cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Província de Carolina del Sud
La Província de Carolina del Sud (Province of South Carolina) fasiá d'en primièr partit de la Província de Carolina, que foguèt creada jos la carta de 1663. Los primièrs establients permanents de la Colonia de Carolina del sud datan de 1653, quand Carles II d'Anglatèrra acordèt la carta creant la Carolina en 1663 per las tèrras al sud de la Colonia de Virgínia e al nòrd de la Florida espanhòla. La mitiat nòrd de la colonia diferencian de biais significatiu de la mitiat nòrd, e lo transpòrt e las comunicacions entre las doas regions colonizadas èran dificilas. Las dissensions al respècte del govèrn de la província conduguèt a l'establiment d'un deputat governaire per administrar la mitat nòrd de la colonia de Carolina en 1691. La division entre lo nòrd e lo sud venguèt oficiala en 1712, mas ambedoas colonias demorèron als mans dels mèsmes proprietaris. La guèrra dels Yamasee de 1715-1717 ravatjava lo rèirepaïs de la colonia. Los planhs que los « proprietors » avián pas fach pron per aparar los colons contra los Indians pendent la gèrra dels Yamasee e contra les Espanhòls mejancièrs pendent la Guèrra de la Reina Ana convenquèron fòrça Carolinians del Sud de la necessitat de daissar l'estatut de proprietary colony. En consequéncia, una rebellion esclatèt contra los proprietors en 1719. A la peticion dels residents de la colonia que cercavan un retorn a l'òrdre, lo govèrn britanic nomenèt un governaire reial per la Carolina del Sud en 1720. Aprèp una decennia d'espèra lo govèrn britanic tornèt comprar de tèrras la colonia, ambedoas Carolinas venguèron colonias reiala en 1729. Èra una de las Tretze Colonias britanicas de l'America del Nòrd que se rebellèron contra lo govèrn britanic en 1775 e que proclamèron lor independéncia creant alara los Estats Units d'America. Venguèt l'estat actual de Carolina del Sud dels Estats Units d'America
Adelaïda (Austràlia)
Adelaïda (Adelaide en anglés) es una vila del sud d'Austràlia e la capitala de l'Estat d'Austràlia Meridionala.
Palais d'Ortiz Basualdo
Lo Palais d'Ortiz Basualdo qu'ei la sede de l'ambaishada de França a Buenos Aires. Que's tròba dens lo quartièr de la Recoleta.
Que ho dessenhat per l'aquitècte Paul Pater entà la familha Ortiz Basualdo. En 1939 que vadó sede de l'ambaishada de França.
Qu'ei d'estil classic d'inspirat peus castèths deu Grand Siècle francés.
L'abandon d'aqueste projècte que hè d'aqueth palais un deus purmèr obstacle rescontart peu percors de l'avienguda 9 de julio.
Schaerbeek
Schaerbeek es una comuna de la region bèlga de Brussèlas Capitala.
Mandeure
Mandeure es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Geniçac
Geniçac (Génissac en francés) es una comuna d'Occitània, en Guiana, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Geniciaco (de anniversario Gaucelmi de ~), latinizacion, sense data, Genizag (domina de ~), sense data, Ginizaco (de ~), latinizacion, sense data, Genisag, Genisat, Ginissac, aus sègles XI-XIII, Genissac, en 1289, Geniciaco (Sanctus Martinus de ~), latinizacion, aus sègles XIII-XIV. Per tots los especialistas, la finala de Geniçac es lo sufixe gallés -āco(n), sovent presentat devath sa latinizacion -acum. La sola question es lo nom d'òme, lo mèste de la granda propietat antica que vengut après Geniçac. Per Dauzat, es un nom latin *Gennicius, inferit de Gennius. Negre e Astor, citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, òptan per *Genicius, definit per lo prumèir coma « roman » e derivat de Genetus, e per lo segond coma gallés e derivat de Gennus o Genus. Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta la proposicion de Negre e d'Astor e i ajustan lo cognomen Genucius, que supausa una dissimilacion (Genuçac > Geniçac). Xavier Delamarre dona Genetios, en acceptant *Genissios pr'aquò. Mès a d'autras moments, Delamarre evòca Genucius, nom gallés (latinizat) frequent, utilizat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que pòt explicar Ginòlas, Ginolhac (Gard), Ginolhac (Carcin), per una varianta *Genulios (*Genu-lo-, « petita boca »).
Recoleta
200px|left|thumb|[[Nosta Dauna deu Pialar]] 200px|right|thumb|Emplaçament de la recoleta dens lo plan de Buenos Aires La Recoleta qu'ei un quartièr deu nòrd Buenos Aires. Lo son nom que vien deu son monument lo mei emblematic, qu'ei a díser, la glèisa de Nosta Dauna deu Pialar, fondada au sègle XVIII peus pairs recoletos de l'òrdi de Sent Francés. A maugrat qui lo lor convent be hosse autes còps estremat deu center de la ciutat, la terribla epidemia de colera e de hrebe jauna de l'an 1870 que he huèger los rics de Buenos Aires deus lor vastes ostaus mei au sud entà avià's de cap ad aqueth quartièr septentrionau, mens poblat e mei eslhevat. Desempuish aqueth temps, los quartièrs nòrd e la Recoleta mei que mei be son associats a l'oligarquia e lo cemitèri de la Recoleta qu'acèsa las restas mortuaus de las familhas mei poderosas de la ciutat ; paradoxalament, Evita Perón, qui tota la soa vita be's pelegè contra los rics e contra l'oligarquia, qu'i ho sepelida egaument, mantuas annadas après la soa mort (e après qui lo son còs e hore estujat e avore hèit un vitge secret en Euròpa. 200px|left|thumb|Lo cemitèri de la Recoleta
En mei d'aqueth famós cemitari, la glèisa deu pialar que costeja tanben lo màger centre culturau de la municipalitat de Buenos Aires, lòc d'exposicions. 200px|right|thumb|Carrèra Junín traucada peu [[colectivo|60]]
A la fin deu sègle XIX, los capulats de la Recoleta qui regetavan la cultura argentina e qui volèvan apropià's culturaument autant que's posquèssi de la cultura europèa en generau, e francesa mei que mei, que hen bastir los lors ostaus e immòbles en tot importar plans e materiaus de construcion de França. L'estil parisenc Belle Époque qu'ei atau hèra present dens lo barri on luxuosas tor modèrna que costejan immòbles francés vielhs d'un sègle a còps. 200px|left|thumb|Plaça Intendente Alvear, aperada plaça Francia ("França") 200px|right|thumb|Bibliotèca Nacionau
La Recoleta qu'arcuelh tanben lo gran bastiment de beton de la Bibliotèca Nacionau e lo Musèu de las Bèras Arts.
Enter las mantuas òbras d'art expausadas dens lo parc de la Recoleta, Floralis genérica, de l'arquitècte argentin Eduardo Catalano que representa ua gigantesca hlor de metau qui los sons petaus be poden aubrí's e espelir.
Juvigny-en-Perthois
Juvigny-en-Perthois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lira da braccio
La lira da braccio qu'ei un instrument de còrdas hregadas de la Reneishença considerat com un ajòu deu vriolon. La soa caisha de resonància e los sons horats en forma de f que horen los modèls per la fabricacion deus purmèrs vriulons. Lo son cordièr totun qu'ei enqüera hèra diferent deu cordièr deu vriulon : qu'ostenda ua forma de huelha e las cavilha qu'i son clavadas perpendicularament a la caisha de l'instrument. La soa tòca qu'ei mei larga que la tòca deu vriulon e que portava, en escàs exemples, fretas. Quauques còrdas que son tienudas au ras de la tòca (sonant donc sens que los dits de la man dreta e poscan cambiar la hautor de la nòta).
Thomas Klestil
Thomas Klestil (1932-2004) diplomata e òme politic, foguèt president d'Àustria entre 1992 e 2004. Tanben foguèt ambaissador als Estats Units e a la ONU.
Salon deus Reiaumes
thumb|Façada deu bastimentthumb|[[La Reddicion de Breda]]Lo Salon deus Reiaumes qu'ei, amassa dab lo Casón del Buen Retiro un deus dus bastiments qui demoran de l'ancian Palais deu Buen Retiro a Madrid. Que deu lo son nom au hèit qu'èra ondrat dab escuts deus diferents reiaumes de l'Empèri Espanhòu.
Thomas Klestil
Biografia
Nasquèt lo 4 de novembre de 1932 a Viena en una familha obrièra, lo sieu paire trabalhava als tramvias. Després d'acabar la segondària, dintrèt a l'Universitat d'Economia de Viena, e s'i va doctorar lo 1957. Després de complir amb lo servici militar obligatòri, trabalhèt a Àustria, malgrat que tanben a l'estrangièr, coma per exemple a la OCDE. Klestil parlava plan lo anglés, e atenguèt la carga d'ambaissador a la ONU (1978-1982), e posteriorament als Estats Units (1982-1987).
Chaillevois
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Salon deus Reiaumes
Lo Palais qu'èra estat bastit au cors de las annadas 1630 peu valido (qu'ei a díser, ua mena de favorit personau e politic) deu rei Felip IV d'Espanha, lo Comte-duc d'Olivares.
Los Salon qu'ei famós per aver acessadas granas e famosas pinturas comandadas especiaument entà l'ondrar en bèth representar la grandor de l'Empèri Espanhòu e la poténcia deu son rei e tanben d'Olivares. Aquestas òbras que son actuaument expausada au Musèu deu Prado.
Chaillevois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Salon deus Reiaumes
Sauvat per escadença (e au contre de la màger part deus autes bastiments des palais) deus bombardaments francés durant l'invasion (enter 1808 e 1814), que ho transformat au cors deu sègle XIX e qu'acessó lo Musèu de l'Armada dinc a la debuta deu sègle XXI (qu'aqueth musèu e ho mudat entà l'Alcazar de Toledo).
Qu'ei ara ua ala deu Musèu deu Prado e, per aquera rason qu'an perpausat d'i tornar los sons caps d'òbra, iniciativa après abandonada.
Sant Vidal
Sant Vidal (Saint-Vidal en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Palais de Errázuriz
thumb|200px|left|Entrada Lo palais de Palais de Errázuriz qu'ei situat a Buenos Aires dens lo quartièr de Palermo.
L'Estat argentin que'n he l'aquesida en 1937.
Desempuish 1944 qu'acesa l'Academia Argentina de las Letras, l'Academia Nacionau de Beras Arts, lo Musèu Nacionau d'Art Decoratiu e lo Musèu d'Art Orientau.
Avienguda de 9 de Julio
thumb|200px|avienguda 9 de Julio dehens la mapa de Buenos Aires L'avienguda de 9 de Julio qu'ei un deus eish principau de la ciutat Buenos Aires on ei reputada e chafrada com "la mei larja avienguda deu monde" (títol totun disputat segon la condicions d'apreciacions per d'autes aviengudas).
Suber l'avienguda de 9 de Julio òm tròba :
L'Avienguda 9 de julio que costeja la linha C deu Subte e qu'ei traucada tanben per las linhas A, B, D e E. En devath de l'obelisc un correder sosterranh qu'acesa ua galeria comerciau.
Chéreng
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Chéreng En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
thumb|left|Chéreng dans son canton et son arrondissement|180px.
Istòria
Sens preténer far remontar aquel vilatge a una fòrça anautita antiquitat, vertat es #que parteja, vist la siá posicion, las originas de Pont-a-Tressin. En un títol del abbaye de Cysoing citat pel savi Mirœvos, aquel luòc se nomena Ceren en 1164. Una charte d'aquel meteis monastèri de 1195 lududes dona lo nom de Cheren. En 1261, un cartulaire de Loos la truca Chérench #que ven Chierench en 1325, segon un manuscrit de sant Nicolas de Lille.
Segon Legroux, « Coma Philippe de Valís, rei de França, i èra arribat lo pont l'an 1340, s'es donat en aquel luòc dels escarmouches de tempses en tempses entre qualques deslligaments e aquela dels Angleses, Liégeois e de Flamencs ». Segon Buzelin, « En aquela part de la Pévèle, dicha-el, ont flueix la Marca, se tròba Chéreng. Es ailà #que se vei lo pont de Chéreng, vulgairement lo Pont-a-Tressin, se freqüentat per #çò que van a Lille o a Tournay. »
Quand en 1340, Philippe de Valís acampa a Bouvines amb la siá armada, a doas fes los Angleses e los Flamencs #far un atac per aquel pont. Vòlon refusar al delà de la Marca la posteriora-guarda del camp francés. A doas recuperacions, aquel pont es lo teatre de combats intenss. Los soldats de l'Enaut en cap, gaireben totes nòbles e de bon ostal, en aprofechant d'una nuèch escura, passan per ailà e estonan a la improviste las tropas del rei de Bohème e de l'avesque de Suro. Mas Rodernaque, òme d'illustra naissença, en tornant de guarda amb los sieus soldats, los percep e l'atac vivament. N'aucís un tal nombre que la rèsta li cal retrocedir de l'autre costat del pont. Aqueles son gaireben totes aucits perque los Liégeois #que venon de fourrager atacan lo flanc dels fuyards. Qualques nòbles alemands an pauc après mai d'astre : travèrsan lo pont en mai grand nombre per atacar los Franceses, seguits per Jean d'Enaut e un cèrt nombre de chevaliers flamencs. Daissan, per s'assegurar lo passatge del pont, una pichona posteriora-guarda. Alavetz, provòcan Charles de Montmorency e lo marques de Saulieu per una astúcia de guèrra, fingint la temor e la fugida, atrason Charles de Montgomery près del Pont e desfàn la siá armada.
En 1427, Louis XI envia de fòrças per defendre #Virar e lo vilatge a ocupat militairement. La vila de #Virar es alavetz assiégée per Adolphe de Egmont, pòrti de Gueldres, #que i aurà aucit en una sortida.
En 1521, lo comte de Massau, en comandant l'armada de l'emperaire Charles Quint, arriba amb los Espanhòls per conquistar la capitala del Tournaisis. Los marges de la Marca recebon la visita dels soldats, e lo pont, lo un dels quatre del Mélantois, recep de tropas per o gardar. Los hérétiques, pas mai que los soldats, se faràn pas fauta d'i quitar de las traces de lo sieu passatge en 1566. Avián comeses d'òc grands parrabastatges a #Virar, #que pòdon pas négliger d'empénher la siá carrièra fins a Chéreng.
Denis Camin, ministre e cap dels Gueux en 1566, es los fils del maréchal de Chéreng. Al mes de decembre arriba un paure òme de la vila de Lille per veire lo camp dels Gueux situat près de ruïnes de la abbaye de Sant-Maur. Preses per un espion e interrogat sus aquel #que ven far, sap pas mai que respondre. Denis Camin lo condemna a èsser penjat a la fenèstra de la siá cambra. Quand puja a l'escalièr, lo prédicant lududes demanda se vòl èsser Gueux, aquel #que lududes salvariá la vida. Respond « òc ». Mas los unes autres Gueux en tement #que demòra pas papiste desiran o aucir. Lo condemnat s'adreça a Dieu e a la Vèrge, e morís sens autra causa de condemna #qu'una carta de lo sieu curé #que va de lududes.
Sans prétendre faire remonter ce village à une très haute antiquité, il est certain qu’il partage, vu sa position, les origines de Pont-à-Tressin. Dans un titre de l’abbaye de Cysoing cité par le savant Mirœus, ce lieu se nomme Ceren en 1164. Une charte de ce même monastère de 1195 lui donne le nom de Cheren. En 1261, un cartulaire de Loos l'appelle Chérench qui devient Chierench en 1325, selon un manuscrit de saint Nicolas de Lille.
Selon Legroux, « Comme Philippe de Valois, roi de France, était passé le pont en 1340, il s’est donné en ce lieu des escarmouches de temps en temps entre quelques détachements et celle des Anglais, Liégeois et Flamands ». Selon Buzelin, « Dans cette partie de la Pévèle, dit-il, où coule la Marque, se trouve Chéreng. C’est là qu’on voit le pont de Chéreng, vulgairement le Pont-à-Tressin, si fréquenté par ceux qui vont à Lille ou à Tournay. »
En 1427, Louis XI envoie des forces pour défendre Tournai et le village est occupé militairement. La ville de Tournai est alors assiégée par Adolphe d'Egmont, duc de Gueldres, qui sera tué dans une sortie.
En 1521, le comte de Massau, commandant l’armée de l’empereur Charles Quint, arrive avec les Espagnols pour conquérir la capitale du Tournaisis. Les rives de la Marque reçoivent la visite des soldats, et le pont, l’un des quatre du Mélantois, reçoit des troupes pour le garder. Les hérétiques, pas plus que les soldats, ne se feront faute d’y laisser des traces de leur passage en 1566. Ils avaient commis de si grands désordres à Tournai, qu’ils ne peuvent pas négliger de pousser leur course jusqu’à Chéreng.
Denis Chemin, ministre et chef des Gueux en 1566, est le fils du maréchal de Chéreng. Au mois de décembre arrive un pauvre homme de la ville de Lille pour voir le camp des Gueux situé près des ruines de l’abbaye de Saint-Maur. Pris pour un espion et interrogé sur ce qu’il vient faire, il ne sait que répondre. Denis Chemin le condamne à être pendu à la fenêtre de sa chambre. Quand il monte à l’échelle, le prédicant lui demande s’il veut être Gueux, ce qu’il lui sauverait la vie. Il répond « oui ». Mais les autres Gueux craignant qu'il ne reste papiste souhaitent le tuer. Le condamné s’adresse à Dieu et à la Vierge, et meurt sans autre cause de condamnation qu’une lettre de son curé qu’il porte sur lui.
Urodela
L'òrdre de las urodèlas es un òrdre d'anfibis que gardan una coa a l'estat adulte.
Recampa las alabrenas, los tritons e d'autras espècias aparentadas. Las urodèlas an de caractèrs d'anfibis primitius, vivent dins los mitans umids e fresques jos las pèiras o las socas.
Es Pierre André Latreille (1762-1833) que creèt lo tèrme d'urodèla en 1825.
Lista alfabetica dels genres d'urodèlas
Ambystoma Amphiuma Andrias Aneides Batrachoseps Batrachuperus Bolitoglossa Bradytriton Chioglossa Chiropterotriton. Cryptobranchus Cryptotriton Cynops Dendrotriton Desmognathus Dicamptodon Echinotriton Ensatina Euproctus Eurycea Gyrinophilus Haideotriton Hemidactylium Hydromantes Hynobius Ixalotriton Lineatriton Mertensiella Necturus Neurergus Notophthalmus Nototriton Nyctanolis Oedipina Onychodactylus Pachyhynobius Pachytriton Paramesotriton Parvimolge Phaeognathus Plethodon Pleurodeles Proteus Protohynobius Pseudobranchus Pseudoeurycea Pseudotriton Ranodon Rhyacotriton Salamandra Salamandrella Salamandrina Siren Speleomantes Stereochilus Taricha Thorius Triturus Tylototriton
Corrupcion
vinheta|Indèx mondial de percepcion de la corrupcion en 2014 segon Transparency International vinheta|300x300px|Corrupt legislation, pintura murala a la bibliotèca del Congrés dels EUA, per Elihu Vedder vinheta| La corrupcion es la perversion o lo desviament d'un procediment o d'una interaccion amb una o mai personas amb per objectiu, pel corruptor, d'obténer d'avantatges o de prerogativas particularas o, pel corromput, d'obténer una retribucion en canbi de sa complasença. Mena mai sovent a l'enrquiment personal del corromput o a l'enriquiment de l'organizacion corruptritz (grop mafiós, entrepresa, club, etc ). S'agís d'una practica que pòt èsser presa per illicita segon lo domèni considerat (comèrci, afars, politica...) mas que la substéncia es justament d'agir de biais a la fa impossible a mostrar o a denonciar.
La nocion de corruption es subjectiva. Que que siá, passa sempre la frontièra del drech e de la morala. En efièch, se pòt destriar la corrupcion activa de la corrupcion passiva; la corrupcion activa consistís a prepausar d'argent o un servici a una persona que ten un poder en cabi d'un avantatge indegut; la corrupcion passiva consistís a accepar aquestes argent.
Un exemple classic es aqueste d'un òme politic que recep d'argent a títol personal o per son partit de la part d'una entrepresa d'òbras publicas e en retorn li attribuís un mercat public. L'òme politic poirà èsser accusat de corrupcion passiva: a recebut d'argent, alara que l'entrepresa pòt, ela, èsser accusada de corrupcion activa. Pasmens, s'aqueste òme politic dirigís una associacion o una fondacion d'entrepresa, lo don d'argent serà considerat o coma de « corrupcion indirècta », o coma una « participacion complementària » pels autres actors.
Transparency International
vinheta|Patrick Balkany, òme politic francés condamnat per corrupcion en 1996, e encara mes en examen en 2016 per frauda fiscala e corrupcion passiva. Selon Transparency International,.
Aquesta definicion permet de destriar tres elements constitutius de la corrupcion:
Instàncias europèas
L'assemblada parlementària del Conselh de l'Euròpa definís la corrupcion coma « l'utilizacion e l'abús del poder public per d'objectius privats ».
Per la Commission de las comunautats europèas, « la corrupcion es logada a tot abús de poder o tota irregularitat comesas dins un procediment de decision en cambi d'una incitacion o d'un avantatge indegut ».
La <span class="need_ref" style="cursor:help;" title="Ce passage nécessite une référence.">definicion donada pel grop multidisciplinari sus la corrupcion del Conselh de l’Euròpa es leugièrament diferenta: « la corrupcion es una retribucion illicita o tot autre comportament al vejaire de las personas investidas de responsabilitat dins lo sector public o lo sector privat, que contraven als devers qu'an recebut en vertut de lor estatut d'agent d'Estat, d'emplegats del sector privat, d'agent independant o d'un autre rapòrt d'aquesta natura e que visa a procurar d'avantatges indeguts de quina natura que sián, per eles mèsmes o per un tèrç ». Lo grop multidisciplinari sus la corrupcion (GMC) insistís sus la dificultat de definir amb exactitud las bòrnas legalas del fenomèn mas remembra que sa natura ten de l'abús de poder o de l'improbitat dins la presa de decision
Banca mondiala
La Banca Mondiala utiliza la definicion seguenta per la corrupcion: « Utilisar sa posicion de responsable d’un servici public a son benefici personnel ».
Nacions unidas
L'Institut internacional de planificacion de l'educacion de l'UNESCO estudièt subretot la corrupcion dins l'educacion. A aqueste títol, dona la definicion seguenta: « una utilizacion sistematica d'una carga publica per un avantatge privat, qu'a un impacte significatiu sus la disponibilitat e la qualitat dels bens e servicis educatius e, en consequéncia, sus l'accès, la qualitat o l'equitat de l'educacion ».
Berchem-Sainte-Agathe
Berchem-Sainte-Agathe es una comuna de la region bèlga de Brussèlas Capitala.
Bussières (Còsta d'Aur)
Bussières  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Corrupcion
Equacion de l’economista Klitgaard
Robert Kiltgaard pausèt l'equacion esquematica seguenta al subjècte de la corrupcion:
Bussières (Còsta d'Aur)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Corrupcion
Equacion de l’economista Klitgaard
Corrupcion = monopòli + poder - transparence
Formas
La Banca mondiala reten las formas seguentas de corrupcion :
Còst
Segon una estimacion de la Banca mondiala, en 2001-2002 de dolars aurián estat desviats en dejós de man. Aqueste montant representa environ 3 % dels escambis de la planèta per la mèsma periode.
L'organizacion non governamentala internacionala Transparency International publiquèt lo 25 de març de 2004 una lista des detz caps d'Estat mai corromputs Mohamed Suharto auriá per exemple desviat entre 15 e 35 miliards de dolars, Ferdinand Marcos entre cinc detzdix e Mobutu Sese Seko environ cinc miliards quand dirigissiá la RDC. Lo país de la lista avent lo PNB mai naut essent lo Peró amb per abitant en 2001. Al Canadà, de politicians e de nauts foncionaris associats a l'administracion del Partit liberal del govèrn del Canadà son implicats dins un escandal de mai d'un centenat de milions de falsas facturas de programas de comanditas governementalas. L'argent èra utilizat per la reeleccion dels candidats del Partit liberal.
Un rapòrt du CCFD-Terre Solidaire, « Bens mal acquerits... profièchan tròp sovent. La fortuna dels dictators e las complaséncia dels païses occidentals » estiman que mai de de dolars foguèron desviats aquestas detz annadas, entre autre a causa de la corrupcion,. En França, lo deputat François Loncle, ancian president de la Comission dels Afars Estrangièrs de l'Assemblada nacionala e ligat a Laurent Gbagbo,l'ancian president evorian, atal minimizèt o amaguèt pendent d'annadas las practicas de corrupcion en Còsta d'Evori.
Segon l'agéncia de notacion Standard and Poor's, los investisseires an une probabilitat anant de 50 a 100 % de perdre la totalitat de lors investiments dins un delai de cinc ans dins los païses coneissent diferents gras de corrupcion.
Luta contra la corrupcion
L'OCDE fa de la luta contra la corrupcion un dels sieus principals objectius.
Dins los fachs, segon lo magistrat Eric Alt, « las accions judiciàrias butant sovent contra l’ostilitat dels govèrns. Atal, lo Reialme-Unit interdit l’enquista sus un ret de corrupcion qu'aviá acompanhat la venda, per 56 miliards d’euròs, d’armaments a l’Arabia saudita. L’Itàlia suprimèt l’an darrièr lo Naut Comissariat de luta contra la corrupcion. En França, las autoritats politicas an pas autorizat als jutges enchargats de l’afars de las fregatas de Taïwan d’accedir e de documents s'amagant lo secret defensa. Dins lo mèsme sens, la lei de programacion militara del 29 de julhet de 2009 prevei de protegitr los « locals d’entrepresas privadas intervenent dins lo domèni de la recerca o de la defensa ». Çò que significa concrètament que de grands grops industrials poirián beneficiar d’una proteccion globala contra las investigacions judiciàrias al motiu que tendriá de documents classificats.
Al nivèl del Conselh de l'Euròpa
Lo Conselh de l'Euròpa, fondat en 1949 e basat a Estrasborg, s'impliquèt dins la luta contra la corrupcion. Lo desvelopament de las òbras foguèt acompanhat per diferents eveniments marcants dempuèi 1981, quand lo Comitat dels ministres del Conselh de l’Euròpa recomandèt de prene de mesuras contra lo crime economic (amb, entre autres, la corrupcion) (Recomandacion n° R (81) 12). En 1994, los ministres de la justícia dels Estats membres del Conselh de l’Euròpa (19a Conferéncia, La Valeta) convenguèron de la necessitat de tractar la corrupcion a escala europèa, qu'aqueste fenomèn menaça grevament l'estabilitat de las institucions democraticas. Lo Conselh de l’Euròpa, coma principala institucion europèa avent vocacion a defendre la democracia, l’Estat de drech e los Drechs de l’Òme, foguèt encargat de trobar de responsas a aquesta menaça. Los ministres an reconegut que per lutar de biais eficaç contra la corrupcion, caliá adoptar un apròche tan exaustiva que possibla e recomandèron d’instaurar un Grop multidisciplinari sus la corrupcion (GMC) per preparar un programa d’accion global e per examinar la possibilitat de realizar d'instruments juridics dins aqueste domèni, soslignant per exemple l’importança d’establir un mecanisme de seguiti per vigilar al respècte dels engatjaments contenguts dins aquestas convencions. Amb la creacion del Grop multidisciplinari sus la corrupcion (GMC) en setembre de 1994, jols auspicis del Comitat europèu pels problèmas criminals (CDPC) e del Comitat europèu per la cooperacion juridica (CDCJ), la luta contra la corrupcion s’afirmèt coma essent una de las prioritats del Conselh de l’Euròpa.
Civrieux d'Azergues
Civrieux-d'Azergues es una comuna francesa, situada dins lo departament de Ròse e la region Auvèrnhe Ròse Aups.
Corrupcion
Al nivèl del Conselh de l'Euròpa
En novembre de 1996, lo Comitat dels Ministres adoptèt le Programa d’Accion contra la Corrupcion que foguèt elaborat pel GMC e fixèt la data del 31 de decembre de 2000 per sa realizacion. Lo Comitat dels Ministres se felicitèt, subretot, dels objectius del GMC consistent a preparar una o mai convencions internacionalas contra la corrupcion, e de son intencion de preveire un mecanisme de seguit visant a assegurar l respècte de las nòrmas contengudas dins aquestes instruments. Atal nasquèron:
Mai, los Estats lèu volguèron acompanhar aquestes diferents tèxtes d'un mecanisme d'evaluacion destinat e vigilar a lor relizacion al nivèl nacional. Atal nasquèt lo Grop d'Estats contra la Corrupcion (GRECO) en mai de 1999, que regropa, al 12 d'octobre de 2009, 46 Estats amb los EUA (bon nombre de mecanismes del Conselh de l'Euròpa essent dobèrts als Estats non membres de l'organizacion al respècte de la matèria: ajuda judiciària mutuala, luta contra lo blanquiment o la corrupcion, cibercriminalitat, etc.).
A d'autres nivèls, un rapòrt sus la luta contra la corrupcion dins los païses en desvelopament foguèt aprobat pel Parlament europèu en abril de 2006. I es per exemple escrich que la corrupcion representa un fren al desvelopament dins aquestes païses e alara l’Union europèa deu far de la luta contra la corrupcion un axe prioritari de sa politica de desvelopament. Los autors recomandan la creacion d’una lista negra desl Estats e dels representants gouvernamentals corromputs, la suspension dels prèsts per arrestar los desviaments de fons publics, l'allocacion d'una partida de l’ajuda al desvelopament del organismes de vigiléncia, una mai granda transparéncia de programas d’ajuda de l’Union europèa (que representan près de 55 % de l’ajuda publica internacionala).
Dins lo mond de l'entrepresa, l'ONG Transparency International prepausèt en 2001 un còdi de conducha constituit pels « principis d'accion contra la corrupcion » (Business Principles for Countering Bribery).
Empresa de la corrupcion
La corrupcion aparéis cada còp que la frontièra entre la logica administrativa d'interés general e la logica economica d'interés privat s'amaga; es donc favorizada per l'esfaçament contemporanèu de l'esfèra publica, per l'assimilacion gaireben exclusiva de la capitada e de l'enriquiment.
Démocracia e corrupcion
La corrupcion, nòta Yves Mény, fa damatge a la dissociacion del public e del privat caracteristica de l'Estat. Fasent intervenir de comissions ocultas, es una regression de l'un dels principis fondamentals de la democracia, l'egalitat d'accès dels ciutadans als mercats, als emplecs e als servicis publics, sens autres consideracions que la capacitat e lo meriti. Pasmenst, Max Weber ligava pro estrechament la corrupcion e la vida politica de las democracias, que supausa l'aparicion de professionals de la politica, que venon de la politica e non pas per la politica. Lo legissent, sola una classa de politicians gausisson d'una fortuna personala poiriá tornar a la politica sa puretat. Se pòt pasmens constatar, coma lo fa Jean-Noël Jeanneney, qu'i a pas sonque los òmes nòus, eissits de mitans modèstes, que son sensibles a la corrupcion. Segon Della Porta e Mény, es subretot l' « abséncia d'una veraia oposicion que pareis coma lo denominator comun de nombre de cases de corrupcion ».<span class="need_ref" style="cursor:help;" title="Ce passage nécessite une référence.">.
Financiament dels partits
Lo succès a las eleccions depend en partida de l'intensitat de la propaganda electorala. Constatant lo financiament public es insuffisant per emportar las elections, unes partits politics s'esfòrça d'obténer una contribucion financièra de las entreprisas, subretot aquestas que l'activitat economica depend de l'obtencion de comandas, d'autorizacions o de subvencions de las instàncias publicas. Lo drech penal sempre prevenguèt de penas plan sevèras per aquestes practicas qualificadas tradicionalament d'extorsion de fons o de concussion, quina que siá l'utilizacion d'aquestes fons, enriquiment personal o desviament per d'objectius electorals. Donatella Della Porta e Yves Mény observan que la corrupcion politica engendra tota una fola d'intermediaris qu'aparten pas a l'Estat nimai al mercat, e que violan las règlas dels dos. Aquestes actors, dirigents d'oficis publics de gestion, caissièrs de partits, emissaris dels politicians, tenon pas del contraròtle bureaucratic nimai de l'investitura democratica. La distinccion entre lo desviament d'argent al servici d'un partit e l'enriquiment personal es donc subjècte a discussion, justament a causa de l'existéncia d'aquesta classa trebla.
Coma ja indicat, los Estats membres del Conselh de l'Euròpa reconeguèron l'importança dels ligams potencials entre corrupcion e financiament politic; aquò menèt a la Recomandacion N° R (2003) 4 sus las règlas comunas contra la corrupcion dins lo financiament dels partits politics e de las campanhas electoralas. Aqueste tèxte unic prevei de principis visant per exemple a assegurar al nivèl nacional la transparéncia dels comptes politics, l'existéncia d'un mecanisme de contraròtle e tanben un ventalh de sanccions eficaças, proporcionadas e dissuasivas. Las mesuras al subjècte del financiament dels partits e de las campanhas electoralas, ambedos domènis essent dificils de dissociar. Los rapòrts d'evaluacion adoptats fins ara pel Grop d'Estats contra la Corrupcion (GRECO) mostrèron que quitament dins los païses dispausant d'una legislacion pro detalhada en la matèria, de melhoracions son encara desirablas, per exemple al subjècte d'un perimètre comptable mai espandit, un nivèl d'independéncia mai grand e de mejans de contraròtle reals al benefici de l'organ de contraròtle, un ventalh de sanccions mai espandit en vista de conprene de biais mai eficaç los mancaments comptables mendres mas tanben los financiaments occultes de granda envergura.
La Chapèla Laurenç
La Chapèla Laurenç (La Chapelle-Laurent en francés) z-es 'na comuna auvernhata situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Corrupcion
Classament dels païses segon lo nivèl de corrupcion
L'ONGI Transparency International publiquèt son indici de percepcion de la corrupcion (IPC) per 2010. Basat sus diferents sondatges e enquèstas realizats per d'organismes independents, lo rapòrt mòstra que los tres quarts dels 178 païses estudiés son percebuts coma grevament corromputs.
Los detz païses mens corromputs son: Danemarc, Nòva Zelanda, Singapor, Suècia, Canadà, Païses Basses, Austràlia, Soïssa, Norvègia.
La Chapèla Laurenç
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Corrupcion
Classament dels païses segon lo nivèl de corrupcion
Los EUA son 22n, França (25n), Itàlia (67), Brasil (69n), China (78n), Índia (87n), Mexic (98n), Iran (146n), Russia (154n).
La Chapèla Laurenç
Nòtas
<references group="N"/>
Corrupcion
Classament dels païses segon lo nivèl de corrupcion
L'indici de percepcion de la corrupcion, realizat per Transparency International, permet de classificar los païses segon lor gra de probitat, los mai malonestes obtenent la nòta 0, e los mai intègres aquesta de 10. Per sa primièra aparicion dins lo palmarès, la dictatura nòrd-coreana es vist coma lo país mai corromput le plus corrompu, ex-æquo amb la Somalia.
Arièja (omonimia)
Arièja pòt èsser:
Caupena
Caupena (Caupenne en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Palais de Pizzurno
thumb|left|Palais de Pizzurno, 2007 thumb|Bibliotèca nacionau deus mèstes
Caupena
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Palais de Pizzurno
Lo palais de Pizzurno a Buenos Aires dens lo quartièr de la Recoleta, qu'ei la sede deu miinistèri argentin de l'educacion.
Districte de Kroměříž
Lo districte de Kroměříž es una division estatistica de la Republica Chèca, dins la Region de Zlín.
Palais de Pizzurno
Que ho bastit enter 1886 e 1888 suus plan de l''arquitècte d'origina alemana Carlos Adolfo Altgelt. La façada qu'ostendeish justament influèncias germanicas.
Caupena
Toponimia
Negre, citat per B. Boyrie-Fénié, qu'i ved l'adjectiu occitan femenin cava e pena « arròca hauta, crèsta de montanha, escarpament ». Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, qu'explica lo nom per un compausat calv pena, vienut cauv pena, « montanha pelada a la cima » o d'un compausat cau pena qui auré lo sens d'« excavacions de la ròca ».
Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, lo nom qu'ei tanben lo d'ua grana familha, sortida probablament de Caupena d'Armanhac. Que remplacè Gueites, vienut deu francic *wahtôn, « velhar », que designava un pòste de gait/gaita/guèit. J.B. Orpustan que ved dens lo nom ua tautologia : lo prumèr element qu'ei lo de Calp, vila famosa per son ròc ([lo Penyal d'Ifac]) qui seré compausat de *kal-, varianta de *kar(r)-. L'atestacion Caupen de 1243 que poderé miar cap a *calp-ennu, dab elements prelatins.
Palais de Pizzurno
Enter 1903 e 1978 lo palais que ho sede deu Conselh Nacionau d'Educacion ; arron que vadó sede deu ministèri.
Caupena
Toponimia
Delamarre qu'explica los dus Caupenas per *Cauo-pennā, *Cauā-pennā, dilhèu « la punta curada », mes, pr'amor lo p se consèrva dens la lenga actuala, que cau supausar meilèu un sintagme deu tipe *Cauā Pennā. *Pennā que significa « cap », mès qu'a d'autes sens derivats, oronimics. *Cauā qu'a lo sens de « la cavèca ». Lo nom de Caupena que seré donc celtic.
Palais de Pizzurno
Lo 13 de genèr de 2006 que ho classificat com Monument Istoric Nacionau d'Argentina.
Qu'acesa tanben la Bibliotèca nacionau deus mèstes.
Saint-Gilles (Brussèlas)
Saint-Gilles (Brussèlas) es una comuna de la region bèlga de Brussèlas Capitala.
Verrua (Peitau)
Verrua (Verrue en francés) es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Perth (Austràlia Occidentala)
Perth es la capitala de l'Estat d'Austràlia Occidentala, en Austràlia.
Perth foguèt fondada en 1829 e nomenada Swan River Settlement per los colons britanicas. Es a partir de 1890, amb la descobèrta de jaç d'aur, que la vila se desvolopèt.
Cobrieux
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Nòva Anglatèrra
thumb|250px|En roge, la Nòva Anglèterra, dins las limitas tradicionalas La Nòva Anglatèrra (New England, en anglés) es una region dels Estats Units d'America, qu'existiá abans l'independéncia, localizada a l'extrèma nòrd-èst del país. Limitad amb Canadà al nòrd, l'ocean Atlantic a l'èst e al sud, e l'estat de Nòva York per l'oèst. Inclusissent, en òrdre orogràfic del nòrd-èst a sud-oèst, los sièis estats de Maine, Nòu Hampshire, Vermont, Massachusetts, Rhode Island e Connecticut. Nòva Anglatèrra es pas una division administrativa dels EUA, mas una region culturala e istorica. Dins los Estats Units, lo tèrme yankee (ianqui) es un escai dels gents de Nòva Anglatèrra lo tèrme s'utilisava pel passat per se referir als descendents dirèctes dels colons d'origina anglesa.
Cobrieux
Geografia
Al sud de Cysoing. Sus un pichon ruisseau #que se tira en la Marca.
Au sud de Cysoing. Sur un petit ruisseau qui se jette dans la Marque.
Istòria
Faches istorics : Antany Cobrieux èra lo banc d'una commanderie de Malta, nomenada d'Anautita-Avesnes. Consistissiá en la distincion, dins un ostal ocupat pel commandeur, e una pichona glèisa dicha lo Temple. L'ostal existís pas mai. L'archiu de la municipalitat contenon de documents sus aquela commanderie.
Pichon vilatge de 400 abitants, es passat a 600 abitants continuament a l'arribada d'Albert Gréaux en los ans 90.
Faits historiques : Autrefois Cobrieux était le siège d'une commanderie de Malte, nommée de Haute-Avesnes. Elle consistait en la seigneurie, en une maison occupée par le commandeur, et une petite église dite le Temple. La maison n'existe plus. Les archives de la commune contiennent des documents sur cette commanderie.
Petit village de 400 habitants, il est passé à 600 habitants suite à l'arrivée d'Albert Gréaux dans les années 90.
Nòva Anglatèrra
Boston, amb (5,8 milions dins l'airal metropolitan) n'es lo centre cultural ("capitala culturala" dels EUA) e industrial mai important de la zòna, e tanben la granda vila gran mai antica dels EUA. La region de Nòva Anglatèrra es poblada majoritàriament (prèp de 90%) per d'anglosaxons descendents d'europeus (demòra una minoria francofòna dins lo Maine e New Hampshire). Se destaca politicament pel seu caracter progressista, essent un "fèu" del progressisme e del Partit Democrata.
Originalament, Nòva Anglaterra èra formada per las colonias anglesas la Província de la Baia de Massachusetts, la Província de la Baia de Massachusetts, la Colonia de Rhode Island e las Plantacions de Providence, la Colonia de Connecticut e ara sul meteis territòri amb los estat de:
Escombres e Le Chesnois
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Elbach
Elbach en alemannisch ( Elbach en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Le Nouveau Languedoc
Le Nouveau Languedoc (Lo novèl Lengadòc) es una associacion fondada en 1928 a Montpelhièr pels estudiants lengadocians e gropament d’accion regionalista que presidissiá Jean Lesaffre e que Max Roqueta n'èra vicepresident amb Rogièr Barta.
Museo Histórico Cornelio de Saavedra
thumb|200px|left|Canon deu musèuthumb|200px|MusèuLo Museo Histórico Cornelio de Saavedra o Musèu Istoric Cornelio de Saavedra que's situa dens lo parc de General Paz dens lo quartièr de Saavedra, a Buenos Aires (Argentina).
Zwijndrecht (Belgica)
Zwijndrecht (Belgica)  es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Museo Histórico Cornelio de Saavedra
La colleccion deu musèu que ho iniciada per lo testament de Serviliano Ricardo Rafael Zemborain en 1921. Desempuish, lo musèu qu'avó mantuas adreças dinc a l'annada 1941 qui's decidè de'u transferir dehens la proprietat d'un nebòt deu president de la Purmèra Junta Cornelio de Saavedra.
Ostau d'Olivares
thumb|200px|left|Escut de l'ostau d'Olivaresthumb|200px|Lo [[Comte-duc d'Olivares]]L'Ostau d'Olivares qu'ei un ostau nòble d'Espanha, gessit d'ua branca segondària de l'Ostau de Medina-Sidonia.
Lo membre mei famós d'aqueth ostau nòble que ho de segur Gaspar de Guzmán y Pimentel conegut com lo Comte-duc d'Olivares qui ho ua de las personalitats politicas mei importanta deu sègle XVII en qualitat de valido deu rei Felip IV d'Espanha.
Lo títol de comte d'Olivares que ho dat au purmèr comte, Pedro Pérez de Gusmán y Zúñiga (eth medish hilh deu tresau duc de Medina-Sidonia) peu rei Carlos I d'Espanha.
Lo fiu de l'ostau d'Olivares qu'ei la ciutat andalosa d'Olivares. En 1625 lo comte d'Olivares qu'arrecebó tanben lo ducat de Sanlúcar qui'u dè lo títol de comte-duc.
Colonias Mejanas
thumb|250px|En roge, los estats de las colonias mejanas Las Colonias Mejanas (Middle Colonies) es un ensems comprenent quatre de las Tretze Colonias situada al centre de la possessions de l'Empèri Britanic de l'America del Nòrd. Una granda partida de l'airal èra una partida del New Netherland fins a que los britanics capitèron lo contraròtle de la region. Lo reialme de França prenguèt lo contraròtle de la zona dins una guèrra amb los olandeses de 1664, e la mojoritat de la tèrras conquerridas venguèron la Província de Nòva York. Lo Duc de York e lo Rei d'Anglatèrra venguèron mai tard proprietaris de tèrras e venguèron la Província de Nòva Jersei e la Província de Pensilvánia. Mai tard la colonia del Delaware se separaèt de Pensilvánia.
Las Colonias Mejanas an un sol ric, çò que permetèt a la zona de venir exportador de blat e d'autras granas. Las industrias fustièras e navalas i prosperavan a causa de l'abondéncia forestala, e Pensilánia aguèt qualques successes dins l'industria textila e metallurgica. Las Colonias Mejanas se poblèron d'una granda diversitat etnica e religiosa, amd de migrants venent de per tot Euròpa. Amb los trebolums dins la societat civila dins l'Euròpa del sègle XVIII lo forabendits d'alá desbarquèron subrertot dins aquel region qu'aviá legiferat en favor de la libertat religiosa çò qu'èra pas corrent a l'epòca e dins las autras colonias nordamericanas.
Istòria
Las Colonias Mejanas foguèron exploradas per Henry Hudson dins un viatge pel Riu Hudson e la Baia d'Hudson en 1609. Los olandeses lèu reclamèron aquela tèrra. Los suedeses e los olandeses se batèron per aquela tèrra dins los ans 1930 fins a que los olandeses la reperèron la nomenant New Netherland. In the 1660s, the English largely conquered this land from the Dutch, renaming the area New York after the Duke of York, James II. Las tèrras de la colonia èra regularament balhadas e repartidas entre diferents proprietaris dempuèi la Província de Nòva York a la província de Pensilvánia.
Geografia
La partida non glacificada de las Colonias Mejanas gausisson d'un sol fertil plan diferent de las mejancièras colonias de Nòva Anglatèrra, compausadas d'un sol rocassut. A causa de l'exportacion massissa de granas butant d'aquel sol fertil, las colonias èran alara conegudas coma lo granièr de cereales (Bread Basket) de las Colonias nordamericanas. Pensilviána venguèt primièr per exportar lo blat, milh, segal, cambe, e lin ne fasent lo líder dins la produccion de noiritura dins las colonias, e mai tard los estats nordamericans, entre las annadas 1725 e 1840. De rius largs e de cors suave coma lo riu Susquehanna River, lo riu Delaware River, e lo riu Hudson River balhèron d'activitats divesificadas. Los caçaires de pel de salvatgina se desplaçavan per aquels rius, e i aviá pro de corrent per que s'establescan de molinas.
Las colonias mejanas comprenon:
Saint-Josse-ten-Noode
Saint-Josse-ten-Noode es una comuna de la region bèlga de Brussèlas Capitala.
Saint-Ferjeux
Saint-Ferjeux es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tresserve
Tresserve en arpitan (Tresserve en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Comuna situada entre Aix las Bains e lo lac del Bourget. La municipalitat de Tresserve se tròba sus un tuc, lo un dels vessants en donant sus Aix los bains e lo mont Revard, l'autre sul lac. Latitud : 45.6741666666667
Commune située entre Aix les Bains et le lac du Bourget. La commune de Tresserve se trouve sur une colline, l'un des versants donnant sur Aix les bains et le mont Revard, l’autre sur le lac.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Badi Assad
Mariângela Assad Simão, mai coneguda coma Badi Assad (São João da Boa Vista, 23 de decembre de 1966) es una cantaira e guitarrista brasiliana d'origina libanesa.
Badi, que canta en lenga portuguesa e en anglés, foguèt elegida melhora guitarrista de fingerstyle per la revista americana Guitar Player en 1995.
Ostau de Medina-Sidonia
thumb|200px|Escut de Medina-SidoniaL'Ostau de Medina-Sidonia qu'ei un ostau nòble establit peu rei Juan II de Castelha e autrejat a Juan Alonso Pérez de Guzmán, IIIau comte de Niebla, vadut atau purmèr duc de Medina-Sidonia, lo 17 de heurèr de 1445.
Rudolf Kirchschläger
Rudolf Kirchschläger (1915-2000) jutge e òme politic, foguèt president d'Àustria entre 1974 e 1986.
Comunautat d'aglomeracion de Pau Bearn Pirenèus
La comunautat d'aglomeracion de Pau Bearn Pirenèus (o comunitat...) qu'ei ua intercomunalitat, bearnesa, situada dens lo departament deths Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Lo son còdi SIREN qu'ei 200 067 254.
La lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon, dens la varianta bearnesa.
Istòria
La comunautat d'aglomeracion de Pau Bearn Pirenèus qu'estó creada lo 1er de gèr de 2017 per fusion enter :
thumb|center|300px|L'anciana CA de Pau Pirenèus
Composicion
thumb|500px|center|Mapa de las comunas de la CA. thumb|500px|center|Mapa de las densitats de populacion.
Véder tanben
thumb|450px|left|Mapa deths EPCI deths Pirenèus Atlantics eth 1èr de gèr de 2019