cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mila marina
Istoric
Coma la mila s'utiliza tanben en idrografia coma referéncia per la definicion de las aigas territorialas rapidament foguèt necessari d'utilizar una equivaléncia constanta amb lo mètre. Diferents païses utilizèron doncas, en foncion de lor situacion geografica e d'autres critèris, divèrsas equivaléncias. Atal, lo nautical mile britanic val 6080 pès (exactament 800 pès de mai que lo statute mile): 1853,184 m, aquò s'acerca d'una minuta de latitud a la latitud de 50° (al mièg de la Marga). La França utilizèt una valor vesina de 1852 m correspondent a una minuta de latitud a la latitud de 45°.
En 1929, la primièra Conferéncia Idrografica Internacionala extraordinària, reünida a Mónegue, fixèt la valor de la mila marina a 1852 mètres exactament (valor arredondida fòrça prèp de la longor mejana d'un arc de meridian d'una minuta).
A la creacion del Sistèma Internacional d'Unitats en 1960, lo BIPM desconselhèt l'usatge de la mila. Es pas mai lo cas uèi.
Nucleotid
Un nucleotid qu'ei ua molecula compausada d'un sucre pentòsa, d'un grop fosfat e d'ua basa azotada, sia ua purina, sia ua pirimidina. Las divèrsas menas de nucleotids qu'entran dens la composicion de macromoleculas com l'ADN e los ARN, mes tanben dens la composicion de moleculas mei petitas com l'adenosina trifosfat (abreujada ATP) o lo coenzim A (CoA), d'ua importància màger dens lo metabolisme deus èstes vius.
Mila marina
Unitats emparentadas
Lo nos es una unitat de velocitat egala a una mila marina per ora.
Nucleotid
Composicion
Los nucleotids que son diferents segond que pertanhin a ua molecula d'ADN (que son alavetz aperats desoxiribonucleotids) o d'ARN (dens aqueth cas que's tracta de ribonucleotids).
Mila marina
Unitats emparentadas
Lo cable es una longor d'un desen de mila marina.
Doas unitats anglesas correspondon al gra de longitud (e non de latitud) a l'eqüator:
Aproximacions
Calcul mental :
Una mila correspond gaireben a 2000 yards (1 yard = 0,9144 mètre)
Aidius
Aidius (Aydius en francés) qu'ei ua comuna de Bearn situada ena vath d'Aspa. Qu'ei administrada peth departament deths Pirenèus Atlantics dera region de Navèra Aquitània ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [aj'diws] ? (Grosclaude qu'escriu [aidius]). Eras fòrmas ancianas que son Aydius en 1385 e 1590, Aydius (mapa de Cassini, ara fin deth sègla XVIIIau.
Miquèu Grosclaude qu'explica eth radicau que sembla lo medish que dens Aidia. Era fin que pòt estar eth sufixe « aquitanic » -ossum se i a agut reculament d'accent : [aj'djɔs] > [aj'diws], causa mausegura.
Verpillières-sur-Ource
Verpillières-sur-Ource es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Alteckendorf
Alteckendorf en alemannisch (Alteckendorf en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region de Grand Èst.
Geografia
D'una superficie d'unitat|572|ectaras, lo territòri communal a localizat en la plana de Alsace e mai justament dins la zòna dels tucs loessique del posterior-Kochersberg. La municipalitat a situat a unitat|177|mètres}} a lo-dessus del nivèl de la mar. Lo vilatge a adaigat pel ruisseau Landgraben, un afluent de la Zorn e a environat pels tucs Koppenberg, Englischberg e Schyrberg.
Lo bòsc d'Alteckendorf s'estend al Nòrd del pòble.
Las vilas los mai prèpas son Estrasburg, Saverne , Haguenau e Brumath.
D'une superficie de 572 hectares, le territoire communal est localisé dans la plaine d'Alsace et plus précisément dans la zone des collines loessique de l'arrière-Kochersberg. La commune est située à 177 mètres au-dessus du niveau de la mer. Le village est arrosé par le ruisseau Landgraben, un affluent de la Zorn et est entouré par les collines Koppenberg 256 mètres, Englischberg 288 mètres et Schyrberg 250 mètres.
La forêt d'Alteckendorf s'étend au Nord du village.
Les villes les plus proches sont Strasbourg (31 km), Saverne (22 km), Haguenau (17 km) et Brumath (12 km).
Menton (anatomia)
A çò de l'èsser uman, lo menton (del latin mentum) es la partida salhenta de la cara situada jos la boca. Constituís lo perlongament de la maissa, es mai o mens marcat segon los individús.
Gimoés
Gimoés o Gimontés es un parçan d'Occitània situat en.
La soa vila principala es Gimont.
Lo gentilici es gimoés -esa o gimontés -esa.
Jagny-sous-Bois
Jagny-sous-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Aldearrodrigo
Aldearrodrigo es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Tèrça (solfegi)
thumb|200px|Tèrça enter un Fa e un LaEn musica, en acostica e en solfegi, la tèrça qu'ei un intervau de 3 grads dens ua escala diatonica. Aquestes tres grads que pòden contar dab 3 o 4 miei tons ; dab 3 l'intervau qu'ei alavetz mei especificamante ua tèrça menora mentre qui dab 4 que's tracta d'ua tèrça majora.
Dens ua seria d'armonicas la tèrça majora qu'ei l'intervau audit enter la 4au e la 5au nòta de la seria mentre qui la tèrça menora e s'audeish enter la 5au e la 6au.
Aldearrubia
Aldearrubia es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Staple
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Staple En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
Bais (Vivarés)
Bais (Baix en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.
Staple
Geografia
thumb|left|Staple dans son canton et son arrondissement|180px.
Bais (Vivarés)
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Staple
Istòria
1147 : nom de Stapula (cartulaire de La nòstra-Madama de Bourbourg)
1147 : nom de Stapula (cartulaire de Notre-Dame de Bourbourg)
Coenzim
Los coenzims son un tipe de cofactor, particula que se jonh a un apoenzim per formar un oloenzim capable de catalisar de reaccions quimicas. Los coenzims son de moleculas complèxas, que generalament nòstre organisme pòt pas sintetizar. Per aquela rason fòrça d'eles son fornits per los aliments. Granda part dels coenzims son derivats de vitaminas idrosolublas.
Los coenzims se pòdon classificar segon se son transportadors d'idrogèn (d'electrons e protons) o transportadors de grops quimics:
Districte de Bidar
Lo districte de Bidar (en cannada: ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ bīdar jille) es un districte de l'estat de Karnataka en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Bidar.
Saint-Sauveur-d'Émalleville
Saint-Sauveur-d'Émalleville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Districte de Bidar
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion del districte èra de 1 703 300 abitants. Èra plan campèstra, que la populacion èra per 74,99 % rurala e per 25,01 % ciutadana.
Soncourt-sur-Marne
Soncourt-sur-Marne es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Districte de Bidar
Demografia
thumb|left|340px|Lo lac de Blackbuck
Soncourt-sur-Marne
Geografia
Lo vilatge se tròba sul marge esquèrre de la Marna.
Saint-Sauveur-d'Émalleville
Istòria
Vilatge format de la fusion de Sant Salvador la Campanha e de Émalleville, en 1824.
Village formé de la fusion de Saint Sauveur la Campagne et d'Émalleville, en 1824.
Soncourt-sur-Marne
Geografia
L'oèst e lo nòrd de Soncourt an ocupat per tucs boisées. De l'oèst flueix lo ruisseau del Abbaye, en formant un vallon environat de camps e de coteaux, lo ruisseau travèrsa lo vilatge d'oèst n'es per se tirar en la Marna. Lo extremitat del vallon a ocupat per la granja dicha de la Abbaye.
Lo costat sud del pòble se llaura sus la vallée de la Marna, en direccion del pòble de Vraincourt. A l'èst s'estendon de pradas traversadas per la Marna e lo canal de la Marna a la Saône.
Canton de Fijac Èst
Lo canton de Fijac Èst es una anciana division administrativa de Carcin, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Fijac, lo departament d'Òut e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, despartiguèron Fijac en canton de Fijac-1 e de Fijac-2 e las autras 12 comunas passèron al canton de Fijac-2. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian naut-carcinòl fijagòl.
Soncourt-sur-Marne
Geografia
Le village se trouve sur la rive gauche de la Marne.
Canton de Fijac Èst
'''NB. La superficia e la densitat son aproximativas perqué non se sap quina partida de Fijac es dins lo canton'''.
Istòria
Lo canton de Fijac se creèt lo 15 de febrièr 1790 ,. Lo canton de Fijac foguèt despartit en canton de Fijac Èst e canton de Fijac Oèst lo 13 de brumaire an X (4 de novembre 1801),.
A las eleccions departamentalas del 22 de març 2015, en aplicacion del decret del 13 de febrièr 2014 que delimita los cantons del departament d'Òut, Fijac foguèt despartit en canton de Fijac-1 e de Fijac-2 e las autras comunas passèron al canton de Fijac-2.
Soncourt-sur-Marne
Geografia
L'ouest et le nord de Soncourt sont occupés par des collines boisées. De l'ouest coule le ruisseau de l'Abbaye, formant un vallon entouré de champs et de coteaux, le ruisseau traverse le village d'ouest en est pour se jeter dans la Marne. L'extrémité du vallon est occupé par la ferme dite de l'Abbaye.
Le côté sud du village s'ouvre sur la vallée de la Marne, en direction du village de Vraincourt. À l'est s'étendent des prairies traversées par la Marne et le canal de la Marne à la Saône.
Quelques habitations isolées jalonnent le territoire communal : la ferme de l'Abbaye, la ferme du Champ de la Grange, le Charmont, la maison Calvès.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Étymologiquement, Soncourt Es benlèu d'origina romaine tardana. Lo nom provendriá de Sigo Curtis, Sigo en essent lo nom d'un germain e curtis en designant a l'epòca romaine lo tribunal de la granja, e per estenduda lo domeni agricòla.
L'istòria de Soncourt a ligat a aquela del pòble de Vignory, situat a unitat|3|km al nòrd. Lo démembrement de l'empèri de Charlemagne l'an 843 pòrta un senhor a s'apoderar del territòri de Vignory ont se fa bastir un castèl fòrt. Fins al, Soncourt serà alavetz una dependéncia de la distincion de Vignory.
Dempuèi 1050 a fach mencion en divèrs archiu de Segonde Curtis, de Suncort a l'epòca de Philippe Auguste, de Suncurt de contunh Soncor a l'epòca de sant Louis
Cap a 1220, Gauthier, senhor de Vignory de 1191 a 1229, ofèrta als religioses del Val dels Choux lo vallon dicha de Madama Richier, sul territòri de l'actuala municipalitat de Soncourt sus Marna. Aqueles religioses i fondan lo prieuré de Lagenevroie, o La Genevroye, del nom dels nombroses genévriers #que cobrisson las pendentas dels tucs en environant lo vallon.
La glèisa de Sant-Hilaire, bastida al limit nòrd del pòble sembla èsser lo un dels mai ancians luòcs de culte crestian de la region. I aviá utilizat pels villageois de Vignory, Soncourt e Vouécourt. Vignory Es la primièra as ne separar a, de contunh aquel serà Soncourt, #que consagra la siá glèisa Santa-Martin en 1245.
En 1358, lo abbé Lorrain, del prieuré de Lagenevroie, informa en la siá cronica que lo senhor de Bulgnéville assiège pren de contunh lo castèl de Vignory. A aquela escasença lo pòble de Soncourt a saquejat e incendiat, los sieus abitants pourchassés e rançonnés, lo prieuré e la glèisa #èsser egalament la proie de las flamas.
A partir del, la distincion de Vignory passa successivament dins divèrses ostals, al gré dels alliances e dels eiretatges, e a erigit dins comtat l'an 1559 jols de Lenoncourt.
Après que lo Assemblada Nacionala ajatz decidida la venta dels bens eclesiastics, lo prieuré de la Genevroye a vendut l'an 1790 e los religioses abandonan lo luòc. Soncourt Sus Marna #venir una municipalitat al continuament de la lei del 14 de decembre de 1789.
Étymologiquement, Soncourt est peut-être d'origine romaine tardive. Le nom proviendrait de Sigo Curtis, Sigo étant le nom d'un germain et curtis désignant à l'époque romaine la cour de la ferme, et par extension le domaine agricole.
L'histoire de Soncourt est liée à celle du village de Vignory, situé à 3 km au nord. Le démembrement de l'empire de Charlemagne en 843 amène un seigneur à s'emparer du territoire de Vignory où il se fait bâtir un château fort. Jusqu'au, Soncourt sera alors une dépendance de la seigneurie de Vignory.
Dès 1050 il est fait mention dans diverses archives de Secundi Curtis, de Suncort à l'époque de Philippe Auguste, de Suncurt puis Soncor à l'époque de saint Louis
Vers 1220, Gauthier, seigneur de Vignory de 1191 à 1229, offre aux religieux du Val des Choux le vallon dit de Dame Richier, sur le territoire de l'actuelle commune de Soncourt sur Marne. Ces religieux y fondent le prieuré de Lagenevroie, ou La Genevroye, du nom des nombreux genévriers qui couvrent les pentes des collines entourant le vallon.
En 1358, l'abbé Lorrain, du prieuré de Lagenevroie, rapporte dans sa chronique que le seigneur de Bulgnéville assiège puis prend le château de Vignory. À cette occasion le village de Soncourt est pillé et incendié, ses habitants pourchassés et rançonnés, le prieuré et l'église furent également la proie des flammes.
Après que l'Assemblée Nationale ait décidée la vente des biens ecclésiastiques, le prieuré de La Genevroye est vendu en 1790 et les religieux quittent le site. Soncourt sur Marne devint une commune à la suite de la loi du 14 décembre 1789.
Midori Gotō
thumb|400px|Midori en concèrt a San FranciscoMidori Gotō (en japonés 五嶋みどり, Osaka, lo 25 d'octobre de 1971) qu'ei ua violonista classica japonesa.
Que ho admesa en 1982 (aus 11 ans) a la Juilliard School e en 1986 qu'obtiengó la consecracion com violonista en interpretant en public los 24 Capricis de Niccolò Paganini.
Arron que deishè la Juilliard School e bèth perseguir la soa carrièra.
A partir de 2000, qu'estudiè tanben la psicologia a l'Universitat de Nava York en bèth completà'i lo son Master.
Desempuish, a despart de la soa carrièra com musician, que s'i ei tanben escaduda academicament e qu'ei estada membre e cap de departament de musica la University of Southern California.
Mapudungun (lenga Mapuche)
Lo mapudungun / mapudungún, lenga mapuche o araucana (que vòu dire lo parlar de la tèrra) es la lenga daus mapuches, un pòble amerindian que demora au Chile e en Argentina. Lo nombre de parlaires actius s'estima a entre 100,000 e 200,000, e lo nombre de parlaires passius a quauquas 100 000 personas de mai. Influencet lo lexic dau castelhan sus son aira lingüistica e, a son torn, el siu incorporet daus mots dau castelhan e dau quíchoa. Per lo moment lo mapudungun es considerat coma 'na lenga isolada.
Dempuèi 2013, es considerat coma lenga oficiala, emb lo castelhan, dins la comuna chilena de Galvarino, onte viven a l'entorn de 9100 mapuche.
Escritura
thumb|250px|left|Vocabulari mapudungun/[[espanhòu|cast. per lo chais.]] thumb|250px|left|Paneu en mapudungun e en [[espanhòu. La grafia utilisada per lo mapudungun es pas enquera estandardizada.]] thumb|280px|Rewe/Rehue, simbòle sacrat mapuche ( [[Illa Teja, Chile)]] thumb|280px|Aira centrala de la populacion mapuche per comunas en 2002. [[Irange (color)|Irange: mapuche ruraus; Bureu: mapuche urbans; Blanc: populacion non-mapuche. Las airas daus cercles corresponden a 40 abitants per km2.]]
Los mapuches n'avian pas d'escritura a l'arribada daus conquistadors, per lo transcriure se usava l'alfabet latin. Los estudis de Félix José de Augusta, Ernesto Wilhelm de Moesbach e Rodolfo Lenz meneten a la creacion de nuòus abecedaris qu'eran moens influides per l'escritura de l'espanhòu. Au sègle XXI se usavan set o ueit grafemaris principaus per escriure lo mapudungún, dont los mai aceptats son los tres que siguen:
a, ch, d, e, f, g, i, k, l, l, ll, m, n, n , ñ, ng, o, p, r, s, t, t , tr, u, ü, w, y.
a, c, z, e, f, q, i, k, l, b, j, m, n, h, ñ, g, o, p, r, s, t, x, u, v, w, y.
a, z, ü, m, ch, e, f, i, k, t, nh, tx, o, y, q, g, lh, ñ, r, s, ll, p, u, w, l, n, sh, t'.
a, b, ch, z, e, f, g, i, k, l, ŀ o ld, lh, m, n, ṅ o nd, ñ o nh, ŋ o ng, o, p, r, s, t, ṫ o td, tr, u, ü o v, w, y.
La version de Windows XP en mapudungun, lançada lo 30 octòbre 006, utiliza lo Grafemari Azümchefe.
Dins un silabari dau Ministeri de l'Educacion dau Chile, publiat a la debuta de las annadas 1990, se presentava lo Adentu Nemul, una grafia triangular de drecha a gaucha, qui, se disia estre inventat per los mapuches, mas sembla estre faus.
Pas un de queus alfabets es üei oficializat, çò que pòt complicar quauques lectors per legir lo Mapuzüngun.
Grands Causses
Los Grands Causses (var. mens locala Grans Causses) son una partida dels Causses del Massís Central e son tanben un parçan d'Occitània. Se situan subretot en Roergue (Guiana) e un pauc en Lengadòc.
Paris (omonimia)
Paris pòt èsser:
Comunas de Corresa
Per las autras comunas, vejatz Listas de las comunas de França.
Lista de las 286 comunas deu departament de  per òrdre alfabetic, amb lor còde INSEE e lor còde postau principau. Vejatz tanben la lista dels cantons e la lista de las ancianas comunas.
Hernán Crespo
thumb|250px|Hernán Crespo en 2011 Hernán Jorge Crespo, nascut le 5 de julhet de 1975 a Florida, es un ancian fotbolaire professional argentin.
Lo botan dins la lista dei 125 melhors fotbolaires dau Mond encara vius en 2004, dins un classament comun de Pelé e de la FIFA.
Districte de Gulbarga
Lo districte de Gulbarga (o districte de Kalaburagi, en cannada: ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ bīdar jille) es un districte de l'estat de Karnataka en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Gulbarga.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion del districte èra de 2 566 326 abitants. Èra plan campèstra, que la populacion èra per 67,44 % rurala e per 32,56 % ciutadana.
.doosan
("los grans" e "la montanha", en corean) es un nom de domeni generic depausat pel conglomerat corean Doosan. Es en servici dempuèi lo 13 de decembre de 2014.
Aldeaseca de la Frontera
vinheta
Aldeaseca de la Frontera es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Escòla de Sent Marçau
Escòla medievau de musica vaduda en l'Abadia de Sent Marçau, a Limòtges en Lemosin. Que ho un center màger de desvolopament de la musica dens l'Euròpa medievau. L'abadia que ho fondada sus la tomba de l'aposto Sent Marçau, purmèr avesque de Lemòtge. Enter los sègles Xau e XIIau l'abadia que ho un center d'escritura e de concentracion de composicions de cants polifonics compausats en Aquitània e tanben dens la resta d'Occitània e transcrivudas en particions. Aquestas composicions b'èran tròpas, sequéncias e organum. Dens l'istòria de la musica, l'Escòla de Sent Marçau que precedeish e que prepara la gessida de l'Escòla de Nosta Dauna de París. Uei lo dia los manescrits de Sent Marçau que son mei que mei en la Bibliotèca Nacionau de París.
Camillo Sivori
thumb|200px|Ernetso SivoriErnesto Camillo Sivori (Gènoa, lo 25 d'octobre 1815 – Gènoa, lo 18 de heurèr de 1894) de que ho un violonista classic italian eslhève de Niccolò Paganini.
Qu'avó ua carrièra europèa en collaboracion dab los compositors màger deu son temps e que ho eth medish compositor.
Coenzim A
Lo Coenzim A (CoA) es un coenzim de transferiment de grops acil intervenant dins un fum de vias del metabolisme (cicle de Krebs, beta-oxidacion).
Deriva de la vitamina B5. Es un coenzim liure.
Sa part reactiva es la foncion tiòl (-SH) de la tioetanolamine e es fòrça sovent simbolizat per HS-CoA (o CoA-SH). Ansin, la reaccion amb un acid carboxilic forma un ligam ric en energia aciltioester.
Reaccion : CoA-SH + R-COOH => CoA-S-CO-R ( + H2O )
San Sebastián de los Reyes
San Sebastián de los Reyes es una vila de la Comunautat autonòma de Madrid, Espanha. Sa populacion èra de 75,912 abitants en 2009. Sa superfícia totala es de 59 km².
Aldeatejada
Aldeatejada es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sent Loboèr
Sent Loboèr (Saint Loubouer en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Aldeavieja de Tormes
Aldeavieja de Tormes es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sent Loboèr
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [senlu'βwɛ]. Las fòrmas ancianas que son de Lebedi en 1297, St Lombouez (mapa deu sègle XVII, shens data), S. Louboer (mapa de 1638), S Louboues (mapa de 1651), S. Loubouer (mapa deu començament deu sègle XVIII), S. Louboer (mapa de 1714), S. Lonbonez (mapa de 1733).
Dauzat e Rostaing que supausan shens certitud lo nom latin Lupercius.
Lo nom prepausat dens lo Dauzat qu'a dificultats foneticas. Bénédicte Boyrie-Fénié, dab l'ajuda de J.B. Orpustan, que prepausa un nom Lupuer (o semblable), mentavut au sègle XIV dens lo Censèr soletin, mès la prumèra atestacion qu'interròga.
Plasac
thumb|left|250px|Colombièr de Plasac.
Plasac (Plazac en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [plɒ’ʐa]. Las fòrmas ancianas son Plazat en 1169, Fortalitium de Plazaco, en latin, en 1477. Plasac ven d'un nom latin d'òme, Platius (Plasius per Chantal Tanet e Tristan Hordé), emb lo sufixe -acum, , , latinizacion del sufixe celtic -acon.
(758) Mancunia
(758) Mancunia es un asteroïde.
Nicotinamida adenina dinucleotid fosfat
200px|thumb|right|Estructura del NADP- La nicotinamida adenina dinucleòtid fosfat, tanben coneguda coma NADPH o NADP, es un coenzim utilizat dins la fasa de fixacion del dioxid de carbòni de la fotosintèsi (cicle de Calvin) que s'encarga de redusir lo CO2 en carbòni organic (es un coenzim e recep d'idrogèn per se convertir). Lo NADPH es un compausat reductor qu'amassa amb l'ATP s'encargan de transformar l'aiga e lo dioxid de carbòni en compausats organics redusits (glucòsa per exemple), en liberant d'oxigèn.
John Michael Talbot
thumb|250px|John Michael Talbot en 2014 John Michael Talbot (Oklahoma City, Oklahoma, 8 de mai de 1954) es un teologian de la Glèisa Catolica Romana e un cantaire, compositor e guitarrista american. Es un dels mai grands cantaires de la Glèisa Catolica. Talbot es tanben lo fondador de l'òrdre de The Brothers and Sisters of Charity a Eureka Springs, Arkansas.
Altenheim
Altenheim  en alemannisch (Altenheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region de Grand Èst.
Istòria
Lo 21 de genièr de 1945, lo bombardier B 17 american Princess Pat, tocat per la flak de retorn d'una mission sus Heilbronn, s'es mes sul ventre près de la D 230 dintre Altenheim e Furchhausen.
Le 21 janvier 1945, le bombardier B 17 américain Princess Pat, touché par la flak de retour d'une mission sur Heilbronn, s'est posé sur le ventre près de la D 230 entre Altenheim et Furchhausen.
Lépin-le-Lac
Lépin-le-Lac en arpitan (Lépin-le-Lac en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Lépin-Lo-lac, comuna de la Abans-País savoyard, se tròba sul marge sud del Lac de Aiguebelette.
Lépin-le-lac, commune de l'Avant-Pays savoyard, se trouve sur la rive sud du Lac d'Aiguebelette.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Ecclesia De Lepino en 1140, Lespenes en 1278, Prioratus de Lepins en 1308, Parrochia de Lespins a, La Epin l'an 1729, Lépin en 1732, pren lo nom definitiu de Lépin-lo-Lac pel decrèt del 31 d'octòbre de 1930.
Ecclesia de Lepino en 1140, Lespenes en 1278, Prioratus de Lepins en 1308, Parrochia de Lespins au, L’Epin en 1729, Lépin en 1732, prend le nom définitif de Lépin-le-Lac par le décret du 31 octobre 1930.
Sench Agde
Sench Agde o mens probable Sanch Apte (Saint-Chaptes en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
(759) Vinifera
(759) Vinifera es un asteroïde.
Liberalisme economic
thumb|Retrach d'Adam Smith
Lo liberalisme economic es una teoria politica e d'economia desvolopada a l'epòca de las Luses (sègle XVIII) e formulada per Adam Smith segon que l'economia s'autoregula sens cap d'intervencion de la part de l'Estat e que demanda doncas qu'aquela intervencion siá minima o fins a nulla. Segon aquela idèa, la libertat economica conduiriá a una societat pus armoniosa e egalitària, en mai d'un aument progressiu e infinit de la prosperitat. Se produiriá un òrdre espontanèu governat per la man invisibla que provòca que los individús seguisson lo seu egoïsme personal e que règla, per exemple, los prèses justes de cada servici o produch, e tanben los salaris e la societat en general.
Lo liberalisme economic se basa sus la proprietat privada e los rapòrts individuals. Las primièras teorias liberalas de basavan sul paradigma que las accions economicas dels individús son subretot basadas dins lor interès pròpri, e que, en permetent d'agir sens restriccion auràn un comportament pareissent a la seleccion naturala que menariá als resultats melhors.
Es lo modèl economic qu'an los partits politics de drecha, alara qu'aqueles d'esquèrra, que lo considèran coma "la lei de la selva", preferisson la participacion de l'Estat per garantir las necessitats basicas per totes e per aparar los flacs en fàcia als mai fòrts. Aquela diferéncia dins lo biais de tractar l'economia d'un pòble, que compòrta fòrça posicions intermediàrias, pus moderadas o radicalas d'un costat o l'autre, es en principi una de las diferéncias fondamentalas en que se basan la majoritat dels partits politics de las democracias actualas. Alara, los Estats decidisson en general una politica mai o mens liberala, atal, dins los païses mai liberals economicament parlant, coma lo Reialme Unit o los Estats Units d'America, se paga pauc d'Impòsts mas i a de grandas inegalitats socialas, alara que dins d'autres mens liberals, coma Alemanha o França, se'n paga mai mas totes an drech a l'educacion, la santat, la retirada, eca.
Periòde Tinita
200px|left|thumb|La [[Paleta de Narmer. Lo faraon Menes tanben conegut deu nom de Narmer, portant la corona de la Hauta Egipte en conquestant la Baisha Egipte en preséncia d'un haucon, animau deu diu faraonic Òrus]]
Lo periòde tinita qu'ei ua tempora de l'istòria de l'Egipte antica qui precedèish l'Ancian Empèri.
Durant aqueth periòde qui's debanè enter -3100 e -2700, que's succedín la Ira dinastia (enter -3100 e -2900) e la II (enter -2900 e -2700). Aqueth temps que s'apèra periòde tinita per'mor de la ciutat de Tinis, au ras d'Abidòs, d'on e vienèvan los reis d'aquestas dinastias e qui, segon l'istorian grèc Maneton, e seré estada la purmèra capitala.
Lo faraon Narmer qu'obrèish aqueth temps en tot unificar la Hauta e la Baisha Egipte. Aquesta hèita qu'ei representada suber la Paleta de Narmer. Menfis (au còp pròcha de la Baisha e de la Hauta Egipte) que vadó capitala. Durant aqueth periòde qu's bastín los purmèrs mastabas.
De véder:
.lidl
es un nom de domeni generic depausat per l'entrepresa alemanda Lidl (a l'origina Südfrüchte Großhandlung Lidl & Co), del grop Schwartz. Es en servici dempuèi lo 13 de decembre de 2014.
The Shield
The Shield es una seria de television americana, creada per Shawn Ryan e difusada dempuèi lo 12 febrièr de 2002 sus FX.
(760) Massinga
(760) Massinga es un asteroïde.
Nomèn
Lo nomèn designa:
La filosofia tracta apuèi de la possibilitat pel nomèn d'èsser experimentat en totalitat, extremitat possibla per Husserl mas non per Kant.
Definition e primièras utilizacions
Lo nomèn (del grec « nooumena », realitat intelligibla, mot derivat de « noos », intelligéncia, esperit, pensada, que siá principi o facultat) es un tèrme utilizat a l'origina per Platon per designar las « Idèas », es a dire la realitat intelligibla (per oposicion al monde sensible), accessibla a la coneissença racionala.
Al contrari, per Immanuel Kant, que lo tèrme de « nomèn » es pus sovent usat, s'agís de tot çò qu'existís e que la sensibilitat pòt pas aténher, restrenhent, pel fach, las pretencions de la rason sus la coneissença. « Nomèn » pòt èsser considerat coma sinonim de causa en se, fasent referéncia als fachs tals que son absoludament e en eles meteisses, per oposicion al tèrme de fenomèn, fasent referéncia a çò que se pòt conéisser.
Ding an sich : Nomèn per Kant
Per comprendre lo concèpte de nomèn per Kant, cal considerar la definicion que dona de la filosofia dins « Los sòmis d'un visionari explicats pels sòmis de la metafisica » (1766) : la coneissénça dels limits de la rason. Dins la « Critica de la rason pura » (1781/87), Kant ensaja de respondre a la question: que pòdi saber? Per i respondre, comencèt una granda « critica » (del grèc « krinein », separar, distinguir) de la rason dins sas pretencions sus la coneissença. L'originalitat de Kant demòra dins son tornament del problèma de la coneissença: nòstra coneissença dels objèctes depend del subjècte coneissent, al mens tant, que dels objèctes de conéisser. (prefaci de la segonda edicion de la « Critica de la rason pura »). Conéisser, es organizar per mejan de nòstra sensibilitat e nòstra compreneson çò qu'es donat dins l'experiéncia, çò que nos pareis. Sonque coneissèm lo monde per mejan del prisma de nòstra estructura mentala. Doncas, las causas son coma son, « en elas meteissas », al delà de lor realitat fenomenala, las podèm pas conéisser. Lo concèpte de nomèn a lo sens negatiu de limit (C.R.P. p229, vejatz bibliografia). Pasmens, Kant consèrva un sens positiu al nomèn que, se pòt pas èsser conegut, a un ròtle regulator dins un desir d'unitat e servís de postulat (Dieu, l'arma, lo monde) a la rason practica (morala).
La Folia
La Folia qu'ei un aire de musica ancian e dilhèu originari de la Peninsula Iberica e qui inspirè a mantuas vegadas un gran nombre de compositors e, mei que mei, Arcangelo Corelli, Antonio Vivaldi, Marin Marais, Jean-Baptiste Lully e, mei recentament, Vangelis.
Nomèn
Nomèn per Husserl
Dins la perspectiva d'Husserl, lo nomèn es sonque tocat al tèrme de l'intelligéncia, quand l'agitacion dels mots e dels concèptes acaba, quand l'intelligéncia capitada l'estat pur es sonque intuicion silenciosa, o quand los mots son pas mai que mots, e alara tot ensag de capitar al monde nomenal es mai poesia e art.
Aldehuela de la Bóveda
Aldehuela de la Bóveda es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Nomèn
Nomèn per Husserl
Los fenomèns, son los « objèctes » coma nos pareisson: materials (taulas, paret, libre) o immaterials (los fachs, las emocions, las pensadas), son un començament e una fin, son definissables.
La Folia
Ligams extèrnes
thumb|600px|center|Aire basic de La Folia
Nomèn
Nomèn per Husserl
Lo nomèn es la realitat intemporala, indefinissabla, çò coma es, pel melhor la percebèm, sens jamai poder la descriure amb de mots o la definir amb de concèptes.
Polemica entre Kant e Hegel
Al contrari de Kant, Hegel estima que se es pas possible - per natura - de far l'experiéncia de la causa en se o de la Totalitat (filosofia), aquò empacha pas de poder utilizar lo concèpte de causa en se, doncas de ne far un objècte avent un estatut singular dins la teoria de la coneissença en filosofia. E mai, es lo punt de despart de son estudi de la religion (coma saber del nomèn) dins la Fenomenologia de l'Esperit.
La remarca sovent atribuida a Spinoza segon que fa l'idèa qu'una pensada filosofica e immateriala se distinguís de la realitat materiala, d'un autre biais, l'aplicacion dins la realitat d'una idèa se pòt revelar en contradiccion amb l'idèa ela meteissa. Aquò vòl pas dire que la causa en se, que se pòt pas far l'experiéncia, a gaire de consisténcia; aquel concèpte a plan segur una realitat mas dins l'òrdre de la pensada.
Man invisibla
Lo principi de la man invisibla es una forma metaforica inventada per l'economista escocés Adam Smith. La trobam dins divèrses escriches sieus e subretot dins La Riquesa de las Nacions. La metafòra ensaja de descriure lo mecanisme amb que un individú que pretend d'obtenir un benefici personal e que concentra son esfòrç a lo capitar, fin finala acaba en estimulant l'economia de sa comunitat e en melhorant lo nivèl de benestar d'aquela, pasmens qu'aqueste serà pas partit de son desir inicial.
Los seus pròpris interèsses son çò d'obtenir de beneficis derivats de las vendas de sos produches a de consumidors potencials. De lor costat, aqueles consumidors satisfaràn de necessitats mercé a l'interès egoïsta del maselièr, del bierraire e del fornièr. Tanpauc, l'idèa primièra d'aqueles es pas aquela de melhorar lo nivèl de benestar de la comunitat mas simplament d'obtenir un benefici.
Aldehuela de Yeltes
Aldehuela de Yeltes es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Glère
Geografia
Glère A situat entre Vaufrey e Bremoncourt.
Glère est situé entre Vaufrey et Bremoncourt.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.garden
("òrt, jardin", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 13 de decembre de 2014.
Lista dei carrieras d'Ais de Provença
Aquest article recensa lei carrieras d'Ais de Provença.
Classicisme
thumb|200px|La Villa Rotondo d'Andrea Palladio Lo classicisme qu'ei un estil artistic qui cerca a har referéncia aus canons estetics de l'antiquitat occidental. Que recèrca tanben l'equilibri, la simplicitat e la claritat e que s'opausa atau au barròc.
Caravaggio
Michelangelo Merisi da Caravaggio, dich Caravaggio, nascut a Milan lo 28 de setembre de 1571, mòrt a Porto Ercole lo 18 de julhet de 1610, foguèt un pintre italian. Actiu a Roma, Nàpols, Malta e en Sicília entre 1593 e 1610, es considerat coma lo premier grand representant de l'escòla barròca e un dei pintres pus celèbres dau Mond. right|thumb|250px|Retrach de Caravaggio, Ottavio Leoni, 1621
La joventut (1571-1595)
Michelangelo Merisi nasquèt en 1571, a Milan coma o pròva lo certificat de naissença descubèrt en 2007. Son paire, Fermo Merisi, èra intendent e arquitècte decorator de Francesco I Sforza, marqués de Caravaggio. Sa maire, Lucia Aratori, aparteniá a una familha aisada de l'encontrada. En 1576 la familha se mudèt a Caravaggio en Lombardia per fugir l'epidemia de pèsta que devastava Milan. Lo paire e lo grand i moriguèron en 1577. Se supausa que lo futur artista cresquèt ailà, e que la familha restèt en relacion amb lei Sforza e seis aliats (per maridatge), lei poderós Colonna, que devián jogar puei un ròtle major dins la vida de Caravaggio.
En 1584, dins sei tretze ans, Michelangelo intrèt per aprendís dins l'obrador dau pintre lombard Simone Peterzano, actiu a Milan, d'una cèrta renomada a l'epòca, e escolan de Tician ; i deviá restar quatre ans. Entandaumens, aprenguèt la leiçon dei mèstres de l'escòla lombarda e venèta. Giulio Mancini, un de sei biografs, dins lei Considerazioni sulla pittura de 1621, sotalinha lo fòrt caractèr de l'artista ja dins aquelei premiereis annadas: «Estudièt dins son enfança pendent quatre o cinc ans a Milan, amb diligéncia, e mai de temps en temps faguèsse quauqua extravagança causada per aquel afogament e aquel esperit tant viu.»
Lo sejorn a Roma (1592)
thumb|250px|Dròlle amb una canestèla de frucha, 1593, òli sus tela, 70 cm × 67 cm, Roma, Gallerie Borghese. Quauquei biografs dau pintre (subretot Giovanni Baglione), fan allusion a un omicidi probable que Caravaggio, qu'aviá alora gaire mai de vint ans, auriá comés aquel an, supausant que lo viatge a Roma foguèsse estat en fach una fugida.
Lei premiers temps foguèron durs e depriments, subretot a causa de son caractèr menèbre e agressiu que facilitava pas sei relacions amb leis autrei. Giovanni Pietro Bellori, un istorian de l'epòca e un dei premiers biografs de Caravaggio, lo descriu ja afectat an aqueu moment per la malària, malautiá que condicionèt tota la vida son sistèma nerviós e rendèt son fisic fragil e vulnerable, en contrast perfiech amb son temperament irascible.right|thumb|285px|Bacus, 1593-1594, òli sus tela, 95 cm x 85 cm, [[Florença, Galariá deis Oficis.]]Dins lo premier periòde roman, Caravaggio se veguèt obligat de faire de còpias de quadres sagrats: se'n serviá per pagar son lotjament modèst dins la pension menada per un monsignor Pandolfo Pucci (que se li disiá, a causa dau manjar gaire regissent qu'aviá costuma de servir a sei clients).
Alassat d'aquela situacion, l'artista s'installèt près de l'obrador de Lorenzo lo Sicilian, pintre mediòcre que saupèt pas valorar e sasir lo talent dau jove aprendís en cu fasiá pintar ren que de tèstas de sants. Après lo Sicilian, Caravaggio aguèt brevament per mèstre Antiveduto Gramatica, un pintre manierista sienés alambicat.
Gràcias a l'aprendissatge dins leis obradors d'aquelei dos artistas, Caravaggio aquistèt la rapiditat d'execucion: estent que lei dos pintres produsián d'òbras, en un grand nombre de còpias, elei e seis escolans, que seguissián sei directivas, èran constrenchs de pintar rapidament. Foguèt tanben gràcias a sei premiers mèstres se Caravaggio dins lo corrent de vint ans de carriera capitèt a crear tant de caps d'òbra.
L'obrador dau Cavalier d'Arpino
Après l'experiéncia en cò de Gramatica, Caravaggio faguèt tèsta dins l'obrador de Giuseppe Cesari, dich lo Cavalier d'Arpino, un dei pintres qu'èran en vòga a Roma sus lo mercat de l'art. En cò d'aqueu mèstre, coma o ditz Bellori: «s'apliquèt a pintar de flors e de fruchs tant ben imitats, que ne venguèt a li donar la beutat incomparabla que nos agrada tant uei.» Aquelei flors e fruchs representan en fach la començança dau genre picturau que serà puei conegut coma natura mòrta. L'ensenhament dau Cavalier d'Arpino satisfasiá pas lo jove pintre que se sentiá gaire estimulat per çò que li prepausava lo mèstre. Aquela insatisfaccion, aponduda an un episòdi que veguèt Caravaggio espitalizat per la reguitnada d'un cavau, sensa que son mèstre li faguèsse visita, foguèt motiu de garrolha entre lei dos; lo caractèr marridàs de l'escolan menèt a la rompedura dei liames amb l'obrador de Cesari.
Caravaggio, se volent afirmar, decidiguèt de s'establir a son còmpte. Durant aqueu periòde, coma tota sa vida, aguèt un comportament puslèu desreglat; sovent se citèt dins lei rancuras per divèrs actes de violéncia dins lei quartiers mau famats de la ciutat, çò qu'a mai que mai alimentat lo mite de l'artista boèmi que tirava l'inspiracion de la vida de la carriera e dei maufachs que i èra acostumat.
Dins lo Jove Bacus malaut, una de sei premiereis òbras complidas, se representa lo Caravaggio d'aquelei premiereis annadas romanas; son regard viu e intens contrasta amb la malanconiá provocada per la malautiá que ne patissiá lo jove pintre e que l'acompanhèt fins a la mòrt.
Lei personatges que pausavan per sei pinturas venián directament de la carriera: èran de gents dau pòble que eu trevava cada jorn; de mai, Caravaggio se podiá pas permetre de pagar de modèls de profession, en rason dau pauc de comandas qu'obteniá, amb malei penas.
L'amistat amb lo cardinau Del Monte
right|thumb|250px|La devinarèla, 1596-1597, òli sus tela, 99 cm x 131 cm, [[París, Musèu dau Lovre.]] thumb|250px|Repaus pendent la fugida en Egipte, 1596-1597, òli sus tela, 133,5 cm x 166,5 cm, [[Roma, Galleria Doria Pamphilij.]] Gràcias a Prospero Orsi (que se conois mielhs coma Prosperino delle Grottesche), pintre per cu aviá una gròssa amistat, Merisi en 1595 rescontrèt son premier protector: lo cardinau Francesco Maria Del Monte, òme d'una vasta cultura e apassionat d'art que, pivelat per sa pintura, aquistèt quauqueis uns de sei quadres; lo jove lombard intrèt a son servici, i restant per environ tres ans. Segon Bellori, Del Monte «metèt Michele dins l'aisança e l'aucèt en li donant una plaça onorabla dins l'ostau entre lei gentilòmes.»
Gràcias a son important mecènas, la renomada de l'artista comencèt de s'espandir dins lei pus importants salons de l'auta noblesa romana. Lo mitan foguèt bolegat per sa pintura revolucionària que se trobèt immediatament au centre de discussions animadas e de polemicas enfuocadas. Bònadich lei comandas e lei conseus dau prelat influent e esclairat, Caravaggio tremudèt son estil: abandonèt lei telas de pichonei dimensions e lei retrachs individuaus e comencèt de se consagrar a la realizacion d'òbras complèxas amb de gropes de mai d'un personatge interagissent entre elei, descrivent dins un luòc un episòdi especific. Una dei premiereis òbras d'aqueu periòde es lo Repaus pendent la fugida en Egipte.
En pauc d'annadas sa renomada cresquèt d'un biais espectaclós; Caravaggio venguèt un mite vivent per una generacion entiera de pintres que n'exaltavan l'estil e lei tematicas.
Lei premierei comandas importantas
300px|thumb|right|La Capèla Contarelli amb leis òbras de Caravaggio En 1599 Caravaggio, gràcias a l'ajuda dau cardinau Del Monte, recebèt la premiera comanda publica de doas grandei telas per plaçar dins la Capèla Contarelli de la Glèisa de Sant Loís dei Francés a Roma. Lei pinturas que Caravaggio deviá realizar pertocavan d'episòdis de la vida de Sant Matieu: la vocacion e lo martiri.
Saints-en-Puisaye
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Caravaggio
Lei premierei comandas importantas
En mens d'un an lo pintre acabèt lei doas òbras; aguèron un tau succès que Caravaggio recebèt immediatament un autre pretzfach important per la Glèisa de Santa Maria dau Pòble. Per òrdre de monsignor Tiberio Cerasi, qu'aviá aquistat una capèla de la glèisa romana, se li comandèt doas pinturas: la Crucifixion de Sant Pèire e la Conversion de Sant Pau. En meteis temps se li demandèt de realizar una tresena tela per la Glèisa de Sant Loís dei Francés: Sant Matieu e l'Àngel. Lo pintre, e mai coneguèsse ben lei gosts estetics de sei clients, chausiguèt de modèls populars per exprimir lo debanar deis eveniments dins son costat reau e dramatic, representant ansin lei valors espiritualas dau corrent a l'interior de la Glèisa Catolica.
La premiera version dau Sant Matieu e l'Àngel, destrucha en Alemanha durant la Segonda Guèrra Mondiala, foguèt pasmens refusada puei remplaçada per aquela que se i tròba encara, pintada en 1602. Ansin foguèt dei dos quadres comandats per la Capèla Cerasi de Santa Maria dau Pòble, qu'après èsser estats refusats, foguèron crompats per lo cardinau Giacomo Sannesio.
La descripcion per Bellori de l'episòdi dau refús dau retaule de Sant Matieu e l'Àngel sèrve d'introduccion a un autre protector important de Caravaggio: Lo marqués Giustiniani èra un ric banquier genovés dins l'orbita de la cort pontificala — e vesin d'ostau, amb son fraire lo cardinau Benedetto Giustiniani, dau cardinau Del Monte. Protector de Caravaggio pendent fòrça annadas, colleccionèt tot plen de seis òbras e contribuiguèt grandament a la formacion culturala dau pintre. En mai d'una ocasion, gràcias a seis influéncias multiplas, capitèt a sortir l'artista dei dificultats judiciàrias onte se trobava sovent en rason de son naturau agressiu. left|0.5em|300px|thumb|Lei trichaires, 1594-1595, òli sus tela, 94,3 cm x 131,1 cm, Fort Worth, Kimbell Art Museum.
Saints-en-Puisaye
Nòtas
<references group=N/>
Caravaggio
Lei problèmas amb la justícia
Lo 28 de novembre de 1600, dau temps que sejornava au Palazzo Madama, demòra dau cardinau Del Monte, Merisi maumenèt e piquèt amb un baston Girolamo Stampa, un nòble qu'èra l'òste dau prelat; s'enseguiguèt una rancura. Après aquel incident, leis episòdis de chafarets, batèstas e violéncias anèron aumentant; sovent lo pintre foguèt arrestat e menat a la preson de Tor di Nona.
Coma que siá, sembla pas que foguèsse son premier problèma amb la justícia. Bellori va fins a sostenir que devèrs 1590-1592, Caravaggio, ja conegut per de bagarras entre bandas de marriàs, auriá comés un omicidi qu'a causa d'eu s'èra enfugit de Milan, d'en premier per Venècia (ont estudièt la pintura locala, en particular aquela de Giorgione), puei per Roma. Sa partença per la Ciutat Etèrna, doncas, seriá pas estada premeditada, mai puslèu la consequéncia d'una fugida.
En 1602 pintèt L'arrestacion dau Crist e Amor Vincit Omnia (tanben conegut coma l'Amor victoriós). En 1603 lo jutgèron per aver difamat un autre pintre, Giovanni Baglione, que portèt rancura còntra Caravaggio amb sei discípols Orazio Gentileschi e Onorio Longhi, copables d'aver escrich de rimas ofensantas a son esgard. Gràcias a l'intervencion de l'ambaissador de França, Merisi, condemnat, foguèt liberat puei mes per gaire de temps ais arrèsts domiciliaris (qu'aperavans, aviá ja complit un mes de preson a Tor di Nona).
Entre mai e octobre de 1604, lo pintre foguèt arrestat mai d'un còp per possession illegala d'armas e injúrias ai gàrdias de la ciutat; de mai, lo citèt en justícia un garçon de tavèrna per li aver mandat a la figura un plat de carchòfas.
En 1605 se deguèt sauvar a Gènoa per environ tres setmanas, qu'aviá nafrat grevament un notari, Mariano Pasqualone da Accumuli, a causa d'una frema: Lena, l'amanta de Caravaggio. L'intervencion dei protectors de l'artista permetèt d'enterrar l'afaire e mai se, quand tornèt a Roma, lo pintre foguèt citat per Prudenzia Bruni, sa proprietària, estent qu'aviá pas pagat lo loguier; per se venjar, Merisi mandèt de nuech de pèiras sus sa fenèstra, e foguèt citat un còp de mai. En novembre de la meteissa annada, lo pintre foguèt espitalizat per una nafra, qu'a son dire se l'èra facha solet en tombant sus son espasa.