cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caravaggio
Lei problèmas amb la justícia
Pasmens, lo fach mai grèu se debanèt a Campo Marzio, lo vèspre dau 28 de mai de 1606, jorn que l'artista tuèt, benlèu involontariament, Ranuccio Tommasoni. En seguida d'una garrolha per una fauta au jòc de pauma, lo pintre foguèt nafrat e, a son torn, nafrèt a mòrt lo rivau, amb cu aviá ja agut aperavans de rasons, sovent conclusas per de batèstas. Tanben aqueu còp èra question d'una frema, Fillide Melandroni, que totei dos se disputavan sei gràcias. Probablament darrier lo murtre de Ranuccio i aviá pereu de questions de sòus (benlèu quauque deute de jòc que lo pintre auriá pas pagat) o quitament politicas: d'efècte, la familha Tommasoni èra notoriament dau partit espanhòu, mentre que Merisi èra assostat per l'ambaissador de França.
Lo verdicte dau procès per lo crime de Campo Marzio foguèt implacable: la mòrt per decapitacion. Après la condemnacion de Caravaggio, comencèron d'aparéisser dins seis òbras, coma una idèa fixa, de personatges supliciats amb la tèsta copada, onte son autoretrach preniá sovent la plaça dau condemnat.
La fugida de Roma
Caravaggio podiá plus restar dins la Ciutat Etèrna: es lo prince Filippo I Colonna que l'ajudèt a fugir, e que lo recaptèt dins un de sei fèus laciaus de Marino, Palestrina, Zagarolo e Paliano.
Lo nòble roman apliquèt una seria d'escapadors, sostengut per lei membres de sa familha que testimonièron de la preséncia dau pintre en d'autrei vilas d'Itàlia, fasent ansin pèrdre sei traças.
An aquela epòca, Caravaggio executèt divèrsei pinturas per lei Colonna, la pus importanta estent la Cena a Emmaús, dins la version esplendida e sòbria qu'es uei a la Pinacotèca de Brera.
Lo periòde napolitan
A la fin de 1606 Caravaggio arribèt a Nàpols, onte restèt aperaquí un an. La renomada dau pintre dins la ciutat èra ben establida. Lei Colonna lo recomandèron a una branca collaterala de la familha: lei Carafa-Colonna, membres importants de l'aristocracia napolitana. Ailà Merisi visquèt un periòde urós e fecond en çò que pertòca lei comandas: la pus importanta, d'un mercant croat de Ragusa, Nicola Radulovic, foguèt la Madòna dau Rosari; lo client eu meteis definiguèt l'iconografia de la pintura, mai fin finala vouguèt plus de l'òbra; aquesta foguèt modificada per lo pintre e plaçada a l'interior de la Capèla dau Rosari dins la glèisa dei dominicans. D'aqueu temps realizèt lei Sèt òbras de Misericòrdia.
Lo sejorn a Malta
thumb|250px|right|Retrach d'Alof de Wignacourt, 1607-1608, òli sus tela, 195 cm x 134 cm, París, Musèu dau Lovre. En 1607 Michelangelo Merisi partiguèt per Malta, sostat un còp de mai per lei Colonna. Ailà intrèt en contacte amb lo Grand Mèstre de l'Òrdre dei Cavaliers de Sant Joan, Alof de Wignacourt, que lo pintre ne faguèt tanben un retrach. Sa tòca èra de venir Cavalier per obtenir l'immunitat, que sus eu pesava encara la senténcia de mòrt.
En 1608 Caravaggio pintèt la Degolacion de Sant Joan Baptista, son quadre mai grand per lei dimensions, totjorn conservat dins la Catedrala de La Valeta.
Après un an de noviciat, lo 14 de julhet de 1608, Caravaggio foguèt investit de la carga de Cavalier de gràcia, de reng inferior an aquela de Cavalier de justícia (reservada ai nòbles). Ailà tanben aguèt de problèmas: l'arrestèron per violéncias còntra un cavalier de reng superior e perque se saupèt que sus eu pesava una condemnacion a mòrt. Embarrat dins la preson de Sant Àngel a La Valeta, lo 6 d'octòbre, capitèt a s'escapar e a se refugiar en Sicília, a Siracusa. Lo 6 de decembre, lei Cavaliers l'embandiguèron de l'Òrdre «Coma membre fetid e putrid.»
Caravaggio en Sicília
thumb|150px|left|L'aurelha de Danís a [[Siracusa.]] A Siracusa, Caravaggio foguèt l'òste de Mario Minniti, son amic de vièlha data, conegut durant lei darriereis annadas romanas. Dins la ciutat siciliana s'interessèt fòrça a l'arqueologia, estudiant lei pèças ellenisticas e romanas; pendent una visita amb l'istorian Vincenzo Mirabella, creèt lo nom d'Aurelha de Danís per designar la Grotta delle Latomie.
Durant aqueu sejorn pintèt per la Glèisa de Santa Lúcia un retaule de l'Enterrament de Santa Lúcia (la patrona de la ciutat siciliana), que son decòr sembla d'èsser precisament aqueu dei baumas vesinas qu'admirava tant.
Pendent son viatge, segon fòrça critics e segon l'escrivan Andrea Camilleri, se seriá arrestat a Licata, pintant lo Sant Jiròni dins la fòssa dei lions (pintura supausada d'èsser a l'origina dau culte de la fèsta dau Divendres Sant dins aquela localitat de l'Agrigentin) e lo Sant Jaume de la misericòrdia present dins la glèisa omonima.
A Messina pintèt la Resurreccion de Làzer, dei colors mau conservadas, que sa part centrala es ocupada per Làzer, (segon la descripcion de Bellori), e l'Adoracion dei pastres, umila, reculhida, essenciala, serena.
Faguèt a Palèrme per l'Oratòri de la Companhiá de Sant Laurenç una Nativitat amb Sant Laurenç e Sant Francés, mencionada per Giovanni Pietro Bellori, puei sostracha per Cosa nostra dins la nuech dau 17 au 18 d'octòbre de 1969. Segon lo repentit Gaspare Spatuzza, l'òbra, passada de en  e expausada dins leis acamps de caps coma simbòl de poder e de prestigi, foguèt cremada dins leis annadas 1980 car rosegada per lei ratas dau temps que lei Pullarà la gardavan dins un estable. L'episòdi dau raubament inspirèt lo darrier roman de Leonardo Sciascia, Una storia semplice,.
Lo retorn e la fin
A la fin de l'estiu de 1609 Caravaggio tornèt a Nàpols. Lo 24 d'octòbre, atacat per quauqueis òmes que se saup pas cu leis assoudava, restèt desbregat e la novèla de sa mòrt comencèt de circular denantora. La fasa creativa de son segond periòde napolitan es reconstituida per leis istorians amb fòrça conjecturas: de tot segur pintèt lo Martiri de Santa Orsula per Marcantonio Doria, lo Renegament de Sant Pèire, e lo Sant Joan Baptista conservat a la Galleria Borghese.
Atribuits au periòde napolitan o, se se preferís de considerar la comanda, maltés, son lei dos quadres amb lo meteis tèma: Salomé amb la tèsta de Sant Joan Baptista expausat dempuei gaire en prest a la National Gallery a Londres, que lo pintre auriá degut remetre ai Cavaliers de l'Òrdre de Malta, e Salomé amb la tèsta de Sant Joan Baptista, conservat a Madrid. En mai d'aquò, lo Sant Francés recebent leis Estigmatas, lo Sant Francés meditant e una Resurreccion (aquesta se conois uei per una còpia de Louis Finson as Ais de Provença) foguèron perduts durant lo tèrratrémol de 1805 amb la derrunada de la Glèisa de Santa Anna dei Lombards, per la quala èran estats pintats.
De Roma se li mandèt la novèla que lo Papa Pau V èra a preparar una revocacion dau bandiment. Caravaggio, de Nàpols, ont abitava vèrs la marquesa Costanza Colonna, s'encaminèt dins una feloca que cada setmana fasiá lo trajècte Nàpols-Porto Ercole e retorn; se gandissiá secretament a Palo, fèu deis Orsini en territòri papau, luòc situat a 40 km de Roma. I auriá esperat en part de sauvetat la gràcia papala avans de tornar a Roma, en òme libre.
La seguida es pas clara. Sembla qu'a l'escala de Palo, Caravaggio foguèt arrestat (per error o mauvolença), restèt dos jorns en preson, onte tombèt malaut, avans d'èsser alargat. Sei bagatges èran restats dins la feloca. Anèt a Porto Ercole per lei recuperar, e i moriguèt lo 18 de julhet de 1610, sus la plaja segon la tradicion, en realitat a l'espitau locau de Santa Maria Ausiliatrice. Lo perdon papau foguèt expedit quauquei jorns après a la Marquesa Costanza.
Lei personatges efebics e l'omosexualitat presumida
right|thumb|220px|L'Amor victoriós, 1602-1603, òli sus tela, 154 cm x 110 cm, [[Berlin, Gemäldegalerie.]] Leis òbras de joventut de Caravaggio mòstran sovent de dròlles sedusents, ocupats de costuma a jogar d'un instrument (acompanhament tradicionau de l'amor) o a manjar un fruch (simbòl de la satisfaccion dei sens); son de jovents rescontrats per carrieras, o dins d'endrechs que eu trevava volontiers coma lei tavèrnas, ostaus de jòc, bordèus e luòcs mau famats de la ciutat. La preséncia continuala d'aquelei personatges a portat de critics nombrós a emetre de suposicions per quant a l'omosexualitat presumida de l'artista e de sei dos crompaires pus importants, lo cardinau Del Monte e lo marqués Giustiniani, que gardavan fòrça d'aqueleis òbras dins son gabinet particular; la mai famosa es l'Amor victoriós, pintura de la forta tonalitat sensuala, que l'artista ne deguèt faire una replica per cadun dei dos crompaires. E mai sián plausiblas, aquelei tendéncias omosexualas son pas establidas e rèstan que de presompcions.
La natura
thumb|220px|right|Canestèla de frucha, circa 1597, òli sus tela, 46 cm × 64 cm, Milan, Pinacoteca Ambrosiana. Dins lei premiereis òbras de Caravaggio s'atròba sovent d'elements esplendids de natura mòrta, mai nos es pervengut ren qu'una composicion completa, la Canestèla de frucha, contemporanèa dau periòde d'aprendissatge dins l'obrador dau Cavalier d'Arpino.
Lei retrachs
Lo pintre pintèt gaire de retrachs e ne sobra solament quatre o cinc (l'unic retrach femenin, aqueu d'una cortesana, probable Fillide Melandroni, que serviguèt de modèl a l'artista, foguèt destruch a Berlin, dins lo Kaiser Friedrich Museum durant la Segonda Guèrra Mondiala). En mai d'aquò, rèstan lo retrach dau cardinau Maffeo Barberini (que vendrà papa sota lo nom d'Urban VIII), aqueu dau Grand Mèstre dei Cavaliers de Malta Alof de Wignacourt amb un patge, lo retrach d'un autre Cavalier de Malta, Antonio Martelli, aqueu d'un gentilòme desconegut e aqueu dau Papa Pau V (d'atribucion mausegura).
Comandas importantas
Entre 1600 e 1606 Caravaggio pintèt per quauquei glèisas romanas quatre telas lateralas importantas e cinc retaules (compresa la Mesa au tombèu, ara a la Pinacotèca Vaticana, mai pintada per la segonda capèla a drecha a Santa Maria in Vallicella, la glèisa Nòva de Roma), que tres d'entre elei (Sant Matieu e l'Àngel, la Mòrt de la Verge e la Madòna dei Palafreniers) foguèron refusadas o levadas perqué consideradas coma de representacions gaire convenentas d'un subjècte sagrat.
Fòrça quadres de Caravaggio representan de sants; lei tres pus representats son Sant Francés, Sant Jiròni e Sant Joan Baptista. Sant Francés apareis en generau coma una figura ascetica en preguiera, Sant Jiròni coma un vièlh ocupat a escriure e Sant Joan coma un jovent, practicament nus, dins lo desèrt.
La redescubèrta
220px|right|thumb|Caravaggio sus lo bilhet de 100,000 liras Celèbre e admirat de son vivent, Caravaggio foguèt oblidat quasi completament dins lei sègles que seguiguèron sa mòrt, e cauguèt esperar lo començament dau sègle XX per que se reconeguèsse universalament son importància dins lo desvolopament de l'art picturau modèrne. Maugrat aquò, son influéncia subre lo Barròc novèu — l'estil picturau qu'emergiguèt dei roïnas dau Manierisme — foguèt fonsa.
André Berne-Joffroy, autor de Le Dossier Caravage, ditz d'eu:.
Musèus
Lista dei musèus que tènon d'òbras de l'artista:
Milh
Lo milh o lo milhòc de nom scientific Zea mays, es una planta de la familha de las graminèas (bauca) que pòt aver sièis mètres d'altitud, mas normalament atenh dos mètres. Las fuèlhas, pus grandas que la majoritat de las graminèas, enròdan la cana. Fa de flors masculinas e femeninas, e de grans dins de cariopsi dispausats en linha. Cada fila pòt variar entre uèch e trenta grans. Lo milhòc es originari d'America, e foguèt la basa alimentària de las civilizacions precolombinas de clima tropical o subtropical.
Autre noms
blat turc, lo turquet, blat de Turquia, l'indon, lo blat d'Espanha, lo blat de Barbaria, lo blat roge, lo gròs blat, lo panèt, lo bigarrat, bigarran, lo garolh, lo milh-garroelh, bigarroelh. vinheta|esquèrra|300px|Plantacion de milh
Districte de Raichur
Lo districte de Raichur (en cannada: ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ rāyacūru jille) es un districte de l'estat de Karnataka en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Raichur.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion del districte èra de 1 928 812 abitants. Èra plan campèstra, que la populacion èra per 74,58 % rurala e per 25,42 % ciutadana.
thumb|left|310px|Lo mercat de Sindhanur
Joan Cavalièr (omonimia)
Joan Cavalièr pòt designar:
Salme roge
Salme roge (Még kér a nép en lenga magiara) es lo 12 filme de long metratge del realizator ongrés Miklós Jancsó.
Sinòpsi
thumb|350 px|right|... [[immensa]]
Lo luòc de l'accion: la Puszta, l'immensa plana ongresa.
Diram emirati
Lo diram emirati es la moneda deis Emirats Arabis Units. Son còdi internacionau es AED mai sa notacion usuala es DH ò Dhs. Es devesit en 100 fils. Introduch en 1973 per remplaçar lo riyal de Qatar e permetre ais Emirats d'aver una moneda pròpria, son cors foguèt alinhat sus aqueu dau dolar estatsunidenc tre 1978.
Salme roge
Sinòpsi
Lo temps de l'accion: la fin del sègle XIX.
O fan en tot dançar e musiquejar e cantar, e balar, farandolejar, mazurquejar... amai quitament pregar... etc.
Pressions e intimidacions dels gendarmas, pas res ne va poder cambiar la situacion. De soldats, mesclats dins d'abòrd amb la preissa, la se rodejan e encerclan, e tiran.
Es lo chaple total, general.
Mas l'accion es pas tot...
Que l'istòria contada es just d'aquelas que dintran pas dins los libres d'Istòria, anecdotica çò diràn, quitament se n'es pertocanta, per ailò tot que d'uman implica, de simple e mèr respîèch de la dignitat perduda del pòble.
E lo biais de contar, e mostrar, e testimoniar, o fa tot.
Pater Noster socialisticus
thumb|450 px|left|[[...]]
Que santificada ne siá la vòstra persona pel sacrifici, l'avodament e l'onestetat que li mostratz al pòble! Socialisme, qu'arribe lo tiu règne, en çò nòstre coma dins lo mond entièr! Pòble, que ta volontat siá facha, e que, per la reduccion de las talhas, lo nòstre companatge amai la nòstra existéncia ne sián del tot facilitats! Òi, Pòble, desliura-te dels oprimeires comuns dels dreches umans, mas li ne perdone pas jamai los lors pecats als tirans, que se n'ameritan e del tot lo castig que s'atrasèron en oprimir drech e paratge! Argent, nos ne daisse pas cap tombar dins la temptacion, que per tu fòrça ne véndon los lors principis e se ne fan los esclaus dels opressors del pòble! Que la claror de Sciéncia esclaire lo nòstre esperit dins la realizacion d'aicesta causa sacrada !Amèn!
citacions
thumb|300 px|right|[[...]]
Ficha tecnica (comentada)
Per çò que n'atanh al títol Salme roge, lo tanben critic francés Claude Beylie çò ne notèt que foguèt lo quite Jancsó lo que trobèt lo títol francés Psaume rouge que ne faguèt tant flòri puèi per n'èsser lo sol, traduch, levat lo siu original ongrés, dins lo mond entièr. thumb|300 px|left|[[...]]
Distribucion
thumb|350 px|right|[[...]]
thumb|350 px|right|[[...]] . . . Ben ne caliá aquò amor de s'emplenar un chic la Puszta...
Prèmis e guerdons
thumb|350|left|[[...]]
endacòm mai
thumb|200 px|right|[[Who's the beast?]]
Discografia
thumb|150 px|left| en [[Béla Bartók|Bartók Béla]] thumb|150 px|left|[[Citara ongresa]] thumb|150 px|right| en [[Zoltán Kodály|Kodály Zoltán]] thumb|150 px|right| [[Cimbalom magiar]] thumb|50 px|left|[[tarogato]] thumb|150 px|right| [[Tambura]] thumb|100 px|left|[[Kaval]] thumb|100 px|right|[[Tambura]] Li n'apondrem ges comentari... ediu.
Ligams extèrnes
50 px
Almenara de Tormes
Almenara de Tormes es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
(762) Pulcova
(762) Pulcova es un asteroïde.
Celetas (Engolmés)
Celetas en occitan restablit (Cellettes en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Nacionalitat espanhòla
vinheta|Passapòrt ([[Espanha).]] La nacionalitat espanhòla es lo rapòrt juridic entre los ciutadans espanhòls e lo reialme d'Espanha, que liga una persona fisicament a aquel estat civil. La nacionalitat espanhòla s'aquerís principalament per jus sanguinis. L'article 11 de la Constitucion espanhòla de 1978 fach referéncia a la nacionalitat espanhòla malgrat qu'el estipula qu'una autra lei reglamentarà la faiçon dont es aquesida o perduda.
Paramètres d'aquisicion
La nacionalitat espanhòla s'aqueriguèt generalament:
Nacionalitat per naturalisacion e residéncia
Espanha permet lo jus solis, la nacionalitat per residéncia pòt pas aquerida per la persona se residís en Espanha legalament, de faiçon ininterrompuda e continua abans la somission de la demanda d'aquisicion de la nacionalitat espanhòla.
Paramètres de pèrda
S'emancipar, residir a l'estrangièr e aquerir volontàriament una autra nacionalitat. Los emancipats resident a l'estrangièr e utilizan pendent tres ans exclusivament la Nacionalitat qu'avián atribuïda abans l'emancipacion. Los espanhòls emancipats qu'an una autra nacionalitat resident abitualament a l'estrangièr e i renóncian volontàriament. Dins lo cas d'Espanhòls nascuts a l'estrangièr e espanhòls perque son nascuts d'un paire o d'una maire espanhòls egalament nascuts a l'estrangièr, perdràn lor nacionalitat espanhòla se, dins los tres ans segon l'emancipacion o la majoritat, declaran pas lor volontat de conservar l'espanhòl.
Los espanhòls que son pas d'origina perdràn la nacionalitat espanhòla s'utilizaràn lor nacionalitat d'origina pendent un periòde de tres ans o se dintran volontàriament al servici de las armas o exercisson una carga politica dins un Estat estrangièr contra la defensa exprèssa del Governament.
Desplaçament dels ciutadans espanhòls
450px|thumbnail| Segon l'indici de las restriccions de visa 2020, los titulars d'un passapòrt espanhòl pòdon visitar 190 païses sens visa o amb aguèt per mira de l'arribada. Dins l'indici, Espanha se situa al 4en reng en tèrmes de libertat de viatjar. La nacionalitat espanhòla es classada onzena dins l'indici de nacionalitat (QNI). Aquel indici diferís de l'indici de las restriccions de visa, que se concentra sus de factors extèrns, sustot la libertat de viatjar. Lo QNI considèra, en mai, la libertat de viatjar sus de factors intèrns tals coma la patz e l'estabilitat, la fòrça economica e lo desvolopament uman.
Almendra
Almendra es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Fauguernon
Fauguernon es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat a compausat d'un scenari de cultura al nòrd-es, de quatre tucs cap al sud-oèst amb tres vallées dintradas, #qu'aquela del ruisseau Fauguernon en cara de la comuna.
La commune est composée d'un plateau de culture au nord-est, de quatre collines vers le sud-ouest avec trois vallées encaissées, dont celle du ruisseau Fauguernon en face de la mairie.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Fauguernon #Èsser antany un dels mai grands fiefs de Normandie coma la testifiquen las rèstas imponents del castèl del.
Fauguernon fut jadis un des plus grands fiefs de Normandie comme l'attestent les restes imposants du château du.
Montluçon
Montluçon (en francés Montluçon) (Montleçon en occitan ancian), es una vila d'Occitània situada dins la region istorica de Borbonés, lo departament d'Alèir e la region administrativa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnha.
Geografia
La viala de Montluçon es situada dins lo Massís Centrau, au nòrd-oèst de la region d'Auvèrnhe e a l'oèst dau departament d'Alèir. Es la comuna principala de l'aira urbana de Montluçon que concentrava 78,167 abitants en 2007 e 32 comunas. Istoricament, aperten a la província de Borbonés. Son Uniat urbana amassa las comunas de Desertinas, Domairat, Lavault-Sainte-Anne, Montluçon, Premilhat, Quinçainas e Saint-Victor. Montleçon es situat a de Garait,  de Molins,  de Clarmont-Ferrand,  de Borges,  de Châteauroux e  de París.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Districte de Yadgir
Lo districte de Yadgir (iadguir, en cannada: ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ yādagiri jille) es un districte de l'estat de Karnataka en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Yadgir.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion del districte èra de 1 174 271 abitants. Èra plan campèstra, que la populacion èra per 81,21 % rurala e sonque per 18,79 % ciutadina.
Joan de Ròcatalhada
Joan de Ròcatalhada, (en latin Johannes de Rupescissa, en catalan Joan de Peratallada) èra un alquimista franciscan occitan o catalan segon diferentas posicions istoriograficas, que moriguèt benlèu en 1362 a Avinhon. Malgrat que d'unes estudis o fagan naisser a Peratallada (Bas Empordan) l'istoriografia modèrna es segura de son origina occitana Seriá nascut a Marcolès en Auvèrnhe.
Amb Ramon Llull e Arnaut de Vilanòva, es considerat coma un dels grands mèstres de l'alquimia medievala, que foguèt davancièr de la quimia modèrna abans l’establiment del metòde scientific e alara considerat ara coma una pseudosciéncia. Joan de Ròcatalhada, escriguèt un tractat fòrça influent titulat De consideratione quintae essentiae que designava l’alcoòl amb lo tèrmes aqua vitae o quinta esséncia, que considerava èsser la panacèa contra tota malautiá. La seuna defensa de la quinta esséncia animèt los farmacians per cercar d'autras quintas esséncias de minerals e plantas, fasent naisser atal las basas de la iatroquimica que se desvolupèt al sègle XVI.
Biografia
Estudièt pendent cinc ans a l' Universitat de Tolosa, entrant après al monastèri franciscan d'Orlhac (Auvèrnhe). Entre 1340-1344, vei en somi l’Antecrist encara enfant, fasent partit del mitan de l’empereraire de China. Anoncia son trionfe per l'an 1366.
En 1344, lo ministre provincial d’Aquitània, futur ministre general de l'Òrdre, Guilhèm Farinièr, s’inquietava de sas declaracions e lo faguèt empresonar al convent de Fijac. En mai de sas visions apocalipticas, li repròcha sas violentas atacas contra lo papa d'Avinhon. Totes los escrichs de Ròcatalhada datant d'aquel epòca son totes perduts.
Demorèt presonièr, tot en essent transferit, mai d'un còps, dins de convents occitans (Fijac, Martèl (Carcin), Briva, ...). En 1345, profèita d'un transferiment entre dos convents, per convéncer sos gardias de lo menar a Avinhon près del papa Clement VI per li far una demanda.
Aprés aver expausat sa causa al Consistòri, foguèt empresonat dins la preson del Sodan, e li foguèt demandat d'escriure sas prediccions. Lo faguèt dins Liber perfectum secretorum eventuum, que descriu l'apareisson de l’Antecrist en 1366, l'exaltacion de son poder fins 1370, sa desfacha fins l’aveniment de Gog en l'an 2370.
Son deliri profetic contunhant encara, en 1349, foguèt interrogat mai d'un còp al consistòri. E lo cardinal de Peirigòrd esitèt pas a lo consultar malgrat la suspicion que pesava sus el. Lo convoquèt en 1351, per l'interrogar sus las menaças que podavan presentar los nòus cardinals pels ancians qu'avián escapat a la pèsta negra.
Quand proclamèt, en 1356, qu’un rei lo filh de l’Agla subjugariá los Moros d’Espanha e recobririá la Tèrra Santa, Inocenç VI lo faguèt demorar dins una reclusion estrecha al palais dels papas d'Avinhon. Dos ans abanç, aviá fach del cardinal de Peiregòrd un enemic per aver fustigat debans dos cent doctors de la lei las riquesas de la Glèisa e declarat que lo mond seriá convertit a la fe vertadièra pels fraires minors. E li es atribuit la replica:.
Dins los ans seguents, demorèt presonièr, mas dins de condicions confortablas, e escriguèt fòrça tractats, que pauc demòran levat "Visiones seu revelationes" e "Vade Mecum in tribulatione".
Bibliografia
Òbras de Joan de Ròcatalhada
Ensag e articles Estudis sus la biografia de Joan de Ròcatalhada Estudis sobre les obres profetiques de Rocatallada Estudis sobre les obres d'alquimia de Rocatallada
(763) Cupido
(763) Cupido es un asteroïde.
Robert Louis Stevenson
thumb|right|200px|Retrach per [[G. P. Nerli|Girolamo Nerli, 1892]] Robert Louis Balfour Stevenson (Edimborg, 13 de novembre de 1850 – Vailima [iscla d'Upolu], Samoa, 3 de decembre de 1894) èra un escrivan escocés.
Foguèt l'autor fòrça conegut d'istòrias fantasticas popularas, e d'unas de sas òbras son vengudas classicas, coma L'Iscla del tresaur (Treasure Island), publicada en 1883, o Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde (L'Afar estranh del doctor  Jekyll e d'en Hyde), publicada en 1886.
En 1878, faguèt un viatge a pè de dotze jorns, acompanhat d'una sauma, a travèrs Velai, Gavaudan e Cevenas. Traguèt d'aquela escorreguda un raconte famós intitulat Viatge amb un ase per Cevenas (Travels with a Donkey in the Cévennes), publicat en 1879. Lo camin seguit per l'escrivan fa partida d'uèi dels caminòls de granda randonada. Es lo GR 70, sonat tanben '' lo camin de Stevenson. ''
(764) Gedania
(764) Gedania es un asteroïde.
Avenas
Avenas en arpitan (Avenas en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Geografia
thumb|left|Vinhas en tardor al dessus de Avenas Avenas a situat al nòrd de Beaujeu.
thumb|left|Vignes en automne au dessus d'Avenas Avenas est située au nord de Beaujeu.
Dram
Lo dram es la moneda d'Armenia. Es devesit en 100 loumas. Son còdi internacionau es AMD e son simbòl usuau es ֏. Creat après la revirada dau projècte d'adopcion d'una moneda comuna, lo roble rus, per lei país membres de la CEI, intrèt en circulacion lo 22 de novembre de 1993. Victima de l'inflacion subida per lei republicas èx-sovieticas, foguèt devaluada mai d'un còp dins leis ans 1990.
.osaka
(vila de Japon) es un nom de domeni generic geografic. Es en servici dempuèi lo 13 de decembre de 2014.
Anaya de Alba
Anaya de Alba es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Beatituds
thumb|Benauroses los simples d'esperit, Veiral de Trittenheim, St. Clemens Las Beatituds (del latin beatitudo, lo bonaur) son lo nom donat a una partida del Sermon sus la montanha contat dins l'evangèli segon Matieu (5, 3-12) e a una partida del Sermon dins la plana de l'Evangèli segon Luc (6, 20-23). Son al nombre de uèit dins l'Evangèli segon Matieu e de quatre dins l'Evangèli segon Luc ont son seguidas per quatre malediccions. Existís d'autras beatituds dins las fonts josievas precedent los evangèlis, dins la Bíblia, subretot dins lo Siracid (Si 14, 20-27), o dins un dels manuscrichs de la mar Mòrta venent de la cròta 4 (4Q525 2 <abbr class="abbr" title="2" contenteditable="false">II <abbr class="abbr" title="2" contenteditable="false"> ). Las beatituds de l'evangili segon Matieu presentan una estructura que repausa sul meteis procés utilizat per aqueles dos darrièrs tèxtes, çò qu'a de consequéncias dirèctas sus l'estudi del tèxte d'aquel evangèli.
Las beatituds d'ambedos evangèlis son citats dins la Liturgia Divina de Joan Crisòstom, liturgia que contunha a èsser la mai sovent emplegada dins la Glèisa ortodòxa.
Presentacion generala de las beatituds
Son al nombre de uèit dins l'Evangèli segon Matieu e de quatre dins l'Evangèli segon Luc ont son seguidas per quatre malastres.
Jèsus descriu la felicitat d'aqueles qu'irán al Reialme dels Cèls, e mòstra cossí caduna d’eles será benesit. Caduna de las Beatituds presenta una situacion ont la persona descricha seriá pas considerada pel mond coma « benesida », e pasmens Jèsus declara qu’es vertadierament benisida e d’una benediccion que durará mai de temps que tota benediccion que lo mond es capable de li ofrir.
Lo mòt tradicionalament traduch per « benesit » o « asrtuc » es dins l'original grèc « μακαριος » qu'una traduccion plenament literala seriá: « que possèda una jòia interiora incapabla d’èsser pertocada per las circonsténcias a l'entorn. »
Aqueles verses son citats d'ora dins la Liturgia Divina de sant Joan Crisòstom, liturgia que contunha a èsser mai sovent emplegada dins la glèisa ortodòxa. D'expressions semblablas son tanben raportadas dins de manuscrichs de la mar Mòrta e i a de fonts josievas dins l'Ancian Testament.
Beatituds dins l'evangèli segon Matieu
thumb|Psalmièr Beati pauperes de la glèisa de las Beatituds
Version de la Bíblia de Jerusalèm
1. Vesent las folas, pujèt lo mont, e quand foguèt setat, los seus discípols s'aprochèron d'el. 2. E prenent la paraula, los ensenhava disent: 3. Benauroses los paures en esperit, car lo Reialme dels Cèls es lo lor. 4. Benauroses los adolentits, car serán consolats. 5. Benauroses los doces, car possedarán la tèrra. 6. Benauroses los afamats e assedats de la justícia, car serán assadolats. 7. Benauroses los misericordioses, car obtendrán misericòrdia. 8. Benauroses los còrs purs, car veiran Dieu. 9. Benauroses los artesans de patz, car serán nomenats filh de Dieu. 10. Benauroses los persecutats per la justícia, car lo Reialme dels Cèls es lo lor. 11. Benauroses siatz quand vos insulterán, qu'on vos persecuterán, e que dirán falsament contra vos tota mena d'infamia a causa de ièu. 12. Siatz dins la jòia e l'alegria, car vòstra recompensa será granda dins los cèls: es plan atal que foguèron persecutats los profètas, vos davancièrs.
Joan Vesòla
Joan Vesòla (Jean Vezole) foguèt un escrivan auvernhat nascut en 1923 a Sant Sernin (Cantal), e mòrt lo 27 de novembre de 2014 a Eitrac (Cantal). Ancian institutor, publiquèt tres recuelhs de contes, e nombroses obratges e articles istorics e fililogics. Foguèt president de l'I.E.O. de Cantal a partir de 1983, puèi president d'onor.
Biografia
Filh de païsans de Sant Sarnin, sa lenga mairala foguèt l'occitan; aprenguèt pas lo français qu'a l'escòla. Dintrèt a l'Escòla normala d'Orlhac en octobre de 1939. En 1943, refractari al STO, s'amaguèt al campèstre jos una faussa identitat. Las vint darrièras annadas de sa carrièra d' institutor se passèran al Roget.
Añover de Tormes
Añover de Tormes es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Lupcourt
Lupcourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Lupcourt Es una municipalitat rurala #que se tròba al nòrd es de la França en Meuthe-e-Moselle, al sud de Nancy e a l'oèst de Sant-Nicolas-de-Pòrt. Es vesina de las municipalitats de Vila-en-vermois, Fléville-davant-Nancy, Ludres, Richardménil, Flavigny-sus-Moselle e Azelot.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Pichon vilatge en datant de la Mièja Edat en comportant un castèl istoric.
Petit village datant du Moyen Âge comportant un château historique.
Fougeré
Fougeré es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Canton de Montclar d'Agenés
Lo canton de Montclar d'Agenés es un anciana division administrativa d'Agenés, situada dins l'arrondiment de Vilanuèva d'Òut, lo departament d'Òut e Garona e la region d'Aquitània, adara de Novèla Aquitània. Las 9 comunas son dempuèi 2015 dins lo canton del Liuradés (burèu centralizator Senta Liurada). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, dins sa varianta brageiraguesa al nòrd.
Lumbin
Lumbin es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Geografia
La municipalitat a situat a vint-cinc quilomètres al nòrd-es de Grenòble e a trenta cinc quilomètres de Chambéry, sul marge drech del Isère, a la cœur de la vallée del Grésivaudan.
La commune est située à vingt-cinq kilomètres au nord-est de Grenoble et à trente-cinq kilomètres de Chambéry, sur la rive droite de l'Isère, au cœur de la vallée du Grésivaudan.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Passatge del pape Pío VII a Lumbin en lo moment de captivité en 1809. Ancian relèu de plaça.
(766) Moguntia
(766) Moguntia es un asteroïde.
Ichy
Ichy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
(765) Mattiaca
(765) Mattiaca es un asteroïde.
Ichy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Arabayona de Mógica
Arabayona de Mógica es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
(767) Bondia
(767) Bondia es un asteroïde.
.schwartz
("negre", e nom de familha en alemand) es un nom de domeni generic depausat per l'entrepresa alemanda Schwartz. Es en servici dempuèi lo 13 de decembre de 2014.
Tanben veire la filiala .lidl e .schwarz.
Violoncèl piccolo
thumb|200px|Violoncèl piccoloLo violoncèl piccolo qu'ei un instrument barròc. Qu'ei ua mena de violoncèl provesit d'ua còrda mei aguda (un mi entà formar l'acòrd :do, sol, re, la - las 4 còrdas deu deu violoncèl - e mi).
Accessibilitat a las personas andicapadas
vinheta|Una rampa d'accès pels [[Fautuèlh rotlant|fautuèlhs rotlants sus un autobús d'Agde.]] L'accessibilitat a las personas andicapadas es la possibilitat per las personas d'accedir a un lòc fisic o a d'informacions.
Arapiles
Arapiles es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Arcediano
Arcediano es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Arthur Grumiaux
Arthur Grumiaux (Villers-Perwin, lo 21 de març de 1921 - Brussèlas, lo 16 d'octobre de 1986) que ho un violonista classic bèlga.
Que comencè lo son estudis au conservatòri de Charlerois per los perseguir au Conservatòri Reiau de Brussèlas.
.iwc
(acorcha d’International Watch Co, "companhia internacionala de las mòstras", en anglés) es un nom de domeni generic depausat per l'entrepresa soïssa IWC. Es en servici dempuèi lo 13 de decembre de 2014.
Avernes-Saint-Gourgon
Avernes-Saint-Gourgon es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Istòria
En 1821, Avernes-Sant-Gourgon (195 abitants) absorbeix Sant-Cyr-de Étrancourt (100 abitants) a l'èst de lo sieu territòri.
Guaraní (lenga)
Lo guaraní (nom local : avañe'ẽ) es una lenga amerinda aglutinanta de la familha tupí-guaraní parlada en Paraguai (ont a un estatut cooficial amb lo castelhan), dins lo nòrd d'Argentina, dins l'èst de Bolívia, dins lo sud e lo nòrd-èst de Brasil. S'estima que sièis milions de personas parlan lo guaraní.
Avernes-Saint-Gourgon
Istòria
Sant-Cyr de Estrancourt dètz lo sieu nom a sant Cyr, martir crestian de la.
Guaraní (lenga)
Diferents dialèctes :
Averroès
thumb|right|250px|Averroès, detalh d'una [[fresca d'Andrea Bonaiuto Lo trionf de sant Tomàs]] Averroès (Còrdoa, 1126 - Marraquèsh (Marròc), 10 de decembre de 1198) foguèt un filosòf, mètge e astronòm d'Al Andalós. Son nom es la traduccion de l'arabi Abu Al-Walid Muhammad Ibn Ahmad Ibn Rushd o simplament Ibn Rushd. Sa dobertura d'esperit e sa modernitat desplasián a las autoritats musulmanas de l'epòca que l'exilièron coma eretic e ordenèron que sos libres foguèsson cremats. Demorèt profondament desconegut fins al sègle XIII que comença dos ans après sa mòrt, que son importància foguèt, ça que la, minimizada. Los istorians de la filosofia actuals reconeisson son importància. Comenta totas las òbras d'Aristòtel: per aquò èra apelat 'lo Comentador'.
Avernes-Saint-Gourgon
Istòria
En 1821, Avernes-Saint-Gourgon (195 habitants) absorbe Saint-Cyr-d'Étrancourt (100 habitants) à l'est de son territoire.
Saint-Cyr d'Estrancourt doit son nom à saint Cyr, martyr chrétien du.
Romane Bohringer
Romane Bohringer (nascuda lo 14 d'aost de 1973 a Pont-Sainte-Maxence, Oise) es una actritz francesa. Es la filha de l'actor e escrivan Richard Bohringer.
Lo cinèma
En 1993, recibèt lo César du meilleur espoir féminin.
La cançon
En 1996 Romane Bohringer enregistrèt una cançon titulada "D'une rive à l'autre" amb Jacno.
Districte de Shimoga
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Shimoga.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion del districte èra de 1 752 753 abitants. La populacion èra per 64,41 % rurala e per 35,59 % ciutadana.
thumb|left|310px|Las cascadas de Jog
Pompòrt
Pompòrt (Pomport en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [pũ m ’pɔr]. Las fòrmas ancianas son Sanctus Petrus de Pomport al sègle XII, Pompornius en 1494. Lo nom es escur, probablament sense rapòrt emb un pont o un pòrt; Chantal Tanet e Tristan Hordé temptan sense conviccion lo nom latin Pompon(i)us, mentre que lo site de las comunas de Dordonha evòca lo preceltic *pomp, « tuca, puèg ».
El Arco
El Arco es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Steene
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Afièu
Afièu o A Fio, que poiriá representar Afeu > (Afieu ?) > Afiu > Afio [afju ?] (Affieux en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sciéncia auxiliara de l'istòria
Lista dei sciéncias auxiliaras de l'istòria
I a de centenaus de sciéncias e de tecnicas que pòdon aver un ròtle dins l'estudi d'elements istorics. La lista aicí dessota prepausa quauquei desenaus d'exemples :
Afièu
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Afio se compausa dau prefixe latin ad e de fiéu (fòrma lemosina dau francés fief !), autrament dit emb l'aglutinacion de la preposicion a.
(768) Struveana
(768) Struveana es un asteroïde.
Jacques Thibaud
thumb|200px|Jacques ThibaudJacques Thuibaud (Bordèu, lo 27 de seteme de 1880 - lo 1 de seteme de 1953) que ho un violonista classic occitan.
Que comencè a estudiar lo vriulon dab lo son pair abans de'us perseguir au Conservatòri de París.
Que ho alebat durant la Purmèra Guèrra Mondiau e qu'avó de's tornar entrenar entà crubar lo son nivèu. Que formè un trio dab lo violoncelista Pau Casals e lo pianista Alfred Cortot.
Que's morí dens un accident d'avion dens los Aups dab lo son vriulon estradivari de 1720.
Estat del benestar
L'estat del benestar (Welfare State en anglés, per comparacion al "warfare state" o estat de guèrra alemand aprèp la Segonda Guèrra Mondiala) es, segon lo sociològ T.H. Marshall una combinason especiala entre democracia, benestar e capitalisme. Consistís en un ensems de politicas qu'installa una seria de servicis socials de caractèr universal. Aqueles servicis an per finalitat de garantir de condicions de vida convenentas a la populacion e evitar que las personas demòren en situacion d'escac fàcia a de circonstàncias de natura problematica. L'estat garantís l'accès a l'ensenhament, a la santat e per poder viure dins la malaltiá, andicap, caumatge e retirada.
Origina
Lo primièr estat del benestar ven del sistèma d'assegurança establits per Otto von Bismarck en Alemanha al sègle XIX. Seguit pels païses escandinaus qu'establiguèron de sistèmas mutualistas que pauc a pauc seràn integrats pendent la primièra mitat del sègle XX, e aprèp la crisi seguent de la granda depression dels ans 1930 foguèt desvolopat un còp acabada la Segonda Guèrra Mondiala, subretot capitanejada per las reformas prepausadas per Sir William Beveridge, qu'establiguèron un sistèma d'assegurança nacionala per afrontar las necessitats socialas.
Tipes
Segon divèrses autors i a diferents tipes d'estats del benestar coma los modèls anglosaxon, centreuropèu, mediterranèu e de l'Euròpa de l'èst.
Estat de benestar en França
Lo regim francés combina dos aspèctes:
Atal perseguís un objectiu doble: un objectiu de proteccion sociala, d'assegurança contre los riscs e astras de la vida, mas tanben un objectiu de justícia sociala amb de mecanismes complèxes de redistribucion de las riquesas.
(769) Tatjana
(769) Tatjana es un asteroïde.
Castanhada
La castanhada (en catalan: castanyada) es una fèsta organizada per los Païses occitans. Tanben se organiza als Païses catalans y la rèsta del nòrd d'Espanha (Astúrias, Cantàbria, Galícia, Leon) e Zamora), e Las Hurdes, dins de la província de Cáceres.
Païses occitans
Se celèbra coma una fèsta de celebracion o coma una fèsta de la tardor.
Païses catalans
Aquela fèsta es associada al jorn de Totes Sants. dins los jorns compreses entre lo 1 de novembre (Totes Sants) e lo 11 de novembre (Sant Martí) (pòt se celebrar, tanben en datas prèpas), se sòl celebrar aquela fèsta ont mancan pas las castanhas grasilhadas al fuòc, lo vin nòu e los xoriços.
Pont-Hébert
Pont-Hébert es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Armenteros
Armenteros es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sent Martin d'Onei
Sent Martin d'Onei (Saint-Martin-d'Oney en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [senmar'tiŋ du'nɛj]. Las fòrmas ancianas que son Sanctus Martinus de Onei, en latin, aus sègles XI-XII, de Sancto Martino, en latin, en 1281, Martiens ? (mapa deu començament deu sègle XVIII), S. Martin (mapa de 1714), St Martin (mapa de 1733).
L'agionime qu'ei lo nom de Martinus, avesque de Tors, evangelisator de Gàllia au sègle IV, ,.
Lo determinant Onei que sembla estar lo medish qu'Oneis (Onnaçu en 1249, Oneyx en 1316, Honeis en 1350, Onasso en 1394, Oneys en 1413). Segon J.B. Orpustan, lo nom qu'ei tanben a religar dab Onize (nom basco d'Avensa). Que i a benlhèu un radicau on (a), probablament oronimic.
Òrdre espontanèu
L'òrdre espontanèu es l'aparicion espontanèa de l'òrdre dempuèi l'aparent caòs per mejan de l'autoorganizacion. Es tanben una teoria sociala que descriu l'aparicion de divèrses tipes d'òrdre social a partir d'una combinason liura de personas interessadas dins son pròpri benestar e qu'ensajan pas intencionalament de crear l'òrdre. Los partisans de la teoria tendon a pensar que l'òrdre espontanèu, es superior a tot tipe d'objècte que seriá estat creat per un dessenh. Alara:
(770) Bali
(770) Bali es un asteroïde.
La Atalaya
La Atalaya es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Canton de Fijac Oèst
'''NB. La superficia e la densitat son aproximativas perqué non se sap quina partida de Fijac es dins lo canton'''. Sus la mapa, la partida en gris entre autras doás partidas en roge representa la comuna de Fijac.
Istòria
Lo canton de Fijac se creèt lo 15 de febrièr 1790 e i aviá tanben un canton de Fonts. Lo canton de Fonts foguèt suprimit e lo canton de Fijac foguèt despartit en canton de Fijac Èst e canton de Fijac Oèst lo 13 de brumaire an X (4 de novembre 1801),.
A las eleccions departamentalas del 22 de març 2015, en aplicacion del decret del 13 de febrièr 2014 que delimita los cantons del departament d'Òut, Fijac foguèt despartit en canton de Fijac-1 e de Fijac-2, Capdenac passèt al canton de Fijac-2 e las autras 8 comunas passèron al canton de Fijac-1.
Maria (maire de Jèsus)
thumb|Verge amb l'enfant, [[Giotto di Bondone 1320, National Gallery of Art, Washington]] Maria (en aramèu מרים Maryām, en ebrieu מִרְיָם Miryām, en grèc ancian Μαριαμ Mariam e en arabi مريم Maryam), coneguda dins lo cristianisme e l'islam coma a Santa Maria, Verge Maria o Maria, maire de Jèsus (? - Jerusalèm o Efès?, 42 AbC o 45 AbC?) es la maire de Jèsus de Nazaret, que segon la doctrina crestiana, quand donèt naissença, èra la promesa de Josèp, e esperava encara que venga lo temps de las nòças per consumir lo matrimòni; es a dire, creson que Maria èra verge quand nasquèt Jèsus. La majoritat dels crestians e musulmans creson que Maria èra verge quand concebèt l'Esperit Sant, amb miracle de Dieu. Los cresents crestians la reconeisson coma Maire de Dieu.
Maria es venerada dins la fe crestiana, subretot dins la Glèisa Catolica Romana e la Glèisa Ortodòxa. Lo camp d'estudi sus Maria en teologia crestiana se nomena "Mariologia".
Maria dins l'istòria
thumb|left|280px|Quadre de la Verge Maria. La majoritat, gaireben, dels istorians s'acòrdan que Jèsus de Nazaret es un personatge istoric, encara que accèptan pas las istòrias miraculosas dels evangèlis. Tres dels quatre evangèlis canonics mencionan Maria, tanben dins los actes dels apòstols. L'evangèli segon Joan menciona pas son nom. L'Alcoran tanben nomena Maria, encara que aquel foguèt escrich 600 ans aprèp.
Pasmens, i a cap de referéncias o informacion verificabla levat los evangèlis, subre l'existéncia e la vida de Maria. Existís un evangèli non canonic del sègle II sus son enfança, l'evangèli de Jaume. Una granda partida de las tradicions catolicas e ortodòxas son centradas cap a la figura de Maria, e lo long dels sègles se desvolopèt lo culte marial basat sus la fe, las tradicions dels Paires de la Glèisa e las interpretacions de las Escrituras, subretot de l'Apocalipsi.
Escrituras crestianas
thumb|[[Fra Angelico l'Anonciacion (1395–1455)]] thumb|[[Mèstre de Molins Nativitat ~1490]] Las Escrituras crestianas donan pas fòrça informacion sus la vida de Maria. Segon lo Nòu Testament èra parenta d'Elisabèt, qu'èra de la linhada d'Aaron. Viviá a Nazaret amb sos parents quand foguèt promesa a Josèp. Abans las nòças, l'àngel Gabriel li anoncièt que seriá la maire del Messias profetic essent verge, per l'òbra de l'Esperit Sant. (Aquel eveniment es conegut dins lo cristianisme coma "L'Anonciacion" (lo catolicisme la celèbra lo 25 de març, 9 meses abans Nadal). Aprèp, visitèt Elisabèt, que viviá amb son espós Zacàrias. Elisabèt la nomenava "maire del meu Senhor". Elisabèt respond amb un imne de gratitud a Dieu, nomenat "Magnificat".
Tres meses aprèp Maria tornèt a son ostal. Un àngel diguèt a Josep que no rebute Maria per sa condicion. Pauc aprèp del decret d'August, Josèp e Maria anèron a Betelèm, ont nasquèt Jèsus. Lo faguèron circoncire uèit jorns aprèp e foguèt presentat al temple, en acòrd amb la tradicion joseva. Los mages d'Orient visitèron la familha, mas la novèla del "nòu rei dels josièus" provoquèt la persecucion e lo masèl dels enfants ordenat per Eròdes, Josèp ne foguèt avertit per un àngel e fugiguèron en Egipte. Quand Eròdes moriguèt, tornèron en Israèl, s'establissent a Nazaret.