cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Castèths d'Armanhac
Toponimia
Segon Dauzat e los Féniés, Castèths que veng deu latin castellum, « castèth hòrt », , shens precision suu nombre (singular o plurau). Segon Negre, Castèths que representa lo gascon castèth « borg fortificat » au singular o au plurau. Se lo nom es au plurau, s'ageish de la pluralitat deus castèths o deus poblants (*los castèths = los abitants de Castèth) ? Pr'aquò, i a ua auta possibilitat e lo plurau qu'es benlèu ua aparéncia : çò qu'escriven dab -ths o -x en francés representa benlèu la prononciacion anciana deu gascon -th, quauquarren com [-tʃ] o [-tj], atirat, avant de disparéisher, per la prononciacion enqüèra viva [-ts] e qui atau se sauvè. Lo cas que que pòt estar diferent deu de Portèths o de Castèths Andòrta, en Gasconha periferica, on l'explicacion pus probabla es un gentilici shens sufixe (*los portèths, *los castèths) qui passè après au toponime.
Montsalés
Montsalés (Montsalès en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Marvau
Marvau (Marval en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Marvaus.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Marvau en Nauta Vinhana
Ammi-ditana
Ammi-ditana foguèt un rèi de la dinastia amorrita dau reiaume de Babilònia. Succediguèt a Abi-Eshuh (vèrs 1712-1684 aC) e reinèt vèrs 1684-1647 aC. Son successor foguèt Ammi-saduqa (1626-1626 aC). Lo periòde es considerat coma aqueu d'un declin de la dinastia.
Autorota A8
L’autorota A8, la Provençala, religa Ais de Provença e l'A7 a la Còsta d'Azur; es regida per la societat Autoroutes Esterel-Côte-d'Azur (ESCOTA). Es longa de
Radio Trafic FM (107.7 FM) fonciona sus l'A8 malhum ESCOTA. Fa partida de ASF-ESCOTA de la zòna Èst.
Judeogascon
Lo judeogascon qu'ei un sociolècte gascon, un còp èra parlada au demiei deus judius espanhòus e portugués qui's son installats au sègle XVI dens las vilas de Bordèu, Baiona e dens la partida sud-oèst de Lanas de Gasconha (sustot a Pèira Horada e Bidaishe). Lo judeogascon, com lo judeoprovençau, l'aute gran sociolècte judiu d'Occitània, qu'ei uei practicament atudat.
Dinc a recentament, lo judeogascon qu'èra probablament l'un deus dialèctes mensh coneguts deu gascon e de l'occitan e lo mensh estudiat d'un punt de vista lingüistica. La soa prumèra cobèrta en borsa qu'ei estada a ; las soas caracteristicas lingüisticas que son estadas estudiadas en pregondor dens, aus costats d'edicions criticas completas deus tèxtes judeogascons subervivents.
Istòria
Après l'expulsion deus judius de la peninsula iberica, deus judius iberics, a l'origina parlant portugués e/o espanhòu, que's son installats dens lo sud-oèst de França dens regions de lenga gascona. Au briu deu temps, aqueths judius que son estats lingüisticament assimilats au lor environament gascon, quan l'espanhòu serà estat conservat, a costat de l'ebrèu, com lenga escriuta a fins administrativas, liturgicas e literàrias. La varietat de gascon parlada peus judius, en situacion de diglossia dab aqueras lengas, qu'a recebut ua hòrta mèrca lingüistica qui l'a hèit divergir deus dialèctes gascons parlats per las populacions crestianas coterritorialas. influéncias suplementàrias deu judeoitalian, deu judeoprovençau e deu yiddish occidentau que's son egaument produsidas, pr'amor de l'immigracion de judius autas comunautats en Gasconha.
Lo judeogascon qu'èra enqüèra parlat a la debuta deu sègle XX mes qu'a lèu desapareishut après la Segonda Guèrra Mondiala.
Qu'ei estat remplaçat per ua varietat de francés qui consèrva un nombre gran d'influéncias lexicaus e morfologicas deu judeogascon. Aquera varietat de francés a substrat judeogascon qu'ei enqüèra parlada au dia de uei per quauques detzenats de locutors, dont daubuns que coneishen enqüèra quauquas frasas en judeogascon.
Fonetica
La principala caracteristica fonetica deu judeogascon, en particular de la soa varietat baionesa, qu'ei la realizacion en [e] deu /e/ accentuat e atòne, au contra de la soa realizacion [œ] dens lo parlar negue enviroant. Aquò qu'ei estat atribuït per Nahon com ua influéncia deus dialèctes interiors o de la diglossia dab l'espanhòu.
Caracteristicas lexicalas
La caracteristica mei importanta deu judeogascon qu'ei l'afluéncia importanta de manlèus a l'ebrèu, a l'espanhòu e au portugués, adaptats a la fonologia deu gascon. Los mots de manlèu ebrèus qu'includeishen cheman Israël "bontat!" (ebr. šema yisrael), haroche o harocho "en·hastiant, desagradiu" (ebr. ḥaroset charoset), vécimento "benesit!" (ebr. besiman ṭob "de bon auguri"), sabat "dissabte" (ebr. šabbat). Los manlèus iberoromanics qu'includeishen enridou "embrolhadís" (Sp./Pòrt. enredo), bobou "estupide", amoundeguille "boleta de carn" (Sp. albondiguilla), e plan d'autes.
Òbras
vinheta|La sinagòga de [[Baiona, bastit in 1837]] La màger part deus tèxtes redigits en judeogascon que datan deu XIX e de la debuta deu sègle XX. Los sols documents anteriors coneguts que son quauques chafres gascons deu sègle XVIII portats per judius de Gasconha. Tots los autes documents que son estats publicats e comentats per Nahon. Que comprenen :
Nòtas
<references group=N/>
Dracy-Saint-Loup
Dracy-Saint-Loup es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Lo Arroux e La Drée flueixen sus la comuna
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bruyères-sur-Fère
Bruyères-sur-Fère es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
Bruyères Sus Fère es una pichona municipalitat del Tardenois, prèp del limit entre la Picardie e la Champagne, al bòrd del riu Ourcq.
Bruyères sur Fère est une petite commune du Tardenois, proche de la limite entre la Picardie et la Champagne, au bord de la rivière Ourcq.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lo Ros
Lo Ros (Le Roux en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Pas d'informacions. Una espècia delh genre Rhus, se lo clima o permet ? La prononciacion es [lu'rus], [luty'nɛl di'rus]] (en parlant delh tunèl) d'un informator nascut a Issarlés.
Rott (Bas Ren)
Rott  en alemannisch (Rott en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
thumb|left|Pradas a l'entorn de Rott La localité fa partida de la region naturala En mai de-Bòsc.
thumb|left|Prairies autour de Rott La localité fait partie de la région naturelle Outre-Forêt.
Istòria
La tèrra de Rott aperten al monastèri de Weissenburg e se truca Chrodo en l'an 745 cf lo Cartulaire del cloître de Weissenburg per K.Glöckner E Anton Doll, chartes de 661 a 864
La terre de Rott appartient au monastère de Weissenburg et s'appelle Chrodo en l'an 745 cf le Cartulaire du cloître de Weissenburg par K.Glöckner et Anton Doll, chartes de 661 à 864
Sauliac
Sauliac (Sauliac-sur-Célé en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Ammi-saduqa
Ammi-saduqa foguèt un rèi de la dinastia amorrita dau reiaume de Babilònia. Succediguèt a Ammi-ditana (vèrs 1684-1647 aC) e reinèt vèrs 1647-1626 aC. Son successor foguèt Samsu-ditana (1626-1595 aC). Lo periòde es considerat coma aqueu d'un declin de la dinastia.
Poecilia
Poecilia es un genre de peis d'aiga doça de la familha dels Poeciliidae. Las espècias d'aquel genre, que lo nombre d'espècias n'es encara discutit, son fòrça presadas en aqüariofilia per lor facilitat de mantenença en captivitat e de reproduccion. En efièch, son d'ovovivipars (los uòus espelisson abans la ponduda) fòrça prolifics. Las espècias apeladas guppy o molly son las mai conegudas.
Lista d'espècias
Segon :
Layana
Layana es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Làmia balena
La làmia balena (Rhincodon typus) es una espècia de làmia, unic membre de la familha Rhincodontidae e del genre Rhincodon. Es lo peis mai grand del mond, amb aperaquí 12 m de long. Abita en aigas caudas tropicalas e subtropicalas.
Légitime défense
Légitime défense es una cançon de Goulamas'k :
La muerta se espera en el camino, para todos los humanos, Sin diferencia de color
J'aime toutes les couleurs des peuples de la terre. J'aime toutes les couleurs de la race de mes frères. J'aime toutes les couleurs qui illuminent la terre Qui font un arc-en-ciel sur cette terre de misère.
Mira como la tierra es bastante grande Para todos los pueblos, para los olvidados. Cada día no hay esperanza alguna Si vemos diferencia dentro su color.
Tu erres sur la terre en quête de tes frères. Tu erres sur la terre pour fuir ta misère Tu erres sur la terre t'as pas trouvé tes frères Tout ce que t'as vu c'est la misère de la terre.
On dit stop ! Stop ! A l'indifférence ! On dit stop ! Stop ! Stop ! A l'incohérence ! On dit stop ! Stop ! Stop ! A l'intolérance. L'alerte est donnée en France.
Nos no queremos, pero hacemos como los otros, Y se tranquilisa, decimos : somos diferentes ! Y cuando toques a lo que son nuestros Nos ocure tambien mostrar los dientes.
Crapòna
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, que citan una atestacion de 990, in vicaria Craponense, Crapòna deriva d'un tèma preceltic, *crapp, dont la basa seriá *c(a)r-, "ròc", "pèira", acompanhat del sufixe -onem.
Istòria
Lo nom de Crapòna es citat per las primièras fes en un document cap al 990. Situat dempuèi l'epòca gallo-romana a l'encrosament de vias estrategicas, lo borg campanhard de Crapòna se desvolopèt dins vila mercanta, ont se tenian de mercats e de fièras, aital coma na testifican encara de nombroses toponimes (carrièra de la friperie, Marchadial, etc.). Al l'èra feudala, lo bourg èra environat d'una muralha, bastida l'an 1450, de la qualas doas tors defensivas pichonas defensivas son estadas preservadas fins a uèi, e defendut en otra per un castèl, demolit, a l'excepcion del donjon, en 1576. Aquel castèl apertenguèt fins en 1240 als barons de Beumont, abans de passar a las mans dels senhors de l'Chalencon, que vendran de Panhac l'an 1420.
La Destroça
La Destroça (La Destrousse en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Robleda-Cervantes
Robleda-Cervantes es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Changchun
left|250px|thumb|Vista de la Plaça de la Cultura a Changchun Changchun (長春 en chinés) qu'ei la capitau de la província de Jilin, dens la Republica Populara de China. Qu'a un estatut administratiu de vila josprovinciau.
Segrevila
Segrevila (Ségreville en francés) es una comuna lengadociana en Lauragués, situada dins lo departament de la Nauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada sus Marcaissona en Lauragués a 27 km à l'èst de Tolosa.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Segrevila èra del comtat de Caramanh [incorporat a la província de Lengadòc en 1779], de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Lauragués. Le vocable de la glèisa, annèxa de Totens, es Nòstra Dòna. Tanlèu 1790, Segrevila èra del canton de Caramanh. En 2015, suprimiguèron le canton de Caramanh e Segrevila passèc al canton de Revèl, largament espandit.
Chebèc
vinheta|Lo chebèc, amb sas [[Vela latina|vela latinas, es una nau tipica de mediterranèa d'originas mescladas, arabas e espanhòlas. ]] vinheta|Combat del chebèc espanhòl d'Antoine Barcelo (al centre) fàcia a doas galiòtas argerianas en 1738. vinheta|[[Pèire Andrieu de Sufren|Suffren, que conéis la glòria pendent la guèrra d’America, exercís son primièr comandament sus un chebèc, en 1764.]] Lo chebèc es na nau pichona mediterranèa. D'origina ispanoaraba, servís pel comèrci o la guèrra. Plan prim, naviga a la vela e al rem. Pòt portar de canons suls flancs, al contrari de la galèras e es armeg de tresmasts amb de velas latinas. foguèt fòrça utilizada als sègles XVII e XVIII abans de desaparéisser pauc a pauc al sègle XIX.
D'originas araboespanhòlas
Sa còca, fòrça prima e d’un escantilhatge flac, paréis a aquela de las galèras. Son jòc de vela es latin, dempuèi l’origina, de tres « arbras » : arbre de trinquet, de mèstre (grand mast) e de mejana (l’artimon). La superfícia de vela pòt aténher suls chebècs de guèrra. Lo bastit, a l'escasença, pòt utilisar de ramas, de pichons sabòrds essent prevists per l’artillerià; mas la configuracion de l'empont impanda alara de remar de pé, cap abant benlèu. Subrevelats, aquelas naus rapidas de 100 a 200 tonèls son remarcablament desenhadas per la corsa. Se manòbran fòrça aisidament e lor bas tirant d’aiga lor permet de s’aprochar fòrça près de la riba, quitament s'aventurar dins pichons estuaris. Lor siloèta, plan caracteristica, ne fa un dels mai bèlas naus méditerranèa de l’epòca des velièrs.
Los usatges militars
Utilizats sus las ribas de Levant als sègles XVII e XVIII, Espanha la causís amb los reialmes berberèscs. L’Armada Real ne comptava 47 a la mitat del sègle e possedís un celèbre amiral dels chebècs : Antonio Barcelo, dich Capitan Toni (1717-1797) que multiplica los combats e las presas contra los piratas musulmans d’Africa del Nòrd. La marina espanhòla arma d'unitats passant los 600 tonèls. Los chebècs de guèrra desaparéisson d’Espanha al començament del sègle XIX mas d'unités de talha pichona contunhan d'èsser utilizadas coma garda còtas. L’Òrdre de Sant Joan de Jerusalèm, ancian pilar de la seguretat maritima en Mediterranèa dempuèi las crosadas, n'utilisa tanben d'exemplars, mas en nombre curiosament insufisent que presenta encara de costosas galèras, tanben fins al tèrme del sègle XVIII.
La Marina francesa s’equipa de chebècs mai tardierament, après l’abandon de las galèras en 1748. Un pichon nombre es bastit, amb 9 lançaments entre 1750 e 1759, puèi 4 en 1762. Es sus un chebèc que Suffren e exercís sos primièrs comandaments : lo Caméléon en 1764 puèi lo Singe en 1765. Ambedoas naus participan, l’an seguent, a una espedicion dificila contra la vila corsari de Larache ont se fa remarcar lo futur eròi de la campanha de las Índias. Quitament se pòt pas inquietar un vaviri de linha quitament pas una fregata, lo chebèc passa pasmens totas las guèrras del Sègle XVIII e de l’Empèri. En 1848, la Marina francesa n'utilisa encara coma garda còsta.
Las evolucions darrièras
Las dificultats encontradas per contrarotlar las grandas velas latinas fan substituir un armeg carrat al latin pendent la segonda mitat del sègle VXIII, en França coma en Espanha. Aquela transformacion es totala o parciela, segon las missions fixadas a la nau, mas aquel pèrd alara sas qualitats de marcha — e sa siloèta — que faguèt son renom. Los constructors malhorcans son los grands especialistas d'aquel tipe de nau utilizat dins las illas, pels corsaris e los comerçants.
Lo chebèc de comèrci desaparéis plan tard : n'existís encara d'unitats de 100 a 150 tonèls al començament del sègle XX e lo darrièr desaparéis après la Primièra Guèrra mondiala.
Everything but the Girl
200px|right|thumb|Tracey Thorn e Ben Watt en 1996
Everything but the Girl, tanben conegut jos l'abreviacion EBTG, es un duò d'artistas britanics creat en 1982, compausat de Tracey Thorn (cantaira) e Ben Watt (compositor, musician, cantaire). Lo nom del grop, Tot levat la dròlla, es una referéncia a l'eslogan umoristic en anglés d'una botiga de lichariá que disiá « Per vòstra cambra, vendèm tot, levat la dròlla » (for your bedroom needs, we sell everything but the girl).
Saint-Julien-la-Vêtre
Saint-Julien-la-Vêtre es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Granda làmia blanca
Lo làmia blanca (Carcharodon carcharias) es una espècia d'elasmobrànqui lamnifòrme de la familha Lamnidae que se tròba en las aigas caudas e temperadas de gaireben totes los oceans. Aquesta espècia es l'unica que subreviu actualament del genre Carcharodon.
Villaco
Villaco es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
François Valéry
Comença d'aver un pauc de resson ambe sas cançons Une chanson d'été (de caps 1974) e Qu'est-ce qu'on a dansé sur cette chanson (fin 1976), mas es lo tube disco Emmanuelle en 1980 que l'impausa coma un cantaire màger en França. Las tres autras cançons emblematicas de François Valery, que foguèron grosses tubes tanben dins las annadas 1980, son de'n primièr son duò Dream in blue en 1981 ambe l'actritz Sophie Marceau, Elle danse Marie en 1983, e Aimons-nous vivant en 1989.
François Valery, eredèr de Claude François
François Valéry èra sovent considerat a la debuta d'èsser una creacion del mestièr de l'espectacle coma un clòne, quitament un supletiu del paure Claude François defuntat en 1978 en plena glòria pendent sa periòda disco : tot en çò de François Valéry evòca en particular après 1978 lo cantaire defunt, que s'agisca de son aparéncia fisica, de son prenom (François), de son estili musical (Emmanuelle, tròç disco francés exactament dins lo meteis esperit que Magnolias For Ever e Alexandrie, Alexandra, los darrièrs tubes de Claude François) ; fins a sa vida personala, vist que son pès negres l'un coma l'autre. D'alhor, François Valéry farà quitament una represa de C'est la même chanson del dit Claude François en 1990.
Lo mòl
Lo mòl es una cançon de Goulamas'k :
Lo vin e la vinha en Òc son ligats Coma los òmes a la tèrra I aguèt tan de luchas dins la viticultura Ara per pas beure de piqueta A grand còp d’engrais e de deserbatges Sèm dintrats dins la lei del còdi-barra Mena lo vinhièr sens lo respectar E quand chucaràs lo mòl te traparàs la caganha
Le vin, le sang de la terre, lo mòl, le sang Le vin, pour les prolétaires, lo mòl, le sang.
Se regalam de chuc de rasim De muscles de marin e de gal de vin Chabròt dins la sopa es pas fait amb d’aigueta E dins una dòba es pas de tisana Es un còp de roge que nos fa parlar Es un còp de mai que nos fa cantar En tirant lo tap a la gargalhada Emboca la botelha que traparàs pas la caganha
Cal pas oblidar que per faire l’abeuratge Se cal corbar l’esquina e faire caufar lo cisèl De la carinhana en passant pel muscat Es lo meteis plaser lo meteis combat Alavetz a totes los tipes qu’assegutan la vinha Arrestetz vos un pauc daissatz-la bufar Podatz amb lo còr e non pas amb la lenga E aqueste còp traparetz pas la caganha
Autorota A61
L'autorota A61 es una autorota que constituís la partida èst de l'Autorota de las Doas Mars. Religa Narbona (via una joncion sus l'Autorota A9) a Tolosa, ont se jonh a l'Autorota A62 cap a Bordèu (partida oèst de l'Autorota de la Doas Mars), l'Autorota A64 cap a Baiona e l'Autorota A68 cap a Albi pel periferic de Tolosa.
Paganta sus gaireben tot son percors, es expleitada per la societat ASF. Es a 2×2 via sus la majora partida de son percors levat la seccion entre Tolosa e la bifurcacion amb l'Autorota A66 prèp de Vilafranca de Lauragués alarguida a 2×3 vias.
Radio Trafic FM (107.7FM) fonciona sus l'A61 sector ASF.
Montbadon
Montbadon (Monbadon en francés) es una anciana comuna de Guiana e de Bordalés, situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Dempuèi lo 1èir de genèir 1989 es annexada a Puèiseguin.
Toponimia
Lo primièr element de Montbadon ven de l'occitan mont, del latin mons, montem. Lo segond element es un nom germanic d'òme Bato o Baddo. Mès es pas segur que sisca lo nom d'origina deu vilatge e de la comunautat e porré estar solament lo nom deu castèu; La glèisa es citada en 1398 emb lo nom de Sanctus Martinus de Boenx . Boenx conten benlèu una consonanta intervocalica, puslèu -n- que -h- au sègle XIV. Un nom latin d'òme Bonus es una possibilitat, mès l'associacion emb lo sufixe -ens, d'origina germanica normalament (-ingos), es pas una solucion evidenta.
Friedrich Sertürner
Friedrich Wilhelm Adam Sertürner (nascut lo 19 de junh de 1783 a Neuhaus, mòrt lo 20 de febrièr de 1841 a Hamelin) èra un farmacian alemand, que descubriguèt la morfina in 1804.
Gençai
Gençai (en francés Gençay) es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Friedrich Sertürner
Coma aprendís farmacian a Paderborn, foguèt lo primièr d'isolar la morfina de l'òpi. Batejèt l'alcaloïde isolat "morphium" d'après lo nom del Dieu grèc dels sòmis, Morfèu. Èra non solament lo primièr alcaloïde trach de l'opium, mas tanben lo primièr alcaloîde trach d'un planta. Dins los ans seguents faguèt de recercas suls efièches de la morfina, que pasmens foguèt pas utilizada largament abans 1815.
En 1809, Sertürner durbriguèt sa primièra farmacia a Einbeck. En 1822, crompèt la farmacia principala de Hamelin (Rathaus Apotheke), que i trabalhèt entrò a sa mòrt en 1841.
Gençai
Geografia
miniatura|gaucha|Egleisa parrofiala.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Giovanni Gabrieli
Giovanni Gabrieli (c. 1554 a 1557 – 12 d'agost de 1612) organiste e compositor italian de la transicion enter Reneishança e epòca barròca pertenhent a l'escòla veneciana.
Placebo (cançon)
Cuando se paseando delante de las enseñas, De las farmacías, verde y blanca, blanca, blanca verde. No entiende ningunas cosas y no ve ningunas cosas Adelante, interioramente, adelante, interioramente.
Y todos saben que los medicos son a la miseria de la cabeza. A esperar per tu vida con tu cariño mañanita. ¡Y que verde es tu corazón ! ¡Y que verde es tu corazón ! ¡ Hola, hola ! Mira que hoy.
¡ Placebo ! ¡ Placebo !
Dans la tête, dans la tête dans la tête. Dans la tête, tétetétetetéteté !
Y todos saben que los medicos son a la miseria de la cabeza. A esperar per su vida con su cariño mi niño mañanita. ¡Y que verde es tu corazón ! ¡Y que verde es tu corazón ! ¡ Hola, hola ! Mira que hoy.
Anatole France
Anatole France (n. Jacques Anatole François Thibault en 1844, m.1924) foguèt un escrivan francés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1921.
Chardogne
Chardogne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1285, la primièra joute del tournoi de Chauvency, contada per Jacques Bretel, opausa lo senhor Ferri de Chardogne e lo senhor de Bazentin.
Canton de Laudun
Lo canton de Laudun es un canton francés situat dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània.
Atenas
Atenas (en grèc modèrne: Αθήνα, Athīna; en grèc ancian: Ἀθῆναι, Athḕnai) es la capitala de Grècia. Se tròba au centre de la region d'Atica. Es lo nuclèu d'una aglomeracion importanta que compren tanben lo pòrt dau Pirèu. Lo gentilici es atenenc -a.
Ten una populacion de 664.046 abitans (2011) e una superfície de 38,964 km². L'aira metropolitana d'Atenas, qu'inclutz la region d'Atica levat qualquas illas, es de 3,7 milions de personas, aperaquí un terç de la populacion totala del país.
Es lo centre de la vida economica, culturala e politica grega, mas Atenas es tanben importanta per èsser estat una poderosa ciutat-estat e un important centre de sapiéncia de la Grècia antica.
Lo centre de la vila se tròba a l'entorn del puèg de l'Acropòli, e de la Plaça Sindagma (o plaça de la Constitucion), ont se tròba l'ancian Palai Reial, qu' assosta lo Parlament grèc e d'autres edificis publics del sègle XIX. La majoritat de las zonas ancianas de la vila se concentran a l'entorn d'aquel centre.
Durant l'epòca de la Grècia antica, Atenas tenguèt una granda importància dins lo desvolopament de la democracia. Foguèt tanben un centre cultural ont visquèron artists, escrivans e filosòfs de l'Antiquitat. Aquestas contribucions d'Atenas a la pensada de son epòca aguèt una granda influéncia dins lo desvolopament de Grècia, de Roma de la cultura occidentala. Es una de les ciutats ont se trobèron fòrças restas arqueologicas, en mai de las construccions d'aquesta epòca, se conservan tenben de monuments romans e bizantins, a costat de construccions modernas e contemporanèas.
Lécera
Lécera es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Salviac
Salviac (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Lexicologia
La lexicologia es la branca de la lingüistica que consistís a analisar lei vocabularis, valent a dire lei vocables (lei "mots" en nombre finit) utilizats dins de tèxts. Un lingüista especializat en lexicologia es un lexicològ o una lexicològa.
Sonic Youth
thumb|right|300px|Kim Gordon e Thurston Moore, concèrt a [[Estocòlme, en julhet de 2005]]
Sonic Youth es un grop american de rock alternatiu que se formèt a Nòva York en 1981. En 2006, lo grop amassava Thurston Moore (guitarra e votz) Lee Ranaldo (guitarra, votz and òrgue) Kim Gordon (bassa, guitarra, e votz) e Steve Shelley (batariá)
Lo seu estil es generalament associat al movement punk, mas Sonic Youth foguèt tanben associat a diferents corrents musicals dempuèi la debuta de las annadas 1980 : d'en primièr no wave (1981-1983), puèi hard-core (1983-1986), grunge (1989-1992),e post-rock (1998-2001).
Rift
Una caracteristica tipica es la preséncia de sistèma de falha distensiva, amb progresssion lineària que structuralament subdevisa la region en blòts relativament abaissats e Graben interpausats entre de blòts relativament enauçats, los horst, delimitant una rift valley caracteristica.
Bonzac
Bonzac qu'ei ua comuna francofòna, administrada peu departament de Gironda de la region de Novela Aquitània.
Toponimia
Segon Ernèst Negre, lo nom de Bonzac ven dau nom de persona roman Bonisius amb lo sufix -acum.
Istòria
L'istòria de Bonzac es ligada a la deus Decazes. Élie Decazes, duc e par de França, transformèt au sègle XIX l'ostau familiau en demòra somptuosa.
La comuna foguèt tanben visitada per Carlesmanhe (769) qu'èra a la perseguida de Hunol. Carlesmanhe, après aver desfilat davant Corterate (Cotràs) prenguèt la via latina que travèrsa Guîtres, Bonzac, Sevinhac e Galgon.
Analgesic
Un analgesic o antalgic es un medicament que permet d'obténer l'analgesia, es a dire d'avalir las sensacions dolorosas sens entraïnar una pèrda de consciéncia. Las drògas analgesicas agisson de diferents biais sul sistèma nerviós periferic o central; incluson lo paracetamòl (paraacetilaminofenòl, conegut als EUA jol nom d'acetaminophen), los antiinflamatòris non esteroïdians coma los salicilats, e los opioïdes coma la morfina e l'òpi. Son de substàncias diferentas dels anestesics, qu'avalisson reversiblament las sensacions.
Sans Souci (mètro de Lion)
vinheta|Una [[Boca de mètro|boca de l'estacion.]] Sans Souci es una estacion de la linha D del mètro de Lion.
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 9 de setembre de 1991.
Situacion
L'estacion es situada sul cors Albert-Thomas, al crosament de la carrièra dels Tuiliers.
Skatalunya
Skatalunya es una cançon de Goulamas'k :
Skatalunya és calentita Skatalunya és unica Skatalunya és perillosa De Perpinya a Tortosa Hi-han ficat una frontera Skatalunya no té frontera Skatalunya és rabiosa De Perpinya a Tortosa
Ska-ska-ska Skatalunya (4x)
Lexicografia
La lexicografia es la branca de la lingüistica que consistís a fabricar lei diccionaris segon una metodologia scientifica; pus precisament, consistís a registrar e descriure rigorosament lo lexic (l'ensems dei mots) d'una lenga. Un lingüista especializat en lexicografia es un lexicograf o una lexicografa.
Aspèctes
Leis aspèctes de basa dau trabalh lexicografic son lei seguents.
La lexicografia en occitan
La lexicografia en occitan es encara embrionària e sosdesvolopada. La màger part dei "diccionaris" que pareisson per l'occitan, en defòra de quauqueis excepcions, seguisson pas lo metòde de trabalh normau de la lexicografia. Divèrs estudis scientifics an analisat aqueu problèma preocupant e an cercat de començanças de solucions (vejatz la bibliografia çai sota).
La lexicografia en generau
La lexicografia es ben desvolopada e ben confòrma ai metòdes scientifics dins lei lengas de granda difusion ont i a de mejans tecnics e financiers. Es lo cas per exemple en anglés, en alemand, en italian o en francés. Una lenga subordenada coma lo catalan benefícia tanben d'una lexicografia presentabla gràcias au dinamisme d'aquela lenga e au sosten tecnic e financier dei poders publics.
Per còntra, fòrça lengas que mancan de mejans financiers e institucionaus coneisson una lexicografia absenta o marrida: an una situacion similara a aquela de l'occitan.
En occitan
Per conéisser lei problèmas de sosdevolopament de la lexicografia occitana, e lei pistas per melhorar la situacion, se pòt consultar leis estudis seguents:
Bertrand de Lassús
thumb|Estatua per Montorgue, a [[Montrejau (Comenge)|Montrejau]] thumb|280px|Bertrand de Lassús acompanhat per [[Henry Russell a Luishon, en 1895, fotografia d'Eugèni Trutat]] Bertrand, baron de Lassús (Montrejau, 20 d'abril de 1868- París, França, 13 de genièr de 1909) foguèt un dels pireneistas mai importants de la fin del sègle XX. Proveniá d'una de las familhas de la noblesa locala de Montrejau.
Biografia
Bertrand de Lassús nasquèt dins una familha amonedada, sa maire Caroline èra una eiretièra Pillet-Will e son paire Marc de Lassús èra un nòble erudit del país. Foguèt atirat lèu pels Pirenèus, ont nasquèt e que daissaràs pas gaire de de tota sa vida : defuntèt a 41 ans, en 1909, lo meteis an que son amic, que ne somniá de seguir las traças, lo comte Henry Russell. La sia primièra ascension foguèt la del mont Sacon, puèg modèst que domina Montrejau. Puèi, va percórrer los Pirenèus de tot costats, sovent en companhiá de Henri Passet que ne presa las qualitats.
Gràcias a la fortuna de sa maire, a partir de 1892, Bertrand de Lassús se faguèt bastir per l'arquitècte bordalés Loís Miquèu Garròs a dos quilomètres de Montrejau lo castèl de Valmiranda per poder viure amb cèrta independéncia de sa familha. una extravaganta ea somptuosa bastissa neorenaissença, amb sa capèla, de grands parterres, un parc d'una quarantena d'ectaras, adobat par los fraires Bülher (autors del Parc de la Tête d'Or e Lion e del parc Borély a Marselha), amb un rèc engambat per dos ponts, un lac que domina una bauma bèlvéser... Palais quasi-royal, dit Russell. Lo castèl foguèt dessenhat per l'arquitècte bordalés Loís Miquèu Garròs. Foguèt solemnialament inaugurat après lo camp des Gentianes, e benesit per l'arquevèsque de Tolosa, lo 3 de novembre de 1899. Aperten sempre a la familha de Lassús.
Omenatge a Lassús
En 1935, la vila de Montrejau li consagrèt una estatua de bronze, creada per l'escultor Montorgue. Una fola immensa assistís a l'inauguracion, lo 24 de novembre d'aquel meteis an.
Mas Leu
Masleu (Masléon en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los masleus.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Mas Leu en Nauta Vinhana
Ansòst
Ansòst (Ansost en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [ann'sòs] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Sanzaner d-Assost au sègle XII, Ansest en 1300, De Ansost en 1300, de Ansosto, en latin, en 1379, Ansost en 1429, Ansost (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Rohlfs, segon las epòcas, que horneish : 1) nom aquitan, a arreligar dab Ansó (Aragon), 2) format suu gentilici Antius.
Segon Dauzat, Ansòst que vien deu nom latin d'òmi Ansius o Antius, dab lo sufixe aquitan -ossum.
Negre que causeish Antius, dab lo sufixe preceltic aquitan -ost qui sembla distincte de -ossum. R. Aymard que pensa, meilèu que lo cognomen Antius, lo radicau pòt estar Anso, derivat de Sanche (la darrèra idèa qu'ei ua invencion d'Aymard).
Miquèu Grosclaude que considèra lo sufixe -ost ei preceltic e aquitan e s'intègra dens ua seria dab variantas vocalicas -ast, -est, -ust plan espandida en Bigòrra; qu'ei probablament diferent de -os(sum). Lo radicau qu'ei un nom d'òmi Anso, d'origina « basco-aquitana », qui sembla se trobar dens Ansó (Aragon), Antsoain (Navarra) o Ansa (Varetons).
Roelos de Sayago
Roelos de Sayago es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Villafrades de Campos
Villafrades de Campos es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Eugèni Trutat
thumb|250px|left|Autoretrach d'Eugèni Trutat Eugèni Trutat (nascut Charles Louis Eugène Trutat; Vernon, Eure, 25 d'agost de 1840 - Fois, Lengadòc, 6 d'agost de 1910) foguèt un fotograf, pireneïsta, geològ e naturalista occitan. Foguèt director del Musèu d’Istòria Naturala de Tolosa.
Biografia
thumb|350px|Un autocròm d'una carrièra de Fois Eugèni nasquèt a Vernon (Eure) ont son paire èra afectat coma oficièr d'artilhariá. Aqueste foguèt mandat puèi a Tolosa ont lo jove Eugèni faguèt d'estudis al Collègi dels Jesuitas. S'apassionèt per las sciéncias naturalas e entamenèt en seguida d'estudis de medecina que decidiguèt de contunhar a París, en 1856, a la Facultat de medecina e al Musèu d'istòria naturala. Tornèt a la vila mondina en 1860 per tal d'i acabar los estudis. Participèt alara a la creacion del Musèu d'istòria naturala de la vila e foguèt membre de mantuna societat sabenta, coma per exemple la Societat de Fotografia de Tolosa que ne foguèt fondador.
Tanben participèt activament a l’exploracion dels Pirenèus, subretot a l'entorn de Luishon e del país d'Arièja. Realizèt d'estudis suls glacièrs, en mesurar lor progression, amb Maurice Gourdon (Aneto e Maladeta). En 1876, amb Charles Fabre, fondèt la seccion Pirenèus centrals del Club Alpin Francés. 300px|thumb|left|... [[Fotografia de la familha Perbòsc...]] Comencèt a s'avodar a la fotografia en 1859 e publiquèt regularament d'òbras tecnicas sus aqueste sicut. Es autor de gaireben 15,000 fotografias, que d'unas son d'autocròms (fotografias de color). Foguèt president de la Societat Fotografica de Tolosa e mai membre de la comission dels monuments istorics de Tolosa.
En 1890, venguèt lo successor de Joan Baptista Nolet al cap del Musèu de Tolosa, fins a sa demission en 1901.
Son cosin Félix Trutat (1824-1848) foguèt un pintor francés reconegut de l'escòla de Dijon. Foguèt l'amic de mantun occitanista d'aquel temps coma Antonin Perbòsc que ne farà divèrsas fotografias amb sa familha.
Òbra
thumb|500px|"Ego sur le fauteuil de presse", autoretrach d'Eugèni Trutat a Luishon en 1897 La bibliotèca de Tolosa a servat un fons de 5000 fotografias sus placas de veire, que foguèron presas entre 1870 e 1910, e qu'an per tematica los Pirenèus. Lo Musèu de Tolosa ten 15,000 placas, d'entre 1875 e 1910, que i a d'autocròms e las solas fotografias qu'existiscan suls aigats de 1875 a Tolosa. Sas fotografias cubrisson un ventalh ample de representacions e an bastit una font de documentacion unica suls Pirenèus de la fin del sègle XIX: païsatges, sits, vida quotidiana, ascensions e excursions, e sos amics los pireneistas e las guidas: Maurice Gourdon, Émile Belloc, Henri Beraldi, etc. Beraldi que çò ne ditz d'el:
Castilhon de Vaths
Castilhon de Vaths (Castillon-Debats en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Castilhon qu'es un diminutiu de castèth (deu latin castellum < castrum), dab lo sufixe -onem (Dauzat) o meilèu -ionem (Grosclaude, Astor, etc), çò qui horneish un sens de « petita hortalessa, petit castèth », , ,. L'etime teoric qu'es donc *castellione (diferent de *castellone > Casteron (Lo)) e parlar de sufixe -ione(m) qu'es benlèu un abús de lengatge : se pòt imaginar un radicau *castelliu- (analogic ?) dab lo sufixe -one(m) normau ?
Meteorologia
La meteorologia es l'estudi dels fenomèns atmosferics coma los nívols, las depressions e las precipitacions per comprendre cossí se forman e evoluisson. Es una disciplina que tracta principalament de la mecanica dels fluids aplicada a l'aire mas que fa usatge de divèrsas autras brancas de la fisica e de la quimia.
Edat del Bronze
thumb|250px| Edat del Bronze - [[Musèu d'Istòria Naturala de Tolosa]] thumb|200px|left|Colleccion de bronzes antics
Meteorologia
Permet doncas d'establir de previsions meteorologicas en s'apiejant sus de modèls matematics de tèrme cort o long. Es tanben aplicada a la prevision de la qualitat de l'air, als cambiaments climatics e a l'estudi dins mantun domeni de l'activitat umana (construccion, trafic aerian, etc.)
Billième
Billième en arpitan (Billième en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
La municipalitat de Billième se tròba en posicion centrala a la cœur del vignoble del Crus Jongieux, Marestel e Monthoux, blottie al pè de la Charvaz.
La commune de Billième se trouve en position centrale au cœur du vignoble du Cru Jongieux, Marestel et Monthoux, blottie au pied de la Charvaz.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Una fusion de Billième amb la comuna vesina de Sants-Texans-de-Chevelu jol nom de Billième-Chevelu a #aver luòc al començament de la abans d'èsser a nòu separadas pauc après.
Une fusion de Billième avec la commune voisine de Saint-Jean-de-Chevelu sous le nom de Billième-Chevelu a eu lieu au début du avant d'être à nouveau séparées peu après.
Rioux
Rioux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
La Capèla de Balaguièr
La Capèla o La Capèla de Balaguièr (La Capelle-Balaguier en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Rioux
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Lechón
Lechón es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Monplaisir - Lumière (mètro de Lion)
drecha|sens_quadre Monplaisir - Lumière es una estacion de la linha D del mètro de Lion.
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 9 de setembre de 1991.
Lacour-d'Arcenay
Lacour-d'Arcenay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fondamentalisme
Lo fondamentalisme designa l'estaca estricta ai principis d'origina d'una doctrina, generalament religiosa.
Rajiv Chandrasekaran
Rajiv Chandrasekaran (en tamil: ராஜீவ் சந்திரசேகரன்; Palo Alto, Califòrnia, 22 de genièr de 1973) es un jornalista american d'origina indiana. Es actualament lo redactor nacional del jornal The Washington Post, ont trabalha dempuèi 1994. Venguèt famós en 2006 gràcias a la publicacion de son primièr libre Imperial Life in the Emerald City: Inside Iraq's Green Zone fach a partir de son experiéncia de jornalista a Bagdad durant la guèrra menada pels americans contra Saddam Husayn. L'òbra li valguèt de ganhar lo Prèmi Samuel Johnson en 2007. Lo film Green Zone, sortir en 2010, del realizador Paul Greengrass s'inspira del libre que mòstra la manipulacion del govèrn american per tombar lo regim iraquian.
Crosanças
Croisances o puslèu Crosanças (Croisances en francés) z-es una anciana comuna gigaudiana situada dins lo departament del Naut Léger e la region Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe (region). Dempuèi lo 1èr de genièr 2016, es fusionada amb Toràs, sense venir comuna delegada.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [kru'zansɔ] a La Clausa, près de Gresas, [kru'zansə] a Cubèl.
Las fòrmas ancianas son Ecclesia beatae Mariae de Crozansas, en 1244, Villa de Crosances, en 1257, Crosantia, en 1273, Crosansa, en 1377, Crosansas en 1464, Nostra Domina de Crosanciis, en 1526, Crosences, en 1622.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Crosanças èra de la diocèsi de Mende e de l'archipreirat de Saug. Lo vocable de la glèisa èra Nòstra Dòna e l'avesque de Mende n'èra collator. Crosanças dependiá de la província e del balhatge de Gevaudan. La comuna de Verreyrolles (en francés; probablament Verrairòlas o Veirairòlas) saguèt suprimida e incorporada a la de Crosanças per la lei del 3 de julhet 1846.
Poussay
Poussay es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
La commune de Poussay se trouve dans la région géographique de la plaine sous-vosgienne. Le site offre une multitude de paysages avec la vallée du Madon et ses nombreuses buttes témoins (monts). Le village est situé dans la vallée du Madon, à 2 km au nord de la ville de Mirecourt, sur le sommet d’un coteau à 300 mètres d’altitude sur la rive gauche du Madon. Il surplombe la rivière qui serpente au milieu d’une végétation riche et luxuriante... haies de saules, peupliers, aulnes.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo nom del vilatge vendriá de Portus Suavis (#que pòt se tradusir per pòrt de delicis), #que #donar Porsas, de contunh Poursas e fin finala Poussay. dins aquel pòble, levat sus un esperó calcaire #que domina la vallée del Madon e #que travèrsa la rota de Nancy, Montaigne séjourna quand s'èra retut a Plombières, de contunh a Itàlia ; #retre visita a las religiosas lo 15 de setembre de 1580.
Aquel pòble possedís un ric passat istoric. Cada epòca a daissat la siá traça. Aital se voregen una anciana via romaine, un ancian cementèri mérovingien e un pòble en descobrint la siá istòria a cada passatge.
Berthold, avesque de Toul de 996 a 1019, i aviá fondat ailà un monastèri de religiosas bénédictines. Aquel #èsser la quatrena fondacion d'aquel genre en Lorraine, après Remiremont, Épinal e Bouxières-a las-Madamas; #venir pel continuament çò Capítol de Poussay.
Margarida de França (Omonimia)
Margarida de França que pòt estar :
Poussay
Istòria
Dempuèi julhet 1598, jos la impulsió de sant Pierre Fourier e mercés a Mesdames Catherine de Fresnel e Judith de Aspremont, de madamas chanoinesses del capítol, Poussay #aculhir la primièra escòla per filhas « tant pauras que ricas ». La Bienheureuse Alix Lo Clèrgue e los sieus compagnes ensenhavan gratuitament a las joves filhas los principis d'una bona educacion. Lèu tota la Lorraine se #cobrir d'una ret de pichonas escòlas...
Rountzenheim
Runzenheim en alemannisch (Rountzenheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Poussay
Istòria
Le nom du village viendrait de Portus Suavis (qui peut se traduire par port de délices), qui donna Porsas, puis Poursas et enfin Poussay. Dans ce village, dressé sur un éperon calcaire qui domine la vallée du Madon et que traverse la route de Nancy, Montaigne séjourna lorsqu’il s’était rendu à Plombières, puis en Italie ; il rendit visite aux religieuses le 15 septembre 1580.
Ce village possède un riche passé historique. Chaque époque a laissé sa trace. Ainsi se côtoient une ancienne voie romaine, un ancien cimetière mérovingien et un village dévoilant son histoire à chaque pas.
Dès juillet 1598, sous l'impulsion de saint Pierre Fourier et grâce à Mesdames Catherine de Fresnel et Judith d’Aspremont, dames chanoinesses du chapitre, Poussay accueillit la première école pour filles « tant pauvres que riches ». La Bienheureuse Alix Le Clerc et ses compagnes enseignaient gratuitement aux jeunes filles les principes d'une bonne éducation. Bientôt toute la Lorraine se couvrit d'un réseau de petites écoles...
Couleuvre
Couleuvre es una comuna francofona, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Segon la tradicion, lo rei Charles IX e Catherine de Médicis, en venent de Bles e en rota per Molins, serián passats la nuèch del 20 de decembre de 1565 dins l'ostal #que protegís uèi lo Musèu de la porcellana.
Volmunster
Volmunster es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Couleuvre
Istòria
Selon la tradition, le roi Charles IX et Catherine de Médicis, venant de Blois et en route pour Moulins, auraient passé la nuit du 20 décembre 1565 dans la maison qui abrite aujourd'hui le Musée de la porcelaine.
Volmunster
Geografia
Lo bourg de Volmunster se situa en la vallée de la Schwalb, en país descobèrt.
Couleuvre
Istòria
De 1887 à 1950, Couleuvre était desservie par le réseau de l'Allier de la société générale des chemins de fer économiques.
Volmunster
Geografia
Le bourg de Volmunster se situe dans la vallée de la Schwalb, en pays découvert.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Çò Pòble a un passat ancian, coma en testifiquen de divèrses luòcs gallo-romains descobèrts sus lo sieu ban. Lo pòble a mencionat per las primièras fes al jos la forma Wilmonstre, #qu'evolucionarà en Wilmunster, del nom d'òme germanique Willo e del substantiu Munster, lo monastèri.
thumb|right|280px|Vista del [[pòble abans la guèrra]] Pendent qualques ans, lo pòble possedís una fabrica de alun, de couperose, de roge de Prusse e de vitriol de Salzbourg, creada en 1822 per senhor Bouvier del Molart, a partir de minas localas. Per çò qu'es de los sieus carrièras de plâtre, son alavetz las mai réputées de la region pel bastiment de tets.
Lo vilatge a #èsser destruit a 95 % en lo moment de la Segonda Guèrra mondiala, una granda part de la populacion en essent refugiada a Sigogne, vilatge de Charanta que # Volmunster es amb el jumelé uèi.
Le village a un passé ancien, comme en témoignent plusieurs sites gallo-romains découverts sur son ban. Le village est mentionné pour la première fois au sous la forme Wilmonstre, qui évoluera en Wilmunster, du nom d'homme germanique Willo et du substantif Munster, le monastère.
thumb|right|280px|Vue du [[village avant la guerre]] Pendant quelques années, le village possède une fabrique d'alun, de couperose, de rouge de Prusse et de vitriol de Salzbourg, créée en 1822 par monsieur Bouvier du Molart, à partir de mines locales. Quant à ses carrières de plâtre, elles sont alors les plus réputées de la région pour la construction de plafonds.
Le village a été détruit à 95 % lors de la Seconde Guerre mondiale, une grande partie de la population étant réfugiée à Sigogne, village de Charente avec lequel Volmunster est jumelé aujourd'hui.
Villafranca de Duero
Villafranca de Duero es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.