cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cencha d'asteroïdes
Composicion
vinheta|[[(253) Mathilde|253 Matilde, un asteroïde de tipe-C o carbonáceo.]] La majoritat dels asteroïdes de la centura se tròban classificats, segontes la siá composicion, en tres categorias: asteroïdes carbonáceos o tipe-C, asteroïdes de silicatos o tipe-S, e asteroïdes metallics o tipe-M.[36] Existisson d'autres tipes d'asteroïdes, mas la siá populacion es fòrça escassa.
Existís una correlación importanta entre la composicion dels asteroïdes e la siá distància al Solelh. Los asteroïdes mai prèps sòlen èsser rocosos, compausats per silicatos e exentos d'aiga, del temps que los mai aluenhats son en la siá majoritat carbonáceos, compausats per minerales arcillosos e amb preséncia d'aiga. Per tant, los asteroïdes mai aluenhats son tanben los mai escures, e los mai prèps rebaton màger quantitat de radiación. Se crei qu'aqueste fach es consequéncia de las caracteristicas de la nebulosa primitiva que donèt origina al sistèma solar. En las regions mai aluenhadas la temperatura èra fòrça mendre, e per tant l'aiga se podiá condensar en los asteroïdes; tot çò de contrari qu'en las regions interioras, a on a l'aver màger temperatura l'aiga probablament se vaporizaría.[36]
Los asteroïdes tipe-C o carbonáceos son los mai abondius en la centura, doncas que compausan lo 75 % del total. Rebaton fòrça pauc lum (albedo entre 0,03 e 0,09[37]) e per son tant fòrça escures, e sòlen presentar un tono leugièrament azulado. Aquestes asteroïdes absorben pro radiación infraroja a causa de la preséncia d'aiga retenuda en la siá estructura. Per çò de general se tròban en las regions exterioras de la centura. L'asteroïde de màger talha qu'aperten inequívocamente al tipe-C es (10) Higia.[36] esquèrra|vinheta|(433) Eros, asteroïde de tipe-S, compausat per silicatos. Los asteroïdes tipe-S, compausats per silicatos, representan en torni al 15 % del total. Son plaçats en la part de la centura mai prèpa al Solelh. Exibisson una color leugièrament rojizo e an un albedo relativament anautit (entre 0,10 e 0,22[37]). (3) Juno constituís un bon exemple d'aqueste tipe.[36]
Los asteroïdes tipe-M, o metallics, possedisson de quantitats importantas de fèrre e níquel. Conforman aperaquí lo 10 % del total d'asteroïdes, e possedisson un albedo similar als de tipe-S (0,10-0,18[37]). Aquestes objèctes pòdon èsser los nuclèus metallics d'objèctes anteriors de màger talha, es quaus acabèron en se fragmentant a causa de collisiones. Se tròban plaçats a mitat de la cencha d'asteroïdes, en torni a 2,7 UA del Solelh.[36] E mai se es pas comun, s'es enregistrat asteroïdes, coma es lo cas de (22) Kalliope, que presentan de densitats fòrça bassas per èsser de tipe-M, çò cual implica que son pas compausats principalament per de metals e presentan nautas porosidades. Dins aqueste tipe s'engloban asteroïdes que s'ajustan pas als tipes C e S, doncas pas totes los asteroïdes tipe-M son compausats per de materials similars ni an lo meteis albedo.
Òm de las incognitas de la cencha d'asteroïdes es la relativa escasez d'asteroïdes basálticos, o de tipe-V. Las teorias de formacion d'asteroïdes predicen que los objèctes del talha de (4) Vesta o màgers aurián de formar pèl e saile, es quaus serián compausats principalament per ròca basáltica. Las evidéncias mòstran, malgrat aiçò, que lo 99 % del material basáltico predicho s'obsèrva pas. Fins a l'an 2001 se cresiá que la màger part dels objèctes basálticos descobèrts en la centura s'èra originat tre (4) Vesta. Malgrat aiçò, la descobèrta de (1459) Magnya revelèt una composicion quimica desparièra als asteroïdes basálticos coneguts anteriorament, çò cual suggerís que s'originèt de forma distinta. Aquesta ipotèsi se refortilhèt amb la descobèrta en 2007 de dos asteroïdes en la region exteriora de la centura. Se tracta de (7472) Kumakiri e (10537) 1991 RY16, es quaus presentan de composicions basálticas desparièras. Aquestes dos asteroïdes son los unics de tipe-V descobèrts fins a la data en la region exteriora de la centura.
Orbitas
vinheta|Representacion de la excentricitat dels asteroïdes respecto de la siá distància al Solelh. Los ponchs roges e blaus forman la centura principala. Pòt s'observar que la excentricitat mièja se plaça en torni a 0,15. Los asteroïdes orbitan en lo meteis sens que las planetas, amb de periòdes orbitales dempuèi 3,5 fins a 6 ans, generalament. La excentricitat mièja dels asteroïdes se plaça envolopa 0,15, e mai se qualques coma (1862) Apolo e (944) Hidalgo possedisson excentricitats fòrça anautitas (en torni a 0,6). Unes paucs asteroïdes possedisson inclinasons orbitales superiors a 25°, entre eles l'asteroïde (945) Barcelona, descobèrt per José Manges e Solá en 1921, cuya inclinason es de 32,8°. L'asteroïde amb l'orbita mai inclinada es (1580) Betulia, amb 52°.[42]
Voids de Kirkwood
Aquestes voids recebon lo nom de son descubridor, Daniel Kirkwood, qui los descobriguèt en l'an 1886. Quinsevolhe asteroïde plaçat en aquestas posicions seriá accelerat per Jupitèr e la siá orbita s'alongariá (aumenta la excentricidad), per çò que lo perihelio de la siá orbita poiriá s'apropar a l'orbita de qualque planeta e collisionar amb el o amb lo Solelh, o èsser eyectado foguèsse del sistèma solar. Al contrari que succedís amb los voids en los anèls de Saturn, los voids de Kirkwood pòdon pas èsser observats dirèctament, doncas que los asteroïdes possedisson excentricitats fòrça variadas e per son tant en crosant continualament a travèrs d'eles.[28]
Dempuèi la formacion del sistèma solar, las planetas an sofèrt de variacions en la siá orbita, e en concrèt an modificat lentament la siá distància al Solelh. La modificacion de l'orbita de Jupitèr, e per tant l'alteracion amb lo temps de la posicion dels voids de Kirkwood, poiriá explicar l'escàs nombre d'asteroïdes que albergan de determinadas regions de la centura.
Cambiaments dins las orbitas
E mai se las resonancias orbitales de las planetas son la manièra mai efectiva de modificar las orbitas dels asteroïdes, existisson d'autres mejans qu'aquò succedís per el. Qualques evidéncias, coma lo nombre de NEA o meteoritos près de la Tèrra, suggerisson que las resonancias son pas capaças per se solas de las produsir.[45]
En un primièr moment se postuló que las collisiones aleatorias entre asteroïdes poirián provocar que queiguessen dins los voids de Kirkwood, e per tant èsser eyectados per las perturbacions de las planetas. Malgrat aiçò, los modèls computacionales an mostrat que los efèctes qu'aquò produsís se tròban de divèrses òrdres de magnitud per jos çò d'observat. Per tant, an d'èsser mai importants d'autres efèctes.[45] vinheta|225x225px|Esquèma de l'efècte Yarkovsky, en mostrant la asimetría de l'emission de radiación infraroja en un asteroïde. I. O. Yarkovsky Prepausèt a de fins del sègle XIX que lo lum solar poiriá provocar d'alteracions en las orbitas dels asteroïdes. Aqueste efècte se coneis coma efècte Yarkovsky, e es possible a causa de que lo lum transpòrta moment lineal. Lo lum solar dirècta qu'arriba al asteroïde modifica pas la siá orbita, doncas que lo lum li arriba en la meteissa direccion que la fòrça d'atraccion gravitatòria del Solelh, e a d'efèctes practics es coma se foguèsse atrach per un objècte leugièrament mens massiu que lo Solelh. L'idèa clau de Yarkovsky es qu'un asteroïde possedís de temperaturas desparièras en la siá superfícia segontes la siá orientacion al Solelh. Los còsses emeton radiación infraroja, tant màger cuanto a mai temperatura se tròben, e aquestes fotones emeses li estampan al asteroïde una quantitat de movement en de sens contrari de cap a a on foguèron radiados. D'aquesta manièra, aurà una emission asimetrica de fotones e l'asteroïde se mourà. Aqueste efècte es màger s'existisson de diferéncias de temperatura entre lo afelio e lo perihelio de l'asteroïde.[45] Mejançant l'efècte Yarkovsky se pòdon determinar las siás densitats, e se pòdon explicar determinadas caracteristicas orbitales e morfologicas que possedisson qualques familhas d'asteroïdes.
Qualques scientifics desvolopèron una variacion dels trabalhs de Yarkovsky, aperat efècte YORP. Aqueste efècte predice de cambiaments en las rotacions e de velocitats dels asteroïdes a causa de l'efècte Yarkovsky, e fins ara las observacions realizadas concòrdan plenament amb las prediccions.[45]
Ceres
vinheta|225x225px|Composicion intèrna de [[Ceres (planeta nan)|Ceres, de tipe-C (carbonáceo). Pòt s'observar la capa de gèl en lo sieu interior.]] Ceres Es lo còs celeste mai grand de la centura e l'unic classificat coma planeta enano, dempuèi la redefinicion de planeta de 2006. Aqueste classament s'a d'a que la siá gravetat o a moldeado amb una forma gaireben esférica (amb un diamètre de 940 km aprox.) E, per tant, se ditz que possedís equilibri hidrostático. Amb anterioritat a 2006 èra considerat l'asteroïde mai grand, mas es actualament la planeta enano mai pichon, doncas que los autres objèctes que partejan aqueste meteis classament, coma Pluton o Eris, son màgers.
La siá magnitud absoluta es de 3,32, màger que la de quin autre còs que siá de la centura. Malgrat aiçò, daissa pas d'èsser un còs fòrça escur, doncas que lo sieu albedo es de tan sol un 5 %. La siá estructura intèrna es formada d'un nuclèu compausat de silicatos e una capa d'aiga en forma de gèl entornejat per òm defunta pèl. Una part fòrça pichona del gèl se convertís en vapor d'aiga a causa de la radiación solara, çò que li conferís una tenue atmosfèra. La siá massa es gaireben un tèrç de la del total de centura. Orbita A una distància d'entre 2,5 e 3 UA, e la siá excentricitat es de sol 0,08, per çò que la siá orbita es pro circulara.
Palas
(2) de Palas son lo segond objècte de màger talha de la centura, e mai se (4) Vesta es mai massiu. Representa un 7 % de la massa de la centura e la siá albedo es del 12 %, doncas qu'es de tipe-C. Possedís l'orbita mai excéntrica dels quatre, amb una valor de 0,23, çò cual fa que la siá distància mai prèpa al Solelh (2,1 UA) donères fòrça de la mai aluenhada (3,4 UA). Tanben lo sieu inclinason orbital es superior, amb 34° (las dels autres tres son mendres que 10°). Se crei qu'un impacte sobratz la siá superfícia formèt la familha de Palas, e mai se lo nombre de membres es escàs.
En 1803, un an après la siá descobèrta e a causa de la siá repercussion, William Hyde Wollaston cristianèt a un nòu element amb lo nom de paladio.
Higia
(10) Higia es la cambra màger objècte de la cencha d'asteroïdes, amb un diamètre mièg de 431 km, e mai se presenta una forma pro alongada, e constituís un 3 % de la massa totala de la centura. Foguèt descobèrt per Annibale de Gasparis en 1849. En çò que tanh a la siá composicion, es un asteroïde carbonáceo (tipe-C) amb un albedo del 7 %. Es lo membre principal de la familha omonima que li dona a el nom. Se tracta, dels quatre, de l'asteroïde mai extèrne, cuyo afelio atenh las 3,5 UA, e triga 5,5 ans en completar la siá orbita.
Juno
(3) Juno foguèt lo tresen asteroïde en èsser descobèrt e es òm dels mai grandes de la centura principala d'asteroïdes, en essent lo segond mai pesat dins los de tipe S. Foguèt descobèrt lo 1 de setembre de 1804 pel astronòm alemand Karl Ludwig Harding e cristianat amb aqueste nom en aunor a la divessa Juno. Foguèt a la debuta considerat una planeta, coma Ceres, de Palas, e Vesta. Foguèt classificat de nòu coma asteroïde, amassa amb los autres tres, quand fòrça asteroïdes foguèron mai descobèrts. Lo pichon talha de Juno e la siá forma irregulara o excluguèron d'èsser estat considerada planeta enano conforme al classament de l'Union Astronómica Internacionala.
Localizacion
E mai se la màger part dels asteroïdes se tròban en la centura principala, existisson tanben d'autres grops d'asteroïdes. Se pòdon diferenciar tres regions d'asteroïdes, segontes la siá distància al Solelh:[50]
Familhas d'asteroïdes
vinheta|250x250px|Grafic que representa la inclinason orbital respecto de la excentricidad. Pòdon s'observar de regions a on existís una màger acumulacion d'asteroïdes; se tracta de las cridadas familhas. Quand lo nombre d'asteroïdes descobèrts comencèt a èsser anautit, los astronòms observèron que qualqu'uns d'eles partejavan cèrtas caracteristicas, coma la excentricitat o la inclinason orbital. Foguèt aital coma lo japonés Kiyotsugu Hirayama prepausèt en 1918 l'existéncia de cinc familhas d'asteroïdes, lista qu'amb lo pas del temps s'es anat dilatando.[45]
Aperaquí un tèrç dels asteroïdes de la centura fa partida d'una familha. Las familhas possedisson d'elements orbitales e d'espèctres similars, çò cual indica qu'an la siá origina en la fragmentacion d'un objècte mai grand. Existisson 20-30 associacions qu'amb certitud pòdon se considerar de familhas d'asteroïdes, e mai se i a fòrça autras cuya denominacion de familha es pas tan clara. Las associacions amb mens membras que las familhas s'apèran cúmulos d'asteroïdes.
Qualques unas de las familhas mai importantas son (en òrdre de distància): Flòra, Eunoma, Koronis, Eos e Themis. La familha Flòra, una de las mai nombrosas, poiriá aver la siá origina en una collision venuda fa mens de mil milions d'ans. L'asteroïde mai grand que fa partida d'una familha es (4) Vesta. Se crei que la familha Vesta s'originèt a causa d'una collision sofèrta sobratz la siá superfícia. Coma resultat de la meteissa collision se formèron tanben los cridats meteoritos HED.
S'es trobat tres bandas de povàs dins la centura principala. Es possible que sián associadas a las familhas Eos, Koronis e Themis, a causa de que las siás orbitas son similaras a las d'aquestas bandas.
Periferia
Bordeando Lo limit interior de la cencha d'asteroïdes se tròba la familha d'asteroïdes Hungaria, entre 1,78 e 2,0 UA, e amb semiejes màgers en torni a 1,9 UA. L'asteroïde que dona nom a aquesta familha compausada per 52 asteroïdes coneguts es (434) Hungaria. Aquesta agropacion d'asteroïdes se tròba separada de la centura principala pel void de Kirkwood correspondent a la resonancia 4:1, e las siás membras possedisson inclinasons fòrça anautitas. Qualqu'uns crosan l'orbita de Mart, cuyas de perturbacions gravitacionales son probablament la causa mai notabla en la reduccion de la populacion d'aqueste grop.
Autre grop d'asteroïdes amb d'orbitas inclinadas en la part interiora de la centura es la familha Focea. La granda majoritat de las siás membras son de tipe-S, a diferéncia de la familha Hungaria possedís qualqu'uns de tipe-E (amb de superfícias de enstatita). La familha Focea orbita entre 2,25 UA e 2,5 UA del Solelh.
En lo limit exterior de la centura se tròba la familha Cibeles, orbitando entre 3,3 e 3,5 UA, en la resonancia 7:4 amb Jupitèr. La familha Hilda orbita entre 3,5 e 4,2 UA, amb d'orbitas pro de circularas e establas en la resonancia 3:2 de Jupitèr. Mai ailà de 4,2 UA se tròban fòrça paucs asteroïdes, fins a l'orbita de Jupitèr (5,2 UA), a on se tròban los asteroïdes troyanos. Los troyanos pòdon se dividir en dos grops, segontes lo ponch de Lagrange de Jupitèr qu'ocupen: es quaus se tròban en lo ponch L4 e es quaus se plaçan en lo costat contrari L5. Se desconeis la rason que lo ponch L4 se tròbe fòrça mai poblat.[54]
Nòvas familhas
Qualques familhas se son formadas recentament, en de tempses astronomics. Lo cúmulo Karin se formèt fa 5,8 milions d'ans coma consequéncia d'una collision sofèrta per un asteroïde de 16 km de ràdio. La familha Veritas se formèt fa 8,7 milions d'ans; entre las evidéncias s'inclutz povàs interplanetario apletat dels sedimentos océanicos.
Fòrça mai recenta es lo cúmulo Datura que se formèt fa 450 000 ans tre un asteroïde de la centura principala. L'estimacion de la siá antiquitat es basada en la probabilitat estatistica que las siás membras ajan las orbitas actualas, e pas en evidéncias fisicas solidas. Se crei que lo cúmulo Datura poiriá èsser estat una font de povàs e material zodiacal. Autras formacions recentas, coma lo cúmulo Iannini (fa circa 5 milions d'ans) o lo cúmulo Seinäjoki, poirián tanben aver contribuit a la formacion d'aqueste povàs.
Colisions
esquèrra|vinheta|201x201px|Luz zodiacal, creada en partida per povàs originat en collisiones entre asteroïdes. A causa de l'anautita populacion de la centura principala las collisiones entre asteroïdes succedisson de manièra frequenta, en d'escalas de temps astronomicas. S'aima que cada 10 de milions d'ans se produsís una collision entre asteroïdes cuyos de ràdios excedisson dels 10 km. Las collisiones en d'escasenças provòcan la fragmentacion de l'asteroïde en d'objèctes mai pichones, en formant una nòva familha d'asteroïdes. Pòt tanben arribar que dos asteroïdes collisionen a de velocitats fòrça bassas, en cuyo cas demòran jonhuts. A causa d'aquestes procèsses de collision, los objèctes que formèron la cencha d'asteroïdes primitiu gardan a pena relacion amb los actuales. vinheta|183x183px|Tycho, Un cráter lunar originat per un meteorito de la cencha d'asteroïdes. En mai d'asteroïdes, la centura conten tanben de bandas de povàs format de partículas amb de ràdios d'unes paucs cientos de micrómetros. Aqueste material se produsís, almens en partida, per collisiones entre asteroïdes, e per l'impacte de micrometeoritos en los asteroïdes. En mai, l'efècte Poynting-Robertson provòca qu'a causa de la radiación solara aqueste povàs viratz lentament en espirala cap a del Solelh.
La combinason d'aqueste povàs amb lo material eyectado de los cometas produsís lo lum zodiacal. La ludentor que produsís, e mai se flaca, pòt s'observar per la nuèch en direccion cap al Solelh al cors de la eclíptica. Las partículas que produsisson lo lum zodiacal visible presentan, en promiei, de ràdios de 40 micrómetros. Lo temps de vida caracteristica d'aquestas partículas es de l'òrdre de 700 000 ans. Doncas, per manténer las bandas de povàs an de se crear nòvas partículas a un ritme constant en la cencha d'asteroïdes.
Meteorits
Los escombros que s'originan en las collisiones pòdon formar meteoroides qu'atengan fin finala l'atmosfèra terrèstre. Un percentatge màger que lo 99,8 % dels 30 000 meteoritos trobats fins a la data dins la Tèrra se crei que s'es originat en la cencha d'asteroïdes. En setembre de 2007 se publiquèt un estudi que suggerissiá que l'asteroïde (298) Baptistina sofriguèt una collision que provoquèt l'enviament d'una quantitat considerabla de fragments a l'interior del sistèma solar. Se crei que los impactes d'aquestes fragments creèren los cráteres Tycho e Chicxulub, plaçats en la Luna e en Mexic respectivament, e aqueste darrièr poguèt provocar l'escandilhament dels dinosaurios fa 65 milions d'ans.
Exploracion
vinheta|275x275px|Representacion artistica de la nau espaciala de la mission Dawn, amb [[4 Vesta|Vesta a la quèrra e Ceres a la drecha.]] La primièra nau espaciala que traversèt la cencha d'asteroïdes foguèt la Pioneer 10, lo 16 de julhet de 1972. Per aquel existissiá alavetz cèrta preocupacion sobratz se los escombros qu'aviá ailà supausarián un perilh per la nau, mas an traversat fins ara la centura sens d'incidents una desena de naus distintas. Las sondas Pioneer 11, Voyager 1 e 2 e Ulysses, passèron per la centura sens prene d'images. La mission Galileu prenguèt d'images de (951) Gaspra en 1991 e de (243) Anada (e lo sieu satellit Dactyl) en 1993, NEAR Shoemaker de (253) Matilde en 1997 e (433) Eros en 2000, Cassini-Huygens de (2685) Masursky en 2000, Stardust de (5535) Annefrank en 2002 e New Horizons de (132524) APL en 2006.
La mission Hayabusa, que retornèt dins la Tèrra en junh de 2010, fotografièc e aterrèt sobre la superfícia de (25143) Itokawa en 2005, pendent dos meses. La mission Dawn foguèt lançada en 2007, lo jorn 18 de julhet de 2011 se confirmèt que la sonda entrèt dins l'orbita de Vesta, e lo 6 de març de 2015 entrèt dins orbita a l'entorn de Ceres. La mission WISE foguèt lançada lo 14 de decembre de 2009 e cercarà mejançant deteccion de radiación infraroja totes los asteroïdes cuyo diamètre siá màger a 3 km. Lo lançament d'autra mission, OSIRIS-REx, es previst qu'aja luòc en 2016, e portarà dins la Tèrra mòstras de material de la superfícia d'un asteroide.
La majoritat de las fotografias presas dels asteroïdes foguèron realizadas pendent lo breve pas per la centura de las sondas espacialas que se dirigissián cap a d'autres objectius, a excepcion del NEAR e de la sonda Hayabusa, qu'explorèron determinats asteroïdes prèps (NEA). Sonque la mission Dawn a coma objectiu primari l'estudi d'objèctes de la centura principala d'asteroïdes, e s'aquestes se complisson amb capitada es possibla que se desvolòpe una extension de la mission que permeta exploraciones addicionalas.
Font futura de ressorças
Los asteroïdes son los còsses mai accessibles del sistèma solar. S'es suggerit qu'en un futur lo material dels asteroïdes prèps dins la Tèrra (NEA) poiriá èsser aprovechable. Los materials mai importants son economicament l'aiga (la possedisson los asteroïdes tipe-C, generalament en forma de gèl) e de divèrses metals, coma fèrre, níquel, cobalto o platino (asteroïdes de tipes S e M). S'a ja especulado amb los metòdes possibles per o far e los còstes economics implicats, e se crei que per cada tona de material terrèstre utilizat pel bastiment de naus poiràn s'obténer fins a mil tonas de material en los asteroïdes. Aquò desencaririá lo còst dels materials en afar, e poirián s'utilizar pel bastiment d'estructuras de besonh en futuras exploraciones espacialas.[73][74]
Lottinghen
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Buxerette
La Buxerette es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Ciutat dels Sénhers de Coucy
La ciutat medievala de Coucy, que ven dicha Ciutat dels Sénhers de Coucy (en picard : Chitè à ches Sires Couchy, en francés Cité des Sires de Coucy) es lo grand ensems arquitectural medieval que se tròba en Picardia e qu'es constituit del castèl de Coucy, de la bassa-cort del castèl e de la ciutat de Coucy amb sa longa muralha. Tot comptant, l'embarra e lo castèl de Coucy atènhon aperaquí 2 km de desvelopament e compòrtan trenta-tres torres e tres portaus (demest losquaus lo Portal de Laon, ensems impressionant amb quatre torres e una barbacana).
L'ensems de las fortificacions de Coucy subiguèt de grèus damatges durant la premièra guèrra mondiala, quand l'armada alemanda dinamitèt lo castèl, los tres portaus de la ciutat, sa glèisa e totes los edificis de la vièlha ciutat.
Podèm uèi veire l'embarra de la ciutat amb sos grandaràs portaus, la vièlha glèisa Sant-Salvador (sol edifici que foguèt reconstruch après la guèrra) e las ruïnas del castèl.
Lista dels primièrs ministres de Zimbabwe
thumb|130px|Blason de Zimbabwe. La carga de primièr ministre de Zimbabwe foguèt creada aprèp l'independéncia del país, lo 1980.
Sant Auban d'Auza
Sant Auban d'Auza ? o - d'Ausa (Saint-Auban-d'Oze en francés) es una comuna d'Occitània, en Daufinat, situada dins lo departament daus Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Cristóbal de Virués
thumb|200px|Òbras completas, edicion de 1609 Cristóbal de Virués o lo Capitan Virués (en catalan : Cristòfor de Virués - Valéncia, 1550 e 1609/1614 ?) que ho un escrivan, poeta e autor dramatic valencian de lenga castelhana deu Sègle d'Aur e tanben un òme d'armas que participè a la Batalha de Lepanta e que pelegè a Milan aban de se retirar de l'armada en 1686 dens la soa ciutat nadau (dab lo reng de capitan) e d'entamenar, atau, ua carrièra d'escrivan.
Sant Auban d'Auza
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Cristóbal de Virués
Èra hiu d'un mètgeo riginari de Medina de Rioseco, en Castelha; que s'installè a Valéncia.
La soas òbras principalas que son El Monserrate (1687) e la soas tragedias La Gran Semiramis, La Cruel Casandra, Atila furioso, La Infelice Marcela e Elisa Dido.
Sant Auban d'Auza
Istòria
A las eleccions presidencialas de 2012, al primièr torn, aquela comunat a realizat l'escòre pus elevat de França en favor de Nathalie Arthaud amb 22,03 % de las voses exprimidas.
Pouzol
Posòus* (Pouzol en francés) z-es 'na comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Toponimia
Lo nom es atestat en 1115 : Pozols. Aquò's un derivat, amb lo sufixe -eolum, del mot occitan potz o dau latin puteus, dont potz deriva. Dempueis lo sègle XII, -l- s'es benlèu vocalizada en -u- (*Posòus). En tot cas, lo nom a pas de ligam semantic amb puèg, pojòls, pujòls. Posòls, Posòls de Menerbés e Posòls, etc, an la mesma etimologia.
Nòtas
<references group="N"/>
Bissey-la-Côte
Bissey-la-Côte es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Heuzecourt
Hoscourt en picard (Heuzecourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Ueitau rima
La ueitau rima (var. uechena rima - ottava rima en italian e octava real en castelhan, lengas qui la hen espelir) qu'ei ua estròfa de 8 vers endecasillabs qui los 6 purmers vers e riman alternativament e parierament e los 2 darrèrs que son desparièrs ; tant vau díser, segon l'esquema ABABABCC.
Qu'ei lo gran ritme epic e narratiu de la Reneishença italiana e espanhòla.
Cònsols de Briançon
Pendent la Republica daus Escartons, los 1èr, 2nd, e 3n cònsols de Briançon son de posicions elegits per las familhas de la vila.
1èr Cònsol
Contràriament a las assemblaas municipalas dalfinencas, las assemblaas briançonesas son presidias per lo primièr cònsol, o—en son abséncia—lo 2nd o 3en cònsol. Lo 1èr cònsol de Briançon presidissiá encara las assemblaas daus deputats de las comunautats briançonesas, sonaas Escartons, a las qualas èra sempre deputat, o supausat deputat, per la comuna de Briançon.
Lista daus sindics o cònsols de Briançon
Los cònsols son listats embé lors noms occitans probables, seguit per sas qualitats (foncions, títols, etc.) en parentèsis, puei sos noms francés atestats. Las formas francesas son en italicas; las formas occitanas supausaas son en italicas seguit per *.
Après 1343
Eleccions lo 2nd de chasque febrièr (o au fin de chasque genier?); sembla que lo transferiment de poder es en març?
Nòtas
<references group="N"/>
Campionat del mond deus ralli
Lo campionat del mond deus ralli es la disciplina reina en ralli automobile.
Istòria
Lo campionat del mond deus ralli foguèt creat en 1973. Lo nombre d'equipas e l'organizacion de la competicion a fòrça evoluit. Lo pilòt mai recompensat es Sébastien Loeb amb 9 títols de campion del mond.
Eve Muirhead
thumb|250px|Eve Muirhead Eve Muirhead (Perth, Escòcia, 22 d'abril de 1990) es una curlingaira escocesa. Ganhèt al cap de l'equipa escocesa lo Campionat Mondial Feminin de Curling de 2013 aprèp d'èsser estada quatre vegadas campiona mondiala juniòr (en 2007, 2008, 2009 e 2011).
El Monserrate
thumb|200px|Purmèra pagina de Lo Montserrat, edicion de 1602 El Monserrate qu'ei un poema narratiu de lenga castelhana composat de 20 cants en ueitau rima (octava real en castelhan) per l'escrivan valencian Cristóbal de Virués. Que conta la legenda deu monge Garín e de la fondacion deu Monastèri de Montserrat.
Garín, ermita deu Montserrat, fòrça e aucit la hilha deu Còmte de Barcelona qui l'èra estada hidada. Conscient de l'endom deu son crime, que decideish d'anar demandar perdon au Papa e, au cap d'un gran periple plen d'espravas, lo Papa que'u dit de tornar au Montserrat en peniténcia e en bèth esperar qu'un mainatge li anóncie lo perdon de Diu. Au cap de è ans, qu'ei lo hrair de sa victima qu'ac hè e Garín que se'n va con.hessa lo crime au còmte. Quan li muisha lo lòc on e sepeló la hilha, aquesta que ressucita miraclosament e que's voda a Diu.
PLOS ONE
thumb|250px|Lògo de PLOS ONE PLOS ONE, que se sonèt originalament PLoS ONE fins a 2012, es una revista scientifica electronica internacionala publicada en lenga anglesa per la Bibliotèca Publica de la Sciéncia (en anglés "Public Library of Science", que sas inicialas forman son nom). Es d'accès liure per Internet e sos articles son someses a una revision pariala ("Peer review" en lenga anglesa).
Beaulieu-lès-Loches
Beaulieu-lès-Loches es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Erik Satie
Jovença
Nascut de Jane Leslie Anton, d’origina ecocesa e de Jules Alfred Satie, cortièr maritim normand, elevat dins la religion anglicana , Erik Satie passèt sa jovença entre la Normandia e París. En 1870, la familha Satie quitèt Honfleur per París ont lo paire obtenguèt un pòste de traductor. Aprèp la mòrt de lor maire en 1872, Erik e Conrad tornèron a Honfleur a çò dels grands pairals, amb que venguèron catolics, alara que la sòr demorèt amb lo paire a París. A la mòrt de la grand maire pairala en 1878, trobat mòrta sus una plaja d'Honfleur, visquèron de nòu a amb lo paire a París. Aquel darrièr se maridat amb una femna de dètz ans son aïnada, Eugénie Barnetche, professora de piano, qu'ensenhèt a Erik las basas de l’instrument: « L’enfant prenguèt sul còp en òdi e la musica e lo conservatòri. »
Aprèp qualques setmanas, constatant que l’armada èra gaire fach per el, se faguèt reformar expausant son pitre nud al freg de la nuch ivernala al punt de trapar una congestion palmonária.
Carrièra
En 1887, s’installèt a Montmartre e compausèt sas quatre Ogives per piano, que las particions mòstran pas cap de barra de mesura, caracteristica que tornèt utilizar per fòrça autras composicions. Desvolopèt leu leu lo seu estil de notas sul biais d’interpretar sas òbras.
A aquela epòca comencèt una longa amistat amb de poètas, que Stéphane Mallarmé, Paul Verlaine o lo poèta romantic Patrice Contamine, amb que collaborèt enseguida sul balet Uspud. Faguèt editar sas primièras composicions pel paire. En 1888, compausèt sas tres Gymnopédies per piano.
En 1890, mudèt al 6 carrièra Cortot, totjorn a Montmartre, e frequentava lo cabaret Le Chat noir ont coneguèt Claude Debussy. En 1891, los dos amics s’engatjèron dins l’« Òrdre cabalistic de la Ròsa-Crotz » fondat pel « sâr » Joséphin Peladan e per Stanislas de Guaita. Coma mèstre de capèla d'aquel òrdre, compausèt d'òbras que Sonneries de la Rose-Croix e Le Fils des Étoiles. Seguent lo se vam mistic, creèt la seuna glèisa: la « Glèisa metropolitana d’art de Jèsus Conductor » e lancèt d'anatèmas contra los « malfalfactors especulant sus la corrupcion umana ». N'èra a l'encòp lo tresaurièr, lo grand capelan, mas subretot l'unic fidèl. Contrench a aquela realitat, abandonèt.
thumb|Retrach d’Erik Satie per [[Suzanne Valadon (1893)]] Lo 18 de genièr de 1893, Satie comencèt una relacion amorosa amb la pintra Suzanne Valadon. Alara que l'aviá demandat en maridatge aprèp lor primièra nuèch, la nòça jamai se faguèt, mas Valadon s’installèt carrièra Cortot dins una cambra prèp de Satie que, dins sa passion per ela, la chafrava « Biqui ». Escriguèt de notas enfuocadas sus « tot son èsser, los seus uèlhs blaus, las seunas mans doças e los seus pés minusculs » e compausèt a son intencion Danses Gothiques alara qu'ela pintava lo seu retrach. Cinc meses mai tard, lo 20 de junh, lor ruptura trenquèt Satie « amb una solitud glaciala emplissent la tèsta de vuèg e lo còr de tristessa ». Se conéis pas mai d'autra relacion sentimentala seriosa e avoada. Coma per se punir d'esperel, compausèt Vexations, un tème bastit amb una melodia corta, que notèt: « Per se jogar 840 còps en seguida aquel motiu, será bon de se preparar prealablament, e dins lo silenci mai grand, per d'imobilitats seriosas ». D'interprètas coma John Cage o Thomas Bloch joguèron la pèça dins son integralitat (840 còps) durant gaireben 20 oras.
En 1895, eretèt una soma d’argent que li permetèt de far estampar mai d’escrichs e de cambiar de vestits, abandonant l'estil ecclesiastic pel velós. Comprèt lo mèsme costume en sèt exemplars, color mostarda, que portava de contunh. Èra chafrat a París lo « Velvet Gentleman ». En 1896, totes los fons avián fonduts, deguèt s’installar dins un lòtjament mens costós, dins una cambra minuscula carrièra Cortot, puèi en 1897, a Arcueil.
thumb|Ostal Satie, a Honfleur, Normandia Tornèt prene contacte amb lo fraire Conrad e abandonèt las idèas religiosas que s’interesserèt pas pus avant los darrièrs meses de sa vida. Surprenguèt los amics en s’inscrivent, en octobre de 1905, a la Schola Cantorum de Vincent d’Indy per i estudiar lo contrapunt classic amb Albert Roussel: « En 1905, comencèri a trabalhar amb Indy. Èri las de me veire reprochar una ignorança que pensava aver, perque las personas competentas la signalava dins mas òbras. Tres ans aprèp un trimadís regde, obtenguèri a la Schola Cantorum mon diplòma de contrapunt, parafat de la man de mon excellent mèstre, qu'es ben lo mai sabent e lo melhor òme d'aquel mond. » Es tanben a aquela epòca que venguèt socialista, foguèt emplegat al Patronatge laïc de la comunatat d’Arcueil e cambièt encara un còp d’aparéncia per aquela del « foncionari borgés » amb capèl melon e parapluèja. L'endeman de l'assassinat de Jaurés, exprimiguèt son indignacion en s'inscrivent a la SFIO. Los vejaires diferisson sur la realitat de son militantisme. Amava sincerament los trabalhadors e èra un viu partisan de l'adesion a la IIIa Internacionala (adesion emportada d'un vòte). Pr'amor, venguèt un dels primièrs membres de la seccion d'Arcueil del Partit Comunista. Son afectiu o guidava, ignorava tot del marxisme teoric e volgava ne saber res.
En 1915, mercé a Valentine Gross, coneguèt Jean Cocteau amb que comencèt a trabalhar dempuèi 1916, coma sul balet Parade. Lor collaboracion foguèt fruchosa malgrat qualques incompatibilitats de caractèr coma lo mòstra lor correspondéncia undefined . Los dos foguèron los paires esperitals del Groupe des Six, creat en 1920, compausat de Georges Auric, Louis Durey, Arthur Honegger, Darius Milhaud, Francis Poulenc e Germaine Tailleferre. Tanben coneguèt, mejans Picasso, d’autres pintres cubistas, coma Georges Braque, amb que trabalhèt sus Le piège de Méduse, e sus de projècte que capitèron pas.
En 1919, èran en contacte amb Tristan Tzara que li faguèt conéisser d’autres Dadaïstas coma Francis Picabia, André Derain, Marcel Duchamp, Man Ray amb que fabriquèront son primièr ready-made a lor primièr encontre. Al començament de 1922, prenguèt lo partit de Tzara dins lo diferent entre Tzara e André Breton al subjècte de la natura vertadièra de l’art d’avantgarda, tot en capitant a mantenir de relacions amicalas dins ambedos camps.
En 1923, foguèt l'inspirator de l’Escòla d'Arcueil, grop informal compausat d'Henri Cliquet-Pleyel, Roger Désormière, Maxime Jacob e Henri Sauguet. Aquel grop subrevisquèt pas a la mòrt del « Mèstre d’Arcueil ».
Tombèt malaut al començament de 1925. Le comte Étienne de Beaumont lo faguèt espitalizar dins la cambra que li èra reservada a l'annada a l'Espital de Sant Josèp de París. Lo 1 de julhet de 1925, Erik Satie moriguèt sul lièch d’espital.
Janelle Monáe
drecha|vinheta|Monáe a l'Austin Music Hall en 2009 Janelle Monáe Robinson (nascuda lo 1èr de decembre de 1985) es una cantaira, rapaira e actora americana. Comencèt la carrièra musicala en 2004 amb un album de demonstracion sonat The Audition. Dempuèi comola los succès.
Erik Satie
Pauretat
L’estat de l'estudio revelava la pauvretat ont viviá Satie: podent pas vivre de sos talents de musician, pr'amor se planhèt pas o gaire. Per çò de demandar ajuda financièra al pròches, èra causa encora mai rara e mai dificila per el.
Qualques rares pròches se dobtavan de sa situacion, mas foguèt sonque a sa mòrt, descobrent l’apartament, que prenguèron consciéncia de la misèria ont viviá, misèria que chafrava « la pichona filha dels grands uèlhs verds ».
Amfós I de Portugal
Amfós I o Amfós Enriques (portugués: Afonso Henriques I; Guimarães, 25 de julhet de 1109 - Coimbra, 6 de decembre de 1185) foguèt un nòble portugués, comte de Portugau de 1128 a 1139 e puèi lo primièr rei de Portugau de 1139 fins a la sa mòrt.
Sant Chafrei
Sant Chafrei (AFI: /sã tʃaˈfʁɛj/ ; en parlar vialan, ) (Saint-Chaffrey en francés) es una comuna d'Occitània, en Daufinat, situada dins lo departament daus Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Sant Bonet de Champsaur
Sant Bonet de Champsaur o mai simplament Sant Bonet (Saint-Bonnet-en-Champsaur) es una comuna d'Occitània, en Daufinat, situada dins lo departament daus Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Dempuèi lo 1èr de genièr de 2013, Sant Bonet de Champsaur es fusionaa amb Benevent e Charbilhac e Infornats per formar una sola comuna.
Geografia
Situat a la sortida de la vau del Drac naut sus la granda via de circulacion de Gap a Grenòble (rota Napoleon) e confrontant lo parc nacional dels Escrinhs, Sant Bonet se situa a 15 quilomètres de Gap pel pas Baiard e a 90 de Grenòble.
Lo Borg se situa a 1025 mètres d'altitud.
La comuna forma un triangle que la basa es delimitada per Drac e la poncha per lo pic de Cairèl.
Le paisatge es majoritàriament compausat de bocatge de montanha que fai l’originalitat e la riquessa environamentala dau territòri. En montar vèrs lo pic Cairèl, las pradas bassas fan pauc a pauc plaça als pasquiers en altitud.
Istòria
Lo 28 d'aost de 2014 lo conselh municipal de la comuna novèla de Sant Bonet de Champsaur decidiguèt de suprimir las comunas delegadas.
Palais dau Rore
thumb|Portau dau Palais Lo Palais dau Rore es l'ancian Ostau dei Baroncelli-Javon a Avinhon.
Foguèt fondat per Pèire Baroncelli, un florentin que s'installèt a Avinhon en 1469. Au sègle XIX èra proprietat dau baron Folco de Baroncelli-Javon. Foguèt ansin un grand luòc d'activitat dau Felibritge e es Frederic Mistral que li donèt son nom de Palais dau Rore.
En 1908 foguèt mès en venta e crompat per Jeanne de Flandreysy (anciana amadora dau baron) per èstre sauvat. Foguèt legat a la villa d'avinhon e es ara un musèu.
Chalmelh
Chalmelh pòt èsser:
Étienne Balibar
Étienne Balibar, nascut lo 23 d'abril de 1942 à Avallon dins l'Yonne, es un filosòf francés. Es professor emerit de l’universitat París-Oèst-Nanterre-La-Défense, professor afiliat al departament d'antropologia a l'universitar de Califòrnia a Irvine, als Estats Unis d'America, visiting professor a l'Institut de literatura e societat comparada de l'universitat Columbia e professor "Anniversary Chair" al Centre for Research in Modern European Philosophy (CRMEP) a Kingston University, Londres.
Biografia
Son paire, Joseph Witmann-Balibar, nascut a Viena (Àustria) en 1915 foguèt naturalizat francés en 1947 après aver combatut dins l'armada francesa durant la Segonda Guèrra mondiala.
En 1960, Étienne Balibar foguèt recebut a l'École normale supérieure, ont Louis Althusser aguèt una influéncia determinanta sus el. En 1961, Es opausat a la guèrra d'Argeria e aderís al Partit comunista del qual foguèt exclús en 1981 a la seguida de la publicacion d'un article De Charonne à Vitry dins Le Nouvel Observateur. Obten una licéncia de filosofia a la Sorbona, seguís l'an seguent un diplòma d'estudis superiors, jos la direccion de Georges Canguilhem. Lo fach d'èsser marxista, en filosofia, se definís per el coma un questionament al subècte de la quita filosofia.
En 1964,foguèt primièr à l'agregacion de filosafia e comença a ensenhar. Son primièr pòsta lo pren a l'Universitat d'Argièr (Argeria), ont es assistant coma volontari per la cooperacion, de 1965 a 1967.
En 1982, creat amb Dominique Lecourt la colleccion « Pratiques théoriques » a las Premsas universitàriass de França.
Étienne Balibar es lo marit de la fisiciana Françoise Balibar e lo paire de l'actritz Jeanne Balibar.
Es membre du comitat de pairinatge del Tribunal Russell sus la Palestina que las òbras comencèron lo 4 de març de 2009 e un militant dempuèi los ans de la causa palestiniana.
Etienne Balibar es activament engatjat en favor dels immigrats clandestins que designa jol tèrme de « proletairis al sens estricte ». Defend lo drech de ciutat dels estrangièrs en Euròpa sostenent que la « frontièra es, coma l'armada o la polícia, una institucion non democratica qu'acompanha paradoxalament la sobeiranetat del pòble ».
Yuan Zhen
Yuan Zhen (779–831) foguèt un poeta e un òme politic chinés de la dinastia Tang.
Dinastia Sui
La dinastia Sui foguèt una dinastia imperiala chinesa que reinèt de 589 a 618. Capitèt d'unificar lo país per lo premier còp dempuei la fin de la dinastia Han. Sei dos emperaires acomencèron una tièra de reformas fòrça importanta que foguèron contuniadas per la dinastia seguenta dei Tang, eissida d'un còp d'estat còntra lei Sui.
Felip II (emperaire roman)
Felip II (237 - 249, Roma) foguèt un coemperaire roman que reinèt de 247 a sa mòrt ambé son paire Felip l'Arabi. Foguèt assassinat après la desfacha e la mòrt de son paire durant la batalha de Verona.
Cairassenc
Lo cairassenc o cairassier es un sosdialècte de l'occitan vivaroaupenc parlat dins lo parçan de Cairàs.
Gordian III
Gordian III (20 de genier de 225 - 11 de febrier de 244, Circesium) foguèt un emperaire roman que reinèt dau 29 de julhèt de 238 fins a sa mòrt. Succediguèt ai coemperaires Maxime Pupien e Balbin e foguèt remplaçat per Felip l'Arabi.
Rèine
Èra lo nebòt de Gordian II e lo felen de Gordian I que reinèron en 238. Coma èra fòrça popular, Maxime Pupien e Balbin deguèron li donar lo títol de Cesar. Ansin, après l'assassinat dei dos coemperaires per lei pretorians en julhèt de 238, Gordian III venguèt emperaire.
Assaièt de dirigir l'Empèri amb l'ajuda de sa familha e dau Senat. Pasmens, deguèt rapidament anar dins lei regions orientalas per arrestar una ataca sassanida. Lei causas de sa mòrt après una campanha militara son mau conegudas. L'ipotèsi principala es aquela d'una mòrt causada per de bleçaduras de guèrra.
Pèire Solatges
Pèire Solatges (Pierre Soulages en francés; Rodés, 24 de decembre de 1919-Nimes, 25 d'octòbre de 2022) èra un pintor e gravaire abstrach, fòrça conegut per son usatge dels rebats de la color « negre », que nomenava negre-lutz o otranegre. Pintrèt mai de 1,500 quadres que nomenava totes del mot de pintura seguit de la data e del format. Èra un dels principals representants de la pintura informala.
Percors
Pèire Solatge perdèt lo paire en 1924. Dempuèi tot jove, a Rodés, aquel roergàs èra pivelat per las pèiras vielhas, los materials usats e patinats pel temps, l'artesanat del país e los paísatges aspres, subretot los Causses. Aviá sonque uèit ans quand respondèt a una amiga de sa sòrre ainada que li demandava çò qu’èra a dessenhar amb de tinta sus une fuèlha blanca: un paísatge de nèu. « Çò que voliá far amb la tinta, çò diguèt, èra far venir lo blanc del papèl encora mai blanc, mai luminós, coma la nèu. Es pel mens l’explicacion que ne dòni ara. »
A dotze ans, son regent lo menèt, amb la classa, visitar l’Abadiá de Santa Fe de Concas, que se revelèt sa passion de l’art romanic e lo desir confús de venir un artista. Acompanhava dins sas recercas un arqueològ local e descobriguèt d'esperel al pé d’un dolmèn de puntas de sagetas e de tèsts preïstorics que dintrèron al musèu Fenaille de Rodés. Foguèt pertocat per las pinturas rupèstras de la Cauna del Puèg Mèrle suls Causses de Carcin, de Font de Gaume en Dordonha, d’Altamira en Cantàbria, puèi de Las Caus en Perigòrd (descobèrta en 1940).
Pintor
Comencèt a pintrar dins son Avairon natal abans de « montar a París » a dètz e uèit ans per venir professor de dessenh. Lai passèt lo concors de dintrada a l’Escòla Superiora Nacionala de las Bèlas Arts. I foguèt admés en 1938 mas decoratjat per la mediocritat e lo conformisme de l’ensenhament que s’i donava, tornèt a Rodés. Pendent aquela corta estada a París, frequentèt lo musèu del Lovre e vesèt las exposicions de Cesana e Picasso que foguèron per el de revelacions, l’incitant a tornar a çò sieu, a Rodés, per se consacrar pas qu’a la pintura.
La postguèrra
En 1946, s'installèt dins la banlèga parisenca per se consacrar entièrament a la pintura. Comencèt a pintar de quadres abstraches en utilizant lo tan de notz, ont lo negre domina, e que foguèron quadres refusats al Salon d'automne de 1946. Los exposèt al Salon dels subreindependants en 1947, que los quadres escurs i se faguèron remarcar entre los autres, fòrças colorats:, prevenguèt alara Picabia. Trobèt un talhièr a París, carrièra Schoelcher, prèp del Montparnasse.
A partir de 1948, participèt a d'exposicions a París e en Euròpa, coma a « Französische abstrakte malerei », dins de musèus alemands, amb los primièrs mèstres de l'art abstrach tal Kupka, Domela, Herbin eca. En 1949, obtenguèt sa primièra exposicion personala a la galariá Lydia Conti a París ; expausèt tanben a la galariá Otto Stangl, de Munic, per la fondacion del grop Zen 49. En 1950, figurèt dins d'exposicions collectivas à Nòva York, Londres, São Paulo, Copenaga. D'autras exposicions de grop presentadas a Nòva York viatjant aprèp dins de musèus americans, coma « Advancing French Art » (1951), « Younger European Artists » (Musèu Guggenheim, 1953), « The New Decade » (Museum of Modern Art de Nòva York, 1955). Expausèt sovent a la galariá Kootz de Nòva York e a la galariá de França a París. Al començament dels ans 1950, sos quadres comencèron a dintrar dins los mai grands musèus del mond coma la Phillips Gallery a Washington, lo Musèu Guggenheim e lo Museum of Modern Art de Nòva York, la Tate Gallery de Londres, lo Musèu nacional d'Art modèrne de París, le Museu de Arte moderna de Rio de Janeiro eca. A l'ora d'ara, mai de 150 de sas òbras se trapan dins los musèus. En 1960 se faguèron las seunas primièras exposicions retrospectivas dins los musèus d'Hannover, Essen, Zuric e L'Aia. E mai d'autras. De 1949 a 1952, Solatges realizèt tres decòrs de teatre e ballets e sas primièras gravaduras d'aigafòrta al talhièr Lacourière.
L'experiença de l'Otranegre
En genièr de 1979, Solatges en trabalhant sus un quadre apondèt, retirèt de negre pendent d'oras. Savent pas mai que far, daissèt lo talhièr, desemparat. Quand tornèt dos oras mai tard:. Aquela experiença marquèt un cambi de cap dins son trabalh. Lo meteis an, expausèt al Centre Jòrdi Pompidor sas primièras pinturas monopigmentària, fondadas sul rebat de la lutz suls estats de superfícia del negre, nomenat mai tard « otranegre ».
Òbras aprèp son experiença de l'Otranegre
Solatges causiguèt l’abstraccion, perque ditz veire pas l’interes de passar.
A partir 1979, la pintura de Solatges es pròche de l’estil abstrach de Hans Hartung amb de tons restrenches que los efètes de clarobscur son perceptibles, tanben en transparéncia.