cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Numeracion romana
Variantas per l’insercion dels nombres romans dins un tèxte
La posicion d'aqueles punts èra variabla seguent los autors (l’usatge de la punctuacion, e la distinccion del punt e de la virgula, srán reglat fòrça mai tard), e a vegadas impossible a destriar dins lo tèxte del punt de ponctuacion normal (Es lo cas mai sovent dels manuscrichs en catalan, occitan e Francés mas tanben los manuscrichs médievals en Anglatèrra e del Sant Empèri). Se trapa tanben aquel usatge du punt interior sus las inscripcions monumentalas en latin que mesclavan los nombres amb lo tèxte, per exemple los monuments funeraris e edificis religioses.
Mai tard, quand la letra J se diferencièt de la letra I, los documents oficials comencèron a utilizar lo J al luòc de l'I a la fin d’un nombre (aquela forma marcant plan la fin du nombre que se pòt pas mai alongar). Coma a l'epòca, i aviá pas de diferéncia minuscula/majuscula dans l’escriture onciala, s'escriviá doncas vııȷ al luòc de vııı o tanben ·vııȷ·
Espandiment classics
Los comptables utilizavan un sistèma de notacion mai logic e mai simple, venent de la disposicion de lors abacs de calcul, e en rapòrt amb lo sistèma inicial, purament aditif, qu'una barra s’apnd a cada unitat. Tornèron a aquel principi:
Al dela de 4,999, s'emplec una barra orizontala, virgula en latin suscricha al dessús del nombre per indicar un factor 1,000 e doas per un factor 1,000,000. Per exemple:
Lo meteis per la barra suscricha, per exemple    representa lo nombre 142,368,795.
Calcul
Es possible que los utilizaires d'aquel sistème de numeracion èran menats, per efectuar de calculs, a coneisser de resultats per còr. Se, per exemple, savián lo produch de per, èra alara aisit de ne deduire lo produch de  per un de mens o per un de mai.
Espandiment modèrnes
La règla sostractiva es a vegadas utilizada de biais sistematic amb de simboles de reng inferior per racorcir los nombres al maximum, per exemple = 1,000 - 1×2 = 998, al luòc de  = (1,000 - 100) + (100 - 10) + 5 + 1×3 segon la règla estandard. A vegada atla, los simbòls unitaris identics son groupats aprèp los simbòls sostractius al luòc d'èsser separats per aqueles simbòls sostractius. Aquela representacion abreujada pòt s'obtenir amb l'algoritme segeuent:
Seguent aquelas règlas, obtenèm de nombres a vegadas mai aisits de legir e interpretar:
Utilizacions modèrnas
thumb|Chifras romans sus la popa du [[Cutty Sark, mostrant los gras du tirant d'aiga.]] Los chifras romans son encora utilizats a l'ora d'ara per notar las sègles e los millenis, coma, « le sègle XXI » e « lo Milleni III ».
Se vei tanben los chifras romans suls quadrants dels relòtges. Dins aquel cas, lo chifra quatre es sovent escrich al luòc de. En efècte, fasent atal, los quatre primièrs chifras sont compausat pas que de (,,  e ), los quatre seguents son compausats sus basa de   e los quatre darrièr sus basa de. Cal en mai saber que la grafia data de l’epòca romana e s’encontrèt longtemps dins las inscripcions, los manuscrichs medievals puèi los estampats classics en concurréncia amb.
Los chifras romans foguèron tanben utilizats per marcar la data de construccion dels ostals. Se vei encara sul fronton de vièlha bastissas.
Encara a l'ora d'ara, es corrent d'especificar la data de produccion d'un film en chifras romans, a la fin del generic.
L’espandiment de la notacion amb simple o double barra suscricha es encara utilizada ara al dessús del  coma abreviacion del milion ( , 10) e del miliard ( , 10).
En quimia, s'indica per un chifra roman le gra d'oxidacion (coma per exemple lo coire).
Tradicionalament, los numeros dels actes de teatre son tanben escrich en chifras romans.
Batalha de Guam
La batalha de Guam se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala entre lo 21 de julhet e lo 10 d'aost. Opausèt una fòrça estatsunidenca cargada de conquistar l'archipèla deis Illas Mariannas dau Nòrd a la garnison japonesa de Guam. S'acabèt per una victòria de l'armada estatsunidenca que perdiguèt aperaquí 7,800 òmes (1,800 mòrts, 6,000 bleçats). De son caire, lei Japonés refusèron de capitular e foguèron quasi anientats ambé mai de 18,000 tuats e solament 1,200 presoniers. La conquista de Guam permetèt ais Estatsunidencs d'i establir de basas permetent a l'aviacion de bombardar dirèctament lo territòri japonés.
Méré (Ivelinas)
Méré  es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Perrigny (Jura)
Perrigny  es una comuna francesa administrada per lo departament de Jura de la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Energia solara
L'energia solara es la partida de l'energia electromagnetica venent del solelh e passant per l’atmosfèra, qu'absorba una partida de l'energia, e venent a la superfícia de la Tèrra.
Sus Tèrra, l'energia solara es a l'origina del cicle de l'aiga, del vent e de la fotosintèsi realizada pel regne vegetal, que depend lo regne animal via las cadenas alimentàrias. Lo Solelh es a l'origina de gaireben totas las energias sus Tèrra levat l'energia nucleara e de la geotermia prigonda.
Las fonts d'enregias eissidas indirèctament de l'energia solara son per exemple: l'energia idraulica, derivada de l'energia cinetica de l'aiga que lo cicle depend del Solelh, l'energia marèamotritz eissida subretot de l'efièch de las fòrças de gravitacion de la Luna e mai fèblament d'aquesta del Solelh e dependent d'autres paramètres coma que la geografia costièra. I a tanben l'energia eoliana venent de l'energia cinetica del vent ligat al caufament, e a l'evaporacion de l'aiga, menats pel Solelh, la rotacion de la Tèrra e l'efièch Coriolis, l'energia idroliana e l'energia de las èrsas ligadas als movements dels oceans e de las aigas, la lenha e l'energia de la biomassa e tanben la geotermia de fòrça bassa temperatura, venent de la sisas superficialas del sol caufadas pel Solelh. Se pòt apondre las energias fossilas venent de matèrias organicas creadas per fotosintèsi (carbon, petròli, gas natural…) que s'apond l'energia bioquimica de la matèria organica viventa.
aqueste article tracta de l'energia producha per l'òme en captant lo rait emés pel Solelh, subretot jos forma electrica o termica. Es una de las formas màger d'energias renovelablas. vinheta|Reparticion de l'energia solara mejana recebuda al sol. vinheta|Mapa de la [[radiacion solara en Euròpa.]]
Istoric
L'utilizacion de l'energia solara data l'Antiquitat. Per exemple, los Grècs alucavan la flama olimpica mercé a un sistèma de miralhs concentrant los rais del Solelh.
Sègle XVII
Lo començament de las aplicacions practicas apareguèt al sègle XVII.
Lo francés Salomon de Caus bastís en 1615 una pompa solara, mercé a l'utilizacion d'aire caufat per la radiacion solaira.
François Villette, optician al palais de Versalhas, concep un miralh de bronze d'un mètre de diamètre, amb que fasiá de mòstras de fusion d'objèctes.
Sègle XVIII
En 1747, Georges-Louis de Buffon experimenta un miralh que concentra la lutz del solelh en un punt focal. Capita a far fondre un tròç d'argent (atenh mai de 1 044 ).
Dins las annadas 1780, H. B. de Saussure inventa un instrument de mesura li permetent d'estudiar los efièchs calorifics dels rais del solelh que nomena « elio termomètre »; aqueste instrument utiliza l'efièch de sèrra obtengut per un veiral plaçat al dessús d'un absorbaire dins una caissa isolada; crea tal un captor solar termic bassa temperatura.
a la fin del sègle XVIII, mercé a una lentilha de liquid que concentra los rais solars, Antoine Lavoisier bastís un forn solar qu'atenh la temperatura de 1 800.
Lista dels primièrs ministres de Cazacstan
thumb|200px|blason de Cazacstan. Vaquí la lista dels primièrs ministres de Cazacstan, aprèp la creacion de la carga, lo 14 d'octobre de 1991.
Energia solara
Sègle XIX
La conversion de la lutz en electricitat, nomenada efièch fotovoltaïc, es descobèrta per Edmond Becquerel en 1839, mas caldrà atenher près d'un sègle per que los scientifics aprigondisson e expleitan aqueste fenomèn de la fisica.
Sègle XX
En 1913, William Coblentz pausa lo primièr brevèt per una cellula solara que malaürosament jamai capitarà a foncionar.
En 1916, Robert Millikan es lo primièr a produire d'electricitat amb una cellula solara, mas pendent las quaranta annadas seguentas, pas degun ferà gaire pas de progrès en energia solara que las cellulas fotovoltaïcas an un tròp bas rendiment per transformar la lutz del solelh en energia. Lo fenomèn demora encara una escobèrta anecdotica.
Pendent las annadas 1970 e 1980, d'esfòrces son realizats per reduire los costs de biais que l'energia fotovoltaïca siá tanben utilisabla per d'aplicacions terrèstras. L'energia solara coneisserà un segond vam pendent lo primièr tust petrolièr dins las annadas 1970. Alara que lo cost del petròli aumenta de biais espectacular, los panèls solars fotovoltaïcs començan a èsser utilizat pel primièr còp dins d'ostals. En efièch, en 1973, lo primièr ostal provesit per de cellulas fotovoltaïcas es bastit a l'universitat del Delaware e en 1983, la primièra veitura alimentada per energia fotovoltaïca percors una distància de 4 000 km en Austràlia. Dempuèi los panèls solars se desvolopèron lentament. Pendent longtemps, èran considerats coma de fonts d'energias naturalas. L'energia solara torna en plen vam que se previa un manca de petròli, se preocupa del caufament de la planèta e lo cost de l'energia es nautissim.
De tipes novèls de panèls solars son desvolopats; de panèl fòrça prims (4 mm d'épaisseur) e flexibles, de pinturas solaras. L'objectiu es de reduire plan fortament lo còst de l'energia solara.
Sègle XXI
En novembre de 2015 una « Aliança internacionala per l'energia solara » (o ISA per « International solar alliance » foguèt creada. Lo projècte foguèt portat per Narendra Modi (Primièr ministre indian). Aquesta aliança deu reünir los Estats dispausant d'importantas fonts solars per coordonar melhor lo desvelopament de lor expleitacion (termica fotovoltaïca) via d'accions de formacion, d'estandardizacion de materials, de partatge d'experiéncias, coentrepresas...). La ceremonia de lançament se debanèt a la COP21 de París.
Fonts solaras
L'energia solara recdebuda en un punt de la tèrra depend de: Globalament la Tèrra recep en permanéncia una poténcia de 170 milions de gigawatt (es a dire 170 milions de miliards o 1,7× 10 17 jolas per segonda), que 122 son absorbats alara que lo rèste es rebatuti. L'energia totala absorbada sus una annada es donc de 33850 zètajolas (10× 10 21 jolas, ZJ); per comparason, la fotosintèsi capta 3 ZJ, lo vent conten 2,2 ZJ, e l'ensemble dels usatges umans de l'energia, 0,5 ZJ amb 0,06 ZJ jos forma d'electricitat.
Lo flus maxim d'energia solara recebut al sol terrèstre s'encontra jols tropics secs (o arids), es a dire dins los desèrts cauds ont las condicions meteorologicas e geograficas son optimalas: bassa latitud, vast espaci, ensolelhament de contunh, cèl clar, granda secad de l'aire. Lo Sahara, lo desèrt caud mai grand del mond, es la region de la Tèrra que recep mai la calor e la lutz del Solelh. La durada de l'insolacion mejana i es mai nauta (fins a 4 300 h/an es a dire entre 97 e 98 % del jorn), , e tanben l'irradiacion solara mejana i es mai granda, amb mai de 280 W/m2 en mejana sus l'annada nuèchs compresas ,.
Aquesta que son relativament prèp de zonas de consomacion importantas dins los païses desvelopats dispausant de la tecnica que cal per captar l'energia solara, fan de realizacion sempre mai importantas, coma dins lo desèrt dels Mojaves (Califòrnia e Arizòna) ont son installadas las mai grandas centralas solaras termodinamicas del mond, coma la centrala solara SEGS d'una poténcia totala de 354 MW e aquesta de Solana d'una poténcia de 280 MW.
Tecnicas per utilizar l'energia solara
Las tecnicas per captar dirèctament una partida d'aquesta energia son disponiblas e son de contunh melhoradas. Se pòt destriar lo solar passiu, lo solar fotovoltaïc e lo solar termic.
Solar passiu
La mai anciana e de segur la mai importanta, quitament s'es discrèta, utilizacion de l'energia solara consistís a beneficiar de l'apòrt dirècte de la radiacion solara, es a dire l'energia solara passiva. Per qu'un bastit beneficia al mens dels rais del Solelh, se deu prene compte de l'energia solara pendent la concepcion arquitecturala (faciada doblas, superfícia veirada orientada cap al Sud, etc.). L'isolacion termica ten un ròtle important per optimizar la proporcion de l'apòrt solar passiu dins lo caufatge e l'enlusiment d'un bastit.
Dins un ostal solar passiu, l'apòrt solar permet de far d'estalvis importants. L'abitat passiu designa un bastit que las depensas d'energia de caufatge son reduchas a unes 80 % al respècte d'un ostal nòu bastit segon las nòrmas alemandas d'isolacion termica de 1995, nòrmes ja fòrça exigentas. L'energia solaira passiva permet donc de caufar, tot o partida, d'un bastit per un cost proporcional gaireben nul, utilizant las condicions d'un site e de son a l'entorn, segon los principis de l'Arquitectura bioclimatica.
Llucena
Lucena del Cid es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Energia solara
Solar termic
vinheta|Lo forn solar d'Odeillo. L'energie solara termica consistís a utilizar la calor eissida de la radiacion solara. Aquesta radiacion se pren de tres biaises:
Energia solara per coire los aliments
Apareguda dins las annadas 1970, la cosina solara consistís a preparar de plats mejans d'un cosedor o d'un forn solar. Los pichons forns solars permeton de las temperaturas de coseson de l'òrdre de 150, las parabòlas solaras permeton de far los mèsmes plats qu'una cosinièra classica de gas o electrica.
L'utilizacion de l'energia solara per la coseson d'aliments, al delà d'èsser gratuita e abondanta sus de zonas geograficas, permet tanben de reduire la deforestacion dins de païses o la cosina amb fusta e carbon es la nòrma. Permet atal la diminucion de las emissions de dioxid de carbòni} dins l'atmosfèra, d'unas 4 tonas de CO2 per an per una familha africana cosinant amb la fusta per exemple.
Solar mecanic
Concernís los aparelhs que transforman una radiacion (calor) solara en movement mecanic que pòt, o servir dirèctament, amb un motor Stirling per exemple, o èsser transformada en electricitat (Lo punt comun a totas las tecnicas es la concentracion de l'energia solara via de concentrators solars (eliostat, miralh,).
Solar termodinamic
vinheta|La centrala solara Thémis. Lo solar termodinamic es una tecnica solara qu'utiliza lo solar termic per produire:
Centralas solaras termodinamicas
Una centrala solara termodinamica de concentracion es un sistèma que concentra los rais del solelh mejan de miralhs per caufar un fluid caloportaire permetant de produire d'electricitat mercé a una turbina que mòu un generator d'electricitat.
Motor Stirling
vinheta|En Espanha, a la Plataforma Solar de Almería, motor Stirling installada al fogal d'un miralh parabolic. De motors Stirling utilizant l'energia solara coma font cauda foguèron concebuts, es lo cas per exemple del motor « Stirling SOLO V160 » de la « Plataforma Solar de Almería », una primièra installacion datant de 1992 primièrament compausada de tres unitats parabolicas de 7,5 m diamètre en mesura de reculhir fins a 40 kWth d'energia al mejan del motor r podava generar fins a 9 kW en zona focala. Lo projècte foguèt seguit per una unitat parabolica de 8,5 m, le motor podent generar 10 kWe.
Solar fotovoltaïc
vinheta|Mapa de radiacion solara en France. A l'escala de las vilas, de cadastres solars establits amb de modèls 3D permetent d'optimizar lo posicionament dels panèls solars.
Lo tèrme « fotovoltaïc » pòt designar lo fenomèn fisic o la tecnica associada. L'energia solara fotovoltaïca es l'electricitat producha per transformacion d'una partida de la radiacion solara per una cellula fotovoltaïca. De cellulas son ligadas entre elas dins un modul solar fotovoltaïc. De moduls son amassats per formar una installacion solara per un particular o dins una centrala solara fotovoltaïca. L'installacion solara pòt satisfar, après transformacion en corrent alternatiu mercé a un ondulaire, un besonh local (en associacion amb un mejan de sèrva) o èsser injectada dins un ret de distribucion electrica (la sèrva essent alara pas necessària).
La recerca
La recerca mondiala actuala dins lo solar pòrta subretot sus la melhoracion dels sistèmas (melhor rendiment) e una bassa dels costs dels equipaments.
Dins l'espaci, l'energia dels fotons venent del solelh, lo vent solar, pòt èsser utilizada per exemple per propulsar una vela solara.
Aspècte economic
vignette|Part de la producction d'energia primària produita pel solari (donnadas [[BP (entreprise)|BP 2018).]] vinheta|Une lavandariá automatica en [[Califòrnia foncionant mercé a l'energia solara.]] Sul long tèrme, lo cost del carbon, del gas natural e del petròli aumenta amb l'agotament de la font. Lo solar pòrta una font virtualament inepuisabla d'energia e la comission europèa per las energias renovelablas prevei que l'energia solara representarà una proporcion de 20 % dins las energias renovelablas, aquestas devent provesir 20 % de l'energia en 2020 e 50 % en 2040.
Los sistèmas de produccion d'energia solara an un cost proporcional gaireben nul: I a pas de combustible, sonque de costs (entreten, gardiennatge, reparacion...) que dependon fòrça pauc de la produccion. Cal pasmens prene en compte de costs d'investiment, fòrça mai naut que per las tecnicas fossilas o las autras renovelablas (eoliana, idraulica…).
Pujòu
Pujòu (Pujo en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
La Jana
vinheta|Font dels Llavadors (La Jana) vinheta|Antiguo tablero de juego grabado sobre una losa de piedra (La Jana) La Jana es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Pujòu
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Energia solara
Aspècte economic
L'usatge de captors termics permet de produire d'aiga cauda sanitària de fèble cost. Un còp l'installacion realizada, l'entreten es fòrça pauc caretiós e permet de far d'economias substancialas de combustible fossil o d'electricitat.
Pujòu
Toponimia
La prononciacion qu'ei [pu'yo] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Puiou en 1285, De Puiolio, en latin, en 1313, de Poyolio, en latin, en 1379, Puyou en 1429, Pujo (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII), Puyo en 1790.
Energia solara
Aspècte economic
Pasmens, per la produccion d'electricitat, lo cost de l'installacion es important (pel solar termodinamic) o fòrça naut (pel fotovoltaïc), e aquesta tecnicas son pas encara maduras per una generalizacion. Fòrça païses an donc realizat de sistèmas d'incitacion financièra (jos forma de detaxacion, de subvencions, o de tarifs avantatjoses per la crompa de l'energia producha).
Pujòu
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Pujòu que vien deu latin podium, « lòc haut, turon » dab lo sufixe diminutiu -eolum.
Energia solara
Aspècte economic
L'usatge de sistèmas de produccion d'energia solara se justifica tanben dins las situacions ont es fòrça carstiós de transportar de combustibles (fossils) o de procedar a un racordament al ret electric, coma per d'aparelhs isolats (balisas marinas, orodators), o dins de zonas isoladas o pauc pobladas.
Pujòu
Toponimia
Segon Negre, Pujòu que vien deu gascon pujòu, pujò « lòc haut, tuca ».
Segon Miquèu Grosclaude, Pujòu que vien deu latin podium dab lo sufixe diminutiu -olum. Lo problèma qu'ei i a pas la mendre tuqueta dens aquera plana. Claude Larronde (Chronique des bords de l'Adour p. 19) que tròba la solucion : « que devèva designar la vasta mòta comtala, a l'oèst de la glèisa, dont los darrèrs rèstas despareguèn en 1860 ».
Energia solara
Aspècte economic
vinheta|Ordinator provesit per de panèls solars.
Ludiente
vinheta|Ludiente, vista urbana. Ludiente es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Moncofa
Moncofa es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Matet
Matet es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Polònia (programa)
Polònia qu'ei un programa satiric de television catalan emès per TV3 e produsit per Tòni Soler. Que's trufa deu monde politic catalan, espanhòu e internacionau mercés a ua tropa d'actors afaitats entà paréisher autan qui's pòsque aus personatges de la realitat.
Estreat en 2006 qu'ei un deus programas de succès màger e de màger audiència de Catalonha.
La Mata de Morella
La Mata de Morella es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Montán
Montán es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
La Llosa
vinheta|La Llosa (Castelló)
vinheta|Ajuntament de La Llosa (Castelló) La Llosa es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Le Pin (Jura)
Le Pin  es una comuna francesa administrada per lo departament de Jura de la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nules
Nules es un municipi de la província de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Méricourt (Ivelinas)
Méricourt  es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Canchy (Calvados)
Geografia
Canchy Es una municipalitat del Calvados situada en lo Parc natural regional dels Marais del Cotentin e del Bessin. Lo vilatge se tròba a 9 quilomètres de Isigny-sus-Mar e 21 quilomètres de Bayeux, en lo Bessin
Canchy est une commune du Calvados située dans le Parc naturel régional des Marais du Cotentin et du Bessin. Le village se trouve à 9 kilomètres d'Isigny-sur-Mer et 21 kilomètres de Bayeux, dans le Bessin
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Navajas
Navajas es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Saint-Jean-de-Livet
Geografia
La municipalitat es en país de Auge. Lo sieu bourg es al sud de Lisieux, a Unitat|17|km  al nòrd-es de Livarot e a Unitat|16|km  al nòrd-oèst de Orbec.
La commune est en pays d'Auge. Son bourg est à 6.5 km au sud de Lisieux, à 17 km au nord-est de Livarot et à 16 km au nord-ouest d'Orbec.
Canteloup (Calvados)
Canteloup  es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Nòtas
[[Categoria:Comuna de cap
Chaudefontaine
Chaudefontaine es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Preishac (Hauts Pirenèus)
Preishac (Préchac en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, dens era arribèra de Davantaiga, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Aute vilatge : Areit. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [pré'chak] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : in teratorio Praisago, en latin, cap a 860, Guilhermus Lupi de Prexaco, en latin, en 1022, in Prexaco, en latin, ath sègle XI, Villinus Lupus de Prisag en 1037 o cap a 1040, Preishac, Preisac, Prexac, Prexag, cap a 1050-1070, Pressag, cap a 1085, Preixag en 1272 e 1285, De Preysaco, de Preyshaco, en latin, en 1313, de Prexaco, en latin, en 1342 e 1379, Prexac, Preixac en 1429, Prexac en 1614, Prechac (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Preishac que vien deth nom latin d'òme Priscius dab eth sufixe -acum. Preishac qu'èra era propietat de Priscius,.
Batalha dau còl de Dukla
La batalha dau còl de Dukla foguèt una batalha indecisa que se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala entre lo 8 de setembre e lo 26 d'octòbre de 1944. Lei Sovietics, sostenguts per de partisans checoslovacs, assaièron sensa succès de passar lo còl situat a la frontièra entre Polonha e Eslovaquia e defendut per leis armadas alemanda e ongresa. Pasmens, capitèron de conquistar la totalitat de l'Ucraïna modèrna. L'Axe perdiguèt aperaquí 70,000 òmes tuats ò bleçats, lei Sovietics entre 80,000 e 125,000 e lei Checoslovacs 6,500.
Montanejos
Montanejos es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian vinheta|Montanejos, Villa Termal vinheta|Alqueria de Montanejos
Onda (País Valencian)
Onda es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Montanejos
vinheta|Fuente de los Baños (Montanejos).
Musèu Tolosa-Lautrèc
thumb|right|200px|La dintrada del musèu Lo musèu Tolosa-Lautrèc d'Albi es un musèu d'art, dedicat subretot a las òbras d'Enric de Tolosa-Lautrèc (nascut a Albi) e installat dins lo palais de la Berbia.
Istoric e luòc
thumb|right|150px|Le [[palais de la Berbia]]
Situat dins lo centre istoric d'Albi e lo primètre de la Ciutat episcopala, prèp de la catedrala de Santa Ceselha amb que forma una arquitectonica de bricas rojas unic al monde, lo palais de la Berbia es una poderosa fortereza del sègle XIII, una demoréncia evescala fins a 1905.
A la mòrt de Lautrèc, en 1901, sos parents, depositaris de son òbra, cerquèron a ne far donacion a un musèu. Aprèp le refús dels musèus parisencs, sa maire, la comtessa Adèla de Tolosa-Lautrèc, prepausèt lo don a la vila d'Albi. Amb lo desir de fondar un musèu, e dispausant dels luòcs alara vueit del palais, la vila acceptèt la donacion. Mas, amb la Primièra Guèrra Mondiala, lo projèctet prenguèt de retard e foguèt lo 30 de julhet de 1922 dobriguèron las primièras salas d'exposicion.
D'òbras de restructuracon s'efectuèron de 2001 a 2004 e encara a partir de 2008 e ara acabadas per ofrir un melhor cadre a la colleccion e un melhor acuelh del public. Las colleccions se tròban al sòtol e dos estatges. D'entre la salas, lo cabinet dels dessenhs abriga los fragils dessenhs e litografias.
Las colleccions
thumb|right|150px|Al salon de la carrièra dels Molins, òbra majora d'[[Enric de Tolosa-Lautrèc, Musè Tolosa-Lautrèc, Albi.]]
Aprèp la donation de la comtessa Adèla, lo musèu es depositari de las òbras del pintre. Amb ma de mila òbras, quadres, litografias, dessenhs e afichas, es la mai granda colleccion dedicada a Tolosa-Lautrèc del monde.
En mai del fons considerable, lo musèu d'Albi presenta de colleccions d'art ancian o d'art modèrne, d'amics o de contemporanèus d'Enrid de Tolosa-Lautrèc, mas tanben d'artistas que visquèron a París pendent l'entre-doas-guèrras.
Dans la colleccion d'art ancian se destaca La Glèisa de Santa-Maria della salute a Venècia de Francesco Guardi, venent de la colleccion del cardenal de Bernis e doas excepcionalas representacions de sants per Georges de La Tour. Per de l'art modèrne le musèu presenta entre autre de quadres d'Edouard Vuillard, Pierre Bonnard e Henri Matisse.
Brain-sur-Longuenée
Brain-sur-Longuenée es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Brain-Sus-Longuenée es a 7 quilomètres del Leon-d'Angieus, a 18 de Segré e a 23 de Angieus. Es egalament situada a 5 quilomètres a l'oèst de l'ais Roazhon-Angieus.
Brain-sur-Longuenée est situé en bordure de la forêt de Longuenée sur des anciennes landes et des marécages, d'où l'origine de son nom. La forêt fournissait le pacage, le gibier, le charbon de bois, les petits fruits. C'était aussi un lieu de commerce et de trafic. Le plateau relativement élevé alimentait le bourg en eau plus ou moins potable.
Brain-sur-Longuenée est à 7 kilomètres du Lion-d'Angers, à 18 de Segré et à 23 d'Angers. Elle est également située à 5 kilomètres à l'ouest de l'axe Rennes-Angers.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Brain-Sus-Longuenée a citat a la s-|XI|e}} e en documents del capítol de St Laud (Angieus). Lo curé Jean Pierre Gourdon (a Brain de 1851 a 1871) conta en lo sieu manuscrit, l'istòria de Brain a partir de registres paroissiaux. Parlar de la curació (actuala comuna), de l'anciana glèisa, fa las généalogies de qualques familhas : Los Mergot, los Mauvif de Montergon, los Richou...
Abans la Revolucion, Brain aperteniá en granda part al fief de la Beuvrière. L'istòria de Brain rèsta marcada per personatges #que ne demòra los vestigis dels luòcs-diches #que vivián.
Brain-sur-Longuenée est cité au et  dans des documents du chapitre de St Laud (Angers). Le curé Jean Pierre Gourdon (à Brain de 1851 à 1871) raconte dans son manuscrit, l'histoire de Brain à partir des registres paroissiaux. Il parle de la cure (actuelle mairie), de l'ancienne église, fait les généalogies de quelques familles : Les Mergot, les Mauvif de Montergon, les Richou...
Avant la Révolution, Brain appartenait en grande partie au fief de la Beuvrière. L'histoire de Brain reste marquée par des personnages dont il reste les vestiges des lieux-dits qu'ils habitaient.
Minho (region)
thumb|300px|Província del Minho Lo Minho es une província istorica portuguesa que son nom ven del Minho, flum que separa aquela region portuguesa de la Galícia, una comunautat autonòma d'Espanha.
La capitala del Minho èra Braga (Bracara Augusta), anciana capitala de la província romana de Gallaecia e del reialme sueva.
Lo Minho es l'embrion istoric del comtat de Portucale ont son localizada las ciutats de Guimarães (la vila breç), Barcelos (la vila comtala) et Braga (la vila dels arquevesques).
La reforma administrativa portuguesa remplacèt las províncias par de districtes, e aquela del Minho foguèt subdivizada en dos, lo districte de Braga e le districte de Viana do Castelo. Aquela anciana província es uèi integrada dins la Region Nòrd.
Olocau del Rey
vinheta|Ermitori de Sant Marc (Olocau del Rei)
vinheta|Ermita de la Magdalena (Olocau del Rei) vinheta|Ermitori de Sant Marc (Olocau del Rei) Olocau del Rey es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Batalha de Midway
La batalha de Midway foguèt una batalha navala majora de la Segonda Guèrra Mondiala que se debanèt dau 4 au 7 de junh de 1942. Opausèt lei flòtas estatsunidenca e japonesa dins la region de l'atòl de Midway. Lei Japonés ataquèron l'illa per assaiar d'eliminar lei fòrças aeronavalas estatsunidencas e, eventualament, ocupar una basa aeriana importanta dau dispositiu de defensa deis Estats Units dins l'Ocean Pacific. Pasmens, l'operacion s'acabèt per una desfacha japonesa grèva ambé la pèrda d'unei pòrta-avions.
Lo plan de l'amirau Isoroku Yamamoto prevesiá d'atraire lei pòrta-avions estatsunidencs vèrs lei fòrças navalas japonesas gràcias a un assaut aerian e terrèstre còntra l'atòl de Midway. Per s'assegurar de la victòria, gropèt de fòrças importantas d'aperaquí 8 pòrta-avions e 12 cuirassats. En parallèl, ordonèt una ataca còntra leis Illas Aleutianas. Pasmens, leis Estatsunidencs avián capitat de descriptar lo còdi dei transmissions japonesas. Aquò li permetèt de descubrir lei detalhs dau plan de Yamamoto e de s'organizar en consequéncia. De mai, dins lo corrent de la batalha, la reconóissença japonesa mau capitèt de localizar d'un biais precís la posicion dei naviris estatsunidencs. Enfin, la division de la flòta japonesa entre diferenteis esquadras afebliguèt la marina imperiala que poguèt pas engatjar totei sei mejans dins lo combat.
De son caire, lei pilòts aguèron tanben de dificultats per trobar la flòta japonesa. Pasmens, capitèron de menar un bombardament au moment de la preparacion d'una ataca japonesa. Sei bombas entraïnèron alora l'explosion dei municions e dau carburant situats sus lo pònt dei pòrta-avions japonés. En solament sièis minutas, tres pòrta-avions japonés foguèron mortalament tocats e destruchs per d'incendis. Puei, una còntra-ataca japonesa permetèt d'endomatjar un pòrta-avion estatsunidenc que foguèt abandonat per la màger part de son equipatge e finalament aprefondat per un sosmarin lo 7. Pasmens, aquò empachèt pas una onda novèlas d'atacas estatsunidencas de destrurre un quatren pòrta-avion japonés. Après sa revirada, la flòta japonesa se retirèt e leis Estatsunidencs refusèron de menar una perseguida perilhosa dins l'Ocean Pacific còntra d'esquadras qu'èran encara numericament superioras. Dins aquò, lo 7, un crosaire japonés endomatjat foguèt localizat e destruch per l'aviacion.
Lei pèrdas japonesas foguèron donc de 4 pòrta-avions, 1 crosaire, 248 avions e mai de 3,500 tuats. De son caire, leis Estatsunidencs perdiguèron 1 pòrta-avions, 1 destroièrs, 150 avions e 307 tuats. La flòta estatsunidenca prenguèt d'ara endavant l'iniciativa dei combats dins l'Ocean Pacific car la construccion navala de Japon capitèt jamai de remplaçar sei pèrdas. De mai, la demenicion de la menaça navala japonesa permetèt ais Estats Units de mobilizar mai de naviris dins l'Ocean Atlantic per luchar còntra lei sosmarins alemands.
Batalha de Peleliu
La batalha de Peleliu se debanèt dau 15 de setembre au 25 de novembre de 1944 dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala. Opausèt una fòrça d'assaut de 32,000 òmes, sostenguts per una esquadra gropants 6 cuirassats, 8 crosaires e 8 pòrta-avions, a la garnison japonesa de l'illa qu'alinhava 11,000 òmes. En causa de la revirada dei bombardaments navaus que mau capitèron de destrurre lo ret de fortificacions japonés, leis asalhidors se turtèron a una resisténcia acarnada. La presa de l'illa, que sa superfica es de solament 13 km², foguèt donc lònga e saunosa. Leis Estatsunidencs perdiguèron aperaquí 8,400 òmes (1,500 tuats e 6,900 bleçats) e lei Japonés foguèron quasi anientats (solament 200 presoniers) car refusèron de capitular. La batalha foguèt fòrça criticada au sen de l'armada estatsunidenca en causa dei pèrdas importantas subidas e de l'interès estrategic quasi nul de l'illa.
Orpesa
vinheta|Torre del Rei, Orpesa-Oropesa del Mar vinheta|Castillo de Oropesa del Mar.
Oropesa del Mar es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Le Mesnil le Roi
Le Mesnil-le-Roi es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Posac
Posac (Pouzac en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha e Bigòrra. Qu'ei administrada peth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Palanques
vinheta|Església parroquial de l'Assumpció (Palanques)
Posac
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [pou'zak] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : in Pozaco, en latin, cap a 1110 e en 1313, de Posaco, en latin, enter 1163 e 1171, en 1342 e 1379, Polzag, Polsag ath sègle XII, Poozag en 1285, de Pousaco, en latin, en 1300, Pozag en 1384, Posac en 1429, Posac en 1688, Pousac en 1768, Pouzac (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat e Rostaing, atau com Negre, Posac que vien deth nom latin d'òmi Potius, dab eth sufixe -acum,.
Segon Miquèu Grosclaude, eth nom de proprietari que pòt estar Potius o Potitus, pr'amor an descobèrt ua inscripcion latina sus ua estèla situada dens eth oppidum près de Posac Marti invicto Gaius Minicius Potitus V(otum) S(olvit) L(ibens) M(erito), « Ath Diu Mart invencit, Gaius Minicius Potitius a complit eth son vòt, liurament a a bon dret »; eth sufixe qu'ei -acum.
Palanques
vinheta|Palanques (Castellón) Palanques es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Rahon (Jura)
(en francés)
| longitud=5.46194444444 | latitud=46.9875 | alt mej = | alt maxi =243 | km²           =19.6 }} Rahon  es una comuna francesa administrada per lo departament de Jura de la region de Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pavías
Pavías es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Daire III
Daire  Codoman o Dàrius  Codoman (v. 380 - 330; Daire en grafia mistralenca; Daire o Dari en occitan ancian ) foguèt rei de Pèrsia de 336 a sa mòrt en 330. Vencit per Alexandre lo Grand, foguèt lo darrièr rei de la dinastia aquemenida.
Originas de son reialme
Daire èra d'una branca collaterala de la dinastia dels Aquemenidas, èssent lo filh d'Arsamés e de Sisigambis e lo pichon filh d'Ostanés, el meteis filh de Daire II e fraire d'Artaxèrxes II. Accediguèt au tròn aprèp los crimes de l'eunuc Bagoas qu'assassinèt, en 338, Artaxèrxes III alara qu'èra son favorit e le filh d'aqueste, Arsés, en 336. Bagoas prevegèt lo meteis per Daire, mas aquel anticipa son empoisonament fasent el meteis beure a l'eunuc la copa fatala que li èra destinada. Considerat coma un guerrièr digne d'elogi per aver vencit en combat un gigant Cadusian, Daire semblava de comptar amb lo supòrt d'una granda partida de l'aristocracia e de l'armada. Una tradicion antica, dels Macedonians, ditz que Daire seriá estats un dels esclaus de Bagoas.
Daire, pasmens que foguèt satrapa d'Armenia, aguèt encara pauc d'experiéncia dins le govèrn de l'empèri. Capitèt pasmens de far de Fenicia une satrapia e a tornar ordenar Egipte. Temptèt d'impausar la dominacion pèrsa dins un empèri totjorn mai alflaquit per las ambicions dels satrapas e menaçat per l'expansionisme macedonian...
Luta contra Alexandre
Per manca de font documentària e subretot d'inscripcion reiala, lo reialme de Daire III es conegut sonque amb los escriches grècs que contan la conquista de l'Empèri Pèrsa pels Macedonians. Dempuèi 336, Felip II de Macedònia envièt un còrs expedicionari en Asia Menora mas son assassinat retardèt los projèctes d'invasion. Quand Alexandre traversèt l'Ellespont a la prima de 334, Daire foguèt pas aviat a mesurar la mesura de l'eveniment; Daissèt als satrapas e a Memnon de Ròdes, cap dels mercenaris grècs, lo trabalh d'arrestar l'armada macedoniana. Pas plan preparats, aqueles perdèron la batalha del Granica en mai 334.
Segon Diodoro, Daire seriá estat enterrat amb los onors reials per Alexandre dins la necropòli reiala de Persepòlis. Pas cap de rèstas arqueologic sosten aqueles escriches. Alexandre se considerèt coma successor legitim de l'aquemenida, esposèt donca sa filha Stateira en 334. Aquel episòdi es un acte simbolic fòrt e revelator de la volontat del rei de mesclar en un sol pòble los Macedonians, Grècs e Asiatics. E mai dètz mila de sos companhons se maridèron lo meteis jorn amb de femnas asiaticas. Alexandre prenguèt doncas logicament la seguida dins las cronicas reialas pèrsas.
Posteritat
La tradicion istorica tend fa de Daire un rei covard e pas fin estratèg. Se deu far de nuanças a causa de la flaquesa de l'Empèri Pèrsa el meteis al respècte de l'expansionisme macedonian. Daire se vei amb un talent militar quand per exemple capitèt a se plaçar enrè de l'armada macedoniana abans la batalha d'Issos.
Subretot cal solinhar l'inadaptacion de la tactica militara pèrsa sul camp de batalha. Segon un còde fòrça ritualizat, Daire se teniá al suc de son carri al centre de l'armada, ieratic e majestuós, aparat pel batalhon dels e la garda a caval dels « Parents del Rei ». Podiá pas, paralisat dins un dispositiu fijat, resistir vertadièrament a la carga de la cavalariá dels Companhons..
Eth Poi
Eth Poi (Pouy en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
La Pobla de Benifassà
La Pobla de Benifassà es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Eth Poi
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [ép pouy] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : de Podio, en latin, en 1405 e ath sègle XV, Loupouy en 1746, Parroisse du Pouy en 1737-1790, Pouy (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), Lepouy en 1790 e 1801, Pouy en 1806.
Peníscola
vinheta|Peníscola. Peníscola es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian. thumb|Peníscola a punta d'alba
Eth Poi
Toponimia
Etth mot gascon poi, deth latin podium, que representa ua hautor, un turon mei o mensh haut. R. Aymard que pensa eth nom correspón a ua mòta feodala importanta, ; mes Eth Poi qu'es sus un tuc.
Peníscola
vinheta|Peníscola.
Frankie Muniz
Frankie Muniz es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Sètge de Leningrad
Lo sètge de Leningrad ò blocus de Leningrad se debanèt dau 8 de setembre de 1941 au 27 de genier de 1944 dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala. Opausèt l'armada sovietica que defendèt la vila a de fòrças alemandas e finlandesas.
Menaçada per l'avançada rapida deis Alemands au començament de la guèrra, Leningrad capitèt de resistir gràcias a la bastida d'unei linhas de defensas a l'entorn de la vila e au mandadís de renfòrç importants. Incapablas de la conquistar, lei fòrças de l'Axe demorèron alora en plaça per empachar son avitalhament e la ciutat foguèt tocada per una famina grèva. Pasmens, d'ivèrn, lei Sovietics capitèron d'i mandar de viures gràcias a de rotas prosivòrias bastidas sus lo lac Ladoga gelat. En revènge, leis ofensivas destinadas a rompre lo blocus mau capitèron fins a la fin de 1943. Lo sètge foguèt finalament levat lo 27 de genier de 1944 amb una ofensiva massiva d'unitats blindadas e d'artilhariá.
Salvador Puig i Antich
Salvador Puig i Antich (chafra el metge ; Barcelona, 30 de mai de 1948 - 2 de març de 1974 que ho un militant catalan deu (Moviment Iberic de Liberacion).
Que ho condemnat a la pena capitala per un tribunau militar deu regime franquista (en una epòca de tencions de las hòrtas après que d'autres grops de resistèncias agessen poscut eliminar Luis Carrero Blanco, lo daufi deu dictador Francisco Franco) a la pena capitau e assessinat au garròt vil.
En 2014 lo Tribunau Suprèm d'Espanha que refusè de revisar lo procès e de 'n considerar las irregularitats e enà la justícia de ma Monarquia Espanhòu lo verdicte qu'ei legitim.
Dampierre-sur-Avre
Dampierre-sur-Avre es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Geografia
Coma lo sieu nom l'indica, aquela municipalitat a traversat pel Avre, afluent del Eure e doncas jos-afluent de la Seine.
Comme son nom l'indique, cette commune est traversée par l'Avre, affluent de l'Eure et donc sous-affluent de la Seine.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Boulay-les-Barres
Boulay-les-Barres es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre e Vau de Léger.
Geografia
Una part del territòri de la municipalitat alberga la basa aeriana 123 Orléans-Bricy.
Une partie du territoire de la commune héberge la base aérienne 123 Orléans-Bricy.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pina de Montalgrao
Pina de Montalgrao es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Sètge de Sebastòple (1941-1942)
Lo sètge de Sebastòple se debanèt dau 30 d'octòbre de 1941 au 4 de julhet de 1942 dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala. Opausèt lei fòrças de l'Axe, principalament aquelei d'Alemanha e de Romania, ai tropas sovieticas. La garnison de la basa navala resistiguèt amb acarnament, especialament dins lo corrent de l'ivèrn, mai deguèt finalament capitular.
L'Armada Roja perdiguèt 95,000 presoniers e 18,000 tuats. Pasmens, una partida dei defensors poguèt s'embarcar dins lei naviris de la flòta sovietica de la Mar Negra e s'enfugir. Leis Alemands perdiguèron 27,000 soudats (4,250 tuats, 1,520 dispareguts, 21,600 bleçats) e lei Romanés 8,500 òmes (1,600 tuats, 280 dispareguts e 6,600 bleçats). De mai, la XI armada alemanda, blocada a l'entorn de la vila, poguèt pas participar a l'ofensiva que menèt a la batalha de Stalingrad.
Herrèra (Hauts Pirenèus)
Herrèra (Ferrières en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Era Herrèra, eras Gancas, Eths Bordars. Era mapa actuala que pòrta tanben eth nom de Hougarou (ath sud deth vilatge de Herrèra. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [hé'rrèro] (grafia fonetica deths autors). Era sola fòrma anciana que'i Haugaron (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII). La mapa de Cassini non compòrta Herrèra mes sonque Haugaron. Dens era vath d'Ouzoum (Louzon sus Cassini), Cassini mentau : Forge, Forge du milieu, Forge de dessus; hòra de la vath, en riba esquèrra, un lòc la Herrère.
Segon Dauzat, eth tipe Herrèra que vien deth latin ferraria, de ferrum « hèr », dab eth sufixe -aria.
Segon Miquèu Grosclaude, eth gascon herrèra qu'a per sens « mina de hèr » (deth latin ferraria). Eras traças dera industria deth hèr dens era vath d'Ouzoum (aperada tanben ara vath de Herrèra) que's vésen enqüèra. Eh plurau en francés que s'explica probablament per l'union de duas entitats diferentas : Herrèra d'Haugaron (Hogaron ?) e Herrèra d'Aucun
Portell de Morella
Portell de Morella es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Puebla de Arenoso
vinheta|Puebla de Arenoso
Puebla de Arenoso es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Conduch coledòc
Lo conduch coledòc ò canau coledòc jonh l'abocament de la vesicula biliara a l'ampola de Vater dins lo duodenum. Son començament se situa a la joncion entre lei canaus cistic e epatic e, en camin, reçaup lo contengut dau canau pancreatic. Permet de menar la bila e leis enzims digestius secretats per la vesicula biliara e lo pancreàs dins l'intestin prim.
Maël-Pestivien
Mael-Pestivien en breton ( Maël-Pestivien en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
La paroisse fait partie du territoire breton traditionnel du pays Fañch
Castillon (Calvados)
Castillon  es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.