cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Francés d'Assisi
Règlas
En 1222, Francés va a Bolognha ont, respondent a la demanda de laïcs, creèt un tresen Òrdre après aquel dels fraires menors e de las sòrres pauras : lo Tèrç Òrdre (nomenat ara « Frairetat seculara ») ont aderís entre autres la jove duquessa de Turíngia, Elisabèt d'Ongria (+ 1231).
En febrièr de 1223, Francés se retira dins l'ermitatge de Fonte Colombo per contunhar la redaccion de la règla. Foguèt discutada al capítol de junh puèi aprovada per la bulla Solet annuere del papa Honori III, d'ont son nom de Regula bullata. Una legenda tenaça vól qu'auriá creat en 1223 la primièra grèpia en viu a Greccio alara qu'aquelas scènas èran ja jogada fa de sègles per de comedians dins los mistèris de la nativitat jols pòrges de las glèisas.
Estigmatas, fin de vida
En agost de 1224, Francés se retira amb unes fraires al monastèri de l'Alverne. Lo 17 de setembre, recebèt los estigmatas. Dempuèi, es sovent malaut e en presa a des crisis d'ànsia, se refugís dins una cabana près de la capèla San Damiano, ont aviá començat son itinerari esperital e ont viu la comunautat de las sòrres pauras inaugurada per Clara d'Assisi. I escriguèt son « Cantic de fraire solelh » (o « Cantic de las Creaturas », primièr tèxte en italian modèrne), celebracion de Dieu dins sa Creacion, e un dels primièrs grands poèmas italians.
Moriguèt lo 3 d'octobre de 1226, dins la capèla del Transito (que amb la capèla del Porcioncul, conservadas intactas integradas dins la basilica de Santa Maria dels Àngels dins le Val di Spoleto près del naut d'Assisi). Daissa un testament ont profèssa son afeccion per la pauretat evangelica e de la Règla. A sa mòrt, l'òrdre dels Franciscans comptava de 3000 a 5000 fraires.
Après sa mòrt
Francés, de biais inabitual, foguèt lèu canonizat lo 16 de julhet de 1228 pel papa Gregòri IX, alara en exili fàcia a l'emperaire Frederic II de Hohenstaufen qu'ensejava invasir los Estats pontificals. Es un dels sants catolics mai popular e sens dobte aquel qu'es aculhit melhor pels non catolics o non crestians.
A la seguida de la nuèch que celebrava dins una cròta a Greccio, l'usatge del Betelèm s'espandissiá dins la familha franciscana e puèi dins los fogals. Après son encontra amb lo sultan a Damieta, l'anóncia de la pregària per las campanas, puèi l'Angèlus s'espandissiá.
Considerant los animals coma de creacions viventas de Dieu e los auçant al reng de fraire de l'òme, venguèt lo Sant Patron dels animals e le jorn de sa fèsta lo 4 d'octobre foguèt instaurada coma Jornada mondiala dels animals pendent una convencion d'ecologistas a Florença en 1931.
Lo 29 de novembre de 1979, lo Papa Joan Paul II lo proclama patron d'aqueles que se preocupan de l'ecologia per la letra apostolica. .
Lo papa Beneset XVI se planguèt que la figura de Francés d'Assisi patissiá dels assauts de la secularizacion.
Lo 13 de març de 2013, lo cardinal argentin Jorge Mario Bergoglio es elegit papa e pren le nom de Francés, en referéncia a Francés d'Assisi segon los seus dichs contats per l'arquevesque de Nòva York Timothy Dolan. Afirma sa volontat de veire la Glèisa tornar a sa mission primièra: èsser paura d'entre los paures seguent atal una dicha ascetica medievala « seguir nud lo Crist nud ».
En 2014, la tresena e darrièra version de sa biografia (après la Vita prima de 1228 e la secunda près de vint ans mai tard) redigida per Thomas de Celano foguèt trobada dins un fons privat. Aquela insistís sus la realitat de la pauretat materiala de Francés e sus sa frairetat amb las creaturas dins lor qualitat d'enfants del meteis Paire puslèu que sonar coma un imne a la natura.
Òbra
Pasmens se se presenta d'esperel coma un illetrat, Francés daissèt fòrça escrichs de genres variats. Unes demoran coma autografes, es a dire originals escrichs pel quite Francés (BLéon, LLéon). D'autras son de copias inclusidas dins de colleccions, coma lo prestigiós manuscrich 338 de la Bibliotèca comunala d'Assisi. D'autres, fin finala, son tirats d'escrichs divèrses ont aviá estat citats (per exemple la Règla de santa Clara).
Son òbra, que compren los Estatuts de son òrdre, de Sermons, de Cantics e des Letras, foguèt publicada a Anvèrs, 1623, in-4.
Autenticitat dels escrichs
thumb|Sant Francés, gravadura de Wenceslas Hollar (sègle XVII). Los estudis recents permeton de determinar los escrichs que se pòt atribuir a Francés, e perque se los pòt atribuir.
De tèxtes foguèron eliminats de las edicions recentas a causa de lor gras d'autenticitat tròp flac. Atal la celèbra Pregària per la patz, o Pregària simpla o encara Pregària de sant Francés, fa pas partit de cap de colleccion manuscrita. La traça mai anciana d'aquel tèxte sonque data de 1913. La pregària foguèt estampada al revèrs d’un imatge piós representant Francés d'Assisi. E sonque en 1936 foguèt atribuit a sant Francés. Son succès mondial es degut al senator american Tom Connally <span class="indicateur-langue" title="Équivalent de l’article « Tom Connally » dans une autre langue">(en) que ne faguèt la lectura en 1945 a la tribuna de la conferéncia de San Francisco que faguèt nàisser l'ONU, la vila de San Francisco aviá estat plaçada a sa creacion pels Espanhòls jol patronatge del sant.
Montlieu-la-Garde
Montlieu-la-Garde es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novèla Aquitània, ancianament de Peitau e Charantas.
Francés d'Assisi
Autenticitat dels escrichs
La classificacion de l'òbra de Francés es totjorn artificiala. Los tèxtes mesclan los genres literaris, coma la Primièra Règla, de caractèr legislatiu que conten modèls d'exortacion (tipe Letras) e de pregàrias. La classificacion sovent admesa es aquela:
Montlieu-la-Garde
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Martin Rodbell
Martin Rodbell (n. en 1 de decembre de 1925 a Baltimore, m. en 7 de decembre de 1998 a Chapel Hill) foguèt un bioquimista american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1994.
Francés d'Assisi
Legislacion
thumb|Sant Francés, fresca al Sacro Speco (Subiaco).
Martin Rodbell
Biografia
Nasquèt lo 1 de decembre de 1925 a la vila de Baltimore, situada dins l'estat nòrd-american de Maryland. Inicièt l'an 1943 los estudis de biologia a l'Universitat Johns Hopkins, estudis que li calguèt interrompre per la Segonda Guèrra Mondiala, que participèt coma operator de ràdio de l'armada dels Estats Units. Finalament se graduèt l'an 1949. Lo 1954 realizèt lo doctorat de bioquimia a l'Universitat de Washington, en agrandint posteriorament los sieus estudis a l'Universitat de Illinois. Lo 1956 dintrèt trabalhar per l'Institut Nacional de la Salut de Betheseda, en venent l'an 1985 director de l'Institut Nacional de Sciéncia e Salut Ambientala del Research Triangle Park de Chapel Hill, vila en Carolina del Nòrd ont moriguèt lo 7 de decembre de 1998.
Francés d'Assisi
Pregàrias
thumb|Sant Francés recep los estigmatas (Andrea Della Robbia, [[Berlin).]] thumb|Sant Francés en pregària, [[Salzborg, pòrta de Kapuzinerberg.]] Las abreviacions son aquela de l'edicion bilingüa latin francés :
François d'Assise, Écrits, texte latin de l'édition K. Esser, introduction, traduction par T. Desbonnet, T. Matura, J-F. Godet, D. Vorreux, col. Sources chrétiennes, Paris, Cerf, 1981,.
Nòtas e referéncia
thumb|Fioretti
.stc
(sigla de Saudi Telecom Company, "entrepresa de telecomunicacion saudiana", en anglés) es un nom de domeni generic depausat per la multinacionala saudiana STC Group. Es en servici dempuèi lo 29 d’agost de 2015.
Mara (animal)
thumb|200px|Aire de distribucion naturau de las maras thumb|left La mara o lèbe de Patagonia (Dolichotis patagonum en classification binominala) qu'ei un mamifèr arroganhaire originari de Patagonia.
Guangdong
Guangdong es una Província de la Republica Populara de China.
Leyrieu
Leyrieu es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Óscar Tabárez
upright|thumb|Óscar Tabárez Óscar Washington Tabárez Silva (Montevideo, 3 de març de 1947) es un ancian fotbolaire e entrainador uruguaian. Es l'actual entrainador de la seleccion nacionala de son país.
Santa Eulalia de Oscos
Santa Eulalia de Oscos (officialament Santalla d'Ozcos) es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala d'Astúrias.
Sent Cibornet
Geografia
Lo vilatge de Sent Cibornet es en riba de Dròt, a l'oèst de la comuna de Sent Martin de Vilarial.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son S. Cybranet (mapa de la prumièra mitat del sègle XVII), S. Cibranet (mapa del sègle XVII).
Sent Cibornet es una alteracion de Sent Cibranet (fòrma diminutiva del latin Cyprianum) per metatèsi de l'r. L'evolucion es probablament [-sibrɔ'ne(t)] > [sibɔr'ne] (metatèsi) > [sibur'ne]. Quand lo nom èra [-sibrɔ'ne(t)], [ɔ] èra la modalitat de a abans nasala, mas quand lo contacte emb la nasala fuguèt perdut, [ɔ] se comportèt coma tot [ɔ] abans l'accent tonic e se regularizèt en [u].
I a un autre Sent Cibranet, mas son diminutiu s'explica perqué es a pauca distància de Sent Cibra (ancianament *Sent Cibran). Sent Cibran èra un avesque de Cartage e martir del sègle III, mas i a d'autres sents del meteis nom, mai que mai occitans, dont un en Perigòrd al sègle VI, un autre en Provença, etc. Probable qu'es lo sent perigòrd qu'es onorat a Sent Cibornet.
RAID (polícia)
vinheta|280x280px|2 membres del RAID. Lo RAID es una unitat d'elèit de la Polícia Nacionala francesa. Lo nom es causit en referéncia al mot, designant un assaut militar, mas a recebut per retroacronimia lo sens.
Intervencions notòrias
vinheta|Intervencion del RAID al moment de l'[[atemptat del mercat de Nadal d'Estrasborg.]] vinheta|Personals del RAID, notadament un [[Tiraire emboscat|sniper, lo ser de l'atemptat del 11 de decembre de 2018 a Estrasborg.]]
Devisa
.
Nòtas
<references group="N" />
RAID (informatica)
vinheta|Esquèma de principi d'una grapa de discs en RAID 5. Lo RAID es un ensemble de tecnicas de virtualizacion de l'estocatge permetent de repartir de donadas sus mantun disques durs afin de melhorar siá las performàncias, siá la seguretat o la tolerància a las panas de l'ensemble del o dels sistèmas.
L'acronim foguèt definit en 1987 per l'universitat de Berkeley (Califòrnia), dins un article nommat A Case for Redundant Arrays of Inexpensive Disks (RAID), siá. Uèi, lo mot es vengut l'acronim de Redundant Array of Independent Disks, çò que significa. Lo còst al megaoctet dels disques durs avent demesit d'un factor de 1,300,000 en 29 ans, uèi lo RAID es causit per d'autras rasons que lo còst de l'espaci d'estocatge.
Ma Ying-jeou
Ma Ying-jeou (n. 1950) avocat e professor de drech, foguèt president de Taiwan de 2008 a 2016.
Sant Aforian
Sant Aforians o Sant Aforian o Sent Aforiás (Saint-Symphorien-de-Thénières en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Raid
Raid es emplegat per designar :
Acronim
L'acronim RAID pòt significar :
Títol
Raid es un títol notadament portat per :
Guangxi
Guangxi (chinés: 广西; pinyin: Guăngxī) es una Region autonòma de la Republica Populara de China.
Salvador Luria
Salvador Luria (n. en 1912, m. en 1991) foguèt un cercaire italian-american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1968, amb Max Delbrück e Alfred Hershey per son trabalh sus los bacteriofags.
Economia de la Corèa del Sud
L'economia de la Corèa del Sud cresquèt rapidament aprèp los ans 1960, en integrar l'economia tecnologica modèrna. En 1950, lo sieu produch interior brut èra comparable als dels païses pus paures del mond. Après la Guèrra de Corèa, los investiments nòrd-americans e japoneses, dirigits pel govèrn corean principalament cap a de sectors estrategics, permetèron un enlairament economic que menèt lo país a superar d'unes païses europèus en PIB e en tèrmes de PPA. Lo desvolopament rapid de la Corèa del Sud, en mens d'un quart de sègle es sovent sonat "lo miracle del riu Han" e balhèt al país la reputacion de "tigre asiatic" dins la comunitat internacionala.
thumb|left|200px|La creissença de la Corèa del Sud entre 1960 e 2007 Lo sistèma economic corporatista sud-corean amassa divèrses conglomerats mondials famoses coma Samsung, Hyundai-Kia, LG e SK. En 2006, Samsung Group sol èra al 34en reng mondial. En 2007, lo grop Hyundai Kia venguèt lo tresen constructor automobil d'Asia e un dels cinc primièrs al mond.
Santo Adriano
Santo Adriano es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala d'Astúrias.
Grand Èst
La region del Grand Èst es la fusion de las regions Alsàcia, Champanha-Ardena e Lorena dempuèi lo 1èr de genièr de 2016. Compausada de 10 departaments, es majoritàriament francesa, mas s’i parla tanben mejan e aut alemand (francic e alemanic).
La prefectura n’es Estrasborg.
Sainghin-en-Weppes
Sainghin-en-Weppes es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Vorejada Al nòrd per la Nacionala 41 e al Sud pel canal de la Deûle, Sainghin-en-Weppes a situat a 15 quilomètres al sud-oèst de Lille. La vila possedís una importanta estacion de triage coneguda jol nom de l'estacion de Dòn-Sainghin. Aquela estacion permet de accèder a Lille, Lens e Béthune.
La vila a traversat del nòrd al sud per una carrièra principala en portant 7 noms : carrièra Gambetta, met Generala de Gaulle, carrièra Capitani Lheureux, carrièra Jules Guesde, carrièra Generala Lerclerc, carrièra Emile Zola e carrièra Jean Jaurès.
Un masatge caseriu es ara integrat dins la vila : lo caseriu de Hocron.
Divèrses luòcs dichas son coneguts Sainghinois :
Située à la périphérie de Lille, non loin de Lens et Béthune et du bassin minier du Nord-Pas-de-Calais.
Bordée au nord par la Nationale 41 et au Sud par le canal de la Deûle, Sainghin-en-Weppes est située à 15 kilomètres au sud-ouest de Lille. La ville possède une importante gare de triage connue sous le nom de la gare de Don-Sainghin. Cette gare permet d'accèder à Lille, Lens et Béthune.
La ville est traversée du nord au sud par une rue principale portant 7 noms : rue Gambetta, place Général de Gaulle, rue Capitaine Lheureux, rue Jules Guesde, rue Général Lerclerc, rue Emile Zola et rue Jean Jaurès.
Un hameau est maintenant intégré à la ville : le hameau d'Hocron.
Plusieurs lieux dits sont connus des Sainghinois :
Istòria
Sainghin En weppes #èsser la plaque tournante de la fraude de tabac en lo nòrd pendent la segonda guèrra mondiala.
Sainghin en weppes fut la plaque tournante de la fraude de tabac dans le nord durant la seconde guerre mondiale.
Nhandó
thumb|left
Lo nhandó (Rhea americana en nomenclatura binominala) qu'ei ua mena d'estruci d'America deu Sud (Argentina, Brasil, Bolívia e Paraguai).
レア (鳥類)
Sariego
Sariego es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala d'Astúrias.
Villers-Hélon
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Johann Wolfgang von Goethe
thumb|200px|left|Goethe
Johann Wolfgang von Goethe (Francfòrt, 1749 – Weimar, 1832) que ho un deus escrivans alemans màger, tanhent deu Classicisme de Weimar, deu Sturm und Drang, de las Lutz e deu romantisme. Que ho tanben un scientific e un filosòf.
La soa òbra literària mei coneguda qu'ei de segur la pèça Faust.
Siero
Siero es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala d'Astúrias.
Astet
Astelh (Astet en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Geografia
L'ostal de comuna es a La Chavada.
Bacteriofag
Un bacteriofag (o simplament fag) es una sòrta de virus qu'infècta solament los bactèris. Parallèlament als virus, qu'infèctan los eucariòtas, los fags consistisson en un recobriment extèrne proteïc que conten lo material genetic (ADN). Lo material genetic d'un fag pòt far de 5 fins a 650 pkb (parelhs de quilobasas), amb una longor de 24 fins a. La granda majoritat dels fags an una coa que lor permet d'injectar son material genetic dins l'òste.
Astet
Toponimia
Lo nom d'Astet sembla aparentat amb lo de lòcs pirenencs coma Astèr, Asta e Bion, Astis o Astuga e s'explicariá per una basa *ast-, « punta rochassosa » o vendriá d'una varianta aquitanica *ast delh basque aitz.
Istòria
La comuna se creèt en 1907 delh territòri de Maires.
Chen Shui-bian
Chen Shui-bian (陳水扁, pinyin Chén Shuǐbiǎn, n. 1950) avocat e òme politic, foguèt president de Taiwan entre 2000 e 2008.
L'11 de setembre de 2009, es condamnat a la preson perpetuala per corrupcion.
Dasipodidae
Qu'ei ua familha de mamifèrs deu continent american de l'òrdre deus cingulata, caracterizats per la possession d'un clèsc articulat sus l'esquia.
Ausèth hornèr
thumb|200px|left|Nid de l'ausèth hornèr thumb|200px|left|Aire de distribucion L'ausèth hornèr (var. aucèl/aucèu/ausèl/ausèu fornièr, castelhan pájaro hornero, Furnarius sp en nomenclatura binominala) qu'i un ausèth d'America deu Sud qui deu lo son nom au son nid (sovent bastit contre parets umanas) e qui sembla a un horn de panissèr.
Baruj Benacerraf
Baruj Benacerraf (n. 29 d'octobre de 1920 - m. 2 d'agost de 2011 ) foguèt un mètge veneçolan-american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1980.
Biografia
Nasquèt lo 29 d'octòbre de 1920 dins la vila de Caracas, en una familha d'origina josieva sefardita marroquina - argeriana. L'an 1925 se transportèt amb la siá familha a París, e lo 1940 als Estats Units, ont lo 1943 foguèt naturalizat nòrd-american. Estudièt medecina a la Universitat de Columbia e a l'escòla Medica de Virgina, situada dins la vila de Richmond.
Après participar a la Segonda Guèrra Mondiala coma mètge foguèt nomenat membre investigador de la Universitat de Columbia entre 1948 e 1950, de l'Espital Broussais de París entre aquel an e lo 1956, de l'Universitat de Nòva York fins lo 1968 e l'Universitat de Harvard entre 1970 e 1991, d'ont foguèt tanben professor de patologia. Entre 1968 e 1970 foguèt membre de l'Institut Nacional de Salut dels Estats Units. Dempuèi 1972 es membre de l'Academia nòrd-americana d'Arts e Sciéncias e del 1973 de l'Academia de Sciéncias dels Estats Units.
Moriguèt lo 2 d'agost de 2011 als Estats Units.
Sobrescobio
Sobrescobio es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala d'Astúrias.
Breuil-la-Réorte
Breuil-la-Réorte es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Malesherbes
Malesherbes pòt essèr:
Ròcaguda (Gard)
Ròcaguda o benlèu Ròchaguda (çò es: “ròcha aguda”, Rochegude en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Somiedo
Somiedo es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala d'Astúrias.
José Manuel Imbamba
José Manuel Imbamba (Boma, masatge de la ciutat de Saurimo, Angòla, 7 de genièr de 1965) es un arquevesque angolés.
Foguèt consagrat prèire en 1991. Se diplomèt en filosofia, en 1999, a l'Universitat Pontificala Urbaniana de Roma.
Lo 6 d'octobre de 2008 foguèt fach avesque de Dundo, e puèi lo 12 d'abril 2011 se vegèt promogut arquevesque metropolitan de Saurimo. ; ;
Cremeaux
Cremeaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Garrigas (omonimia)
Garrigas pòt designar:
Vejatz tanben
La Garriga formacion vegetala.
Gracias a la vida
Gracias a la vida es una cançon escricha, compausada e creada per la cantaira chilena Violeta Parra, figura màger de la Novèla cançon chilena. L’enregistrèt pel primièr còp en 1966 sus l'album Las Últimas Composiciones, lo darrièr album publicat per Violeta Parra abans son suicidi en 1967.
Difusion
La version interpretada en 1971 per la cantaira argentina Mercedes Sosa dins lo disc Homenaje a Violeta Parra difusèt la cancion al nivèl internacional subretot dins lo mond ispanofon.
E mai, la legendària cantaira fòlk Joan Baez popularizèt la cançon als Estats Units d’America en 1974 al incluir una version de la cançon dins son album del mèsme nom. .
Paraulas
Me dio dos luceros, que cuando los abro,
y en el alto cielo, su fondo estrellado,
y en las multitudes, el hombre que yo amo.
Gracias a la vida que me ha dado tanto
Me ha dado el oído que en todo su ancho
Graba noche y día grillos y canarios
Martillos, turbinas, ladridos, chubascos
Y la voz tan tierna de mi bien amado
Madre, amigo, hermano, y luz alumbrando
La ruta del alma del que estoy amando
Con ellos anduve ciudades y charcos
Playas y desiertos, montañas y llanos
Y la casa tuya, tu calle y tu patio
Me dio el corazón que agita su marco
Cuando miro el fruto del cerebro humano
Cuando miro el bueno tan lejos del malo
Cuando miro el fondo de tus ojos claros
Me ha dado la risa y me ha dado el llanto
Así yo distingo dicha de quebranto
Los dos materiales que forman mi canto
Y el canto de ustedes que es el mismo canto
Y el canto de todos que es mi propio canto
Gracias a la vida, gracias a la vida
Mercé a la vida, que me a dat tant
Me donèt dos lugrans, que quand los abri
perfècte distigui lo negre del blanc
e dins lo cèl naut, son fons estelat
Mercé a la vida que me a dat tant
Grava nuèch e jorn grilhs e canarís
Martèls, turbinas, lairadas, raissas
e la votz tan tendra de mi ben aimat
Miguel Díaz-Canel
Miguel Mario Díaz-Canel Bermúdez (Placetas, 20 d'abril de 1960) es un òme politic e exprofessor univesitari cuban, actual president de Cuba. Foguèt abans vicepresident del Conselh d'Estat e del Conselh dels Ministres de Cuba. Es lo primièr dirigent cuban nascut après la Revolucion a ocupar aquel pòst. Comencèt sa carrièra coma membre del Burèu Politic del Partit Comunista de Cuba (PCC) en 1997, e coma Primièr Secretari del Partit Comunista de Cuba dins las províncias de Villa Clara (1994-2003) e Holguín (2003-2009). Foguèt ministre de l'Educacion Superiora de 2009 a 2012 e Vicepresident del Conselh dels Ministres entre 2012 e 2013.
Gracias a la vida
Paraulas
Me a dat lo son e l’abecedari
Maire, amic, faire, e la lutz aluca
La rota de l’alma del qual soi amant
Me a dat la marcha dels mieus pés cansats
Amb eles camine per las vilas e sompas
Plajas e desèrts, montanhas e planas
Montblanc (Savés)
Geografia
Comuna situada dens lo Savés. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Gracias a la vida
Paraulas
E lo tieu ostal, ta carrièra e ton pati
Montblanc (Savés)
Montblanc
Segon Dauzat, Montblanc qu'es format deu latin mons « montanha, mes pòt representar un simple poi en país d'altitud bassa », dambe un epitèt de color. Segon Negre, Montblanc qu'es format de mont e de l'adjectiu blanc.
La Hilhèra (nom supausat)
Per un aute cas, en Comenge, lo nom que sembla caracterizar un lòc umid situat entre duas aigas. Es pas atau ací, mes la glèisa e lo castèth (en teoria la localizacion d'origina) que susploman un lòc umid e probablament marescut ancianament.
Gracias a la vida
Paraulas
Me donèt lo còr que agita son encastre
Montblanc (Savés)
Istòria
En 1839, la comuna de la Hiellere (la Hilhèra ?) qu'estoc annexada a Montblanc.
Gracias a la vida
Paraulas
Quand gaiti lo fruch del cerevèl uman
Quand gaiti çò qu’es bien tan alunhat del mal
Quand gaiti lo fons dels tus uèis clars
Me a dat lo rire e me a dat lo planh
Atal destrii la benaurança asclada
Los dos materials que forman mon cant
E lo vòstre cant qu’es lo quita cant
E lo cant de totes qu’es lo mieu cant
Mercé a la vida, mercé a la vida
Puma concolor
Lo puma (nom scientific Puma concolor) qu'ei un gran felin d'America.
Saint-Ouen-sous-Bailly
Saint-Ouen-sous-Bailly es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Vaudeloges
Vaudeloges es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Saint-Ouen-sous-Bailly
Geografia
Sant-Ouen-jos-Bailly a situat en lo Pichon Caux e adaigada pel Bailly-Bevi.
Vaudeloges
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Ouen-sous-Bailly
Geografia
Sant-Ouen-jos-Bailly a situat a 2 km de Envermeu, a 16 km de Dièpa e a 30 km de Blangy-sus-Bresle.
Saint-Ouen-sous-Bailly est situé dans le Petit Caux et arrosée par le Bailly-Bec.
Saint-Ouen-sous-Bailly est située à 2 km d'Envermeu, à 16 km de Dieppe et à 30 km de Blangy-sur-Bresle.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Economia de la Corèa del Nòrd
La Corèa del Nòrd a una de las darrièras economias planificadas del mond. Lo país a pauc de relacions amb l'exterior, e recep una ajuda alimentària de l'ONU e de China. La majoritat de las siás industrias an besonh de mantenença, aquò es degut als febles investiments e a la manca de pèças de rescambi.
Les Ormes (Iona)
Les Ormes  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha.
Geografia
Situats a 140 km del sud-es de París, Los Ormes se tròban a ieu-camin de Joigny (22 km) e de Aussèrra (25 km). Las 855 ectaras de la municipalitat son principalament repartidas sus las terrassas argileuses del Terciari dels auréoles de la Conca parisenc : lo Sparnacien, caractéristique d'un sòl paure, grosserament détritique, es lo domeni principal del bòsc (247 a sus la comuna) : d'ont principalament la classification de las tèrras en "Puisaye", fòrça pauc de dintre en essent classificadas en "Gâtinais". Aquel scenari boisé, typique del païsatge de Puisaye, domina dos afluents del Iona : lo Vrin e lo Tholon, #qu'an jogat un papièr economic important en lo passat mercés al flottage dels bòsques.
Situés à 140 km du sud-est de Paris, Les Ormes se trouvent à mi-chemin de Joigny (22 km) et d'Auxerre (25 km). Les 855 hectares de la commune sont principalement répartis sur les terrasses argileuses du Tertiaire des auréoles du Bassin parisien : le Sparnacien, caractéristique d'un sol pauvre, grossièrement détritique, est le domaine principal de la forêt (247 ha sur la commune) : d'où principalement la classification des terres en "Puisaye", très peu d'entre elles étant classées en "Gâtinais". Ce plateau boisé, typique du paysage de Puisaye, domine deux affluents de l'Iona : le Vrin et le Tholon, qui ont joué un rôle économique important dans le passé grâce au flottage des bois.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Soto del Barco
Soto del Barco es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala d'Astúrias.
Bargema
Bargema (Bargème en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Les Perques
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bargema
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Administracion
thumb|200px|left|La maison comuna
Arthropoda
Los artropòdes (arthropoda, de grèc ἄρθρον, "articulat", e ποδός, "pè") constituisson l'embrancament (filum) mai grand d'animals e incluson, entre autres, insèctes, aracnids e crustacèus. La seuna diversitat es extraordinària; mai del 80% de las espècias animalas conegudas son d'artropòdes, es a dire, un milion d'espècias existentas descritas e un registre fossil que remonta fins l'èra proterozoïca.
Los artropòdes se son adaptat tant al mitan aqüatic (marin e aiga doça), coma al mitans terrèstre e aerian. Incluson totes tipes de formas de vida, tanben de formas simbiòticas e parasitas.
Estructura basica dels artropòdes
Malgrat aquesta granda diversitat los artropòdes presentan una estructura generala fòrça omogenèa. Se caracterizan per:
Arachnida
Los aracnids son una classa d'animals invertebrats artropòdes e forman una part del sosembrancament dels quelicerats ( amb los euripterids e los xifosurs). Son mai que mai terrèstres e comptan demest las 65,000 espècias de quelicerats conegudas, las aranhas, los escòrpis e los lagasts, entre autras.
Aletschhorn
Aletschhorn es un somalh dels Alps berneses a d'altitud, situat entre lo canton de Valés e lo canton de Bèrna en Soïssa mas se tròba entièrament en territòri valesan. Domina lo glacièr d'Aletsch a l'oèst e son versant dona naissença al Mittelaletschgletscher que rejonh lo glacièr principal pus bas a aperaquí d'altitud. Es réputat per èstre lo suc pus freg dels Alps.
Temple de Loxòr
right|thumb|200px|Lo temple de Loxòr, vist dempuèi la riba èst del Nil right|thumb|200px|Aprèp 3.400 ans, encara susvelha lo temple que bastiguèt per sos dieus right|thumb|200px|Lo temple de Loxòr right|thumb|200px|La mosqueta Abu el-Haggag sul temple
Coneguda dins la lenga egipciana coma ipet resyt, o "lo harem del sud", lo temple èra consacrat a la triada tebana d'Amòn, Mot, e Chons e foguèt, pendent lo Nòu Empèri, lo centre del Festenal Opet, que en aquela epòca s'exibissiá una estatua de culte d'Amon long de Nil en davalar a partir del temple de Karnak (ipet-isut) per que i demòre un moment, e sa molher Mut, a l'ocasion de la celebracion de la fertilitat – çò que li balhèt son nom.
Istòria
Las òbras de construccion del temple comencèron del temps del regne d'Amenhotep III al sègle XIV abans Crist. Horemheb e Totankhamon apondèron de colomnas, d'estatuas, e de frisas – e Akhenaten destrusiguèt las cartochas de son paire e installèt un luòc sagrat al disc de Ra o Aten – pasmens l'esfòrç mai bèl d'expansion se faguèt jos Ramsès II, aperaquí cent annadas aprèp que las primièras pèiras foguèssen plaçadas. Loxòr es doncas unic demest los principals complèxes de temples egipcians pel fach que son sonque dos los faraons que laissèron son empremta sus son estructura arquitecturala.
Lo temple tombèt dins l'abandon pendent la Bassa Epòca e se sap qu'Alexandre lo Grand se vantava d'aver entreprés d'òbras importantas de reconstruccion "per tal de lo restaurar coma a l'epòca gloriosa d'Amenhotep" a l'entorn de 320 abans Crist. Pendent la dominacion d'Egipte pels romans foguèt transformat en un centre pel culte imperial. Al temps de la conquesta aràbia, lo temple èra estat en bèla part enterrat jos una acumulacion importanta de sediments del flum, fins a un ponch tal que la Mosqueta d'Abo Haggag foguèt bastida a sa cima pendent lo sègle XIII (es estada remodelada dempuèi aquela epòca, mas un dels minarets remonta a la construccion originala).
Qualques murs del Temple de Loxòr contenon de scènas diagrama, escalpradas dins la pèira, dels faraons e tanben dels dieus e divas egipcians, sens doblidar l'escritura ieroglifica que descriu las scènas.
Descripcion
1: Thoth (amb lo bèc d'ibis) que li anóncia a Neith que va venir prens.
2: Kneph e Hathor que fan venir Neith prens gràcias a l'ankh.
3: La naissença de Ra (que representa Akhenaton).
4: L'adoracion de Ra pels dieus e los nòbles.
L'accès al temple se fasiá – e se fa encara, pels milierats de toristas que s'i atropèlan cada jorn – pel nòrd, ont una caussada bordada d'esfinxes que abans menavan fins a Karnak comença; aquela rota foguèt una addicion ulteriora, a l'epòca de Nectanebo I del temps de la 30ena Dinastia.
Lo temple comença a de bon tre lo pilon naut de 24 mètres bastit per Ramses II. Lo pilar èra decorat de scènas dels trionfs militars de Ramsés (particularament la Batalha de Kadesh); los faraons ulteriors, mai que mai los de las dinastias nubiana e etiopiana, tanben inscriguèron sas victòrias ailà. Aquesta entrada principala a l'ensems de temples èra a l'origina ondrada de sièis estatuas colossalas de Ramsés – quatre qu'èran assetadas, e doas depès – malastrosament sonque doas d'elas (las que son assetadas) an subreviscut. Los visitaires tanben pòdon veire un obelisc de 25 mètres de granit ròsa:fasiá parelh amb un autre fins a 1835, quand l'autre foguèt raubat e emportat a París (França) ont se quilha al centre de la Plaça de la Concòrdia.
Aprèp la cor del peristil arriba la colomnada processionala construida per Amenhotèp III – 100 mètres de corridor amd 14 colomnas de capitèls papirifòrms. Las frisas sus la paret descrivon las etapas del Festenal Opet, dels sacrificis a Karnak al naut de la partida esquèrra, a l'arribada d'Ammon a Loxòr a la fin d'aqueste mur, e s'acabant amb son retorn sul costat opausat. Las decoracions foguèron mesas en plaça per Totankhamòn lo faraon enfant i es representat, mas sos noms foguèron remplaçats pels d'Horemheb.
En mai de la colomnada i a una cor peristila, que remonta tanben a la construccion originala d'Amenhotep. Las colomnas melhor preservadas son las del costat èst, ont se pòdon veire qualques traças de sa color originala. Lo costat sud d'aquela cor es fach d'un cor ipostila de 32 colomnas que mena als santuaris interiors del temple.
Aquò comença amb una antecambra escura. Son d'un interès particular aquí los estucs romans que se pòdon encara veire ambe las esculturas egipcianas enjós; a l'epòca romana aqueste endrech serviguèt de capèla, ont se donava als crestians del país una darrièra oportunitat de renonciar a sa fe e d'acceptar la religion d'estat. Moving further in stands a Barque Shrine for use by Amun, bastit per Alexandre, with the final area qu'èran los quarters privats dels dieus e lo santuari de la naissença d'Amenhotep III (son origina divina is descrita amb de detalhs precises, gaireben touching detail sus las parets).
A cache of 26 estatuas New Kingdom foguèt trobat jol sòl dins the inner sanctum area in 1989 – hidden away by pious priests, presumably, at some moment of internal upheaval o d'invasion. Aquelas pèças esplendidas son ara exibidas al Musèu de Loxòr qu'es al costat.
Galariá
<Gallery> Image:Egypt.LuxorTemple.03.jpg|De centenats d'esfinxes enviravan la rota que portava a Karnak Image:Egypt.LuxorTemple.05.jpg|Lo colossal Primièr Pilar Image:Egypt.LuxorTemple.04.jpg|La mosqueta islamica sul temple faraonic Image:Egypt.LuxorTemple.01.jpg|La colomnada d'Amenhotep del peristyle court
Romegós (Albigés)
Romegós (Roumégoux en francés) es una anciana comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Lo 1èr de genièr de 2019, fusionèt dins la comuna novèla de Tèrra de Bancaliá que ne ven lo caplòc e una comuna delegada.
Poiartin
Poi Artin o meilèu Poiartin (Poyartin en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [pujar'tiŋ]. Las fòrmas ancianas que son Sanctus Germanus de Agyrizi aus sègles XI-XII, Poyartin (mapas de 1647, 1714 e de 1733).
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'escriu la medisha causa, poi e nom Artin, qui contunha lo nom germanic d'òmi Hartinus.
Bénédicte Boyrie-Fénié que causeish lo producte de podiu- e lo cognomen Artinus, atestat tot ben que rare. Per justificar poi, que dona lo cas deu lòc Pouy le Haut, « Poi lo Haut » [Pouy solament sus las mapas), a 1,5 km au nòrd-oèst deu borg, qui, segon Dompnier de Sauviac a la fin deu sègle XIX, a « ua situacion excepcionau suu punt culminant... de l'encontrada » [qu'ei un tuc de 93 m en suspart deu planèr de 60-70 m]; que i an trobat vestigis d'epòca romana. Lo nom primitiu qu'ei lo de la prumèra atestacion. Qu'ei a l'origina, dab la preposicion de, deu patronime Dayris/Deyris [e probablament Deyries], noms deu departament de las Lanas, qui an lo sens de « sortit d'Agyrizi » (deu lòc qu'ei adara Poiartin) : *Agirisí > *Airís(i) > Airís. *Agirisí qu'ei un tèrme aquitanic qui's tròba enqüèra dens lo basco modèrne ageri « en vista, expausat, visible ». Segon J.B. Orpustan, lo basco medievau qu'utiliza sovent agerre (agirre dens los dialèctes iberics occidentaus) : radical verbau actuau deu nom verbau agertze, « paréisher »; *agerraitz (> agerritz > agir(r)itz), « ròc en vista », que seré a la basa d'agyrizi. Se comprenem com cau, agyrizi que seré pus especificament Poi lo Haut o un lòc situat a costat, com adara lo borg; mès, se Poiartin ei un nom qui vien après, lo nom germanic d'òmi Hartin- qu'ei ua solucion mei logica qu'un cognomen d'epòca romana; o alavetz que caleré imaginar ua concurréncia enter lo nom basco e lo nom romanic.
Nuevo León
Nuevo León, oficialament l'Estat liure e sobeiran de Nuevo León (Estado Libre y Soberano de Nuevo León), es un dels 31 estats federats que constituisson Mexic. Es devesit en 51 municipalitats e sa capitala es Monterrey.
L'Estat foguèt nomenat d'après lo Novèl Reialme de León, un territòri administratiu de la vicireialtat de la Novèla Espanha el meteis nomenat d'après lo reialme espanhòl istoric de León.
En mai de la capitala, d'autras vilas importantas son Guadalupe, Santa Catarina, San Nicolás de los Garza e San Pedro Garza García, qu fan totes partit de la region metropolitaa de Monterrey.
Volcan
thumb|400px|Lo cratèr fumant del [[Bromo (segond plan) e lo Semeru en erupcion (darrièr plan), Illa de Java, Indonesia, julhet de 2004]]
Un volcan es un relèu terrèstre, sosmarin o extraterrèstre format a la seguida de l'ejeccion e de l'empilament de materials eissits dau mantèu (sota la forma de lavas, cendres, etc). L'acumulacion pòu aténher de miliers de mètres d'espessor formant de montanhas o d'illas. La natura dei materiaus, lo tipe d'erupcion, lor frequéncia e l'orogenèsi donan ai volcans de formas variadas, mai prenon en generau l'aspèct d'una montanha conica coronada per un cratèr o una caldeira. Lo luòc principau de sortida dei materiaus pendent una erupcion es situat pus sovent au suc del volcan, ont desboca la chaminèia volcanica, mai arriba que de doberturas lateralas aparescan sus lei pendas o a la basa dau volcan.
Dos grands tipes de volcans existisson sus Tèrra :
Se compta aperaquí 1500 volcans terrèstres actius qu'una seissantena son en erupcion per an. Lei volcans sosmarins son ben pus nombrós mai mau coneguts.
Lo volcanisme es l'ensems dei fenomèns associats ai volcans e a la preséncia de magma. La vulcanologia es la sciéncia de l'estudi, de l'observacion e de la prevencion dei riscs volcanics.
L'etimologia dau mòt volcan
Lo mot de volcan vèn de l'illa de Vulcano, una deis Illas Eolianas dichas en onor de Vulcan, lo dieu roman dau fuòc.
La tectonica dei placas
thumb|right|Representacion dei placas terrèstras.
Tapia de Casariego
Tapia de Casariego es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala d'Astúrias.
Volcan
La tectonica dei placas
La causa principala de l'activitat volcanica es la calor intèrna importanta dau glòbe terrèstre qu'entraïna de movements de conveccion a l'interior dau mantèu. La matèria pus cauda remonta vèrs la superficia mentre que la matèria pus freja sota vèrs lei prefondors dau mantèu. Aqueu fenomèn a doas consequéncias principalas. La premiera es de rompre la crosta terrèstra segon un sistèma de placas mobilas a l'origina de la tectonica dei placas. La segonda es de menar de materiaus prefonds e cauds vèrs la superficia gràcias ai fracturas entre lei placas. Dins certanei cas particulars, lei remontadas de matèria en fusion pòdon tanben traversar dirèctament una placa. Ansin, tres tipes de zònas son caracterizats per la preséncia de fenomèns volcanics : lei zònas de divergéncia, lei zònas de subduccion e lei ponchs cauds.
Lei zònas de divergéncia
Una zòna de divergéncia, tanben dicha dorsala, es caracterizada per doas placas que s'escartan pauc a pauc. Aquò amenusa l'espessor de la litosfèra e causa una remontada de magma entre lei doas placas. Aquela demenicion d'espessor entraïna tanben una baissa de la pression que permet la fusion parciala dei materiaus dau mantèu e la formacion de magma. Puei, aqueu magma en fusion pòu contuniar son camin en direccion de la superficia gràcias ai falhas causadas per la divergéncia dei dòas placas.
Lei dorsalas pòdon se formar dins lei regions oceanicas o continentalas. Pasmens, son pus frequentas au fons deis oceans onte l'espessor de la crosta terrèstra es pus febla. Ansin, existisson 64,000 quilomètres de dorsalas oceanicas activas còntra solament 6,000 situadas sus un continent. Lei principalei son situadas au fons de l'Ocean Atlantic, au fons de l'Ocean Pacific, au fons de l'Ocean Indian e dins lei regions orientalas d'Africa.
Lo volcanisme dei zònas de divergéncia es generalament de tipe efusiu.
Lei zònas de subduccion
Lei zònas de subduccion apareisson quand doas placas se cavaucan. Dins aqueu cas, la placa pus pesuca, generalament una placa oceanica, esquilha sota la placa pus leugiera, generalament una placa continentala, e s'enfonsa dins lo mantèu. Lei mineraus de la placa que s'enfonsa van subir divèrsei transformacions en causa dau cambiament dei condicions de pression e de temperatura. En particular, l'aiga va s'escapar de la litosfèra e modificar la composicion quimica dei ròcas dau mantèu entraïnant una baissa de son ponch de fusion. Aquò permet la fusion parciala dau mantèu e la remontada de magma a travèrs de la litosfèra de la placa pus leugiera e la formacion de volcans a sa superficia.
Lo volcanisme d'aqueu tipe de region es generalament explosiu car lo magma es fòrça viscós e pastós e presenta de concentracions gròssas de gas (aiga, dioxid de carbòni...). Se la placa pus leugiera es continentala, la subduccion entraïna la formacion d'una cordilhèra onte se situan lei volcans (Andes...). Se la placa es de tipe oceanic, se forma un arc d'illas volcanicas (Antilhas...).
Lei ponchs cauds
Lei ponchs cauds son de remontadas de magma a travèrs una placa dempuei lei prefondors dau mantèu o dau nuclèu terrèstre sota la forma d'un plumacho de matèria cauda. L'existéncia d'un ponch caud sembla pas liada a aquela d'un limit entre doas placas. Per exemple, un ponch caud fòrça actiu se troba sota l'illa d'Islàndia que son activitat se conjuga amb aquela de la dorsala atlantica. Pasmens, existís tanben un ponch caud fòrça actiu sota l'illa d'Hawaii qu'es situat au bèu mitan de la Placa Pacifica. Generalament, lo volcanisme d'aqueu tipe de region es efusiu.
Coma lei ponchs son fixs, son a l'origina de cadena de montanhas volcanicas en causa dau movement dei placas. D'efèct, l'activitat dau ponch caud entraïna la formacion d'un volcan actiu a sa verticala. Puei, aqueu volcan s'aluncha pauc a pauc dau plumacho de remontadas magmaticas fins a l'aplant de son activitat e son remplaçament per un volcan novèu. L'exemple pus conegut d'aqueu tipe de cadena montanhòsa es l'archipèla d'Hawaii.
La reparticion dau volcanisme
La màger part dei volcans son situats de lòng dei limits entre placas, especialament de lòng dei dorsalas que son d'endrechs fòrça actius en causa dei corrents de conveccion verticaus caracteristics d'aquelei regions. Coma lei dorsalas son magerament situadas au fons deis oceans entre 1,000 e 4,000 mètres de prefondor, la màger part dei volcans terrèstres son sosmarins. Òr, en causa de la pression d'aiga dins aquelei zònas, l'importància deis explosions es fòrça afeblida e la deteccion deis erupcions sosmarinas es donc malaisada. Ansin, lei conoissenças sus lei volcans sosmarins son totjorn limitadas a l'ora d'ara.
Dins lei regions continentalas, lei volcans son tanben pus frequents de lòng dei limits entre placas. 75% dei volcans actius son situadas de lòng dei ribas de l'Ocean Pacifica dins la « Cencha de fuòc del Pacific ». Lo rèsta se situa magerament en Islàndia, dins lei regions orientalas d'Africa e dins leis Antilhas. Lei ponchs cauds son rars mai forman divèrsei volcans emergits entre lei pus actius.
Leis estructuras e lei relèus caracteristics
Un volcan es generalament compausat d'un ensems d'estructuras e de relèus caracteristics que se pòdon observar sus totei lei volcans :
Lo magma
Lo magma es lo materiau rocassós en fusion a l'origina dei fenomèns volcanics a la superficia terrèstra. Es non cristalizat e a una consisténcia fluida o viscosa. Contèn tanben de gas volcanics en solucion e qu'es formada a partir de la fusion totala o parciala dau mantèu terrèstre. Lo magma remonta generalament vèrs la superficia en causa de sa densitat pus febla. Forma de sèrvas dins la litosfèra onte va subir una cristalizacion parciala o totala e un començament de desagatge. Se la pression o la coesion dei jaç geologics a l'entorn de la sèrva son pas sufisentas per lo contenir, lo magma va contuniar de remontar de lòng d'una chaminèia volcanica fins au volcan. Quand lo magma aganta la superficia, forma alora de produchs volcanics solids coma la lava o lei tefras.
La proprietat principala d'un magma es sa concentracion de silici que va influénciar la velocitat de remontada e la liberacion dei gas :
L'activitat sismica
Lei movements de magma entraïnan una activitat sismica locala en causa dei tuerts dau magma, dei bofigas gassosas e dei blòts solids còntra lei bòrds de la chaminèia volcanica o de la sèrva magmatica. Dins lo corrent d'una erupcion, aquela activitat sismatica forma de vibracions regularas, dichas tremors, caracterizadas per una frequéncia situada entre 1 e 5 Hz.
Lei transformacions de l'edifici volcanic
Dins lo corrent d'un periòde eruptiu, un edifici volcanic va subir divèrsei transformacions. D'efèct, la remontada dau magma dins la chaminèia va entraïnar una deformacion que se pòu mesurar sus sei pendas. Puei, leis emissions volcanicas van modificar son aspèct. Generalament, van aumentar son altitud o son diamètre. Pasmens, dins certanei cas, la quantitat de materiaus volcanicas emesa pòu vujar la sèrva magmatica e entraïnar l'afondrament dau volcan en causa de son pes en direccion dei zonas vuejas. Aquò causa alora la formacion d'un cratèr d'afondrament dich caldeira.