cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Centre Regional d'Estudis Occitans (CREO) de Nauta Garona
Lo CREO 31 es la seccion de Nauta Garona del CREO Tolosa que participa al Conselh Academic per l'Ensenhament de l'Occitan presidit pel rector de l'Acadèmia de Tolosa. I demandam que l'ofèrta d'ensenhament siá progressivament generalizada amb de mejans e de tèxtes oficials per aquò far.
Lo CREO es tanben un lòc de conselh, d'ajuda e d'escambis pels ensenhaires.
Son sèti social es a l'Ostal d'Occitània de Tolosa: 11, carrièra Malcosinat 31 000 Tolosa
Chaisson la Chapèla
Chaisson la Chapèla (Cheissoux en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Chaissons (M. Vilotrès, I. Lavalada). Existís tanben lo chafre "Chaissonauds".
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Chaisson la Chapèla en Nauta Vinhana
Nothalten
Nothalten en alemannisch (Nothalten en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Chaisson la Chapèla
Istòria
Paròfia de Champ Menesterí. Destachada de la conmuna de Bujaleu en 1905.
Nothalten
Geografia
thumb|left|Dintrada del vilatge de Nothalten Nothalten es un pòble viticole situat sus la rota dels vins de Alsace, en lo departament del Bas-Rhin, entre la vila medievala de Dambach-la-Vila e lo cap de-luòc del costat de Barr. A installat a 220 mètres d'altitud, al pè del Ungersberg, montanha gréseuse en culminant a 901 mètres, al cœur del luòc classificat del Piémont dels Vòges. Lo sieu territòri s'estend sus 440 ectaras, la màger part d'aquel es un airal de appellation d'origina contarotlada #que la produccion viticole ne fa partida melhoras crusses de vins de Alsace. Lo sieu terroir de referéncia es aquel del grand crus muenchberg, d'una superficie de 17,7 ectaras, essencialament plantat de riesling, orientat plen sud e #que la configuracion géographique n'evoca aquela d'un amphithéâtre.
Chaisson la Chapèla
Blason
center
Nothalten
Geografia
thumb|left|Entrée du village de Nothalten Nothalten est un village viticole situé sur la route des vins d'Alsace, dans le département du Bas-Rhin, entre la ville médiévale de Dambach-la-Ville et le capluòc du canton de Barr. Il est installé à 220 mètres d'altitude, au pied de l'Ungersberg, montagne gréseuse culminant à 901 mètres, au cœur du site classé du Piémont des Vosges. Son territoire s'étend sur 440 hectares, la majeure partie de celui-ci est une aire d'appellation d'origine contrôlée dont la production viticole fait partie des meilleurs crus de vins d'Alsace. Son terroir de référence est celui du grand cru muenchberg, d'une superficie de 17,7 hectares, essentiellement planté de riesling, orienté plein sud et dont la configuration géographique évoque celle d'un amphithéâtre.
Chaisson la Chapèla
Demografia
Sola comuna dau canton d'Aimostier a ganhar daus abitants au darrièr comptage.
Luecs e monuments
La Chapèla dau segle XII emb de 'na crotz monumentala en davant. Lo Puèi de las Ròchas (entre las Jòunieras e lo Ridon) : megalites preceltics. La Peira Boina (passat Vila-Montès) : peira ficha (bòrna).
Intercomunalitat
Comunautat de Comunas de las Pòrtas de Vassivièr. Parc Naturau Regionau de Miuvachas. País "Monts et Barrages" Gropament escolar emb Bujaleu e Sent Julian lo Pitit
Embessonatges
Una comuna de Romania (dempuèi 1989)
.ポイント
(pr. pointo, "punt", en japonés, Punycode .xn--eckvdtc9d) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 14 de decembre de 2015.
Chaisson la Chapèla
Liams externes
La presentacion que n'en fai lo grafiste de l'associacion MXL 87 Lo relai de la farja, gite pels dròles, dins lo borg
Guðmundur Þór Kárason
Guðmundur Þór Kárason es un productor islandés de television.
Batalha de Rostov (1941)
La batalha de Rostov se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala entre lo 5 de novembre e lo 2 de decembre de 1941. Opausèt la I Armada Blindada alemanda au Frònt Sud de l'armada sovietica. Leis Alemands capitèron de conquistar brèvament la vila (21 de novembre). Pasmens, sei linhas d'avitalhament èran mau asseguradas e una còntra-ofensiva sovietica acomençada lo 27 de novembre menacèt d'enceuclament plusors unitats alemands. Après un premier refús, Hitler foguèt obligat d'autorizar l'abandon de la vila.
Nicolau Rei Bèthvéder
thumb|Nicolau Rei Bèthvéder en 2014
Nicolau Rei Bèthvéder, (en francés : Nicolas Rey-Bèthbéder) neishut a Morencs en Bearn en 1970, qu'ei un escrivan, lexicografe e jornalista d'expression occitana.
Que publiquè un recuelh de novèlas literàrias, dab lo son hrair Eric Rei Bèthvéder en 2002, titolat : Blanc e Roi. Qu'ei tanben l'autor deu diccionari de l'occitan gascon tolosan en 2004 a las edicions de l'IEO, e un libe sus la toponimia de Sent Lis, vila on demòra, edicions Lobatièras, en 2000.
Que s'aucupa de la hèsta de Catinon, dab Patric Lasseube, on debutè la cantaira Alidé Sans.
Qu'estó tanben un collaborator regular de La Setmana de 1995 a 2010, puish adara que participa au Jornalet.
Ligam extèrne
Diccionari francés-occitan gascon tolosan en linha sul site deu Congrès Permanent de la Lenga Occitana
Anas platyrhynchos
Lo guit còlvèrd o verdau (Anas platyrhynchos) es una espècia d'ausèl anserifòrme de la familha Anatidae. Es un anet que la zòna de reparticion es fòrça estenduda. Abita d'airals de clima temperat en America del Nòrd, Euròpa e Asia. Tanben frequenta l'America Centrala e la Cariba. Es probablament lo mai conegut de totes los anets.
Sant-Masen-ar-Porzh
Sant-Masen-ar-Porzh en breton (Saint-Même-le-Tenu en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Villeneuve-sur-Bellot
Villeneuve-sur-Bellot es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Gloria Macapagal-Arroyo
Gloria Macapagal-Arroyo (n. 1947) femna politica e licenciada en art e economia, foguèt la presidenta de Filipinas entre 2001 e 2010.
.caseih
(Case IH, nom de grop industrial) es un nom de domeni generic. , Es en servici dempuèi lo 30 d’octobre de 2016.
.watches
("mòstras", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 14 de decembre de 2015.
Banhòlas
Banhòlas (Bagnoles en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Glèisa de San Nicolás de Bari
thumb|200px|left|San Nicolás, chic abans la soa demolicionLa glèisa de San Nicolás de Bari que ho bastida a Buenos Aires en 1773. Que dè lo son nom au quartièr de San Nicolás.
En 1812, peu purmèr còp dens la ciutat de Buenos Aires, la banèra argentina qu'i ho hissada.
Dens la annada 1930, a l'escadença de las demolicion qui creèn l'avienguda 9 de Julio que ho avalida e remplaçada per l'Obelisc de Buenos Aires qui ostenta ua placa brembant aquesta hèita istorica.
La Yesa
thumb
La Yesa es un municipi del País Valencian, situat dins la província de Valéncia.
.tushu
("libre", en chinés) es un nom de domeni generic depausat per Amazon. Es en servici dempuèi lo 14 de decembre de 2015.
La poesia
La poesia es una associacion segon la lei de 1901 qu'òbra sus l'escrich occitan per lo far viure e descobrir als estajants d'Occitània. En particular cap a un public jove dins un trabalh d'edicion.
Nome (Alaska)
Geografia e clima
Nome se situa a 64.50389°N, -165.39944°W (64.503877, −163.399409). Segon lo Burèu de Recensament dels Estats Units (United States Census Bureau), la vila ocupa una aira totala de 21.6 km2, amb 12.5 km2 de tèrra e 9.1 km2 (41.99%) d'aiga.
Nome a un clima subarctic (Köppen Dfc), amb d'ivèrns longs e frejasses, e d'estius corts e suaus. Pasmens, aquelas condicions son moderatas per la posicion costièra de la vila: los ivèrns son mens sevèrs que dins l'interior de las tèrras.
Istòria
Durant l'estiu de 1898, "the Three Lucky Swedes" (los tres suedeses astrucs) Jafet Lindeberg, Erik Lindblom e John Brynteson, descobriguèron d'aur a Anvil Creek. Durant l'ivèrn la novèla atenguèt lo Klondike en provocar una ronçada cap a l'aur. L'an seguent, Nome aviá ja una populacion de 10 000 personas. La descobèrta d'aur dins la sabla de las plajas del litoral en 1899 se faguèt conéisser fins al sud dels Estats Units, en trasent una segonda èrsa de milièrs de cercaires d'aur e de comerçants qu'an afluït a Nome al printemps de 1900 a bòrd de batèus de vapor venant dels pòrts de Seattle e de San Francisco. Dins la meteissa annada, una vila de telas de tentas s’enaucèt per las plajas e la còsta que s'estendiá sus (30 milles), del cap Rodney al cap Nome.
Zarra
thumb
Zarra es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
.shell
("coscolha", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 15 de decembre de 2015.
CREO Tolosa
Lo CREO Tolosa, Centre Regional dels Ensenhaires d'Occitan de l'acadèmia de Tolosa, es estat creat en 1969. Recampa dempuèi totis los ensenhaires d'occitan, de la mairala a l'universitat. Es devengut un partenari important de las collectivitats territorialas. Li devèm la creacion del CAPES d'occitan, del CRPE bilingüe, de la preséncia d'Inspectors de lenga e cultura regionala coma d'un fum de Conselhièrs Pedagogics d'occitan departamentals e de pòstes de professors d'Universitat o d'IUFM.
Creat en 1969 per Andrieu Lagarda, son president n'es alara Emmanuel Isopet. Es ara al dintre de la FELCO, Federacion dels CREOs regionals, una fòrça de proposicion per l'occitan a l'escòla publica e dins la societat nòstra.
Lo CREO Tolosa recampa los ensenhaires d'occitan, que fascan d'ensenhament de lenga e cultura occitana jos totas las fòrmas possiblas, extensiva (opcion d'occitan al collègi, al licèu, lenga viva 2 o 3) coma intensiva (ensenhament bilingue).
Sus la sola Acadèmia de Tolosa, mai de 30,000 joves fan d'occitan jos una fòrma o l'autra. Ara, mai d'un vintenat de sites bilingües son dubèrts dins l'Educacion Nacionala, amb gaireben 2000 dròlles que fan d'occitan dins la mitat de son emplec del temps
Lo CREO es partenari regular de las instàncias oficialas (Ministèri de l'Educacion Nacionala, Rectorats de las 9 Acadèmias concernidas per l'occitan, Conselhs Regionals, Conselhs Generals, Comunas...); li devèm fòrça avançadas dins l'Educacion Nacionala, per l'escòla, coma per la socializacion de la lenga nòstra.
Dempuèi la disparicion de la region Miègjorn Pirenèus, lo CREO tornèt trobar lo sieu nom original de CREO de l'acadèmia de Tolosa en novembre de 2016. (De 1989 a 2016 se sonèt CREO Miègjorn Pirenèus).
Amb los còps portats a l'ensenhament de l'occitan amb la refòrma dels collègis de 2016 e la dels licèus, volguda pel ministre Blanquer, de 2019, lo CREO Tolosa foguèt a l'iniciativa d'una manifestacion per la defensa de l'ensenhament de l'occitan a Tolosa, lo 17 de febrièr de 2019 qu'amassèt 5000 personas. Lo CREO Tolosa obtenguèt l'unitat de l'occitanisme sus aquela question.
Ligam extèrne
Siti oficial del CREO Tolosa
Veròla
thumb|right|[[Fotografia d'un cas de variòla en Itàlia en 1965.]]
La variòla (var. picòta, pigòta, vairòla, vairoleta, veròla ) es una malautiá infecciosa contagiosa causada per un poxvirüs. A l'origina de plusors epidemias mortalas, son taus de mortalitat èra d'aperaquí 20% dins lei regions frequentament expausadas mai podiá passar 90% dins lei territòris onte la malautiá èra novèla. En particular, foguèt lo factor principau de disparicion de mai d'un pòble indigèn quand leis Europèus la difusèron en America, dins lo sud d'Africa e en Oceania.
La malautiá debutava après un periòde d'incubacion de 7 a 17 jorns. Lei simptòmas principaus èran una fèbre fòrta amb una erupcion cutanèa qu'entraïnava la formacion de pustuculas e de vesiculas duras e dolorosas sus la totalitat dau còrs. Après 4 a 5 jorns, lo liquid contengut dins aqueleis elements se trebolava. Puei, apareissián de supuracions amb una fèbre novèla. A partir dau 10 jorn, leis elements cutanèus començavan de tombar laissant de cicatritz blancas e definitivas. La garison s'amorsava après lo 15 jorn e durava generalament doas setmanas. La convalescéncia èra lònga.
En l'abséncia de tractament medicamentós, la lucha còntra la variòla repausava sus la prevencion. Lo premier metòde èra la variolizacion, probablament apareguda en China durant l'Edat Mejana. Tecnica de vaccinacion primitiva relativament dangeirosa, consistiá a inocular la malautiá a un individú san a partir d'una mòstra pichona prelevada sus un malaut. Permetèt de demenir la mortalitat fins a la descubèrta dau premier vaccin vertadier concebut en 1796 per Edward Jenner. Melhorat, aqueu vaccin venguèt obligatòri dins fòrça país e foguèt utilizat per atacar lei fogaus epidemics a partir deis ans 1950. Gràcias a un important sostèn internacionau, aquò permetèt d'eradicar la malautiá en 1979.
Aparicion de la malautiá
La variòla seriá apareguda durant lo periòde neolitic amb la domesticacion. Segon lei fònts arqueologicas e istoricas, l'epidemia pus anciana sembla de datar dau millenari IV avC. D'efiech, existís de trachs comuns entre lei genòmas dau virüs variolós uman e aquelei a l'origina de divèrsei formas animalas (monkeypox per lei moninas, cowpox per lei bovins... etc.). En particular, de similituds amb un virüs tocant de rosigaires africans permèton d'imaginar una origina situada en Egipte ò en Mesopotamia. Una origina indiana es tanben possibla car aquela region concencrèt rapidament una populacion agricòla importanta.
Leis epidemias anticas
Segon lei vestigis descubèrts per leis arqueològs, l'Antiquitat veguèt d'epidemias regularas de variòla que comencèron precòçament dins l'espaci situat entre Egipte e leis Índias. Plusors momias egipcianas datant d'epòcas anterioras a 3,000 avC mòstran ansin de traças de cicatritz probablament causats per la malautiá. Pauc a pauc, lo virüs avancèt lòng dei rotas marchandas e arribèt en China en 49 apC. Se propaguèt en Japon au sègle VI ò au sègle VII. La premiera descripcion precisa de l'infeccion foguèt l'òbra dau mètge Aaron d'Alexàndria (mòrt au sègle VII).
Mai d'una epidemia grèva mencionada per lei tèxtes ancians es probablament causada per la variòla. Dins aquò, la manca de detalhs dins lei testimoniatges dei cronicaires empedís generalament de determinar d'un biais segur la natura dei malautiás regardadas. Per exemple, la pèsta antonina que decimèt l'Empèri Roman entre 165 e 190 es probablament una epidemia de variòla. Pasmens, lo senepion ò la varicèla son de còps incriminadas.
La difusion medievala
thumb|right|[[Enluminura medievala mòstrant de victimas de la variòla (1411).]]
A partir de l'Edat Mejana, leis epidemias de variòla vènon mai e mai documentadas. Seguissent l'expansion aràbias, se difusèt largament en Africa dau Nòrd e dins la Peninsula Iberica. Puei, lo retorn dei combatents aguent participat ai crosadas permetèt a la malautiá de se difusar en Euròpa Centrala e en Escandinàvia. Agantèt Islàndia en 1241. Cada arribada de la variòla dins una region novèla entraïnèt d'epidemias fòrça grèvas causant la mòrt d'una importanta proporcion d'abitants. Dins aquò, au sègle XV, lo virüs èra ben establit en Eurasia e la variòla i venguèt una malautiá sasoniera depintada coma la « malautiá deis enfants » en Euròpa Occidentala.
Lei mètges dau periòde marquèron quauquei progrès gràcias au destriament realizat per Al-Razi (865-925) entre la variòla e lo senepion. Aquò permetèt pauc a pauc de diferenciar lei diferentei infeccions caracterizadas per de fèbres eruptivas. En revènge, ges de tractament foguèt descubèrt.
La difusion de la variòla dins lei colonias
A partir dau sègle XV, la variòla conoguèt doas evolucions importantas. La premiera es un ensemble de mutacions qu'agravèt fòrtament la viruléncia de l'infeccion. La malautiá tocava desenant la màger part deis abitants entraïnant de pèrdas sevèras au sen de cada generacion. Per exemple, durant lo sègle XVIII, 95% dei Francés la contractèron amb un taus de mortalitat de 10%. De valors similaras foguèron observadas en Anglatèrra, en Anglatèrra e en Russia. Durant aqueu periòde, la variòla es ansin la premiera causa de mortalitat en Euròpa.
La variolizacion
thumb|right|Gravadura de [[1802 mòstrant la variolizacion e la vaccinacion de Jenner.]]
La variolizacion foguèt la premiera tecnica de lucha còntra la variòla. Es un metòde de vaccinacion primitiu que consistís a inocular la malautiá a un individú san a partir d'una mòstra prelevat sus un pacient tocat per una forma pauc virulenta. La fisabilitat èra limitada amb un taus de mortalitat compres entre 1% e 2%. Pasmens, èra un progrès important. Benlèu coneguda per certanei mètges indians, la tecnica foguèt probablament adoptada per lei Chinés au sègle XI. La generalizèron pauc a pauc e lo metòde se difusèt pauc a pauc en defòra de l'Empèri. Es realizat per lo premier còp a Constantinòble en 1701.
Lo succès dei variolizacions menats dins l'Empèri Otoman entraïnèt sa difusion dins lo rèsta d'Euròpa. Lei sobeirans dau continent, qu'èran tanben tocats per la malautiá, la favorizèron. Dins aquò, lo metòde foguèt fòrça contestat per la populacion e una partida de l'elèit medicau. D'efiech, la variolizacion podiá iniciar d'epidemias car lei personas inoculadas èran contagiosas durant plusors setmanas. Per lei mitans pus conservators, èra d'enebir car s'opausava a la volontat de Dieu.
La vaccinacion de Jenner
A partir deis ans 1770, plusors personas comencèron de s'interessar a la vaccina, una malautiá variolosa dei bovins qu'es benigna per l'èsser uman. Assaièron de melhorar la variolizacion amb l'utilizacion de mòstras prelevadas sus de vacas. Lo pus famós es lo mètge britanic Edward Jenner (1749-1823). En 1796, inoculèt la vaccina a un enfant. Tres mes pus tard, li inoculèt la variòla e l'enfant resistiguèt a l'infeccion. Premier vaccin vertadier, lo metòde de Jenner presentava d'avantatges fòrça importants a respècte de la variolizacion. Èra pus fisabla, pus simpla e entraïnava mens de riscs de contagion de part de l'individú inoculat. De mai, lei país europèus principaus la sostenguèron, especialament França e lo Reiaume Unit. Dins aquò, la variòla demorèt endemica en Euròpa fins a la Premiera Guèrra Mondiala.
La vaccinacion modèrna e l'eradicacion de la malautiá
thumb|right|[[Fotografia d'un òrdre de quarantena en Califòrnia vèrs 1910.]] thumb|right|[[Fotografia d'un pacient estatsunidenc tocat per la variòla en 1912.]]
En 1958, après lo succès d'un programa d'eradicacion de la malautiá en America, l'Union Sovietica prepausèt a l'Organizacion Mondiala de la Santat de menar una campanha similara dins lo rèsta dau mond. D'efiech, la malautiá tuava encara dos milions de personas cada an e lei capacitats industrialas permetián de considerar un tau projècte. Pasmens, lei campanhas de vaccinacion generala, mau coordenadas, mau capitèron. Lo cas pus complèx èra aqueu d'Índia ont una partida de la populacion indó refusava de participar au programa en crenhença d'ofensar la divessa Shitala Devi, associada a la variòla. Un autre cas problematic foguèt Sodan qu'èra devesit per de combats murtriers entre lo Nòrd e lo Sud.
La variòla dempuei son eradicacion
Dempuei son eradicacion, la variòla es pas tornada aparéisser dins lo mond e la vaccinacion còntra la malautiá es plus obligatòria franc de certanei situacions. La màger part dei socas viralas son estadas destruchas ò transferidas dins lei dos laboratòris encara autorizats a conservar lo virüs (Atlanta ais Estats Units e Koltsovo en Russia). Pasmens, la recèrca sus la variòla es pas totalament acabada car un retorn de l'infeccion es pas totalament impossible. Podriá tornar venir amb lo passatge d'una forma animala vèrs l'òme. Dempuei leis atemptats de setembre de 2001, existís tanben una crenhença regardant una utilizacion coma arma biologica.
La recèrca regarda donc lo melhorament dei vaccins. L'objectiu es de demenir seis efiechs segondaris. Un autre aisse pertoca lo desvolopament de medicaments antivariolós. Lei dos pus estudiats son lo brincidofovir e lo tecovirimat que mòstran de resultats interessants dins d'assais in vitro. Son d'antiviraus que trebolan lei mecanismes de replicacion dau virüs. Dins aquò, semblan d'entraïnar l'aparicion de fenomèns de resisténcia. De recèrcas novèlas son en cors per assaiar de concebre de medicaments pus eficaç.
Segon l'OMS, es necessari de se preparar a una reemergéncia de la malautiá. Per aquò, divèrseis estats mantènon de resèrvas de vaccins. En 2016, representavan 600 a 700 milions de dòsis. De mai, plusors país an de plans especifics per faciar un retorn de la variòla.
Causas
thumb|right|Imatge dau virüs de la variòla realizat amb un [[microscòpi electronic.]]
La variòla es causada per dos tipes de virüs que son dichs « variola major » (fòrça patogèn) e « variola minor ». Fan partida de la familha virala dei Poxviridae. Son de virüs d'ADN bicatenari protegits per una capsida e una envolopa. Fòrça resistents, son capables de subreviure plusors setmanas dins lo mitan exterior. An un cicle de vida complèx compausat de plusors operacions implicant l'usatge d'ARN polimerasa e d'emaglutinina per assemblar lei particulas viralas creadas au sen dei cellulas parasitadas.
La contagion es importanta car una febla quantitat de virüs permet d'assegurar l'infeccion de l'òste. La transmission es principalament aeriana (fins a 1,8 m). Lei fluids corporaus d'un malaut son tanben patogèns. Aquelei trachs se tòrnan trobar dins leis epidemias de variòla. Tòcan generalament la màger part de la populacion d'un endrech donat en causa de sa contagiositat fòrta. En revènge, sa velocitat de desplaçament es relativament lenta car necessita una proximitat entre individús sans e contaminats. Dins lei regions temperadas, leis infeccions èran pus frequentas durant lei periòdes fregs (ivèrn e prima). Dins lei zònas tropicalas, l'aspècte sasonier èra mens prononciat e d'epidemias pòdon aver luòc tota l'annada.
Evolucion naturala
La variòla se presenta sota l'aspècte d'una dermatòsi pustulosa que pòu retraire a una forma grèva de varicèla. Èra una patologia redobtada que tuava un malaut sus cinc. De mai, per lei subrevivents, laissava sovent de cicatritz importantas.
Forma classica
thumb|right|[[Fotografia d'una pacienta tocada per la variòla en 1973 en Bangladèsh.]] thumb|right|[[Fotografia de cicatritz e d'una cecitat parciala en un subrevivent de la variòla.]]
La forma classica (egalament dicha regulara ò ordinària) de la variòla constituís 80% a 90% dei cas. Lo periòde d'incubacion dura 12 jorns en mejana (de 7 a 17 jorns per lei valors extrèmas). La fasa d'invasion es rapida e brutala. Dura 3 jorns e es acompanhada per una fèbre important (au mens 40°C), de frenisons, de dolors (tèsta, esquina), de nausèas e de vòmits frequents. De mai, d'erupcions precòças de tipe rash, localizadas ò generalizadas, pòdon s'observar durant aquela etapa.
Didon
thumb|Mòrt de Didon sus un manuscrich illustrat de l’[[Eneïda|Enéiae (Vergilius vaticanus, vèrs 400).]] Didon (latin : Dido ), Elissa o Elisha, es la fondatritz legendària e primièra reina de Cartage. Arribada sus las còstas d'Africa del Nòrd, dins l'actuala Tunisia, fonda la ciutat de Cartage. Segon la legenda, se seriá immolada pel fuòc per qu'espose pas lo sobeiran dels luòcs, Iarbas.
Veròla
Forma classica
Lo periòde eruptiu comença amb una demenicion de l'intensitat dei simptòmas. Dins aquò, après lo quatren jorn d'aparicion de la malautiá, se fòrma un exantèma sus la fàcia e leis extremitats. Sa mesa en plaça es quasi simultanèa sus totei lei partidas dau còrs. Totei leis elements d'un territòri cutanèu donat son donc au meteis estadi d'evolucion. Pòu s'acompanhar d'un enantèma qu'evoluciona per formar de vesiculas dolorosas. Leis elements eruptius son inicialament constituïts d'una macula que se transforma en papula de 2 a 3 mm. Au tresen jorn de l'erupcion, vèn una vesicula de 2 a 5 mm emplidas d'una serositat clara. Au cinquen jorn, aqueu liquid se trebola e lei vesiculas evolucionan en pustulas de 4 a 6 mm. Son caracterizadas per una basa fòrça inflamatòria. Sei zònas centralas an alora tendància de s'aflaquir (fenomèn d'ombilicacion). Istoricament, aqueu periòde d'ombilicacion èra la fasa pus critica de la malautiá amb un retorn de la fèbre e dei dolors.
Didon
Dins la mitologia grèga e romana, Didon es la filha de Belos e la sòrre del rei de Tyr, Pigmalion.
Veròla
Forma classica
Uech jorns après lo començament de la malautiá, lei vesiculas començan de se dessecar e de tombar. La fèbre demenís tanben pauc a pauc per disparéisser definitivament entre lo 15 e lo 30 de l'erupcion. La convalescéncia es lònga e la rompedura de cada element laissa una cicatritz aflaquida, blanca e definitiva.
Didon
Lo mite de Didon foguèt utilizat per Virgili dins son òbra, l’Eneida. E tanben foguèt utilizat dins los autres arts : en musica, en pintura, en escultura, eca.
Veròla
Autrei formas
D'autrei formas de variòla existisson. Doas son fòrça perilhosas per lo malaut. La premiera es la « variòla malina » que representava 6% a 7% dei cas. Leis elements passan pas l'estadi dau vesicula car lei simptòmas son fòrça intens entraïnant la mòrt durant la premiera setmana (taus de letalitat de 97%). La segonda es la « variòla emorragica » que toca principalament lei femnas gròssas. Es caracterizada per d'emorragias cutanèas grèvas e son taus de letalitat èra de 96%.
Didon
Legenda
thumb|Didon bastissent Cartage, per Turner (1815). thumb|Moneda de Tir del regne de Gallian figurant Didon fàcia a un temple (mitan del sègle III Ap <abbr class="abbr" title="après Jésus-Christ">C. ). Lo punt de vista ostil difusat per Timèu de Tauromenion, e repetit per Justin, es fragil car, se fondant sus l'interpretacion de Gerhard Herm <span class="indicateur-langue" title="Équivalent de l’article « Gerhard Herm » dans une autre langue">(de) (Die Phönizier) e s'apiejant sus de fonts classicas coma Virgili, Ovidi, Sili Italic o Trebelli Pollio, arriban un perfil istoriografic pron diferent de la version tradicionala e estereotipada.
Didon es una princessa feniciana, primièra nascuda del rei de Tir, que la succession es arrestada per son fraire Pigmalion. Pigmalion assassina lo marit de Didon, qu'èra tanben son oncle, Siquèu, e impausa sa quita tirania. Per evitar benlèu una guèrra civila, Didon quita Tir amb una seguida nombrosa, s'embarcant per un long viatge que l'etapa màger es Chipre. A Chipre, l'esquadra embarca de joventas destinadas a esposar los mascles de l'espedicion.
Veròla
Autrei formas
En leis individús vaccinats, existís una forma dicha « variòla modificada ». Similara a la variòla ordinària, es pauc intens amb una erupcion pus febla d'evolucion rapida. La letalitat èra quasi nulla mai lo subjècte èra contagiós. En teoria, una autra forma podriá aparéisser dins de personas vaccinadas. Es la « variòla sensa erupcion » que son existéncia sembla demostrada per d'experiéncias de laboratòri. Enfin, lo virüs menor de la variòla pòu congrear d'epidemias fòrça rapidas que son dichas « alastrim ». Aguent un taus de letalitat de 1%, èran frequentas en America dau Sud e dins lo sud d'Africa.
Didon
Legenda
Desbarcada sus las còstas de l'actuala Tunisia, vèrs 814 AbC, causiguèt un luòc per fondar una capitala novèla pel pòble fenicèu : Cartage. Obten pacificament de tèrras per s'establir per un acòrdi ingenhós amb lo senhor local : « tant que ne poiriá caber dins la pèl d'un buòu ». Causiguèt alara per fondar sa vila una peninsula s'avançant dins la mar e fa talhar la pèl d'un buòu en correjas fòrça finas. Las ajustant una darrièr l'autra, delimita l'espaci de çò que vendrà mai tard la granda Cartage. A vegada se fa referéncia, en matematicas, a aquel torn qu'aplica intuitivament la solucion del problèma isoperimetric dins un miègplan euclidian. Somesa a una cort pressanta de la part dels reiatons locals, se remarida, benlèu, amb l'un dels fidèls tirians, qu'aparteniá a la familha Barca, segon Sili Italic. Las autras fonts presentan diferentament las causas : per aver pas de trair son jurament de fidelitat a son espos, se trauca lo còr e se geta dins un lenhièr que seriá estat destinat a las manas d'aquel darrièr.
Es a la seguida d'aquel acte que son nom ven « Didon », que significa « femna coratjosa ». Es divinizada per son pòble jol nom de Tanit e coma personificacion de la granda divesa Astartè (equivalent de la Junon romana).
Taxco
Taxco (oficialament Taxco de Alarcón) es una vila mexicana situada dins lo nòrd de l'estat de Guerrero a 160 km au sud de la Ciutat de Mexic. En 2006, aviá una populacion de 53,755 abitants.
Didon
Legenda de Didon e Enèu dins l’Enéida de Virgili
thumb|[[Enèu conta Didon la casuda de Tròia per Pierre-Narcisse Guérin, 1815, París, Lovre.]] Una de las fonts del mite de Didon ven dels cants de l’Eneida ont lo poèta latin Virgili conta los amors de Didon e Enèu.
Veròla
Immunizacion
L'immunizacion èra fòrta per lei subrevivents que podián pas contractar la malautiá avans plusors annadas ò decennis. Gràcias ai similituds entre lei doas socas viralas, la variòla menora conferís l'immunitat còntra la forma majora.
Taxco
Fondada per Hernán Cortés a quauquei quilomètres d'un vilatge indigèn, la vila aguèt una importància economica majora dins lo corrent dau periòde coloniau gràcias a sei jaciments d'argent. Pasmens, la descubèrta de jaciments pus importants a Zacatecas e a Guanajuato limitèron son desvolopament demografic e la vila demorèt lòngtemps una simpla dependéncia de la Ciutat de Mexic. Venguèt una comuna independenta en 1850 e foguèt ocupada per diferentei faccions durant lei guèrras civilas mexicanas de la segonda mitat dau sègle XIX e dau començament dau sègle XX. A partir deis annadas 1920, lei minas foguèron l'objècte de programas de modernizacion per aumentar la produccion. Pasmens, dempuei la fin dau sègle XX, l'agotament dei venas sembla pròche e la vila assaia de passar de l'economia miniera au torisme.
Didon
Legenda de Didon e Enèu dins l’Enéida de Virgili
Enèu fugís amb son paire Anquises, son filh Ascani e vint naus plenas des subrevivents de la casuda de Tròia (redusits al nombre de tres a l'arribar). Los dieus olimpians li avian predich que fondariá una ciutat novèla sul site de l'actuala Roma (que la fodèron de fach los seus descendents, Romul e Rème), atenguèt dins son periple la tèrra d'Africa, dins la region de l'actuala Tunis ont foguèt aculhit per la reina de Cartage, Didon. Una granda passion naís alara entre eles mas es trencada pels dieus olimpians que cridan l'eròi per sa destinada.
Quand Enèu quita Cartage, Didon, incapabla de suportar aquel abandon, prefèra se donar la mòrt amb una espasa qu'Enèu li aviá daissada. Quand aquel arriba als Infèrns parla al seu fantasma, que refusa lo pardonar sa partença. Es tanben lo fantasma de Didon que parla a sa sòrre, Anna Perenna, de la jelosiá de Lavinia, la femna d'Enèu.
Virgili introduch la figura de Didon dins la « cultura occidentala » segon un sistèma de « dobla escritura » que lo primièr nivèl superficial es previst per l'audiéncia e los besonhs d'August alara que la segonda, mai prigonda e amagada, rebat lo vejaire de l'autor e sa reconstruccion istorica.
Etimologia
Lo nom de Didon aparéis vèrs lo sègle II AbC.<abbr class="abbr" title="avant Jésus-Christ"> e deu sa fòrça larga difusion a l’Eneïda de Virgili que ven del regne d’August. Fòrça significacions foguèt prepausada.
Posteritat artistica
thumb|Didon, estatua de marbre de Christophe Cochet, Lovre.
Notas e referéncias
<div class="references-small decimal" style="-moz-column-width:30em;-webkit-column-width:30em;column-width:30em;">
Spicheren
Geografia
Vilatge de 3,500 abitants situats en Moselle-Es, dins la frontièra franco-alemanda, Spicheren de la nautor de la siá, domina, cap a l'Oèst, la cuvette del Warndt traversada pels aisses viaris e ferroviaires #que connècten Mètz al Alemanha via Forbach, e, cap al Nòrd, la siá granda vesina, la vila de Sarrebruck.
Veròla
Diagnostic
Lo diagnostic positiu èra aisada dins un contèxte epidemic. Pasmens, venguèt pus malaisat durant lo sègle XX car la malautiá, pus rara, foguèt sovent confonduda amb de formas grèvas de varicèla. Dins lo corrent deis ans 1950, lo diagnostic èra realizat gràcias a l'observacion d'una mòstra de serositat amb un microscòpi electronic. Uei, es menat amb de metòdes PCR que permèton de verificar la natura de la soca virala.
Lo diagnostic diferenciau necessita de destriar la variòla de plusors autreis infeccions, especialament a l'estadi preeruptiu onte lei simptòmas son similars a la gripa, a la meningita e a divèrsei fèbres tropicalas coma lo paludisme. Au començament de l'erupcion, dèu èsser realizat amb la varicèla. La diferéncia principala s'obsèrva dins leis arribadas de la fèbre e de l'erupcion que son quasi simultanèas dins lo cas de la variòla. De mai, per la varicèla, l'aparicion deis elements cutanèus es progressiva entraïnant la coexisténcia d'elements crostós e joves dins un meteis territòri. Enfin, lei vesiculas de la variòla son encastradas dins lo dèrma mentre qu'aquelei de la varicèla son superficiaus.
Tractament
Durant lo periòde d'existéncia de la malautiá, i aviá ges de tractament còntra la variòla. L'objectiu èra donc de luchar còntra lo risc d'infeccions bacterianas susceptiblas d'intervenir a partir dei lesions cutanèas. Uei, existís au mens dos medicaments que son eficaç (tecovirimat e brincidofovir) còntra de formas variolosas animalas. Pasmens, son pas estats experimentats sus d'èssers umans e necessitan encara de melhoraments car semblan de crear un fenomèn de resisténcia virala .
Vaccinacion
thumb|right|[[Fotografia d'un vaccin modèrne còntra la variòla.]]
Lo vaccin còntra la variòla existís dempuei la fin dau sègle XVIII. Eficaç, foguèt melhorat mai d'un còp e permetèt l'eradicacion de la malautiá durant leis ans 1950-1970. Pòu pasmens entraïnar de complicacions coma l'aparicion d'una forma generalizada de vaccina, un eczemà vaccinatum, una vaccina progressiva e una encefalita postvaccinala. Aquelei problemas son grèus en leis individús ja tocats per un eczemà ò immunodeprimits.
Epidemiologia
thumb|Periòde d'eradicacion de la variòla dins lo mond.
La variòla es una malautiá qu'es considerada coma eradicada dempuei 1980. Durant lo sègle XX, son airau de difusion foguèt pauc a pauc reducha amb lo desvolopament de la vaccinacion obligatòria e gràcias ai campanhas de vaccinacion de l'Organizacion Mondiala de la Santat. Lo darrier cas conegut foguèt enregistrat en 1978 au Reiaume Unit après un accident dins un laboratòri conservant de socas viralas de l'infeccion.
Cultura
En causa de son importància dins l'istòria umana, la variòla aguèt una influéncia sus la cultura de mai d'una societat. En particular, fòrça cultes protectors apareguèron dins lei regions onte la malautiá èra endemica. Per exemple, en Euròpa, Sant Nicasius, evesque de Reims durant la premiera mitat dau sègle V, foguèt considerat coma lo sant protector de la variòla durant l'Edat Mejana. En China, la religiosa bodita T'ou-Shen Niang-Niang, considerada coma l'inventritz de la variolizacion, èra tanben la protectritz populara còntra la malautiá.
Dins d'autrei regions, de divinitats foguèron associats a la variòla. La pus famosa es probablament Shitala Devi, divessa indiana anciana que foguèt associat a la malautiá a partir dau sègle XVIII. Objècte de romavatges importants, son culte foguèt un obstacle a la vaccinacion de plusors populacions dau soscontinent dins leis ans 1960-1970. Una autra divinitat importanta associada a la variòla es Sakpata. Originari de Nigèria, son culte prepausava de servicis de variolizacion. Amb la colonizacion, se difusèt en Brasil.
Spicheren
Geografia
Village de 3,500 habitants situé en Moselle-Est, à la frontière franco-allemande, Spicheren du haut de ses 300 m, domine, vers l’Ouest, la cuvette du Warndt traversée par les axes routiers et ferroviaires qui relient Metz à l’Allemagne via Forbach, et, vers le Nòrd, sa grande voisine, la ville de Sarrebruck.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Ciutat per las primièras fes en un document de 1259, lo nom de Spicheren deriva del latin « spicarium », es-a dire graèr a grands, d'ont la preséncia de 2 cabelhs de blat sul blason de la Comuna. L'espasa, #que separa los 2 cabelhs, evoca la batalha franco-alemanda del 6 d'agost de 1870 marcada per la jubilacion de la Còrs francés comandat pel general Frossard, #çò que #dobrir als Prussiens la rota de Mètz e de París.
Veròla
Cultura
Enfin, en Japon, un racònte pus originau se metèt en plaça a l'entorn de l'arquier Minamoto no Tametomo (1139-1170). Objècte de mai d'una legenda, es considerat coma lo protector de l'archipèla còntra la malautiá gràcias au racònte d'un combat victoriós còntra lo demòni de la variòla.
Armament biologic
En causa de sa letalitat, la variòla foguèt mai d'un còp utilizada coma arma biologica. En particular, lei Britanics difusèron la malautiá per eliminar lei fòrças amerindianas durant lo sètge de Fort Pitt (1763). Durant la Segonda Guèrra Mondiala e la Guèrra Freja, lei grandei poissanças estudièron la variòla coma arma ofensiva. Pasmens, aquelei recèrcas foguèron limitadas per la formacion d'arsenaus nuclears gigants. En 1968 e en 1972, leis Estats Units declarèron ansin redurre sei recèrcas sus lo subjècte car dispausavan ja d'una poissança de fuòc sufisenta per se defendre ò per atacar. De mai, d'accidents aguèron luòc a l'entorn d'usinas de produccion d'armas biologicas. En particular, en 1971, una forma militarizada de variòla se difusèt dins un vilatge de la Mar d'Aral entraïnant la mòrt de tres abitants. Dins aquò, amb la fin de la Guèrra Freja, la màger dei resèrvas d'armas biologicas foguèron destruchas.
Uei, la variòla es totjorn estudiada coma arma biologica. Pasmens, lo problema es diferent car leis Estats actuaus s'inquietan puslèu d'una utilizacion per de grops terroristas. D'efiech, lo genòma dei poxvirüs, ben coneguts, pòdon èsser tornats constituïr per de laboratòris genetics modèrnes. Aquò justifica lo mantenement de resèrvas importantas de vaccins e la preparacion de plans de reaccion.
Debrecen
Debrecen es la segonda vila d'Ongria après Budapèst. Es lo centre regional de la Granda Plana septenrionala e lo sèti del comtat de Hajdú-Bihar. Éra la pus granda vila d'Ongria al sègle XVIII e es un centre cultural important. Debrecen foguèt tanben la capitala d'Ongria durant la revolucion de 1848–1849. La vila serviguèt de capitala a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala en 1944–1945. Es lo sèti de l'Universitat de Debrecen.
La Ramièra
La Ramièra (Laramière en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La Ramièra es format de l'occitan rama, fòrma femenina de ram (del latin ramus), « branca », ambe lo sufixe -ièra (del latin -aria). La motivacion del nom es un lòc boscós ,
Alienòr d'Aquitània
right|200px|frame|Alienòr d'Aquitània (detalh) Alienòr d'Aquitània, duquessa d'Aquitània e Gasconha e comtessa de Peitau (1122 –1 d'abril de 1204) foguèt una de las femnas mai ricas e poderosas d'Euròpa pendent l'Edat Mejana.
Alienòr foguèt a l'encòp esposa e reina de França (amb Loís VII de França) puèi d'Anglatèrra (amb Enric II d'Anglatèrra), e la maire de dos reis d'Anglatèrra, Ricard Còr de Leon e Joan I d'Anglatèrra. Es plan coneguda per la seuna participacion a la Segonda Crosada.
Duquèssa d’Aquitània, ocupa una plaça centrala dins las relacions al sègle XII entre los reialmes de França e d’Anglatèrra : esposèt successivament lo rei Loís VII de França, que li donèt doas filhas, puèi lo futur rei d’Anglatèrra Enric II, renversant aital lo rapòrt de las fòrças en pòrtant sas tèrras a un puèi a l’autre dels dos sobeirans. A la cor fastuosa que ten en Aquitània, favoriza l'expression poetica dels trobadors. A comptar de son primièr maridatge (pendant loqual participèt a la segonda crosada), joguèt un ròtle politic important dins l’Euròpa medievala.
Ofensiva Toropets–Kholm
L'ofensiva Toropets–Kholm se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala entre lo 9 de genier e lo 6 de febrier de 1942. Consequéncia de la desfacha alemanda a l'entorn de Moscòu, foguèt una tiera de còntra-ofensivas sovieticas còntra lei fòrças alemandas en retirada dins la region dau Lac Ilmen. L'Estat-Major alemand pensava pas l'Armada Roja capabla d'organizar d'atacas importantas après sei pèrdas de 1941 e foguèt suspres. En dificultat, l'armada alemanda deguèt laissar 5,000 òmes blocats dins la pòcha de Kholm onte resistèron a un sètge malaisat (23 de genièr - 5 de mai) fins a l'arribada de renfòrç a la prima. Dos jorns pus tard, leis unitats sovieticas implicadas dins l'ofensiva participèron pereu a la creacion de la pòcha de Demiansk.
Beauzac
Beauzac (Beauzac en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Autruche (Ardenas)
Autruche es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.wanggou
("comèrci en linha", en chinés) es un nom de domeni generic depausat per Amazon. Es en servici dempuèi lo 15 de decembre de 2015.
Cécile Duflot
Cécile Duflot, (nascuda lo 1 d'abrial de 1975 a Villeneuve-Saint-Georges) es una femna politica francesa, foguèt secretària de Les Verts (2006-2010) e es la secretària d'Europe Écologie - Les Verts (dempuèi 2010).
Del 16 de Mai de 2012 al 31 de març de 2014 foguèt ministra del govèrn socialista de Jean-Marc Ayrault amb la foncion de Ministre de l'Egalitat dels territòris e del Lotjament.
Divorciada, a tres filhas e un filh. Son amic actual, e paire de sa filha Térébentine, es Xavier Cantat (lo fraire del cantaire de Noir Désir, Bertrand Cantat).
Analema
thumb|right|Un exemple d'analema left|thumb|Las analemas s'utilizan per traçar las mòstras de solelh exactas per totes los jorns de l'an L'analema es la corba que descriu las posicions successivas del Solelh dins una meteissa ora pendent un an observada dempuèi una meteissa posicion. Se cada jorn de l'an, a miègjorn, marcam la posicion del Solelh, pendent un an aurem obtengut una corba, qu'a una forma aproximativa de uèit.
La posicion del Solelh observada càmbia cada jorn a causa de l'inclinacion de l'axe de la Tèrra e a causa de l'excentricitat de l'orbita terrèstra. La compausanta axiala de l'analema mòstra la declinason del Solelh mentre que la compausanta transversala ofrís una informacion sus l'equacion del temps, la diferéncia entre lo temps solar aparent e lo temps solar mejan.
.kfh
(acorcha de Kuwait Finance House "ostal de finanças de Covait", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 15 de decembre de 2015.
Pouillac
Pouillac es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novèla Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Pouillac es una evolucion de Paulius + -acum (meteissa origina que per Paulhac); Paulius es lo mèstre d'una villa e acum es la latinizacion del sufixe gallés -aco(n).
Laurion
Laurion es una region miniera grèga situada au sud d'Atenas. D'una superficia de 210 km², assosta de jaciments fòrça importants d'argent, de coire e de plomb. Esplechadas un premier còp de la fin dau millenari II av. JC au sègle I ap. JC, lei venas d'argent foguèron a l'origina de la poissança d'Atenas durant lo periòde classic. En 1860, lei progrès tecnologics permetèron un segond periòde d'extraccion, principalament centrada sus lei mineraus de plomb, que durèt fins a 1977.
Premier concili de Nicèa
Lo Premier concili de Nicèa es un concili que se debanèt dau 20 de mai au 25 de julhet de 325 dins la vila de Nicèa a la demanda de l'emperaire Constantin (306-337). Destinat a resòuvre de problemas de disciplinas, de questions de dògmas e a afiermar l'autoritat de l'emperaire sus leis evesques, es un eveniment major de l'istòria dau cristianisme qu'es reconegut per la quasi totalitat dei crestians actuaus. Permetèt d'adoptar lo dògma de la Trinitat au sen de la màger part dei Glèisas e de condamnar l'arianisme coma eresia.
TRIÒC
L'associacion T.R.I.Ò.C. es estada creada en 1986. Dempuèi, trabalha a difusar e promòure la musica occitana emai la lenga pel mejan del cant.
Lo supòrt màger de l'associacion es lo trabalh menat suls instruments de musica de canavèra dels Païses d'Òc, del Bacin Mediterranèu e d'otra-atlantic e, per plan dire de Bolívia. L'associacion difusa aquelas musicas de canavèra en las ensenhant dins las escòlas de musica, en intervenent en mitan escolar, en fasent de concèrts e en gravant disques e DVD.
Se tròba tanben al dedins de l'associacion un obrador de laütariá per fabricar d'instruments de musica de canavèra e per ensenhar aquelas tecnicas de fabricacion.
L'associacion a ja creat fòrça espectacles e de disques:
Marlens
Marlens es una anciana comuna situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups. Lo 1èr de genièr de 2016, es incorporada dins la nòva comuna de Val-de-Chaise.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
AFN
AFN qu'ei:
Bayon (Meurthe e Mosèla)
Bayon  es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region de Lorena.
Geografia
Bayon Es un encreuament viari important #que dessert las direccions de Nancy, Lunéville, Haroué, Vézelise, Encants, Rambervillers, Épinal. L'arribada del camin de fèrre l'an 1860 entrenarà una estenduda de la vila cap a l'estacion. Uèi aquela estacion, implantada ne fa sul territòri de Virecourt, es fòrça plan desservie.
De nòus bastiments sul marge drech del Euron compausan lo quartièr dels Évelottes. Cap al nòrd-es, l'altitud creis rapidament, en arribant a 397 mètres a Autreval. La départementale 9 vèrs Lunéville pren malgrat aiçò aquela direccion, en metent çò cap de-luòc de arrondissement a 20 km. Per las autras direccions, es rapida de prene lo nòu traçat a quatre vias de la RN 57, 6 km cap a l'oèst, a Laneuveville-davant-Bayon. Aital, Nancy es a 33 km, Encants a 13 km e Épinal a 48 km.
La vila, adossada a tucs boisées, nichée en la verdure, a preservat un patrimòni architectural interessant. Lo desvolopament s'i es pas pas efectuat de manièra anarchique. Las desparièras epòcas an caduna lo sieu quartièr mas l'amassa es homogène. Es la diversité en l'unitat. thumb|upright 2|center|Bayon e la Moselle vistes per [[Jean-Baptiste Claudot (1800)]]
Le site géographique dans lequel la ville de Bayon s'est élevée a la forme d'une falaise dominant la rive droite de la Moselle. Un affluent de la Moselle, l'Euron, borde la cité historique à l'est, lui offrant une seconde protection naturelle. Il conflue un peu en aval, à Lorey.
Bayon est un carrefour routier important qui dessert les directions de Nancy, Lunéville, Haroué, Vézelise, Charmes, Rambervillers, Épinal. L'arrivée du chemin de fer en 1860 entraînera une extension de la ville vers la gare. Aujourd'hui cette gare, implantée en fait sur le territoire de Virecourt, est très bien desservie.