cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cambra dels Representants dels Estats Units d'America
Istòria
Pendent la primièra mitat del sègle XIX, la Cambra èra sovent en conflicte amb lo Senat per de subjèctes regionals, coma l'esclavatge. Lo Nòrd èra fòrça mai poblat que lo Sud, a alara dominava la Cambra dels Representants. Pasmens, lo Nòrd teniá pas un tal avantatge al Senat, ont la representation egala dels Estats l'emportava. drecha|vinheta|Grafic istoric del contraròtle des Senat e dela Cambra segon los partits amb la presidenciala La fin del sègle XIX e lo XX vei l'aument del poder dels President de la Cambra. L'influéncia creissenta de President de la Cambra comença dins los 1890, jol Republican Thomas Brackett Reed. Chafrat "tzar Reed". L'estructura del cap de la Cambra se desvolopava al la meteissa epòca, amb las posicions del líder de la Majoritat e del líder de la Minoritat creat en 1899. Los poders del president de la Cambra inclusís l'influential sul reglament Rules Committee e la capcitat de nomenar los membres dels comitats de la Cambra. Aqueles poders, pasmens, foguèron limitat per la "Revolucion de 1910" amb los eforces dels Democratas e los Republicans de morats insatisfachs. vinheta|Lo President Republican de la Cambra, Thomas Brackett Reed. Lo Parit Democratica dominèt la Cambra dels Representants jos l'administracion del President Franklin D. Roosevelt (1933–1945), atenhent los dos terces dels sètis. Lo Partit Democratica mantenguèt lo contraròtle de la Cambra de 1955 a 1995. Al la mitat dels 1970, se faguèt de reformas a la Cambra, mermant lo poder dels soscomitats, aumentant aquel dels presidents de commitats, pòstes donats als líders dels partits. Mesuras presas per ajornar lo sistèma d'ancianetat e maermar la capacitat d'un pichon nombre de membres d'edat favorizant pas lo progrés de la legislacion. Se faguèt un cambi dins los ans 1990 per aumentat lo contraròtle del programa legislatiu per la majoritat; lo poder dels líders dels partits (subretot del President) aumentèt fòrça.
Lo Republicans prenguèron lo contraròtle de la Cambra en1995, amb per president se faguèt de refòrmas màger, per exemple mermant  lo mandat dels presidents dels comitats a tres de dos ans. Los Republicans dominèron la Cambra fins a que, en los Democratas ne tornèron al contraròtle amb Nancy Pelosi coma primièra presidenta femna. E los Republicans tornèron prene la Cambra en 2011.
Lengas maias
thumb|right|250px|Airal lingüistic de las lengas maias Las lengas maias forman una familha de lengas parladas en Mesoamerica e al nòrd de l'America Centrala. per aperaquí 6 milions de personas, mai que mai en Guatemala, Mexico, Belize e Honduras. En 1996, Guatemala reconeguèt formalament 21 lengas maias pels sieus noms, e Mexico ne reconeguèt uèit de mai.
Cambra dels Representants dels Estats Units d'America
Repartiment
La sola règla constitutionala concernís la talha de la Cambra: "Lo numbre dels Representants deurà pas passar un per trenta mila, mas cada Estat aurà al mens un Representatant." Lo Congrés regularament la talha de la Cambra amb l'aument de la populacion, èan 435 membres en 1911, passèt a 437 en 1959 (admission d'Alaska e Hawaii) e torned a 435 quatre ans mai tard, après un novèl repartiment seguent lo cens de 1960.
Lengas maias
La familha de las lengas maias es una de las melhoras documentadas e pus estudiada de las Americas. Las lengas maias modèrnas davalan del protomaia, una lenga que foguèt parlada fa 5000 ans e qu'es estada parcialament reconstrucha per lo metòde comparatiu.
Las lengas maias forman una part de l'Aira Lingüistica Mesoamericana, una zòna de convergéncia ligüistica que s'es desvolopada a travèrs los millennis per las interaccions entre los pòbles de Mesoamerica.
Cambra dels Representants dels Estats Units d'America
Repartiment
La Constitution prevei pas de representacion pel Districte de Colúmbia o los territòris (Puerto Rico, Samoa Americana, Guam, Illas Mariana del Nòrd, e illas Verges Americanas) que son cadun representats per un delegat sens drech de vòte. Puèrto Rico elegís lo Resident Commissioner (Comissari resident) son ròtle es identic als delegats dels autres territories. Los cinq Delegats e lo Comissari resident pòdon participar als debats; dempuèi 2011, an drech de vòte als comitats committees e al Plen de Comitat quand lors vòtes son pas decisius.
Circonscripcions
Los Etats qu'an drech a mai d'un Representants son divisats en circonscripcions. Es una exigéncia estatutària federala demuèi 1967. Abans aquela lei unes Estat èran representats al vòte de lista majoritari.
Cada Estat determina las limitas de las sieunas circonscripcions, o per via legislativa o pel biais de grops non partisans. Cada circonscripcion deu aver gaireben una populacion egala. Mai, es enebit lo talh en circonscripcions qu'an per efièch de descrinar las minoritats racialas e linguisticas.
Condicions
L'Article I, Seccion 2 de la Constitucion establisson set condicions per èsser representatants. Cadun: (1) aver al mens vint-e-cinq ans; (2) èsser ciutadan dels EUA dempuèi set ans; e (3) èsser (al moment de l'eleccion) un abitant de l'Estat que representa. Los members necessàriament viure dins las circonscripcion que representan, mai o fan mai sovent. L'edat necessàri per èsser Representant en mendre que pels senators. Las condicions de l'Article I, Seccion 2 per l'eleccion al Congrés son aquelas maxim que se pòt impausar a un candidat. Pasmens se, l'Article I, Seccion 5, permet a cada Cambra de fixar la sieunas condicions per èsser membre permet pas a cada Cambra de condicions suplementàrias.
Eleccions
Las eleccions dels Representants se debana cada annada para, lo Jorn de l'Eleccion lo primièr Dimarç aprè lo primièr Diluns de novembre. Segon la lei, los Representatants son elegits al vòte uninominal.
Dins fòrça Estats, los partits màger per cada circonscripcion es nomenat per una primària partisana o alara par una convecion.
Loïsiana es lo sol Estat que ten una eleccion primària per totes los partits lo Jorn de l'Eleccion amb un segond torn entre los dos primièrs. Los Estats de Washington e Califòrnia utilisan un sistèma similar (pas pas identica) qu'n Loïsiana. Pels sètis vacants pendent lo tèrme se tenon d'eleccions especialas.
Delegats sens drech de vòte
Mai, Washington D.C. e los cinc territòris dels EUA elegisson un delegat sens drech de vòte. Amb una excepcion del Comissari Redident de Puerto Rico (Resident Commissioner of Puerto Rico), cada representatant e delegat servís per dos ans. An votz al taulat, mas i pòdon pas votar. An votz e drech de vòte dins lors comissions.
Durada
Representatants e Delegats servisson pendent dos ans, alara que de lo Comissari Resident servís per quatre ans. La Constitucion permet a la Cambra de remandar un membre amb dos terces dels vòtes. La Cambra pòt tanben censurar o reprimir sos membres amb majoritat simpla e lo dich membre es pas remandat de son ofici.
Comparason amb lo Senat
Per far contrapes a las politica regionala, populara, e cambiadissa de la Cambra, lo Senat a de poders diferents. Per example, los poders d'avís e consent (advice and consent) (coma lo poder d'aprovar los tractats) son un privilègi unic del Senat. La Cambra, pasmens, a lo poder exclusiu d'iniciativa per intoduire los projèctes d'aument del budjècte, metre en accusacions los oficials, e causir lo President en cas ont lo candidat manca a obténer una majoritat al Collègi Electoral. Lo Senat e la Cambra House son tanben  diferenciat per la longor del mandat e las circonscripcions representadas: lo Senat a un tèrme mai long (sièis ans), mensd e membres (ara cent, dos per cada Estat), e (levat per set delegacions) de circonscripcions mai grandas. Pel Senat se referís de biais informal a la Cambra nauta, e la Cambra dels Representatants es la Bassa.
Salaris
En 2014, lo salari annal de cada Representant èra de 174,000$. Lo President ganha 223,500$ e los líders de la Majoritat e de la Minoritat 193,400$ cadun (coma los lídel del Senate). Lo Congrés fixa los salaris dels members. Los Representatiants pòdon beneficiar d'una pensio de retirada après cinc ans de servicis. La remuneracion exteriora es limitat a 15% de la remuneracion dels Congrés, e de tipres de revenguts son enebits.
Títols
Los Representants fan precedir lors noms de L'Onorable (The Honorable). Un membre de la Cambra es un Represetant o Membre de Congrés (Representative, Congressman, o Congresswoman). Pasmens se los Senators son membres del Congrés, los terms Congressman e Congresswoman son generalament pas utilizats per eles.
Deduccion fiscala
Los Membres del Congrés pòdon deduire fins a $3,000 per despensas de representacion cada an per an.
Proteccion sociala
Los membre del Congrés e los equipas an accès a l'essencial de la seguretat sociala coma foncionaris
Membres oficials
The party with a majority of seats in the House is known as the majority party. The next-largest party is the minority party. The Speaker, committee chairs, and some other officials are generally from the majority party; they have counterparts (for instance, the "ranking members" of committees) in the minority party. esquèrra|vinheta|Former House Speaker Nancy Pelosi, Former Majority Leader Steny Hoyer, and Former Education and Labor Committee Chairman George Miller confer with President [[Barack Obama at the Oval Office in 2009.]] La Constitucion prevei que la Cambra se causisca lo sieu President. Pasmens s'es pas explicit per la Constitucion, cada President èra membre de la Cambra. La Constitucion especifica pas las obligacions e poders del President, que son alara regulats pel reglament e constumas de la Cambra. Los president an a l'encòp lo ròtle de líder de la Cambra e de líder de lor partit (qu'es pas necessàriament lo parit majoritari; en teoria, un membre de la minoritat pòt èsser causit coma President amb l'ajuda d'un fraccion dels membres da la majoritat. Lo Presidential Succession Act (1947) fa venir lo President en segond dins la linha de succession presidenciala après lo Vice President.
Lo President es l'oficial de la presidéncia de la Cambra mas presidís pas totes lo debats. Puslèu, delega la responsibilitat de presidir als auters membres plan sovent. Lo president de session seta sus la cadièra en fàcia de la Cambra. Los poders del president de session son important; un d'aqueles es contrarotlar l'òrdre de presa de paraula del membres de la Cambra. Pas cap de membre pòt palçar un discors o un projècte sens que siá de per abans reconegut pel president de session. Mai, lo president de session far un rampèl a reglament (l'objection d'un membre que lo reglament se violèt); la decision es subjècte a apelacion del Plen de la Cambra.
Los presidents servisson de president al comitat de pilotatge de lor partit, qu'es responsable per repartir los membres del partit als Comitats de la Cambra House committees.
Cada partit elegís un líder al taula, que se nomena lo líder de la Majoritat e lo líder de la Minoritat. Lo líder de la Minoritat es lo cap de son partit a la Cambra, e lo líder de Majoritat the Majority Leader es lo segon mai naut oficial de son partit, reire lo President. Los líders del parit decidisson de la législacion que los membres de lor partit portar o s'oposar.
Cada partit tanben elegís un whip, que lo ròtle es de s'assegurar que los membres del partit vòtan del meteis biais que lo líder.
Lideratge e partisaneriá
Quand la Presidéncia e lo Senat son contrarotlats per de partits diferent d'aquel que contraròtlan la Cambra, lo President de la Cambra vende facto "líder de l'oposicion"..
Dins lo cas que la Presidéncias e ambedoas Cambras del Congrés son contrarotladas pel meteis partit, Lo president de la Cambra pren una posicion bassa e fa deferéncia a President dels EUA. Amb aquela situacion lo líder de la Minoritat a la Cambra pòt jogar lo ròtle de facto de "líder de l'oposicion".
Agent non membres
La Cambra es servida per diferents agents non membres. L'agent en cap es lo Grafièr, que fa los dossièr publics, prepara los documents, e vigila los agents novèls. Lo Grafièr tanben presidís la Cambra al començament de cada novèl Congrés abans l'eleccion tdel President. Un autre es l'Agent Administratiu en cap responsable de l'ordinari adminitratiu de la Cambra dels Representatants.
Lo Caplan mena la Cambra dins la pregària del jorn d'obertura. I a tanben un Sergent d'Armas, que coma agent màger de la Cambra manten l'òrder e la seguretet del domèni de la Cambra. Fin finala, la polícia ordinària trabalha amb la polícia del Capitòliwho as the House's chief law enforcement officer.
Proceduras ordinàrias
Coma lo Senat, la Cambra dels Representatants s'amassa Capitòli a Washington, D.C. A un tèrme de la Cambra i a  end of the chamber of the House is a un empont (rostrum) ont lo President, lo President Pro Tempore oficia. Al gra bas de l'empont i a los grafièrs e autres agents. Los sètis dels Membres son renjats dins la Cambra en mièg cercle en fàcia de l'empont facing e son divisats per una larga alèa centrala. En tradicion, los Democratas seton a l'esquèrra de l'alèa, alara que los Republicans seton a drecha, en fàcia de la cadièra del President de session. Las sessions se demanan mai sovent los jorns de setmanas; la reünion de dissabte e dimenge son rares. Las sessions de la Cambra son mai sovent obèrtas al public. Las sessions son filmadas dempuèi 1979.
Lo procediment de la Cambra depend en mai del reglament, de fòrça costumas, precedents e tradicions. Sovent, la Cambra renóncia a unas de sas règlas escrictas (coma de limita de temps dins lo debats) per concent unanim. Un member pót blocar l'acòrdi de consent unanim; en practicas son raras las objeccions. Lo president de session, lo President de la Cambra fa aplicar las règlas de la Cambra, e pòt avertir los membres que ne desvian. Lo President utilisa un martèl per mantenir l'òrdre.
La Constitucion prevei que laa majoritat de la Cambra constitue un quorum de trabalh. Segon lo reglament e las costumas de la Cambra, lo quorum es sempre presumit present al mens qu'una crida al quorum o mòstra.
Pendent los debates, un membre pòt parlar pas que s'es cridat pel president de session. lo president de session decidís quines membres reconéis, e mai pòt contrarotlar lo cors del debate. Sonque lo president de session pòt s'adreçar en dirècte als orators; los autres membres devon s'i referar a la tresena persona.
I a 448 sètis permanent sul taulat e quatres taulas, doas decada costat. Aqueals taulas son ocupadas pels membres del comitat òque pòrtan lo projècte e pel lideratge del partit respectius. los members parlan a la Cambra per de microfons a quina taula que siá o en fàcia de l'empont.
Adopcion de la lei
Segon la constitucion, la Cambra determina las règlas d'adopcion de la lei. Las règlas son en principi obèrtas al cambiament a cada Congrés novèl, mas en practica cada novèla cession amenda la règlas ja existissentas. Abans que las legislacions vengan al taulat de la Cambra, lo Comitat del reglament passa la règla al govèrn.
Quand lo debat se conclutz, la mocion en question es mesa al vòte. Mai sovent, tla Cambra vòta a la votz; lo president de session pausa la question, e los membres respondon o "yea"/"aye" (en favor de la motion) o "nay" / "no" (contra la mocion). Lo president de session anoncia lo resultat del vòte a la votz. Un membre pòt pasmens desfsiar lo president de session. La requèta es garantida s'es piejada per  un cinquen dels membres present. unes vòtes son sempre registrats coma aquel del budget annal.
Un vòte registrat se pren de tres biais diferents. Un es electronic. los Members utilisan una carta d'identificacion personala per registrar lor vote dins 46 estacions dins la Cambra. Se debana mai sovent d'aquel biais. Un segond biais per registrar un vòte per escrutador. los Members òmstran de cartas coloradas per indicar lor vòte: verd per "yea" (òc), roge per "nay" (non), e irange per "present" (i.e. s'absténir). òLo vte par escrutador son normalament utilizats quand lo vòte electronic fonciona pas. Fin finala, la Cambra realiza lo vòte per ròtle. Lo grafièr crida la lista dels membres de la Cambra, cadun a l'anóncia de son nom vòta. Aquel procediment s'utiliza pas que rarament (coma per l'eleccion del President) a causa del temps que pren a cridar mai quater cent noms.
Comitats
La Cambra utiliza de comitats e soscomitats amb una varietat de subjèctes, including the review of bills and the oversight of the executive branch. La nominacion dels membres dels comitat se realiza formalament pel Plen de la Cambra, mas la causida del membres se fa en realitat pels partits politics. Mai sovent, cada partit respècta la preferéncias individualas dels membres, amb prioritat a l'ancianetat.
Gaireben totes los comitats de trabalh se realiza per un vintenat de comitats permanent, que cadun a competéncia un nombre especific de subjèctes, coma l'Agriculture o los Afars Estrangièrs. Cada comitat permanent examina, modifica e pòrta los projèctes de lei que son de lor competéncias. Los comitats an de poders largs als subjèctes dels projèctes; pòdon empachar la legislacion d'aténher lo taulat de la Cambra. Los comitats permanents vigilan tanben los ministèris e organismes de poder executiu. Dins l'exercici de lors foncions, los comitats permanents an lo poder de téner d'audiéncia e de far citar de testimònis e pròvas.
La Cambra a un comitat permanent especial, lo comitat permanent sul Comitat Permanent del Rensenhament, e a vegadas pòt establir de comitats temporaris e de conselh en natura. The House also appoints members to serve on joint committees, which include members of the Senate and House. De comitats mixtes (Senat e Cambra) vigilan de d'organs de govèrns independents mas lo poder dels comitats mixtes es fòrça mai bas qu'aquel dels comitats permanants.
Cada comitat de la Cambra e soscomitat a un president (totjorn un member de la majoritat).
Foncions legislativas
Gaireben totas las proposicions se pòdon introduire que siá per la Cambra o lo Congrés. Pasmens la Constitucion establís: "Totas la proposicions sus l'aument de las finanças publicas an per origina la Cambra dels Representatants". Lo Senat pòt pas alara iniciar los projèctes impausant de taxas. Aquela prescripcions venon del Parlament britanic, ont sola la Cambra de las Comunas pòt iniciar de talas measuras.
Pasmens l'origina d'aquelas proposicions, lo Senat garda lo poder de las amendar o rebutar.
L'aprobacion del Senat e de la Cambra dels Representatants es obligada per que la proposicion venga una lei. Ambedoas devon adoptar la meteissa version de la proposicion; se son diferentas, se deu resòlvre per una comitat de conferéncia, qu'inclutz de membres d'ambedos organs.
Lo President pòt pausar son vetò a una proposicion adoptada per la Cambra e lo Senat. Çò fa, la proposicion pòt venir una lei pas que se cada Cambra, per una majoritat de dos terces, vota per remandar lo vetò.
Contraròtle e contrapes
La Constitucion prevei que l'avís e consent del Senat es necessari per las nominacions del President las ratificacion dels tractats. Alara, aquela possibilitat pòt contrariar la nominacions presidencialas, fa que lo Senate a mai de poder que la Cambra.
La Constitucion dona lo poder a la Cambra dels Representatants de metre en accusacion impeach d'oficials federals federal per "Traïson, Corrupcion, o autres Crimes e delictes" e dona al Senat d'èsser lo tribunal dels impeachments. La Cambra pòt aprovar los "articles de l' impeachment " per majoritat simpla; pasmens, los un vòte dels terces deu portat la conviccion al Senat. Un oficial condamnat es automaticament remandat de l'ofici e se pòt exclure de pretendre a un futur ofici al sen dels EUA. Pas d'autre castig es autorizat pendenlo procés d' impeachment; pasmens, la partida pòt far fàcia a èsser de castigs penals dins una còrt ordinària.
Segon lo vinten amendament de la Constitution, la Cambra a lo poder d'elegir lo President se pas cap de candidat presidencial recep una majoritat dels vòtes al Collègi electoral. Lo vinten Amendament obliga la Cambra de causir d'entre los tres candidats amb lo mai naut nombre de vòtes al collègi. Es fòrça rare que pas cap de candidat presidencial candidate obtenga pas la majoritat del vòte electoral. Dins l'istòria dels EUA, la Cambra deguèt far la causida del President per dos còps. En 1800, e abans l'adopcion del vinten Amendament, foguèt elegit Thomas Jefferson contra Aaron Burr. En 1824, foguèt elegit John Quincy Adams contra Andrew Jackson e William H. Crawford. Se pas cap de candidat presidencial recep una majoritat a vòte electoral, lo Senat elegís lo Vice President entre los dos candidats avent lo mai nombre de vòte electoral.
Chavanoz
Chavanoz es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Geografia
La municipalitat a situat en lo departament del Isère, al confluisson de la Bourbre e del Rhône e es limitrophe dels departaments del Ain e del Rhône. Es distant d'unitat|30|km aperaquí de Lion,  de Grenòble e  del aeropòrt Lion-Sant-Exupéry.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Infòc
Infòc es una associacion segon la lei 1901.
Belmonte de Gracián
Belmonte de Gracián es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Infòc
L'Associacion compren 300 sòcis fisèls dempuèi mantuna annada, la revista Infòc difusa totas las activitats dins Occitània tota.
Veckersviller
Veckersviller es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Edward Duyker
thumb|Edward Duyker (2014) Edward Duyker (nascut en Melbourne lo 21 de març de 1955) es un escrivan e istorian australian. Son paire es neerlandés e sa maire mauriciana d'una familha francesa emigrada a Maurici al sègle XVIII. Duyker faguèt los estudis superiors a l'Universitat La Trobe e a la de Melbourne (doctorat de letras, 1981). De 1981 a 1983 foguèt un oficièr de las entresenhas militaras (JIO) a Canberra. En 1983 s'establiguèt a Sydney. De 1996 a 2002 foguèt Consul onorari de Maurici en Nòva Galas del Sud. A escrich divèrses libres que contan las expedicions francesas en Austràlia al sègle XVIII e al començament del sègle XIX. Conta tanben l'expedicion de Antòni Bruni d'Entrecastèus e Joan Francés de La Peirosa. En 2007 Edward Duyker foguèt elegit a l'Acadèmia Australiana de las Sciéncias Umanas. De 2009 a 2018 Duyker foguèt dintrèt coma professor onorari a l'Universitat Catolica d'Austràlia e a la de Sydney.
Justel
Justel es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Pierre Curie
Pierre Curie (1859-1906) foguèt un fisician francés, pionièr en l'estudi de la radioactivitat e descobridor de la piezoelectricitat, que foguèt premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisica l'an 1903.
Biografia
Nascuf lo 15 de mai de 1859 dins la vila de París, foguèt educat per lo sieu pròpri paire e destaquèt en matematicas e geometria. Als 18 ans finalizèt d'estudis equivalentes a una licenciatura universitària mas poguèt pas doctorar-se per la manca de sòus, que la obliguèt a dintrar a trabalhar en un laboratòri.
Descobèrtas
Lo 1880 descobriguèt la piezoelectricitat amb lo sieu fraire Jacques, es a dire, lo fenomèn qu'al comprimir un cristal se genèra per el un potencial electric. Posteriorament ambedós fraires demostrèron l'efièch contrari: que los cristals se pòdon desformar quand se someton a un potencial.
Pendent lo sieu doctorat e los ans seguents se consacrèt a metre en examen de tèmas de magnetisme. Desvolopèt una balança de torsion fòrça sensible per estudiar de fenomèns magnetics e estudièt lo ferromagnetisme, lo paramagnetisme e lo diamagnetisme. Coma resultat d'aqueles estudis cal destacar la descobèrta de l'efièch de la temperatura sul paramagnetisme, conegut a l'ora d'ara coma la lei de Curie. Descobriguèt tanben que las substàncias ferromagnèticas presentan una temperatura per que pèrdon dessús el lo sieu caractèr ferromagnètic; aquela temperatura se coneis coma temperatura o punt de Curie.
Lo 1903 li foguèt concedit lo Prèmi Nobel de Fisica, amassa amb Marie Curie e Antoine Henri Becquerel, en reconeissença de los sieus extraordinaris servicis realizats amassa en las investigacions de la radiacion descobèrta per Henri Becquerel.
Tata senegalés de Chasselay
Lo tata senegalés de Chasselay, oficialament necropòli nacionala de Chasselay, es un cementèri militar de la Segonda Guèrra Mondiala. I son enterrats 194 soudats dei tropas colonialas francesas e dos legionaris chaplats après sa rediccion per de soudats alemand de la division SS Totenkopf.
Aquelei soudats èran estats capturats a l'eissida d'una temptativa de resisténcia organizada per lei rèstas de plusors unitats francesas (tropas colonialas, Legion Estrangiera e artilhariá anti-aeriana) dins lo vilatge de Chasselay. Pasmens, lei tropas francesas se turtèron a de fòrças alemandas fòrça superioras (1 còntra 100) e foguèron capturats entre lo 19 e lo 20 de junh de 1940. Lei presoniers blancs foguèron alora separats dei presoniers negres que foguèron executats. Après lo chaple, leis abitants dau vilatge enterrèron lei mòrts dins un cementèri e lo tata foguèt inaugurat lo 8 de novembre de 1942.
Bagàs
Bagàs (Bagas en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Camjac
Camjac, (en francés coma en occitan) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Moutiers (Meurthe e Mosèla)
Moutiers  es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region de Lorena.
Geografia
En la vallée dintrada del Woigot, lo vilatge s'es desvolopat de manièra lineal suls dos marges del riu.
Dans la vallée encaissée du Woigot, le village s'est développé de façon linéaire sur les deux rives de la rivière.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo nom ven del manasterium (monastèri).
Le nom vient du manasterium (monastère).
Moutiers appartenait autrefois au Barrois sur le Woigot. À la fin du XVIe siècle, Moutiers devient la propriété des comtes de Ficquelmont au profit desquels la seigneurie est érigée en baronnie. Le château est alors redéveloppé, il sera ensuite transformé au, mais malheureusement défiguré au. En 1817, il y avait 167 habitants répartis dans 32 maisons.
La Berlière
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region del Grand Èst.
FN P90
Lo FN P90 es un pistolet mitralhaire desvolopat per la companhiá bèlga FN Herstal en 1986. Considerat a son origina coma una arma de defensa personala, èra destinat a remplaçar lei pistolets mitralhaires que tiran lo 9 mm Parabellum dins leis unitats pauc acostumadas au combat (artilhariá, engèni...). Es donc una arma corta (500 mm), relativament leugiera (3 kg), fisabla e aisada d'utilizar. De mai, presentava d'inovacions importantas coma una disposicion bullpup, un cargaire de 50 cartochas e una municion especiala, lo 5,7 × 28 mm, capabla de traucar una proteccion individuala fins a 200 m. Per aquelei rasons, lo P90 es estat adoptat per mai de 40 país tant per sei fòrças armadas que per sei fòrças de polícia.
Massongy
Massongy en arpitan (Massongy en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bretanha d'Armanhac
Bretanha d'Armanhac (Bretagne-d'Armagnac en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Bretanha d'Armanhac qu'ei situada en Gasconha, dens lo país d'Albret, a 150 km de la Mar grana e 300 km de la Mar Mediterranèa. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Bretanha qu'indica l'origina deus prumèrs poblants, de Bretanha au sens de Britània romana. Segon Negre, qu'ei un nom de lòc importat per designar ua bastida, donc un transferiment.
Istòria
Bretanha de Armagnac es un nom d'origina anglesa en remontant a la XIII sègle, del temps que la Gascogne fasiá partida de la Guyenne anglesa e qu'aquela Bretanha-de Armagnac li caliá èsser una acampada militar anglesa. Lo nom de « Bretanha » significa « britanic ». D'unes autres noms de municipalitats coma Bretanha-de-Marsan, en los Lanas, partejan aquela meteissa origina.
Bretanha-de Armagnac es una bastide del XIIIe sègle
Bretagne d'Armagnac est un nom d'origine anglaise remontant au XIII siècle, alors que la Gascogne faisait partie de la Guyenne anglaise et que cette Bretanha d'Armanhac devait être un campement militaire anglais. Le nom de « Bretagne » signifie « britannique ». D'autres noms de communes comme Bretagne-de-Marsan, dans les Landes, partagent cette même origine.
Bretanha d'Armanhac est une bastide du XIIIe siècle
Bretanha d'Armanhac est un nom d'origine anglaise, qui remonte au XIII siècle, alors que la Gasconha faisait partie de la Guyenne anglaise et que cette Bretanha d'Armanhac devait être un campement militaire anglais. Le nom de « Bretanha » signifie « britannique ». D'autres noms de comunas comme Bretanha de Marsan, dens Lanas, partagent cette même origine.
Paul Passy
thumb|250px|Paul Passy en 1901 Paul Édouard Passy (Versalhas, 13 de genièr de 1859 – Bourg-la-Reine, 21 de març de 1940) foguèt un lingüista e fonetician francés, un dels pionièrs dels estudis de fonetica. Fondèt l'Associacion Fonetica Internacionala en 1886. Sa contribucion foguèt fondamentala dins l'elaboracion e difusion de l'Alfabet Fonetic Internacional. Aguèt coma escolan lo fonetician anglés Daniel Jones que foguèt un dels lingüistas mai importants de la lenga anglesa.
Biografia
Paul Passy nasquèt en 1859 a Versailles dins una familha de notables parisencs. Son paire, Frédéric, èra un economista e politician prestigiós qu'èra estat lo primièr guerdonat (amb Henri Dunant) del Prèmi Nobel de la Patz en 1901. Plan jove Passy, qu'aviá de preceptors, dominava ja mantuna lenga estrangièra coma l'anglés, l'alemand e l'italian. Mai tard estudièt lo sanscrit e lo latin a l'École des Hautes Études. Se diplomèt a l'universitat quand aviá pas que 19 ans e comencèt puèi a trabalhar coma professor de lenga (en alemand e anglés) dins las escòlas publicas per far pas lo servici militar. I passèt dètz ans e, cansat de l'ensenhament tradicional de las lengas, comencèt a s'organizar pr'amor d'ensajar d'i menar de reformas prigondas e drasticas. Aital fondèt en 1886 l'Associacion Fonetica Internacionala, qu'a la debuta amassava de professors de lenga. Participèt puèi, e foguèt un dels contribusidors màgers, a l'elaboracion de l'Alfabet Fonetic Internacional. Passy foguèt tanben un personatge essencial dins lo desvolopament del cristianisme social francés. En 1906, participèt a la creacion de l'Union dels Socialistas Crestians e tres ans mai tard, en 1909, fondèt a ras del vilatge de Fontette (dins lo departament d'Aube) la coloniá sonada Liéfra (nom bastit a partit de la devisa francesa "Liberté, Égalité, Fraternité") que foncionava segon la lei de Moïse que desapareguèt tre qu'arribèt la Primièra Guèrra Mondiala
Montredond (Carcin)
Montredond (Montredon en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
.sener
(marca basca) es un nom de domeni generic depausat per Sener. Es en servici dempuèi lo 1èr de mai de 2015.
Perqué m'an pas dit
M'an cantat plen de cançons M'aprenguèron tant d'istòrias Lutèce... Paris... Paris
Mas perqué, perqué M'an pas dit a l'escòla Perqué m'an pas dit Mas perqué, perqué M'an pas dit a l'escòla Lo nom de mon païs ?
Nos contava lo regent Aquel grand rei de França Acatat davant los paures Un sant òme aquel sant Loïs Aimava tota la gent E voliá pas la misèria Un sant òme aquel sant Loïs
Mas perqué, perqué M'an pas dit a l'escòla Perqué m'an pas dit Mas perqué, perqué M'an pas dit a l'escòla Qu'aviá tuat mon païs ?
E quand foguèrem mai grands Nos calguèt parlar tres lengas Per far un bon tecnician Nos caliá cargar tres lengas E l'Anglès e l'Alemand E çò que s'escriu a Roma Per far un bon tecnician
Mas perqué, perqué M'an pas dit a l'escòla Perqué m'an pas dit Mas perqué, perqué M'an pas dit a l'escòla La lenga de mon païs ?
Benlèu tantas coneissenças Nos mascan la vertat Aprendrem sols qu'en la tèrra Reina pas la libertat Sauprem la talent de l'India E lo dòl dels Africans E la mòrt de Guevara
Berdejo
Berdejo es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Chanalelhas
Chanalelhas, puslèu que Chanalelha (Chanaleilles en francés) z-es una comuna gigaudiana situada dins lo departament del Naut Léger e la region Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe (region).
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
La prononciacion, relevada a Cubèl, es [tsana'rijɔ]; a La Clausa, près de Gresas, la prononciacion es [tʃana'gijɔ]. Los parlars auvernhats mudan e tonic en [i] e altèran l intervocalica. La grafia es Chanalelhas (totas las fòrmas anterioras alh sègle XVIII sont alh plural, mut dins la prononciacion auvernhassa recenta.
.toray
(東レ株式会社 Tōre Kabushiki-gaisha, anglicizat en Toray Industries, marca japonesa) es un nom de domeni generic depausat per Toray. Es en servici dempuèi lo 1èr de mai de 2015.
Brahim Bouarram
Brahim Bouarram (1965-1995) foguèt un ciutadan marroquin gitat e negat dins Sèina per de militants d'extrèma drecha lo 1 de mai de 1995. Lo murtrier foguèt condamant a uech d'ans de presons lo 15 de mai de 1998. Una placa commemorativa foguèt plaçada sus lo luòc de sa mòrt en 2003.
Piñel de Abajo
Piñel de Abajo es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Agoitz
Agoitz es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Roullet-Saint-Estèphe
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Juilly
Juilly pòt essèr:
.bridgestone
(marca japonesa 株式会社ブリヂストン, Kabushiki-gaisha Burijisuton anglicizada) es un nom de domeni generic depausat per Bridgestone. Es en servici dempuèi lo 1èr de mai de 2015.
Boris Becker
thumb|right|Boris Becker Boris Franz Becker foguèt un jogaire de tennis alemand. Nasquèt lo 22 de novembre de 1967 a Leimen, Alemanha Orientala. Arribèt a èsser nº 1 del mond pendent 12 setmanas. Ganhèt 6 torneges de Grand Chelem. Becker conquistèt 49 títols individuals e 15 en dobles. E mai, ganhèt la medalha d'aur als Jòcs Olimpics de Barcelona en dobles. Ganhèt tanben la copa Davis en 1988 e 1989, e la copa Hopman en 1994.
Boris Becker ganhèt 713 partits per 214 desbrandas. Se retirèt en 1999.
Soullans
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Trebabu
Trebabu en breton ( Trébabu en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Jean-Baptiste Millière
Jean-Baptiste Millière (1817-1871) es un deputat de la Sèine, un avocat e un jornalista francés. Pendent la Comuna de París, temptèt de conciliar lo govèrn de Versalhas e la Comuna. Participèt pas ni a la Comuna ni a la guèrra civila. Pasmens, foguèt arrestat e fusilhat per l'armada governamentala lo 28 mai de 1871 sus leis escaliers dau Panteon. Sei paraulas darrieras foguèron
Sai
Sai es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat es als confins de la plana de Argentan e del sud del país de Auge, en lisière de la bòsc de Gouffern. Lo sieu bourg es a l'èst de Argentan.
La commune est aux confins de la plaine d'Argentan et du sud du pays d'Auge, en lisière de la forêt de Gouffern. Son bourg est à 4.5 km à l'est d'Argentan.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Agricultura
thumb|right|[[Fotografia d'una region de produccion agricòla en Alemanha en 2007.]]
L’agricultura (var. agricoutura, agricoltura ) es l'ensemble deis activitats umanas destinadas a obtenir de produchs vegetaus e animaus necessaris a sei besonhs. Aquelei besonhs son principalament d'òrdre alimentari mai certanei produchs agricòlas son de matèrias premieras utilizadas dins d'autrei sectors coma lo textil, la marroquinariá ò la farmacia. Tradicionalament, es constituida de doas brancas principalas que son la cultura, que s'interessa ai produccions vegetalas, e lo norrigatge qu'es centrat sus la produccion de bens animaus. Dempuei lo sègle XIX, aquelei dos ensembles ancians son completats per de disciplinas tecnicas e scientificas coma la meteorologia, la fisiologia, l'agronomia ò la genetica.
L'aparicion de l'agricultura
Leis espècias vegetalas e animalas regardadas per aqueu procès varièron segon lei regions. Tres sistèmas alimentaris principaus, basats sus l'agricultura, emergiguèron pauc a pauc : blat-fava en Mesopotamia, ris-sòja en Asia Orientala e gròs blat-faiòu en America. En parallèl, doas invencions sostenguèron lo desvolopament de l'agricultura. La premiera foguèt aquela de l'irrigacion que permetèt d'estendre lei zònas agricòlas. La segonda foguèt aquela de la terralha que permetèt de protegir lei recòltas durant plusors mes ò annadas.
Leis agriculturas sensa otís
Dins mai d'una region, l'usatge d'otís demorèt limitada per la feblessa dau desvolopament tecnic (destrau per copar d'aubres, baston per enterrar lei granas... etc.). Lei regions caracteristicas d'aqueu tipe d'agricultura foguèron Oceania, Mesoamerica e leis Andes. Lei zònas esplechadas èran generalament de zònas d'accès aisat coma de seuvas, d'endrechs inondables e de sectors semiarids. Pasmens, dins lo cas dei civilizacions precolombianas pus avançadas, d'amainatjaments pus complèxs èran frequents. Una autra caracteristica d'aquela forma d'agricultura es la mescla d'espècias vegetalas diferentas. Aquò permet de cultivar d'espècias complementàrias e d'optimizar l'usatge de l'espaci disponible.
L'agricultura a l'aissada
Apareguda durant lo Neolitic, l'aissada es un instrument aratòria manuau constituit d'un margue de 1 a 1,2 m e d'una relha perpendiculara ò oblica. Utilizada dins fòrça regions, es sovent estacada a l'agricultura d'Africa. D'efiech, dins la màger part d'aqueu continent, la metallurgia dau fèrre èra ben mestrejada mai l'usatge d'atalatge èra rar. Pasmens, durant l'Antiquitat, foguèt tanben fòrça presenta en Mediterranèa, en Orient Mejan e en Pèrsia.
L'aissada permet d'eliminar lei racinas dei plantas e de preparar de parcèlas d'accès malaisat. Sa fabricacion es tanben relativament simpla. Pasmens, l'energia necessària a son utilizacion empacha de cultivar de zònas tròp importantas. L'agricultura basada sus l'aissada es donc sovent organizada a l'entorn d'una logica unicament alimentària.
Lei premierei formas de mecanizacion
Dins una zòna anant d'Euròpa a China, l'agricultura se caracterizèt lèu per l'utilizacion d'otís e d'atalatges permetent de tirar d'instruments aratòris pesucs coma l'araire. Inventat en Mesopotamia durant lo milleni IV avC, aquel aparelh foguèt una revolucion dins lo domeni agricòla en facilitant lo cavatge d'una rega dins un camp. D'efiech, favorizèt la cultura dei cerealas (blat e òrdi a l'oèst, ris e milh a l'èst) e sostenguèt la creissença demografica d'aquelei regions. D'innovacions regularas, coma l'introduccion d'una relha metallica, permetèron pauc a pauc d'aumentar mai lei rendiments. En parallèl, lo desvolopament de la produccion de vin e d'òli renforcèron aquela mecanizacion primitiva amb l'aparicion d'otís dedicats a aquelei plantacions.
L'agricultura orientala
En Asia Orientala, l'influéncia dau clima de monson aguèt d'efiechs importants sus l'agricultura locala. D'efiech, lei precipitacions importantas de la sason umida limitèron la mecanizacion dau trabalh agricòla a l'usatge d'atalatges menats per un animau unic. Ansin, dins lei camps, lo trabalh manuau gardèt una plaça majora. Pasmens, d'autrei maquinas apareguèron coma lo tarare e la bariòta. Aquò favorizèt fòrça lo desvolopament de culturas necessitant de quantitats importantas d'aiga coma lo ris ò, au contrari, de culturas adaptadas a d'environaments eissuchs coma lo milh.
La Revolucion Agricòla Medievala
La « Revolucion Agricòla Medievala » es un ensemble complèx d'evolucions que se debanèron principalament entre lei sègles X e XIII. Pasmens, certaneis etapas d'aqueu procès son pus ancianas. Entre lei pus importantas, se pòu citar lo desvolopament de la cultura de la civada e dau séguel, l'aparicion d'araires pesucs amb de relhas capablas de laurar lo sòu en prefondor, l'invencion de la cleda per melhorar l'aclapament dei granas, l'aparicion de la dalha que permetèt de generalizar la fenason, lo desvolopament de l'estocatge e dau batatge dei grans dins de granjas, la multiplicacion dei molins d'aiga, lo cavament pus freqent d'estanhs artificiaus per lo norrigatge dei peis, lo desvolopament d'otís aratòris adaptats au cavau e la generalizacion de l'assolament triennau.
Aquelei transformacions se concentrèron en Euròpa. Au sègle XIII, venguèt ansin la region qu'utilizava per lo mielhs leis energias naturalas dins l'agricultura. Aquò sostenguèt fòrça la creissença demografica dau continent e facilitèt tanben lo restabliment dei populacions après la Pèsta Negra. De mai, durant lei sègles seguents, l'introduccion d'innovacions e d'otís descubèrts dins d'autrei regions, especialament lo tarare, contunièt.
L'aparicion de l'agricultura modèrna
L'agricultura modèrna es apareguda en Euròpa e ais Estats Units d'America durant leis ans 1840-1850. Es lo resultat dei transformacions engendradas per la Revolucion Industriala, lo desvolopament dei sabers en quimia e l'aparicion dei sciéncias dau vivent coma la biologia e la genetica : Gràcias a aqueleis innovacions, la productivitat mejana dau trabalh agricòla es estada multiplicada per 10 dempuei leis ans 1840.
Concèptes principaus de l'agricultura modèrna
L'agricultura modèrna demòra una activitat fondamentala au sen de la societat modèrna. D'efiech, maugrat l'invencion d'aliments sintetics, es totjorn la fònt quasi unica de totei leis aliments consumats per leis èssers umans. De mai, produtz una partida importanta dei matèrias premieras necessàrias a la fabricacion de textils.
La regression dau pes economic de l'agricultura
En despiech dei progrès tecnics fòrça importants de l'agricultura dempuei dos sègles, sa part dins l'economia mondiala demenís regularament. Per exemple, dins l'Union Europèa, la totalitat dau sector primari representava solament 2,1% dau PIB e 4,4% deis emplecs. Aquela part es pus importanta dins lei país en desvolopament e pòu demorar fòrça auta dins de país pauc avançats. Pasmens, se redutz rapidament amb lo progrès economic. Aqueu fenomèn s'explica per lo caractèr limitat dei besonhs alimentaris umans. Ansin, en l'abséncia de crisi alimentària, lei revenguts suplementaris disponibles après la crompa de l'alimentacion son orientats vèrs d'autrei tipes de bens ò de servicis. De mai, l'aumentacion de la productivitat dins lo trabalh agricòla entraïna una demenicion regulara dau nombre d'agricultors. Ansin, l'influéncia politic d'aqueu grop es pauc a pauc afeblida, çò qu'agrava la pèrda d'influéncia economica dau sector.
L'irrigacion
L'irrigacion es un element important de l'agricultura dempuei l'Antiquitat Auta. D'efiech, la màger part dei culturas an besonh d'aiga a de periòdes precís per créisser. La construccion de sistèmas per acaminar, estocar e deliurar lei quantitats d'aiga necessàrias es donc un pensament ancian deis agricultors. Pasmens, dins lo contèxte actuau, es tanben necessari de tenir còmpte de la demenicion regulara dei resèrvas d'aiga disponiblas dins plusors regions. Ansin, dins leis endrechs en tension, l'irrigacion modèrna es basada sus la mesa en òbra d'aparelhs permetent de deliurar la quantitat ideala a un instant determinat. Per aquò, l'utilizacion de tecnologias avançadas, especialament en matèria d'automatisme, conoís un desvolopament important dempuei la fin dau sègle XX. Dins aquò, en despiech d'aquelei progrès, l'irrigacion es totjorn permesa per la construccion e l'entretenença d'infrastructuras de basa qu'an pauc evolucionat (canaus, restancas, cistèrnas...). De trabalhs importants son sovent necessaris per i limitar lei pèrdas causadas per l'evaporacion.
La mecanizacion
Dempuei la Revolucion Industriala, la mecanizacion es venguda un element centrau de l'agricultura modèrna. D'efiech, uei, un païsan equipat d'un tractor modèrne pòu aisament realizar un trabalh que necessita l'emplec de mai d'un vintenau d'obriers agricòlas i a un sègle. Coma per l'irrigacion, lei maquinas agricòlas pus recentas utilizan fòrça lei tecnologias de l'informacion e l'automatisme per aumentar la productivitat e corregir tot problema detectat. De robòts agricòlas son tanben en cors de desvolopament dins plusors país. Permèton de concebre de maquinas totalament automatizadas.