cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cáceres
L’Ensemble monumental
La vila vièlha de Cáceres es sus la lista del Patrimòni Mondial de l'Umanitat.
Aquel quartièr gropa, dins los barris arabis aparats per de torres, un ensemble d'ostals de las senhoriás goticas e de la Renaissença, unic en Espanha per son omogeneïtat. Los ostals nòbles bastits als sègles XV e XVI, amb de faciadas lissas e òcras, sens decoracion abondanta, a l'imatge de lors proprietaris, aqueles cavalièrs rudes e ufans, los Ulloa, Ovando o Saavedra, que ganhèron a lutar contra l'infidèl - Moro o Indian d'America - mai de prestigi que de riquesa. Sol un blason ufanós, una nervadura fina enquadrant una fenèstra, una cornissa escultada venon esgaiar aquelas demoranças que lors torres fortificadas, qu'afirmavan la poténcia de lors abitants, foguèron troncadas en 1477 sus òrdre d'Isabèla la Catolica.
Se pòt notar
E encara : la glèisa de San Juan, los palais de Moctezuma, dels Golfins d'en Naut, l'Ostal del Solelh, de Carvajal, los arcs de l'Estela e del Crist, las torres de Sande, de Bujaco, de las Cigonhas, lo Quartièr Jusieu o la Cistèrna Aràbia, situada dins lo palais dels Alètas.
thumb|730px|left|Vista de Cáceres.
Éton
Éton pòt essèr:
Étain
Étain pòt essèr:
Honoré Chavée
thumb|250px|Retrach d'Honoré Chavée Honoré-Joseph Chavée (Namur, 3 de junh de 1815 - París, 16 de julh de 1877) foguèt un antropològ e lingüista bèlga. Chavée èra un especialista de l'indoeuropèu e de las lengas semitas e inaugurèt la lingüistica naturalista dins l'estat francés. Fondèt la Revue de Linguistique et de Philologie Comparée en 1867 amb son escolan, lo parisenc Abel Hovelacque. Participèt a la descripcion lingüistica del valon e trabalhèt tanben dins l'aprendissatge de las lengas.
Esnes-en-Argonne
Esnes-en-Argonne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jaborá
Jaborá es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Levernois
Levernois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jacinto Machado
Jacinto Machado es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Grézolles
Grézolles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Cap'òc
Lo CAP'OC (Centre d'Animacion Pedagogic en Occitan) es un servici mes en plaça dempuèi setembre de 2001. A per mission de contribuir a la creacion d'un pòl academic de ressorsas documentàrias especificas a la lenga e a la cultura occitanas, de desvolopar una produccion pedagogica en occitan (gascon, lengadocian, lemosin) e d'ajudar cada departament d'Aquitània dins lors animacions. Lo CAP'OC es integrat al CDDP dels Pirenèus Atlantics.
Mesa a disposicion de ressorsas :
Animacions :
Formacion :
Edicion d'espleches pedagogics :
Arbiost
Arbiost (Arbéost en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [ar'bjus]. Eras fòrmas ancianas que son Arbéost, Arbeost, Arbeost Herrere, de 1726 a 1789, Arbeost, sus era mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIIIau, Arbéost-Herrère, en 1789, Arbeost, en 1790, Arbeust en 1790.
Rohlfs que dona explicacions diferentas dens los sons libes successius : 1) eth nom aquitan de persona Aherbelste, tirat d'un nom de divinitat; 2) eth nom galloroman de persona Arvenius dab eth sufixe aquitanic -ossum. Per Dauzat eth nom qu'ei escur; eth autor que cita era segonda explicacion de Rohlfs (Arvenius) e que gausa tanben ua rasic *arb- de sens escur, benlèu varianta deth prelatin alba-. Ernèst Negre (TGF 1213), citat per Miquèu Grosclaude, que torna préner era prumèra explicacion de Rohlfs (Aherbelste) e Robert Aymard, tanben citat per Grosclaude, que constata Arbiost qu'ei en continuïtat deth territòri de Biost (Bearn) e que supausa shens certitud un sens que seré « près de Biost », ipotèsi jutjada « gratuita » per Grosclaude, qui accèpta totun l'idèa d'un ligam enter eths dus noms. Grosclaude que hè quauquas comparasons (Arboish, Arbús e Arboet) e que's limita a conclure eth toponime qu'ei d'origina prelatina.
En acceptant era idèa d'Aymard e de Grosclaude, un compausat de Biost (meilèu ar + Biost que arb + Biost), ei pas estrictament necessari (mès que demòra probable, pr'aquò) que eth nom de Biost e era prumèra sillaba, de segur posteriora, e siin dens era medisha lenga. Que i a ua explicacion evidenta, qui supausa pr'aquò ua preséncia celtica en aquera vath pirenenca (mès era penetracion gallesa en Gasconha qu'ei segura), eth prefixe are-, present dens un gran nombre de toponimes, « davant, près de; ath èst de »; e justament Arbiost qu'ei ath èst de Biost,. Aquera explica ei benlèu pas utilizabla peus tots eths noms qui començan per Arb- : Arboish, Arbús, Arboet e Arbís.
Sonsorolés
Lo sonsorolés es una lenga oceaniana parlada a Palau.
Localizacion
Lo sonsorolés es parlat dins las illas de Sonsorol e dins las illas vesinas de Pulo Ana e Merir, restacadas a Palau, e que fan partida de las Illas Carolinas.
Classificacion
Lo sonsorolés es una de las lengas trukicas, una cadena dialectala de las lengas micronesianas. Aquestas son un grop de las lengas oceanianas, que fan partida de la branca malaiopolinesiana de la familha austronesiana.
Champvoux
Champvoux es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Soria
Soria es la capitala de la província de Soria dins la comunautat autonòma espanhòla de Castelha e Leon e lo caplòc de la comarca de Soria. Sa populacion èra estimada a 38,205 abitants en 2007. Sa superfícia totala es 272,4 km².
Brica (material)
thumb|Pila de bricas. La brica o malon es un parallelepipède rectangle de tèrra argilosa, cuèch al forn, o secat al solelh, utilizat coma material de construccion.
Se distinguís dos tipes de bricas :
La brica plena pòt èsser daissada aparenta o s'emplegar coma material de parament, mentre que la brica cròia, que presenta l'avantatge d'èsser pus leugièra e pus isolanta, es generalament enducha.
Marengo – SNCF (mètro de Tolosa)
drecha|sens_quadre|260x260px Marengo – SNCF es una estacion de la linha A del mètro de Tolosa.
Presentacion
L'estacion es equipada d'un cai amb uèit pòrtas li permetent de recebre de ramas de 26 m de doas veituras. Un accès sosterranh dirècte permet la correspondéncia amb los trens de la Gara de Tolosa Matabuòu (notablament amb la linha D) e los autocarris interurbans de las rets Arc-en-ciel del departament de la Nauta Garona e TER de Miègjorn-Pirenèus a la gara rotièra vesina.
Arquitectura
L'òbra d'art associada a l'estacion es una òbra luminosa : « quatre volums de lutz de colors blanca, blau clar, rosada e blava, evocacion del cèl de Tolosa e sa lutz naturala e representant los dos elements exteriors, l’aiga e l’aire, veïcul de la lutz ».
Situacion
L'estacion es situada a la gara de Tolosa Matabiau.
Nabonassar
Nabonassar foguèt un rèi dau reiaume de Babilònia que succediguèt a Nabu-shuma-ishkun. Reinèt vèrs 747-734 aC. En fàcia dau caòs que traversava la region de Babilònia, cridèt l'ajuda dau rèi assirian Teglath-Phalazar III per véncer leis Aramèus e lei Caldèus. Babilònia venguèt donc un protectorat assirian durant son rèine. Nabu-nadin-zari li succediguèt.
Artés (Armanhac)
Artés o Artés d'Armanhac (Arthez-d'Armagnac en francés dempuish 1895, Arthez abans) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
I a pas cap atestacion. La bastida qu'estó fondada en 1320 per pariatge enter Joana d'Artés, veuse de Gaston de Foish e lo senhor locau, Arnaud d'Ognoas. Lo nom qu'ei lo de la fondatritz.
Saclas
Saclas es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jaguaruna
Jaguaruna es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Calms e Cevenas
Calms e Cevenas (Cans-et-Cévennes en francés), es, dempuèi lo 1èr de genièr 2016, una comuna novèla occitana situada en Gavaudan, dins lo departament de Losera e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Es nascuda del regropament de las doás comunas de Sent Laurenç de Trevas e Sent Julian d'Arpaon, vengudas caduna de comunas delegadas.
Toponimia
Per cada anciana comuna, veire a Sent Laurenç de Trevas e a Sent Julian d'Arpaon.
Lo nom, causit quand se decidiguèt de crear la comuna, es una descripcion geografica del territòri fòrça traversut. Las calms (prononciacion [kan]) son de planòls, que aicí son calcaris. Lo mot, escrit en bas latin calmis, e que vendriá d'una raiç pre-indoeuropèa *kal-, a generalament lo sens de « nautor pelada », que sèrv mai que mai de pastenc,. Las cevenas, d'un mot gallés *cebenna, « nautor arredondida, esquina », se referisson a un relèu escalabrós e dissecat de vals prigondas e de montanhas sovent ponchudas, de crestas, e mai que mai a las vals; lo relèu positiu, la montanha, es la sèrra (a precisar).
Istòria
La comuna de Calms e Cevenas se creèt per un arrestat préfectoral del 2 de decembre 2015, modificat lo 15 de decembre 2015. Es nascuda del regropament de las doás comunas de Sent Julian d'Arpaon et Sent Laurenç de Trevas que venon de comunas delegadas. Lo capluòc es fixat a Sent Laurenç de Trevas.
Demografia
Per l'evolucion demografica de cada anciana comuna, veire a Sent Laurenç de Trevas e a Sent Julian d'Arpaon.
Lòcs e monuments
Veire a Sent Laurenç de Trevas e a Sent Julian d'Arpaon.
Chemillé-en-Anjou
Chemillé-en-Anjou es une comuna francesa novèla situada dins lo departament de Maine e Léger, en région Païses de Léger, creada lo 15 de decembre 2015. Es nascuda de la fusion de las comunas de la comunautat de comunas de la region de Chemillé. Son caplòc es fixat a Chemillé-Melay.
Pouançay
Pouançay es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Chemillé-en-Anjou
Perimètre del territòri
Ambe quicòm coma 324 km², Chemillé-en-Anjou es per la superficia la tresena comuna de França metropolitana.
Pouançay
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Chemillé-en-Anjou
Perimètre del territòri
Lo cap-lòc de la comuna novèla, Chemillé-Melay (en realitat Chemillé), se situa al sud-oèst del departament de Maine e Léger.
Toponimia
Veire a Chanzeaux, La Chapelle-Rousselin, Chemillé, Melay, Cossé-d'Anjou, La Jumellière, Neuvy-en-Mauges, Sainte-Christine, Saint-Georges-des-Gardes, Saint-Lézin, La Salle-de-Vihiers, La Tourlandry o Valanjou.
Istòria
Lo 1èr de genièr 2013, las ancianas comunas de Chemillé et Melay fusionèron per constituir Chemillé-Melay.
La comuna novèla de Chemillé-en-Anjou nasquèt lo 15 de decembre 2015 de la fusion de las 12 comunas de la comunautat de comunas de la region de Chemillé, çò es a saber Chanzeaux, La Chapelle-Rousselin, Chemillé-Melay, Cossé-d'Anjou, La Jumellière, Neuvy-en-Mauges, Sainte-Christine, Saint-Georges-des-Gardes, Saint-Lézin, La Salle-de-Vihiers, La Tourlandry e Valanjou. Son caplòc es fixat à Chemillé-Melay, en realitat a Chemillé.
Quand se creèt, la comuna s'integrèt à l'arrondiment de Cholet. Las comunas de Chanzeaux e Valanjou fasián de per abans partida de l'arrondiment d'Angieus e la comuna de La Salle-de-Vihiers del de Saumur, çò qu'obliguèt a modificar los limits d'arrondiments.
Una consequéncia de la fusion es que la comunautat de comunas de la Region de Chemillé, tota entièra dins la comuna novèla, foguèt suprimida. La comuna novèla de Chemillé-en-Anjou aderiguèt alavetz a Mauges Communauté, estructura intercomunala creada lo 1èr de genier 2016. Succedís a l'ancian sindicat mixte del Pays des Mauges que regropava sièis comunautats de comunas, que totas son vengudas de comunas novèlas loe 15 de decembre 2015.
Demografia
Per l'evolucion demografica abans 2015, veire a Chanzeaux, La Chapelle-Rousselin, Chemillé, Melay, Cossé-d'Anjou, La Jumellière, Neuvy-en-Mauges, Sainte-Christine, Saint-Georges-des-Gardes, Saint-Lézin, La Salle-de-Vihiers, La Tourlandry e Valanjou.
Lòcs e monuments
Veire a Chanzeaux, La Chapelle-Rousselin, Chemillé, Melay, Cossé-d'Anjou, La Jumellière, Neuvy-en-Mauges, Sainte-Christine, Saint-Georges-des-Gardes, Saint-Lézin, La Salle-de-Vihiers, La Tourlandry o Valanjou
Juche
thumb|right|[[Fotografia de la Torre dau Juche de Pyeongyang.]]
Lo juche es l'ideologia nacionala de la Corèa dau Nòrd. Desvolopada per son premier president, Kim Il-sung, que dirigiguèt lo país de 1948 a 1994, es inspirada per lo nacionalisme corean, per divèrsei principis istorics liats ai monarquias coreanas dei periòdes precedents, per l'antiimperialisme e per lo marxisme leninisme. Son objectiu es de menar lo país vèrs l'independéncia gràcias a la construccion d'una economia nacionala e d'una organizacion de defensa militara autonòmas. Es acompanhada per un esfòrç de propaganda intensa, principalament basat sus l'estalinisme e sus lei rites reiaus coreans, que permet de legitimar lo poder de la « dinastia » dei Kim.
Nabu-shuma-ukin II
Nabu-shuma-ukin II foguèt un rèi dau reiaume de Babilònia. Se revoutèt contra Nabu-nadin-zari mai son insurreccion foguèt rapidament vencuda per lei Caldèus que prenguèron lo poder. Son rèine durèt solament un mes e tretze jorns e Nabu-mukin-zari li succediguèt.
Bisseuil
Bisseuil es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Weitbruch
Weitbruch en alemannisch (Weitbruch en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
thumb|upright=3.2|center|Vista panoramique de Weitbruch dempuèi la carrièra de la Glèisa.
thumb|upright=3.2|center|Vue panoramique de Weitbruch depuis la rue de l'Église.
Benelux
Lo Benelux designa una region formada per Belgica, los Païses Basses e Luxemborg. Lo tèrme de Benelux es un acronim venent de l'union de las primièras sillabas dels noms de cada país: Belgique/België/Belgien, Nederland e Luxembourg/Luxemburg (pasmens, en luxemborgés, lo país se nomena ). thumb|Benelux Foguèt inicialament concebuda coma una union economica e doanièra: liura circulacion dels bens en son sen e taxas uniformas pels productes venents de l'exterior. Mas ara lo tèrme s'emplega al delà d'aquels camps. Istoricament aqueles païses foguèron ja reünits dins lo Reialme dels Païses Basses seguent a la derrota de Napoleon, del quin venguèron independents Belgica en 1830 e Luxemborg en 1890. Començèt de nàisser dins lo decenni 1930, pasmens foguèt a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala que los govèrns en exili dels tres païses negocièron e signèron los tractats monetaris (Londres, octobre de 1943) e doanièr (Londres, setembre de 1944) que ne provoquèron la creacion. La Convencion del Benelux foguèt signada a L'Aia en març de 1947 e dintrèt en vigor lo 1 de genièr de 1948. L'introduccion de l'èuro (2002) capitèt una union monetària dins lo Benelux, pasmens que las valors del franc bèlga e lo franc luxemborgés ja èran ligats, de mena que ambedós païses foguèron acceptats indistintament dins la moneda comuna.
País Nòstre
vignette|Logo de Occitània País Nòstre. vignette|Joan Pèire Laval (a esquèrra), president e fondator de l'associacion País Nòstre, còsta Clara Daugé (a dreta), actuala copresidenta de Occitània País Nòstre ([[Narbona, Lengadòc)]] vinheta|Stéphane Albert, copresident de Occitània País Nòstre País Nòstre es una associacion segon la lei de 1901 nascuda en Lengadòc, que sa tòca es de desvolopar una pensada politica en Occitània. Son president e fondador n'es Joan Pèire Laval.
Istòria
Dempuèi 2009, l'associacion se questiona per poder separar sas doas activitats, d'un latz l'activitat ciutadana e de l'autre l'activitat de preséncia politica a las eleccions.
Benelux
En 2004 los païses signèron un nòu tractat s'ocupant dels efèctes policièrs e frontalièrs, constituissent un pas mas en davans cap a l'Acòrdi de Schengen.
Cap de govèrn
Lo cap de govèrn designa la persona plaçada al cap del govèrn dins un Estat. Existís dos tipes principals de regim democratic.
País Nòstre
Istòria
Aquel meteis an, País Nòstre a començat un trabalh politic ciutadan sus Tolosa, aprèp lo Bas Lengadòc.
Benelux
Ocasionalament lo tèrme de Belux es emplegat per se referir sonque a Belgica e Luxemborg.
País Nòstre
Istòria
País Nòstre se presentèt a las eleccions mantes còps en Lengadòc (a Narbona e a Besièrs), e tanben a las eleccions regionalas de 2002.
En 2013 te participa a la platafòrma pan-occitanista "Bastir!" qu'aviá per tòca de labelizar candidaturas a las eleccions municipalas de 2014.
Occitània País Nòstre
Au mes de novembre de 2019, l'associacion lengadociana s'es sarrada de "Bastir Occitània" que recampava a n'aqueste moment los demorats actius de "Bastir!". Aital es nascuda en parallèla una associacion pan-occitanista mai larga, Occitània País Nòstre .
Occitània País Nòstre te labellizèt alavetz gaireben un cinquantenat de listas a las eleccions municipalas de 2020.
A las eleccions regionalas de 2021, Occitània País Nòstre sostenguèt en Occitània centrala la lista regionalista Bastir Occitània menada per Joan-Luc Davezac.
vignette|Lo malhum ("comitats") de Occitània País Nòstre en [[Occitània au primièr de març de 2021.]]
Jaraguá do Sul
Jaraguá do Sul es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Cap de govèrn
Regim parlamentari
Dins un regim parlamentari, lo cap de govèrn es dotat de poders largs e exercís doncas de facto lo poder executiu a la plaça del cap de l'Estat. Es sovent nomenat per aquel e dirigís las administracions e lo govèrn. Prepara las leis e representa son país dins las relacions internacionalas. Es tanben responsable de sos actes davant lo Parlament que pòt lo tombar. A l'invèrs, lo poder executiu pòt dissòlvre lo Parlament.
Es lo cas d'Alemanha, d'Itàlia o de Portugal.
Regim presidencial
Dins aquel tipe de regim, lo cap de l'Estat es tanben lo cap del govèrn. Aquò fa que lo Parlament pòt pas tombar lo govèrn mas que lo president pòt pas dissòlvre aquel darrièr.
Es lo cas dels Estats Units d'America.
Regim ibride
La diversitat d'evolucions de las diferentas nacions e, per consequéncia, de lors regims, fa que plusors foncionan sus de sistèmas intermediaris.
Es lo cas de França, ont lo president de la Republica exercís la majoritat del poder executiu e a un ròtle preponderant dins la Constitucion. Remplaça ben sovent lo cap de govèrn.
Abel Hovelacque
thumb|250px|Retrach d'Abel Hovelacque Abel Hovelacque (París, 14 de novembre de 1843 - París, 22 de febrièr de 1896) foguèt un antropològ, lingüista e politician francés. Foguèt un representant de la lingüistica naturalista e antropologica. S'interessèt a la diversitat lingüistica dins l'estat francés e foguèt un dels primièrs a parlar de la frontièra lingüistica entre catalan e occitan.
Son filh, André Hovelacque, foguèt un anatomista conegut.
Biografia
Al costat de son activitat de professor e de sas recercas foguèt deputat del 13en arrondiment de París entre 1889 e 1894. Son activitat e sa produccion faguèt que s'omenatgèt sa figura en batejar una de las carrièras del tretzen arrondiment de París amb son nom: la Rue Abel-Hovelacque.
Jardinópolis (Santa Catarina)
Jardinópolis (Santa Catarina) es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Joaçaba
Joaçaba es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Bavay
Bavay es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
.
Geografia
Bavay est une petite ville entre Valenciennes et Maubeuge (Nord). La région de Bavay appartient géographiquement au Hainaut français.
America del Sud
thumb|250px|right|L'America del Sud. L'America del Sud (var. America dau Sud, America deu Sud) es una partida del continent american o, segon certans geografs, un continent a despart, entre l'ocean Atlantic e l'ocean Pacific.
L'America del Sud a una superfícia de, per la màger part dins l'emisfèri sud. Fa solament tres milions d'ans que foguèt restacada a l'America del Nòrd, un periòde recent a l'escala geologica. Los Andes foguèron tanben formats a aquela epòca.
Los païsatges de l'America del Sud son variats. S'i pòt trobar de nautas montanhas, coma los Andes, de selvas tropicalas (coma la selva pluviala atlantica e la selva pluviala amazoniana), de regions semideserticas (coma lo sertão brasilièr), de savanas (coma la region brasilièra del cerrado), de desèrts (coma los d'Atacama o de Patagònia) e mai de glacièrs (coma lo glacièr Perito Moreno, en Argentina).
Lo portugués i es la primièra lenga, que la populacion totala de Brasil representa 51% de la populacion totala de l'America del Sud.
Geografia
thumb|left|Imatge satellit de l'America del Sud L'America del Sud constituís la màger part australa de las tèrras emergidas de çò qu'es generalament designat coma lo Mond Nòu, l'emisfèri oèst, o las Americas. Se trapa al sud e a l'èst del Canal de Panamà, que travèrsa l'istme de Panamà. Geograficament, gaireben tot lo territòri sudamerican es situat sus la placa sudamericana.
Geologicament, lo continent foguèt restacat a l'America del Nòrd fa solament tres milions d'ans, çò que provoquèt lo grand escambi american. Tanben los Andes son una cadena de montanhas relativament joves e sismicament precàrias, anant del nòrd al sud lo long de la bordadura occidentala del continent ; lo territòri a l'èst dels Andes es principalament cobèrt per la selva tropicala umida, lo vast bacin d'Amazonas. Lo continent presenta tanben de regions pus secas coma la Patagònia Orientala o lo desèrt d'Atacama.
thumb|[[Patagònia (Argentina).]] Lo continent sudamerican compren tanben de nombrosas illas, que fòrça d'entre elas apertenon als païses del continent. Fòrça illas de Caribas (las Antilhas) son situadas sus de la placa cariba. Aruba, Barbados, Trinitat e Tobago son situats sul replanat continental sudamerican. Las Antilhas Neerlandesas e las dependéncias de Veneçuèla son localizadas al nòrd del continent. Geopoliticament, las illas Estats e los territòris d'otramar de la Cariba son generalament considerats coma una part d'America del Nòrd. Las nacions d'America del Sud que bòrdan la Mar Cariba: Colómbia, Veneçuèla, Guyana, Surinam e Guaiana – forman l'America del Sud cariba. Las autras illas son las Galapagos, l'Illa de Pascas (en Oceania mas dependenta de Chile), l'illa Robinson Crusoe, l'illa de Chiloé, la Tèrra del Fuòc, e las Illas Malvinas.
thumb|Los [[Andes]] thumb|Un riu dins la [[selva amazoniana]]
Recòrds
Se tròba en America del sud:
Arcon
Arcons [aʁ.ˈkɔ̃] en arpitan (Arcon en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Nabu-nadin-zari
Nabu-nadin-zari foguèt un rèi dau reiaume de Babilònia. Succediguèt a Nabonassar e reinèt vèrs 734-732 aC. Foguèt reversat per Nabu-shuma-ukin II sostengut per leis adversaris de la dominacion assiriana sus lo reiaume.
Ronchamp
Ronchamp es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Borgonha Franca Comtat.
Geografia
thumb|left|upright=1.2|Vista de la comuna e de la capela [[Capèla Notre-Dame-du-Haut de Ronchamp|Notre-Dame-du-Haut ]]
Ronchamp es situat al nòrd-èst de França. D'una superfícia de 2,354 ectaras que 1,648 son de bòsques, la comuna s'adorsa als contrafòrts dels Vòges sonés, al nòrd, per se dobrir sus una plana, a l'oèst. Ronchamp es localizat a 20 quilomètres de Belfòrt, a 30 quilomètres de Montbéliard e a 45 quilomètres de Vesoul, prefectura de la Nauta Sòna. Ronchamp es asagat per Rahin.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1285, Milon de Ronchamp fasiá partida dels convidats del comte de Chiny, durant las festivitats que durèron gaireben una setmana e pendent las qualas se debanèron las ajustas e torneges, entre Montmédy e Chauvency-le-Château. Lo senhor de Ronchamp èran en companhiá dels Faucogney, Annegray, Sant-Rémy, Oiselay e Moncley, e d' autres nòbles borguinhons. Jacques Bretel, que conta aquelas jornadas, lo cita en lo sieu poèma, Lo Torneg de Chauvency.
José Boiteux (Santa Catarina)
José Boiteux (Santa Catarina) es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Claudi Martí
thumb|320px|Claudi Martí, fotografiat per Aura Seguièr, a Carcassona durant la manifestacion de 2009 per l'occitan Claudi Martí, nascut Claude Marti-Salazar lo 6 de març de 1940 a Carcassona, es una de las voses mai importantas (amb Patric, Joan-Pau Verdier, Mans de Breish e d'autres) de la recuperacion de la cultura e de la musica occitana dins los ans 70, fenomèn sonat Nòva Cançon. Originari del país de Carcassona cantèt de cançons plan engatjadas coma Montsegur, Perqué m'an pas dit o Un país que vòl viure qu'evocavan la repression e la somission culturala e lingüistica en tèrras occitanas, sens doblidar Lengadòc Roge una mena d'omenatge a las victimas de la repression de 1907 e Los comandos de la nuèit qu'evoca las accions clandestinas dels vinhairons.
Filh d'imigrants aragoneses, sos grands li aprenguèron lo catalan, que sortissián de la Franja orientala d'Aragon, la partida catalanofòna de la comunautat autonòma d'Aragon. Tanben li aprenguèron lo castelhan e « qualquas expressions en aragonés ».
A partir dels ans 80 cambièt completament sa trajectòria musicala e politica per cantar en maitas lengas mai que mai en francés e en espanhòl (per encausa de sas originas) e gaireben pas mai en occitan.
Discografia
vinheta|Claudi Martí
Saint-Augustin
Saint-Augustin es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Meythet
Meythet en arpitan (Meythet en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Saint-Augustin
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Arcisac d'Ador
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Saint-Augustin
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Meythet
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Arcisac d'Ador
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [arsi'zak]. Eras fòrmas ancianas que son : D-Arcisag, De Arcisag, Arcizag au sègle XII, Arcisag en 1285, De Artizaco (maishanta lectura ?), en latin, en 1313, De Arsisaco, en latin, en 1342, de Arcisaco, en latin, en 1326, 1342 e 1379, Arcisac en 1429, Arcizac-Adour tanlèu 1736, Arcizac (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), Arcisac en 1790.
Meythet
Istòria
1943 : 15 d'agost, 1 h 10 del matin : un bombardier britanic de tipe Halifax s'esclafa sul masatge caseriu del Pont de Tasset. Partit de Angleterre amb a la siá près sèt aviateurs anglés, aquel aparelh li caliá efectuar un parachutage d'armas e de materials al caulet de Frétallaz, près d'Anecí. Lo balanç es pesat : sièis aviateurs pereixen, aital coma cinc Meythésans, #que dos mainats. Lo aviateur rescapé, lo pilòt de l'aparelh Frank Griffiths, dètz en màger part la siá subsistència a las riverains venguts socórrer-o e o amagar als militars italians en ocupant la region.
Arcisac d'Ador
Toponimia
Tots los autors que son d'acòrd sus un nom latin d'òmi Arcisus, dab lo sufixe -acum (qu'èra era propietat d'Arcisus). Aqueth cognomen que concerneish quate comunas en Bigòrra. Contràriament a l'afirmacion de Rohlfs, lo nom d'Arcisus ei pas sonque atestat dens las inscripcions de « l'anciana Hispania », mes tanben d'aqueste bòrd deus Pirenèus en Bigòrra (cf. M. Berganton, DNI p. 183),.
Meythet
Istòria
1943 : 15 août, 1 h 10 du matin : un bombardier britannique de type Halifax s'écrase sur le hameau du Pont de Tasset. Parti d'Angleterre avec à son bord sept aviateurs anglais, cet appareil devait effectuer un parachutage d'armes et de matériels au col de Frétallaz, près d'Annecy. Le bilan est lourd : six aviateurs périssent, ainsi que cinq Meythésans, dont deux enfants. L'aviateur rescapé, le pilote de l'appareil Frank Griffiths, doit en majeure partie sa survie aux riverains venus le secourir et le cacher aux militaires italiens occupant la région.
Voillecomte
Voillecomte es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Peironèla d’Aragon
Biografia
Peironèla nasquèt en 1136, èra la filha del rei d'Aragon Ramir II e d'Agnès de Peitieu. Sa concepcion se deguèt mai que mai a un problèma politic ja qu'Aragon se trobava sens eiretièr e jos la menaça d'èsser destruch per de luchas de poder entre nòbles o mai fagocitat per de reialmes vesins. Quand aviá pas qu'un an foguèt promesa al comte de Barcelona Ramon Berenguièr IV.
Tobian
Lo tobian es una lenga oceaniana parlada a Palau.
Classificacion
Lo tobian es una de las lengas trukicas, una cadena dialectala de las lengas micronesianas. Aquestas son un grop de las lengas oceanianas, que fan partida de la branca malaiopolinesiana de la familha austronesiana.
Weiterswiller
Weitersweiler  en alemannisch (Weiterswiller en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Nabu-mukin-zari
Nabu-mukin-zari foguèt un rèi dau reiaume de Babilònia. Prenguèt lo poder après una revòuta contra lo rèi usurpator Nabu-shuma-ukin II. Contunièt sa politica ostila a l'Empèri assirian e Teglath-Phalazar III lancèt una ofensiva contra Babilònia. Nabu-mukin-zari foguèt vencut e lo rèi assirian venguèt tanben rèi de Babilònia ambé lo nom de Teglath-Phalazar III.
Jupiá (Santa Catarina)
Jupiá (Santa Catarina) es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Lacerdópolis
Lacerdópolis es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Riutòrt
Riutòrt (Riotord en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Youssou N'Dour
Biografia
Comencèt a se far conéisser mondialament gràcias al musician anglés Peter Gabriel que cantèron en duo la cançon "Shakin' the tree". En França venguèt pro conegut tre 1989, quand sortiguèt son quatren album The Lion. Malgrat tot, sa notorietat èra pro limitada fins a 1994 quand arribèt sa consagracion sus la scena internacionala gràcias a la cançon "7 Seconds" cantada en duo amb la cantaira suedesa Neneh Cherry.
Riutòrt
Istòria
A la revolucion francesa, la comuna es dau departament de Ròse e Léger. Pasmens, lo decrèt dau 8 de març de 1792 la transferís en Léger Naut.
Youssou N'Dour
Biografia
Dempuèi aquel temps sa popularitat s'es consolidada gràcias tanben a sa collaboracion amb d'autres artistas prestigioses internacionalament, coma Sting, Bruce Springsteen, Manu Dibango o Alan Stivell.
En 2004, la revista Rolling Stone afirmèt que Youssou N'Dour èra "probablament lo mai famós dels cantaires contemporanèus" dins una granda part del continent african. Lo ròtle del musician wolòf es estat considerable dins lo desvolopament de la musica populara senegalesa coneguda jol nom de mbalakh.
Es actualament ministre de Cultura e Torisme de Senegal dempuèi lo 4 d'abril de 2012 dins lo govèrn d'Abdoul Mbaye.
Discografia
thumb|250px|N'Dour en 2010 al Festival de Cornoalha a Quimpèr
Lages
Lages es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Erevan
Erevan (en armèni: Երևան = Yerevan) es la capitala d'Armenia. Sa populacion èra estimada a 1,093,499 abitants, en 2005. Sa superfícia totala es 227 km².
Saint-Ouen-sur-Maire
Saint-Ouen-sur-Maire es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de Normandia, venguda lo 1èr de genièr de 2016 una comuna delegada de la comuna novèla d'Écouché-les-Vallées.
Pudor
La pudor es un sentiment especiau de vergonha que se pòt sentir davant la mòstra de parts determinadas dau còrs o de foncions fisiologicas o per la manca de vestiduras. La pudor es un sentiment inculcat culturalament que pren de formas divèrsas segon lei societats. Dins la cultura occidentala, la pudor s'apren a partir de l'observacion dau mond adulte e a travèrs lei messatges, verbaus o non (frasas, blaimes, puniments, agachs), adreiçats ai mainatges. Se focaliza subretot dins la possibilitat que d'autrei personas obsèrvan leis organs genitaus, mas tanben lei foncions sexuala e excretritz. La societat a defendut qu'es un sentiment naturau, mas s'aquerís, se transmet culturalament e vària segon lei culturas.
Lételon
Lételon es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Geografia
Lételon es situat a 205 mètres d'altitud e s'estend sus una superficie de 6,4 km².
Lételon est située à 205 mètres d'altitude et s'étend sur une superficie de 6,4 km².
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
A la Mièja Edat, Lételon dépendait de la distincion de Ainay-lo-Castèl. En 1477, lo maréchal de França Philippe de Culant es senhor de Lételon, aital coma de Sant Amand Montrond, e dels caserius de Meslon e Changy, de los nòstres jorns apertenentes a la municipalitat vesina de Coust. Prèp del bourg, lo luòc dich 'Los Luòcs Fòrts' daissa supausar l'existéncia d'ancianas fortificacions.
Lo vilatge a sustot la particularité de pas aver de glèisa.
Au Moyen Âge, Lételon dépendait de la seigneurie d'Ainay-le-Château. En 1477, le maréchal de France Philippe de Culant est seigneur de Lételon, ainsi que de Saint Amand Montrond, et des hameaux de Meslon et Changy, de nos jours appartenant à la commune voisine de Coust. Proche du bourg, le lieu dit 'Les Places Fortes' laisse supposer l'existence d'anciennes fortifications.
Le village a notamment la particularité de ne pas avoir d'église.
Blomart
Blomart (en francés Blomard ) aul es una comuna occitana de Borbonés dins lo departament d’Alèir, dins la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1789 Blomart aul depend :
Aul es dins lo districte de Montmaraud puèi dins l'arrondiment de Montluçon.
Toponimia
Blomart (s.XII ) aul ven del nom germanic Blumarit.
Damasc
Damasc (arabi: دِمَشق Dimašq, turc otoman: شام Shām), comunament nomenada en Siria Ash Sham (arabi: الشام, Ash Shām), o la  Ciutat del jansemin (arabi: مدينة الياسمين ,   Madīnatu 'i Yāsmīn), es la capitala e la segonda pus granda vila de Siria e una de las 14 subdivisions del país. La suddivision de Damasc es dirigida per un governador nomenat per lo ministre de l'interior. En mai d'èsser una de las pus ancianas vilas del mond, Damasc es un centre cultural e religiós màger del Levant. La vila a una populacion estimada de 1,711,000 abitants (est. 2009)
Situada al sud-oèst de Siria, Damasc es lo centre d'un larg airal de 2,4 milions de personas (2004). Geograficament situada dins los relèus de la cadena montanhosa d'Antiliban a de la riba èst de la Mediterranèa dessubre un planòl a  d'altitud, Damasc a un clima semiarid degut a l'ombra orografica. Lo riu Barada raja a Damasc.
Poblada dempuèi lo millenni II abC, foguèt causida per capitala del Califat Omeia entre 661 e 750. Après la victòria de la dinastia abbassida, lo sètge del poder islamic mudèt a Bagdad. Damasc vegèt un declin politic durant lo periòde abbassid, e reganhèt una importància significativa sonque dins los periòdes aiobid e Mameloc. Durant lo poder otoman, la ciutat declinèt mas en tot manténer un certan prestigi cultural. Uèi, es lo sèti del govèrn central e de totes los ministèris. Damasc foguèt causida coma capitala aràbia de la cultura 2008.
Lo gentilici es damasquin, -a.
Paléncia
Palencia es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Nauruan
Localizacion
Lo nauruan es la lenga de l'illa de Nauru.
Classificacion
Lo nauru es una de las lengas micronesianas. Aquestas son un grop de las lengas oceanianas, que fan partida de la branca malaiopolinesiana de la familha austronesiana.
Lo nauruan es classat per Lynch, Ross e Crowley (2002) coma una de las doas brancas del micronesian. Se diferencia de las autras lengas micronesianas que forman la segonda branca.
Hérouville-Saint-Clair
Hérouville-Saint-Clair es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Ávila
600px|thumb|center|Barris de Ávila
Ávila es la capitala de la província d'Ávila dins la comunautat autonòma espanhòla de Castelha e Leon. Sa populacion èra estimada a 53,794 abitants en 2007. Sa superfícia totala es 231,9 km².
Illa Alexandre
thumb|Localizacion de l'Illa Alexandre
L’Illa Alexandre ò Tèrra d'Alexandre es l'illa pus importanta d'Antartida. D'una superficia de 49,069,9 km², es situada dins la Mar de Bellingshausen a un quarantenau de quilomètres dau litorau occidentau de la Peninsula Antartica. Foguèt descubèrta lo 21 de genier de 1821 per l'expedicion d'exploracion dirigida per Fabian Gottlieb von Bellingshausen (1778-1852) que li donèt lo nom de l'emperaire Alexandre I (1801-1825). La descubèrta de sa natura insulara foguèt pas compresa avans 1940 e l'illa foguèt inicialament dicha Tèrra d'Alexandre.
La cima pus auta de l'illa es lo Mont Stephenson (2,987 m). L'illa foguèt revendicada en 1908 lei Britanics qu'installèron una basa dins lo corrent deis ans 1950. Administrèron l'endrech coma una partida dau territòri antartic britanic fins a la signatura dau Tractat Antartic. Uei, la basa es venguda una estacion meteorologica. Chile e Argentina an tanben emés una revendicacion sus lo territòri.
Jhumpa Lahiri
thumb|Jhumpa Lahiri (2015) Nilanjana Sudeshna, mai coneguda per son escais bengalin Jhumpa Lahiri (en bengalin: ঝুম্পা লাহিড়ী; Londres, 11 de julhet de 1967) es una escrivana americana d'origina indiana. Son primièr recuèlh de racontes brèus, Interpreter of Maladies, que foguèt publicat en 1999 ganhèt lo Prèmi Pulitzer per las òbras de ficcion de l'an 2000. Puèi, son primièr roman, The Namesake, qu'apareguèt en 2003 foguèt adaptat cinematograficament dins un film eponim per la realizadora indiana Mira Nair. Lahiri foguèt causida pel president Barack Obama en febrièr de 2010 coma membre del Comitat presidencial de las Arts e las Umanitats.
Còl de la Chavada
Lo tuc uèfra una vista excepcionala daus monts de Vivarés e de la sèrra de la Crotz de Bauçon que l'entornejan.
La rota nacionala 102 dempuèi Aubenàs, bastida per los estats de Lengadòc alh sègle XVIII, travèrsa lo còl; la penda, coneguda coma o, es fòrta e sinuosa, fasent  en.
Cobol
thumb|right|Exemple de programacion cobol.
Cobol es un lengatge de programacion creat en 1959. Son nom es l'acronim dau tèrme anglés Common Business Oriented Language. Son objectiu èra de crear un lengatge comun per la programacion d'aplicacions de gestion. Ansin, aqueu lengatge es uei principalament utilizat dins lei sectors de la banca, deis asseguranças e de l'administracion.
Felipe Varela
thumb|200px|Felipe Varela sedut a man esquèrraFelipe Varelaque ho un militar federau argentin qui ho opausat au govèrn centrau de la Província de Buenos Aires e a la Guèrra de la Triple Aliganza contre Paraguay. La soa resisténcia armada dab hòrça redusida a 5000 òmis que'u se való lo chafre de "Quichòt deus Andes".
Des.hèit peu capdau unitari Antonino Taboada a la batalha de Pozo de Vargas, que's morí exiliat en Chile. Los sons partisans que soslinhan qu'abans la soa des.hèita Varela que renonciè a l'ehèit de suspresa en bèth envitar Taboada suu camp batalhèr entà evitar victimas civilas.
Dehens l'istòria argentina qu'ei revindicat peus federaus com ua figura eroïca mentre que los unitaris que'u considèran com un capdau sanhós.
Bavinchove
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region Nòrd-Pas de Calais. Sa populacion en.
Geografia
thumb|left|Bavinchove En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
thumb|left|Bavinchove dans son canton et son arrondissement|180px.
Istòria
1054: Arnoul III de Flandre, dicha Arnoul lo Desgraciat es mòrt a Bavinchove
Les Abrets-en-Dauphiné
Les Abrets-en-Dauphiné es una comuna francesa situada dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Istòria
Creada lo 1èr de genièr de 2016 coma resulta de la fusion de las comunas de Les Abrets, La Bâtie-Divisin e Fitilieu.
Laguna (Santa Catarina)
Laguna (Santa Catarina) es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Lajeado Grande
Lajeado Grande es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Nòva Zembla
thumb|right|Imatge satellit de la Nòva Zembla.
La Nòva Zembla (en rus: Но́вая Земля́, AFI: [ˈnovəjə zʲɪmˈlʲa], lit. "Nòva Tèrra"), es un archipèla rus de 90,650 km² situat entre la Mar de Barents e la Mar de Kara. Fòrça montanhós, es un prolongament dei Monts Oral qu'es compausat de doas illas principalas (Severny au nòrd e Iujny au sud) separadas per lo Destrech de Matochkin. Sa capitala es Belushya Guba.
Lo periòde de premier poblament deis illas es desconegut. Lei Rus semblan lei conoisser dempuei lo sègle XI mai l'endrech èra ja restat per de grops de Nenets. Pasmens, en causa de l'ostilitat dau clima locau, la populacion i demorèt totjorn febla. Avans leis ans 1950, èra estimada a 400 abitants installats dins 10 vilatges de caçaires e d'ostaus isolats. Amb la Guèrra Freja, l'Union Sovietica i fondèt de basas militaras. I menèt tanben d'assais nuclears e i abandonèt de quantitats importantas de curum nuclear. Explorèt tanben la region e i descurbiguèt de ressorsas naturalas importantas (coire, plomb, zinc). La populacion agantèt quauquei miliers de personas, principalament installats dins la capitala. En 2012, èra estimada a 2,716 abitants, compres un centenau de Nenets.
Afluent
S'apèla afluent l'aiga que son debit es mens important a un jonhent.
Laurentino
Laurentino es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Merodach-Baladan II
Merodach-Baladan II (tanben dich Marduk-apla-iddin II, Marduk-Baladan e Berodach-Baladan) foguèt un rèi dau reiaume de Babilònia. Aprofichèt la mòrt de Salmanazar V per prendre lo poder a Babilònia. Reinèt donc un premier còp vèrs 722-710 aC. Pasmens, en 710 aC, après de campanhas a l'oest de la Mesopotamia, lo rèi assirian Sargon II attaquèt Babilònia e Merodach-Baladan II s'enfugiguèt vèrs l'Elam. En 703 aC, Sargon II moriguèt e Merodach-Baladan II cacèt lo rèi nomat per leis Assirians. Venguèt tornarmai rèi de la vila per lo segond còp per mens d'una annada. D'efèct, Sennacherib vencèt aquela revòuta e nomèt un fidèu, Bel-Ibni, per dirigir lo reiaume. Dins aquò, Merodach-Baladan II entraïnèt una insurreccion novèla dins lo sud de la Mesopotamia e Bel-Ibni lo ragantèt. Desfach en 700 aC, tornèt en Elam.
Segonda dinastia dau País de la Mar
La Segonda dinastia dau País de la Mar foguèt una dinastia compausada de tres rèis que reinèron sus Babilònia entre 1025 e 1004 aC. Simbar-Shipak foguèt lo solet sobeiran poderós. Restabliguèt la patz dins la region après lo periòde de caòs de la fin de la Segonda dinastia d'Isin. Foguèt belèu assassinat car Ea-Mukin-Zari foguèt un rèi usurpator. La fin de la dinastia es pas conegut mai Kassu-Nadin-Ahhe aguèt de funeralhas normalas maugrat lo caòs de la region.
Lei tres rèis de la dinastia son :
Immersion lingüistica
L'immersion lingüistica es l'exposicion intensiva a una segonda lenga, que se parla dins una comunitat de manièra abituala, dins la tòca de l'aprene mai rapidament. Es un procediment pròpri als sojorns lingüistics, que siá en colonias d'estiu, en estudiant a l'estrangièr (programa Erasmus, annada lingüistica,...), e dins lo cas dels immigrants que venon viure dins un país nòu, ont aprenon la lenga a la vida quotidiana e mai se pòdon aver un complement de corses formals.
Se parla tanben d'immersion quand un aprenent se met en contacte amb la lenga que vòl mestrejar pendent un grand nombre d'oras de la jornada, fasent pas encara partida de la comunitat que la possedís coma lenga mairala. Per exemple, l'escòla catalana n'es venguda a l'immersion lingüistica dins la mira de convertir lo catalan coma lenga veïculara de l'ensenhament, del biais que la majoritat de las matèrias se fan dins aqueste aqueste idiòma. Aquela immersion garantís una coneissença sufisenta del catalan e mai se los escolans parlan d'autres idiòmas en defòra de l'escòla.
En Occitània, la federacion de las escòlas calandretas ensenhan l'occitan segon los metòdes d'immersion.
Associacion Europèa de Liure Escambi
L'Associacion Europèa de Liure Escambi (AELE, en anglés European Free Trade Association - EFTA) es una associacion qu'a per tòca d'establir una zona de liure escambi en Euròpa.
Istòria
L'AELE foguèt fondada a Estocòlme en 1960 per de païses europèus non-membres de la CEE, per contrapesar l'influéncia d'aquesta. Volián simplament crear una zona de liure escambi mentre que los de la CEE volián una union doanièra e un mercat comun. Puèi, l'AELE foguèt considerada coma una antecambra de l'Union Europèa. A l'ora d'ara, los membres demorants de l'AELE son pas candidats a l'adesion a l'Union Europèa.
Membres que quitèron l'AELE
Los païses qu'aderiguèron a la Comunitat Economica Europèa puèi a l'Union Europèa quitèron l'AELE, per la reïntegrar en 1994 amb l'entrada en vigor de l'Espaci Economic Europèu.
Liure escambi
L'AELE a tanben d'acòrdis de liure escambi amb Bulgaria, Chile, Croàcia, Israèl, Jordania, Liban, Macedònia del Nòrd, Marròc, Mexic, l'Autoritat Palestiniana, Romania, Singapor, Tunisia e Turquia. Los acòrdis qu'aviá amb la Republica Chèca, Eslovaquia, Polonha, Ongria, Eslovènia, Estònia, Letònia, Lituània venguèron caducs lo 1 de mai de 2004 quand aquestes païses rejonhèron l'Union Europèa.
De negociacions son en cors per la conclusion d'acòrdis de liure escambi amb Sud-Africa, Canadà, la Corèa del Sud, e Egipte.
D'autra part, de declaracions de cooperacion comuna son estadas signadas amb Albania, Argeria, lo Conselh de Cooperacion del Golf, Egipte, lo Mercosur, Serbia e Montenegro e Ucraïna.
Tres païses de l'AELE (Islàndia, Liechtenstein e Norvègia) amb l'Union Europèa an constituit l'Espaci Economic Europèu en 1994. Soïssa èra tanben partida prenenta de l'acòrdi, mas lo pòble e los cantons soïsses refusèron aquela adesion per referendum lo 6 de decembre de 1992 per 50,3% de las voses e 16 cantons sus 23. Soïssa cerquèt alara de reglar sos rapòrts amb l'UE per de tractats bilaterals.
Joan Pau Verdier
Joan Pau Verdier es un chantaire occitan de Peirigòrd nascut lo 1 de belier de 1947 a Peireguers, e mòrt lo 20 de junh de 2020. Fuguet un daus mai coneguts de la reviscolada de la chançon occitana dins los ans 1970, fenomèn sonat Nòva Chançon (coma d'autres chantaires coma Claudi Martí, Patric, Maria Roanet, Mans de Breish...) parallèl a la Nova Cançó catalana.