cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sampolo
Istòria
On trouve des traces d'habitat préhistorique sur une colline qui fait face au village de Sampolo. Il est vraisemblable que Sampolo a commencé son existence à cet endroit, comme en témoignent les restes d'une chapelle du Ve siècle. Au XIe siècle, le village s'est vidé de sa population pour "descendre" sur la plage, certainement à Pratavone près de Porto Pollo, puis la population fuyant les conditions d'insécurité et la malaria, est "remontée" au XVe siècle, créant le village actuel et continuant à pratiquer la transhumance entre la piaghia (Pratavone) et le plateau du Cuscione jusque dans les années cinquante du XXe siècle.
À la fin du commence une lente dépopulation qui fait passer le nombre d'habitants de la commune de 450 dans les années 1880 à même pas 50 en 2010. Les habitants ont utilisé les filières de l'émigration vers les colonies, surtout le Maroc dès la fin de la Première Guerre mondiale où on peut dire que chaque famille sampolaise comptera au moins un représentant jusque dans les années 1960.
Aujourd'hui le village compte 57 habitants l'hiver. L'été les personnes ayant des racines à Sampolo reviennent au village, ainsi qu'une trentaine de jeunes.
Alaug
Alaug (Allauch en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Etimologia
Lo toponim latin Villa Allaudii es atestat en 1032, probablement en referéncia a un proprietari nommat Alaudis. Puèi se trapa forma ja occitana Alaug dins una carta municipala de 1216, d'autres tèxtes ancians mencionan Alauc.
.بيتك
(baytak, "nòstre ostal", en arab, Punycode, .xn--ngbe9e0a) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 15 de decembre de 2015.
Canton de Burzet
Lo canton de Burzet es una anciana division administrativa de Vivarés, situada dins l'arrondiment de L'Argentièira, lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups, adara d'Auvèrnhe-Ròse-Aups. Las 5 comunas son dempuèi 2015 dins lo canton de Nauta Ardecha (burèu centralizator Tuèis). Puslèu que lo vivaroaupenc, la lenga autoctòna es probablament l'occitan lengadocian, dins sa varianta bas-vivaresa o nòrd-cevenòla (« lengadocian en cha », qu'a las caracteristicas que definisson lo nòrd-occitan, aitau coma per lo gavaudanés).
Dinomyidae
Aquesta de rosegaires compren un sol  :
e un genre atudat :
Sporting Club Albigés
vinheta|Tunufai Tavalea Sporting Club Albigés (en francés Sporting club albigeois) o SC Albi es un club professional de rugbi de XV fondat en 1906 e basat as Albi. Jòga a l'Estadi Municipal (11 500 plaças). Lo club foguèt dos còps campion de la segonda division francesa professionala de rugbi de XV: 2006 e 2009. Jòga dempuèi 2018 en Pro D2.
Larnagòl
Larnagòl (Larnagol en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Authoison
Authoison es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aiga règia
Citada per lo premier còp dins un document dau sègle XIV, l'aiga règia es principalament per sei proprietats corrosivas dins lei domenis de la gravadura, de la metallurgia e de l'analisi quimica. Entre leis usatges modèrnes principaus, se pòu citar son utilizacion coma solvent e electrolit dins certanei procès de purificacion de metaus nobles e coma agent de netejatge per lei tubas de RMN.
Ian Brossat
thumbIan Brossat (Fontenay-aux-Roses, lo 23 d'abriu de 1980) qu'ei un òme politic francés membre deu Partit Comunista Francés, conselher de l'Ostau de Vila de París.
Elejut a París desempuish 2008, en 2019 qu'ei candidat entau Partit Comunista entà las eleccions europeanas.
Acte fatic
Un acte fatic es un acte de paraula que la tòca es lo manten e lo desvolopament de la relacion sociala dins l'acte communicatiu.
Dins qualques lengas asiaticas jògan un ròtle fondamental dins la comunicacion. En japonés son coneguts jol nom de aizuchi.
Aquela expression foguèt creada per Malinowski vèrs 1900. Roman Jakobson la reprenguèt.
Wajarapuco
Wajarapuco (o corneta o Waca Waccra) qu'ei ua mena andina de trompa hèita dab mantuas còrnas de vacas estacadas en espirala enter eras dab ligams de cuer.
Org&com
org&com es una associacion occitana de Tolosa.
Beuvillers (Meurthe e Mosèla)
Beuvillers  es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region de Lorena.
Org&com
Sa tòca es la produccion, lo management, e l'organizacion de la vida artistica e difusion d'espectacles. Lo projècte Mesclum es ara la principala accion d'org&com.
Beuvillers (Meurthe e Mosèla)
Geografia
Aquela municipalitat #èsser un pòbli-frontièra amb l'Alemanda dintre 1871 e 1914. Beuvillers Demorava malgrat aiçò un vilatge francés. La frontièra èra alavetz situada en lo bòsc en direccion del vilatge vesin de BOULANGE.
Beuvillers Es pas totun per vengut un pòble endormit.
Org&com
A l'entorn d'un nuclèu de qualques artistas ja celèbres, l'associacion a acampat mantun musician de la generacion pojanta, dotats e prometeires, totes eissits d'univèrses culturals fòrt diferents: cançon occitana, "musica tradicionala" d'aicí, "musicas etnicas" d'endacòm mai, "musicas actualas", jazz, varietats, contes o poesia...
Batalha de Velikiye Luki
La batalha de Velikiye Luki se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 19 de novembre de 1942 au 16 de genier de 1943. Opausèt la 3 Armada de tuert sovietica (inicialament 95,600 òmes renfòrçats per la seguida per 86,700 soudats suplementaris) au LIX Còrs alemand (inicialament 50,000 òmes que recebèron lo renfòrç de 50,000 combatents suplementaris pendent la batalha). Maugrat de pèrdas importantas, lei Sovieticas capitèron de rompre certanei linhas alemandas e d'enceuclar Velikiye Luki e sa garnison. En decembre e en genier, una tiera de còntra-ofensivas mau capitèt de liberar lei defensors de la vila que foguèron pauc a pauc reduchs per d'assauts repetits de l'Armada Roja. Pasmens, una partida capitèt de s'escapar e de jónher l'armada alemanda.
Lo bilanç uman de la batalha foguèt d'aperaquí 65,000 soudats tuats, bleçats ò capturats per la Wehrmarcht e d'aperaquí 104,000 mòrts, dispareguts e bleçats dins lei rengs sovietics.
Org&com
Ligam extèrne
Sit oficial
Beuvillers (Meurthe e Mosèla)
Geografia
Cette commune fut un village-frontière avec l'Allemagne entre 1871 et 1914. Beuvillers restait cependant un village français. La frontière était alors située dans le bois en direction du village voisin de BOULANGE.
Beuvillers n'est pourtant par devenu un village endormi.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Martigny (Soïssa)
Martigny, (en alemand Martinach), es une comuna e una vila del canton de Valés, situada dins lo districte de Martigny que n'es lo capluòc. Situada a la broa de Ròse, a la crosada dels aisses rotièrs del Grand-Saint-Bernard e del Simplon. Per sa populacion (17,837 abitants), Martigny es la segonda vila del canton, après Sion.
.baseball
(nom de depòrt) es un nom de domeni generic. , Es en servici dempuèi lo 30 d’octobre de 2016.
Josiah Willard Gibbs
Josiah Willard Gibbs (11 de febrier de 1839, New Haven - 28 d'abriu de 1903, New Haven) foguèt un quimista e un fisician estatsunidenc major de la fin dau sègle XIX. Son òbra principala foguèt la creacion de la mecanica estatistica amb James Clerk Maxwell e Ludwig Boltzmann que permeton d'aplicar lei leis de la termodinamica ai proprietats estatisticas deis ensems grands de particulas. Aquò permetèt l'emergéncia de la quimia fisica qu'es venguda un domeni major de la sciéncia.
Naviri de guèrra
Un naviri de guèrra ò naviri militar es un naviri que dispausa de sistèmas d'armas que li permèton d'atacar, de se defendre o de protegir d'autrei naviris. Fa generalament partida dei fòrças armadas d'un Estat mai existís de naviris de guèrra que son tenguts per d'Estats non reconeguts internacionalament, per de movements insurgents o per de proprietaris privats (corsaris).
Definicion e drech internacionau
A l'ora d'ara, la definicion pus utilizada d'un naviri de guèrra es aquela donada a l'article 29 de la Convencion dei Nacions Unidas sus lo drech de la mar :
''« [...] Un naviri fasent partida dei fòrças armadas d'un Estat, portant lei marcas exterioras distintas dei naviris militars de sa nacionalitat. Es plaçat sota lo comandament d'un oficier de marina, oficier inscrich sus la lista deis oficiers o un document equivalent e au servici d'aquel Estat. L'equipatge d'aqueu naviri es somés ai règlas de la disciplina militara »''.
En drech internacionau, un naviri de guèrra es considerat coma una partida dau territòri de l'Estat que correspònd a sei marcas distintivas. En consequéncia, son intrada dins un pòrt o dins leis aigas territòrialas d'un autre Estat es somesa a una autorizacion diplomatica. Dins aquò, un « drech de passatge inofensiu » dins seis aigas territòrialas es generalament acceptat per la màger deis Estats. D'autra part, lei lèis dau país d'acuelh s'aplican pas a bòrd dau vaissèu.
Lo comandant
Un naviri de guèrra es comandat per un oficier de marina o per un oficier marinier (equivalent a sosoficir dins leis autreis armadas) qu'es dich « comandant » que que siegue son grade. Es ajudat per un comandant o un oficier en segond qu'es sovent « segond ». Dins la màger part deis Estats, la direccion d'un naviri de guèrra es fisada per una autoritat governamentala e formalizada per una letra de comandament.
L'autoritat dau comandant es generalament totala. Assegura la gestion umana, materiala, administrativa e financiera dau bastiment. A tanben de poders judiciaris per tractar d'infraccions eventualas. Pasmens, dins certanei marinas, parteja son poder amb un oficier politic plaçat sus una autra linha ierarquica. Per exemple, èra lo cas dei naviris sovietics qu'èran dirigits per un comandant e per un comissari politic.
Lo ròtle principau d'un comandant es de preparar son unitat ai missions que pòdon li èsser atribuïda, de mantenir lo bòn foncionament de son naviri e d'assegurar lei missions fisadas. Per aquò, es generalament plaçat sota l'autoritat d'un comandamnt de fòrças maritimas. Dèu tanben seguir leis òrdres donats per leis autoritats dei pòrts d'escala de l'unitat.
L'equipatge
Dins la màger part dei marinas de guèrra, l'equipatge d'un vaissèu militar comprèn au mens quatre categorias de marins : lo personau qu'assegura la conducha dau naviri, lo personau que s'ocupa de la mesa en òbra deis armas, lo personau en carga de la gestion de la propulsion e dei sistèmas d'energia e lo personau administratiu o encargat de la gestion dei besonhs de la vida vidanta.
L'efectiu es generalament calculat per permetre a l'equipatge d'assegurar l'ensemble de sei missions amb un nombre minimom de marins. L'interès es de redurre la talha dei naviris. L'equipatge es generalament devesit en tres tèrç que son dichs « quarts » per de rasons istoricas. Un sistèma de rotacion entre lei quarts permet de mantenir lo naviri operacionau en permanància sus un teatre d'operacions.
Humphry Davy
Humphry Davy (17 de decembre de 1778, Penzance - 29 de mai de 1829, Geneva) foguèt un fisician e un quimista britanic. Foguèt un dei pioniers de l'electrolisi que li permetèt d'isolar cinc elements quimics (sòdi, potassi, bari, estronci e calci) de 1807 a 1808. Estudièt tanben lei condicions de trabalh deis obriers dei minas e inventèt un lume permetent de demenir lei riscs d'explosion.
Villenoy
Villenoy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Canton de Garlin
Istòria
Los cantons de Garlin e de Conchès que's creèn en 1790 dens lo districte d'Ortès.
En 1801, lo canton de Garlin qu'estó conservat e lo de Conchès suprimit.
A las eleccions departamentalas du 22 de març de 2015, en aplicacion deu decret deu 25 de heurèr de 2014 qui delimita los cantons deus Pirenèus Atlantics, lo canton de Garlin qu'estó suprimit.
Betschdorf
Betschdorf en alemannisch (Betschdorf en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Helmut Kohl
Helmut Kohl, istorian e òme politic n. 1930 – 16 de junh de 2017, foguèt primièr ministre de la Republica Federala d'Alemanha entre 1982 e 1990, e d'Alemanha entre 1990 e 1998.
1 (nombre)
Lo nombre 1 (un) es l'entièr natural representant una entitat sola. « Un » fa a vegada referéncia a l'unitat, e « unitari » es a vegada utilizat coma un adjectiu dins aqueste sens (per exemple, un segment de longor unitària es un segment de longor 1).
Evolucion del glif
Évolution du glyphe du chiffre 1
Lo glif utilizat uèi dins lo mond occidental per representar lo chifre e le nombre « 1 » es una linha verticale, sovent amb un pichon pal (serif) al suc e a vegada una pichona linha orizontala a la basa. La raiças son a trobar del costat dels bramans indós. Aquestes escrivián « 1 » jos forma d'una linha orizontala 一. Es cossí que s'escriu uèi en China (Yī) e al Japon (Ichi).
Los Gupta l'escrivián coma una linha corba, e los Nagari a vegada apondan un pichon cercle sus l'esquèrra (virat d'un quart de torn cap a drecha, aquò sembla al 9 puèi ven l'escritura actuala dins las escrichs del Gujarat e del Penjab).
Los Nepaleses los capviravan tanben a crecha, mas gardavan lo pichon cercle.Aquò ven fin finala lo serif del suc dins l'escritura modèrna, mas la pichona linha orizontala occasionala a benlèu coma origina la semblança amb l'escritura romana I.
Grafias actualas
La grafia « 1 » es pas la sola utilizada dins lo mond; un cèrt nombre d'alfabets — subretot aquestes de las lengas del soscontinent indian e del sudèst asiatic — utilizan de grafias diferentas. Le « 1 » dins un afichatge de 7 segments : esquèrra|vinheta|1
Kehl
Kehl es una vila alemanda situada dins lo Land de Baden-Württemberg e l'arrondiment d'Ortenau (Ortenaukreis). En riba dreita de Ren, la vila fa fàcia a Estrasborg en França. Kehl es una vila de dimension mejana dins la zona d'influéncia d'Offenburg, dins la region del Ren superior mas es interdependenta d'Estrasborg e sovent considerada coma lo "quartièr alemand" de la vila d'Estrasborg. Al sègle XVIII, lo centre de la vila foguèt completament reconstruit a la seguida d'un incendi.
1 (nombre)
En matematicas
Lo nombre 1 es definit coma lo successor del nombre 0. Es o mai pichon ordinal successor e lo primièr nombre impar.
Per tot entièr natural x, e  (veire  Notacion de las poténcias iteradas de Knuth).
Utilizant l'addition ordinària, avèm 1 + 1 = 2 ; dependent de l'interpretacion del simbòl « + » e del sistèma de numeracion utilizat, l'expression pòt aver fòrça de sens diferents.
1 pòt pas èsser utilizat coma basa d'un sustèma de numeracion posicional de biais ordinari. A vegada las marcas de denombrament son assimiladas a la « basa 1 » o sistèma unari, que sonque una marca (sovent un pal) es necessari, mas aquò fonciona pas del mèsme biais que lo sistèma de numeracion posicionala. En ligam amb aquò existís pas de logaritme en basa 1, que la « foncion exponenciala » de basa 1 es la foncion constanta 1.
1, dins la representation de Von Neumann dels nombres naturals, es defini coma l'ensemble {0}. Ten un sol element, es un ordinal e un cardinal, son reng ordinal es 1.
Se nomena singleton un ensemble avent un sol element.
Dins un grop multiplicatiu o monoïde, l'element neutre es a vegada notat 1, mas « e » (eissit de l'allemand Einheit, unitat) es mai tradicional. Pasmens, 1 es especialament dedicat per l'identitat multiplicativa d'un anèl. (Aquesta identitat multiplicativa es sovent nomenada « unitat ».)
1 es la sieuna factoriala.
1 es tanben lo primièr e lo segon nombre dins las seguidas de Fibonacci, e lo primièr nombre de fòrça seguidas matematicas.
Baâlon
Baâlon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
1 (nombre)
En matematicas
1 es lo produch void, qu'es l'element neutre de la multiplicacion utilizada. Subretot e per convencion per assegurar la continuitat de las fonccions exponencialas per la valor zèro, tot nombre (levat zèro ) auçat a la poténcia zèro dona lo resultat 1.
Baâlon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
1 (nombre)
En matematicas
1 es una de las tres valors possiblas tornada per la foncion de Möbius. En dintran un entièr qu'es sens carrat amb un nombre par de factors primièrs distinctes, la foncion de Möbius torna un.
1 es lo sol nombre impar que siá dins l'imatge de la foncion indicatritz d'Euler ( per x = 1 e x = 2 solament).
1 es, per definicion, la nòrma d'un vector unitat e de la matritz unitat.
1 es pas un nombre primièr
1 es pas actualament considerada coma un nombre primièr, pasmens qu'es avegada utilizat coma tal, a causa de l'error correnta al subjècte de la definicion de la primalitat : es pas « quand lo nombre es divisible sonque per un e se mèsme » mas plan « quand lo nombre a dos divisors distinctes, un e se mèsme », çò que permet d'exclure lo nombre un, qu'a pas qu'un divisor.
Mai, pels usatges de la factorizacion e precisament pel teorèma fondamental de l'aritmetica, es necessari e/o sufisent de veire pas 1 coma un factor primièr, o de lo veire coma un factor implicit qu'existís sempre mas qu'es nonescrich.
Dins la societat umana
Fòrça culturas umanas donèron al concèpte d'unicitat de sens simbolics. Fòrça religions considèran Dieu coma l'exemple perfièch d'unicitat. Per d'autres types d'unicitat veire « Monada » en filosofia.
Quicòm es « unic » s'es lo sol exemplar de son espècia.
En occitan, un, en mai d'èsser un adjectciu numeral e cardinal es l'article indefinit masculin singular; lo feminin es una/ua.
En sciéncia
Lo nombre « 1 » es :
Ligam extèrne
Almanach et dictionnaire des nombres (site de Gérard Villemin)
Polinesia Francesa
La Polinesia Francesa (en francés: Polynésie française; en tahitian: Pōrīnetia Farāni) es una collectivitat d'otramar francesa situada dins lo sud de l'Ocean Pacific. Es constituida per mantun grop d'illas: las Illas del Vent, las Illas jol Vent, las Illas Tuamotu, las Illas Gambièr, las Illas Marquesas e las Illas Australas.
La capitala es Papeete.
Lo gentilici es polinesian -a.
.case
(nom de marca, de Jerome Increase Case) es un nom de domeni generic. , Es en servici dempuèi lo 30 d’octobre de 2016.
Cocòdi
vinheta|Cocòdi dins Abijan Cocòdi (en francés Cocody) es ’na comuna d’Adijan, en Còsta d'Evòri.
Nargis
Nargis es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Cada
thumb|200px|Cada cuecha La cada - nom provençau e subretot tolonenc - coneguda coma socca a Niça es una galeta cauda preparada ambé de farina de céser. La version marselhèsa es la panissa qu'es pusleu en fòrma de sauciça trencada a fregida.
Es tanben un plat tipic de Gènoa (ambé lo nom e farinata) e fòrça emblematic d'Argentina e d'Uruguai (ambé lo nom de fainá) onte foguèt portada per l'immigracion genovesa.
Borg Sant Andiòu
Lo Borg Sant Andiòu (Bourg-Saint-Andéol en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Poldèr
Existís tanben de poldèrs fluvials, d'espandidas naturalas dins la zòna d'inondacion d'un flum, agençat en poldèr per un sistèma d'assecament.
Lo punt pus bas del territòri de França es situat sus un poldèr dins una comuna de l'arrondiment de Dunquèrca nomenada Les Moëres (del neerlandés moeras que significa ).
Los Païses Basses e los poldèrs
''
Sus aquelas levadas, fragilas, compausadas de sabla, las pradas son sovent entretengudas amb de motons]]
Lo secament progressiu foguèt sovent efectuat amb de pompas accionadas per de molins de vent, puèi per de canavèras o autras plantas alofitas (qu'aiman la sal, coma lo salicòrn) per acabar lo secament e la dessalinizacion. Lo primièr poldèr d'aquel tipe foguèt agençat per Jan A. Leeghwater (1575-1650) a Beemster en Olanda septentrionala en 1612.
La tecnologia de construccion sus mar desvolopada per los Neerlandés es a la punta mondiala. Atal, es un sostractant neerlandés que realiza actualament las Palm Islands a Dubai dins lo Golf Arabopersic.
Originas
Lo mot Poldèr apareis, pel primièr còp, sus una mapa de Middelbourg (província de Zelanda) en 1219.
Armand Lunèl
Armand Lunèl (Ais de Provença, 9 de junh de 1892) fuguèt un escriveire occitan de Provença, d'expression francesa. Es conegut per èsser lo darrièr locutor de shuadit, varietat de judeooccitan pròpria de l'airau provençau.
Poldèr
Originas
Abans que los poldèrs sián dirèctament ganhats sus una espandida d'aiga, l'aventura comencèt en primièr dins los paluns : a l'origina e pendent lo periòde de bassas aigas, aqueles darrièrs èran simplament assecats amb de rius per los besonhs de l'agricultura e la construccion (torba). Los paluns èran apuèi abandonats en periòde d'aigat. L'enfonzament del sòl per causa de las activitats umanas fasent las inondacions pus frequentas, se comencèt per construire de levadas de proteccion isolant lo palun del riu. De bacins d'assecament foguèron aponduts per, pendent l'aigat, contenir las aigas de pluèja e d'infiltracion. En periòde de bassas aigas, los bacins se voidèron alara simplament dins lo riu. Lo sòl perseguent a s'enfonzar, aquela solucion foguèt pasmens sufisenta.
Armand Lunèl
Biografia
Nasquèt lo 9 de junh 1892 a Ais de Provença dins una familha jusieva presenta dempuei mantas generacions en Provença. Fuguèt ensenhaire a l'Universitat de Mónegue. Recebèt lo primier Prèmi Renaudot en 1926 per son roman Nicolo-Peccavi e lo Grand Prèmi Gobert en 1976 per Juifs du Languedoc, de la Provence et des États français du Pape. Amic d'enfança dau compositor Dàrius Milhaud, escriguèt lei librets de seis opèras, Les malheurs d’Orphée (1924) e Esther de Carpentras (1938).
Es lo darrier locutor conegut dau shuadit (o judeoprovençau). Se considèra que la data de la desparicion d'aquela varietat d'occitan es la data de sa mòrt. Defuntèt en 1977.
Venera 16
thumb|250px|Cartografia de Vènus establida per Venera 15 e 16
Venera 16 (en rus: Венера-16, çò que significa Venus 16) foguèt una mission espaciala sovietica d'exploracion per estudiar l'atmosfèra de la planeta Vènus. Mandada lo 7 de junh de 1983, quauquei jorns après Venera 15, la mission durèt 8 mes e capitèt de realizar una premiera cartografia d'una zona egala a 25% de la superficia.
Le Pin-la-Garenne
Le Pin-la-Garenne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
thumb|left
Istòria
La question criminala Émile Besnard en 1948.
L'affaire criminelle Émile Besnard en 1948.
Relacion de Van't Hoff
La relacion de Van't Hoff es una relacion termoquimica que permet de far lo lime entre la constanta d'equilibri K d'una reaccion quimica, la temperatura T dau mitan reaccionau e l'entalpia estandard dau procès quimic. Foguèt prepausada en 1884 per lo quimista neerlandés Jacobus Henricus van 't Hoff :
De architectura
thumb|right|[[Manuscrit del tractat de Vitruvi sus pergamin, vèrs 1390]]
right|thumb|Una edicion en italian del De architectura de 1521, tradusit e illustrat per [[Cesare Cesariano.]] De architectura (sus l'arquitectura) es lo tractat en latin de Vitruvi, escrit vèrs -25, e dedicat a l’emperaire August.
Descripcion
Lo tractat seriá estat acompanhat d’illustrations, a l’origina. Se presenta coma una enciclopèdia de las tecnicas de l’Antiquitat romana, e fa l’elògi a son dedicatari de la foncion d’architectus, intermediari entre aquela de l’arquitècte grèc e de l’engenhaire militar roman — elògi plan necessari, perque sembla qu’a Roma, lo trabalh èra pas ben mai considerat qu'aquel de simple artisan. Mas, segon Vitruvi, l’arquitectura es. L’arquitècte deu aver fòrça coneissenças en geometria, en dessenh, en istòria, en matematicas, en optica.
Unic tèxte sus l’arquitectura que nos siá arribat de l’Antiquitat, ten una plaça preeminenta dins lo fondament teoric de l’arquitectura occidentala, dempuèi la Renaissença e fins a la fin del sègle XIX. Atal los arquitèctes de la Renaissença coma los italians Sebastiano Serlio e Palladio se n'inspirèron fòrça. Contunha d’aver una influéncia majora fins a l’arribada de l’arquitectura classica e barròca, que Claude Perrault (1613-1688) comencèt de discutir l’interpretacion d'aqueles principis.
L'Edat Mejana coneguèt Vitruvi mas sovent d'un biais indirècte, malgrat l’existéncia de qualques manuscrits: atal l'episòdi d’Arquimèdes e la corona del rei Ieron II nos son transmeses per Vitruvi. Es a l'erudit Leone Battista Alberti que se deu lo reviscòl del De architectura, dins los ans 1420. Per establir lo tèxte de la primièra edicion imprimida, Sulpizio da Veroli deguèt reünir mai d'uns manuscrits perque pas cap de tèxte èra complèt, mas utilizèt subretot sur lo manuscrit de l’Escurial (datat del sègle XI).
Vitruvi es conegut per son estudi de las proporcions anatomicas de l’òme, qu'utilizèt Leonardo da Vinci dins l’« Òme de Vitruvi » representant un òme de 4 braces e 4 cambas inscrich dins un cercle e un carrat.
Lo tractat a travèrs los sègles
thumb|[[Miniatura de Jean Miélot († 1472) lo representa escrivent, benlèu dins la bibliotèca de Felip lo Bon.]]
Natofian
250px|right|thumb|Extension de la cultura natofiana. 250px|left|thumb|Estatueta animau natofiana, Musèu d'Israèl. Lo Natofian qu'ei ua cultura arqueologica epipaleolitica deu Lhevant mediterranèu qui's situa de a  abans lo present, dab las purmèras experiéncias de sedentarizacion. Aqueth periòde que pren lo nom deu Wadi en-Natuf, en Cisjordania, on se tròba l'espeluga de Šuqba. En 1928, l'arqueològ britanic Dorothy Garrod que i descrobí los purmèrs testimoniatges d'aquera cultura. Dens lo son airau geografic, lo Natofian succedeish au Kebarian e precedeish lo Ḫiamian.
Sent Lon (Nauta Garona)
Sent Lon  (Saint-Léon en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Lauragués a 28 km al Sud-Èst de Tolosa.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Sent Lon èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. Las doás parròquias de Sent Lon e de Caussidières formèron la comunautat, puèi la comuna, de Saint-Léon o Saint-Léon-et-Caussidières. En 1790, la comuna es del canton de Montesquiu, en l'an IX, de Nalhós (dempuèi 2015, es del canton d'Escalquens). Le vocable de la glèisa èra Sent Leon, ara Sent Jacme.
Aizuchi
Aizuchi (japonés: 相槌) es un conjonch d'actes fatics que jògan un ròtle essencial dins una communicacion cortesa en japonés. Es un fenomèn ben aisit d'arremarcar vist que se pratica plan sovent.
Levat los gèstes e las atituds particularament variats, un aizuchi pòt èsser representat par diversas formulas de caractèr, ben sovent, aprobatiu.
Exemples:
- so desu ne: es aital, as rason
- hai: òc, òc-ben, es aquò (utilizat plan sovent e sensa que i aja una question totala que necessite una responsa per òc o non). Es puslèu exclamatiu.
- honto: es vertat?! (puslèu interrogatiu per manifestar son interès o son gaug).
Lor utilizacion es çaquela de mal utilizar per los qu'aprenon lo japonés pr'amor qu'integra tanben una dimension sociala de las bèlas e que lor utilizacion varia considerablament segon l'estatut social o la situacion d'interaccion communicativa. De mai los azuchis son pas especialament esperats de la part d'un forastièr.
De architectura
Lo tractat a travèrs los sègles
Lo tractat foguèt probablament escrit vèrs -25 pendent los ans de l’emperaire August, a qui es dedicat, amb per tòca una renovacion generala dels edificis e dels abeliments publics. L’influéncia de Vitruvi sus son epòca pasmens seriá estada pas que limitada a respècte de las òbras realizadas par el — el meteis sonque s'atribuís, dins lo tractat, que la paternitat de la basilica de Fano.
Archonta
Taxon apartenent als preptoterians, las arcontes o Archonta (del grèc ancian / árkhontes, de  / árkhô, « comandar, èsser lo cap ») se caracterizan per un penís pendent. Aqueste taxon, considerat coma dins cèrtas classificacions, compren los s seguents : † : atudat
Las analisis geneticas suggerisson que las ratapenadas son pas tant pròchas dels autres gropes qu'èra envisatjat de per abans. Es atal qu'una categoria exclusent las ratapenadas, Euarchonta, es estada prepausada.
De architectura
Lo tractat a travèrs los sègles
Lo tractat nos es arribat mercé a una sola copia, amb cap d’illustracion venent de las illas britanicas e raportada per Alcuin a la cort de Carlesmanhe ont interessèt sonque per l'aspècte filologic. Reprodusit en fòrça exemplars dempuèi la copia originala uèi perduda, influencièt gaire sus l’arquitectura pendent tot l'Edat Mejana, pasmens se un manuscrit del De architectura a Oxford foguèt anotat de la man de Petrarca e que Boccace n'aviá una copia. D’autras copias foguèron atestadas, tanben en Itàlia, a la fin del sègle XIV.
Al sègle XV, la coneissença e l’interés per Vitruvi cresquèron, mercé a Lorenzo Ghiberti, Leon Battista Alberti, Francesco di Giorgio Martini autor de la primièra traduccion, parciala, en lenga vulgara (manuscrita), Rafèl (que lo faguèt traduire a Fabio Calvo per poder l’estudiar directament).
Del sègle XV al XVI, lo tractat foguèt mai d'un còp publicat, amb subretot l’edicion « reina » revista per Sulpicio da Veroli dita sulpiciana (1490). La qualitat excepcionala d'aquela edicion, en mai de l'apòrt filologic e tecnic que sol Giocondo, literari e tecnician a l'encòp, n'èra capable, se deu a l’ensem iconografic que ne venguèt la clau de lectura principala de l’òbra vitruviana.
L’edicion de fra Giovanni Giocondo, publicada en 1511 a Venècia, amb de caractèrs de Giovanni Tacuino, a una importància majora perque constituís la primièra edicion illustrada del tractat. Fra' Giocondo apondèt 136 dessenhs reprodusits per xilografia per redonar las illustracions que deurián renforçar l’òbra originala, e que son utilas a la compreneson dins fòrça passatges.
L’edicion corregida de Cesare Cesariano es la primièra pareguda en lenga vulgara italiana (1521). Une autra edition majora es aquela de 1556, revista per Daniele Barbaro e illustrada per Andrea Palladio. Lo sègle XVI compta quatre edicions en latin e nòu en italian.
Argument
Dans aquel tractat, Vitruvi dona a l’arquitectura un reng de sciéncia primièra perque se limita pas a un domeni restrench: en efècte conten gaireben totas las autras formas de coneissença. Nella fattispecie, l’arquitècte deu aver de nocions de:
L’arquitectura es imitacion de la natura, l’edifici se deu fondre armoniosament dins lo mitan natural. L’arquitècte deu possedir una vasta cultura generala, tanben filosofica — lo modèl del De oratore de Ciceron es present dins los dichs de Vitruvi, e mai la coneissença de l’acostica per la construccion dels teatres e dels edificis semblables, de l’optica per l’esclarament natural dels edificis, de la medecina per l’igièna dels airals constructibles.
Vitruvi, dins lo prefaci, a per tòca de conferir a l’arquitècte un prestigi cultural e social fòrça ancorat dins las tecnicas ancianas.
Estructura del tractat
L’obratge es devesit en dètz libres que cadun es precedit d’un preambul:
Los dessenhs qu'accompanhavan lo tractat son perduts.
Estil
Dins lo prefaci, Vitruvi es un escrivan elegant e retoric. Dins las partidas seguentas, es una lenga didactica, sens floriduras, eficaça, e utilizant de tecnicas d’origina grèga. Aquel libre es lo primièr exemple de tractament sistematic de la materia giuntaci.
Lo manlèu a Vitruvi del classicisme
Del libre I del tractat, Claude Perrault (traductor en francés) tirèt al sègle XVII, aquel passatge celèbre a partir de que formula la triada vitruviana que l’arquitectura deu capitar:
Aquela triada condensa amb eloquéncia lo tractat de Vitruvi, mas aquel conten una vision teorica pus complèxa e es pas tanben estrictament coerent.
En francés
Autres edicions, vejatz lo site Architectura del CESR
Ligams extèrnes
Vitruv
Le Chay
Le Chay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Torba
200px|right|thumb|Torba
La torba es un material vegetal fibrós de color negre o marron format en un mitan anaerobí e saturat d'aiga.
S'acumula e se crèa dins una torbièra ont la descomposicion e l'umidificacion de la matèria organica es fòrça lenta e constituís lo primièr estadi geologic de la formacion del carbon. Conten aproximativament 60% de carbòni, 35% d'oxigèn e 5% idrogèn.
Procèssus de formacion de la torba
L'origina de totes los tipes de carbon, e tanben de la torba, es mejan la descomposicion, per via anaerobia, de las rèstas vegetalas enterradas pels sediments. Dins la part pus superficiala, aqueles residús vegetals son ja afectats per la descomposicion anaerobia, la lignina e la cellulòsa que forman part dels teissuts vegetals se transforman en torba. La torba se considèra coma un carbon cenozoïc o, dich d'un autre biais, un carbon actual. Aquela torba se, dins lo temps, a causa de l'enfonzament del produch amb de cambis fisicoquimics que supòrtan los sediments dempuèi que se dispausan fins que formen una ròca coerenta, demorarà pus compacta e calorosa e se transformarà en lignit.
Ostal d'Occitània de l'Union
L'Ostal d'Occitània de l'Union es una associacion segon la lei de 1901, creada en 1998 a l'Union (31240), qu'a per tòcas d'avalorar e de promòure la lenga e la cultura occitanas.
Sas intervencions son divèrsas, tant dins lo domeni de la transmission del patrimòni lingüistic, coma dins lo de la practica de la lenga viva, o encara dins lo domeni de l'expression culturala o artistica. Atal, prepausa : De corses de lenga e de civilizacion occitana, cada dijòus al Castèl de Malpagat de l'Union, De visitas e de sortidas pedagogidas, en occitan e en francés, per anar a la descobèrta del patrimòni occitan, al nivèl arquitectural, economic o cultural, De manifestacions artisticas, de velhadas, d'espectacles, de concèrts, de fèstas, d'estagis de dança, de balètis occitans, amb d'artistas occitans de granda qualitat coma Claudi Martí, Joan Pèire Lafita, Padena, Rosina de Pèira, lou Dalfin, Las Bombes 2 Bal...
Coordenadas
Ostal d'Occitània de l'Union Mairie de l'Union, 6 bis, avenue des Pyrénées, BP 39 31242 L'UNION Cedex
Saint-Martin-des-Tilleuls
Saint-Martin-des-Tilleuls es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Zurab Nogaideli
Zurab Nogaideli n. en 1964, foguèt primièr ministre de Georgia entre febrièr de 2005 e novembre de 2007.
Saint-Martin-des-Tilleuls
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Identitat d'Euler
L’Identitat d'Euler es una relacion matematica entre plusors constantas fondamentalas que pòrta lo nom dau matematician soís Leonhard Euler (1707-1783) que la publiquèt dins son Introduccion a l'Analisi deis Infinidaments Pichons en 1748. Pasmens, èra ja coneguda au començament dau sègle XVIII.
Sostraccion
La sostraccion es una operacion matematica elementària que permet de descriure que permet d'exprimir la diferéncia entre doas grandors dau meteis tipe. Son simbòl matematic es « − ».
.newholland
(nom de marca) es un nom de domeni generic. , Es en servici dempuèi lo 30 d’octobre de 2016.
Conhac la Forest
Conhac la Forest (Cognac-la-Forêt en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Conhac la Forest en Nauta Vinhana
Renània-Palatinat
Renània-Palatinat es un estat (Land) d'Alemanha situat al sud-oèst del país.
Catedrau d'Auloron
thumb|left|200px|Portauthumb|200px|Catedrau de Santa MariaLa catedrau de Senta Maria d'Auloron qu'ei (amassa dab la catedrau de Lescar) ua de las duas catedraus de Bearn. La soa bastida que ho iniciada per Gaston IV de Bearn a la debuta deu sègle XII. Que vadó, per la Glèisa catolica, simpla glèisa en 1802 quan lo bisbat d'Auloron e ho suprimit.
Rouvray-Saint-Denis
Rouvray-Saint-Denis es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre e Vau de Léger.
Berru
Berru es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lauren Singer
Lauren Singer es una activista ecologista estatsunidenca, entrepreneira e blogaira dins lo movement zèro degalh. Mena una vida zèro degalh dempuèi 2012. Lauren es coneguda per recaptar totes los degalhs qu'a creats dempuèi 2012 dins un pòt Mason de 453,6 g (16 oz). Son blòg "Trash is for Tossers" forniguèt als lectors de conselhs per viure de manièra mai durabla tot en documentant son pròpri estil de vida zèro degalh. Es la fondairitz de Package Free e de The Simply Co. Singer es estada nomenada "femna a susvelhar" per Business Insider, una de las "50 femnas que càmbian lo mond" de InStyle e una "creairitz de cambiament 2020" de Well+Good.
Carrièra e activisme
En 2012, Singer comencèt a recaptar los degalhs que produsissiá dins un pòt Mason de 453,6 g (16 oz) e a detalhar sa vida zèro degalh sus son blòg "Trash is for Tossers". Simultanèament, comencèt a fabricar sos pròpris produits de suènhs personals e a modificar son comportament de consomacion per defugir que sos degalhs finisson en descarga e se desengatjar de las indústrias que provòcan la contaminacion de l'environament.
Singer abandonèt son emplec a temps plen en 2014 e lancèt The Simply Co. amb la tòca de comercializar de produches de bugada durables e non toxics. Son detergent biologic per la bugada de tres ingredients obtenguèt un sosten sus Kickstarter e es estat vendut via lo site Web de Kickstarter e dins de magasins de venda en gròs a travèrs los Estats Units.
En 2017, Singer dobriguèt Package Free, una botiga efemèra de tres meses a Williamsburg. Dempuèi sa dubertura, Package Free empachèt de centenas de milions de degalhs d'acabar en descarga.
Portada (solfegi)
200px|thumb|Pentagrama dab ua clau de sol, la mesura e las nòtas.Ua portada o pentagrama qu'ei un ensemble de 5 linhas on las nòtas e son marcadas.
Au son començament la portada qu'ostendeish ua clau (qui marca l'emplaçament d'ua nòta qui implica la posicion relativa de las autas), la mesura e las alteracions (dièsis o bemòls de la gama emplegada).
A partir de la nòta de la clau las autas nòtas que son estruçadas de las mei baishas (jusonas) dinc las mei agudas (sobironas) e dens l'òrdi d'encadenament do, re, mi, fa, sol, la, si en pujant e do, si, la, sol, fa, mi, re, do en baishant.
Nuottikirjoitus
Marcela Delpastre
Marcela Delpastre (Germont, 2 de setembre de 1925-Germont, 6 de belier de 1998) es n'autora lemosina de lenga occitana mai francesa.
Bocins de vita
Marcela Delpastre es nascuda lo 2 de setembre 1925 a Germont sus la comuna de Chambaret en Corresa. Filha, pita filha, reira pita-filha de paisans lemosins, 'la naisset au cuer de la civilizacion paisana lemosina. Chas ela auviguet e aprenguet doas lengas, l'occitan mai lo francés. Fuguet escoliera a Surdòu e a Sent Liunard (Nauta Vinhana) puei anet au collegi de Briva (Corresa) ente aguet un bacalaureat filosofia-literatura. Puei faguet un passatge a l'Escòla daus Arts Decoratius d'a Limòtges. Se passionet per las fòrmas umanas (los visatges, las corbas femeninas..) e per l’estetica en generau.
En 1945 tornet viure a Germont, dins la bòrda familiala, ente faguet tota sa vita la paisana (trabalh que fasiá « perque foliá ben minjar »). Tot en trabalhant, que ‘la sia justant (molzant) las vachas o que ‘la sia sus son pelador (tractor), se plantava pas de calcular quauquas rimas, de pensar a quauques poemas. La poesia l’acompanhava tota la jornada, e aviá totjorn dins la pòcha un pitit quasern e un creion ; quand l’inspiracion veniá, quand los verses eran ‘quí, ‘ribats braves dins sa testa, la Marcela plantava sa besunha e se metiá d’escriure. Podem pensar que ‘na bona part de sos chap d’òbras son nascuts sus ‘na bala de palha dins l’estable o a la broa d’un prat.
A la fin de las annadas 40 e au començament de las annadas 50, alora que los quaserns de poemas e de nòtas començavan de s’apilar, Marcela Delpastre enviet daus textes per quauquas revisdas e antologias de poesia. Fau dire que quauqu’unas de sas correspondéncias literàrias li encoratjavan. De pitas publicacions en pitas participacions, ‘la se faguet conéisser mai apreciar dau monde « letrat » dau Lemosin.
Au començament de las annadas 60, la Marcela veiguet s’apreimar la mòrt de son pitit vilatge de Germont e constatet emb dolor la mòrt de tota la civilizacion paisana tradicionala e millenària de Lemosin. Los tractors remplaçavan los buòus, las machinas las mans, las televisions las velhadas… Marcela comencet de s’interessar vertadierament aus contes, dires e tradicions de son país, e faguet rencontre dau Robert Joudoux (de la revisda Lemouzi) e dau Jean Mouzat (autor occitan lemosin).
La primiera òbra en occitan de la Marcela Delpastre fuguet La lenga que tant me platz : E si m’aproisme a la senta taula, voldriá ‘na òstia de pan de blat—per comuniar tot per lo còp emb lo bon Dieu e emb la terra—ensemble belament ‘semblats –coma l’alen a la saba daus blats—dins la lenga que tant me platz. A partir de queu moment, Marcela Delpastre decidet d’escriure en lemosin, de Lemosin e sus Lemosin. Publiquet dins la revista sus-citada quauques poemas permieg los quaus Lo Rossinhòl e l’Eglantina e Lo chamin de terra. Per escriure pus aisadament, aprenguet la grafia classica occitana.
Au mieg de las annadas 1960, la Marcela se metet de collectar e de tornar inventar daus contes tradicionaus lemosins. Lo primier recuelh fuguet publiat en 1970 jos lo titre Los contes dau Pueg Gerjant. Parallelament ‘la comencet de far òbra d’etnològa de son país emb Le tombeau des ancêtres : coutumes et croyances autour des fêtes religieuses et des cultes locaux. En 1968 fuguet publiat La vinha dins l’òrt, poema premiat au concors Jaufre Rudel. Sa version francesa (La vigne dans le jardin) fuguet mesa en teatre en 1969 per la tropa de Radio-Limoges, tropa que montarà dins las annadas 1970 d’autres textes de Delpastre (L’Homme éclaté, La Marche à l’étoile). Marcela Delpastre contunhet d’escriure daus poemas, nonmas quauques d’entre ilhs fugueren publiats a l’epòca dins las revistas Lemouzi, Traces, Poésie 1, Vent Terral, Òc… thumb|left|Capèla dau [[puèg Gerjant, lòc d'inspiracion de Marcèla Delpastre]]
En 1974 Los Saumes pagans surtigueren dins la colleccion Messatges de l’IEO. Qu’es queu recuelh de poemas que la faguet vertadierament conéisser de tot lo monde literari occitan. Dins Le Bourgeois et le paysan, Delpastre contunha d’estudiar las costumas, los creires e la tradicion orala de son país lemosin, ‘quela vetz sus lo teme dau fuec. Mai tard ‘quo sira lo torn de las sauvatginas, de las bestias, d’estre a l’onor dins son Bestiari lemosin, bestiari navegant entre realitat e mitologia. Dins las annadas 1970, la Marcela fai doas rencontras importantas, ‘quelas dau Micheu Chapduelh e dau Jan dau Melhau. ‘La participarà regularament a lor revista Lo Leberaubre (per balhar de las raiç au leberon e far córrer l’aubre la nuech). Delpastre comencet d’estre coneguda (mai que son òbra segurament) daus Lemosins per sas intervencions e sas entrevistas dins la premsa locala (Limousin Magazine, La Montagne, l’Echo, le Populaire… ) e mai de tots los occitanistas gràcias a las revistas Òc, Occitans, e subretot Connaissance des Pays d’Oc (per la pluma d’Ives Roqueta).
Dins sas darrieras annadas, la Marcela aviá beucòp trabalhat coma son amic Jan dau Melhau per far tornar viure e surtir de la polsiera de las centenas de textes inedits. Sufrenta de la malaudia de Charcot, Marcela Delpastre moriguet lo 6 de belier (feurier) 1998 a sa bòrda d'a Germont, ente era nascuda, ente era totjorn demorada e ente aviá totjorn trabalhat. Jan dau Melhau, son legatari universau, contunha e ‘chaba d’editar tota l’òbra de Delpastre a las edicions Lo Chamin de Sent Jaume. Los manuscrits dau poeta son conservats a la biblioteca municipala d’a Limòtges.
Poeta, contaira, romanciera mai etnològa, Marcela Delpastre es auei reconeguda coma fasent partida daus dietz escrivans occitans pus importants dau segle XX (au costat de Joan Bodon, Bernat Manciet, Renat Nelli, Max Roqueta). Lo messatge de ‘quela femna, ela qu’a jamai quitat sa terra lemosina, s’espandís a l’universau e parla per tots los òmes, e ‘qu’es ‘quò que fai la fòrça e la beutat de son escritura.
Gerrots
Gerrots es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Real (Valéncia)
Real (Valéncia) es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Autry
Autry es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Accipitriformes
L'òrdre dels accipitriformes inclutz la majoritat dels aucèls de rapina diürns. D'unes autors distinguisson aquel òrdre d'aquel dels falconiformes, mentre que d'autres los consideran coma un sol.
Vasile Tarlev
Vasile Petru Tarlev, engenhaire e òme politic n. 1963, foguèt lo primièr ministre de Moldàvia entre 2001 e 2008.
Ton (solfegi)
Lo Ton en solfegi qu'ei un intervau enter duas nòtas. Qu'ei l'intervau possible màger enter duas nòtas tòcatocantas dehens ua gama diatonica. Atau, qu'ei per exemple l'intervau enter do e re dens la gama de do major.
Castèlnau de Mandalhas
Castèlnau de Mandalhas o Castèlnòu de Mandalhas (Castelnau-de-Mandailles en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Ton (solfegi)
Sus un clavièr de pianò qu'ei la distància enter duas tòcas blancas desseparadas per ua negra.
Castèlnau de Mandalhas
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.