cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nernier
Istòria
Al, lo pòrti de Savoie[Lo pòrti de sardaigne me sembla (a verifier)] #far bastir lo campanal de la municipalitat, e a la fin del , Napoleon III #far bastir lo pòrt.
Durand Los darrièrs sègles, lo vilatge a viscut d'una importanta activitat de tannage de las pèls, del persec e d'una activitat de contrebande amb la Soïssa.
Sur la site de Nernier, existait une cité lacustre pré-historique et une bourgade existait au temps des romains. La vigne et le blé y était alors cultivés.
Au Moyen Âge, les troupes bernoises ont assiégé et pris le bourg.
Au, le duc de Savoie[Le duc de sardaigne il me semble (à verifier)] fit construire le clocher de la commune, et à la fin du , Napoléon III fit construire le port.
Durand les derniers siècles, le village a vécu d'une importante activité de tannage des peaux, de la pêche et d'une activité de contrebande avec la Suisse.
Guðni Jóhannesson
Guðni Thorlacius Jóhannesson (Reykjavik, 26 de junh de 1968) es un istorian e òme d’estat islandés. Lo 25 de junh de 2016 es elegit president de la Republica. Dintra en foncion lo 1èr d'agost.
Vaugrigneuse
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Hilaire-du-Rosier
Nom desconegut en occitan (Saint-Hilaire-du-Rosier en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En lo moment de la Revolucion de 1789, lo vilatge a escuelhut coma arbre de la libertat un rosèr, d'ont lo sieu nom actual, Sant-Hilaire del Roser.
Lors de la Révolution de 1789, le village a choisi comme arbre de la liberté un rosier, d'où son nom actuel, Saint-Hilaire du Rosier.
Burdinhac
Burdinhat o melhor Burdinhac (mai etimologic; veire la toponimia) (Burdignes en francés) es una comuna occitana situada dins lo departament de Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Toponimia
Las atestacions ancianas son Burdiniaco en 1061 e en 1090, Burdigna en 1190, Burdinia en 1252, Bourdigne en 1632, Burdigne 1678, Saint-Martin-de-Burdigné e Burdignes au segle XVIII.
Bondoufle
Bondoufle es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Bondoufle #Èsser longtemps una municipalitat entièrament rurala, coma ne testifica aquela expression anticléricale del començament del, en servint a designar un eveniment ancian : «Aiçò èra del temps ont Jesucrist èra garda-champêtre a Bondoufle.» Victor Hugo a dédié un poèma a la glèisa de Bondoufle.
Bondoufle fut longtemps une commune complètement rurale, comme en témoigne cette expression anticléricale du début du, servant à désigner un événement ancien : «C'était du temps où Jésus-Christ était garde-champêtre à Bondoufle.» Victor Hugo a dédié un poème à l'église de Bondoufle.
Menesble
Menesble es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rèn
Lo rèn, (var. rène , rangièr ), conegut coma caribó en America del Nòrd, es un cervid (concrètament Rangifer tarandus) qu'abita en Artic e dins las regions subarticas.
Abitat
Los rèns se trapan en mantuna zòna d'Escandinàvia (inclusa Islàndia), en Russia, Groenlàndia, Canadà e Alaska. En 1952 foguèron reïntrodusits en Escòcia ont s'èran estenches al sègle X. Lo rèn adometgit se trapa principalament al nòrd d'Escandinàvia e de Russia, mentre que lo salvatge se trapa principalament en America del Nòrd, Groenlàndia e Islàndia.
Anatomia
Lo pes de la femèla oscilla entre los 60 e 170 kg. Dins mantuna sosespècia de rèn lo mascle es un pauc pus grand, dins d'autras lo mascle pòt aténher los 300 kg. Dins los dos sèxes li creisson de banas. La casuda de las banas pels mascles vièlhs (de la varietat escandinava) es en decembre, pels mascles joves a la prima e per las femèlas pendent l'estiu. Los rèns domètges an de patas pus cortas e son pus pesucs que sos cosins salvatges. Son romiaires, e an un estomac de quatre cavitats. Principalament manjan de liquèns en ivèrn. Ça que la, tanben manjan las fuèlhas de sauses e beç, tant coma d'èrbas. Tanben pòdon manjar de rats de camp, de lemmings (lemmus lemmus), d'aucèls e d'uòus d'aucèl.
Populacion
A l'estat salvatge emigran en formant de grandas manadas de lors abitats de naissença a lors abitats d'ivèrn. Lors batas largas los ajudan a se mòure per la nèu o la tondra, e tanben quand nadan. Aproximativament un milion vivon en Alaska, e un nombre similar abita en Canadà. S'es estimat un nombre de cinc milions en Eurasia, principalament adometgits. Los mascles normalament se separan de la manada e son solitaris, e demòran principalament de femèlas, çò qu'afavorís las manadas matriarcalas.
Lor preséncia dins la cultura
Los rèns se remarcan per lor preséncia dins la cultura nadalenca, a travèrs dels mitics rangièrs nadalencs, que s'encargarián de lançar la lisa del Paire Nadal.
Alan J. Heeger
Alan Jay Heeger (n. en 1936) es un fisician american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 2000.
Flavigny-le-Grand e Beaurain
Flavigny-le-Grand e Beaurain es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Istòria
En 1918, Flavigny-lo-Grand a liberat lo 5 de novembre cap a 7 h 30 del matin per la 115 bataillon de chasseurs a pè. Beaurain A liberat lo meteis jorn a 9 h 15 per la 70 bataillon de chasseurs a pè.
A, la municipalitat possedissiá dos filatures de lana amb 246 obrièrs e una fabrica de tissage amb 147 obrièrs.
En 1918, Flavigny-le-Grand est libéré le 5 novembre vers 7 h 30 du matin par le 115 bataillon de chasseurs à pied. Beaurain est libéré le même jour à 9 h 15 par le 70 bataillon de chasseurs à pied.
Au, la commune possédait deux filatures de laine avec 246 ouvriers et une usine de tissage avec 147 ouvriers.
Parcol e Chanaur
Parcol e Chanaur (Parcoul-Chenaud en francés) es, dempuèi lo 1èr de genièr de 2016, una comuna novela d'Occitània e de França, dins la region istorica de Perigòrd, situada administrativament dins lo departament de Dordonha e la region de Novela Aquitània e eissida dau gropelament de las doas comunas de Chanaur e de Parcol.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Demografia
Per l'evolucion demografica de chasca anciana comuna, veire a Chanaur e a Parcol.
Canville-les-Deux-Églises
Canville-les-Deux-Églises es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Marvaux-Vieux
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gouttières (Eure)
Gouttières en normand (Gouttières en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Robert Curl
Robert Floyd Curl, Jr. (n. en 1933) es un quimista american. A recebut lo Prèmi Nobel de Quimia en 1996.
Gouttières (Eure)
Geografia
Vilatge del país de Ouche.
Village du pays d'Ouche.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Serenac
Serenac (Sérénac en francés) es una comuna lengadociana del País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Dareizé
Dareizé en arpitan (Dareizé en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Geografia
La municipalitat a situat als pès dels monts de Tarare, entre los vallées de la Turdine e del Soanan. Es essencialament constituida d'un gròs bourg situat a l'entorn del glèisa e de vinhas #que la cultura ne representa l'activitat economica essenciala.
La commune est située aux pieds des monts de Tarare, entre les vallées de la Turdine et du Soanan. Elle est essentiellement constituée d'un gros bourg situé autour de l'église et de vignes dont la culture représente l'activité économique essentielle.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo vilatge a mencionat per las primièras fes en 1030 jol nom de Darasiacus per una charte del cartulaire del abbaye de Savigny #que conten la transcription de los sieus títols de proprietat e privilègis temporales.
Dareizé Pòt tanben èsser sarrat d'una paraula patois, « darèze » en designant una ridelle de carri e #que deu aicí remembrar d'ancianas barrièras. Aquela meteissa paraula a derivat d'un nom gaulois doraton #que significa « pòrta » e #que dona en lenga anglesa door.
Le village est mentionnée pour la première fois en 1030 sous le nom de Darasiacus par une charte du cartulaire de l’abbaye de Savigny qui contient la transcription de ses titres de propriété et privilèges temporels.
Senaus
Senaus (Senaux en francés) es una comuna lengadociana en Caunés situada dans lo departament de Tarn e la region d'.
Geografia
Lo vilatge, en terrenh puslèu planièr, es a una altitud de 665-670 m. Es situat sus un simple camin vicinal, que va, en davalant, de la D 54, a 400 m, a la D 54A, près del vilatge de La Capèla d'Escrós, distant de 500 o 600 m. Gaireben tota la pauca populacion comunala i demòra.
En 2013, i a 44 lòtjaments a Senaus (45 en 2008), que son totes d'ostals (pas cap d'apartament, mas 1 en 2008). Las residéncias principalas son 18, siá 40,8%, e las residéncias segondàrias e lòtjaments ocasionals son 26, siá 59,2%. I a pas cap de lòtjaments vacants (2 en 2008).
Toponimia
Lo nom de Senaus vendriá del nom de persona germanic Senaldus latinizat, sense sufixe.
Istòria
En 1789, Senaus èra de la senescalciá de Castras e de la diocèsi de Castras.
En 1789, la comunautat èra la de Senaus e Pomardèla (nom supausat). Pomardèla es une anciana comunautat restacada a Senaus, enclavada dins Massuguièrs fins a 1809, [al moment de las operacions cadastralas], que foguèt enclusa dins Massuguièrs [amb Planquet e La Còsta (efectiu en 1821)]. La comuna pòrta oficialament lo nom de Senaux dempuèi 1961 (abans : Sénaux).
Èra pas [mai] una parròquia d’Ancian Regime. La glèisa foguèt desrocada pendent las guèrras de religion e los catolics dependián de Sant Pèire de La Capèla d'Escrós.
Bierry-les-Belles-Fontaines
Bierry-les-Belles-Fontaines es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Montigny-les-Monts
Montigny-les-Monts es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Geografia
La superficie est de 14.5 km². Montigny-les-Monts porte le code Insee 10251 et est associée au code postal 10130. Elle se situe géographiquement à une altitude de 150 mètres environ.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Flavy-le-Martel
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Montigny-les-Monts
Istòria
Los abitants (gentilés) de Montigny-los-Monts se trucan los "Montignaciens". La vila de Montigny-los-Monts aperten al costat de Ervy-lo-Châtel e al arrondissement de Tròias.
Les habitants (gentilés) de Montigny-les-Monts s'appellent les "Montignaciens". La ville de Montigny-les-Monts appartient au canton d'Ervy-le-Châtel et à l'arrondissement de Troyes.
Flavy-le-Martel
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Frank Sherwood Rowland
Frank Sherwood Rowland (n. en 1927) es un quimista american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1995.
Sivry-la-Perche
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Walter Kohn
Walter Kohn (n. en 1923) es un fisician american-austrian. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1998.
Choisy-le-Roi
Choisy-le-Roi es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val de Marna e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Launhac
Launhac (Laugnac en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Fornas
Fornas (de Cabardés) (Fournes-Cabardès en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Launhac
Launhac
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, explica Launhac per lo nom « romanic » d'òme Lavinius, damb lo sufixe -acum.
Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta l'ipotèsi de Negre (sense dire perqué refusa la de Dauzat) e donc lo cognomen *Lavinius damb lo sufixe -acu-. L'evolution seriá *Laviniacu- > *Lavinyac (palatalizacion de [n+j] > *Lav(i)nhac (amudiment de la vocala pretonica) > Launhac (vocalizacion de v implosiu) . Lo nom gallic d'òme Launos, latinizat en Launus, es atestat; es una fòrma redusida de Lavenus o de *Lagunus.
Quiçac
Segon Dauzat e Rostaing, lo resultat del nom latin d'òme Quintius damb lo sufixe -acum es generalament Quinçac, mès pòt tanben èsser Quiçac, coma a Quiçac (Gard), latinizat en Quintiacum en 1274.
Istòria
En 1839 annexèt la comuna vesina de Quiçac, situada a l'oèst de Launhac.
Grand-Camp (Eure)
Grand-Camp en normand (Grand-Camp en francés) es una comuna normanda administrada per lo departament d'Eure de la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cantòbre
Cantòbre (Cantobre en francés) es una anciana comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Dempuèi 1834, es incorporada a la comuna de Nant.
Tizac-de-Lapouyade
Tizac-de-Lapouyade qu'ei ua comuna francofòna, administrada peu departament de Gironda de la region d'Aquitània.
Referéncias
.
Lœuilley
Loeuilley es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Champigny-sous-Varennes
Champigny-sous-Varennes es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Fusionada en 1972 en la notícia comuna de Tèrra-Natala, n'a #èsser desligada en 1986.
Fusionnée en 1972 dans la nouvelle commune de Terre-Natale, elle en a été détachée en 1986.
George Andrew Olah
George Andrew Olah (n. Oláh György en 1927) es un quimista american-ongrés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1994.
Penas lo Sec
Penas lo Sec (Pennes-le-Sec en francés) es una comuna dau Daufinat occitan, situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Lo Torne
Lo Torne (Le Tourne en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Alturnum, Turnensis, Turnum, en latin, aus sègles XI-XIII, priorem de Al Turna, en 1168, parrochia de Torne, en 1273, in Torno, en latin, en 1273, cappella deu Torne, en 1342, Lo Torne, en 1361, prior deu Torne, en 1362 e 1367. La fòrma orala actuala es [lus'turnə]. Seré lo nom prelatin d'un riu, le Tourne o puslèu lo prelatin turno-, « hautor, tuc » (Dauzat e Rostaing), o alavetz, segon Jacques Astor, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, lo nom vendré de torne, derivat de l'ancian occitan torn « encinta fortificada » (mot pas atestat); torn seré benlèu un crosament dau latin turris, « torn » damb lo prelatin turno, « elevacion de terrenh », derivat de la racina pre-indoeuropèa tor- (en relacion damb turon). B. Boyrie-Fénié sosten l'idèa d'Astor, perqué pensa que lo nom aparten a l'estrata dialectala (seré d'epòca occitana e non pas latina). Lo plurau de la fòrma orala [que per un còp B. Boyrie-Fénié a pas imaginat] es en contradiccion damb las fòrmas ancianas e donc pas retengut dens la grafia. Delamarre considèra que turno- es celtic e a lo sens de « hautor » e dona per origina au Torne turnā, « hautor » o « los bens de Turnos » ; coma lo vilatge ancian èra sau pug e que las pentas son hòrtas, lo prumèir sens, oronimic, sembla s'impausar.
La fòrma orala [lus'turnə], posteriora au sègle XIV, es benlèu un ancian gentilici, los torne(s), « los abitants dau Torne », fenomèn banal en Gironda. L'atestacion Alturnum sembla pas l'expression normala d'un article dens los tèxtes ancians e un tèma celtic *alto-, *alato-, *aluti- es una possibilitat. D'un autre costat, la fòrma de 1168, Al Turna, puslèu contradictòria damb la precedenta, sembla justificar l'etimologia turnā de Delamarre; mes la fonetica bordalesa confond -a e -e finala, probablament a data anciana e l'interpretacion es fragila. Lo nom garda donc daus mistèris.
Istòria
Lo borg èra sau pug autescòps, sus la rota de Tabanac e ne'n demòra que lo cementèri, plaçat au lòc ont i avé una glèisa romanica, adara demolida e remplaçada au sègle XIX per l'actuala qu'es dens la ribèira. Los abitants comencèren de se desplaçar a partir dau sègle XVII cap au pòrt, pr'amor de las activitats de transpòrt sus Garòna e de construccion navala. Una evolucion comparabla se hit dens la comuna vesina de Langoiran e adara los dus borgs fòrman una sola vila.
Sant-Jord-Kadeneg
Sant-Jord-Kadeneg en breton ( Saint-Georges-de-Chesné  en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Elias James Corey
Elias James Corey (n. en 1928) es un quimista american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1990.
Antheuil-Portes
Antheuil-Portes es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Montjoie-le-Château
Geografia
Municipalitats limitrophes : Vaufrey, Soulce-Cernay
Communes limitrophes : Vaufrey, Soulce-Cernay
Antheuil-Portes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Houtteville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bernieulles
Bernieulles es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
thumb| En lo sieu costat e en lo arrondissement de Montreuil-sus-Mar
thumb| dans son canton et dans l'arrondissement de Montreuil-sur-Mer
Villedômer
Villedômer es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Geografia
Lo vilatge a situat sul Madelon #que se tira en la Brenne près de de lo pont Matois, a 6 km en aval de la vila de Castell-Renault.
Anserville
Anserville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Geografia
La municipalitat es limitrophe de Esches, Fosseuse, Bornel, Puiseux-lo-Hauberger, Dieudonné, Mortefontaine-en-Thelle. Situat a Unitat|8|km a l'Èst de Méru.
Villedômer
Geografia
Le village est situé sur le Madelon qui se jette dans la Brenne près du pont Matois, à 6 km en aval de la ville de Château-Renault.
Anserville
Geografia
La commune est limitrophe de Esches, Fosseuse, Bornel, Puiseux-le-Hauberger, Dieudonné, Mortefontaine-en-Thelle. Situé à 8 km à l'Est de Méru.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Siurac (Albigés)
Siurac (Sieurac en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Villedômer
Geografia
La commune est traversée par la D 910 à La Grand'Vallée et par la ligne de chemin de fer Brétigny - Tours qui emprunte un viaduc long de 165 m pour franchir la vallée du Madelon.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Charles III lo Gròs, emperaire, #donar en 886 la villa de Villedômer (villa Domeris) al capítol de la glèisa Santa-Maurici de Tors. Aquel acte es la primièra mencion escrich de Villedômer.
Charles III le Gros, empereur, donna en 886 la villa de Villedômer (villa Domeris) au chapitre de l'église Saint-Maurice de Tours. Cet acte est la première mention écrite de Villedômer.
Rudolph A. Marcus
Rudolph "Rudy" Arthur Marcus (n. en 1923) es un quimista american-canadian. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1992.
Dudley R. Herschbach
Dudley Robert Herschbach (n. en 1932) es un quimista american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1986.
Viabon
Viabon es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tolena
Tolena (Toulenne en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Tholena (par. de ~), en latin, en 1273, Tholena (S. Saturninus-de ~ sive de Faurgis), en latin, en 1339, Tolena (preceptor hospitalis de ~), en latin, en 1360, Tolena (Sanctus Saturninus de ~), en latin, en 1420, Tholena (Sanctus Saturninus de ~), en latin, en 1546. Bénédicte Boyrie-Fénié escriu curiosament, shens comentari, lo nom Tolena, mès dab una prononciacion [tu'lɛnə]. Per un còp, deu èste una fòrma enregistrada sus plaça e corrompuda pr'eu francés, donc fau supausar la medisha grafia dab una prononciacion corrècta [tu'lenə]. Tolena s'explica pas pr'eu gascon ni pr'eu latin [un oronime supausat celtic com per Tol Senta Crotz o Toul es exclús : Tolena es pas briga un pug]. Una possibilitat eventuala seré lo latin thŏlum, « vòuta de temple, edifici provesit d'una copòla », dab lo sufixe -ena, shens certitud. L'atestacion de 1339 que sembla prepausar una parentat dab Hargas de Lengon es d'interpretacion mauagida : Tolena èra annèxa de Hargas ? en dependèva d'una manèira o d'ua auta ?
Fleury (Aisne)
Fleury es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
Fleury Es un pichon villatge situat a unitat|4|km de Villers-Cotterêt, a la cœur de la bòsc de Retz.
Fleury est un petit village situé à 4 km de Villers-Cotterêt, au cœur de la forêt de Retz.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Thevet-Saint-Julien
Thevet-Saint-Julien es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Teuillac
Teuillac (oficialament en francés Teuillac) es una comuna francofòna deu Bordalés, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son cappella de Tulhaco, en latin, en 1354, in parrochia de Tuylhac, en 1360, Tuylhac, en 1361. Teuillac ven deu nomen o cognomen Tullius emb lo sufixe -acum ,, latinizacion deu sufixe gallés -ācon. Teuillac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste Tullius. La fòrma occitana *Tulhac venguèt Teuillac per labialisacion de la vocala iniciala pr'amor deu santongés (Bénédicte Boyrie-Fénié) o perqué l'occitan, present un temps a costat deu santongés, prononciava [y] la vocala francesa [œ], çò que poscut provocar una prononciacion o una interpretacion grafica ipèrcorrècta.
Saint-Ismier
Nom desconegut en arpitan (Saint-Ismier en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Lo Còdi
Lo Còdi es un recuèlh de leis escrich en occitan que s'inspira del còdi de l'emperador Justinian. Sembla que foguèt escrich a Arle cap a 1145. L'òbra representèt una ruptura dins l'usatge del latin, remplaçat aquí per l'occitan, dins aquesta mena de tèxtes. Serviguèt de font d'inspiracion de mantuna òbra juridica e foguèt revirat dins fòrça lengas europèas.
Saint-Ismier
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Estats Units d'Euròpa
Los Estats Units d'Europa son una expression per lo futur d'Union Europèa.
Los Estats Units d'Europa serián coma los Estats Units d'America. L'idèa dels Estats Units d'Europa data del sègle XIX.
Lo Còdi
Istòria
Lo Còdi, òbra elaborada a la primièra part del sègle XII, es probablament lo tèxt juridic mai ancian en lenga vulgara. Aquel escrich foguèt revirat dins divèrsas lengas romanicas, coma lo catalan, l'espanhòl e mai en latin per Ricard de Pisa.
Lo tèxt foguèt redescobèrt durant lo sègle XIX. L'erudit provençal Just Rainoard l'utilizèt abondosament per redigir son Lexique Roman e es estat pro estudiat per divèrses filològs alemands. Ne demòran divèrses manuscriches que d'unes son servats a la Sorbonne.
Gençac (Charanta)
Gençac (Gensa[c] en grafia mistralenca ; Gensac-la-Pallue en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Sivry-sur-Meuse
Sivry-sur-Meuse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ostal del Vièlh Rasim
thumb|right|300px|Faciada de l'ostal del Vièlh Rasim adobada en 2007 L'Ostal del Vièlh Rasim, tanben nomenat Ostal Mainièr e Ostal dels Lasbòrdas se tròba a Tolosa, entre lo quartièr del Parlament e aquel de Sant Estève. Son nom ven d'una tavèrna de la carrièra qu'aviá una mirondèla amb un rasim.
Aquel ostal data de 1518, e representa plan segur un dels mai bèls ostals de familha de l'epòca. Foguèt bastit per Berengièr Mainièr, professor de drech, senhor de Canac e de Gallice e capitol de 1515 a 1516, l'estil causit foguèt doncas lo d'aquel periòde, fortament influenciat per la Renaissença italiana. L'ostal foguèt completat qualques ans pus tard (1547) pel grafièr civil Jean Brunet segon los dessenhs del celèbre arquitècte de l'epòca de l'edat d'aur tolosenca: Nicolas Bachelier (autor entre autres del Pont Nòu, de l'Ostal d'Assezat).
Lo bastiment es monument istoric.
Apremont
Apremont pòt essèr:
Armancourt
Armancourt pòt essèr:
Avernes
Avernes es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Fluquières
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Burramyidae
Familha de Marsupials diprotodontes (Diprotodontia), apelats possums pigmèus, que compren dos genres e cinc espècias :
Sent Bausèli (omonimia)
Sent Bausèli pòt designar:
Bertincourt
Bertincourt es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Petauridae
Petauridae es una familha de marsupials que compren tres genres e 10 espècias :
Recampa d'animals qu'an una membrana que religa las patas anteriora e posteriora de cada costat del còrs, del punhet a la cavilha, çò que lor permet de planar d'un arbre a l'autre. Lor coa, preensila, es cobèrta de longs pels. Los Petaurids son pas presents qu'en Austràlia e en Nòva Guinèa. Existís un autre grop de Petaurs, los Acrobatids, que son apelats los.
Juhan Parts
Juhan Parts, foncionari public e òme politic n. 1966, foguèt primièr ministre d'Estònia entre 2003 e 2005.
Francueil
Francueil es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ansauvillers
Ansauvillers es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'origina del nom d'aquel vilatge pòt aver doas originas :
- Provenir del tèrme latin "Anser" (l'auca) e "Villare" (pòbli/Domeni agricòla) e poiriá voler dire "Pòble a las aucas".
- Aver per origina l'associacion entre lo nom germanique "Ansoald" e lo tèrme latin "Villare" per donar "lo Domeni de Ansoald". Lo nom Ansoald vendriá del tèrme gothe "Ansis"(Dieus germains emparentats als Ases nordiques) e "Wald"(Poderós) en volent dire "Poderós coma los Asis".
La segonda ipotèsi a priviliegiat pels istorians.
Citat a partir de la en un acte testamentaire per divèrsas donations fachas a la Abbaye de Sant-Denis per Adhalard, lo 25 de novembre de 766, e soscrich a Ansoaldo- Villare. La municipalitat a establit sus una anciana via romaine, dicha « cauçada de Brunehaut », en connectant Amians a Senlis.
Los agricultors de Ansauvillers tròban regularament, en los sieus camps, dels silex educats en datant de la fin del neolític (-3300 abans J.-C.), Pròva que lo sector èra ja demorat en aquela epòca. Una ipotèsi archéologique explica la preséncia d'aquelas « polisseurs » de pèiras per la riquesa del territòri en blòcs de grès fòrça durs, en permetent lo trabalh del silex, per la realizacion d'esturments en pèira educada.
Fins al mièg de la, los abitants èran en majoritat cultivateurs o manœuvriers. Mas l'economia de Ansauvillers sembla s'èsser desvolopat a l'entorn de doas activitats principalas :
L'indústria del canabàs texil al travers de la siá cultura e de la filature (trabalhs d'ivèrn) : draperie, fil, teles… (a soslinhar la preséncia d'un grand mercat de la draperie en lo sector de Ansauvillers). L'Activitat #declinar amb l'arribada de la mecanització e la populacion locala #amendrir d'aquel fach. Demòra uèi qualques vestigis d'aquela activitat en lo pas dels luòcs diches aital coma al travers de las maires de rouissage del canabàs.
l'an 1842, oposicion dels agricultors de Ansauvillers (e de Breteuil) al passatge de la linha París-Lille #que serà détournée sus Gannes (chantier de 1842 a 1846).
En 1936-1940, creacion del castèl d'aiga en alimentant Gannes e Ansauvillers.
L'origine du nom de ce village peut avoir deux origines :
- Provenir du terme latin "Anser" (l'oie) et "Villare" (village/Domaine agricole) et pourrait vouloir dire "Village aux oies".
- Avoir pour origine l'association entre le prénom germanique "Ansoald" et le terme latin "Villare" pour donner "le Domaine d'Ansoald". Le prénom Ansoald viendrait du terme gothe "Ansis"(Dieux germains apparentés aux Ases nordiques) et "Wald"(Puissant) voulant dire "Puissant comme les Asis".
La seconde hypothèse est privilégiée par les historiens.
Loucelles
Loucelles es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Ansauvillers
Istòria
Les agriculteurs d’Ansauvillers retrouvent régulièrement, dans leurs champs, des silex polis datant de la fin du néolithique (-3300 avant J.-C.), preuve que le secteur était déjà habité à cette époque. Une hypothèse archéologique explique la présence de ces « polisseurs » de pierres par la richesse du territoire en blocs de grès très durs, permettant le travail du silex, pour la réalisation d’outils en pierre polie.
Loucelles
Geografia
La municipalitat a traversat per la rota nacionala 13, entre Bayeux e Can, a dètz quilomètres de Bayeux e setze de Can.
Ansauvillers
Istòria
Jusqu’au milieu du, les habitants étaient en majorité cultivateurs ou manœuvriers. Mais l’économie d’Ansauvillers semble s’être développé autour de deux activités principales :
L’industrie du chanvre textile au travers de sa culture et de la filature (travaux d’hiver) : draperie, fil, toiles… (à signaler la présence d’un grand marché de la draperie dans le secteur d’Ansauvillers). L’Activité déclina avec l’arrivée de la mécanisation et la population locale diminua de ce fait. Il reste aujourd’hui quelques vestiges de cette activité dans le non des lieux dits ainsi qu’au travers des mares de rouissage du chanvre.
Loucelles
Geografia
En cobrint 307 ectaras, lo territòri de Loucelles es lo mens estendut del costat de Tilly-sus-Seulles.
La commune est traversée par la route nationale 13, entre Bayeux et Caen, à dix kilomètres de Bayeux et seize de Caen.
Ansauvillers
Istòria
L’exploitation des carrières de grès (présentes encore dans les bois du territoire) pour la fabrication des pavés, marches, bornes…
Loucelles
Geografia
Couvrant 307 hectares, le territoire de Loucelles est le moins étendu du canton de Tilly-sur-Seulles.
Ansauvillers
Istòria
En 1842, opposition des agriculteurs d'Ansauvillers (et de Breteuil) au passage de la ligne Paris-Lille qui sera détournée sur Gannes (chantier de 1842 à 1846).
Béthencourt
Béthencourt  es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Ansauvillers
Istòria
En 1936-1940, création du château d'eau alimentant Gannes et Ansauvillers.
Loucelles
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
D'aquela distincion dépendait lo « Fief al Cavelier », aînesse aguda l'an 1482 a foy e aumenatge per Jehan Hutrel, aîné, e los sieus puînés a saber, Jehan Potel, Rogière veusa de Jehan Laurend, Perrin Hamelin, Mathurin Agnès, Jehan Plaisance, las hoirs Martin Plaisance, Denis Agnès, Thomas Anquetil, Jehan de Hauvières, Marin Berruyer, Jehan Agnès, Estienne Marye, segon una declaracion facha a las plaids de la distincion lo 12 de febrièr de 1482 (v. S.) [Arxiva Privada].
De cette seigneurie dépendait le « Fief au Cavelier », aînesse tenue en 1482 à foy et hommage par Jehan Hutrel, aîné, et ses puînés à savoir, Jehan Potel, Rogière veuve de Jehan Laurend, Perrin Hamelin, Mathurin Agnès, Jehan Plaisance, les hoirs Martin Plaisance, Denis Agnès, Thomas Anquetil, Jehan de Hauvières, Marin Berruyer, Jehan Agnès, Estienne Marye, selon une déclaration faite aux plaids de la seigneurie le 12 février 1482 (v. s.) [Archive privée].
Appilly
Appilly es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Geografia
Appilly A traversat pel canal lateral al Oise. Una via verda per las piétons e las cyclistes a #èsser bastida finala 2011 (incluse en la véloroute TransEuropéenne).
Appilly est traversée par le canal latéral à l'Oise. Une voie verte pour les piétons et les cyclistes a été construite fin 2011 (incluse dans la véloroute TransEuropéenne).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Grandvilliers (Eure)
Grandvilliers en normand (Grandvilliers en francés) es una comuna normanda administrada per lo departament d'Eure de la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lausun
Lausun (Lauzun en francés) es una comuna agenesa e perigòrda, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Eluso, Elusone ( ? al sègle IV, segon Durengues), aecclesia Sancti Stephani de Leuzuno, en latin, en 1126-1183, de Lauzuno, latinizacion del sègle XIII, castrum de Lauduno, latinizacions de 1259 e de 1270, apud Laudunum, latinizacion de 1305, capella de Laussino, latinizacion de 1326, prope Lodunum, latinizacion de 1520, Lauzun (mapa del sègle XVII). La fòrma citada per Durengues, pas segura, que correspond a Elusódunum auriá pas poscut donar Leusun, Lausun.
Lo nom es format d'un element gallés, que se trobariá tanben a Loudun (Lauzdunensis vicaria en 850, Laucidunensis en 895, Losdunum en 1059, a Laudun e a Montliausut (ancian Montlausun). Aquel segond element es format, segon la tradicion toponimica, d'un nom gallés d'òme *Laucos e de dūnon (latinizat en dunum), « ciutadèla, fortalesa »; per explicar -z- e pas -d- dins qualques cas coma Lausun, lo compausat se deguèt contractar lèu , o fal supausar puslèu la pèrta del sentiment de la composicion.
Carville-la-Folletière
Carville-la-Folletière es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Lausun
Toponimia
En realitat quatre noms de dūnon emb un nom de persona *Laucos qu'es absent de tot autre toponime, es inversemblable. Vaquí probable perqué Delamarre, qu'accèpta Lauci-dūnon (o Lauco-dūnon) se garda ben de precisar que lo prumièr element es un nom d'òme e cita pas *Laucos dins son indèx dels noms de persona. Per Lausun, i a una atestacion del sègle XII, Leuzuno, que mena a una autra possibilitat, leuco-dūnon (leucos, « blanc, clar, lusent > lhauç »). Cossí que siá, a Lausun, eu- e au- pretonics donan lo meteis resultat [ow], mas aquò èra benlèu diferent a l'Edat Mejana. Empacha pas que se passa aisidament d'un a l'autre. Mas aquò vòl pas dire que tots los Lausun/Laudun venon de leuco-dūnon.
Carville-la-Folletière
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lo Temple (Gironda)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Soing-Cubry-Charentenay
Soing-Cubry-Charentenay es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Cubry-lès-Soing dépendait Dels comtes de Bourgogne.
Charentenay A mencionat l'an 1242. Los espitalaris de Sants-Texans-de-Jerusalem i avián installat.
Soing faisait partie de la seigneurie de Fouvent suzerain des comtes de Bourgogne. En 1256, Soing passa au sire de Vergy, puis en 1302, au sire de Rupt.
Cubry-lès-Soing dépendait des comtes de Bourgogne.
Charentenay est mentionné en 1242. Les hospitaliers de Saint-Jean-de-Jérusalem y étaient installés.
Levallois-Perret
Levallois-Perret es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Nauts de Sèina e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Tèrratremol de Lambesc de 1909
46 personas defuntèron, 250 foguèron nafradas, e aperaquí 2000 construccions foguèron degalhadas.
Baron (Gard)
Baron (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Tèrratremol de Lambesc de 1909
Las comunas pus degalhadas foguèron Selon de Provença, Lo Vernegue, Lambesc, Sant Canat e Ronha.
Chaufour-Notre-Dame
Chaufour-Notre-Dame es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Lo Laussó
Geografia
L'altitud de la comuna es globalament bassa e la ribièra de Laussó, riu afluent de Leda que dona son nom a la comuna e que li sèrv de devisa a l'èst, es especialament larga per un riu tan pichon. La RD 272 Montflanquin-Montpasièr l'aprofita e travèrsa la comuna del sud-oèst al nòrd-èst.
Envals e Lo Laussó comprenon una glèisa e dos o tres ostals. Per çò qu'es de las abitacions ancianas, Lo Laurés, bastit sus una tuqueta, èra un brin pus grand; son desvolopament recent (ostal de la comuna, qu'èra abans a Envals, especiariá-tabat, lotejament comunal) se fai aval dins la ribièra de Laussó. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Quand la comuna se creèt pendent la Revolucion, son nom èra Boynet (en francés), lo nom d'un castèl. Pr'amor d'un decret de la Convencion que demandava de cambiar los noms de las municipalitats que remembravan l'Ancian Regime, se cambièt en Laussou (en francés), nom d'una de las parròquias e del riu principal de la comuna. Lo nom usual de la comuna es Lo Laussó [lulaw'su].
Lo Laussó
Las fòrmas ancianas son divergentas : Insol (parr. de ~), en occitan, en 1271 (Saisimentum), Orsol, en occitan en 1271, Lorso, en latin, en 1304, Dorsol (prior ~), en occitan, en 1326, Orsol (capella de ~), en occitan, en 1326, Lorso (Galhardus... prior de ~) en latin, en 1335, Lorsolhio (eccl. Sti Petri de ~) ad priorem de Lorsolhio, en latin, en 1502, e Lorsolh (prior de ~), en 1520. Bénédicte Boyrie-Fénié constata que se la fòrma actuala mena al sufixe -one(m) (> -on), las fòrmas ancianas son en favor del sufixe -olu(m); aquí çò que justifica una finala en -ó. Per Dauzat e Rostaing, lo nom es escur : un derivat de lapsus, « tombada (d'aiga) » o de lapsanu, « caulet salvatge » convenon pas. Per d'autres toponimes d'aparéncias semblablas (Aussou, riu d'Aude, Alzon, Alsou, e autres idronimes, l'explicacion de Negre, citada per B. Boyrie-Fénié, es la raiç idronomica preceltica al-, ambe los sufixes -(i)s-one. Dauzat e Rostaing utilisan tanben l'idronime preceltic aliso- per Aussonce, Auson... Bénédicte Boyrie-Fénié s'orienta cap a l'idronime (nom de riu) *orsa, que pòt donar *ossa per assimilacion (-rs- > -ss-), es qu'es plan espandit en gascon. Un sufixe -olu(m) s'i ajusta e l'article s'aglutina, . L'article se podiá donc utilizar emb los noms de rius d'iniciala vocalica tanlèu lo sègle XIV. La question del diftongue -au- demòra a explicar. Se se tractava de l'*Orsa, nom d'aparéncia femenina, òm poiriá imaginar *La Orsa > *Laossa > *Laussa, mas pas ambe *L'Orsòl. Mas, s'agís plan de *L'Orsòl, de *Dorsòl, etc ? Coma la vocalizacion de -l es anormala en Vilanovés, la pèrda de la finala l supausa que l'accent tonic siá sus la primièra sillaba (*L'Órsol, *Dórsol o *L'Òrsol, *Dòrsol, etc); las fòrmas en -lh finala son benlèu a comprene coma de reaccions (foneticas o graficas) a aquel procès d'amudiment de la finala -l. De mai, emb las novèlas abituds articulatòrias de la fin de l'Edat Mejana e dels sègles seguents, un quite -o après l'accent tonic (*Lorso) ven tròp pesuc e la primièra sillaba demanda un esfòrç anormal. Es pas estonable, donc, que se siá renfortida en Laur- (çò qu'es tanben, tecnicament, una dissimilacion). *Laurso passèt rapidament a *Lausso per assimilacion se se vòl, mas sustot per dificultat de prononciar al còp diftongue e grop -rs-. Un avançament de l'accent tonic (*Lausso > Laussó) s'enseguèt, perqué son nombrós los noms acabats per [-u] tonic e rares los que s'acaban per [-u] pòsttonic, donc per analogia. Notem que Xavier Delamarre, que part d'un etime labusāuon, « proprietat de Labusos », coneissiá probablament pas las fòrmas ancianas.
Lo Laurés
Lo Laurés (Laures en 1259 e 1326) representa l'abitant d'un lòc nommat Laur, vengut del latin o del gallés Laurus, mas Laur es tanben lo laurièr.
Envals
Envals (en latin in, « en, dins » e vallis, « val », mas l'origina es benlèu medievala) poiriá far pensar a una localizacion dins una ribièra. En realitat, lo vilatge es sus la penda d'un planòl entre dos rius. Lo nom es al plural e lo sens seriá donc puslèu « entre vals », coma per tots los Envals, Envaus, etc.
Istòria
Dins la comuna actuala, Durengues plaça tres parròquias :
Bénédicte Boyrie-Fénié explica que la parròquia originala èra Envals e qu'aviá per annèxas Lo Laussó e Lo Laurés, solament ditz pas a quina epòca.
Segonzac
Segonzac es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Guitry (Eure)
Guitry en normand (Guitry en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Juli Cesar Scaliger
Juli Cesar Scaliger (o Giulio Cesare della Scala) (23 d'abril de 1484 – 21 d'octobre de 1558) foguèt un saberut italian a l'encòp escrivan, filosòf e mètge que passèt la màger par de sa carrièra en Occitània. Usèt de las tecnicas e descobèrtas de l'Umanisme de la Renaissença per defendre l'Aristotelianisme contre aqueste darrièr. Malgrat son caractèr arrogant e cerca bregas, sa reputacion entre sos contemporanèus èra nauta, amor que foguèt jutjat subre sas coneissenças e sos talents, e segon Jacques August de Thou, cap dels ancians  podián lo subrepassar, e son epòca aviá pas d'egal.
Gournay-sur-Marne
Gournay-sur-Marne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Sant Danís e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Mercey
Mercey en normand (Mercey en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tibunal Suprèma d'Espanha
Lo Tribunal Suprèma (Tribunal Supremo o TS) es l'organ constitucional d'Espanha al cap del poder judiciari. Es lo tribunal superior de totes los òrdres, levat aquel tocant a las garantias constitucionalas que la responsabilitat ne ten lo Tribunal Constitucional, fòra del Poder Judiciari.
Lo TS a son sèti a Madrid, Plaça de la Vila de París, dins las dependéncias de l'ancian Palais e convent de las Salesas Realas, fondat per la reina Barbara de Braganza al sègle XVIII.
Atribucions
Coneis e decidís en unica instància los procèsses  en responsabilitat civila o penala contra lo President e los ministres del Govèrn de la Nacion, los senadors e deputats de las Corts Generalas, lo President e los magistrats del quita Tribunal Suprèma e membres de del Conselh General del Poder Judiciari (CGPJ), lo President e los magistrats del Tribunal Constitucional e unes autres membres de nautas institucions de l'Estat e de las comunautats autonomas.
Tanben, coneis e decidís los procèsses en interdiccion del partits politics, introduchs pel Ministèri Public o lo Govèrn, jos demanda del Senat o del Congrès dels Deputats.
Encara, coneis e decidís dels recorses ordinaris e extraordinaris prevists per la Lei contra las decisions dels tribunals inferiors.
La Vèrnha (Agenés)
La Vèrnha (Lavergne en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Menetou-Couture
Menetou-Couture es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Tibunal Suprèma d'Espanha
Atribucions
Fin finala, coneis e decidís los autres procèsses que la Constitucion o la Lei reservan a la sieuna competéncia.
Garantias constitucionalas
Lo Tribunal Suprèma gaudís d'una posicion analòga a aquela de las Corts Generalas e del Govèrn de la Nacion, a causa d'auquela posicion equivalenta es al cap d'un dels tres de Poders de l'Estat.
Per garantir sa libertat de foncionament, lo Tribunal Suprèma compta amb la prerrogativa de la fòrça executòria dels sieus actes en vertut del principi d'obeisséncia a las decisions judiciàrias definitivas consagrat per la Constitucion, donat que la majoritat de las decisions d'aquel Tribunal son definitivas al subjècte de las solucions e recorses contra los actes dels Tribunals inferiors.
Mai, lo Tribunal Suprèma es lo sol que pòt ordenar la detencion dels sieus membres e sonque los pòt entendre e levar las responsabilitats civilas e penalas dins l'exercissi de las sieunas foncions.