cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Índia
Conflictes en cors
Enfin, lo tresen conflicte es lo pus actiu a l'ora d'ara. Acomencèt en 1967 e opausa la rebellion maoïsta naxalita au govèrn centrau. Lei zònas d'activitat principalas de la guerilha son l'èst de la peninsula indiana, especialament a l'entorn dei vilas de Hyderabad e de Calcuta. Militarament, es tanben lo pus equilibrat car la guerilha a demostrat mai d'un còp d'organizar d'emboscadas ò d'attemptats saunós còntra l'armada ò lo govèrn. Per exemple, en 2010, 76 policiers foguèron tuats per sospressa a Dantewada ò en 2013, 24 caps dau Congrès Nacionau Indian, compres un ancian ministre, foguèron tanben tuats dins la Vau de Darbha. L'armada, la polícia e de milícias paramilitaras son cargadas de la repression de l'insureccion e un esfòrç important es en cors dempuei 2005. Pasmens, la pauretat persistenta dei regions tocadas per la guèrra representa un aliat important de la guerilha. De mai, coma en Assam, dins certaneis endrechs, d'atrocitats comesas per lei fòrças centralas renfòrçan lo sostèn a la rebellion.
Economia
De veire: Economia d'Índia. Índia ten la 4 economia del mond per òrdre d'importància.
Sector primar
thumb|Industria e ressorsas naturalas principalas d'Índia.
L'agricultura indiana representava en 2012 17,4% dau PIB e ocupava 53% de la man d'òbra. Es organizada segon un modèl de tenements fòrça pichons d'una superficia mejana mesurada a 1,55 ectaras en 1995. Permet d'assegurar la demanda alimentara de basa dau país. Lei culturas principalas son de ris (2 reng mondiau), de blat (2 reng mondiau) e de milh (1 reng mondiau). Pasmens, se fau tanben notar l'existéncia de produccions importantas de bovins (1 reng mondiau), de lach (1 reng mondiau), de nòse de cajo (1 reng mondiau), de nòse de cocò (1 reng mondiau), de tè (1 reng mondiau), de bananas (1 reng mondiau), de gengibre (1 reng mondiau), de pebre negre (1 reng mondiau), de canas de sucre (2 reng mondiau), cauchó naturau (3 reng mondiau), de coton (3 reng mondiau), d'ovins (3 reng mondiau), de tabac (3 reng mondiau), de sorgò (3 reng mondiau), de trufa (3 reng mondiau), de sòja (5 reng mondiau), de liòsa (5 reng mondiau), de gròs blat (6 reng mondiau) e de divèrseis espècias.
Leis exportacions agricòlas principalas dau país son de cerealas, de tè, de fruchs e d'èrbas. Son magerament destinats ais Estats Units d'America, ai país d'Orient Mejan e a de país asiatics (especialament Japon e Bangladèsh). Leis importacions principalas regardan d'òlis alimentaras que vènon principalament d'Indonesia e d'Argentina. Lei nòses de cajo son un cas especiau car de quantitats importantas son importadas puei tornadas exportar après descloscatge.
Índiatèn de ressorsas minieras importantas que permetián en 2010 la produccion de 79 mineraus diferents, en particular de fèrre (4 reng mondiau), de manganès, de mica, de baucita (4 reng mondiau), de carbon (3 reng mondiau), de coire, de cròmita, d'amiant, de fluorita, de gip, d'òcra, de fosforita e de silici.
Sector segondari
En 2012, lo sector industriau indian representava 26,1% dau PIB e emplegava 19% de la populacion activa. Dempuei la liberalizacion economica acomençada dempuei 1991, lo sector a conegut une creissença importanta gràcias ai salaris febles de sa man d'òbra e a son nivèu relativament aut de formacion. Pasmens, dèu tanben faciar la concuréncia d'autrei país presentant d'avantatges similars, especialament aquela de China qu'es la premiera poissança industriala mondiala. En 2012, sei domenis d'activitat principaus èran l'industria tèxtila, la quimia pesuca, l'industria agròalimentara, la siderurgia, la produccion d'equipaments de transpòrt (magerament automobil), lo rafinatge d'idrocarburs, la produccion de maquinas, l'industria informatica e la produccion de medicaments.
Sector terciari
En 2011, lo sector terciari representava 56,5% dau PIB e 28% deis emplechs de l'economia indiana. Conois una creisseça fòrça importanta dempuei leis annadas 1990 (7% en 2008 per exemple). Es dominat per lo sector marchand e per lo torisme que representavan respectivament 15% e 6,3% dau PIB indian. Lei servicis informatics èran tanben un sector important (aperaquí 1% deis emplechs mai una creissença importanta e regulara).
Cultura
L'art aguèt una plaça majora dins l'Istòria indiana e la dubertura de la peninsula ai cambis ambé lei regions vesinas permetèt lo desvolopament de formas variadas segon leis epòcas gràcias a l'adopcion d'elements grècs, iranians, romans, islamics... Leis òbras indianas avián sovent de preocupacions religiosas dirèctas (temples) ò indirèctas (respèct de prescripcions religiosas dins sa realizacion). D'efèct, mai d'un tèxte religiós indian ancian tracta de l'art e li donèt un quadre teoric basat sus lo respèct de l'òrdre e de l'armonia establida per lo ò lei dieus. Aquò aguèt per consequéncia de limitar la personalisacion deis òbras mai permetèt l'emergéncia d'uneis escòlas artisticas, de còps fòrça individualizadas, dins l'encastre de la diversitat religiosa de la peninsula.
Divèrsei periòdes artistics se pòdon definir per l'Índia anciana. Lei principaus son lo periòde classic (sègles III-IX), lo periòde medievau (sègles VIII-XVI), lo periòde islamic (sègles XIV-XVII segon lei regions) e lo periòde mogòl (sègles XVI-XVIII). Pasmens, se pòu tanben definir de periòdes pus ancians, en particular dins lo corrent dei sègles d'emergéncia de l'art classic (sègle III avC - sègle III), ò de distincions au sen d'un periòde segon de critèris cronologics ò geografics.
Dempuei lo sègle XIX e l'emergéncia dau sentiment nacionalista indian, Índia acomencèt de participar ai cambis culturaus internacionaus e adoptèt en particular l'art dau cinèma que prenguèt una plaça importanta au sen de la produccion artistica dau país.
Arquitectura
L'arquitectura fa partida deis arts indians pus ancians e conoguèt donc diferentei formas dins lo corrent de son existéncia. Se formèt a partir de la civilizacion de la Vau d'Indus que desvolopèt d'esquèmas rigorós d'organizacion dei centres urbans. A partir dei periòdes Maurya e Gupta, i foguèt apondut de preocupacions religiosas e comencèt la bastida de complèxs religiós bodistas importants (temple de Sanchi). Puei, apareguèt a partir dau sègle X, d'ensems religiós indós (temples de Chennakesava, de Hoysaleswara ò de Kesava). Après l'arribada dei musulmans, s'adoptèt de formas novèlas inspiradas per l'art islamic. Leis òbras pus famós d'aquel estil son aquelei dau periòde mogòl coma lo Taj Mahal ò lo Palais Umaid Bhawan. Après l'instauracion de la colonizacion britanica, de formas europèas foguèron tanben introduchas au sègle XIX dins l'arquitectura indiana (gara Chhatrapati Shivaji Terminus). Enfin, dempuei lo sègle XX, l'arquitectura adoptèt d'estils novèus fòrça inspirats per lei constrenchas d'amenatjament urban dins de zònas fòrça pobladas (Temple de Lotus, quartier d'afaire de Nariman).
Esculptura
L'esculputura aguèt una importància gròssa durant lei periòdes antic e classics de l'art indian tre la civilizacion d'Indus. L'influéncia grèga i foguèt majora a partir dau sègle III avC. Divèrsei matèrias foguèron utilizadas segon lei regions (bronze, argiela, estuc... etc.). Entre lei sègles IV e VI, l'Empèri Gupta desvolopèt una escultura fòrça delicata que venguèt la fònt d'ornaments au sen de l'arquitectura bodista ò indó dau periòde classic. Per la seguida, l'art estatuari indian contunièt d'utilizar de formas delicatas, especialament dins lei regions sud.
Pintura
La pintura indiana apareguèt, coma son arquitectura ò son art estatuari, avans lo periòde de la civilizacion de la Vau d'Indus. Lei vestigis pus vièlhs coneguts a l'ora d'ara datan de 5,500 avC (Bhimbetka). Son desvolopament contunièt durant lei sègles seguents e la literatura bodista depinta mai d'una illustracion pintada situada dins lei palais de l'aristocràcia ò lei complèxs religiós de la peninsula (Cròtas d'Ajanta). Unei manuscrits d'aqueu periòde èran tanben ornats de dessenhs pintats. Coma per lo rèsta de l'art indian ancian, lei tematicas principalas èran d'òrdre religiós. Per la seguida, au sègle XVII, après leis invasions musulmanas e l'instauracion de l'Empèri Mogòl, la pintura indiana adoptèt de tecnicas e d'influéncias iranianas. Puei, au sègle XIX, foguèt lo torn de la pintura europèa, especialament britanica, d'apondre d'influéncias novèlas a la pintura indiana. Enfin, au sègle XX, la pintura indiana adoptèt divèrseis influéncias internacionalas e acomencèt de diversificar lei tematicas de seis òbras que son plus solament d'inspiracion religiosa.
Literatura
La literatura indiana apareguèt durant l'Antiquitat anciana ambé la formacion progressiva dei tèxtes religiós indós coma lei Veda. En causa de la superficia estentuda de la peninsula e dau nombre important de lengas diferentas, aquela literatura presenta une diversitat gròssa, especialament a partir dau sègle X. Lo periòde coloniau introduguèt l'anglés coma lenga de literatura qu'es totjorn fòrça utilizat. Au sègle XX, la literatura indiana venguèt un movement internacionau major ambé mai d'un autor de reputacion mondiala coma Salman Rushdie, Anita Desai, Amitav Ghosh, Vikram Seth, Arundhati Roy, Vijay Singh, Tarun Tejpal, Rohinton Mistry...
Cinèma
Índia es lo premier productor mondiau de film, especialament gràcias a l'industria cinematografica de la region de Bombai que realiza unei centenaus de films (magerament en indi) cada annada. Pasmens, d'autrei centres existission amb una produccion en indi ò dins una autra lenga. La màger part d'aquela produccion es destinat a una esplecha comerciala corta e rapida. Pasmens, i a tanben de film d'autor e mai d'un autor indian a averat de prèmis internacionaus prestigiós coma Mira Nair.
Musica e dança
La musica indiana apareguèt au milleni I avC segon lei conoissenças arqueologicas actuala. Es fòrça diversificada en causa dau nombre important de tradicions diferentas entre lo nòrd e lo sud de la peninsula. Per de rasons similaras, unei danças tradicionalas diferentas existisson sus lo territòri indian.
Ortale
Geografia
Ortale A situat a 488 mètres a l'extrèm sud-es del costat de Orezza-Alesani, a 15 km de Cervione e a 23 km de Piedicroce situada sul costat Orezza – Alesani, a la cœur de la Castagniccia lo vilatge a sabut conservar un patrimòni bastit e dels païsatges d'una excepcionala qualitat.
Abitants : Ortalais – Ortalaises
La municipalitat a equipat d'una station de épuration.
Ortale est situé à 488 mètres à l’extrême sud-est du canton d’Orezza-Alesani, à 15 km de Cervione et à 23 km de Piedicroce située sur le canton Orezza – Alesani, au cœur de la Castagniccia le village a su conserver un patrimoine bâti et des paysages d’une exceptionnelle qualité.
habitants : Ortalais – Ortalaises
La commune est équipée d’une station d’épuration.
Istòria
Ortale A situat sus un a-pic rocós (d'ont lo sieu toponyme #que remontariá a un nuclèu prélatin ORT = rocher abrupt- ) a l'intrada orientala de la vallée de Alesani, sul marge esquèrre del Bussu, cara a la cadena montagneuse de Muteri. Cela per far luòc de emblée a la legenda #que preten que las Sarrazins aguèron desfach l'an 810 a la desbocadura de ladite riu de contunh prosseguits per Charles, fils aîné de Charlemagne, dins la montanha de Muteri.
Al 17ème, a l'escasença de #çò que los istorians an trucat la patz génoise, succedís un periòde ont l'agricultura e la ramaderia se #desvolopar e ont #èsser plantats los nombroses châtaigniers #que #far longtemps la riquesa de la Castagniccia. Es probablament al cors d'aquel sègle #qu'a pogudas èsser bastida la glèisa principala actuala Santa Maria Assunta en remplacement de l'anciana capèla romane de la a l'entorn #que se n'elevava sens dobte lo primièr vilatge de Ortale.
Le Gué-de-la-Chaîne
Le Gué-de-la-Chaîne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Un ruisseau en prenent font a la Calabrière travèrsa lo pòble.
Un ruisseau prenant source à la Calabrière traverse le village.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ortale
Istòria
Los documents se fan mai nombroses de contunh : s'apren aital coma en 1856 avián conreat dins lo pòble en mai dels châtaigniers 213 li cal blat, 47 a de vinhas, 5 li cal oliviers e 3 li cal de jardins. I i aviá tanben tres molins a aiga e una desena de forns a pan. Per en un autre luòc lo recensement de 1769 dona 289 abitants pel pòble #çò que ne fa un dels mai poblats, lo total del costat en essent a l'epòca de 2765 hab. (Tirat del luòc oficial del pòble).
Le Gué-de-la-Chaîne
Istòria
En 1872, la municipalitat del Gué-de-la-Cadena a creat per scission del territòri de Sant-Martin-de detlo-Vièlh-Bellême, la Meteis constituent un limit natural entre las doas comunas.
En 1872, la commune du Gué-de-la-Chaîne est créée par scission du territoire de Saint-Martin-du-Vieux-Bellême, la Même constituant une limite naturelle entre les deux communes.
Molinos de Duero
Molinos de Duero es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon. Aperten a la comarca de Pinares.
Ortale
Istòria
Ortale est situé sur un à-pic rocheux (d’où son toponyme qui remonterait à un noyau prélatin ORT = rocher abrupt- ) à l’entrée orientale de la vallée d’Alesani, sur la rive gauche du Bussu, face à la chaîne montagneuse de Muteri. Cela pour faire place d’emblée à la légende qui prétend que les Sarrazins furent défaits en 810 à l’embouchure de ladite rivière puis poursuivis par Charles, fils aîné de Charlemagne, dans la montagne de Muteri.
Les documents se font plus nombreux ensuite : on apprend ainsi qu’en 1856 étaient cultivés au village en plus des châtaigniers 213 ha de blé, 47 a de vignes, 5 ha d’oliviers et 3 ha de jardins. Il y avait aussi trois moulins à eau et une dizaine de fours à pain. Par ailleurs le recensement de 1769 donne 289 habitants pour le village ce qui en fait un des plus peuplés, le total du canton étant à l’époque de 2765 hab. (tiré du site officiel du village).
Paul Signac
thumb|200px|Paul Signac per [[Georges Seurat|Seurat]] thumb|Lo pòrt de Sant Tropetz, 1907, [[Musèu Folkwang, Essen, Alemanha]] Paul Signac (París, 11 de novembre de 1863 – París ,15 d'agost de 1935) es pintre neoimpressionista francés famós per son desvolopament de la tecnica puntilhasta al costat de Georges Seurat.
Signac, filh unic d'un comerciant, foguèt un pintre autodidacte. En 1882 s'inscriguèt a l'Escòla de las Bèlas Arts. Al costat de Seurat, en 1884, fondèt la Societat dels Artistas Independents. Paul Signac ensenhèt a Georges Seurat la tecnica del puntilhisme, son considerats coma los dos artistas davancièrs principals del Movement Divisionista, tanben conegut coma neoimpressionisme o Puntilhisme. Signac apertenguèt tanben al grop dels artistas del Grup dels XX.
Tant aimava las naus que ne possediguèt 30 dins sa vida. Aquò li permetèt de far divèrses viatges que li inspirèron l'usatge de novèlas tonalitats, perque la clartat de sos païsatges es segon la region. En 1899 Signac publiquèt son òbra D'Eugène Delacroix al Neoimpressionisme. En 1908 foguèt causit per president de la Societat dels Artistas Independents, fins a sa mòrt en 1935.
Miño de San Esteban
Miño de San Esteban es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon. Aperten a la comarca de Tierras del Burgo.
Piu IX
Piu IX es lo nom qu'adoptèt lo cardinal Giovanni Maria Mastai Ferretti quand foguèt elegit coma Papa.
Nasquèt lo 13 de mai de 1792 a Senigallia (Itàlia) e moriguèt lo 7 de febrièr de 1878 al Vatican. Èra lo filh del comte Girolamo Mastai Ferretti e de Caterina Solazzi. Ensagèt de dintrar a la Guardia Nobile, mas perque sofrissiá d'epilèpsia i foguèt pas admés e se consagrèt a l'estudi de la teologia; en abril de 1819 foguèt ordenat prèire.
Trabalhèt coma rector de l'institut Tata Giovanni fins qu'en 1823 foguèt mandat en Peró e Chile coma ajudant del nonci Giovanni Muzi, dins la primièra mission après l'independéncia d'America del Sud. En 1825 tornèt a Roma per dirigir l'espital de San Michele e ocupar la carga de canonge de Santa Maria in Via Lata.
En 1827, a 35 ans, foguèt nomenat avesque d'Espolet; cal notar l'amnistia qu'obtenguèt pels membres d'una revolucion fracassada en 1831. L'an d'après se li concediguèt tanben l'avescat d'Imola e foguèt creat cardinal in pectore en 1839 puèi reconegut publicament en 1840. Durant las annadas qu'ocupèt aquestes avescats se ganhèt la reputacion d'un liberal, car èra favorable a la reforma administrativa dels Estats Pontificis e simpatizava amb lo movement nacionalista italian.
A la mòrt de Gregòri XVI, participèt al conclau de 1846, que solament 46 dels 62 cardinals i poguèron assistir, en rason de l'inestabilitat d'Itàlia. Los cardinals, dividits en conservadors, que sostavan lo cardinal Luigi Lambroschini, e liberals, que sostavan dos candidats, Tomasso Pasquale Gizzi e Giovanni Maria Mastai Ferretti. Los liberals decidiguèron de concentrar los sieus vòtes subre Mastai Ferretti, que foguèt elegit per majoritat amb 36 vòtes. Se capitèt qu'al moment del recompte èra el que legissiá a votz auta los vòtes e qu'acabèt per se proclamar Papa el meteis. D'oras apuèi arribèt lo cardinal de Milan, Karl Kajetan Gaisruck, amb lo vèto de l'emperador d'Àustria a l'eleccion de Mastai Ferretti, mas èra tròp tard. Lo nòu Papa prenguèt lo nom de Piu IX en recòrd de Piu VII.
Tre son eleccion proclamèt una larga amnistia per delictes politics e creèt la Consulta, un Parlament que garantissiá mai de libertat als ciutadans dels Estats Pontificis. Per malastre, las revolucions de 1848 obliguèron lo Papa de fugir a Gaeta desguisat en monge e quand tornèt, èra animat per d'idèas plan mens liberalas.
S'opausèt fèrmament a l'unificacion d'Itàlia que portava a tèrme lo regne de Piemont, car considerava los territòris de la Glèisa coma un territòri qu'èra pas sieu e per tant los podiá pas cedir. Las sieunas accions seguentas tan politicas coma religiosas tendèron a ensajar de sauvar los sieus territòris. Per aquest motiu proclamèt lo dògma de l'Immaculada Concepcion e convoquèt lo Concili Vatican I, d'ont sortiguèt lo dògma de l'infalhibilitat papala, destinat a li conferir de poder, mas tot foguèt van.
Los Estats Pontificis se mantenguèron gràcias a l'ajuda francesa de l'emperador Napoleon III, mas la Guèrra Francoprussiana qu'esclatèt dobriguèt camin als piemonteses que dintrèron a Roma en 1870. Lo poder temporal dels Papas qu'aviá durat mai de mila ans s'acabèt de facto.
Non solament Piu IX reconeguèt jamai l'Itàlia unificada, mas escomengèt lo rei Victor Emmanuèl II e defendèt als italians de participar a la vida politica del nòu estat. Visquèt reclús dins los palais del Vatican durant la rèsta dels sieus jorn, s'i considerant presonièr. Après la sieuna mòrt, lo sieu còs foguèt transportat dins la glèisa de San Lorenzo fuori le mura («Sant Laurenç fòra los murs»).
L'an 2000, foguèt beatificat per Joan Pau II.
La Baseuge
La Baseuge (La Bazeuge en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Geografia e lenga
330px|miniatura|gaucha|La Baseuge dins espaci dialectal de l'occitan marchés miniatura|330px|centre|Situacion de la comuna de La Baseuge en Naute-Viena
Blason
center
Luecs e monuments
left|350px|miniatura|Lo pont dau Chair.
(1258) Sicilia
(1258) Sicilia es un asteroïde.
Socialisme
vinheta|Imatjariá socialista (Romania, 1895). Un proletàri, portaire d'una [[bandièra roja ornada de l'eslogan «proletàris de totes païses, unissètz-vos», afrontat una allegoria de la socialdemocracia, que li indica los principis dels dreches politics e del sufragi universal. L'enfant assetat a lors pès ten de las armas portant lo títol del Capital de Marx.]]
Lo socialisme designa un ensems de doctrinas economicas basadas sus la proprietat collectiva dei mejans de produccion. L'objectiu original del socialisme es d'obténer l'egalitat sociala, o almens una reduccion de las inegalitats e, subretot pels corrents d'inspiracion marxista, d'establir una societat sens classas socialas. Mai largament, lo socialisme pòt èsser definit coma una tendéncia politica, istoricament marcada a l’esquèrra, dont lo principi de basa es l'aspiracion a un mond melhor, fondat sus una organizacion sociala armoniosa e sus la lucha contra las injustícias. Segon los contèxtes, lo mot socialisme o l'adjectiu socialista pòdon qualificar una ideologia, un partit politic, un regim politic o una organizacion sociala.
Sègle XIX
Lo mot socialisme entra dins lo lengatge corrent a partir de las annadas 1820, dins lo contèxt de la revolucion industriala e de l'urbanizacion que l'acompanha: designa alara un ensems de revindicacions e d'idèas pretendent melhorar lo sòrt dels obrièrs, e mai largament de la populacion, via lo remplaçament del capitalisme per una societat supausada mai justa. L'idèa socialista, sòus de multiplas formas, s'espandís al long del sègle XIX e dona naissença dins lo mond entièr a de partits politics s’en reclamant jos divèrsas denominacions (socialista, mas egalament socialdemocrata, trabalhista, etc.).
Dins la segonda mitat del sègle XIX, lo marxisme suplanta l'apròchi dich del «socialisme utopic», aital coma lo «socialisme libertari» dels anarquistas: lo corrent de pensada marxista se vòl portaire d'una forma «scientifica» de socialisme, fondat sus una analisi del capitalisme, del despassament d'aqueste pel biais de la lucha de las classas e del passatge a la proprietat sociala dels mejans de produccion. Dins las darrièras annadas del sègle, una part del socialisme europèu s'orienta pasmens dins los faches cap al reformisme.
Sègle XX
A la fin de la Primièra Guèrra Mondiala, la familha politica socialista coneis una scisma amb la naissença del corrent comunista, que contunha de se reclamar de socialisme en afirmant de remenar a la tradicion revolucionària. Los partits socialistas coneisson dins lo mond entièr de scissions dins lo corrent de las annadas 1920; se tròban tre alara en competicion amb de partits comunistas que se reclaman del «socialisme real» (o «socialisme realament existent») aplicat per l'Union de las Republicas Socialistas Sovieticas (URSS), aquel darrièr país essent proclamat «pàtria del socialisme»
La màger part dels partits socialistas europèus acceleran, subretot après la Segonda Guèrra Mondiala, lor evolucion cap a un reformisme alunhat del marxisme, mentre que los regims comunistas alinhats sus l'URSS, e que se dison eles meteises socialistas, se multiplican dins lo mond. Lo socialisme democratic, es a dire un socialisme convertit a la democracia liberala e respectuós del jòc parlamentari, representa uèi la tendéncia majoritària dels partits socialistas, que considèran pas mai la ruptura amb l'economia de caminat. La nocion de socialisme democratic es d'un autre costat desenant associada a aquela de socialdemocracia qu'esparg, subretot en Euròpa, a ne venir un sinonim. Otra las diversitats ligadas a sas variacions ideologicas, lo socialisme coneis egalament de nombroses avatars ligats als contèxtes geografics e culturals, coma lo socialisme arab o lo socialisme african.
La movença socialista, presa al sens larg, demòra uèi l'una de las mai importantas de la vida politica mondiala, malgrat que lo mot socialisme contunha de recobrir un ensems de realitats, de practicas politicas, e de formas de pensada extrèmament divèrsas e de còps que i a contradictòrias entre elas, anant dels partits trabalhistas a las divèrsas varietats de «esquerrisme», en passant pels partits e regims comunistas actuals. La majoritat dels principals partits se reclamant de socialisme se reüniguèt, a l'estanci internacional, al sen de l'Internacionala Socialista e, a l'estanci europèu, al sen del Partit Socialista Europèu. Aquelas organizacions an pasmens pas lo monopòli de l'usatge de l'apellacion socialista.
Beneset XV
Beneset XV (en latin: Benedictus PP. XV), nascut Giacomo Paolo Giovanni Battista della Chiesa (Pegli, Gènoa, 21 de novembre de 1854 - Roma, 22 de genièr de 1922) foguèt lo papa de la Glèisa Catolica Romana entre 1914 e 1922.
(1259) Ógyalla
(1259) Ógyalla es un asteroïde.
Hebei
Hebei es una Província de la Republica Populara de China.
Charavines
Charavines es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Istòria
Sul marge sud del lac de Paladru s'installa un vilatge dins los ostals de bòsques l'an 2669 av. J.-C. E dels agricultors défrichent lo bòsc als alentours, a l'epòca del Neolític final. Los analisas del bòsc (dendrochronologie) an permeses de ne seguir las evolucions perque a engrandit e de reparadas divèrsas fes pendent 20 a 22 ans, de contunh los paysans partisson bastir un nòu vilatge en los environs perque las tèrras agricòlas an apurat. Tòrnan 40 ans mai tard e reconstruisent lo vilatge al meteis endroit ont demòran encara 20 ans. De contunh las aigas del lac submergent definitivament lo luòc, #çò qu'a permeses la conservacion excepcionala dels vestigis en matèria vegetala : bòsc, manges d'esturments, texiles, còrdas, ficelles, graines, pans, èca. en mai dels elements imputrescibles coma lo silex, los vasos dins tèrra coduda. Aqueles pòbles an comportat al maximal cinc ostals familiales amb una cinquantena de personas #que se n'es trobat la rèsta de las activitats domesticas, artesanalas, alimentaires e l'impacte #qu'an agut sus l'entorn. S'i tròba traces dels escambis amb pòbles vesins mas tanben dels escambis a longa distància coma la ambre de la Baltique, lo silex de Torena o lo coeire de Languedòc. An aprofechat d'un sègle de secada per ocupar una plaja liberada per unas bassas aigas, periòde ont s'es poguda seguir los variations rapids e importants del climat per analisas fòrça ajas de besonh. Aquel luòc neolític, de reputacion europèa per la qualitat de las enregistres subaquatiques e los extraordinaris vestigis sortits (cossí dels punyals en silex en avent conservat lo sieu mange en bòsc), a #èsser espetat de 1972 a 1986 per una equipa de archéologues grenoblois bénévoles jos la direccion d'Aimat Bocquet e a fach l'objècte de fòrça nombrosas publicacions sus la vida jornalièra, las activitats dels abitants e lo material en bòsc, poterie e en pèira. Desgraciadament, Aquelas riquesas archéologiques mesas a la Conservacion del Patrimòni del Isère, son pas pas mostradas al public, meses a despart una pichona exposicion de moulages en los locales de la comuna de Charavines (a visitar malgrat aiçò…). De las chevaliers paysans Se son installats cap a l'an mil (1008 ?) Al lac de Paladru sus la municipalitat de Charavines al luòc-dich Colletière.
A l'epòca, lo nivèl del lac èra mai bas #qu'uèi, e una soixantaine de colons an bastit un abitat fortificat en bòsc sus una plaja de craie. Aquelas personas èran segurament enviadas per la archevêque de Viena per defendre la zòna frontièra #que constituissiá lo lac de Paladru.
Sur la rive sud du lac de Paladru s’installe un village aux maisons de bois en 2669 av. J.-C. et des agriculteurs défrichent la forêt aux alentours, à l’époque du Néolithique final. Les analyses du bois (dendrochronologie) ont permis d'en suivre les évolutions car il est agrandi et réparé plusieurs fois pendant 20 à 22 ans, puis les paysans partent construire un nouveau village dans les environs car les terres agricoles sont épuisées. Ils reviennent 40 ans plus tard et reconstruisent le village au même endroit où ils restent encore 20 ans. Ensuite les eaux du lac submergent définitivement le site, ce qui a permis la conservation exceptionnelle des vestiges en matière végétale : bois, manches d’outils, textiles, cordes, ficelles, graines, pains, etc. en plus des éléments imputrescibles comme le silex, les vases en terre cuite. Ces villages ont comporté au maximum cinq maisons familiales avec une cinquantaine de personnes dont on a retrouvé le reste des activités domestiques, artisanales, alimentaires et l’impact qu’elles ont eu sur l’environnement. On y retrouve traces des échanges avec des villages voisins mais aussi des échanges à longue distance comme l'ambre de la Baltique, le silex de Touraine ou le cuivre du Languedoc. Ils ont profité d’un siècle de sécheresse pour occuper une plage libérée par une baisse des eaux, période où on a pu suivre les variations rapides et importantes du climat par des analyses très précises. Ce site néolithique, de renommée européenne par la qualité des fouilles subaquatiques et les extraordinaires vestiges sortis (comme des poignards en silex ayant conservé leur manche en bois), a été exploité de 1972 à 1986 par une équipe d’archéologues grenoblois bénévoles sous la direction de Aimé Bocquet et a fait l’objet de très nombreuses publications sur la vie quotidienne, les activités des habitants et le matériel en bois, poterie et en pierre. Malheureusement, ces richesses archéologiques remises à la Conservation du Patrimoine de l’Isère, ne sont pas montrées au public, mis à part une petite exposition de moulages dans les locaux de la mairie de Charavines (à visiter pourtant…). Des chevaliers paysans se sont installés vers l'an mil (1008 ?) au lac de Paladru sur la commune de Charavines au lieu-dit Colletière.
À l'époque, le niveau du lac était plus bas qu'aujourd'hui, et une soixantaine de colons ont construit un habitat fortifié en bois sur une plage de craie. Ces personnes étaient certainement envoyées par l'archevêque de Vienne pour défendre la zone frontière que constituait le lac de Paladru.
Duisburg
Duisburg es una dei vilas principalas d'Alemanha. Se situa dins lo land de Ren del Nòrd-Vestfàlia. Sa populacion era de 495,668 abitants en 2007.
thumb|left|320px|Duisburg
(1260) Walhalla
(1260) Walhalla es un asteroïde.
Momblona
Momblona es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon. Aperten a la comarca d'Almazán.
Castèths
Castèths pòt èsser :
(1261) Legia
(1261) Legia es un asteroïde.
Auts Aups
Lo chapluec es Gap.
Eraudica
Coma la mai granda part dei departaments, leis Auts Aups an pas d’escut oficial. Pasmens dins l’Armorial de Traversier (1842) e l’Atlas de Levasseur (1854) s’utilizava l’escut de Gap, dins sas variantas del temps.
Dubertura Bird
La dubertura Bird es una dubertura au jòc d'escacs caracterizada per lo còp iniciau 1. f4. Porta lo nom dau mèstre britanic Henry Bird (1830-1908). Amb aqueu començament, l'idèa dei blancs es de contraròtlar la casa e5 sensa l'ocupar. Pasmens, son premier còp permet pas lo desvolopament e afeblís leugierament l'ala rèi. Lei respònsas negras pus frequentas son la partida olandesa inversada (1...d5), lo gambit From (1...e5 ?!) e lo gambit Hobbs (1...g5?!).
Classat au sen dei duberturas divèrsas de flanc (A02-A03), aqueu començament es pauc utilizat.
Ans 1860
Istòria
1860 : intrada en aplicacion d'una reforma regardant la proprietat agricòla. Son objectiu èra de reprendre lo contraròtle dei tenenements tenguts per lo clergat, premier proprietari dau país. A la fin de l'annada, lo negus Tewodros II deguèt reprimir una insureccion dins lo nòrd. Pasmens, aquò foguèt solament lo començament d'una multiplicacion dei revòutas entraïnadas per l'aumentacion deis impòsts necessaris per sostenir la modernizacion d'Etiopia. 1860 : en Mexic, reconquista de la capitala, perduda en 1858, per lo govèrn liberau de Benito Juárez. Pasmens, l'insureccion conservatritz contunièt dins divèrsei províncias sostenguda per la Glèisa. De mai, lei liberaus deguèron faciar la question de l'important deute public mexican. thumb|right|Pilhatge dau [[Palais d'Estiu deis emperaires per lei Francobritanics.]]
1860 : conquista de Tianjin e de Pequin per lei Francobritanics que poguèron pilhar lo Palais d'Estiu deis emperaires. Après aquelei desfachas, lo govèrn chinés deguèt acceptar de signar la Convencion de Pequin qu'agravèt lei clausas dau tractat de Tianjin. Lei ponchs principaus de la convencion èran la reconóissança dau tractat de Tianjin, la dubertura de Tianjin coma pòrt comerciau, la cession de la peninsula de Kowloon ai Britanics per aumentar la superficia de sa colonia de Hong Kong, la libertat de culte per lei crestians chinés, lo pagament d'una indemnitat importanta e la cession ai Rus de la Manchória Exteriora e dau krai d'Ussuri. 1860 : per demòstrar sa poissança novèla, Japon mandèt un naviri de guèrra modèrne, amb una ambaissada, ais Estats Units d'America. Pasmens, lo viatge foguèt trebolat per l'assassinat a l'exterior dau castèu d'Edo d'Ii Naosuke, conselhier que menava leis afaires dau país dempuei 1858 e partisan important de la modernizacion de Japon. Aquò entraïnèt una crisi e lei conselhiers dau shogun, un enfant de 14 ans, deguèron acceptar un raprochament ambé l'emperaire per gardar lo poder. 1861 : en Prússia, mòrt de Frederic Guilhèm IV que foguèt remplaçat per Guilhèm I.
1866 : guèrra entre Prússia (aliada amb Itàlia) e Àustria. La causa prefonda dau conflicte èra liada a la lucha entre lei dos estats per la primautat en Alemanha. La guèrra s'acabèt per una victòria prussiana. Àustria deguèt cedir Venècia ais Italians e abandonar son esfèra d'influéncia en Alemanha. 1866 : en Etiopia, organizacion de divèrsei campanhas per sometre leis insurgents dei regions de Gondar e de Godjam. Pasmens, aquò entraïnèt la desercion de milièrs de soudats maucontents dei reformas militaras dau negus Tewodros II, especialament dau renfòrçament de la disciplina. D'autra part, dins lo corrent de l'annada, Londres respondèt a la prepausicion d'aliança de 1863. En cambi de la liberacion dei presoniers europèus capturats en 1864, lo Reiaume Unit prometeguèt de mandar una ajuda militara. Pasmens, Tewodros II jutjèt lei prepausicions d'ajuda insufisentas e refusèt. De mai, aviá plus lo contraròtle de la rota de Massaua onte lei Britanicas demandavan la liberacion dei presoniers. 1866-1868 : en China, l'armada imperiala capitèt de rompre la Revòuta Nian. 1867 : en Mexic, captura e execucion de Maximilian per lei republicans. Aquò marquèt la revirada definitiva dau projècte de Napoleon III de crear dins la region un estat catolic estable capable d'equilibrar la poissança estatsunidenca. thumb|right|Premiera edicion dau [[Lo Capitau|Capitau de Karl Marx.]]
1867 : publicacion de la premiera partida dau Capitau dau filosòf alemand Karl Marx (1818-1883). Marx i presentèt lo foncionament de la produccion capitalista, especialament lei rapòrts de produccion e de cambi que ne son lei caracteristicas. En particular, lo tòm I expausèt lei nocions d'accumulacion e de maivalença. Considerat coma un deis obratges pus importants de la pensada marxista, aqueu libre a totjorn una influéncia considerabla sus la pensada modèrna. thumb|right|Representacion britanica de l'[[incendi de la fortalesa de Megdala.]] 1868 : expedicion punitiva britanica de sir Robert Napier (32,000 òmes) còntra Etiopia après una lònga crisi diplomatica. Lo negus Tewodros II, acceptèt de liberar lei presoniers europèus capturats en 1864, enjòc oficiau de l'expedicion, mai refusèt de se sometre a Londres. En plaça, se suicidiguèt lo 13 d'abriu e lei Britanics deguèron se contentar dau pilhatge de la fortalesa de Megdala. Après aqueu succès parciau, lo còrs expedicionari de Napier se retirèt. En junh, lo governador de Lasta se proclamèt negus sota lo nom de Tekle Giyorgis II. Pasmens, sa posicion foguèt pas reconeguda per leis autrei senhors majors dau país. 1868 : en Madagascar, mòrt de la rèina Rasoherina que foguèt remplaçada per sa cosina Ranavalona II. Lo Premier Ministre Rainilaiarivony gardèt son pòste e sa maridèt amb la rèina. La politica dau reiaume demorèt donc la meteissa, centrada sus la modernizacion basada sus lo modèl europèu e la defensa de l'independéncia còntra leis ambicions francesa e britanica.
1868-1869 : après una brèva guèrra civila, lei partisans d'una restauracion dei poders de l'emperaire de Japon capitèron de reversar lo Shogunat. Aquò entraïnèt l'adopcion d'una politica de modernizacion accelerada dau país qu'abandonèt una partida importanta de sei tradicions per lei remplaçar per de metòdes e de tecnologias europèas. 1869 : per renfòrçar lo sostèn britanic còntra leis ambicions francesas, Rainilaiarivony e Ranavalona II venguèron oficialament protestants e ordonèron la destruccion deis objèctes religiós pagans de la Cort. La poligamia e la consomacion d'alcòl foguèron tanben enebits.
Cultura
thumb|right|[[Le Déjeuner sur l'herbe d'Édouard Manet.]] 1863 : en França, a la demanda de l'emperaire Napoleon III (1852-1870), foguèt organizat lo Salon dei refusats que presentava leis òbras de plusors artistas refusats per leis exposicions academicas. Entre lei tablèus presents, se trobava la pintura impressionista Le Déjeuner sur l'herbe d'Édouard Manet (1832-1883) que foguèt a l'origina d'un escandòl important. D'efèct, representava una frema nusa dins un contèxte contemporanèu. thumb|right|[[Gravadura realizada en 1867 e 1890 representant la Catedrala de Nòstra Dama de París.]] 1864 : acabament d'una òbra importanta de restauracion de la Catedrala de Nòstra Dama de París dirigits per l'arquitecta Viollet-le-Duc. Donan son aspèct actuau au bastiment. 1869 : invencion dau movement impressionista per Pierre-Auguste Renoir (1841-1919) e Claude Monet (1840-1926) amb la realizacion dei tablèus dichs La Grenouillère e Bain à la Grenouillère. A respècte dei corrents precedents, leis impressionistas s'interessavan ais impressions e a la mobilitat dei fenomèns e non pas a l'aspècte estable dei causas. Après l'escandòl dau Salon dei refusats de 1863, aqueleis òbras foguèron refusadas dins lei salons dau periòde mai aquò empachèt lo movement de s'estendre e de començar, a cha pauc, de s'organizar.
Sciéncias e tecnicas
1860 : a partir de trabalhs dau quimista alemand Justus von Liebig (1803-1873), comencèron lei premieras culturas fòra sòu. Son objectiu èra alora d'estudiar lei procès nutritius dei vegetaus. 1860 : desvolopament dau concèpte de torpilhaire, naviri leugier armat de torpilhas. L'objectiu èra de crear una unitat pauc costosa e capabla de destrurre de naviris pus importants gràcias a la poissança de destruccion dei torpilhas. 1860 : isolacion de l'isoprèn per lo quimista britanic Charles G. William que permetèt de sintetizar lei premiers cauchós naturaus. 1860 : brevet d'Étienne Lenoir (1822-1900) regardant un motor de combustion intèrna permetent d'assegurar la propulsion d'una automobila (24 de genier). Aqueu brevet foguèt emendat mai d'un còp entre 1860 e 1867 e un assai dau veïcul permetèt de realizar 9 km en 3 h. Après leis assais de veïculs de 1771 e de 1826, aquò permetèt de desvolopar lei premiereis automobilas dins lo corrent dau decenni 1880. 1861 : realizacion de la premiera fotografia color permanenta. Pasmens, fins au començament dau sègle XX, la fotografia color necessitèt d'equipaments e de tractaments especiaus que ne limitèron l'utilizacion. Lo temps de pausa demorèt pereu un problema car d'exposicions lòngas contunièron d'èsser necessàrias. Ansin, sera necessite d'esparar fins a 1907 per trobar un progrès decisiu dins aqueu domeni. 1861 : desvolopament d'un procès novèu de sintèsi de soda per lo quimista bèlga Ernest Solvay (1838-1922) que remplacèt pauc a pauc lo procès Leblanc. 1861 : amb lo desvolopament progressiu dau mercat dau petròli — que son usatge principau e quasi unic d'aqueu temps èra l'esclairatge — de marchands comencèron de s'interessar a la possibilitat d'exportar lo petròli estatsunidenc en Euròpa. Pasmens, lo transpòrt de barrius èra pas practic car la durada de cargament e de descargament dau naviri èra tròp lònga. Per resòuvre aqueu problema, se desvolopèt donc lo premier petrolier, lo naviri britanic Elizabeth Watts. De sèrvas intèrnas permetián de melhorar la durada deis operacions portuàrias e de cargar ò descargament lo cargament per pompatge. Pasmens, aqueu premier tipe de petrolier èra fòrça perilhós car de vapors explosivas podián s'acampar entre lei sèrvas e la còca. Ansin, en 1885, solament 10 petroliers èran en servici e serà necessari d'esperar la construccion dau Gluckhauf per veire lo premier petrolier d'arquitectura modèrna. 1862 : depaus d'un brevet depintant la premiera mitralhièra vertadiera per l'engenhaire estatsunidenc Richard Jordan Gatling (1818-1903). 1862 : premiera mencion dau tèrme « còrs negre » (per Gustav Kirchhoff). 1862 : sus lei prats batalhiers de la Guèrra de Secession, intrada en servici de la premiera mina terrèstra vertadiera que conjugava un poder explosiu important e un detonator modèrne. 1864 : premiera utilizacion d'un sosmarin per atacar e aprefondar un naviri per la Confederacion (17 de febrier). Lo sosmarin utilizat èra de propulsion manuala e foguèt tanben destruch dins l'explosion de sa buta.
(1262) Sniadeckia
(1262) Sniadeckia es un asteroïde.
Miquel Crusafont
thumb|dreta|250px|Miquel Crusafont a la sedença del Musèu d'Istòria de Sabadell Miquel Crusafont i Pairó (Sabadell, Vallès Occidental, 3 d'octobre de 1910 - Sabadell, 15 d'agost de 1983) foguèt un farmacian e paleontològ catalan especialitzat en paleontologia de mamifèrs. Es considerat coma un dels estudioses mai importants del sègle XX d'aquesta sciéncia a l'estat espanhòl. Son prestigi èra mondial, e en reconeissença a la tasca desvolopada per aqueste scientific se donèt en 1969 son nom d'ostal a un genre de mamifèr preistoric, lo Crusafontia.
Son estacament prigond a la religion catolica faguèt d'el un dels adèptes de las idèas del jesuita, filosòf e paleontològ francés Pierre Teilhard de Chardin e un de sos divulgadors màgers a l'estat espanhòl, gràcias a la traduccion d'un de sos libres en espanhòl en 1963, el Fenómeno humano.
Èra lo paire de l'istorian e numismata Miquel Crusafont i Sabater e de l'escrivana Anna Crusafont i Sabater.
Biografia
Miquel Crusafont nasquèt en 1910 a Sabadell dins una familha modèsta. Malgrat sas originas, capitèt de far d'estudis superiors e estudièt puèi a l'Universitat de Barcelona, ont obtenguèt en 1933 son diplòma de farmacia. Dobriguèt puèi una farmacia e un laboratòri d'analisis dins sa vila que foguèron lèu coneguts loocalament.
Son interès vertadièr, e sa passion, se portavan pr'aquò sus un autre domeni, la paleontologia, que dempuèi son adolescéncia aviá fach mantuna exploracion del sòl de las environas de sa vila, territòri conegut dempuèi la debuta del sègle XX per encabir de remasilhas de mamifèrs fossils dins de jaces continentals del Miocèn. Aital, quand aviá tot bèl just 16 ans, descobriguèt amb son amic Ramon Arquer, que participava coma el a las activitats del Centre Excursionista de Sabadell, un dels jasiments mai rics de fossils de mamifèrs del Vallès, lo de Can Llobateres. Aviá participat activament tanben a la fondacion del Musèu d'Istòria de Sabadell en 1931. Durant de sessions scientificas realizadas per l'Institucion Catalana d'Historia Natural coneguèt un del paleontològs mai prestigioses del país, Mossèn R. Bataller e tanben un jove naturalista qu'aviá son edat Josep Fernández de Villalta. Passionats totes dos per la cerca de fossils, venguèron lèu amics e comencèron de trabalhar amassa, tre 1933.
Lo 27 de mai 1935 se maridèt amb Julieta Sabaté, qu'aviá seguit ela tanben una formacion de farmaciana, e amassa trabalhèron dins la farmacia de la familha. En 1937 aguèron una filha, Anna, e qualques ans mai tard, en 1942 un dròlle, Miquel.
Son activitat se limitava pas a la sciéncia qu'èra tanben un militant e escrivan catalanista. Aital, abans qu'esclatèsse la guèrra civila èra membre del Centre Català e president de la Joventut Catalanista d'aquela entitat e tanben professor de catalan a Ràdio Sabadell. A l'entorn de 20 ans aviá ja publicat qualques escriches dins qualques jornals coma lo Diari de Sabadell o La Publicitat, çò que li aviá permés de conéisser lo jornalista e escrivan barcelonés Carles Sentís.
Del temps de la Segonda Republica coneguèt mantuna personalitat catalana, e venguèt amic de Joan Oliver, Armand Obiols e Francesc Trabal.
Sas recercas se vegèron interrompudas quand se produsiguèt la Guèrra Civila. Del temps del conflicte foguèt afectat a l'Espital Militar de Girona, ont trabalhava coma analista d'espital. Aprèp la fin de la guèrra, Crusafont s'enfrontèt a de problèmas. Foguèt arrestat qu'èra estat denonciat per son catalanisme. Lo jutjament foguèt brèu e obtenguèt una pena de tres ans de libertat condicionala sens permés de conduire e en l'obligar a s'alunhar de Sabadell. Pasmens l'intervencion del governador civil de Barcelona d'aquel temps, lo general Kindelán, anullèt la senténcia.
Al cap d'un temps, tre 1940, tornèt començar sas exploracions e excavacions amb Fernández de Villalta que lèu s'alunharián de l'espandi inicial a l'entorn de Barcelona. Aital, en 1942 visitèron la conca iberica de Calatayud-Teruèl, e dos ans mai tard, en 1944, se passejavan per la conca de Duero, abans d'explorar l'an seguent la conca pirenaica de Cerdanha. Divèrsas autras excursions segiguèron, las annadas posterioras, a la conca de l'Ebre (1946) e puèi al Tajo (1947).
L'accession al mond universitari
thumb|300px|L'Institut de Paleontologia Miquel Crusafont En 1960, Crusafont foguèt nomenat professor de Paleontologia a l'Universtitat d'Uviéu. I trabalhèt durant tres ans abans d'ocupar la cadièra de Paleontologia a l'Universitat de Barcelona en 1963.
Amb l'ajuda del cònsol de Sabadell, Josep M. Marcet, e la participacion de la Deputacion de Barcelona e la Caissa d'Estalvis de Sabadell, que faguèt present d'un terrenh de 450 m2 se poguèt construire l'Institut Provincial de Paleontologia la construcció del centre, dessenhat pels arquitèctes Baldrich, Pallars e Lladó. L'inauguracion oficiala del centre se faguèt lo 30 d'octobre de 1969.
Tre 1973, aprèp que patiguèsse una malautiá grèva, que li ataquèt las còrdas vocalas, se vegèt obligat a reduire sas activitats.
Per sos meritis recebèt mantuna recompensa. Foguèt fach doctor honoris causa de l'Universitat de Basilèa, lo govèrn francés lo nomenèt Cavalièr de l'Òrdre de las Palmas Academicas, la Reina Juliana dels Païses Basses li concediguèt l'Encomienda de l'Òrdre d'Orange-Nassau, lo Ministèri d'Educacion espanhòl li autregèt l'Òrdre d'Anfons X lo Savi]] d'Espanha e la comuna de su vila nadiva lo recompensè amb la Medalha d'Auro de la Vila demest mantun autre prèmi.
Sa conciliacion de la religion e la sciéncia
La vision scientifica del paleontològ sabadellenc coneguèt l'influéncia prigonda de la pensada cosmologica del teologian e scientific francés Pierre Teilhard de Chardin. Crusafont foguèt lo primièr dins l'estat espanhòl a publicar d'articles a prepaus de las idèas d'aquel jesuita. Creèt l'Associacion. Aquela divulgacion ligada a sa valor scientifica faguèron qu'aprèp la mòrt d'aquel prestigiós intellectual, l'erudit catalan foguèt convidat a venir membre del Comitat Internacional que publicava las òbras inedichas de Teilhard.
L'eiretatge de Miquel Crusafont
A sa mòrt, en 1983, lo paleontològ laissèt un fons important de documents. Aqueste foguèt cedit, lo meteis an, per sos enfants a la amassa amb sa colleccion de fossils, a l'Institut Provincial de Paleontologia, amb la condicion que sortiguèsse pas de la vila de Sabadell. Aqueste Archiu Dr. Miquel Crusafont i Pairó compren una correspondéncia importanta amb d'eminents cercaires del meteis domeni scientific, tant a nivèl de l'estat espanhòl coma internacionala, çò que permet d'aver un material istoriografic essencial per poder conéisser lo desvolopament de la paleontologia e la geologia en Catalonha durant lo franquisme. Permet tanben d'estudiar melhor la facieta umanista e literària de l'autor, qu'escriguèt una òbra importanta en pròsa e vèrses, e a l'encòp sos ligams amb la vida culturala e associativa de Sabadell.