De mai, aqueste capvirament d'aliança va aver per consequéncia l'arrèst immediat de las autorizacions per Prokofiev de vitjar a l'estrangièr que l'Oèst es pas pus aliat de l'URSS.
Paradoxalament, ven sempre mai prolific, cercant subretot pas a se mesclar de politica. En 1940, comença a trabalhar amb la poetessa Mira Mendelssohn (1915-1968).
En 1938, Sergueï Eisenstein l'invita trabalhar sus la musica de son projècte de film Alexandre Nevski. Sa composicion servís de benda originala al film, mas es tanben interpretada coma cantata del mèsme nom. Aquesta collaboracion entre los dos artistas contunha pendent la Segonda Guèrra mondiala amb Lermontov (1941), Los Partisans dins las estèpas d'Ucraïna (1942), Tonia (1942), Kotovsky (1942), e Ivan lo Terrible.
La Segonda Guèrra mondiala (1941-1945)
vinheta|Sèrgi Prokofiev amb [[Mstislav Rostropovich|Mstislav Rostropovitch]] L'invasion alemanda en junh de 1941 suspren tot lo mond e obliga los principals artistas a fugir Moscòu. alara que Lina e los enfants demoran a Moscòu, Prokofiev se'n va dins lo Caucàs amb Mira, amb qui i viu maritalament. En 1943, recep lo prèmi Stàlin.
Trabalha fòrça e escriu entre autres un opèra sus Guèrra e Patz de Tolstoi, un balet a l'entorn del tèma de Cendrillon, que serà interpretat per la celèbra balarina Galina Oulanova al Bolchoï en 1945, e dos marchas militaras. Son mai grand succès pendent aqueste periòde es la Cinquena Sinfonia. Per aquesta òbra que marca la victòria sus l'Alemanha, obtendrà un segond Prèmi de l'òrdre d'Stàlin en 1945.
Mas es tanben un periòde dificil per sa santat. Prokofiev a una primièra alèrta cardiaca al començament de 1941. Cai gravament malaut en 1942. Puèi subís d'accidents cardiacs e manca de morir en genièr de 1945.
Las darrièras annadas e la posteritat (1945-1953)
esquèrra|vinheta|Tomba de Prokofiev e de sa segonda esposa Mira al cimentèri de Novodevitchi En 1947, Prokofiev es proclamat « Artista del Pòble » de la Republica socialista federativa sovietica de Russia.
Separat dempuèi 1941 de Lina, qu'a passat la annadas de guèrra amb lors enfants dins la mai crudèla pauretat e malautiá, decidís en 1948 de se maridar amb Mira. Quitament a pas a divoçar de Lina, que lo maridatge foguèt anulat per una lei de 1947, interdisent e anulant retroactivament tot maridatge entre un ciutadan sovietic e una estrangièra. Lina cerca alara a fugi l'URSS amb sos enfants, mas es arrestada e envida dins un camp de la region dels Komis, ont demorarà pendent uèit ans. Tornarà enseguida viure a Moscòu e s'exiliarà a l'oèst en 1972.
Se conéis pas lo ròtle exacte de Prokofiev dins aquesta istòria que ongan, Andreï Jdanov lança una campanha contra los artistas considerats coma tròp « cosmopolitas ». Prokofiev assag alara de calmar l'ostilitat del partit a son vejaire produsent a la glòria del regim d'òbras sens interés. Mas una segonda purga estaliniana lo condamna publicament e lo mena a la misèria. Per astre, son amic Mstislav Rostropovitch fòrça Tikhon Khrennikov, secretari general de l'Union dels compositors, a li balhar 5000 robles.
En 1950, son grand amic Miaskovski, encontrat en 1906 al conservatòri de Sant Petersborg, morís.
Lo 5 març de 1953, Sèrgi Prokofiev morís el tanben d'una emorragia cerebrala, una ora environ abas Stàlin. La Pravda, portant tota l'atencion sul "pichon paire dels pòble", prendrà sièis jorns per anonciar la mòrt del compositor, quitament las autoritats fan pression sus sa familha que faga pas conéisser la novèla pendent aqueste periòde. Un quarantenat de personas assistisson, dins una totala discrecion, a sas funeralhas, al cimentèri de Novodevitchi près de Moscòu.
En 1957, lo Prèmi Lenin li es donat de postum.
Son òbra
vinheta|Prokofiev e sa segonda esposa Mira. Prokofiev trabalhèt amb Eisenstein: compausa las musicas d’Alexandre Nevski e d’Ivan lo Terrible tot en regardant los films. Se conta qu’Eisenstein se daissa convéncer de torna far quelques scènas a partir de suggestions que solevava en el sa musica. En 1948, lo Comitat central del Partit comunista formula de criticas vivas contra lo « formalisme » de sa musica (de compositors coma Aram Khatchatourian e Dmitri Chostakovitch aguèron la mèsma criticas). « Aquestes compositors cedavan tròp als vams “degenerats” de l’Oèst », dison lors autors. Pasmens, una partida de sas òbras —Pèire e lo Lop per un teatre d’enfants moscovit, Romèo e Julieta, las sinfonias 5-6-7, de sonatas per piano e l’opèra Guèrra e Patz— datan d'aqueste periòde pendent que s’opausèt pas, malgrat el, a las constrenchas comunistas.
La vida de Prokofiev sembla fòrça a son art. Òdia de règlas de la musica. Es comparat sovent à Richard Strauss qu'es tanben s’opausava a las disciplinas de son epòca. Aquesta « libertat » fa alara d'el un solitari. Aquò fa resson dins sos jutjaments actuals prtats sus son òbra.
Familha
Sèrgi Prokofiev aguèt dos filhs, Sviatoslav, arquitècte (1924-2010) e Oleg, pintre, esculptor e poèta (1928-1998). Son felen Gabriel Prokofiev nascut en 1976, filh d'Oleg, es tanben compositor de musica électropop e disc-jockey. Compausèt un concerto per platinas e orquèstre.
Volmerange-les-Mines
Volmerange-les-Mines es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vignoux-sous-les-Aix
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Villabáñez
220px|vinheta Villabáñez es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Hyphessobrycon albolineatum
Hyphessobrycon albolineatum es una espécia de peis de la familha dels caracids e de l'òrdre dels caracifòrmes que viu dins los païses de climat tropical.
Bòmas
Bòmas o Bomas, (Bommes en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Beaumes (in parrochiis de ~), en francés, en 1273, Bomes (par. de ~), en occitan, en 1289, Bomes (decima de ~), en occitan, en 1357, Bomes (decimis suis de ~), en occitan, en 1361. La prononciacion seré ['buməs]. Dauzat prepausa lo nom latin d'òme (un cognomen) *Bombus, au femenin (Bomba villa) ; mès Bombus seré inatestat e lo nomen Bombius, atestat, permet pas d'explicar lo nom (es aisit, pr'aquò, de passar d'un a l'autre dens l'usatge antic). L'atestacion Beaumes ha pensar al mot bauma, pas coneishut en gascon. Lo nom demòra donc escur e B. Boyrie-Fénié prepausa una fòrma grafica prononciabla, Bomas.
Parentèsi
Las parentèsis son dos caractèrs tipografics — la parentisi de dobertura « ( » e la parentèsi de tancadura « ) » — entre que se plaça le mot o lo fragment que se vòl isolar.
Istoric
"Las parentèsis nasquèron de la volontat de clartat formala dels umanistas; intègran dins la continuitat del texte çò qu'auriá podut figurar dins una glòsa marginala. Abans d'elas, se podava utilizar la virgula suspensiva : /dos barras transversalas/. Que lo nom utilizat mai tard per las descriure: virgulae convexae, verga convèxas. Las parentèsis, eissidas d'un usatge especializat d'aquelas virgulas primitivas? De tot biais, cossí lo mòstra l'istorian Malcolm B. Parkes, las primièras parentèsis (1399) son pro pròchas dels cabrons: < >. Se las devèm a l'umanista florentin Coluccio Salutati (lo primièr tanben a utilizar lo punt d'exclamacion). Nicolas Jenson, imprimeire de Champanha installat a Venècia, inventor d'un dels primièrs jòcs de caractèrs romans, donèt a las parentèsis lor forma redonda dempuèi 1470. Erasme los nomenava en 1530 lunulae (pichonas lunas)" (Pedro Uribe Echeverria).
Utilizacion en literatura
Las parentèsis crean una parentèsi, o l’insercion dins una frasa d’un element autonòm (mot, proposicion, frasa complèta) qu'introduís una digression o desvolòpa lo sens de la frasa principala o d’una de sas partidas.
Utilizacion en matematicas
Las parentèsis servisson a cambiar de principi de l’òrdre de las operacions. Atal:
Las parentèsis son tanben utilizadas per encastrar las parelhs, las variablas de foncions, los coeficients de las matrices, eca.
Lor emplec foguèt introdusit en 1629 per Albert Girard.
Utilizacion en informatica
Las parentèsis son fòrça utilizadas dins gaireben totes los lengatges informatics. Coma en matematicas, servisson subretot a definir l’òrdre de las operacions, atal nomenada precedéncia en informatica.
Son tanben utilizadas per separar las proposicions per far lo tèxte mai lisible. Per exemple  pòt èsser mai lisible que   pasmens que lo resultat de las doas expressions es le meteis.
Fòrça sovent, las parentèsis servisson a encastrar los paramètres de las foncions e proceduras.
Las tièras son sovent representadas coma una seguida de valors entre parentèsis.
fòrça lengatges impausan l’usatge de parentèsis per d'ensags: if ( condicion ) { far aquò } o encora dins d'iteracions (PHP) : for ($i = 0; $i < 10; $i++) { far aquò }
Dins los lengatges coma Lisp e derivats, las parentèsis son utilizadas cossí:, çò que dona de resultats visualament desvariants :    significa: afichar 5 + 2*5 (resultat : 15), en efècte,   torna a l’addicion de a e de b ; e evidentament,   torna lo produch de a per b.
Excepcionalament, las parentèsis pòdon servir a encastrar los comentaris, per exemple dins las ancianas versions del lengatge Pascal :.
Eths Angles
Eths Angles (Les Angles en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [éts 'anglés] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Augerius de Angulis, cap a 1110, en latin, Auger dels Angles, Auger de Angles cap a 1125, Aner Sancius deus Ancles en 1145, Aner Sancius deus Ancles en 1285, deus Ancles en 1338 e 1384, deus Incles en 1405, loc deus Ancles, los Ancles en 1429, Aux Ancles en 1541, Lesangles en 1790, Lous Angles en 1790, Les Angles (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Eths Angles que vien deth latin angulus, « angle », « angle, tèrra, region en fòrma de còrn (per angulata) ». Era explicacion de Negre es pauc diferenta. Segon R. Aymard, Angles qu'ei ua nocion medievala : « canton de tèrra ».
Segon Miquèu Grosclaude, que i a un sens d'« angle », de « còrn », dab ua valor topografica de mau precisar
Farrah Fawcett
Farrah Fawcett (Corpus Christi, 1947 – Santa Monica, 2009), de nom vertadèr Mary Farrah Leni Fawcett, qu'ei ua actritz de nacionalitat americana. Que vadó a Corpus Christi lo 2 de heurèr de 1947 e que's morí lo 25 de junh de 2009 a 62 ans.
Nomiada mantuas vegadas aus Globus d'Or e aus Prèmis Emmy, a Fawcett que li arribè la nomiada internacionau quan aparescó coma detectiva privada en la seria deus Anjos de Charlie en 1976, jogant lo ròtle de Jill Munroe.
Jaulín
Jaulín es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Reuil
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Sauveur-de-Landemont
Saint-Sauveur-de-Landemont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Revellinos
Revellinos es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Hyphessobrycon
Lo genre Hyphessobrycon regropa mantuna espècia de peisses americans de la familha dels Caracids, comunament apeladas Tètra.
Lista de las espècias
thumb|250px|Hyphessobrycon pulchripinnis
Coteujas
Coteujas (Couteuges en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Villabaruz de Campos
Villabaruz de Campos es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Baudrecourt (Nauta Marna)
Baudrecourt es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Marna de la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Characiformes
Se tròba los caracins dins los lacs tropicals e ribièras de la màger part dels païses d'America del Sud, d'America Centrala, e d'Africa Centrala.
A l'origina, aquestes peisses èran acampats en una sola familha, los Caracids, que s'èra inclusa dins los Ciprinifòrmes. D'ara enlà son repartits en qualques 15 familhas diferentas.
Jonca
vinheta|Jonca de doas velas al [[Vietnam]] vinheta|Jonca japonesa, ca. 1860 Fotografia Ueno Hikoma Una jonca es un batèu tradicional d'Asia, de còca compartimentada e de velas als « tres quarts » latadas tot lo long e « flotantas » e d'armura limpanta o reversibla.
Per extension, jonca designa l'armeg tipic d'aqueles velièrs.
Etimologia
Existís al sègle XVI las grafias ioncque, iuncque, e ionco, respectivament dins de traduccions de tèxtes italian, espanhòl e neerlandés. Las tres mencions venon del portugués jonco atestat al sègle XIV, que d'esperel deriva del malais djong.
En chinés, los tèrmes qu'aurián pogut èsser a l'origina del tèrme son fòrça pauc emplegats. Al contrari las estatisticas de las Doanas imperialas chinesas utilisan gaireben un milièr de tèrmes per designar los diferents tipes de joncas de mar e de rius.
Tipologia
La tipologia de las joncas de realizat es dificila e los obratges scientifics sul subjècte totjorn parcials. De fach lo subjècte cobrís potencialament l'ensemble de las embarcacions d'Asia.
Coma pels batèus occidentals, aquela tipologia se pòt fondar sus diferents critèris:
Armeg e velas
Un armeg de jonca es compausat d'una o mai velas tota latadas e « compensadas ».
Compensada, que la vela es a costat del mast e passa leugièrament cap abant d'aquel. Es coma una empenta compensada amb una partida cap abant de son axe. Çò que destria l'armeg de la jonca dels armegs ocidentals es l'utilizacion de latas pla pesugas tot lo long de la tela, la divisant atal en panèls. Aquelas latas (mai sovent de bambós), que son tengudas al mast, tiban la vela, tenon sa forma e pren los esfòrces sus la vela. Cada lata ten las sieuna escota. L'orientacion de la vela se manten per un malhum d'escotas ligadas a una escota màger.
Amb aqueles renfòrts, la tela es pas jamai pesucament sollicitada, ne fasent una vela fòrça fisabla e duradissa.
Gy
Gy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Jonca
Clausons estantas
La « tecnica de las clausons estancas » de las joncas chinesas foguèron inscricha en 2010 per l'UNESCO sul lista del patrimòni imateriel necessitant una salvagarda urgenta.
Gy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Brunehamel
Brunehamel es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Gy
Istòria
La guèrra de Gy : banc del castèl del archevêque de Besançon per Philippe lo Hardi.
Brunehamel
Geografia
Brunehamel Es una municipalitat #que se localiza al nòrd-es del Aisne e #que se situa a mens de 5 km dels Ardennes e a aperaquí 30 km del Nòrd
La municipalitat se tròba egalament al meteis nombre de quilomètres entre Hirson e Vervins siatz 25 km.
Gy
Istòria
En 1389, la disputa en relacion amb los dreches de batre moneda entre lo pòrti de Bourgogne e lo archevêque de Besançon Guillaume de Vergy s'es envenimée. Lo prélat seguit per lo sieu capítol enebís Auxonne de batre moneda, refusi al pòrti l'aumenatge de divèrses de las siás distincions e excommunie lo guardià de la Comtat e lo bailli de Amont, fisèl al pòrti. En responsa, lo pòrti de Bourgogne rase las fortalesas episcopalas de Noroy, Etalans e Mandeure e prossegueix la archevêque fins a lo sieu castèl de Gy, #qu'el assiège. Lo archevêque arriba as enfuir del castèl per un sosterranh, dicha-se, e trobar refugi a Avignon d'ont el excommunie lo Comtat de Bourgogne.
Brunehamel
Geografia
Brunehamel est une commune qui se localise au nord-est de l'Aisne et qui se situe à moins de 5 km des Ardennes et à environ 30 km du Nord
Gy
Istòria
La guerre de Gy : siège du château de l'archevêque de Besançon par Philippe le Hardi.
Brunehamel
Geografia
La commune se trouve également au même nombre de kilomètres entre Hirson et Vervins soit 25 km.
Gy
Istòria
En 1389, la querelle concernant les droits de battre monnaie entre le duc de Bourgogne et l’archevêque de Besançon Guillaume de Vergy s’est envenimée. Le prélat suivi par son chapitre interdit Auxonne de battre monnaie, refuse au duc l’hommage de plusieurs de leurs seigneuries et excommunie le gardien de la Comté et le bailli d’Amont, fidèle au duc. En réponse, le duc de Bourgogne rase les forteresses épiscopales de Noroy, Etalans et Mandeure et poursuit l’archevêque jusqu’à son château de Gy, qu’il assiège. L’archevêque parvient à s’enfuir du château par un souterrain, dit-on, et trouver refuge à Avignon d’où il excommunie le Comté de Bourgogne.
Brunehamel
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chevanceaux
Chevanceaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Montmeian
thumb|center|600px|Montmeian lo matin dau 25 d'octobre de 2018
thumb|200px|left|Montmeian, costat sud-oèst.
Montmejan o puslèu Montmeian (Montmeyan en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Se tròba a proximitat dei gòrgas de Verdon e dau lac de Santa Crotz.