cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Associacion Internacionala de las Federacions d'Atletisme
BRONZE
thumb|45 px|left|... entre 20 & 50 id
thumb|40 px|left|... entre 10 & 20 id
thumb|35 px|left|... entre 5 & 10 id
thumb|30 px|left|... entre 1 & 5 id
2 medalhas: - -  -  -  - - -  -
thumb|25 px|left|  1 medalha de bronze olimpica
(Berlin 1916...)
Non celebrats per en causa de la guerra de 1914-1918.
(Helsinki 1940...)
thumb|300 px|left
Non celebrats per en causa de la guerra de 1939-1945.
thumb|400 px|right thumb|400 px|left
(Londres 1944...)
thumb|400 px|left
Idem thumb|400 px|left thumb|600 px|left thumb|100 px|right
Mondial
thumb|500 px|left
thumb|250 px|right
&
AUR
....... thumb|70 px|left|... entre 150 & 200 idem thumb|60 px|left|... entre 100 & 150' id''
thumb|50 px|left|... entre 50 & 100 id
thumb|40 px|left|... entre 10 & 20 id
thumb|35 px|left|... entre 5 & 10 id
thumb|30 px|left|... entre 1 & 5 id
2 medalhas: - -  -  -  -  -  -
thumb|25 px|left|... 1 medalha d'aur mondiala
ARGENT
thumb|70 px|left|... entre 150 & 200 idem thumb|60 px|left|... entre 100 & 150 id
thumb|50 px|left|... entre 50 & 100 id
( 66 )
( 57 )
( 52 )
thumb|35 px|left|... entre 5 & 10 medalhas d'argent mondialas
thumb|25 px|left|... 1 medalha d'argent mondiala
BRONZE
thumb|70 px|left|... entre 150 & 200 idem
thumb|50 px|left|... entre 50 & 100 id
( 64 ) ( 54 )
- ( 11 ) -  ( 11 ) -  ( 11 ) ) -  ( 10 ) -  ( 10 ) thumb|35 px|left|... entre 5 & 10 id
thumb|25 px|left|... 1 medalha de bronze mondiala
PÒDIS PLANETARIS (OLIMPICS & MONDIALS)
95 païses guerdonats...
thumb|230 px|left... Mai de 1000 medalhas olimpicas o mondialas... thumb|220 px|left entre 950 e 1000 medalhas planetàrias (JO & CM)...
( 988 ) / 738 + 250) thumb|150 px|left entre 550 e 600 idem thumb|130 px|left ... 450 & 500 id thumb|120 px|left ... 400 & 450' id''
( 407 ) / 274 + 133)
( 400 ) / 251 + 149)
thumb|110 px|left ... 350 & 400 id thumb|100 px|left ... 300 & 350 id thumb|90 px|left ... 250 & 300 id
thumb|80 px|left ... 200 & 250 id thumb|70 px|left ... 150 & 200 id
( 151 ) / 68 + 83)
( 133 ) / 113 + 20)
( 131 ) / 52 + 79) thumb|50 px|left ... 50 & 100 id
( 96 ) / 81 + 25)
( 96 ) / 59 + 37)
( 92 ) / 68 + 24)
( 87 ) / 38 + 49)
( 82 ) / 37 + 45)
( 81 ) / 52 + 29)
( 69 ) / 52 + 17)
( 60 ) / 32 + 28)
( 57 ) / 35 + 22)
thumb|45 px|left ... 20 & 50 id
( 48 ) / 39 + 9) ( 48 ) / 29 + 19) ( 48 ) / 15 + 33) ( 46 ) / 11 + 35) ( 45 ) / 18 + 27) ( 43 ) / 15 + 28) ( 42 ) / 15 + 27) ( 35 ) / 23 + 12) ( 33 ) / 18 + 15) ( 32 ) / 20 + 12) ( 27 ) / 7 + 20) - ( 26 ) / 10 + 16) -  ( 25 ) / 8 + 17) -  ( 24 ) / 14 + 10) -  ( 23 ) / 19 + 4) -  ( 22 ) / 15 + 7) -  ( 21 ) / 10 + 11) thumb|40 px|left ... 10 & 20' id''
( 19 ) / 13 + 6) - ( 19 ) / 10 + 9) -  ( 15 ) / 8 + 7) -  ( 15 ) / 6 + 9) -  ( 14 ) / 11 + 3) -  ( 11 ) / 6 + 5) -  ( 11 ) / 5 + 6) -  ( 10 ) / 6 + 4) -  ( 10 ) / 5 + 5)
thumb|35 px|left ... 5 & 10 id
( 9 ) / 7 + 2) - ( 9 ) / 4 + 5) -  ( 7 ) / 4 + 3) -  ( 7 ) / 2 + 5) -  ( 7 ) / 2 + 5) -  ( 7 ) / 0 + 7) -  ( 6 ) / 3 + 3) -  ( 6 ) / 2 + 4) -  ( 5 ) / 5 + 0) -  ( 5 ) / 5 + 0) - ( 5 ) / 4 + 1) -  ( 5 ) / 3 + 2) - 20 px 0ganda ( 5 ) / 2 + 3) -  ( 5 ) / 1 + 4)
thumb|30 px|left ... 1 & 5 id
- 20 px Cameron ( 4 ) / 2 + 2) - ( 4 ) / 1 + 3) -  ( 4 ) / / 1 + 3) -  ( 4 ) / 2 + 2) -  ( 3 ) / 1 + 2) -  ( 3 ) / 1 + 2) -  ( 3 ) / 1 + 2) -  ( 3 ) / 2 + 1) -  ( 3 ) / 1 + 2) -  ( 3 ) / 1 + 2) -  ( 3 ) / 0 + 3) -  ( 3 ) / 0 + 3)
2 pòdis : - ( 2 ) /2 + 0) -  ( 2 2 ) / 2 + 0) -  ( 2 ) / 2 + 0) -  ( 2 ) / 2 + 0) -  ( 2 ) / 2 + 0) -  ( 2 ) / 2 + 0) -  ( 2 ) / 1 + 1) - 20 px Aïtí ( 2 ) / 1 + 1) -  ( 2 ) / 2 + 0) -  ( 2 ) / 1 + 1) -  ( 2 ) / 1 + 1) -  ( 2 ) / 0 + 2) -  ( 2 ) / 0 + 2) -  ( 2 ) / 0 + 2) -  ( 2 ) / 0 + 2) -  ( 2 )''' / 0 + 2)
thumb|25 px|left... 1 pòdi planetari...
- / 1 + 0) -  / 1 + 0) -  / 1 + 0) -  / 1 + 0) -  / 1 + 0) -  / 0 + 1) - 20 px Bermudas / 0 + 21) - 20 px Puerto Rico / 0 + 1) -  / 0 + 1) - 20 px Samoa Americana 0 + 1)
AFRICA
thumb|200 px|left... Africa
America del Nòrd, America centrala e Carib
thumb|200 px|right... America del Nòrd, America centrala e Carib
America del Sud
thumb|200 px|left... America del Sud
ASIA
thumb|200 px|right... Asia
EURÒPA
thumb|200 px|left... Euròpa
OCEANIA
thumb|200 px|right... Oceania
Africa
Compta 53 membres e es la mai nombrosa de las associacions per airals geografics de l'atletisme mondial.
ARGERIA
30 px 30 px 35 px
35 px 30 px
BOTSWANA
30 px
BURUNDI
30 px
30 px 30 px
CAMERON
30 px
REPUBLICA DEMOCRATICA DE CÒNGO
30 px
CÒSTA D'EVÒRI
thumb|200 px|left|... en [[Gabriel Tiacoh 15 px 400m Los Angeles 1984...]] 30 px
ERITRÈA
30 px
ETIOPIA
thumb|350 px|right|... Pont [[Abebe Bikila Ladispoli Província de Roma Itàlia... ]] thumb|300 px|left| n' [[Haile Gebrselassie... ]]
40 px 35 px 40 px
45 px 40 px 45 px
GHANA
30 px 30 px
KENYA
45 px 45 px 40 px
45 px 45 px 45 px
MARRÒC
thumb|350 px|left|... en [[Saïd Aouita...]] 35 px 35 px 35 px
MOÇAMBIC
30 px 30 px
40 px 30 px 30 px
NAMIBIA
30 px
NIGÈRIA
30 px 30 px 35 px
OGANDA
30 px 30 px
SENEGAL
30 px
30 px 30 px
SOMALIA
30 px 30 px
SUD-AFRICA
35 px 40 px 35 px
35 px 35 px 30 px
SODAN
30 px
30 px 30 px 30 px
TANZANIA
30 px
TUNISIA
30 px 30 px 30 px
30 px
ZAMBIA
30 px
30 px 30 px
AÏTÍ
20 px Aïtí
25 px
ANGUILHA
20 px Anguilha
ANTILHAS NEERLANDESAS
20 px Antilhas Neerlandesas
ARUBA
20 px Aruba
BAHAMAS
30 px 30 px 30 px
BARBADOS
25 px
BERMUDAS
20 px Bermudas
25 px
CANADÀ
40 px 40 px 45 px
CUBA
40 px 40 px 40 px
40 px 45 px 35 px
DOMINICA
25 px
ESTATS UNITS D'AMERICA
100 px 80 px 70 px
70 px 60 px 60 px thumb|400 px|left|... en [[Jesse Owens 15 px 15 px15 px 15 px...  Jòcs Olimpics de Berlin...Olympiastadion... 1936... Mein Fünfkampf]]
ILLAS CAIMAN
Illas Caiman
ILLAS TURKS E CAICOS
20 px Illas Turks e Caicos
ILLAS VERGES AMERICANAS
20 px Illas Verges Americanas
ILLAS VERGES BRITANICAS
20 px Illas Verges Britanicas
JAMAICA
40 px 45 px 40 px
40 px 45 px 45 px
thumb|200 px|left|... [[L'Arquièr de Dius... ]]
MEXIC
30 px 35 px 30 px
30 px 25 px 35 px
PUERTO RICO
20 px Puerto Rico
25 px
REPUBLICA DOMINICANA
25 px
30 px 30 px
SANT CRISTÒL E NEVIS
25 px 30 px
TRINITAT E TOBAGO
25 px 30 px 35 px
ARGENTINA
30 px 30 px
BRASIL
30 px 30 px 35 px
30 px 35 px 40 px
COLÓMBIA
30 px
EQÜATOR
30 px 30 px
PANAMÀ
30 px 30 px
SURINAM
30 px 30 px
VENEÇUÈLA
30 px
ARABIA SAUDITA
30 px
BAHRAYN
35 px 30 px 30 px
CAZACSTAN
30 px 30 px
30 px 35 px 30 px
CHINA
35 px 30 px 35 px
CORÈA DEL NÒRD
30 px
CORÈA DEL SUD
30 px 30 px
FILIPINAS
30 px
HONG KONG
20 px Hong Kong
ÍNDIA
30 px
JAPON... NIHON...
35 px 35 px 35 px
30 px 35 px 40 px
MACAU
20 px Macau
MYANMAR
...Myanmar
PALESTINA
20 px Palestina
QATAR
30 px
30 px 30 px 30 px
SIRIA
30 px
30 px 30 px
SRI LANKA
30 px 30 px
TAIWAN
30 px 30 px
TADGIQUISTAN
30 px
ALEMANHA
50 px 50 px 50 px
ÀUSTRIA
25 px 30 px 30 px
25 px 25 px
BELGICA
30 px 35 px 30 px
30 px
BIELORUSSIA
30 px 35 px 35 px
40 px 40 px 40 px
BULGARIA
35 px 35 px 35 px
35 px 30 px 35 px
CHIPRE
25 px 25 px
CROÀCIA
25 px
30 px
DANEMARC
30 px 30 px
30 px 25 px
ESLOVAQUIA
30 px
ESLOVÈNIA
25 px 25 px 25 px
ESPANHA
30 px 30 px 35 px
35 px 40 px 40 px
ESTÒNIA
30 px 30 px 25 px
FINLÀNDIA
thumb|300 px|left| en [[Paavo Nurmi... 12 px (9) & 12 px (3), recòrd absolut de las medalhas olimpicas per l'atletisme... ]]
45 px 45 px 45 px
FRANÇA
thumb|400 px|right|... na [[Coleta Besson... 12 px| 400 mètres Ciutat de Mexic 1968  ]]
40 px 45 px 45 px
35 px 40 px 40 px
GIBARTAR
20 px Gibartar
GRÈCIA
35 px 40 px 40 px
30 px 35 px 40 px
IRLANDA
30 px 30 px
ISLÀNDIA
25 px 25 px
ITÀLIA
40 px 40 px 45 px
40 px 40 px 40 px
LETÒNIA
30 px 25 px
LITUÀNIA
30 px 30 px 25 px
LUXEMBORG
25 px
NORVÈGIA
35 px 35 px 35 px
35 px 30 px 30 px
ONGRIA
30 px 30px
PAÏSES BASSES
35 px 30 px 35 px
25 px 30 px 30 px
POLONHA
thumb|200 px|right|... en [[Janusz Sidlo...]] thumb|200 px|left| n' [[Irena Szewinska-Kirszenstein]]
45 px 40 px 40 px
35 px 35 px 40 px
PORTUGAL
30 px 30 px 30 px
35 px 35 px 35 px
REIALME UNIT
45 px 50 px 50 px
40 px 45 px 45 px
REPUBLICA CHÈCA
thumb|250 px|left|... n' [[Emil Zátopek...]]
40 px 35 px 35 px
ROMANIA
35 px 35 px 35 px
RUSSIA
thumb|300 px|right| na [[Ielena Isinbaieva... ]]
50 px 50 px 50 px
60 px 60 px 50 px
SOÏSSA
35 px 30 px
30 px 30 px
SUÈCIA
thumb|300 px|left|... en [[Stefan Holm... ]]
40 px 45 px 45 px
35 px 30 px 35 px
TURQUIA
30 px 30 px
30 px 25 px
UCRAÏNA
30 px 30 px 40 px
35 px 35 px 40 px
AUSTRÀLIA
40 px 40 px 35 px
35 px 35 px 30 px
GUAM
20 px Guam
ILLA NORFOLK
20 px Illa Norfolk
ILLAS COOK
20 px Illas Cook
ILLAS MARIANNAS DEL NÒRD
20px Illas Mariannas del Nòrd
ILLAS MARSHALL
20 px Illas Marshall
ILLAS SALAMON
20 px Illas Salamon
NÒVA ZELANDA... AOTEAROA...
35 px 25 px 25 px
25 px 20 px 20 px
POLINESIA... TAHITIANA...
20 px Polinesia Francesa
SAMOA AMERICANA
20 px Samoa Americana
25 px
Vejatz tanben
thumb|350 px|left
e ca
Moulotte
Moulotte es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fosforilacion
En bioquimia, la fosforilacion es l'addicion d'un grop fosfat (PO43-) a una proteïna o quina autra molecula que siá, en general pichona. Son ròtle predominant en bioquimia la convertís en un important objècte de recerca (la basa de donadas de Medline presenta a l'entorn de 100 000 articles sul tèma), sustot en la fosforilacion de las proteïnas. Es un dels principals mecanismes de regulacion de las proteïnas.
Fosforilacion de las proteïnas
thumb|right|Una [[serina fosforilada.]] Las proteïnas podon esser fosforiladas sus tres aminoacids: serinas, treoninas e tirosinas. Dins las procariotas, las istidinas, argininas e lisinas podon tanben esser fosforiladas. La familha d'enzims, sonada quinasas es responsible de la fosforilacion de aquestes aminoacids. La fosforilacion de las proteïnas es una reaccion reversibla e las fosfatasas catalizan la defosforilacion.
Fotofosforilacion
La fotofosforilacion es lo procès de formacion de l'ATP pendent de la fotosintèsi. Se coneis tanben coma fosforilacion fotosintetica. L'energia luminosa excita e desplaça d'electrons de la clorofilla e d'autras pigments presentas en las plantas. L'energia associada amb los electrons excitats s'emmagazina al ATP en un procès que produsís d'ATP a partir d'ADP e fosfat inorganic.
Fosforilacion oxidativa
La fosforilacion oxidativa es lo procès que permet la sintèsi d'ATP coplada al gradient electroquimic generat pendent la transferéncia electronica que te luòc al cors de la cadena respiratòria. Aquel procès metabolic permet aprofechar l'energia liberada pendent lo retorn dels protons en favor de gradient per la sintèsi d'adenosina trifosfat (ATP) a partir d'AMP per accion de l'enzim ATPasa (o ATP sintasa).
Borlens
Borlens (Bourlens en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié fornís qualques fòrmas ancianas : Borlen (parrochia de Borlenx, parrochia de ~) al sègle XIII, Borlen (parrochia de ~) en 1271, Borlenx (episcopus pro ecclesia de ~) en 1326, Borlenc (capella de ~) en 1326, Borlenx (R. de ~) et Sancti Saturnini de Tessaco en 1520 (quand las atestacions son en latin, lo nom de la parròquia demòra en occitan). La darrèra atestacion a l'avantatge d'ajustar al nom de la parròquia de Borlens, lo de son annèxa, Tesac. S'i pòt ajustar la grafia dins la mapa de Sanson (sègle XVII), Bourleng.
Per Dauzat e Rostaing, lo nom ven de Borila, nom germanic d'òme, e sufixe germanic -ing. Ernèst Negre, citat per B. Boyrie-Fénié, aima mai un autre nom germanic Borellus [latinizat] e presenta lo meteis sufixe jos la fòrma -ingos. Bénédicte Boyrie-Fénié causís pas entre los dos noms de persona, egalament possibles e nòta que lo sufixe èra -encs (escrit -enx) abans de passar a -en(s). La prononciacion actuala es [bur'len].
Istòria
Borlens es regropada ambe Tornon d'Agen abans 1806 e restablida coma comuna en 1876.
Albinhac (omonimia)
Albinhac o Aubinhac pòt designar:
Avesnes-le-Comte
Avesnes-le-Comte es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-André-en-Morvan
Saint-André-en-Morvan es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
thumb|left|200px|Pont a lo-dessus de la [[Curació (cors d'aiga)|Curació]] Lo vilatge se situa al confluisson de la Curació e del ruisseau del Verdot.
Situada en lo massís del Morvan, la municipalitat es adherent a lo sieu parc natural regional
thumb|left|200px|Pont au-dessus de la [[Cure (cours d'eau)|Cure]] Le village se situe au confluent de la Cure et du ruisseau du Verdot.
Située dans le massif du Morvan, la commune est adhérente à son parc naturel régional
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat #portar provisoirement los noms de La Montanha-André e de Pelletier-lo-Rocher.
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune porta provisoirement les noms de La Montagne-André et de Pelletier-le-Rocher.
Corcy
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Margaus
Margaus (Margaux en francés) es una anciana comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de Noèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Es dempui lo 1èir de genèir 2017 caplòc de Margaus e Cantenac, shens estar comuna delegada.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Baromesnil
Baromesnil es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Francofonia
La francofonia es un tèrme parapluèja per recampar totas las personas que parlan francés coma lenga mairala o non.
Es tanben lo nom d'una organizacion internacionala d'una importància culturala majora.
L'organizacion
L'organizacion foguèt fondada en 1970 a l'occasion de la Conferéncia de Niamey (Nigèr). Recampa 56 estats e govèrns, e mai 19 observators (chifras per 2010). Es de notar qu'e mai los membres ajan dat en general un estatut al francés, los observators son mens francofòns. Se tracha puslèu d'estats francofils o qu'utilizan lo francés coma lenga forestièra.
Nombre de francofòns
Segon l'Organizacion, i a almens 220 000 000 de francofòns en 2010 que sabon legir, parlar, entendre e escriure. Lo nombre real dels que pòdon parlar francés es probablament superior a 250 000 000.
Los qu'an lo francés coma lenga mairala son mens nombroses, de 75 000 000 a 125 000 000 segon los autors e los critèris.
Terjat
Terjac (en francés: Terjat) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Tor Shókhov
vinheta|Tor Shókhov, [[Moscòu]] vinheta|Lo primièr projècte de la Tor Shókhov, d'una nautor de 350 mètres (1919) La Tor Shókhov (en rus  : Шуховская башня, '), tanben coneguda jol nom de Tor de Shabolovka''', es una tor de ràdio e teledifusion situada a Moscòu e bastida per Vladimir Shókhov entre 1920 e 1922. En març 2014, èra menaçada d'èsser destruida.
Terjat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Aubin-des-Chaumes
Saint-Aubin-des-Chaumes es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
La municipalitat de Sant-Aubin-de detlos-Chaumes a compausat unicament de dos pòbles : Charancy e Chalvron.
La commune de Saint-Aubin-des-Chaumes est composée uniquement de deux villages : Charancy et Chalvron.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canton de Molièras
Lo canton de Molièras es una anciana division administrativa de Carcin, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Montalban, lo departament de Tarn e Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Autí e Molièras son del canton novèl del Carcin-Avairon (burèu centralizator : Albiàs), e las autras 3 comunas son del canton del Canton del País de Sèrras Sud-Carcin (burèu centralizator : La Francesa). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian (bas carcinòl).
Mont
right|thumb|240px|Vista de Mont right|thumb|240px|Escut der’anciana comuna de Betlan right|thumb|240px|Era comuna de Betlan damb Mont en 1860 Mont ei ua localitat dera Val d'Aran plaçada a 1232 mètres d'altitud, ath dessús deth pòble de Vilac e a man esquèrra de Montcorbau. Ancian minicipi, ère dempuish eth 1847 en er'ancian municipi de Betlan. Ei adara en era EMD d'Aubèrt e Betlan, ath municipi de Vielha e Mijaran e tanh ath terçon de Marcatosa.
Canton de Molièras
Istòria
Lo canton de Molièras se creèt en 1790 dins lo districte de Montalban, dins l'Òut.
En 1801, lo canton de Molièras foguèt conservat.
A las eleccions departamentalas del 22 de març de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-273 del 27 de febrièr de 2014, lo canton foguèt suprimit.
Lac de Santa Crotz
Lo Lac de Santa Crotz es una retenguda, mesa en aiga en 1973, après la bastison de la restanca de Santa Crotz sus lo riu de Verdon. Es situat entre lei departaments de Var e deis Aups d'Auta Provença, au pè dei gòrgas de Verdon, dau Plan de Canjuers e dei Planas de Valençòla, aut luòc de la cultura de la lavanda.
Aquela retenguda es la segonda d'Occitània per sa superficia (environ 2200 ha) après lo lac de Sèrra Ponçon. Lo lac es vengut un centre de torisme estivau e es fòrça presat per lei lesers aqüatics ; d'estiu, la temperatura de l'aiga pòt aténher a 1 m de fonsor.
Tres vilatges se tròban de lòng dau lac:
Tréogan
Treogan en breton ( Tréogan en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Istòria
Aquela municipalitat a conegut per faches ligats a la Revòlta de las Casquetas Rojas l'an 1675.
Sant Estève dau Gres
thumb|right|400px|... [[Nòstra Dama dau castèu...]]
Tréogan
Istòria
Cette commune est connue pour des faits liés à la Révolte des Bonnets Rouges en 1675.
Saint-Aubin-les-Forges
Saint-Aubin-les-Forges es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Barentin
Barentin es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de  Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Dempuèi 1006, « Barentin » se fa conéisser/conéisser e observar per las siás activitats economicas.
Una branca dels senhors de Barentin #donar de personalitats politicas de Tricòt al Mièja Edat sustot doas homonymes coneguts jol nom de Drouet de Barentin.
En 1846 : effondrement del viaducte de Barentin
De la Mièja Edat a uèi, los molins, los papeteries, los filatures, de contunh l'anautita tecnologia an marcat lo desvolopament de la vila.
Videojòc de ròtle
Los videojòcs de ròtle (CRPG son los seus sigles en anglés), sovent abreujat mai incorrectament en jòcs de ròtle (RPG), son una mena de videojòc qu'utilisan los elements tipics dels jòcs de ròtle que que se jògan en persona. Los jòcs de ròtle per ordinator comprenon una gamma larga d'estils e de tipes de motors de jòc e se diversifiquèron fòrça.
Albinhac (Avairon)
Anciana comuna d'Avairon, la comuna d'Albinhac foguèt suprimida en 1829. Son territòri foguèt partejat entre las comunas de Brocmat e de Terondèls.
Barentin
Istòria
Una vida culturala locala atractiua, lo sieu musèu dins la carrièra (excepcionala a França), de nombrós magasins, una vasta zòna comerciala artesanala e industriala permeton de recebre los toristas en totas estacions.
Truyes
Truyes es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Geografia
La municipalitat de Truyes se tròba al Sud-Es de l'aglomeracion Tourangelle, sul scenari de la Champeigne Tourangelle (dintre l'Indre e lo Doncas que). Es riveraine del Indre (marge drech). Truyes Es limitrophe de Esvres (a l'Oèst), Azay-sus-Doncas que (al Nòrd), Athée-sus-Doncas que (al Nòrd Es), Cormery (al Sud) e Courçay (al Sud Es).
La commune de Truyes se trouve au Sud-Est de l'agglomération Tourangelle, sur le plateau de la Champeigne Tourangelle (entre l'Indre et le Cher). Elle est riveraine de l'Indre (rive droite). Truyes est limitrophe de Esvres (à l'Ouest), Azay-sur-Cher (au Nòrd), Athée-sur-Cher (au Nord Est), Cormery (au Sud) et Courçay (au Sud Est).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Barentin
Istòria
Une branche des seigneurs de Barentin donna des personnalités politique de Jersey au Moyen Âge notamment deux homonymes connus sous le nom de Drouet de Barentin.
En 1846 : effondrement du viaduc de Barentin
Une vie culturelle locale attractive, son musée dans la rue (exceptionnel en France), de nombreux magasins, une vaste zone commerciale artisanale et industrielle permettent de recevoir les touristes en toutes saisons.
Videojòc de ròtle
Los elements de jòc dels RPG se pòden trapar dins los videojòcs d'estrategia de temps real, shooters de primera persona, shooters de tèrç persona, e qualques autres tipes coma los jòcs en linha multijogaires (MUD, multiple-user dungeon).
Aqueles pòdon èsser en temps real o per torns. Qualques caracteristicas, entre d'autres, són: aver un scenari per jugar, cada jogaire a un o mai personatges al meteis còp e se pòt jogar sol o en multijogaire (cal pas los confondre amb los jòcs d'estrategia). An coma basa fonamentala d'acomplir una mission. Fòrça d'eles fan que lo personatge evolua a partir de combats amb de monstres, companhs o objèctes, de biais que pòdon melhorar las abilitats o obtenir de bonificacions. A diferéncia dels jòcs de plataformas, lo jugador a un marge de libertat per decidir dels moviments e accions dels personatges.
Terralha
La terralha es una tèrra cuècha porosa, que pòt demorar bruta o recebre un revestiment esmaltat. Gres e porcelanas, que la pasta vitrifica a nauta temperatura, son pas de terralhas.
La faiença e una terralha, perque fabricada amb de tèrra porosa impermeabilizada per un esmalt blanc d'estanh
Istoric
thumb|upright=1.3|Terralhas de las femnas [[Songhay, Gorom-Gorom, Burkina Faso]] upright=1.3|thumb||Tornejament sus un torn electric. L'invencion de la terralha data de la preïstòria: benlèu del Neolitic, d'un biais independent dins diferentas regions del monde: al Japon cap al millenari XI, pendent lo periòde Jomon e en Asia Menora, cap al millenari VIII. Al Pròche Orient, seriá apareguda vèrs lo millenari X.
Un autre foguièr d'invencion, situat en Africa Sahariana, es datat del millenari VIII. Dins d'autres luòcs, de descobèrtas recentas lo long del flum d'Amur, dins l'èst de Russia, an revelat de traças de ceramica. Aquelas darrièras son estadas datadas de 13,000 ab. C., mas lor concepcion fa pensar que las tradicions ceramicas serián encara mai ancianas. Las datacions al carbòni 14 efectuadas en China del sud a la fin dels ans 1990 suls jaces ont se trobèt de tèstes de terralha donèron de datas situadas entre 9000 e 14000 ab. C.. En America del Sud, la ceramica apareis vèrs 3500 ab. C. en Colómbia e en Eqüator. En America Mejana, l'aparicion de las primièras terralhas es pus tardiva: vèrs 1500 ab. C., dins la region de Tehuacán.
Dins totes los cases, alara que la descobèrta de la ceramica es fòrça anteriora (vèrs lo millenari XXXe abans nòstra èra ), l'aparicion de la terralha es ligada a la sedentarizacion de las populacions e al besonh creissent de recipients per la conservacion de las recòltas o a la coseson dels aliments.
Entre 3500 e 3450 ab C., la terralha fa une vertadièra revolucion amb l'introduccion del torn del terralhièr, en Orient Mejan mercé a una novèla populacion venguda del Creissent Fertil, e en China entre 3000 e 2000 ab C.,. Entre 2900 e 2300 ab C, pendent l'Edat del Bronze, se tròba de traças de decoracion.
Tecnicas de faiçonar
La fabricacion d'una terralha comença per la mescla de las tèrras (argila, marla, silici). Los materials son malaxats, manualament (trolhatge), o mecanicament. La pasta obtenguda se consèrva al repaus (poiriment) durant un periòde que varia de qualques setmanas a qualques meses.
Existisson diferentas tecnicas per donar al material la forma desirada:
Modelar
Tecnica pus primitiva, lo modelatge es la mesa en forma d'una bola de tèrra per la pression dels dets.
Estampar e calibrar
De pichonas partidas de tèrras son aplicadas sus o dins un objècte modèl (cojon, ancian pòt copat...) e la tèrra es aprèp lissada.
L'industria utiliza aquel procèssus lo nomenant calibratge. La pasta malleabla es plaçada dins un mòtle en rotacion puèi pressada contra las parets mercé a l'accion d'un calibre introduch mecanicament.
Motlar amb un cilindre
La tèrra es enrotlada amb un mòtle long e estrech sus una taula jos la palma de las mans. Las diferentas partidas son assembladas per ne far la pèça.
Aquela tecnica rapida permet d'obtenir de pèças fòrça grandas, de formas totalament libras. Aquela tecnica es correnta dins los pòbles primitius e los artistas ceramistas.
Pasmens las pèças realizadas atal son pesugas. Se pòdon afinar en utilizant un postarèl e un còdol per comprimir la tèrra e modelar la forma de la pèça. Lo còdol es a l'interior de la pèça, al contacte de la tèrra, e lo postarèl permet de martelar la paret.
Motlar amb de placas
De placas de tèrra son realizadas amb un ròtle puèi assembladas amb de barbotina.
Aquela tecnica es rapida, mas permet de far sonque de pèças geometricas. Encara que se pòt obtenir de formas cilindricas en rotlant la placa e en assemblant las doas extremitats opausadas.
thumb|upright=1.3|Tornejament d'una terralha
Tornejar
La tecnica pus perfeccionada es aquela del tornejament. Pasmens demanda un long aprendissatge. Aquela tecnica apareguèt als alentorns de 4000 ans ab C, revolucionant la terralha en permetent d'obtenir lèu de formas fòrça mai regularas e de pèças fòrça mai leugièras.
Lo torn se compausa d'un platèl rotatiu, la girèla. Aprèp que se dispausèt una turon d'argila al centre del platèl, lo tornejaire centra sa tèrra puèi la faiçona pendent sa rotacion.
Lo tornejament permet d'obtenir sonque de pèças de revolucion, que pòdon pasmens èsser deformadas abant lo secament complet.
Motlar o colar
thumb|left|Pèça obtenguda per motlage representant un chamman cèc meditant. Pòrta sus l'espatla son sac d'èrbas, Peró, vèrs 400 ap C. Dins lo procèssus de motlage, la tèrra es pas mai de forma pasta, mas de forma de barbotina.
Un mòtle de plastre o de tèrra cuècha es utilizat per definir l'exterior de la forma; lo plastre a per caracteristica d'absorbir l'aiga.
La barbotina es introducha dins lo mòtle. Aprèp qualques minutas de presa, l'excedent de barbotina es voidat.
L'aiga de la barbotina se transferís dins lo plastre, e la densitat de la barbotina aumenta prèp de las parets. La pèça es desmotlada aprèp secament, operacion aisida pel retrach de produch per evaporacion d'aiga.
Tecnicas de còser
Las temperaturas de coseson anan de a  segon la natura de la tèrra utilizada. La temperatura depend de la proporcion d'oxides metallics, de sals alcalins o acids, de la tèrra. Las pèças pòdon èsser decoradas al pincèl amb d'oxides metallics, trissat e diluits, de colors diferentas. Le biscuèch atal pintat es trempat dins de banhs d'esmalt. Un còp decorada e esmaltada, la pèça subís una novèla coseson a pendent 5 oras per la faiença.
La terralha demòra porosa aprèp coseson, es a dire que pòt absorbir l'aiga e es sensibla al gèl; çò que la distinguís del gres que, coma la porcelana, es totalament vitrificat. Aquela porositat ofrís dos avantatges: la conservacion dels liquides fresques per evaporacion superficiala e la resisténcia al fuòc dirècte permetent de l'utilizar coma aisina de còser. Aqueles doas caracteristicas explican son interès per las societats primitivas.
Fontclaireau
Possiblament Fontclareu o Fontsclaras (veire la toponimia; Fontclaireau en francés es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Terra... Fontis Claras en 1059-1081, Fontis Clari en 1110, Fontclaras en 1305, Fonclaras en 1405, Fontibus claris au segle XIV e Fontclairaud au segle XVIII sus la mapa de Cassini.
L'origina dau nom de Fontclaireau remonta probablament au latin tardiu fontem clarellum significant "clara font" o "font de la clariera" segon las interpretacions. Dauzat e Negre son pas d'acòrd sus l'origina dau nom claireau. Negre ditz que lo nom claras es estat remplaçat per claire eau ("aiga clara"), mentre que Dauzat indica que lo nom ven de clarellum que significa "clar" au masculin (e non pas "aiga clara"). Mot a mot: font dau clareu.
Nòtas
<references group="N"/>
Samorai
thumb|250px|Samurai en armadura, en 1860. Samorai (侍 Samurai o 武士Bushi) es un mot japonés que designa un membre de la classa guerrièra que dirigissiá lo Japon feudal pendent prèp de 700 ans.
Etimologia
Lo tèrme « Samorai », mencionat pel primièr còp dins un tèxte del sègle X, ven del verbe "saburau" que significa « servir ». L'apellacion es fòrça utilizada dins lo sens actual dempuèi lo commençament del periòd Edo, vèrs 1600. Avant, se designavan los guerrièrs puslèu pels tèrmes mono no fu (fins al sègle VIII), puèi bushi (武士), que pòt l'un o l'autre se traduire per « òme d'armas ». A partir del periòde Edo, los tèrmes Bushi e Samouraï son pas exactament sinonimes, existís una diferéncia prima.
A vegadas se trapa tanben lo tèrme buke : designa la noblesa militària ligada al bakufu (govèrn militar), per oposicion als kuge, la noblesa de cort ligada a l'emperaire. Los buke apareguèron pendent l'edat Kamakura (1185–1333)
Originas
La classa dels guerrièrs professionals del Japon, constituida d'arquièrs montats sus de garanhons, trapa la seuna origina dins la volontat de l'emperaire Katsumi de conquerir de tèrras dels Aïnos a la fin del periòde Nara.
Fins alara, Japon dispausava d'una armada de conscripcion, inspirada del modèle chinés. Los òmes edats de vint a trente ans èran conscrits, repartits en tant gunki (còps de milla soldats e oficièrs) qu'i aviá de províncias e ligadas al servici du kokushi (governaire de la província).
Aquel sistèma se revelèt totalament ineficaç per lutar contra los « barbars » Aïnos, cavalièrs aisits. L'emperaire decidiguèt en 792 de lo dissòlvre per establir un sistèma nòu nomenat kondeisei. Lo Kondesei avia l'avantatge de mermar lo pes del servici militar pels païsans (que portavan l'Economia) perqu'èra constituit de joves cavalièrs arquièrs eissits de mitan mai aisits. Aquela milícia, formada de, comencèt a decinat al sègle X , mas se pòt pas afirmar que sia a l'origina dels primièrs samorais, apareguts a aquela epòca.
Mitsuo Kure, dins lo seu libre Samouraïs (p. 7), cita mai d'unas autras originas possiblas pels samorais:
L'Esperon (omonimia)
L'Esperon pòt designar:
Bazinval
Bazinval es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montjean-sur-Loire
Montjean-sur-Loire es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Samorai
Originas
Enfin, Mitsuo Kure enoncia une darrièra ipotèsi segon que los samorais serián a l'origina dels gardiás del palais imperial al començament del sègle X, se basant suls primièrs documents mencionant lo mot samurai (o puslèu saburai, « en servici », que se desformèt en samorai). Se rebuta rapidament aquela ipotèsi, explicant que los melhors abaliments de cavals se trapavan pel Kantō e lo Tōhoku e que las armaduras o-yoroi foguèron fabregada sul camp de batalha e desenhadas dins la patz de la còrt, aquela ipotèsi es al contrari la sola origina citada per Stephen Turnbull dins The Samurai Sourcebook (Stephen Turnbull)|Samurai Sourcebook (p. 8).