cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brasil
La fin de l'Estado Novo
Per leis eleccions presidencialas, Vargas chausiguèt de sostenir son ministre de la Guèrra, Eurico Dutra, abandonèt sei posicions faissistas e se raprochèt dei partits de senèstra. En particular, liberèt lei presoniers comunistas arrestats en 1935 e obtenguèt lo sostèn de Luis Carlos Prestes. Pasmens, inquiets d'aquela evolucion, l'armada, Dutra e lo candidat de l'UDN, Eduardo Gomes, trobèron un acòrd per reversar Vargas en octòbre de 1945. Dutra e lo PSD ganhèron leis eleccions presidencialas e legislativas. La constitucion novèla intrèt en vigor en 1946. Lo federalisme e l'exclusion deis analfabèts de la vida politica i èran mantenguts. L'UDN acceptèt de participar au govèrn fòrça conservador de Dutra. Tre 1946, sa politica entraïnèt d'importantei grèvas generalas organizadas per lo Partit Comunista que foguèt enebit l'annada seguenta.
La presidéncia de Juscelino Kubitschek
Après lo lòng periòde de Getulio Vargas, son partit contunièt de dirigir lo país. Pasmens, deguèt tenir còmpte deis interès dei militars e de l'oligarquia que s'opausèron regularament a sa politica jutjada tròp intervencionista. Après un brèu intermèdi conservador assegurat per lo vice-president Café Filho, Juscelino Kubitschek (PSD) foguèt elegit a la presidéncia. La drecha assaièt de s'i opausar amb un còp d'estat militar mai un segond còp d'estat, legalista, restabliguèt lo poder legitim.
Dins aquò, Juscelino Kubitschek deguèt èsser prudent dins sei chausidas politicas. Nomèt lo cap dei militars legalistas, lo generau Henrique Teixeira Lott, coma ministre de la Guèrra per tenir l'armada e assaièt de rassegurar l'oligarquia. Centrada sus d'investiments publics importants dins lei sectors de l'energia, dei transpòrts, de l'alimentacion e de l'industria, sa politica economica creèt una creissença fòrça importanta que li permetèt d'estabilizar lo regime, de transferir la capitala de Rio de Janiero a Brasilia e de favorizar l'industrializacion dau sud. En revènge, lei relacions dau govèrn amb leis institucions internacionalas se desgradèron en causa de l'inflacion e dei deficits dei finanças publicas. En particular, Brasil rompèt amb lo FMI en 1959.
Lei presidéncias de Janio Quadros e de João Goulart
En octòbre de 1960, Janio Quadros, un Paulista de l'UDN, foguèt elegit a la presidéncia. Au contrari de Kubitschek, la basa de son programa èra de redurre lei despensas e de restablir de relacions bònas amb leis institucions financieras internacionalas. Pasmens, aviá ges de majoritat parlamentària per menar sa politica e sei projèctes finiguèron per irritar una partida deis elegits de drecha. Ansin, foguèt obligat de demissionar en aost de 1961.
Quadros foguèt remplaçat per son vice-president João Goulart, pròche dei partits de senèstra. Pasmens, lei militars èran ostils ai partits progressistas e afirmèron son poder amb l'impausicion de plusors reformas constitucionalas decididas per l'Estat-Major : limitacion dei poders presidenciaus, creacion d'un pòste de Premier Ministre... etc. Per complicar la posicion de Goulart, lei partits de senèstra se devesiguèron entre moderats e radicaus, çò que privèt lo president d'una majoritat establa.
Incapable de dirigir lo país, Goulart adoptèt una politica populista per ganhar lo sostèn dau pòble. En particular, organizèt d'importantei manifestacions de sei partisans per demostrar sa fòrça. Aquò li permetèt d'annular lei reformas impausadas per lei militars en 1963 mai inquietèt l'oligarquia e leis Estats Units. Ansin, après una campanha de destabilizacion organizada per la CIA e l'armada, un còp d'estat militar prenguèt lo poder lo 31 de març de 1964.
Lo regime militar
Lei militars dirigiguèron Brasil de 1964 a 1985. Reprimiguèron lei movements de senèstra e eliminèron divèrsei guerilhas comunistas. En economia, adoptèron una politica fòrça liberala que conoguèt de succès importants fins a 1974 avans d'intrar en crisi e d'entraïnar l'afondrament dau regime.
En abriu de 1964, lo pensament principau dei militars èra de luchar còntra lo « perilh comunista ». Organizèron donc un aparelh repressiu per eliminar seis opausants e susvelhar la premsa. Pasmens, mantenguèron una façada constitucionala e organizèron un sistèma de rotacion dei generaus-presidents que se succediguèron a la tèsta de l'Estat. Lei partits politics foguèron tornats organizar a l'entorn de l'Aliança Renovatritz Nacionala (Aréna, pro-governamentala) e dau Movemement Democratic Brasilier (MDB, gropament deis oposicions toleradas). Puei, una constitucion legitimèt lo regime novèu en 1967. Entre 1968 e 1972, plusors sindicats ò movements politics organizèron de grèvas generalas ò de guerilhas que foguèron esquichadas.
En matèria d'economia, lei militars laissèron la direccion deis afaires a de liberaus que se preocupèron de redurre lei despensas e lei deficits. De 1968 a 1974, aquela politica conoguèt un succès flamejaire amb de taus de creissença anuaus superiors a 10% en despiech d'una aumentacion d'inegalitats ja fòrça importantas. Pasmens, a partir de 1974, aquela politica mau capitèt de sostenir lo desvolopament dau país que conoguèt una tiera de crisis. Lei militars assaièron de resòuvre aqueu problema amb un retorn deis investiments publics mai aquò mau capitèt. A partir de 1980, lo caumatge, l'inflacion e lo deute public aumentèron tornarmai.
En parallèl, lei metòdes de contestacion de l'oposicion s'adaptèron a la dictatura e un sindicalisme pus dinamic capitèt d'organizar tornarmai de grèvas generalas per melhorar lei condicions de trabalh, especialament dins l'industria en 1978-1979. Luiz Inácio Lula da Silva dich Lula ne foguèt una dei figuras majoras. Tre 1979, lei militars deguèron acceptar d'aleujar lei limits impausats au país, liberar lei presoniers politics e autorizar la formacion de partits novèus coma lo Partit dei Trabalhaires. De mai, lei partits dau periòde militar cambièron de nom : l'Aréna venguèt lo Partit Democratic Sociau (PDS) e lo MDB lo Partit dau Movement Democratic Brasilier (PMDB).
Après de resultats encoratjants en 1982, l'oposicion capitèt de se regropar en 1983. En 1984, lei manifestacions còntra lo regime se multipliquèron e reüniguèron mai d'un milion de personas dins lei vilas pus grandas. En mai d'aquò, d'escandòls de corupcion impliquèron plusors caps importants dau regime militar. Aquò entraïnèt una scission au sen dau PDS menada per José Sarney que jonhèt l'oposicion. Sensa sostèn politic, lei militars laissèron lo poder. En genier de 1985, acceptèron l'organizacion d'una eleccion presidenciala e i presentèron ges de candidat.
Lo retorn de la democracia
Leis eleccions presidencialas de genier de 1985 foguèron ganhadas per un ancian ministre de Getulio Vargas, Tancredo Neves, que moriguèt avans son investidura. Foguèt remplaçat per son vice-president José Sarney que s'ocupèt de restablir la democracia. Una constitucion novèla, adoptada en 1988, reafirmèt lo federalisme e lo ròtle economic de l'Estat dins lei sectors estrategics, establiguèt lo sufragi universau e reconoguèt lo drech de grèva. En revènge, lo rèsta dau mandat Sarney foguèt endecat per d'escandòls recurrents de corupcion.
Lei presidéncias de Fernando Collor e de Fernando Henrique Cardoso
De 1990 a 2002, Brasil foguèt dirigit per tres presidents de drecha que menèron de politicas liberalas basadas sus una reduccion dei despensas e una demenicion de l'importància economica dau sector public.
Lo premier foguèt Fernando Collor de Mello que lancèt un plan « reconstruccion nacionala » per arrestar l'inflacion. Agantèt son objectiu mai entraïnèt una recession economica e una aumentacion dau caumatge. Puei, tocat per d'escandòls de corupcion, foguèt obligat de demissionar en 1992. Son vice-president, Itamar Franco, li succediguèt. Lancèt un segond plan d'estabilizacion de l'inflacion. En 1994, foguèt batut per lo sociau-democrata Fernando Henrique Cardoso. Pasmens, sensa majoritat establa, Cardoso deguèt se contentar d'obtenir lo sostèn dei conservador en favor de lèis destinadas a redurre lo nombre de foncionaris.
La presidéncia de Lula
En 2002, lo candidat dau Partit dei Trabalhaires, Lula, foguèt elegit a la presidéncia amb 61,3% dei sufragis exprimits au segond torn. Leis inegalitats fòrça importantas de la societat brasiliera aguèron un ròtle major dins sa victòria car lei politicas de sei predecessors leis avián agravadas. Pasmens, batuts en 1989, en 1994 e en 1998 per lei candidats de drecha sostenguts per l'oligarquia, Lula deguèt adoptar una politica prudenta.
Fins a 2003, lo president novèu contunièt de respectar leis exigéncias dau FMI. Donèt un aspèct pus sociau a sa presidéncia a partir de 2004. En particular, creèt d'importants programas nacionaus destinats a redurre leis inegalitats e a melhorar l'educacion au sen dei classas pus pauras. Pasmens, sa politica economica s'adreicèt finalament largament ai classas mejanas que veguèron son nivèu de vida aumentar d'un biais important durant son mandat. Tornat elegir en 2006 sensa dificultat mai son segond mandat foguèt ensornit per d'afaires de corupcion.
Brasil dempuei 2010
En 2010, Lula laissèt lo poder a sa cap de gabinet, Dilma Rousseff, que foguèt aisament elegida a la presidéncia amb 56% dei votz au segond torn. Contunièt la politica de son predecessor mai la multiplicacion deis afaires de corupcion tocant son partit e leis efècts de la crisi economica de 2008 minèron son autoritat. En 2014, foguèt tornada elegir just just dins un contèxte economic fòrça malaisat (baissa dei prètz dei matèrias premieras, aumentacion dau caumatge, ges de creissença... etc.). Decidiguèt alora d'adoptar una politica de rigor e de suprimir la màger part dei programas sociaus creats durant lo periòde Lula. Pasmens, aquelei mesuras an agravat la situacion e devesit la majoritat presidenciala. Sensa sostèn parlamentari e tocada per d'escandòls de corupcion novèus (afaire Petrobras), es en cors de destitucion.
Politica
Segon la Constitucion de 1988, Brasil es una republica federativa presidencialista. La constitucion de 1988 dona d'amples poders al govèrn federal, e lo president e lo vicepresident son elegits amassa per vòte popular per un periòde de quatre ans. Lo president a un poder executiu important qu'es a l'encòp cap d'Estat e cap de govèrn, e a la facultat de designar lo govèrn. Lo sistèma es inspirat pel modèl nòrd-american. Malgrat aiçò, lo sistèma legal brasilièr seguís la tradicion romana-germanica. Actualament Brasil es governat per Dilma Rousseff, la primièra femna president del país. Lo vicepresident es Michel Temer.
De manièra simultànea a las eleccions presidencialas, son elegits los membres del Congrès Nacional de Brasil, sèti del poder legislatiu, dividit en doas cambras parlamentàrias: la Cambra dels Deputats, que sos membres an mandat de quatre ans, e lo Senat Federal, que sos membres an de mandats de uèch ans e son renovats en un tèrç e dos tèrces alternativament cada quatre ans. S'elegisson actualament 81 senadors (tres per cada estat e tres per lo Districte Federal) e 513 deputats. Los deputats son elegits mejançant la representacion proporcionala e los senadors segon lo metòde de l'escrutinh uninominal majoritari.
Finalament, i a lo poder judiciari, que son instància maximala es lo Tribunal Federal Suprèm, responsable d'interpretar la Constitucion Federala, e integrat per onze ministres a vida designats pel president, amb aprobacion del Senat. La carga de ministre del Suprèm Tribunal es vitalícia. Lo poder judicial compren tanben lo Tribunal Superior de Justícia, lo Tribunal Superior del Trabalh, lo Tribunal Superior Electoral e lo Tribunal Superior Militar. Totes jutjan en darrièra instància las matèrias de las siás qualificacions.
Geografia
thumb|Carta de Brasil.
La geografia es divèrsa, amb païsatges semiàrids, montanhoses, tropicals, subtropicals, e amb climas que vàrian del sec al pus umid clima eqüatorial. Contrastan tanben lo clima mai doç de la Region Sud amb son clima subtropical e geladas frequentas. Al Brasil se tròban divèrses recòrds de la geografia mondiala, coma la region del Pantanal en Mato Grosso do Sul e Mato Grosso, un dels màgers airals immergits del mond, considerada per l'UNESCO coma resèrva de la biosfèra; l'illa del Bananal, al riu Araguaia, la pus granda illa fluviala del mond; l'illa de Marajó, la pus granda illa maritimo-fluviala del mond; las illas Anavilhanas, l'archipèla fluvial pus grand del mond, localizadas dins lo fluvi d'Amazonas, qu'es lo pus grand en volum d'aiga e lo pus long del mond. ,
Economia
Brasiu possedìs la principau economia d'America de Sud. La majoritat de l’industria se concentra à S., sustot dins las provìncias de Sant-Paul, Parana e Minas. Lo Nòrd-Èst e l’Amazone son mens desvolopats, quitament se aver recebut d'inversions. Un programa d'estabilizacion foguèt realizat en 1990-2002 per mestrejar l'inflacion.
Lo païs es un productor màger de cana de sucre (sustot pau produccion de biocombustible) e lo sossòu fornìs de fèrre, manganesa, petròli e diamants. Lo sector deus servicis se desvolopa gràcias au torisme e tecnologias novèlas (competèncias avançadas dins lo domeni medicau e lo clonatge de bèstias).
Exportacions : equipaments de transport, minerau de fèrre, sòja, cauçaduras, cafè, automobilas...
Cultura
thumb|right|[[Brasilièrs practicant la capoeira.]]
A causa de las siás dimensions continentalas, Brasil es un país amb una rica diversitat de culturas, que sintetizan las divèrsas etnias que forman lo pòble brasilièr. Per aquela rason, existís pas una cultura brasilièra omogenèa, mas un mosaïc de divèrses corrents culturals que forman, amassa, la cultura de Brasil. Es de notar que, après mai de tres sègles de colonizacion portuguesa, la cultura de Brasil es, majoritàriament, de raiç lusitana. Es justament aquel eiretatge cultural lusitan que compausa l'unitat de Brasil: son d'etnias diferentas, malgrat aiçò, totes parlan la meteissa lenga (es a dire portugués) e, gaireben totes, son crestians, amb ampla predominança de catolics. Aquela egalitat lingüistica e religiosa es un fach rar per un país immens coma Brasil.
E mai siá un país de colonizacion portuguesa, d'autres grops etnics daissèron d'influéncias prigondas dins la cultura nacionala, en se destacant los pòbles indigènas, los africans, los d'italians e los d'alemands. Las influéncias indigènas e africanas daissèron de marcas dins lo domeni de la musica, de la cosina, del folclòre, dins los caractèrs emocionals e dins las fèstas popularas de Brasil. Es evident que qualques regions recebèron una màger contribucion d'aqueles pòbles: los estats del Nòrd an fòrta influéncia de las culturas indigènas, mentre que de regions del Nòrd-èst an una cultura fòrça africanizada.
Mentre que mai al sud de Brasil, la cultura es mai europeïzada. Dins lo Sud del país las influéncias de l'immigracion italiana e alemanda son evidentas, que siá dins la cosina, la musica, las abituds e l'aparéncia fisica de las personas. D'autras etnias, coma los arabis, espanhòls, poloneses e japoneses contribuiguèron tanben a la cultura de Brasil, malgrat aiçò, d'un biais pus limitat.
Patrimòni istoric
thumb|[[Ouro Preto es un Patrimòni de l'Umanitat segon l'UNESCO.]]
L'interès oficial per la preservacion del patrimòni istoric e artistic en Brasil comencèt amb l'institucion en 1934 de l'« Inspeccion del Monuments Nacionals ». Puèi lo « Servici del Patrimòni Istoric e Artistic Nacional » i succediguèt, e uèi lo sector es administrat nacionalament pel Institut del Patrimòni Istoric e Artistic Nacional (IPHAN), que possedís ja mai de 20,000 bastissas tombados, 83 ostals de camp e conjunts urbans, 12,517 ostals de camp arqueologic donat de nauta, mai d'un milion d'objèctes arrolados, en comprenent l'acervo museológico, près de 250,000 volums bibliográficos e vasta documentacion arquivística. Tradicions imateriais coma lo samba de ròda del Recôncavo Baiano e l'art grafic e pintura corporala dels indians Wajapi de l'Amapá tanben ja foguèron reconegudas coma Patrimòni de l'Umanitat per l'UNESCO. Tanben los estats e qualques municipalitats possedisson ja d'instàncias pròprias de preservacion e l'interès dins aquel airal a crescut los darrièrs ans.
Encara amb l'intensa activitat dels organs oficials, lo patrimòni nacional sofrís encara frequent depredação e a la siá proteccion e sustentabilidade limitadas per l'escassesa de budgèts e per la fauta de consciéncia de la populacion envèrs la riquesa de la siá eiretatge culturala e artistica e envèrs lo besonh d'un despartiment de responsabilitats per la siá salvaguarda efectiva a tèrme long.
Lo patrimòni istoric brasilièr es un dels pus ancians d'America, en essent risi mai que mai en relíquias d'art e arquitectura barròcas, concentradas sustot dins l'estat de Minas Gerais (Ouro Preto, Diamantina, São João del Rei, Sabará, Congonhas, etc.) e en de centres istorics de Recife, São Luís, Salvador, Olinda, Santos, entre d'autras vilas.
Possedís tanben dins los grands capitals nombroses e d'importantas bastissas d'arquitectura eclectica, de la transicion entre los sègles e, e de arquitectura modernista, ont Brasilia, lo sieu exemple màger, es l'unica vila modèrna del mond reconeguda per l'UNESCO coma Patrimòni Cultural de l'Umanitat en foncion de la siá arquitectura, expression de la cultura brasilièra avalorada internacionalament.
I a tanben diversitat dins d'ostals de camp arqueologic, coma lo trobat en lo sud de l'estat del Piauí: Serra da Capivara. Los problèmas afrontats per la majoritat dels ostals de camp arqueologic brasilièrs afèctan pas los mai de 600 ostals de camp que son en lo Parque Nacional da Ressèga da Capivara, en lo Piauí. Localizat dins un airal de lo Parque Nacional da Ressèga da Capivara es un exemple de conservacion del patrimòni istoric e artistic nacional. En 1991, foguèt consagrat Patrimòni Mondial per l'Unesco.
Espòrt
thumb|Cerimônia De Dubertura dels [[de Jòcs de Pan-american de 2007.]]
Lo fotbòl es l'espòrt pus important en Brasil. La seleccion brasilièra de fotbòl es considerada la melhora del mond en detenent cinc còps lo títol de campion. Autres espòrts a grand pes dins lo país coma lo basketeball, lo volleyball, lo tennis, lo futsal, d'espòrts radicales, entre unes autres.
Brasil aculhís ja divèrses eveniments esportius d'ample escalièr: lo país organizèt a Copa del Mond FIFA de 1950 e foguèt causit per aculhir a Copa del Mond FIFA de 2014. São Paulo organizèt los de Jòcs de Pan-american de 1963 e lo Rio de Janeiro recebèt los de Jòcs de Pan-american de 2007. Brasil ensaja a l'ora d'ara pel quatren còp lo drech de recebre los de Jòcs Olimpics d'Estiu de 2016.
Lenga oficiala
center|thumb|upright=3|Païses e de regions ont la lenga portuguesa es parlada lo possedís status oficiala.
La lenga oficiala de Brasil es lo portugués, idiòma parlat e escrit per l'immensa majoritat de la populacion. Lo portugués es la lenga usada dins las institucions d'ensenhament, dins los mejans de comunicacion e dins los negòcis. Brasil es l'unic país de lenga portuguesa de las Americas.
L'idiòma parlat e escrit en Brasil diferís leugièrament de l'utilizat en Portugau e dins los autres païses lusofòns. En rason de las diferéncias geograficas e culturalas entre Brasil e Portugau, e tanben de las divèrsas politicas lingüisticas bastidas pels dels païses a l'ample dels ans, lo portugués brasilièr e lo portugués europèu ne l'evolucionèron de forma uniformi. I a fòrça divergéncias entre las nòrmas cultas de las de las variantas de la lenga, sustot que se fa referéncia en el la la fonética, a l'ortografia e al sistèma pronominal. Encara aital, de talas diferéncias en lo comprometon la compreneson mutuau.
I a encara divèrsas variacions dialectalas intèrnas al portugués brasilièr, que se connèctan sustot la diferéncia regionala e sociala.
Lo lengatge brasilièr de senhals es tanben considerat un mejan legal de comunicacion dins lo país.
Lengas indigènas e d'immigrants
S'estima qu'a l'epòca del Descobrimento, se parlava mai de mila lengas en Brasil. A l'ora d'ara, aqueles idiòmas son redusits a 180 lengas. De las 180 lengas, sonque 24—o 13 %—an mai de mila locutors; 108 lengas—o 60 %—an entre cent e mila locutors; del temps que 50 lengas—o 27 %—an mens de 100 locutors e la mitat d'aquelas—o 13 %—an mens de 50 locutors, çò que mòstra qu'una granda part d'aqueles idiòmas son en risc seriós d'escandilhament.
Los primièrs ans de colonizacion, las lengas indigènas èran parladas inclusivament pels colons portugueses, qu'adoptèron un idiòma mixte basat en la lenga tupi. Per èsser parlada per gaireben totes los abitants de Brasil, demorèt coneguda coma lenga generala. Malgrat aiçò, al sègle, la lenga portuguesa se faguèt oficiala de Brasil, çò que culminèt en la gaireben desaparicion d'aquela lenga comuna.
Amb lo transcórrer dels sègles, los indians foguèron exterminats o aculturats per l'accion colonizadora e, amb aiçò, de centenats dels sieus idiòmas foguèron extints. A l'ora d'ara, los idiòmas indigènas son parlats sustot en lo Nòrd e Centri-Oèst. Las lengas pus parladas son del tronc Tupi-guarani.
De mai de las desenas de lengas autoctònas, de dialèctes d'origina alloctònas son parlats en de colònias ruralas mai isoladas del Brasil meridional, sustot lo hunsrückisch e lo talian (o vènet brasilièr), d'originas alemanda e italiana, respectivament. ,
Ribagorça (comarca d'Aragon)
Ribagorça (o la Ribagorça) es una comarca oficiala de la comunautat autonòma d'Aragon. Graus e Benavarri (en espanhòl Benabarre) ne son las capitalas. Las lengas localas autoctònas son lo catalan e l'aragonés, ambe de parlars de transicion de mal classificar (benasqués).
Fa pas tot lo territòri de Ribagorça istorica o geografica perqué i cal apondre en la comunautat de Catalonha la comarca d'Auta Ribagorça, la Terreta (mai que mai compresa en lo municipi de Tremp), Alsamora (en lo municipi de Sant Esteve de la Sarga), e autres lòcs que son ara administrativament en Palhars Jusan.
La Ribagorça aragonesa es sovent nomenada Baixa Ribagorça en catalan (que fa en occitan Bassa Ribagorça), per oposicion ambe la comarca catalana d'Auta Ribagorça, dont la capitala es El Pont de Suert. Es un nom qu'a pas res d'oficial. Pels geografes e lingüistas, Bassa Ribagorça pòt tanben designar d'un biais comòde la partida meridionala de la Ribagorça d'administracion aragonesa e de la d'administracion catalana; los critèris son una altitud mens nauta e, lingüisticament, de caractèrs coma mai que mai la milhora conservacion de [ɛ] tonic, sense barradura en [e] coma dins la majoritat del catalan (quand se parla de lenga, se tracta de segur de la partida de lenga catalana o de transicion entre'l catalan e l'aragonés).
Municipis de la comarca
Son 31. Per cada municipi, los nombres concernisson la populacion, puèi la superficia en Km², enfin la densitat.
Total : 12.953, 2461,4,	5,26
Marc la Tor
Marc la Tor (Marc-la-Tour en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Antropologia
Antropologia culturala
Lo concèpte de cultura es fondamental en antropologia. Se considèra que la cultura es un trach fondamental de la natura umana, e que l'òme a la capacitat de concebre lo monde de manièra simbolica, d'aprendre e de transmetre de simbòls, e de transformar lo monde (e el meteis) en utilizant aquestes simbòls.
Biologia estructurala
thumb|200px|Representacion de l'estructura tridimensionala d'un [[anticòrp]] La biologia estructurala es la sciéncia que s'interèssa a l'estructura quimica dei moleculas dau vivent. Mai que d'una tecnica permeton de determinar l'estructura dei biomoleculas. Lei mai importantas son la cristallografia de rais X, la ressonància magnetica nucleara o RMN e la microscopia electronica.
.clubmed
(acorcha de Club Méditerranée, "club miegterranenc" en francés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 2 d’octobre de 2015.
Mitridat VI
thumb|right|Bust de Mitridat VI.
Mitridat VI Eupator (135 ò 132 avC, Sinope - 63 avC, Panticapèa) es un rèi de Pònt que reinèt de 120 a 63 avC. Succediguèt a son paire Mitridat V (153-120 avC) e foguèt remplaçat per son fiu Farnaces II (63-47 avC). Son rèine correspònd a l'apogèu de son reiaume que foguèt capable de menaçar l'expansion romana en Grècia e en Anatolia durant plusors annadas. Pasmens, lei ressorsas limitadas de son reiaume li permetèron pas de prolongar aquela resisténcia còntra de generaus coma Sulla ò Pompèu. Finalament batut, Mitridat VI demandèt a un de sei soudats de l'executar. Sa desfacha permetèt a Roma de tornar organizar lo nòrd-èst de la Mar Mediterranèa segon sa volontat.
Mitridat VI es tanben associat au concèpte de mitridatizacion que consistís a consumar regularament de dòsis feblas de poison per acostumar l'organisme a sa preséncia e desvolopar una resisténcia naturala.
Jovença e formacion
La jovença e la formacion de Mitridat VI son mau conegudas car lei fònts literàrias sus sa vida, se son pas raras, son gaire fisablas en causa de la propaganda mesa en òbra per lei Romans per lo combatre. Seriá nascut vèrs 135 ò vèrs 132 avC. Èra lo fiu ainat de Mitridat V, rèi de Pònt, e de Laodicèa VI, una princessa seleucida. Aviá un fraire e cinc sòrres. Recebèt probable una educacion avançada integrant la caça, l'equitacion, l'utilizacion de certaneis armas, lei lengas, la retorica e lei sciéncias naturalas e medicalas.
Pasmens, en 120 avC, son paire foguèt assassinat e Laodicèa VI prenguèt lo poder. Ambiciosa, èra pas desirosa d'abandonar la regéncia e utilizèt lo fraire de Mitridat VI, Mitridat lo Bòn, per ocupar lo tròne. En parallèl, plusors assassins assaièron sensa succès d'eliminar Mitridat VI durant aqueu periòde. Segon la legenda, aquò es la causa de l'interès de Mitridat per lei poisons e de sa volontat de s'immunizar a seis efiechs. Per escapar a aquelei còmplots, lo rèi se seriá retirat dins lei montanhas.
Un rèi conquistaire
thumb|right|Pèça d'[[argent batuda durant lo rèine de Mitridat VI.]]
Amb l'ajuda de soudats grècs, Mitridat VI modernizèt l'administracion e reorganizèt l'armada. Una falanja de tipe macedonian ne'n constituiguèt desenant lo nuclèu centrau. Tre 110 avC, aguèt l'ocasion per l'utilizar per estendre son influéncia. D'efiech, lei Grècs de Taurida li demandèron de l'ajuda per se defendre còntra leis Escites. Menada per lo generau Diofant, l'armada de Pònt bateguèt lei nomadas e establiguèt de fortificacions dins la region.
Après aqueu succès, Mitridat VI menèt una politica expansionista a l'entorn de la Mar Negra e son objectiu probable èra de formar un Estat centrat a l'entorn d'aquela mar. Lo dinamisme marchand de la region, qu'èra un ponch d'arribada dau comèrci en provenància de China, auriá probablament provesit lei ressorsas necessàrias au finançament de l'Estat. Lo maucontentament grèc còntra lei publicans romans, de magistrats encargats de lever l'impòst, facilitava lo projècte. En 107 avC, prenguèt ansin lo contraròtle dau Reiaume de Bosfòr. Puei, s'alièt amb Tigranes II d'Armenia en 94 avC per conquistar Capadòcia. Après aquela victòria, se dirigiguèt vèrs l'oèst onte conquistèt Paflagònia gràcias a una aliança amb lo rèi de Bitínia. Dins aquò, aquela segonda aliança durèt gaire e Pònt ocupèt Bitínia en 88 avC. Pasmens, aquela expansion au detriment d'un prince protegit per Roma suscitèt una reaccion de la poissança italiana.
La Premiera Guèrra Mitridatica
thumb|Reiaume de Pònt durant lo rèine de Mitridat VI
Lo contraròtle d'Anatolia es l'enjòc principau dei tres guèrras entre Roma e Mitridat VI. D'efiech, Bitínia e Capadòcia èra de principats protegits per lei Romans. Roma decidèt donc oficialament de lei restablir. Pasmens, coma èra ocupada per d'autrei conflictes a aquela epòca, especialament lo conflicte entre Marius e Sulla, la vila italiana encoratjèt premier una temptativa de reconquista menada per Nicomedes IV, rèi de Bitínia. L'expedicion s'acabèt per una desfacha e l'armada pontica portèt lo combat en Anatolia e en Grècia. Mitridat auriá alora pres lo contraròtle de l'ensemble de l'Anatolia Occidentala e desbarcat de tropas en Grècia. Auriá tanben execut 80,000 Romans mai foguèt acuelhit coma un liberator per lei Grècs.
La reaccion romana seriá estada tardiva. En 86 avC, Sulla desbarquèt amb una armada. Après un sètge malaisat, prenguèt Atenas e destruguèt l'armada pontica dau generau Arquelaos ai batalhas de Queronèa e d'Batalha d'Orcomenes. Aquelei desfachas entraïnèron la destruccion de fòrças importantas e Mitridat foguèt obligat de negociar. La patz foguèt signada a Dardanos. Mitridat VI deguèt abandonar sei conquistas, liuras sa flòta (70 naviris) e pagar una indemenitat de 2,000 a 3,000 talents. Pasmens, gardèt son reiaume e son butin (ben superior a l'indemnitat de pagar). Aquela cleméncia èra la consequéncia de trèbols novèus a Roma. Pasmens, permetèt ai Romans d'afiermar sa poissança sus la totalitat de Grècia e una partida importanta d'Anatolia.
La Segonda Guèrra Mitridatica
D'un biais paradoxau, la victòria de Sulla afebliguèt la posicion romana en Anatolia. D'efiech, lei ciutats aguent ajudat lo reiaume de Pònt foguèron durament sancionadas. Mai, pus important, lei ciutats grègas asiaticas prenguèron consciéncia de sa feblessa. Fondèron alora una assemblada comuna, lo Koinon d'Asia, e demandèron rapidament de reduccions d'impòsts ai Romans. Après aver reprimit de revòutas en Crimèa, Mitridat VI creèt una flòta novèla e reorganizèt son armada. Crenhent per sa vida après sei desfachas, lo generau Arquelaos l'abandonèt e se refugièt dins lo camp roman. I accusèt Mitridat de preparar una segonda guèrra, çò que confiermèt la pensada dei Romans que demandavan sensa succès l'evacuacion de Capadòcia.
La Tresena Guèrra Mitridatica
La Tresena Guèrra Mitridatica foguèt causada per lo legat de son reiaume a Roma per Nicomedes IV. Totjorn desirós de prendre lo contraròtle de la region, Mitridat comencèt una guèrra novèla còntra Roma en 74 avC. Lo conflicte èra estat ben preparat per lo reiaume de Pònt qu'aviá aumentat la talha de sei fòrças terrèstras e de sa marina. Pasmens, en fàcia, Roma dispausava totjorn de ressorsas ben pus importantas. Dins aquò, lei premiereis operacions foguèron a l'avantatge de Mitridat que bateguèt lei Romans a Calcedònia. Aquò li permetèt d'assetjar Cizica mai l'arribada de renfòrç importants dirigits per lo generau Lucullus permetèt ai Romans de destrurre une partida de la flòta pontica a Lemnos (73 avC) e de reconquistar la totalitat de Bitínia en 72-71 avC.
Vencut, Mitridat foguèt alora obligat de se refugiar en Armenia onte foguèt protegit per son aliat Tigranes II. Armenia foguèt alora atacada per lei Romans e la capitala dau reiaume foguèt presa en 69 avC. Pasmens, leis Armenis e lei Pontics contunièron de resistir. Lucullus, qu'aviá ordonat divèrsei mesuras de reduccion dei taxas per demenir lo maucontentament grèc dins la region, deguèt alora faciar de campanhas ostilas de part dei publicans romans. Obligat de se defendre, deguèt quitar la region, çò que permetèt a Mitridat e a Tigranes de reconquistar sei territòris en 68-67 avC.
A la prima de 66 avC, lei Romans decidèron d'organizar una novèla ofensiva d'amplor. Per aquò, nomèron Pompèu coma cap militar de la region e li donèron de poders excepcionaus en Asia Menora. Pompèu capitèt de conclure una aliança amb lei Parts per privar seis adversaris d'un sostèn important. En inferioritat numerica, Mitridat adoptèt de tacticas de secutament e de tèrra cremada. Pasmens, perseguidas, sei tropas foguèron finalament destruchas per lei Romans. Mitridat se refugièt alora en Crimèa e lei Romans ataquèron seis aliats en Anatolia per destrurre definitivament la poissança de Pònt.
La mòrt de Mitridat
Entre 66 e 63 avC, plusors revòutas còntra la fiscalitat pontica aguèron luòc en Crimèa. Lo territòri contrarotlat per Mitridat se reduguèt ansin pauc a pauc. En 63 avC, una revòuta novèla menada per son fiu Farnaces. A la demanda de sei conselhiers, Mitridat acceptèt de perdonar. Pasmens, Farnaces crenhèt una engana. Organizèt rapidament una segonda revòuta que capitèt. Abandonat per sei tropas, Mitridat se suidiguèt. Lo Reiaume de Pònt foguèt annexat per Pompèu e venguèt una província romana. En revènge, Farnaces gardèt lo Reiaume de Bosfòr. Durant la guèrra civila entre Juli Cesar e Pompèu, assaièt sensa succès de reconquistar lo reiaume de son paire.
Tahitian
Lo tahitian (autonim: reo tahiti) es una lenga austronesiana parlada dins las Illas de la Societat, en Polinesia Francesa.
Clion
Clion pòt essèr:
Jean Jacques Rousseau
Jean Jacques Rousseau (Jean-Jacques-Rousseau en francés e oficiaument) qu’ei lo nom que portava Sent Esperit deu Cap deu Pont deu temps de l'arrevolucion hrancesa.
Jean-Jacques Rousseau (omonimia)
Jean-Jacques Rousseau qu'èra un escrivan e filosòf qui donèt lo nom a frem de causas.
Sent Esperit deu Cap deu Pont
Sent Esperit deu Cap deu Pont (Saint-Esprit en francés e oficiaument) qu'ei ua anciana comuna occitana de Gasconha, annexada a Baiona. Lo purmèr nom deu lòc qu'èra L'Espitau de Sant Esperit deu Cap deu Pont. La comuna de Jean Jacques Rousseau qu'estó creada en 1792 e restacada au departament de las Lanas. En 1857, qu'estó suprimida e Sent Esperit que vadó de nau un barri de Baiona.
Lo vilatge qu'estó creat au s. XII. Au s. XVI, qu'arcuelhó los judius portugués qui huegívan l'inquisicion espanhòu. Aquèths que mièn dab eths l'art de har lo chicolat.
Qu'ei a Sent Esperit que l'art barbar de la corsa de bueus espanhòu estó indrodusit per l'imperairitz Eugènia (en 1852).
Andrew Johnson
Andrew Johnson, òme politic, foguèt president dels Estats Units d'America entre 1865 e 1869, aprèp l'assassinat d'Abraham Lincoln.
Lengas khoe
thumb|300px|Reparticion de las lengas khoe, en blau Las lengas khoe son una familha de lengas parladas al Botswana, en Namibia e en Sud-Africa.
Classificacion
las lengas khoe èran inclusas dins l'ipotèsi khoisan, ont èran nomenadas lengas khoisan del sud. Las lengas atudadas son indicadas per lo signe †.
La classificacion del khoe es:
Lo kwadi †, una lenga a clics atudada d'Angola, es sovent vista coma aparentada al khoe.
Districte de Zunheboto
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Zunheboto.
Populacion
La populacion del districte èra de 114 014 abitants, al recensament de 2011. La lenga mai parlada es lo sumi.
Nottonville
Nottonville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aldehorno
Aldehorno es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Neuvicq
Neuvicq es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Balesmes-sur-Marne
Balesmes-sur-Marne es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region del Grand Èst. Lo 1èr de genièr de 2016, fusionèt amb Saints-Geosmes per formar la comuna novèla de Saints-Geosmes.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Castellciutat
Castellciutat ei ua entitat de poblacion deth municipi de la Seu d'Urgèl (Aut Urgèl), dempús der an 1975. Era vila de Castellciutat soent se nomentada popularament Ciutat, coma siguec nomentada oficiaument fins çò sègle XVI, nòm que contraste damb eth nombre d'abitants, çò 2005 n'auie 451. Eth pòble se tròbe sus un ressegat parallel ar arribatge esquèr dera Valira, e que met fin ara plana de la Seu d'Urgèl, era part mès anciana se tròbe er un còth deth ressegat a 721 mètres d'altitud. A ua banda i demoren es rèstes der ancian castèth, Castell de Ciutat, e ara auta la Ciutadèla. En pòble s'i pòt trobar era glèisa parroquiau de Sant Feliu de Castellciutat.
León Gieco
200px|thumb|León Gieco en concèrt dens lo salon d'actes de l'[[Ostau Arroset]] Raúl Alberto Antonio Gieco, mei conegut deu son nom d'artista León Gieco qu'ei un cantaire, autor e compositor argentin de varietat e de folclòre. Los sons tèxtes engatjats que tractan de las injustícias sociaus e istoricas. Enter eths, la soa cançon Sólo le pido a Dios (Domandi pas sonque a Diu en occitan) qu'a hèit lo torn deu monde.
Discografia
Compilacions
Disques live
Pèirapertusés
Geografia
Lo Pèirapertusés compren otra la comuna actuala de Dulhac jos Pèirapertusa los territòris de las comunas actualas de Solatge, Cubièra, Cucunhan, Camps d'Aglin, Rofiac de las Corbièras, Massac, Padèrn, Tuissan, Pasiòls, Maisons, Montgalhard, Dernaculheta.
A aquelas comunas uèi audencas, s'ajustavan fins al sègle XI los territòris de las comunas actualas de Talteüll e Vingrau dempuèi passadas dins lo comtat de Rosselhon puèi dins lo departament actual de Pirenèus Orientals.
Niderviller
Niderviller es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sant Martin deis Aigas
Sant Martin deis Aigas (Saint-Martin-les-Eaux en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
thumb|center|250px|En 1125, lo luòc fa partida dau [[comtat de Forcauquier.]]
Dag Hammarskjöld
Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld (n. 1905, m. en 1961) foguèt un diplomata suedés, Secretari General de las Nacions Unidas (entre abril de 1953 e setembre de 1961). Recebèt lo Prèmi Nobel de la Patz en 1961.
Aldeasoña
Aldeasoña es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Aldeonte
Aldeonte es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Chênedouit
Chênedouit es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ulysses S. Grant
Ulysses S. Grant (nascut Hiram Ulysses Grant), militar (general), foguèt president dels Estats Units d'America entre 1869 e 1877.
Soda Stereo
200px|thumb|Concèrt de Soda Stereo en [[Lima, Peró ; d'esquèrra a dreta : Gustavo Cerati, Charly Alberti e Zeta Bosio.]] Soda Stereo qu'estèc un deus màgers grops de ròck d'Argentina e deu monde ispanic en generau enter la soa fondacion en 1982 e la soa dissolucion en 1997 arron ua virada internacionau e per encausa de conflictes personaus enter los sons membres.
Los sons membres qu'èran : Gustavo Cerati (guitarra e votz), Héctor "Zeta" Bosio (baisha e còr) e Carlos Alberto Ficicchia (Charly Alberti, bateria).
Enter las soas cançons las mei famosas que's pòt mentàver : Canción animal, Comfort y música para volar, Signos e Sueño Stereo
Erpetologia
L‘erpetologia (del grèc ancian ἐρπετόν / herpetón, « que repta, reptil ») es la branca de l'istòria naturala que tracta dels reptils e dels anfibians. Abòrda lor classificacion, lor ecologia, lor compòrtament, lor fisiologia, lor anatomia e mai las espècias fossilas.
Podètz consultar aicí, una lista d'erpetologistas.
Profession
Se designa las personas – professionals o amators – practicant l'erpetologia jols tèrmes d'erpetològ o d'erpetologista. Lo primièr tèrme es mai ancian, e lo segond, pus recent, s'utiliza quasi sistematicament a l'ora d'ara.
Montolivet
Montolivet es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Litto Nebbia
200px|thumb|Litto Nebbio en [[1969)]] Félix Francisco Nebbia Corbacho, mei conegut deu son nom d'artista Litto Nebbia (Rosario, lo 21 de julhet de 1948) qu'ei un cantaire, compositor e autor de ròc argentin. Que comencè la soa carrièra dab lo son grop : Los Gatos abans de perseguir sol com cantaire e productor. Qu'ei considerat com un deus purmèrs cantaires de ròc deu monde ispanic dab la soa purmèr grana escaduda artistica : la Balsa (1967).
Thiouville
Thiouville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aldehuela del Codonal
Aldehuela del Codonal es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Anaya
Anaya es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Artés (província)
thumb|120px|Escut del Comtat d'Artés
Artés (en francés Artois, en neerlandés Artesië) es una anciana província del nòrd de França, que sa capitala es Arràs e que forma uèi la màger part del departament del Pas de Calais.
Lo gentilici es artesenc -a.
Mérobert
Mérobert es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat, ocupada per l'armada alemanda dempuèi lo 15 de junh de 1940, n'a liberat lo 17 d'abril de 1944.
La commune, occupée par l'armée allemande depuis le 15 juin 1940, en est libérée le 17 avril 1944.
Añe
Añe es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Ligam metallic
Lo ligam metallic es un tipe de ligam quimic tipic dels elements metallics e que se dona entre d'elements d'electronegativitat parièra o bassa. Se dona normalament entre atòms del meteis metal o de metals diferents. En aquel ligam i a una superposicion d'orbitals e los electrons de valència se mòvon entre lo malhum de cations que ne resulta, en apertenent a l'encòp a divèrses cations. Perque se forme un ligam metallic, cal que los elements:
Bournand
Bournand es una comuna francesa dau departament de Viena e de la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Malautiá
La malautiá (var. malautia) es un estat determitat de l'organisme que dificulta la subrevivença e reproduccion de l'individú. Mantun biologista considèra tanben qu'una malautiá es l'estat de l'organisme que desavantatja la subrevida de l'espècia. La patologia es l'estudi de las malautiás. La nosologia es lo classament sistematic de las malautiás. Lo camp de la coneissença mai ample sus las malautiás e suls tractaments es la medecina.
Classas de malautiás per lor causa
Cal tanben considerar la iatrogènia (la malautiá causada pel metge o pel medicament), las causadas per las pròprias cresenças del pacient, per una combinason de las causas expausadas e las d'origina desconeguda.
Saguenay-Lac-Saint-Jean
Saguenay–Lac-Saint-Jean es una region administrativa de la província canadiana del Quebèc, situada a la riba nòrd del flume Sant Laurenç.
Eduardo Arolas
thumb|200px|Eduardo ArolasEduardo Arolas (Barracas, Buenos Aires, lo 24 de heurèr de 1892 - París, lo 29 de seteme de 1924) que ho un bandoneonista e un compositor de tango.
A partir de 1913 que ho bandoneonista de Roberto Firpo dens lo club Armenonville. En 1916 qu'abandonè Argentina per anar víver en Uruguai puish en França on e's morí.
Perrouse
Geografia
Perrouse Es un vilatge rural situat la longitud de la nacionala 57 dintre Besançon e Vesoul, traversat per la D31 en connectant Buthiers a Cromary.
Perrouse est un village rural situé le long de la nationale 57 entre Besançon et Vesoul, traversé par la D31 reliant Buthiers à Cromary.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Chapelle-de-Surieu
La Chapelle-de-Surieu es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Geografia
La Capèla-de-Surieu a situat a Unitat|20|km}} de Viena
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Belluec
Belluec [bɔlˈle] (Beaulieu-sur-Dordogne en francés) es una comuna d'Occitània, en Lemosin; es administrada per lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Saint-Carreuc
Istòria
En 1877, lo orthographe oficial del nom del comun a cambiat, transeünt de "Sant-Careuc" a "Sant-Carreuc".
Belluec
Geografia e lenga
400px|left|thumb|Bel Luec dins lo Lemosin linguistic (sa partida lengadociana) Belluec es la vila principala de la pitita partida lengadociana del Lemosin.
Saint-Carreuc
Istòria
En 1877, l'orthographe officielle du nom de la commun a changé, passant de "Saint-Careuc" à "Saint-Carreuc".
Belluec
Toponimia
thumb|300px|Chapela daus penitents e vilatge de Bel Luec en riba de [[Dordonha (2005)]] Lo sens es evident : conten una intencion de marcar la beutat dau site, o que l'endret es bèu per s'i establir,. Lo nom es frequent dins los cas de monestiers, çò qu'es lo cas aicí, mas la condicion es pas necessària.
L'evolucion de la diftonga uè dins luèc, es coerenta emb lo mot fuèc > [fe].
Art parietau
Dins l'art preïstoric, l'expression d'art parietau (var. art parietal) designa l'ensemble deis òbras d'art realizadas per l'òme subre lei parets de baumas. Correspond a l'expression anglesa cave art e la majoritat deis autors l'opausan uei a l'art rupèstre, (art subre ròca o rock art) mai tanben a l'art mobiliari (que se pòt desplaçar).
L'article "Mea culpa d'un sceptic" publicat per lo preïstorian marselhés Emili Cartalhac en 1902 contribuís à la reconeissença scientifica de l'art parietau paleolitic coma una forma d'art autentic.
Leis òbras de Las Caus, d'Altamira o de la Bauma de Chauvet constituisson quauqueis exemples famós d'art parietau dau Paleolitic Superior europèu.
Arahuetes
Arahuetes es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Parroy
Parroy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Parroy Es una anciana comuna del costat de Lunéville-Sud, #que #aperténer als comtes de Ficquelmont. I aviá absorbit Coincourt, Mouacourt e Xures entre lo 1 en genièr 1973 e lo 1 en genièr 1987.
Parroy est une ancienne commune du canton de Lunéville-Sud, qui appartint aux comtes de Ficquelmont. Elle avait absorbé Coincourt, Mouacourt et Xures entre le 1 janvier 1973 et le 1 janvier 1987.
Rivière-du-Loup
thumb|290px|right|Vista de la vila dempuèi lo riu Sant Laurenç, al auba
Rivière-du-Loup (Riu del lop), abans coneguda coma Sainte-Patrice-de-Rivière-du-Loup, es una vila de la província de Quebèc, Canadà. Es situada dins lo comtat regional de Rivière-du-Loup qu'es al sieu torn, dins la region administrativa de Bas-Saint-Laurent. Fa partida de las circonscripcions electoralas de Rivière-du-Loup al nivèl provincial e de Rivière-du-Loup−Montmagny al nivèl federal.