cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Récourt (Pas de Calais)
Istòria
Nom de domaine mérovingien, attesté sous la forme latinisée Rahericurtis en 1104, suffixe, précédé du nom de personne germanique Radhari. Homonymie avec Rarécourt, par contre homophonie fortuite avec Récourt (Haute-Marne).
Bodiliz
]Bodiliz en breton ( Bodilis en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Escòts
Escòts (Escots en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [és'kots] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Als Cotz, cap a 1200-1230, De Escoz en 1313, de Scots en 1342, de Scotz en 1379, de Scotz en 1429, Escotz en 1760, Scots (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), Scots en 1790.
Segon Dauzat, Escòts, com d'autes vilatges (Escòs, Escòt, Escor, Escot, que vien benlhèu d'un tèrme idronimic pirenenc . Segon R. Aymard, eth sens ei pas eths còths, « eths pòrts », mes escot, « pòsta d'escota ».
Segon Miquèu Grosclaude, ua arradic idronimica qu'ei impossibla per un vilatge shens arriu e ua referéncia als Escocés que seré estranha, un sens d'« escota » que seré en o, pas en ò; eths còths dera prumèra atestacion ? quins còths ? eth basco Eski, dab eth sufixe « basco-aquitan » -os, « lòcs on i a telhs » ? eth nom que demòra escur.
Valrans
Valrans o Valraç (Vauras en grafia mistralenca ; Valras-Plage en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : villa que dicitur Valeriano en 888, villa Vabrano [legir: Valirano], en 991, de Valrano, ad Valranum en 1068, 1069 e 1137, ad Valiranum, de Valirano en 1170, de Valratis en 1179, castro de Valrano en 1184, de Valrano juxta mare en 1323, 1361, al sègle XVI e en 1636,  S. Martin de Valras en 1708, Valras pres la mar en 1740-1760, Valleras, Redoute de Valleras, Grau de Valleras en 1771-72 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat, Valrans ven del nom latin d'òme Valerus, amb lo sufixe -anum, amb -n finala caduca ; segon Hamlin, coma Valròs e d'autras localitats, Valrans èra una proprietat galloromana basada sus Valerius, amb lo sufixe -anum, mas Hamlin considèra que la fòrma actuala [amb -s- finala] es deguda a una etimologia populara : *Val ras, « val rasa, tonduda de près », qu'eliminèt las variantas *Valran, *Vauran, *Valeyran.
.wang
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 3 de genièr de 2014.
John Talbot
John Talbot, 1èr Comte de Shrewsbury e 1èr Comte de Waterford (1384/1387 Blakemere, Shropshire - 17 de Julhet 1453 Castilhon) coneishut coma lo Bon rei Talabòt, èra un comandant militar anglés pendant la Guèrra de Cent Ans.
.中文网
(zhōngwén wǎng, "malhum de lenga chinesa", còdi punycode .xn--fiq228c5hs) es un nom de domeni chinés. Es en servici dempuèi lo 3 de genièr de 2014.
Belvoir
Belvoir es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de Borgonha Franca Comtat.
Olieras
Olieras (Ollières en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Rebreuviette
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Los Combals
Los Combals (Valmascle en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
De l'ancian luòc de Valmascla, present sus la mapa de Cassini, non demòra pas qu'una glèisa arroïnada. Lo vilatge es ara als Combals, present tanben sus la meteissa mapa. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Valmascla
Las fòrmas ancianas son : de Valle Masclâ en 1323, prieur de Valmascle en 1571, Valmasq en 1622, Valmascle en 1636, paroisse de Vasmascle en 1740-60, St Pierre de Valmascle en 1740-60, Valmascle en 1643, 1759, 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat e Rostaing, Valmascla ven del latin vallis, « val », e mascula, « mascla, ruda » ; Hamlin accèpta lo sens de « val ruda ». L'ancian luòc de Valmascla èra sus lo travèrs d'una pichona val estrecha, afluenta de la val mai importanta ont los Combals son plaçats.
Los Combals
Segon Hamlin, lo nom ven de l'occitan combal, « situat dins una comba » (Levy, PDPF), « espandida d'una comba » (Alibèrt), « semblable a una comba » (Negre (TGR p. 196).
Les sans pagEs
drecha|sens_quadre Les sans pagEs (Las sens paginAs en occitan) es un projècte de la version francofòna de Wikipèdia iniciat en julhet de 2016, dont l'objectiu es de luchar contra los desequilibris de genre suls articles de l'enciclopèdia. L'activitat principala del grop consistís a redigir de paginas biograficas sus de femnas notòrias.
Istòria
Lo projècte es creat a l'estiu 2016 per una contributritz de Genèva, , ,. Inspirat de l'iniciativa Women in Red sus la version anglofòna de Wikipèdia, lo projècte vòl luchar contra los desequilibris de genre sus la version francofòna de l'enciclopèdia en linha. Constatant l'escart entre lo nombre de paginas biograficas masculinas e femininas (mens de de las biografias concernisson de femnas), los contributors e las contributritz del projècte remèdian a aqueste biais en creant especificament de paginas biograficas de femnas. En 2020, les sans pagEs estiman aver permés la creacion de mai de 5000 paginas biograficas sus de femnas après 4 ans d'existéncia,.
En marge d'aquesta activitat de creacion de novèlas paginas, lo projècte es tanben actiu al sen de la comunautat wikipediena per d'accions de sensibilizacion,. Les sans pagEs critican atal los biais d'escritura, coma per exemple definir una femna per rapòrt a son marit o sa familha, o la subrepresentacion de contributors masculins sus Wikipédia e sas consequéncias. Lo projècte lucha tanben contra la josreprentacion de las biografias de personas trans e victimas de racisme.
Orientat dempuèi sa creacion per la formacion e la mesa en plaça de talhièrs d'escritura, lo movement organiza mantun encontres d'edicions dins diferentas vilas, en Soïssa, en França o en Tunisia, , , ,.
Associacion
Dempuèi 2017, una associacion eponima existís en Soïssa per sosténer las diferentas activitats e extensions del projècte, notadament en amassant de fons per l'organizacion d'eveniments, ,.
.我爱你
(wǒ ài nǐ, malhum de lenga chinesa, còdi punycode .xn--6qq986b3xl) es un nom de domeni chinés. Es en servici dempuèi lo 3 de genièr de 2014.
.wien
es un nom de domeni generic per la ciutat austriana de Viena (Wien en alemand). Es en servici dempuèi lo 3 de genièr de 2014.
Verdonnet
Verdonnet es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tamarind
thumb|Un tamarind sortit de la grana Lo tamarind (Tamarindus indica) es l'unica espècia coneguda dins lo genre Tamarindus e aparten a la familha de las leguminosas o Fabaceae.
Etimologia
Lo mot "tamarind" ven de l'arabia "tamar hind" (تمر هند), que significa "datilièr d'Índia".
Distribucion e descripcion
thumb|left|Flors del tamarind vinheta Lo tamarind viu dins de luòcs de clima tropical e subtropical. Es originari de l'èst d'Africa e se trapa pels tropics sobretot en Asia e America, majoritàriament a la Cariba, onte sovent se cultiva per la seuna polpa.
Usatges
La polpa a l'entorn de las granas dels fruches del tamarind es de gost agradablament acida. A de multiples aplicacions dins la cosina tradicionala dels païses de las zonas tropicalas asiaticas, africanas e sudamericanas. Tanben es un dels ingredients de la salsa Worcester.
La polpa es garda subretot al sal. Confita amb de mèl o de sucre èra una de las confisariás dels bedoïns del desèrt.
La fusta de l'arbre es dura e fòrça apreciada pel seu color roja per ne far de mòbles e postams. Al sud d'Índia servissiá per far de travèrsas de camin de fèrre.
.集团
(jítuán, "grop", còdi punycode .xn--3bst00m) es un nom de domeni chinés. Es en servici dempuèi lo 3 de genièr de 2014.
Valèrgues
Valèrgues (Valergues en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Lo gentilici es : Valergòl, Valergòla.
Ciconia
Ciconia es un genre d'aucèls escacièrs migrators de la familha dels Ciconiidèus e totes nomenats cigonhas. Existís mai d'una espècias, las dos mai conegudas essent la Cigonha blanca (Ciconia ciconia), e dins una mendre mesura la Cigonha negra (Ciconia nigra).
Pèirafuec
Pèirafuec (Pierrefeu-du-Var en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Ciconia
Ecologia e comportament
thumb|left|alt=Nis e cigonhas dins un arbre|Colonia de cigonhas dins un arbre al [[Marròc.]] Las cigonhas son d'aucèl gregaris que se reproduson en colonias. Los parelhs monogamas son formada per la vida. Bastisson sovent des nis de brancas dins los arbres, sola la Cigonha maguari nisa al sol alara que las tres autras espècias al mens installan lors nises sus las abitations o mai construccions umanas. La Cigonha blanca (Ciconia ciconia) es la mai coneguda e fòrça de legendas e de folklore son associat a aquel visitor familièr de l'Euròpa.
Aqueles esassièrs se noirisson de granhòtas, d'aucèls pichons, de cernalhas, de rosegaires pichons, d'escaravissaa, eca.
Reparticion e abitats
Sièis espècias sur sèt son de cigonhas del Mond Ancian, sola la Cigonha maguari (Ciconia maguari) se trapa en America del Sud. Los estudis fossils suggerisson pasmens que las cigonhas èran mai presentas en America tropicala pendent la Preïstòria.
Migracions
Las espècias migratrises coma la Cigonha blanca e la Cigonha negra vòlon en planant, alas espandidas e immobilas, utilizant los corrents cauds aerians per los mantenir sus de longas distàncias. Los aucèls atal devon passar la Mediterranèa per sos corredors mai estreches coma lo font los rapaces. De fach es doncas aisit d'observar aqueles aucèls dins la migracion al nivèl del l'Estrech de Gibaltar o du Bosfòr.
Espècias existentas
Segon la classificacion de referéncia (version 2.2, 2009) del Congrès ornitologic internacional (òrdre filogenic) :
Espècias fossilas
thumb|Esqueleta de [[Ciconia maltha.]]
Un radius del Pleïstocèn superior conservat a Mexico poiriá apartenir al genre Mycteria. Es mai pichon qu'aquel de las cigonhas americanas duel genre Ciconia. Le genre fossil Prociconia de Brasil, tanben del Pleïstocèn superior, poiriá èsser un sinonime anterior del genre Ciconia ou Jabiru. Un os de Ciconia trobat dins un abric jos ròcas a La Reünion èra benlèu aquel d'un aisèl menada aquí coma noiridura pels abitants primitius peque i a cap de mencion de la preséncia de cigonhas a las Mascarenhas.
Nòtas e referéncias
<References/>
Espielh
Espielh (Espieilh en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [és'pyély] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : d'Esphel, en 1300, De Aspielh en 1313, De Aspieilh en 1342, de Aspilh, en 1379, Aspieilh en 1760, Espieilhs (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Espielh que vien deth ancian occitan espelhs, « gaita », ath sens pròpri « miralh ». R. Aymard qu'en hè ua gaita; que seré un derivat d'espiar [mot qui deriva deth francic *spehôn].
Segon Miquèu Grosclaude, eth nom a pas arren a véder dab eras espinas : spinellum miaré en lengadocian a espinèl, en gascon a espinèth, non pas espielh); eth latin speculum, « miralh e per extension, lòc on la vista s'estén luenh » que pòt miar a espelh, puish era atraccion de espiar que mia a espielh.
Fontaine-sur-Somme
Fontainne-su-Sonme en picard (Fontaine-sur-Somme en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Le 22 août 1346, lors de la chevauchée, les troupes anglaises d'Edouard III tente de prendre Fontaine, qui disposait d'un pont, pour franchir la Somme mais ils sont repoussés par les troupes françaises.
Nòtas
<references group=N/>
Torfou (Maine e Léger)
Torfou es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Torfou Es egalament al limit de tres de las ancianes províncias : lo Anjau (Maine-e-Loire), lo Peitau (Vendée), e la Bretanha (Loire-Atlantica).
Las municipalitats limitrophes de Torfou son las municipalitats de Montfaucon-Montigné, Roussay, La Romagne, e Lo Trauessèr, en Maine-e-Loire; de Tiffauges, e La Bruffiere en Vendée; e fin finala Boussay en Loire-Atlantic.
La commune de Torfou fait partie des Mauges. En effet, elle se trouve à 20 km à l'ouest de Cholet, et à 25 km nord/ouest des Herbiers et à environ 40 km de la ville de Nantes.
Torfou est également à la limite de trois des anciennes provinces : l'Anjou (Maine-et-Loire), le Poitou (Vendée), et la Bretagne (Loire-Atlantique).
Les communes limitrophes de Torfou sont les communes de Montfaucon-Montigné, Roussay, La Romagne, et Le Longeron, en Maine-et-Loire; de Tiffauges, et La Bruffiere en Vendée; et enfin Boussay en Loire-Atlantique.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo data|19|de, la batalha de Torfou , tanben coneguda jol nom de batalha de Tiffauges, viu la victòria de las tropas vendéennes contra los Republicans de Kléber. Aquela victòria #èsser commémorée per l´edificacion d'una colomna anautita cap a 1828, pels suenhs del marques de la Bretesche.
Le 19, la bataille de Torfou, aussi connue sous le nom de bataille de Tiffauges, vit la victoire des troupes vendéennes contre les Républicains de Kléber. Cette victoire fut commémorée par l´édification d'une colonne élevée vers 1828, par les soins du marquis de la Bretesche.
Empèri Maurya
L'Empèri Maurya foguèt un estat indian antic qu'existiguèt de 322 a 185 avC.
Sidse Babett Knudsen
Sidse Babett Knudsen (prononciacion: [ˈsisə b̥ab̥ɛd̥ ˈkʰnusn̩]; Copenaga, 22 de novembre de 1968) es una actritz e comediana danesa. Venguèt famosa en Danemarc tre 1997 gràcias a la comèdia Let's Get Lost. Per son interpretacion, aquesta artista de las mai apreciadas dins son país, recebèt a l'encòp lo Prèmi Robert e lo Prèmi Bodil coma melhora actritz. D'autres films consolidèron sa notorietat mas venguèt coneguda internacionalament subretot a partir de la capitada de la sèria Borgen, ideada e escricha per Adam Price, qu'i interprèta lo ròtle principal, lo de la primièra ministra fictiva del país, Birgitte Nyborg.
Los Condaus
Los Condaus (Escondeaux en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Aute vilatge o quartièr : Los Guilhamòts. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [lous koundaws] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : lo Candau, lo Condau de Rabastenx, lo territori ... deu Contau, lo territori deu Condau loquau es de la billa d-Arebastenx, lo Contau en 1429, Condeaux, parroisse des Condeaux en 1736, hameau des Condaux en 1739, Les Condaux en 1760, Les Condaux (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII), hameau des Condaux en 1789, Escondaux en 1790.
Segon R. Aymard, Los Condaus, lo fiu deus Condaus qu'èra proprietat deu Comte/Conde de Bigòrra, d'aquí lo son nom.
Segon Miquèu Grosclaude, lo nom que vòu díder « proprietat condau »; condau : « qui apertién au conde ». Lo Es- iniciau (deu francés !) representa pas l'article definit eths, absent de la region. Segon Boisgontier, que devèn díder : aus condaus, prononciat as Condaus e copat a Escondaus, pr'aquò las fòrmas ancianas abans 1790 an pas arren a hèr dab la fòrma oficiau.
Catherine Jacob
vinheta|Catherine Jacob al [[Festenal de television de Montcarles 2013.]] Catherine Jacob, nascuda lo 16 de decembre de 1956 a París, es una actritz francesa.
Julioclaudians
thumb|right|Bust de [[Juli Cesar, sovent considerat coma lo fondator de la dinastia.]]
Lei Julioclaudians son la premiera dinastia de l'Empèri Roman. Dirigiguèt l'Empèri de 29 avC a 68 apC. Eissida de dos ostaus de l'aristocracia romana, foguèt creada per l'emperaire August a partir de l'òbra politica de son oncle Juli Cesar qu'aviá mes en plaça lei condicions favorablas au passatge de la Republica a l'Empèri. Durant son periòde, lei Julioclaudians estabilizèron l'institucion imperiala en mantenent la patz dins l'Empèri. Pasmens, après la mòrt de Tibèri, leis intrigas de palais e lei complòts afebliguèron la dinastia que dispareguèt après leis assassinats de Caligula e de Claudi e lo suicidi de Neron.
Originas
Lei Julioclaudians son eissits de dos ostaus patricians romans : la gens Iulia e la gens Claudia. La premiera familha èra aquela de Juli Cesar e compren leis emperaires August, Tibèri e Caligula. La segonda èra una familha anciana e prestigiosa de l'aristocracia romana que compren leis emperaires Claudi e Neron. Lo liame entre lei doas gens foguèt establit per plusors maridatges ordonats per August. La practica de l'adopcion aguèt tanben una certana importància dins la formacion de la dinastia car permetèt a Juli Cesar e a mai d'un emperaire de chausir son successor dins lei diferentei brancas de la familha.
August
thumb|right|Bust representant [[August.]]
Fondator de la dinastia, August es tanben lo creator de l'Empèri Roman. Es considerat coma un personatge centrau de l'istòria romana car sei reformas permetèron de resòuvre la crisi politica e sociala que minava la Republica Romana dempuei la fin dau sègle II avC. De mai, l'Empèri fondat per sa politica subrevisquèt aperaquí 1,500 ans, çò qu'es un recòrd dins l'istòria umana.
Inicialament dich Octavian, August èra lo nebòt de Juli Cesar que lo chausiguèt coma successor. Après l'assassinat de son oncle, venguèt rapidament una figura de la vida politica romana. Membre dau Segond Triumvirat amb Marc Antòni e Lepid, participèt a la guèrra còntra leis assassins de Cesar que foguèron vencuts en 42 avC. De 42 a 31 avC, lo Segond Triumvirat dirigiguèt lo territòri roman. Pasmens, de tensions apareguèron rapidament entre sei tres caps. Aprofichant lo sostèn dau Senat e d'una partida importanta dau pòble roman, Octavian eliminèt premier Lepid avans d'atacar l'aliança entre Marc Antòni e l'Egipte de Cleopatra VII. La batalha decisiva aguèt luòc en 31 avC. Un an pus tard, Marc Antòni e Cleopatra se suicidiguèron permetent a Octavian d'annexar Egipte e de venir lo mèstre unic de Roma.
De 30 a 12 avC, divèrsei transformacions permetèron de fondar l'Empèri Roman. Formalament, leis institucions de la Republica foguèron pas abolidas. Pasmens, totei lei poders foguèron pauc a pauc concentrats entre lei mans de l'emperaire que venguèt lo cap politic, militar e religiós de l'Estat. De mai, gràcias a la possession d'Egipte – qu'aviá l'estatut de proprietat personala de l'emperaire – èra un actor major de l'economia mediterranèa. Ansin, Octavian restabliguèt donc la patz dins lei províncias romanas. De mai, la creacion d'una administracion imperiala per lei gerir permetèt d'arrestar lei pilhatges sistematics organizats per lei representents mandats per una durada limitada per la Republica. A sa mòrt, son successor Tibèri poguèt donc lo remplaçar sensa faciar d'oposicion armada.
Tibèri
thumb|right|Bust de l'emperaire [[Tibèri.]]
Fiu de Tiberius Claudius Nero e de Livia, Tibèri èra lo gendre d'August. Foguèt inicialament encargat de missions diplomaticas e militaras mai, en 6 avC, en causa de tensions amb lei felens d'August, se retirèt dins l'illa de Ròdes. I demorèt fins a son adopcion coma successor per l'emperaire en 4 apC. Per aquò, deguèt repudiar sa premiera femna, Vipsania Agrippina, per se maridar amb la filha de l'emperaire e adoptar son nebòt, Germanicus († 19) coma eiretier. Coma generau, menèt de campanhas victoriosas en Panònia e en Germania onte la desfacha romana de Teutoborg aviá permés ai Germans de menaçar la frontiera de Gàllia.
Venguèt emperaire en 14 apC. Son rèine veguèt la transformacion de la magistratura excepcionala d'August en institucion permanenta. D'efiech, coma Tibèri mantenguèt la patz romana amb succès dins l'Empèri, son periòde aguèt un ròtle major per legitimar lo regim novèu. Per aquò, adoptèt una politica estrangiera prudenta que li permetèt de renfòrçar la frontiera de Germania e d'annexar Capadòcia. Gardèt tanben Armenia sota lo contraròtle roman e laissèt un ròtle important au Senat dins lei domenis legislatiu e judiciari.
La fin de son rèine es considerada d'un biais pus negatiu. Tibèri foguèt accusat de l'assassinat de Germanicus e se retirèt dins l'illa de Capri. Laissèt lo prefècte dau pretòri Sejan dirigir l'Empèri e eliminar leis adversaris reaus ò supausats de l'emperaire. Pasmens, en 31 apC, Sejan assaièt de lo reversar. Prevengut per de fidèus, Tibèri ordonèt l'arrestacion e l'execucion de Sejan e de seis aliats.
Caligula
thumb|right|Carta presentant lo ròtle dei Julioclaudians dins la formacion de l'[[Empèri Roman.]]
Vengut emperaire après la mòrt de Tibèri en 37, Caligula èra lo fiu de Germanicus e d'Agripina l'Ainada. Nascut en 12 apC, èra relativament jove quand arribèt au poder mai la popularitat de son paire li permetèt de legitimar sensa dificultat son accession au tròne imperiau. Pasmens, après quauquei mes, son rèine foguèt rapidament marcat per d'extravagàncias, d'actes de crudelitat e un despotisme creissent. Tre 38-39, de foncionaris, de senators e de militars organizèron donc de complòts per l'eliminar. Aquò entraïnèt una repression saunosa fins a la capitada d'un projècte d'execucion organizat per d'oficiers de la garda pretoriana.
Claudi
thumb|right|Bust de l'emperaire [[Claudi (emperaire roman)|Claudi.]]
Claudi venguèt emperaire après l'assassinat de Caligula car èra lo fiu dau gendre d'August, Nero Claudius Drusus. Es generalament presentat coma un sabent somés a l'influéncia de seis esposas, Messalina puei Agripina la Jova, e de sei conselhiers. Sei talents oratòris e sa santat son tanben sovent presentats coma febles. Pasmens, dins lei fachs, son rèine correspond a un periòde de redreiçament e de renfòrçament de l'Empèri.
Au nivèu de l'organizacion de l'Estat, Claudi melhorèt lo foncionament de l'administracion gràcias a la creacion de quatre direccions permanentas. Ordonèt tanben la bastida d'infrastructuras e de monuments dins la capitala e lei vilas pus importantas. Per exemple, durant aqueu periòde, lo pòrt d'Òstia foguèt l'objècte de trabalhs d'agrandiment e un ret novèu d'aqüaductes foguèt construch per facilitar l'arribada de l'aiga a Roma. Au sen de l'Empèri, Claudi inicièt l'integracion deis elèits provinciaus amb una extension dau ciutadanatge roman e la nominacion de senators originaris dei províncias. Estendiguèt lei frontieras imperiala amb la conquista de la màger part de la Granda Bretanha e de Tràcia e l'annexion de Mauretània (qu'èra un reiaume vassau). Enfin, organizèt la fortificacion de Danubi.
En 50, per contentar Agripina la Jova, Claudi adoptèt Neron, lo fiu d'Agripina e de son premier marit, coma successor au detriment de son fiu Britannicus. Quatre ans pus tard, foguèt assassinat per sa femna per assegurar lo succès d'aqueu plan.
Neron
thumb|right|Bust de l'emperaire [[Neron.]]
Emperaire a partir de 54, Neron èra lo fiu de Cneius Domitius Ahenobarbus, un patrician, e d'Agripina la Jova. Èran tanben lo nebòt de Caligula. Son rèine es tradicionalament devesit en dos periòdes. De 54 a 59, laissèt l'exercici dau poder a sa maire e a un grop de conselhiers reconeguts coma lo filosòf Senèca lo Jove.
Pasmens, en 59, decidèt de tornar assegurar la direccion de l'Empèri en assassinant sa maire. Lo rèine venguèt alora pus despotic e plusors complòts assaièron de reversar Neron. En 64, la destruccion de Roma per un incendi agravèt la situacion car l'emperaire accusèt lei crestians de la catastròfa. Òr, la repression saunosa escandalizèt la populacion de la capitala. Ansin, en 68, de generaus se revoutèron en Hispania e en Gàllia. Abandonat per l'elèit de la capitala, Neron se suicidiguèt.
Dins aquò, se l'imatge istoric de l'emperaire es fòrça negatiu, aquò es probablament en partida la consequéncia dei legendas veïculadas per leis escrichs de seis adversaris (coma, per exemple, sei cants lirics durant l'incendi de Roma). D'efiech, Neron demorèt fòrça popular dins lei províncias orientalas de l'Empèri fins a sa mòrt. De mai, enregistrèt de succès au nivèu militar e diplomatic amb lo mantenement de l'autoritat romana en Armenia (59, en Granda Bretanha (61) e en Judèa (67). Ansin, a sa mòrt, lei legions estacionadas dins la mitat èst de l'Empèri se revoutèron còntra seis enemics.
La succession dei Julioclaudians
La mòrt de Neron entrainèt la disparicion dei Julioclaudians. Sa succession foguèt l'enjòc d'una guèrra civila qu'es dicha « Annada dei quatre emperaires » car opausèt lei generaus Galba, Oton, Vitellius e Vespasian. Fidèu de Neron, aqueu darrier prenguèt lo poder en 69. Fondèt la dinastia flaviana que dirigiguèt l'Empèri fins a 96.
Évran
Evran en galò; Evrann en breton ( Évran en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
thumb|left|[[Écluse Sul canal de Ille-e-Rance a Évran]] Évran es a 10 km al sud-es de Dinan. Lo canal de Ille-e-Rance i pren la Rance.
thumb|left|[[Écluse sur le canal d'Ille-et-Rance à Évran]] Évran est à 10 km au sud-est de Dinan. Le canal d'Ille-et-Rance y rejoint la Rance.
Agnes Obel
thumb|250px|Agnes Obel en 2010 Agnes Caroline Thaarup Obel (Gentofte, Copenaga, 28 d'octobre de 1980) es una cantaira e cantautora danesa. Son primièr album, Philharmonics, que sortiguèt lo 4 d'octobre de 2010 en Euròpa, li valguèt un disc d'aur en junh de 2011. Puèi durant los Prèmis musicals daneses de novembre de 2011, ganhèt cinc recompensas coma melhor album de l'annada, lo melhor disc pop de l'annada, melhora novèla artista de l'annada, melhora artista feminina de l'annada e la melhora compositora de l'annada.
Lo Plan d'Aups de la Santa Bauma
Lo Plan d'Aups de la Santa Bauma (Plan-d'Aups-Sainte-Baume en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Bellefond
Bellefond pòt essèr:
Valhan
Valhan (Vaian, Valhan en grafia mistralenca ; Vailhan en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament d'Erau e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Lo gentilici es valhanés -esa (fr vailhanais -aise).
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : in Vallano en 1147, capellanus de Valliano en 1167, 1178, parrochia S. Mariae de Vallano, castrum de Vallano en 1170, de Vaillano en 1176, de Valano en 1216, castri de Vaillano en 1247-48, Valhano en 1323, prieur de Valhan en 1571, Vaillan en 1643, Valliã en 1708, Vallian en 1771, Vailhan en 1770-72 (mapa de Cassini).
Valhan ven del gentilici latin Vallius, amb lo sufixe -anum. Valhan èra una proprietat galloromana,.
Luòcs e monuments
vinheta|Roïnas del castèl.
Reclinghem
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Reclinghem fut probablement fondée par le Viking Rikiwulf vers 880 AD, qui appartenait à la dynastie scandinave des Wulfinga, mentionnée dans le document anglais Beowulf. Reclinghem serait ainsi la contraction de Rikiwulfinga-haim. Son domaine s'étendait jusqu'à Richebourg, Rekkem et Tielt en Belgique, où existe toujours le Rijkegem-kouter. Le patronyme Van Ryckeghem est assez répandu dans les Flandres, aussi bien dans le Nord-Pas-de-Calais qu'en Vlaanderen.
Neuquén (vila)
Neuquén es una vila en Argentina, e es la capitala de la província administrativa deu Neuquén.
Neuquén es situat a 1140 km de Buenos Aires. Sa superfícia es de 63 km² e sa populacion es de 231 780 abitants en 2010.
Lo gentilici es neuquenino -a.
Perièr
Lo perièr (Pyrus communis L.) es un arbre fruchièr de la familha de las rosacèas cultivat per son fruch, la pera.
Descripcion
thumb|300px|left|Un vergièr de perièrs Lo perièr cultivat es un arbre originari de las regions temperadas d'Euròpa e d'Asia. De talha mejana, pòt aténher dètz a quinze mètres de naut e viure fins a 200 ans. Es cultivat e naturalizat dins totes los continents.
Las fuèlhas de limbe oval, finament dentadas sul bòrd, an un peciòl tant long coma lo limbe e mesuran de uèit a nòu centimètres.
Les flors qu'apareisson d'abril a mai son blancas e gropadas en corimbes.
Utilizacions
La pera, fruch del perièr, es comestible. Sa fusta fòrça omogenèa e compacta, pòt venir fòrça bèla, e es apreciada per l'ebenistariá, la gravadura e l'escultura. Es tanben una lenha excellenta. Sa rusca, reputada per èsser tonica e astringenta, foguèt emplegada coma febrifug.
Cultura
La multiplicacion del perièr se fa per semanada, mas una simpla semanada a dos inconvenients : permet pas de donar de fruches identics al fruch d'origina de la grana e las fruches obtengudas naturalment appareisson pas que vèrs los dètz ans de l'arbre e son sovent sens interès gustatiu. La semanada es doncas utilizada subretot per obtenir los arbrilhons que s'empeuta de varietats existentes.
Pòrtaempèuts
Los portaempèuts del perièr son:
Gastadors
Las canilhas dels parpalhons de nuèch (eterocèrs) seguent se noirisson del perièr:
Articles conèxes
Pera
Barbery (Oise)
Istòria
Lo vilatge ocupa un luòc gaulois. I aguèt donat per Philippe E a a la abbaye Sant-Vincent de Senlis #qu'en #èsser dépossédée en benefici del abbaye de Montmartre per la veusa de Louis lo Gròs.
Barbery Èra membre de la comunitat de municipalitats del País de Senlis.
Le village occupe un site gaulois. Il fut donné par Philippe I au à l'abbaye Saint-Vincent de Senlis qui en fut dépossédée au profit de l'abbaye de Montmartre par la veuve de Louis le Gros.
Barbery était membre de la communauté de communes du Pays de Senlis.
La Vacherie
La Vacherie en normand (La Vacherie en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lac Kivu
drecha|vinheta|235x235px|Rwanda e lo Lac Kivu
Lo lac Kivu es un dels Grands Lacs d'Africa. Se tròba sus la frontièra entre Rwanda e la Republica Democratica de Còngo, dins la partida africana de la Granda Val del Rift. Sas aigas desembocan dins lo riu Ruzizi, lo cal va cap al sud fins al Lac Tanganyika. Lo lac Kivu es tristament celèbres per èsser estat un dels luòcs ont la majoritat de las victimas del Genocidi de Rwanda foguèron negadas.
Geografia
Lo lac a una superfícia totala de 2.700 km², e se tròba a 1.460 msnm. Son lièch qu'es sus un rift que presenta una activitat volcànica de contunh. Ne sortís una illa granda: Idjwi.
Las màger concentracions de populacion son: Bukavu, Kabare, Kalehe, Saké e Goma al Còngo e Gisenyi, Kibuye e Cyangugu a Rwanda.
Ligams extèrnes
-2°N, 29°W:  0′ S, 29°  ﻿ / ﻿2.000°S,°E﻿ / -2.000; 29.000 thumb|280px|left| Lac Kivu
Burj al-Arab
Lo Burj-al-Arab vòu dire «la tor deis arabis» en arabi. Es l’ostalariá mai luxosa au monde, auto-proclamada de 7 estelas. Es situada a Dubai, ais Emirats Arabis Units. Mesura 321 metres de aut e es estat concebut en 1993 per l’arquitècte Tom Wright. Lo Burj-al-Arab a 27 estancis e una superfícia de 111,500 m2. Lo tarif oficiau per lei suites mens caras varia entre 7600 e 17600 dirams.
Pilar (rugbi de XV)
Lo Pilar es un pòste de rugbi de XV. I a dos pilars dins cada còla, pòrtan los numèros 1 (piliar d'esquèrra) e 3 (pilar de drech). Son de jogaires de primièra linha als costats del talonaire dins la mesclada e son cargats de butar los pilars advèrses dins aquela fasa de jòc.
Vouhé
Vouhé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Pilar (rugbi de XV)
left|thumb|Los pilars son en primièra linha dins una mesclada. Los piliers segur còrron mens aviadament que los mai jogaires de la cóla mas jogan un ròtle important dins las mescladas. A causa dels riscs fisics dins aquelas fasas de jòc dins Aquel pòste, sonque d'especialistas son autoriszats a i jogar e a vegadas se fa de mescladas simultanèas per preservar la santat dels jogaires sortits ferrits.
Los jogaires d'aquel pòste son mai sovent los mai pesucs de la còla e son mai pichons que los segunda e tresena linhas: lor centre de gravetat deu èsser mai bas possible per poder jogar melhor la mesclada. Pasmens, un jogaire mens pesuc o massís pòt compensar per la seuna tecnica. Los pilars an tanben per rótle de levar los equipièrs en tòca e participan a las accions en tustant lo primièra ridèl defensiu per ensejar de lo traucar o per concentrar la defensa e dubrir la conclusion de l'accion sus las alas.
Vouhé
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Pilar (rugbi de XV)
En mesclada, los ròtles dels pilars de drecha e d'esquèrra son diferents: lo pilar drech engatja las seunas doas espatlas dins la mesclada e deu contenir a l'encòp lo talonaire e lo pilar esquèrra advèrs alara que lo de drecha engatja pas qu'una espatla (la drecha) e possedís qu'un sol vis-a-vis. Lo pilar drech deu doncas possedir la fòrça fisica que cal per contrar la pression adversa e pel levar. Lo pilar esquèrra deu el poder profeitar de la seuna situacion per rebutar lo pilar drech advèrs, tot en evitant que la mesclada tomba del seu costat.
Vouhé
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Pilar (rugbi de XV)
Qualques pilars: Amédée Domenech(FRA),Jason Leonard(ANG), Wilson Whineray(N-Z),Os du Randt(AFS), Pieter de Villiers(AFS, FRA), Carl Hayman(N-Z), Ewen McKenzie(AUS), Jason Leonard(ANG), Nicolas Mas(FRA), Christian Califano(FRA), Sebastian Bozzi(ARG).
Vejatz tanben
Posicions del rugbi a 15
Artur Balder
Artur Balder (n. 1974) es un productor, realizator de cinèma e romancièr nòrdamerican de cinèma d'origina   espanhòla, subretot conegut pel filme Little Spain (2010).
Lo Plan de la Torre
Lo Plan de la Torre (Le Plan-de-la-Tour en francés, Plan-de-la-Tour fins a 2008) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
The Everly Brothers
thumb|Fotografia promocionala dels Everly Brothers a l'entorn de 1958, Don en naut e Phil a man esquèrra The Everly Brothers (en anglés, en occitan: "los fraires Everly") èran un duo american de cantaires e guitarristas de rock e country. Èra format pels dos fraires Don Everly (Brownie, Kentucky, 1 de genièr de 1937) e Phil Everly (Chicago, 19 de genièr de 1939 - Burbank, Califòrnia, 3 de genièr de 2014). Plan populars durant las annadas 1950 influencièron las generacions musicalas posterioras coma per exemple los americans Simon e Garfunkel, The Beach Boys e mai de grops britanics coma The Beatles.
Baron (Oise)
Baron es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rebreuve-sur-Canche
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb| En lo sieu costat e en lo arrondissement de Arras
thumb| dans son canton et dans l'arrondissement d'Arras
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Forceville
Nòtas
<references group=N/>
Mièg de mesclada (rugbi de XV)
Al rugbi de XV, lo mièg de mesclada (numèro 9) es un dels quinze pòstes abituals d'une equipa. Amb lo mièg de dubertura, es un dels dos jogaires composant la cadena, que liga los avents amb los tres quarts.
Plan souvent es lo mai pichon jogaire de la còla, sas primièras qualitats son l'intelligéncia tactica, l'engana, l'agilitat e la vivacitat. Paradoxalament al seu gabarit capitaneja fòrça fanas del jòc d'estrategia dels avants que son fórça mai massisses qu'aquel perqu'es fàcia al jòc e a una vista globala melhora qu'aquel. Se son los avants que permeton de ganhar de balons pendent de fasas de conquèsta (tòca, mescladas, mesclanhas), son lo 10 e lo 9 que decidon de l'orientacion del jòc e que ne son los depositaris.
Sus las fasas de mesclada tencada, introduch lo balon dins la mesclada e se lo tresena linha centre se ne sasit pas, es el que lo fa sortir de la mesclada. De biais general, deu fornir a la sauna còla de balons e far lo ligam entre los diferents temps de jòc. Aprèp cada fasa de jòc o d'arrestes de regropament consecutiu a un placatge o a una mesclanha, que dirigiguèt los avants, pòt desidir de tornar al jòc seguent la situacion dins l'axe amb los autres avants lançats o alara de dinamizar lo jòc e de transmetre lo balon als tres quarts de la sauna còla. Fin finala acaba mai souvent a passar la bala al mièg de dubertura, mas tanben pòt jugar sus un pichon costat cap a un alièr. Lo mièg de mesclada pòt tanben jogar dirèctament al pè surprenent atal la defensa, o encara ensejar la traucada apercep un espaci. Es mai souvent el que jòc aviadament las penelitats per ensejar de trespassar la linha del avantatge dels adversaris, o en obligant un defensor a agir alara qu'èra pas en plaça e donc será sanccionat. A lo ròtle tanben de lançar lo jòc pendent la presa en tòca del balon per un dels avants.
Talonaire (rugbi de XV)
Lo Talonneur es un pòste de rugbi de XV, lo jogaire d'aquela foncion pòta lo numèro 2.
left|thumb|Lo talonaire es en premièra linha dins una mesclada. Es un jogaire de primièra linha, plaçat entre los dos pilas en mesclada tancada e cargat de talonar lo balon pendent aquela fasa de jòc aprèp foguèt estat introduch pel mièg de mesclada. A l'ora d'ara, lo talonaire es plan sovent aquel que torna donar lo balon en jòc pendent las tòcas.
Se lor poténcia es necessària per las targas que constituisson las mescladas, son tanplan utilizats dins le jòc per butar la defensa al ras de la mesclanha e far recular los adversaris.
Qualques jogaires al pòste de talonaire: Sean Fitzpatrick(NZ), Raphaël Ibañez(FRA), Garin Jenkins(WAL),Mario Ledesma(ARG), Brian Moore(ANG), Anton Oliver(NZ), Steve Thompson(ANG), William Servat(FRA), John Smit(AFS), Keith Wood(IRL)
center|400px
Vejatz tanben
Posicions del rugbi a 15
Carmen Reinhart
thumb|250px|Carmen Reinhart en 2011 a Davos Carmen M. Reinhart, nascuda Castellanos (L'Avana, Cuba, 7 d'octobre de 1955) es una economista americana. Aquesta professora de l'Escòla Kennedy de Harvard es actualament una de las economistas mai influentas sus la politica financiera mondiala. Segon Bloomberg Markets, èra demest los 50 personas mai influentas del mond en 2011 e 2012. Foguèt autora amb Kenneth Rogoff, ancian economista en cap del Fons Monetari Internacional, del rapòrt publicat en 2010 que criticava los deficits tròp elevats, e que servís a justificar la politica de rigor menada per l'Union Europèa. Son nom venguèt celèbre dins la premsa quand lo rapòrt foguèt criticat per sas mancas grèvas e sos calculs falses. Mai d'un economista critiquèt aital la politica d'austeritat e Paul Krugman, un economista american dels mai prestigioses, afirmèt qu'aquesta politica sonque podiá menar cap a mai de pauretat e miséria.
Vernois-lès-Vesvres
Vernois-lès-Vesvres es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Eusébio
thumb|250px|Eusébio sus un sagèl d'Ajman en 1968 Eusébio da Silva Ferreira, mai conegut coma Eusébio (Lourenço Marques, Moçambic, 25 de genièr de 1942 – Lisbona, 5 de genièr de 2014) foguèt un fotbolaire portugués. Aqueste atacaire, considerat coma un dels melhors jogaires del mond, ocupava la 9ena posicion dins la classificacion establida per l'IFFHS dels melhors fotbolaires del sègle XX. Ganhèt lo Balon d'aur en 1965 e la Sabata d'aur dos còps, en 1968 e en 1973). Moriguèt lo 5 de genièr de 2014 aprèp una crisi cardiaca que patissiá ja de problèmas de santat grèus dempuèi junh de 2012.
Vernois-lès-Vesvres
Geografia
Comuna situada sus la Venelle.
Commune située sur la Venelle.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Articolo 31
thumb|250px|J-Ax durant un concèrt en 2006 Articolo 31 foguèt un grop de musica rap italian. Se formèt a Milan en 1990 a l'entorn de J-Ax e DJ Jad e coneguèt una capitada internacionala en 2004 gràcias a son album Italiano Medio.
Horqueta
horqueta que pòt designar en gascon: sia ua horca petita; sia un pòrt de montanha (frequent dens eths toponimes deths Pirenèus).
Marlène Jobert
Marlène Jobert, nascuda lo 4 de novembre de 1940 a Argièr (Argeria francesa), es una actritz francesa, tanben romancièra e contaira per dròlles.
Adam Price
Es actualament a trabalhar sus una novèla sèria politica per la cadena britanica BBC, que se deu sonar The Club.
Marlène Jobert
Marlène Jobert es la maire de l'actritz Eva Green e la tanta de la cantaira Elsa Lunghini.
Adam Price
Biografia
Adam Price nasquèt a Copenaga en 1967 dins una familha d'artistas, famosa dins lo mond cinematografic. Son paire, John Price, èra un actor e realizador plan conegut e sa maire, Birgitte Price, nascuda Bruun, èra una actritz e comediana prestigiosa. Estudièt lo drech a l'Universitat de Copenaga de 1986 a 1990. Foguèt maridat de 2008 a 2010 amb la productritz Lærke Kløvedal e se tornèt maridar un segond còp lo 28 de julh de 2012 amb un dessenhaira grafica, Mischa Jemer.
Adele
vinheta|277x277px|Adele (2016)
Adele Laurie Blue Adkins, mai coneguda artisticament coma Adele (Tottenham, Anglatèrra, 5 de mai de 1988) es una cantaira e cantautora anglesa de soul, pop, blues e jazz. Comencèt a se far conéisser tre 2008 mas la notorietat internacionala venguèt subretot en 2011 gràcias a sa cançon "Someone Like You" de son segond album 21. Dempuèi la debuta de sa carrièra a ganhat nòu Prèmis Grammy, quatre Brit Awards, un Golden Globe e un Oscar, demest d'autres guerdons.
David J. Wineland
David Jeffrey Wineland (Milwaukee, 24 de febrièr de 1944) es un fisician estatsunidenc. Trabalha al laboratòri de fisica de l'Institut Nacional d'Estandards e Tecnologia (NIST) a Boulder (Colorado) e lo sieu trabalh se centra sus optica, sustot lo refrejament mejançant un laser dels ions e tanben l'usatge dels ions atrapats per menar a tèrme d'operacions de calcul quantic. Recebèt lo Prèmi Nobel de fisica lo 9 d'octobre de 2012 amb lo francés Serge Haroche.
Anna Karina
vinheta|Anna Karina en 1968. Hanne Karin Bayer, dicha Anna Karina, nascuda lo 22 de setembre de 1940 a Frederiksberg (Danemarc) e mòrta lo 14 de decembre de 2019 a París (França), es una actritz, cantaira e escrivana francesa d'origina danesa.
Es principalament coneguda per sos ròtles dins los filmes de Jean-Luc Godard entre 1960 e 1967 et per sa carrièra de cantaire, especialament als costats de Serge Gainsbourg (Sous le soleil exactement) e de Philippe Katerine.
Judith Henry
Biografia
Judith Henry apren lo mestièr d'actritz à l’escòla dels dròlles de l'espectacle e a l’escòla nacionala del circ.
Après de debuts al teatre, es descobèrta en 1990 pel grand public dins lo filme La Discrète, dont ten lo ròtle feminin principal als costats de Fabrice Luchini. Aqueste filme li val lo Cesar del melhor espèr feminin. Ten après l'un dels ròtles principals de Germinal, realizat per Claude Berri.
Puèi privilègia lo teatre e rarefica sas aparicions al cinèma. Dempuèi la fin dels ans 2000, apareis mai sovent al cinèma, dins de ròtles segondaris.
Escaunets
Escaunets (Escaunets en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [éskaw'néts] (grafia fonetica deths autors). Las fòrmas ancianas que son : de Scaunetz en 1313, De Scaunetis, en latin, en 1342 e 1379, Scaunetz en 1429, Escaunets en Bigorre en 1769, Escaunes (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Dauzat, Escaunets que vien deu mot gascon escaunet, « escaleta, escala dobla ». Negre que horneish la medisha definicion, en la motivant per la situacion hauta deu vilatge [çò qui ei mei just per Esconets ]. R. Aymard, segon « donadas locaus, pr'amor d'ua carboèra qui cobrèva lo planèr », qu'explica Escaunets dab lo vèrbe escóner.
Segon Miquèu Grosclaude, la proposicion de Dauzat e Negre qu'ei inacceptabla. Un mot qui a lo sens d'« escala dobla » qu'ei de mau imaginar. Boisgontier que dobtava de l'existéncia d'aqueth mot, citat per Palay. Los dus vilatges, Escaunets e Esconets, explicats ensemble peus dus autors, an benlhèu pas arren a véder. Adara, benlhèu que i a ua confusion suu sens deu francés escabeau utilizat peus autors. Los francofòns que'n hèn ua escala dobla, los occitans que guardan sovent, en lo quite francés, lo sens originau deu latin scabellum, « petit banc ». Palay, s'a pas inventat lo nom, pensava probable au petit banc, qui pòt estar ua metafòra en topografia. Aquera metafòra que pòt conviéner peu turon cort on Esconets ei plaçat, un chic mensh per Escaunets, qui ei sus ua potja, longa per natura.
L'ipotèsi d'Aymard qu'ei mei interessanta. Que i a un mot gascon esconet, « lòc entà escóne's ». Mes lo vocalisme -au- qu'ei constant, remarca Grosclaude. Lo nom qu'ei escur.
Sant Estève (Naut Léger)
Sant Estève (Saint-Étienne-Lardeyrol en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Isolinha
thumb|right|Exemple de cartas topograficas amb d'isolinhas separant de zònas d'altituds diferentas.
Una isolinha es una linha que jonh de ponchs de valor egala sus una carta en separant una zòna de valors feblas e una zòna de valors autas. Segon lo domeni, pòu aver un nom pus especific coma corba de nivèu per una carta d'altitud, isotèrma per una carta de temperatura ò isobara per una carta de pression.
Pontevès
Pontevès o puslèu Pòntevès (Mistral escriu Pont-Evès, Pontès o Pouantes, çò que representa respectivament Pòntevès, Pòntès e Pòntes ), Pontevès en francés es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.