cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sauternés
Region de nòrd Gasconha inclusida dens las Gravas, essencialament caperada de vinhas mondialament reputadas, lo Sauternés es situat a l'embocadura deu Ciron. I pòdem botar las comunas de Sautèrnas, Bomas, Pujòus de Ciron, Hargas de Lengon, Prenhac, Barsac, Budòs, e mèsme Tolena o Leujats.
Jouars e Pontchartrain
Jouars-Pontchartrain es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Champagney (Jura)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Villers-sur-Authie
Villers-sur-Authie es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
(Embarg pas exaustiu !)
(saisie non exhaustive !)
Nòtas
<references group=N/>
Aussèra
Aussèrra (Auxerre en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha Franca Comtat..
Bonny-sur-Loire
Bonny-sur-Loire es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Geografia
La municipalitat de Bonny-sus-Loire se tròba sul marge drech de la Loire, a las pòrtas de la region Bourgogne, separada del departament de la Nièvre per un riu, la Cheuille.
Edoard lo Confessor
vinheta|Edoard lo Confessor Edoard lo Confessor (vèrs 1004 - 5 de genier de 1066), fiu d'Etelred II, foguèt rèi d'Anglatèrra. Sensa enfant, sa mòrt en 1066 causèt una crisi de succession grèva entraïnant la Guèrra de succession d'Anglatèrra entre Harald III de Norvègia, Harold II d'Anglatèrra e lo duc de Normàndia Guilhèm lo Conquistaire. Foguèt canonizat en 1161.
Bonny-sur-Loire
Geografia
La vila se situa a unitat|12|km}} al Sud-Es de Briare, a unitat|19|km al Nòrd-Oèst de Cosne-Cors-sus-Loire, a unitat|22|km  al Sud-Es de Gien, a unitat|81|km  al Sud-Es de Orléans e a unitat|161|km  al Sud de París, en los regions naturalas del Giennois e de la Puisaye.
La centrala nucleara de Belleville (Belleville-sus-Loire) a situat a aperaquí al Sud-Es de la comuna.
La municipalitat es desservie per la linha 3 del ret d'autocars départemental Ulys.
La linha ferroviaire de Moret - Veneux-las-Sablons a Lion-Perrache travèrsa lo territòri de la comuna.
La commune de Bonny-sur-Loire se trouve sur la rive droite de la Loire, aux portes de la région Bourgogne, séparée du département de la Nièvre par une rivière, la Cheuille.
La ville se situe à 12 km au Sud-Est de Briare, à 19 km au Nòrd-Ouest de Cosne-Cours-sur-Loire, à 22 km au Sud-Est de Gien, à 81 km au Sud-Est d'Orléans et à 161 km au Sud de Paris, dans les régions naturelles du Giennois et de la Puisaye.
Positionnée au Sud-Est du département du Loiret, sur l’axe Paris-Nevers, la commune est desservie par la sortie 21 de l'autoroute A77 ainsi que par les routes départementales 48, 907, 926, 965 et 2007 (ex-route nationale 7).
La centrale nucléaire de Belleville (Belleville-sur-Loire) est située à environ 8 km au Sud-Est de la commune.
La commune est desservie par la ligne 3 du réseau d'autocars départemental Ulys.
La ligne ferroviaire de Moret - Veneux-les-Sablons à Lyon-Perrache traverse le territoire de la commune.
Ausa
Ausa  pòt designar:
Jouy en Josas
Jouy-en-Josas es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Sarriac
Sarriac (Sarriac-Bigorre en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [sa'rryak] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Augerius de Serrignac, cap a 1106, Sarrignag, Sarinag, Carrignag, au sègle XII, De Serrinhaco, en latin, en 1313, De Sarrinhaco, en latin, en 1342, de Serinhaco, en latin, en 1379, Serrinhac en 1429, Sarréac en 1768, Sarriac (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Dab lo sufixe acum Dauzat e Rostaing que prepausan lo nom latin d'òmi Sarius o *Sarrius, Negre, Serrenius e R. Aymard, Sarrinius,.
Segon Miquèu Grosclaude, los tres noms que son possibles. Sarriac qu'èra donc probablament ua anciana grana proprietat antica qui avèva per mèste Sarrius o Serrenius o Sarrinius. En gascon, normaument, -n- intervocalica que tomba e -nh qu'ei conservat. Observem pr'aquò lo compòrtament curiós de l'evolucion fonetica (se las atestacions testimònian com cau de las prononciacions istoricas). Segon Xavier Ravier, que i agó sovent en Bigòrra supression de -n- intervocalica quitament quand èra palatalizada (-nh-); l'etime qu'ei Sereniacu, derivat sufixat de Serenus e lo diminutiu Sarniguet. Que demorè ua traça de -nh qui permetó dens quauques cas eth restabliment dera nasala dentala, mes pas a Sarriac.
Sarrancolin
Sarrancolin (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Aute quartièr o vilatge : Eths Plantats. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon R. Aymard, eth nom que vien benlhèu de Sal(a) Angolini, « era proprietat d'Angolin », nom francic.
Segon Miquèu Grosclaude, era proposicion de R. Aymard qu'ei basada sus atestacions hornidas per Lejosne, qui pensava eth nom començava per sal- e non sarr; auta possibilitat, sarr- qu'evòca sarrar, « barrar » e ancolin que hè pensar a ancola; eth nom que demòra escur.
Champvans (Jura)
Champvans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ausa (afluent de Dordonha)
Ausa es un riu d'Occitània dins lo Massís Central que raja dins Cantal.
Geografia
Son cors es long de  per un bacin versant de.
Disco
Lo disco es un genere musical de musica de dançar derivada del R&B (rhythm & blues) que mescla d'elements dels generes precedents. Subretot: lo funk e lo soul,, la musica pisquedelica amb de tòcas latinas dins pron cases, subretot de la musica salsa e del Pop rock, mai tard, la musica afro-cubana (la Soca) la musica clàssica, lo Gospel lo Swing e lo Blues e que l'origina ven dels Estats Units d'America e de Canadà. Se popularizèt dins las discoteca dins la desenni 1970.
Armoniás e arrengaments
Lo son orquestral normalament conegut coma son disco se basa sus la preséncia de seccions de còrda (violons, altos, Violoncèl‎s...) e coires, que desvolupan de frasas linàrias a l'unison, darrièra la basa instrumentala formada pel piano electric e la guitarra electrica (amb tòcas clarament preses del funk). Al contrari del rock, la guitarra solista es pas utilizada.
Lo resultat èra una mèna de mur de son, brilhant, amb de grops orquestrals prenent lo ròtle de solistas e amb un background armonic, basada sus una progression d’acòrdis plan definit (menor/seten/menor), amb predominéncia dels acòrdis de seten major.
Priòde istorica
La musica disco aguèt un periòde d'espandida maximala de 10 ans entre 1972 e 1982 amb un revival dins la desenni de 1990.
Cap la mitat de la desenni de 1970 triomfèron los mai caracterestics coma MFSB, Donna Summer, The Jackson 5, Gloria Gaynor, Barry White, The Bee Gees, KC and The Sunshine Band, Village People, Boney M o ABBA. D'autres artistas enregistrèron ocasionalament de musica disco coma Leo Sayer (You Make me feel like dancing), Rod Stewart (Do you think i'm sexy?), Electric Light Orchestra (Last Train To London) e Blondie (Heart Of Glass).
Divèrsos films coma Saturday Night Fever contribuiguèron al lençament d’aquel gènere musical. La musica disco influís la musica electronica dels ans 1980 e los gènres coma la House o la tècno.
Nòtas
<References/>
Aliscamps
Aliscamps pòt designar :
Épiais
Épiais es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(4) Vesta
thumb|right|250px|Vesta vist per la sonda Dawn.
Vesta (oficialament (4) Vesta) es un asteroïde de la cencha principala dau Sistèma Solar. D'un diamètre mejan de 525 km e d'una massa d'aperaquí 0,04 massa lunara, es lo segond objècte pus important d'aquela region après Ceres. Descubèrt en 1807, foguèt considerat coma una planeta fins a la fin deis ans 1840. Demorèt pauc conegut fins a la mission Dawn que l'observèt en 2011-2012.
Vesta es un asteroïde diferenciat que conoguèt un periòde de fusion après sa formacion. Quasi unica dins leis asteroïdes coneguts a l'ora d'ara, aqueu fenomèn menèt a la formacion d'una estructura intèrna compausada d'un nuclèu, d'un mantèu e d'una crosta. De rèstas d'activitats volcanicas, similaras ai mars lunaras, son estats observats a sa superficia. La sonda Dawn cartografièt sa superficia qu'es dominada per dos cratèrs d'impacte de mai de 400 km a l'entorn de son pòl sud. Vesta es ansin a l'origina d'un nombre important de meteorits e d'asteroïdes segondaris.
Foguèt nomat en onor de Vesta, la divessa de la lar de la mitologia romana.
De la descubèrta a la mission Dawn
Vesta es lo darrier dei quatre asteroïdes descubèrts au començament dau sègle XIX amb Ceres, Pallas e Junon. Sa descubèrta foguèt l'òbra de l'astronòm alemand Heinrich Olbers (1758-1840) que l'identifiquèt lo 29 de març de 1807 dins la constellacion de la Verge. Pasmens, coma èra ja l'autor de la descubèrta de Pallas, laissèt au matematician Carl Friedrich Gauss (1777-1855) l'onor de chausir lo nom de l'objècte.
Durant mai de 40 ans, fins a la descubèrta d'asteroïdes novèus dins leis ans 1840, Vesta foguèt considerat coma una planeta. Pasmens, lei limits tecnics dau periòde empachèron de l'estudiar. Quauqueis observacions assaièron de determinar sa talha que foguèt estimada a 513 km en 1879 per Edward Charles Pickering (1846-1919). Au contrari d'autreis asteroïdes, coma Ceres, aquela valor èra pròcha de la valor modèrna e evolucionèt gaire. La sonda Dawn la confiermèt au sègle XXI.
Dins leis ans 1960, d'observacions de l'interaccion entre Vesta e l'asteroïde (197) Arete permetèron de calcular la massa dei dos objèctes en 1966. Aquò foguèt una premiera que permetèt de melhorar lei conoissenças generalas sus leis asteroïdes.
L'exploracion per la sonda Dawn
La mission Dawn explorèt Vesta en 2011-2012. Aquò permetèt d'obtenir d'imatges detalhas de sa superficia e de realizar divèrsei mesuras sus sei caracteristicas generalas (diamètre, massa...). Entre seis observacions pus importantas, trobèt de signes de diferenciacion planetària e un cratèr d'impacte de 460 km de diamètre a proximitat dau pòl sud. Realizèt tanben la carta geologica de la superficia.
Formacion e composicion intèrna
Segon aqueu modèl, l'accrecion de Vesta auriá durat 2 a 3 milions d'ans. Après l'acabament d'aqueu procès, seriá estat un objècte en fusion durant 4 a 5 milions d'ans. La fusion seriá estada mantenguda per la desintegracion de l'alumini-26. Aquò auriá permés la diferenciacion de l'asteroïde amb la formacion d'un nuclèu, d'un mantèu e d'una crosta. Pasmens, en causa de sa talha pichona, lo mantèu auriá cristallizat après 6 a 7 milions. Lo rèsta dei materiaus en fusion auriá cristallizat pus lentament per formar de ròcas plutonicas, ò per sortida a la superficia durant d'erupcions volcanicas. Enfin, lei jaç intèrnes aurián cristallizat en causa dau refrejament progressiu e generau de Vesta.
A l'ora d'ara, lo diamètre dau nuclèu de Vesta es estimat entre 214 e 226 km. Seriá subretot compausat de fèrre e de niquèl. Lo mantèu seriá fach de silicats dau tipe olivina, plagioclasa e piroxèn. Enfin, la crosta, d'una espessor de 10 km, seriá constituïda de ròcas volcanicas (effusivas e plutonicas). La superficia es cubèrta per un regolit litifiat.
Cratèrs d'impacte
Lo relèu pus important de Vesta es lo cratèr Rheasilvia, d'un diamètre de 505 km, que son centre se tròba a proximitat dau pòl sud. Lo fons se situa a 13 km en dessota dau terren vesin e lei bòrds a d'autors situadas entre 4 e 12 km. La violéncia de la collision expulsèt probablament 1% de la massa totala de l'asteroïde e seriá a l'origina de la formacion dei meteorits HED. Dins la meteissa region, se tròba lei rèstas d'un autre cratèr important, d'un diamètre de 400 km, qu'es dich Veneneia. Pus vièlh que Rheasilvia, es en partida escafat.
Lo rèsta de la superficia de Vesta presenta d'autrei cratèrs que pòdon agantar 150 km de diamètre e 7 km de prefondor. L'emisfèri orientau es pus craterizat amb d'impactes pron prefonds per aver desgatjar de venas de ròcas plutonicas. L'emisfèri occidentau es pus sorn, probablament en causa de coladas de basalt. Coma lei mars lunaras, aqueleis endrechs son mens craterizats.
Fossats
Dins lei regions eqüatorialas, la superficia de Vesta presenta de fossats parallèls. Lei pus grands son Divalia Fossa, d'una longor de 465 km per una largor de 10 a 20 km, e Saturnalia Fossa, d'una largor de 40 km per una longor de 370 km. Son probablament de vaus d'afondrament formadas après un impacte important, benlèu aquelei que formèron lei cratèrs de Rheasilvia e de Veneneia.
Orbita
Vesta orbita a l'interior de la cencha principala d'asteroïdes en seguissent una trajectòria pauc excentrica (0,089) e leugierament clinada (7,13 °). Son perièli se situa a 321,8 milions de quilomètres (2,151 ua) e son afèli a 384,9 milions de quilomètres (2,573 ua).
Lo periòde de rotacion de Vesta es relativament rapida per un asteroïde (5,342 h).
Observacion
Coma Vesta es un deis objèctes pus gròs e pus lusent de la cencha d'asteroïdes, sa magnitud aparenta varia entre 5,5 e 8,5. Dins de condicions fòrça favorablas, es donc visible a uelh nus e, d'una maniera generala, son observacion per un astronòm amator es relativament aisada, compres en vila. Pasmens, l'observacion de detalhs a sa superficia es impossibla.
Sent Victor
Sent Victor pòt designar:
Sainte-Honorine-de-Ducy
Sainte-Honorine-de-Ducy es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Santa-Honorine-de-Ducy a vist passar los Aliats de la Segonda Guèrra mondiala en los sieus camps, qualqu'uns son encara estrossejats e inexploitables per trauques de obus o d'explosion,. I a un cavòt pels soldats mòrtes als combats en la municipalitat, aital coma un monument als mòrtes situat dins lo pòble, près de la comuna.
Sainte-Honorine-de-Ducy a vu passer les Alliés de la Seconde Guerre mondiale dans ses champs, certains sont encore ravagés et inexploitables par des trous d'obus ou d'explosion,. Il y a une tombe pour les soldats morts au combats dans la commune, ainsi qu'un monument aux morts situé dans le village, près de la mairie.
Lista dels presidents d'Honduras
130px|thumb|Blason d'Honduras. Lo president es lo cap d'Estat e cap de govèrn d'Honduras. Aquesta es la lista dels presidents d'Honduras de 1839 fins a uèi.
Jouy Mauvoisin
Jouy-Mauvoisin es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Joan Baptista Raimond de La Cròssa
Joan Baptista Raimond de La Cròssa (Milhan 6 de seteme de 1760-10 de seteme de 1829) ei un marin gascon qui servigot dens la Marina francesa deu temps de la Revolucion e de l'Empèri.
Biografia
Son hilh Teobald tanben hesot una carrèra dens la marina e la politica.
Escut de Guatemala
L'escut de Guatemala es de forma circulara e compren:
Sarp
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [sarp] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Sarp en 1318, Sarps (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), Sarpt en 1790.
Segon Miquèu Grosclaude, eras duas proposicion que son possiblas. Sarri + pe convién ath darrèr vilatge dera plana, abans un mont boscat. L'adjectiu format sus eth vèrbe sarpere qu'ei sarptum; òr, ua atestacion qu'ei Sarpt, pr'aquò qu'ei tardiva.
Administracion
thumb|center|La maison comuna.
Molenez
Geografia
left|thumb||Vist de l'isla dempuèi l'èst Distant d'aperaquí de la còsta oèst del Finistère, Molène es l'isla principala de la archipel de Molène.
Mesura sus 800, siatz 72 ectaras. Lo sieu ponch culminant a situat a 26m a lo-dessus del nivèl de la mar.
Lo bourg e lo pòrt a l'entorn #que se n'organiza a situat a l'èst, protegit pel Ledenez Vraz, pichona isla #que i a ligat per un estran a marée bassa. A l'oèst, en cara de la isla de Ouessant, s'estend un païsatge de lande bretonne caractéristique.
Coma l'ensems del archipel de Molène, l'isla presenta un entorn considerable e fragil.
left|thumb||Vue de l'île depuis l'est Distante d'environ 15 km de la côte ouest du Finistère, Molène est l'île principale de l'archipel de Molène.
Elle mesure 1200 mètres sur 800, soit 72 hectares. Son point culminant est situé à 26m au-dessus du niveau de la mer.
Le bourg et le port autour duquel il s'organise est situé à l'est, protégé par le Ledenez Vraz, petite île qui y est rattachée par un estran à marée basse. À l'ouest, en face de l'île d'Ouessant, s'étale un paysage de lande bretonne caractéristique.
Comme l'ensemble de l'archipel de Molène, l'île présente un environnement remarquable et fragile.
Istòria
left|thumb|Forn a soude L'isla a viscut dempuèi lo neolític, coma ne testifica lo luòc de Beg-ar-Loued, al sud-oèst de l'isla, ont dels registres archéologiques an meses a jorn una abitacion en pèiras shutas en remontant a aquel periòde, aital coma cinc pèiras levadas.
D'origina fòrça mai recenta, se tròba egalament coma dessús unas autras islas de la archipel, de ancians forns a goémon (o de forns a soude) que # se cremava çò varech per obténer de la soude.
Dels nombroses naufragis en s'essent de produchs als environs de l'isla, aquel del paquebot Drummond Castle a durablement marcat l'isla. Après aver-i tustarrat una ròca de la cauçada de las Pèiras Verdas en la nuèch del 16 de junh de 1896, a sombré l'an 15 minutas en lo passatge del Fromveur, e a pas daissat que 3 sobrevivents sus las 361 personas embarcadas (248 passatgièrs e 113 òmes de équipages), essencialament angleses. Los abitants de l'isla se son alavetz distinguits en las operacions de auxilis e en lo tractament dels nombroses còrsses en se fracassant sus l' isla, e an #èsser mercejats per la Reina Victoria, jos la forma d'una cisterna d'aiga doça, d'un relòtge e d'un calice en aur adornat de pèiras preciosas per la glèisa de l'isla.
left|thumb|Four à soude L'île est habitée depuis le néolithique, comme en atteste le site de Beg-ar-Loued, au sud-ouest de l'île, où des fouilles archéologiques ont mis au jour une habitation en pierres sèches remontant à cette période, ainsi que cinq pierres levées.
D'origine beaucoup plus récente, on trouve également comme sur d'autres îles de l'archipel, d'anciens fours à goémon (ou fours à soude) dans lesquels on brûlait le varech pour obtenir de la soude.
Des nombreux naufrages s'étant produits aux environs de l'île, celui du paquebot Drummond Castle a durablement marqué l'île. Après avoir heurté une roche de la chaussée des Pierres Vertes dans la nuit du 16 juin 1896, il a sombré en 15 minutes dans le passage du Fromveur, et n'a laissé que 3 survivants sur les 361 personnes embarquées (248 passagers et 113 hommes d'équipages), essentiellement anglais. Les habitants de l'île se sont alors distingués dans les opérations de secours et dans le traitement des nombreux corps s'échouant sur l'île, et ont été remerciés par la Reine Victoria, sous la forme d'une citerne d'eau douce, d'une horloge et d'un calice en or orné de pierres précieuses pour l'église de l'île.
Auriòu (Provença)
Auriòu (Auruou en provençau, Auriol'' en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
La comuna d'Auriòu es situada entre dos massís de montanhas : lo Reganhas (711 m. alt.) au nord, la Roca-Forcade (937 m. alt.) au sud. È atraversada d'èst en oèst per Vèuna, pichòt flume que ven de massís de la Santa Bauma e se diregi vers Marselha e la mar Mediterranèa, a 25 quilomètres.
Ville-sur-Ancre
Ville-sur-Ancre es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Geografia
La municipalitat a traversat pel Àncora riu afluente de la Soma.
La commune est traversée par l'Ancre rivière affluente de la Somme.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Vilatge destruit pendent los combats de la Primièra Guèrra mondiala
Village détruit pendant les combats de la Première Guerre mondiale
Nòtas
<references group=N/>
Corona solara
drecha|vinheta|300x300px|Corona solara visibla en França pendent l'[[Eclipsi solar|eclipsi totala de 1999]] La corona solara es la partida de l'atmosfèra del Solelh situada al delà de la cromosfèra e que s'espandís sus de milions de quilomètres se diluissent dins l'espaci.
Proprietats fisicas
La temperatura de la corona es plan fòrça nauta : en contraste amb los 5 770 K de la surperfícia solara e los 7 000 K de la cromosfèra (una sisa prima que destria la fotosfèra de la corona), atenh de un a tres milions de gras.
Los mecanismes necessàris per caufer la corona solara foguèron longtemps atribuits a la preséncia de boclas de camp magnetic, nomenadas « boclas coronalas ». Aquestas bocles passa pels pòls del Solelh e s'estiran mejans la corona solara. An la capacitat de liberar de grandas quantitats d’energia, çò que fa que tenon un cèrt ròtle dins lo caufatge de la corona solara.
ABBA
ABBA foguèt un grop suedés de musica pop format per Björn Ulvaeus, Benny Andersson, Agnetha Fältskog e Anni-Frid Lyngstad (Frida). La seuna musica èra de fòrça granda qualitat, e interpretèt de grands vams coma Mamma Mia, SOS, Dancing Queen, Voulez-Vous, Chiquitita o Thank you for the music, per ne citar que los mai grands. Foguèt actiu dempuèi 1972 fins a 1983, e subretot foguèron reconeguts mondialament a partir de 1974, an que ganhèt lo XIX concors eurovision amb lo títol Waterloo. Compausant de singles e albums, venguèt mai de 300 milions de copiás dels seus discs. ABBA foguèt lo primièr grop europèu a mantenir una carrièra consistenta suls territòris anglofòns (Estats Units d'America, Grand Bretanha, Austràlia…)
Corona solara
Proprietats fisicas
Al començament de las annadas 2010, d'observacions obtengudas pel satellit japonés Hinode mòstran que lo ròtle de las boclas coronalas dins lo caufatge de la corona solara es pas determinant. Segon una publicacion d'astrofisicians de l'universitat Columbia, lo caufatge de la corona solara seriá lo resultat de las ondas d’Alfvén, d'autras ondas electromagneticas emisas pel Solelh.
D'autre costat, la corona solara es constituida de gas fortament ionizat, o plasma, d'una densitat fòrta flaca (unes 1012 còps mens dens que la fotosfèra). De fach de sa temperatura nauta, aquesta plasma edmet per exemple del rai dins l'extrèm-ultraviolet.
Aquesta corona es divisida en doas sisas : la corona K e la corona F. La corona K per kontinuierliche Korona (corona continua) ten sa luminositat de la difusion Thomson. La corona F per corona Fraunhofer es subretot enlusida segon l'espèctre de las raias de Fraunhofer. Comme la luminosité de la couronne K diminue avec l'élongation, la luminosité de la couronne F devient dominante à partir d'une élongation d'environ quatre rayons solaires. La lumière zodiacale est une manifestation aisément observable de la couronne F.
Metòdes d'observacion
La radioastronomia permet tanben l'estudi de la corona mesurant las ondas radio qu'emet. Quitament se la relacion Frequéncia radio/altitud dins la corona solara es pas simple (dependéncia a la densitat electronica): primièra aproximacion, mai frequéncia d'observacion es nauta, mai sèm pròche de la superfícia del Solelh. D'observacions a unas desenas de MHz (domèni decametric) permeton d'observar la nauta corona, al delà de 1/2 rai solar d'altitud (> 350 000 km). Dins la gama de la centena de MHz (domèni metric), s'obsèrva de regions entre 0,1 e 0,4 rais solars d'altitud (de 70 000 a 280 000 km). En centimetric, sèm pròche de la superfícia.
Autras estelas
Las estelas autras que lo Solelh pòdon tanben desvelopar una corona. Sovent detectadas mercé a d'observacions per satellit dins lo domèni X, son associadas a la preséncia de camps magnetics. Per unas classas d'estelas, subretot las estelas jovas per que produccion d'un camp magnetic es subretot eficaç (a causa de lor rotacion rapida), l'emission coronala pòt èsser fòrça mai intensa que sul Solelh.
Vironchaux
Vironchaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
(Embarg pas exaustiu !)
(saisie non exhaustive !)
Nòtas
<references group=N/>
Sarniguet
Sarniguet (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Observatòri del Pic de Miègjorn
thumb|Gròs plan sus l'observatòri, en ivèrn. Se destria las copòlas de l'observatòri, l'antena de television, e la cabina del teleferic. thumb|Lo Pic per [[Hacault (1872)]]
L'observatòri del Pic del Miègjorn es un naut luòc d'observacion e de recerca. La meteorologia puèi l'astronomia foguèron las màger motivacions de la creacion d'aqueste observatòri.
L'astronomia es uèi encora lo domèni d'investigacions scientificas mai important al Pic del Miègjorn. L'observatòri es ligat à l'Observatòri Miègjorn Pirenèus. Es una UFR de l'universitat Pau Sabatièr (Tolosa III). Depuèi 135 ans, cercaires e tecnicians de l'espaci i escrutan la galaxia a la recerca de fenomèns celèstes desconeguts.
Istòria
thumb|left|upright|Nansouty thumb|left|upright|Lo general Nansouty e l'ingenhaire Vaussenat. Lo Pic es conegut dempuèi l'Antiquitat. Los mai ancians testimoniatge sul Pic del Miègjorn s'encontra dins los recits de la mitologia pirenenca, qu'es una mèscla dels panteons locals e grecs. Atal los Pirenèus serián lo tombèl de Pirena, mòrta de tròp aver amat Eracles. Aqueste li faguèt lo mai bèl e lo mai grand dels tombèls: los Pirenèus. De lors amors seriá nacut Piton, sèrp mitica que garda lo tombèl de la bèla Pirena, son cap es a Gavarnia e sa cao al Pic del Miègjorn de Bigòrra, que los estrats de gneis permeton, a vegada, d'imaginar.
Mentretant que los abitants du Naut-Ador veneravan lo dieu solar Abellio, lo Pic del Miègjorn de Bigòrra vengava per eles un element essencial de lor espaci vecut. Al pè del mont, dins la val d'Arisa vivián los legendaris pastres de 999 ans, Milharis e Belion.
A partir delcomençament del sègle XVIII, lo suc del Pic es conegut per èsser un luòc d'observacions astronomicas. Se sap que François de Plantade puja al pic mai d'un còp: estudia pel primièr còp de biais scientific la corona solara a l'escasença de l'eclipsi de 1706. Puja en 1741 per i realizar de mesuras barometricas per realizar una mapa dels diocèsis del Lengadòc. Lo 26 d'agost, encara escala la montanha, morís al pas de Sencors, sextant a la man, s'exclamant: « Ah ! que tot aquò es bèl! »
Aquestas mesuras son seguidas, a partir de 1774, per aquesta de Monge e d'Arcet que pujan al Pic per i estudiar la pression atmosferica.
La construccion de l'observatòri comencèt dins las annadas 1870, jos la direccion del general Charles du Bois de Nansouty, e de l'ingenhaire Célestin-Xavier Vaussenat. Los primièrs terrassaments al suc començon en 1875. Los primièrs ostals son acabats lo 8 de setembre de 1882.
thumb|Dintrada de l'observatòri al començament del sègle XX. Fotografia d'[[Eugène Trutat conservada al musèu d'istòria naturala de Tolosa.]]
En 1907, Baillaud i fa installar un primièr telescòpi de de diamètre, un dels mai grands del mond per l'epòca, que permetèt en 1909 de denegar l'existéncia de canals sus Mart que defendava Percival Lowell e venguèt l'observatòri a la punta de la recerca.
En seguida, aquestes ostals foguèron fòrça completats: novèlas terrassas, novèlas copòlas, ostals novèls.
Reiaume de Wessex
Lo Reiaume de Wessex foguèt un reiaume fondat per leis anglosaxons dins lo sud-èst d'Anglatèrra entre lei sègles VI e X. s'estendiá sus la part sud-oèst de la Grand Bretanha, entre lei rius Dumnonia a l'oèst, e Mercia au nòrd e lei reiaumes de Kent, de Sussex e d'Essex a l'èst.
Sarniguet
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Aliscamps (Arle)
Leis Aliscamps son una necropòli romana situada a l'intrada sud-èst de la vila d'Arle en Provença.
Lei vilas romanas tradicionalament enebissián leis enterraments dins lei limits de la ciutat. Es comun per aquesta rason que lei carrièras immediatament au defòra d'una ciutat traversen de camps de tombas e de mausolèus; la Via Appia fòra de Roma n'es un bon exemple. Leis Aliscamps arlatencs fuguèron lo luòc d'enterrament principau pendent gaireben 1500 ans. Èra lo segment finau de la Via Aurelia e fuguèt utilitzat per rebondre ben de ciutadans, que lei memoriaus variant dau simple sarcofag duscas de monuments pus ellaborats.
Sarniguet
Toponimia
La prononciacion qu'ei [sarni'gét] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Sarnigued en 1285, Sarniguet en 1293, De Sernigueto, en latin, en 1313 e 1379, De Sarnigueto, en latin, en 1342, Serniguet en 1429 (e autas atestacions interpretablas en Sern- o en Sarn-), Sarniguet (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII). Segon Dauzat, Sarniguet qu'ei lo medish mot, probablament, dab un sufixe diferent, que l'« ancian provençau » sarnegol, « can de caça ». Segon Palay, Sarniguèt qu'ei un nom de craba, nom de lòc e de persona. Segon Negre, que vien probablament deu shafre occitan sarnego, « persona caitiva ». Segon Miquèu Grosclaude, totas aqueras proposicions que son estranhas e inversemblablas. Lo nom qu'ei escur. Segon Xavier Ravier, Sarniguet qu'ei lo diminutiu de Sarriac, situat a 9 km, ancian *Sereniacu, derivat sufixat de Serenus; que i agó sovent en Bigòrra supression de -n- intervocalica quitament quand èra palatalizada (-nh-) e lo resultat de *Sereniacu que vengó Sarriac; que i a tanben en Naut Léger un Sarniac qui a per diminutiu Sarniaguet (escriut Sarniguet sus las mapas anterioras a la mapa IGN actuala, quina ei la bona licçon ?).
Bordeaux de Gâtinais
Bordeaux de Gâtinais (Bordeaux-en-Gâtinaisen francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Rossana
Rossana (Rossana en italian) es una comuna italiana de la comunautat montanhòla de la Val Varacha, dins las Valadas Occitanas. Administrativament dins la província de Coni, dins la region de Piemont.
Observatòri del Pic de Miègjorn
Istòria
En 1959-1962 es installat lo bastiment interministerial, qu'amassa las activitats d'astronomia, de meteorologia, de television e de navigacion aeriana.
En 1994, l'Estat envisatge de barrar de l'observatòri. La region Miègjorn Pirenèus se mobiliza, e crea un sindicat mixte per que contunhe lo site. Lo projècte prevei una reabilitacion de las installacions scientificas, e tanben l'obertura al public d'una partida del site. Atal, lo teleferic de servici es remplaçat per un novèl capable d'aculhir lo grand public. D'importantas òòras son engatjadas a partir de 1996; lo site, tot nòu, dobrís en 2000.
thumb|upright=2.5|center|Vista panoramica cap al sud dempuèi l'observatòri del Pic.
Telescòpis
En 1908 la primièra copòla es installada, lo copòla Baillaud, d' de diamètre. Es equipada d'una montura equatoriala mecanica. Abriga una luneta e un telescòpi reflector. Fòra servici dempuèi 2000, fa ara partir del musèu.
En 1946, M. Gentilli ofrís a l'observatòri una copòla per un telescòpi de.
Un espectrograf es installat en 1958.
En 1963, la NASA finança l'installacion d'un telescòpi de. Es utilizat per prenre de fotografias precisa de la superfícia lunara dins l'encastre de la preparacion de las missions Apollo.
Una tor nauta de e de 14 m de diamètre es bastida a partir de 1972. Es installada a l'escart dels autres bastits, de biais a minimizar las perturbacions atmosfericas. En 1980, abriga un telescòpi de : le telescòpi Bernard Lyot.
I a ara al suc: I a tanben:
Resèrva internacionala de cèl estalat
Inicializat oficialament en 2009 pendent l'annada mondiala de l'astronomia, la resèrva internacionala de cèl estelat del Pic del Miègjorn (RICE) foguèt labellizada en 2013 per l'International Dark-sky Association. Es la sieisena al mond, la primièra en Euròpa.
La RICE a per objectiu de limitar lo fenomèn exponencial qu'es la pollucion luminosa, per aparar la qualitat de la nuèch. Cogerida pel Sindicat mixte per la valorizacion toristica del Pic dem Miègjorn, lo pargue nacional dels Pirenèus e lo Sindicat departemental d'energia 65, aquestas orientacions d'accions principalas son l’educacion del public suls impactes e consequéncias d'aquestas pollucions atal coma la realizacion d’un enlusiment responsabla sul territòri dels Nauts Pirenèus.
S'espandís sus, o 65 % dels Nauts Pirenèus. La RICE compren 251 comunas destriadas a l'entorn del pic del Miègjorn de Bigòrra e se destria en doas zonas:
Reiaume de Wessex
Au sègle IX, Wessex foguèt lo darnièr reiaume anglosaxon de resistir ais invasions vikings. Lo rei Alfred lo Grand (871-899) luchèt ambé succès contre eus, e seis eiretièrs capitèron de conquistar leis autrei reiaumes de l'illa e venguèron rèi d'Anglatèrra, per formar lo reiaume d'Anglatèrra, sus loquau l'ostau de Wessex reinèt fins a la mòrt d'Edoard lo Confessor en 1066, pauc avans la conquista normanda.
Originas
Wessex seriá estat fondat, segon la Cronica anglosaxona, per lo capmèstre Cerdic quora abordèt lei còstas de Hampshire en 495. Es doncas considerat coma lo fondator de l'Ostau de Wessex. En 508, auriá vencut lo rei breton Natanleod a la batalha de Netley, avans de s'impausar coma capmèstre dei saxons de l’Oèst après una batalha a Cerdicesford (Charford) au nòrd de Southampton. Conquistèt tanben l'Illa de Wight en 530 e moriguèt en 534, laissant son fiu (o felen) Cynric li succedir. Lo rèine de Cynric durèt, segon lei fònts, 17 o 26 ans. D'unei veson en eu lo menaire daus saxons a la batalha dau Mont Badon vèrs l'an 500, darnièra desfacha contre lei bretons. Qualquei annadas avans sa mòrt, prenguèt la ciutat d'Old Sarum près de Salisbury en 552.
Vismes
Vinme en picard (Vismes en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Nòtas
<references group=N/>
Sylvanus Olympio
Sylvanus Epiphanio Olympio (1902 - 1963) òme politic foguèt president de Tògo entre 1960 e son assassinat, lo 13 de genièr de 1963.
Carta de las Nacions unidas
La Carta de las Nacions unidas, a vegada nomenada Carta de San Francisco, es lo tractat que definís las tòcas e principis de l'Organizacion de las Nacions unidas e tanben la composicion, la mission e los poders de sos organs executius (lo Conselh de seguratat), delibératius (l'Assemblada generala), judiciaris (la Cort internacionala de justícia) e administratiis (lo Conselh economic e social, lo Conselh de tutèla e lo Secretariat general). Foguèt adoptada a la fin de la conferéncia de San Francisco, lo 26 de junh de 1945.
Istòria
Aquestas òbras menan sus un tèxte aprobats en sesilhas en plen lo 26 de junh e signat per 50 de las 51 Nacions unidas, lo darrièr membre, la Polonha, n'avent pas a aquesta data de govèrn constituit que pòsca ratificar lo tèxte. Aqueste tèxte foguèt promulgat jol nom de Carta de las Nacions unidas. La ratificacion definitiva se faguèt lo 24 d'octobre de 1945 (celebrat coma Jornada de las Nacions unidas), que seguís la creacion oficiala de l'Organizacion de las Nacions unidas, lo 24 de novembre de 1945.
Atal son definits los principes novèls d'organizacion de la societat internacionala, las diferentas institucions de l'ONU (Assemblada generala e Conselh de seguretat), las proceduras de seguir segon lo « reglament pacific dels diferends » o « en cas de menaça contra la patz, de trencadura de la patz, e d'acte d'agression ». La cooperacion economica e sociala es pas absenta de las accions previstas per la Carta.
Un dels cambiaments màger al respècte de la precedenta Societat de las Nacions (SDN) es l'adopcion del principi del vòte majoritari amb un drech de veto balhat a las grandas poténcias, membres permanents del Conselh de Seguretat.
Teatre deu castèth de Drottningholm
thumb|Drottningholms slottsteater thumb| Lo Teatre deu castèth de Drottningholm, a Estocòlme, en Suècia, qu'ei un bastiment deu sègle XVIII vodat aus arts de l'espectacles e sustot perheitament conservat dens l'estat de l'epòca que'u vedó a bastí's e, atau, qu'ei un lòc privilegiat entà empontar òbras de las epòcas e deus estils barròcs e classics.
Carta de las Nacions unidas
La Carta
Lo tèxte integral de la carte es liurament accessible sul site de l'Organizacion de las Nacions unidas.
Teatre deu castèth de Drottningholm
Qu'ei atau qu'Igmar Berman e'u se causí entà realizar la soa version cinematografica de La Flabuta Encantada de Mozart en 1975.
En 1991, amssa dab lo castèth, que ho marcat dehens la lista deu Patrimòni Modiau de l'Umanitat de l'UNESCO.
Carta de las Nacions unidas
Preambul
vinheta|Préambul de la Carta. Vaquí son preambul, datat del 26 de junh de 1945 :
''« Nosautes, pòbles de las Nacions unidas Resolguts a preservar las generacions futuras de la plaga de la guèrra que per dos còps en l’espaci d’una vida umana infligiguèt a l’umanitat d’indicibles patiments, a proclamar encara in còp la nòstre fe dins los drechs fondamentals de l’òme, dins la dignitat e la valor de la persona umana, dins l’egalitéat de drech dels òmes e de las femnas, e tanben de las nacions, grandas e pichonas,  de crear las condicions necessàrias al manten de la justícia e del respècte de las obligacions nascudas dels tractats e autras fonts del drech internacional, de favorizar lo progrès social e instaurar de melhoras condicions de vida dins una libertat mai granda, E per aquò de practicar la tolerància, de viure en patz l’un amb l’autre dins un esperit de bon vesinat, d'unir nòstras fòrças per manténer la patz e la seguretat internacionalas, d'acceptar de principis e instituir de metòdes garantissent que serà pas fach usatge de la fòrça de las armas, levat dins l’interés comun, d'utilizar las institucions internacionalas per favorizar lo progrès economic e social de totess los pòbles, Avèm decidit d’associar nòstres esfòrçs per realizar aquestes projèctes en consequéncias, nòstres govèrns respectius, mejans lors representants, amassats dins la vila de San Francisco, e dotats de plens poders reconeguts en forma que cal, adoptèron la presenta Carta de las Nacions unidas e establissent per las presentas una organizacion internacionala que prendrà lo nom de Nacions unidas. »''
Crucey-Villages
Crucey-Villages es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Carta de las Nacions unidas
Composicion de la Carta
Conten un preambul, 19 capítols e 111 articles, e tanben una nòta preliminària suls amendaments ulteriors. Los capítols forman sièis ensembles :
Crucey-Villages
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Carta de las Nacions unidas
Capítol VII
Lo capítol VII de la Carta (art. 39-51), titulat « Accion en cas de menaça contra la patz, de trencadura de la patz e d'acte d'agression », es aqueste que permet per exemple la dintrada en guèrra, e que foguèt utilizat, per exemple, pendent la guèrra de Corèa.
Crucey-Villages
Istòria
Reünion realizat de Crucey d'amb Mainterne e Vitray-jos-Brézolles per Decrèt préfectoral del 7 de decembre de 1972, jol nom de Crucey-Pòbles.
Réunion réalisée de Crucey d’avec Mainterne et Vitray-sous-Brézolles par Arrêté préfectoral du 7 décembre 1972, sous le nom de Crucey-Villages.
Valérie Trierweiler
vinheta Valérie Trierweiler (nascuda Valérie Massonneau, a Angieus lo 16 de febrièr de 1965) es una jornalista politica francesa e amiga intima de François Hollande de 2005 a 2014. A un DESS de sciencias politicas de la Sorbòna e a trabalha per la revista Profession Politique e per Paris Match. Animèt l'emission ebdomadària Le Grand 8. Es divorciada del jornalista Denis Trierweiler, an tres mainatges.
Carta de las Nacions unidas
Capítol VII
Las resolucions del Conselh de Seguretat presas jol capítol VII son benlèu çò que s'apròcha mai d'un govèrn mondial, que possedisson una fòrça juridica constrenhenta. Se pòt citar, per exemple, la resolucion 1 373 adoptada a l'unanimitat dels membres del Conselh de seguretat lo 28 de setembre de 2001, qu'impausa a totes los Estats membres de l'ONU de modificacions de legislacion, subretot al subjècte de la legislacion sul terrorisme, sus l'immigracion e lo contraròtle a las frontièras.
En setembre de 2008, la Cort de justícia de las Comunautats europèas, dins l'arrèst Kadi e Yusuf, jutjèt que l'aplicacion de las resolucions del Conselh de seguretat per l'Union europèa devián respectar los principis fondamentals del drech comunautari.
Pasmens la Cort europèa dels drechs de l'òme s'èra declarada incompetenta per jutjar d'actes atribuits pels demandaires als Estats participant a la KFOR après la fin oficiala de la guèrra aa Kosova (Behrami c. França e Saramati c. França, Alemanha e Norvègia, 2006).
Organs
Son definits dins lo capítol III, article 7, alinea 1. Existís sièis organs màger : Mai, l'article 7, alinea 2, especifica :
"Los organs subsidiaris que se revelerián necessaris poirán èsser creats en conformitat a la quita Carta"
Fòra dels punts precizats dins la Carta pels màger organs, e dins lor òrdre de mission pels organs subsidiaris, cada organ a la carga de definir son foncionament e son règlament interior.
Conselh per la Republica
Lo Conselh per la Republica (en catalan: Consell per la República), tanben conegut coma Conselh per la Republica Catalana, es lo nom d'una organizacion e govèrn en l'exili qu'a per objectiu far efectiva l'independéncia de Catalonha, culminar lo procès constituent de la Republica Catalana e internacionalitzar la causa republicana. Promòu tanben la defensa dels drechs civics e politics. Lo Conselh es format del president e sèt membres.
Châtenois (Jura)
Châtenois  es una comuna francesa administrada per lo departament de Jura de la region de Franca Comtat
Juan Bautista Gaona
Juan Bautista Gaona Figueredo (1845-1937) òme politic foguèt president de Paraguai entre 1904 e 1905.
Otto Pérez Molina
Otto Fernando Pérez Molina (n. Ciutat de Guatemala, Guatemala; 1 de decembre de 1950) es un general retirat de l'armada de Guatemala e politician guatemalenc. Foguèt lo quaranta-uèiten President de la Republica. Postulèt a la presidéncia pel Partit Patriota (PP) a las eleccions generalas de Guatemala de 2011, realizadas lo 6 de novembre, amb Roxana Baldetti coma companha de formula e candidata a la vicepresidéncia. Es lo primièr militar elegit popularament de la nòva èra democratica de Guatemala, que comencèt en 1985, e fondador del PP, que ne foguèt secretari general dde sa fondacion, lo 20 de decembre de 2001, fins al 20 de genièr de 2009.
Gloria Gaynor
Gloria Gaynor, de nom vertadièr Gloria Fowles, es une cantaira estatsuniana, nascuda lo 7 de setembre de 1949. Es subretot coneguda pels seus títols disco que le celebre I Will Survive.
Començament de carrièra
Gaynor foguèt una cantaira amb las Soul Satisfiers, un grop de jazz/pop, vèrs 1971. Son primier single foguèt She'll Be Sorry/Let Me Go Baby (1965).
Son primièr succés vertadièr data de 1975 amb la sortida de son album Never Can Say Goodbye, que la faguèt venir coma una artista disco. La primièra fàcia d'aquel album foguèt compausada de tres cançons disco (Honey Bee, Never Can Say Goodbye e Reach Out, I'll Be There), sens pausa entre las cançons. Aquel maraton de dança de 19 minutas venguèt fòrça popular, subretot dins las discotècas. Las tres cançons sortiguèron en version separadas adaptadas per la radio, e totas venguèron al vam. Aquel album contribuguèt a introduire la musica disco al public. Gloria Gaynor foguèt la primièra artista a enregistrar lo seu pròpi disc de disco. Son títol, Never Can Say Goodbye, foguèt lp primièr a capitar lo suc del hit-parade danse del Billboard magazine. Capitalizant sul vam del seu primièr album, Gloria Gaynor lèu sortiguèt son segon album, Experience Gloria Gaynor, mai tard aquel meteis an. Pasmens qu'aquel album foguèt una reüssita, aguèt pas la popularitat del precedent dins lo grand public.
Jumeauville
Jumeauville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Louannec
Louaneg en breton ( Louannec en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Serge Moati
vinheta
Serge Moati (Tunis, lo 17 d'agost de 1946), de son nom d'ostal Henry Haïm Moati, es un jornalista e realizator francés. Es lo paire de l'actor Félix Moati.
Es lo tresen mainatge d'una familha josieva de Tunisia dont retracha la vida dins Villa Jasmin en 2003. Son paire, Serge (1903-1957), jornalista e francmaçon, foguèt arrestat pendant la Segonda Guèrra Mondiala e deportat en Alemanha (a Sachsenhausen) d'ont fugiguèt e participèt a la liberacion publica. Sa maire èra Odette Scemama (1905-1957). En 1957 sos parents moriguèron e lo jove Henry anèt amb sa sòr Nine a París. Rescontrèt François Truffaut que lo faguèt jogar dins Les Quatre Cents Coups en 1959. Faguèt lo servici militar a Tolon, trabalhèt en Nigèr e gavidèt FR3 de 1981 à 1985. Foguèt conselhièr de François Mitterrand. Ara anima fòrça emissions a la television francesa.
Tikal
Tikal es la pus granda de las ancianas ciutats dels maias del periòde classic. Es situada dins la region de Petén, dins lo territòri del Guatemala actual.