cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aiga de mar
Indici de refraccion
La densitat e donc l'indici de refraccion de l'aiga de mar, noté n(λ), dependent de la salinitat. Los fons marins (< 3 000 <span title="mètre">m ) son a una temperatura inferiora a (vèrs  o mens) que l'aiga salada vei son maxim de densitat a une temperatura inferiora, e subretot aqueste extrèm s'amagadins un plan de contunh abans la congelacion.
Manin
Istòria
L'istòria de Comanden es en partida ligada a aquela de la confrérie de Sant Hubert.
Aiga de mar
Indici de refraccion
Lo movement de las massas oceanicas prigondas es dominada per la variacion de lor salinitat. Venon subretot de la saumura eissida de la formacion de la banquisa (congelacion de l'aiga de mar) en ivèrn als pòls, e tanben lo refregiment de las aigas de superfícia dins las meteissas condicions. Lp quadre çai dejós mòstra ci-cossí n(λ) aumenta amb la salinitat per las D-linhas de sòdi (mejana  ) a. L'indici de refraccion es mai sovent una foncion de la pression de l'aiga, mas la dependéncia es plan fèbla a causa de l'incompressibilitat relativa de l'aiga (coma totes los liquids). De fach, sus las gamas normalas de las temperaturas (0 - 30 ), l'aument aproximativa del n(λ) es 0,0000165 quand la pression de l'aiga aumenta d'una atmosfèra.
Manin
Istòria
N'efièch se sona #que n'en abril 1738 un lop esgariat penava en la region Nòrd- calava. Un jorn #devorar un mainat de 6 ans e en #ferir 9 d'autras dins lo pòble. Qualques jorns mai tard lo lop se #atacar a nòu als villageois, aqueles armats lo #ferir a mòrt e aquel se enfuit e se pas #sentir mai jamai parlar de lududes en la campanha environnante...
Aiga de mar
Indici de refraccion
Los factors mai significatius afectant lo n(λ) son lo longor d'onda de la lutz e la salinitat de l'aiga. Pasmens, lo n(λ) passa de mens d'1 % la gama indicada de las valors d'aquestas variablas.
Autras caracteristicas
La massa volumica de l'aiga de mar en superfícia varia de 1 020 a 1 029 kg/m 3, segon la temperatura e la salinitat. En prigondor, dins los oceans, la nauta pression pòt aumentar la massa volumica fins a de valors de l'òrdre de 1 050 kg/m 3. L'aiga de mar, coma gairebe totes los liquids, es gaireben incompressibla. Pasmens, se l'aiga es veraiment incompressibla, lo nivèl dels oceans seriá 30 <span title="mètre">m mai naut qu'es en realitat.
Manin
Istòria
Las 9 personas feridas #decidir de partir en las Ardennes en Pelegrinatge servir Sant Hubert amb la fin de implorer la siá proteccion contra la rabia. A lo sieu retorn aqueles #aver# d'executar neuvaines, dels priéres #que se los i aviá formuladas. Aital coma de pas se peigner los pels pendent 40 jorns. Un dels ferits pas #aver pas aquela promesa e #morir de la rabia en la setmana #que #seguir.
La confrérie #prene naissença en reconeissença dels 8 guérissons miraculosas #que i aviá debanat. Aquela confrérie de 8 membres se #sometre a cèrtas cargas: E devon egalament aunorar St Hubert lo 3 de novembre de cada an. Es-a dire lo jorn de la fèsta del sant per una messa e aquela i aurà seguit d'una taulejada organizada pel confrére en sortint. Aquel en essent elegit cap de confrérie pren títol de prévôt per la siá darrièra e huitième an. A l'epòca, l'abitanta #que refusait de far partida d'aquela corporacion sens motiu valid se vesiá, en lo moment de los sieus obsèques, portat pels salariats del pòble, e pas per la confrérie.
Aiga de mar
Autras caracteristicas
La velocitat del son dins l'aiga varia amb la temperatura de l'aiga e la pression, es donc sensibla a las termoclinas; es de l'òrdre de 1 500 m/s.
Manin
Istòria
Uèi, aquela confrérie oficia encara e s'amassa en lo moment de la tradicionala messa del primièr dimenge de novembre.
L'histoire de Manin est en partie liée à celle de la confrérie de Saint Hubert.
Aiga de mar
Potabilitat
L'aiga de mar es pas potabla, e mai sovent deu pas èsser beguda pel umans. La sal n'es la responsabla: se bevèm d'aiga de mar, a long tèrme la quantitat d'aiga necessària per eliminar aquestas sals (amb lo rens) ven superiora a la quantitat d'aiga ganhada per absorpcion d'aiga de mar. La nonpotabilitat de l'aiga de mar explica que, sus una nau o una illa en plen ocean, se pòsca « mancar d'aiga », coma dich La Rima del vièlh marin :
Se la consomacion accidentala de petichonas quantitats d'aiga de mar fa pas domatge pel còrs uman, es pas possible de subreviure a long tèrme bevent sonque d'aiga de mar.
Manin
Istòria
En effet on dit qu'en avril 1738 un loup égaré sévissait dans la région Nord-Pas de calais. Un jour il dévora un enfant de 6 ans et en blessa 9 autres dans le village. Quelques jours plus tard le loup s'attaqua à nouveau aux villageois, ceux-ci armés le blessèrent à mort et celui-ci s'enfuit et on n'entendit plus jamais parler de lui dans la campagne environnante...
Les 9 personnes blessées décidèrent de partir dans les Ardennes en Pèlerinage servir Saint Hubert afin d'implorer sa protection contre la rage. A leur retour ceux-ci durent exécuter des neuvaines, des priéres qu'on leur avait formulées. Ainsi que de ne pas se peigner les cheveux pendant 40 jours. Un des blessés ne tint pas cette promesse et il mourut de la rage dans la semaine qui suivit.
Aiga de mar
Potabilitat
Lo taus de clorur de sòdi dins lo sang uman e dins l'urina se situa mai sovent a l'entorn de nòus gramas per litre (0,9 % en massa), un taus qui varia pauc. Beure d'aiga de mar (que lo taus de sal es de 3,5 %) aumenta temporàriament la concentracion de sal dins la sang. Aquesta sal se la cal eliminar, çò que se fa utilisant d'aiga venent de cellulas per urinar. Las cellulas acaban per morir de desidratacion, segisson los organs e fin finala lo còrs entièr.
Manin
Istòria
La confrérie prit naissance en reconnaissance des 8 guérissons miraculeuses qui avait eu lieu. Cette confrérie de 8 membres se soumit à certaines charges: Et doivent également honorer St Hubert le 3 novembre de chaque année. C'est-à-dire le jour de la fête du saint par une messe et celle-ci sera suivie d'un banquet organisé par le confrére sortant. Celui-ci étant élu chef de confrérie prend titre de prévôt pour sa dernière et huitième année. À l'époque, l'habitant qui refusait de faire partie de cette corporation sans motif valable se voyait, lors de ses obsèques, porté par les salariés du village, et non pas par la confrérie.
Aiga de mar
Potabilitat
L'efièch de l'absorpcion d'aiga de mar foguèt estudiats sus de rats en laboratòri, fasent variar la concentracion d'aiga de mar dins lor aiga de beure. Pauc a pauc s'aumenta aquesta concentracion, los rats devián beure sempre mai per urinar mai, fins a une concentracion de 50 %, alara que lor set mermava après 50 %. Aquestes carcaires recomandavan atal de passar pas subte d'una consomacion d'aiga doça a une consomacion d'aiga de mar (per de naufragats per exemple), mas pulèu d'aumentar progressivament la proporcion d'aiga de mar dins l'aiga doça.
Manin
Istòria
Aujourd'hui, cette confrérie officie encore et se réunit lors de la traditionnelle messe du premier dimanche de novembre.
Aiga de mar
Potabilitat
Los manuals de subrevida conselhan en general de beure pas l'aiga de mar. Per exemple, le Medical Aspects of Harsh Environments (« Aspèctes medicals dels environaments ostils ») presenta un analisi de 136 viatges en embarcacion de salvatatge. Lo risc de mòrt s'auçariá a 39 % per aquestes de bevián d'aiga de mar, contra 3 % per aquestes que ne bevián pas.
Per far l'aiga de mar potabla (procés de dessalinizacion), mai d'una tecnicas existisson. La mai simpla es de la diluir amb de l'aiga potabla fins a que la salinitat siá acceptabla; s'utiliza aquesta tecnica en agricultura, per l'irrigacion. Las tecnicas mai complèxes, realizadas per exemple sus las grandas naus, utilizan los evaporaires a vuèg, los evaporaire « flash » o las membranas d'osmòsi invèrsa. Se torna mineralizar l'aiga  ala fin d'aquestes tractaments per una consomacion sus una longa durada.
Hořovice
Hořovice es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Mametz (Pas de Calais)
Mametz es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
🇿🇼
es un emoji que son nom es Flag of Zimbabwe (bandièra de Zimbabwe) e representa Zimbabwe. Dins la nòrma Unicode, son còde combina 🇿 (1F1FF REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER Z) e 🇼 (1F1FC REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER W).
Hostomice
Hostomice es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Hudlice
Hudlice es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Hředle
Hředle es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Lafresguimont-Saint-Martin
Lafrédjumint-Saint-Martin en picard (Lafresguimont-Saint-Martin en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat creada jos aquel nom en 1972 amassa alavetz quatre localités : Montmarquet, Lafresnoye, Guibermesnil e Laboissière-Sant-Martin. Aquel nòu nom de municipalitat i aguèt format de juxtaposition de las primièras sillabas de tres ancianes comunas (« Lafres » per Lafresnoye, « #jaire » per Guibermesnil, « mont » per Montmarquet) #que se #apondre lo vocable « Sant-Martin » en provenent de la quatrena, Laboissière-Sant-Martin.
La commune créée sous ce nom en 1972 réunit alors quatre localités : Montmarquet, Lafresnoye, Guibermesnil et Laboissière-Saint-Martin. Ce nouveau nom de commune fut formé par juxtaposition des premières syllabes de trois anciennes communes (« Lafres » pour Lafresnoye, « gui » pour Guibermesnil, « mont » pour Montmarquet) à laquelle s'ajouta le vocable « Saint-Martin » provenant de la quatrième, Laboissière-Saint-Martin.
Nòtas
<references group=N/>
Defensa polonesa
La Defensa polonesa es una dubertura au jòc d'escacs caracterizada per lei còps iniciaus 1.d4 b5.
Augiròlas
Augiròlas [eʒiˈʁɔlɛ] (Augerolles en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
vinheta|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las atestacions ancianas son Augerolie en 1392 e Augeroles au sègle XVIII sus la mapa de Cassini.
Segon Ernèst Negre, son nom pòt venir dau latin alveare, alvearium ("cavitat, cròs, bena, maid") e lo sufixe diminitiu -eolas (fem pl): "pichonas cavitats". Dauzat dona en gròs la meima explicacion : latin alvearia, de alvea « bachassa » au sens topografic, pueis un diminutiu. Pasmens, lo borg es sus una plana (nauta).
Istòria
La comuna de La Renadiá foguet creada en 1833 d'una partida dau territòri comunal.
Nòtas
<references group="N"/>
Hvozdec
Hvozdec es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
L'Esquèrda
L'Esquèrda (en francés Lesquerde) es una comuna occitana de Lengadòc situada dins lo parçan de Fenolhedés o la Fenolheda, lo departament dels Pirenèus Orientals e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
David Castillo
thumb|250px|David Castillo en 2013 David Castillo i Buïls (Barcelona, 19 de junh de 1961) es un poèta, escrivan e critic literari catalan. Dempuèi 1989 dirigís lo suplement de cultura del jornal Avui, actualament El Punt Avui. Ganhèt divèrses prèmis catalans per sas òbras de tematicas plan variadas.
Tumsa
thumb|250px|Tumsa en concèrt en 2008 Tumsa (en occitan: "La foscor") es un grop de musica rock leton. La formacion originària de Liepāja foguèt creada en 1991.
Defensa olandesa
La Defensa olandesa es una dubertura au jòc d'escacs caracterizada per lei còps iniciaus 1. d4 f5.
Chaloupky
Chaloupky es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Chlustina
Chlustina es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Fòssa
Fòssa (Fosse en francés) es una comuna d'Occitània, en Lengadòc, situada dins lo parçan de Fenolhedés o la Fenolheda, lo departament dels Pirenèus Orientals e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Chodouň
Chodouň es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Partida catalana
La Partida catalana es una dubertura au jòc d'escacs caracterizada per lei còps iniciaus 1.d4 Cf6 2.c4 e6 3.g3 d5 4.Fg2.
Berville-la-Campagne
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Crosaire
thumb|Crosaire estatsunidenc USS Port Royal.
Un crosaire es un naviri de guèrra de talha granda qu'es dotat d'un armament poderós capable d'operar dins totei lei domenis dau combat navau (comandament, combat còntra d'autrei naviris de superficia, lucha antiaeriana, lucha antisosmarina, escòrta...). Aparegut dins lo corrent dau sègle XIX, èra un vaissèu destinat au combat sus de teatres luechencs o coma cuirassat de segond reng. Conoguèt mai d'una mutacion per l'adaptar a l'aparicion dau cuirassat de tipe Dreadnought, dau sosmarin, dau pòrta-avions e dau missil. Existís donc de tipes fòrça diferents de crosaire.
Dempuei leis ans 1960, lo crosaire es armat de missils, de torpilhas, d'aeronaus e de mejans antisosmarins e es dotat de sistèmas de deteccion avançats dins totei lei domenis de l'espècte electromagnetic. Es generalament destinat a de missions antisosmarinas o a l'ataca d'esquadras enemigas (subretot de grops aeronavaus). Pasmens, en causa de la dificultat per protegir un naviri d'una tala talha, son usatge es vengut rar e la màger part dei marinas militaras modèrnas an remplaçat sei crosaires per de destroièrs o de fregatas pesucs.
Generalitats
Lo tèrme « crosaire » es una invencion dau sègle XIX que designava de fregatas leugieras pauc armadas capablas de realizar de missions lòngas. Aqueleis unitats devián evitar lo combat còntra lei naviris de linha e s'escapar gràcias a una velocitat superiora. A partir deis ans 1850, aquelei fregatas venguèron cuirassadas e foguèron dichas « fregatas de crosiera », apelacion lèu abreujada en « crosaire ». Foguèron encargadas dei missions devoludas ai fregatas e ai corvetas de la marina de vela : Aquela diversitat necessitava d'aver un armament complèt e poderós e lo croisaire venguèt un vaissèu intermediari entre lo cuirassat e lo destroièr (o lo còntra-torpilhaire). Pasmens, aquò entraïnèt l'aparicion de tres tipes diferents de croisaire : lo crosaire protegit, lo croisaire cuirassat e lo crosaire auxiliar.
Lo crosaire protegit
Lo crosaire protegit es un tipe de naviri brèvament aparegut vèrs 1870. Èra equipat d'un armament intermediari (100 a 150 mm) e d'un blindatge mejan que protegissiá lei partidas vitalas dau vaissèu. Rapidament obsolèt, foguèt remplaçat per lei crosaires cuirassats. Pasmens, lei crosaires protegits construchs foguèron utilizats fins ais ans 1910. Certaneis unitats menèron de missions segondàrias durant la Premiera Guèrra Mondiala.
Lo crosaire cuirassat
Lo crosaire cuirassat es un tipe de naviri utilizat entre 1875 e 1910. De còps considerat coma un cuirassat de segond reng, èra dotat d'un armament principau poderós (200 a 250 mm), d'un armament segondari mejan (150 mm) e d'un blindatge capable d'arrestar d'obús tirats per una artilhariá similara a la sieuna. De mai, aviá una velocitat sufisenta per escapar a la perseguida d'un cuirassat. Lei crosaires cuirassats venguèron obsolèts amb l'aparicion dau crosaire de batalha e dei cuirassats de tipe Dreadnought. Subiguèron de pèrdas importantas durant la Premiera Guèrra Mondiala e l'idèa foguèt abandonada après lo conflicte.
Lo crosaire auxiliar
Lo crosaire auxiliar designa de naviris marchands rapids transformats en crosaire dins lo quadre d'una guèrra. Mens armat e mens protegit qu'un crosaire convencionau, èra destinat a de missions d'escòrta o de proteccion dei rotas maritimas. Per aquò, recebián un armament mejan capable de dissuadir un crosaire enemic d'atacar. Aqueu tipe de crosaire foguèt fòrça utilizat durant lei doas guèrras mondialas.
Lei croisaires leugiers e pesucs
Lei limits mostrats per lei croisaires cuirassats durant la Premiera Guèrra Mondiala entraïnèron una transformacion dei crosaires durant l'entre doas guèrras. Aquò menèt a l'aparicion de dos tipes de crosaires dichs « crosaires leugiers » e « crosaires pesucs ». Pasmens, lo destriament èra pauc clar e lei dos tipes de crosaire èran encargats de missions similaras. La diferéncia principalament èra lo calibre de l'artilhariá principala (130 a 155 mm per lei crosaires leugiers e 150 a 200 mm per lei crosaires pesucs ). Per lo rèsta, lei crosaires dau periòde avián una cadéncia de tirs rapida, un blindatge mejan e una velocitat auta. Durant la Segonda Guèrra Mondiala, aguèron un ròtle polivalent liat a la lucha antiaeriana, a la lucha antisosmarina e au combat navau. Per aquò, mai d'un crosaire recebèt de mejans de deteccion coma de radars o de sonars.
Lo crosaire modèrne
Après la Segonda Guèrra Mondiala, l'aumentacion de la menaça aeriana e la generalizacion progressiva dau missil entraïnèron una mutacion prefonda dau crosaire. L'artilhariá navala perdiguèt son importància e foguèt remplaçada per de mejans de deteccion e per de batariás de missils. L'artilhariá antiaeriana foguèt tanben renfòrçada avans d'èsser egalament remplaçada per de sistèmas de missils. D'autra part, la disparicion dei cuirassats laissèt lo crosaire coma naviri de combat pus important dei flòtas modèrnas. Ansin, lei croisaires modèrnes dèvon aver la capacitat de menar una partida dei missions devoludas ai cuirassats, especialament après l'aparicion de missils antinaviris de portada lònga.
Aquelei constrenchas menèron a la mesa en plaça dau crosaire modèrne qu'es un naviri ofensiu de 7,000 a 30,000 t dotat d'un armament poderós fondat sus de missils de portada lònga. En particular, foguèt lo cas de l'URSS qu'especializèt sei crosaires dins la lucha antisosmarina o dins l'ataca de grops aeronavaus. La classa emblematica d'aqueu periòde es aquela dei crosaires gigants Kirov qu'èran equipats de 20 missils antinaviris (susceptibles de portar una ogiva nucleara), de 10 tubes lançaires de torpilhas, d'una artilhariá antiaeriana (compres 136 missils antiaerians), de sistèmas antisosmarins e de tres elicoptèrs. En fàcia, leis Estats Units desvolopèron una classa de crosaires lançaires de missils (classa Ticonderoga) amb de capacitats d'intercepcion antiaeriana e antimissil importantas. Leis autrei nacions abandonèron pauc a pauc lei crosaires que foguèron remplaçats per de destroièrs pesucs tenent un armament polivalent.
Aromas
Aromas es una comuna francesa situada dins lo departament de Jura e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Olesya Zhukovskaya
Olesya Zhukovskaya (en ucraïnian: Олеся Жуковская; 1993) es una jove infirmièra ucraïniana. Venguèt simbòl e icòna de las manifestacions EuroMaidan e de la repression e autoritarisme del govèrn pro-rus de Víktor Ianokòvych, lo 20 de febrièr de 2013 quand foguèt nafrada pels snipers de la polícia ucraïniana, la Berkut. Mandèt alara un messatge per Twitter que disiá "Morissi" (en ucraïnian: Я вмираю). Aquel meteis jorn lo messatge circulèt rapidament e venguèt viral.
D'unes anoncièron inicialament qu'èra mòrta mas en realitat èra estada espitalizada. L'estat de santat de la joventa demorèt precari qu'èra estada nafrada al còl e aprèp d'èsser estada operada foguèt mesa jos assisténcia respiratòria. L'endeman, aprèp miègjorn publiquèt un autre messatge per anonciar qu'èra viva (en ucraïnian: Я жива!) e per mercejar totas las gents que li avián balhat supòrt e ajuda. La Crotz Ronja ongresa mandèt una fotografia facha amb 200 volontaris en se situar de tal biais d'escriure son nom.
Olesya es una de las nombrosas victimas de la repression sanguinosa que faguèt mai de 75 mòrts sus la plaça Maidan, lo còr de la capitala ucraïniana, Kyiv.
Chrustenice
Chrustenice es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Lespinoy
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Quapaws
Los Quapaws (o Arkansas o Ugahxpa o Akanças) son un pòple amerindian que demorava istoricament sus la riba oèst dau flum Mississipí, actualament aus Estats Units.
Jean-Bernard Bossu, capitani de marina e exploraire visquet coma los Quapaws en 1751 e 1754. Contet son viatge e parla de queu pòple :
Lo territòri ente viven : « Los Akanças abiten lo bòrd d'un riu que pòrta lor nom ; eu pren sa sorsa dins lo noveu Mexic e se descharja dins lo Mississipi ».
Los abitants : « Quilhs salvatges son grands e ben fachs, braves, bons nadaires, plan adrechs a la chaça, a la pescha e fòrt devoats aus francés… »
Las terras e la produccion : « Lo país daus Akanças es un daus mai braves dau monde, las terras n-i son tant fertilas que produsen quasi sens cultura dau froment d'Euròpa, totas sòrtas de legumas e de bonas fruchas, desconegudas en França ; lo gibier de tota espeça i abonda coma los buòus sauvatges, cervs, orssas, lapins.... »
Lors cresenças : « Cresen en un grand Esprit qu'adoren sos la fòrma d'una serp o d'un crocodile ; li balhen un culte. Cranhen lo diable, qu'apelen Esprit mauvat. Adoren totparier lo solelh e la luna. Quante tòna s'imatginen que qu'es lo Mestre de la vita que lur parla esmalit. »
Mārtiņš Freimanis
thumb|250 px-Mārtiņš Freimanis en 2009 Mārtiņš Freimanis (Liepāja, 7 de febrièr de 1977 – 27 de genièr de 2011) foguèt un cantaire, musician, compositor e actot leton. Èra lo cantaire e menaire del grop de rock Tumsa. Coma compositor escriguèt mantuna paraula de cançon del cantaire Lauris Reiniks.
Gyula Horn
Gyula Horn (Budapest, Ongria, 1932) politic ongrés e prumèr ministre d'Ongria de 1994 a 1998.
Chyňava
Chyňava es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Nevascha
Nevascha (Névache en francés) es una comuna dau Daufinat occitan situada dins lo departament daus Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
Pus auta comuna de la vau de Clarèia, se situa a d'altitud. La vau de Clarèia comunica amb la vau Estrecha per lo còl de l'Eschala, generalament barrat l'ivèrn per encausa de la nèu.
Istòria
Son territòri s'es agrandit de la vau Estrecha, presa a Melesen (ja part de Bardonescha) en 1947, amb las rectificacions de frontièra de la Segonda Guèrra Mondiala. Aquel apondon constituís una excepcion a la règla que fasía la frontièra per l'aigavèrs.
Baby do Brasil
Bernadete Dinorah de Carvalho Cidade escaissada Baby do Brasil (nascuda lo 18 de julhet de 1952) es una cantaire brasilièra.
Brou
| cp =28160 | mandat        = 2008-2014 | gentilici = | longitud=1.16805555556 | latitud=48.2108333333 | alt mej = | alt maxi =201 | km²           =19.83 }} Brou es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Geografia
La municipalitat de Brou, situada entre la Beauce e lo Portamantèl, a traversat d'oèst n'es pel Ozanne. Aperten a la comunitat de municipalitats del Portamantèl-Gouët.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Brou Ven fòrça d'ora un luòc de comèrci actiu. Lo mercat a citat abans 1200. Brou, Dicha la "Nòbla" èra la una de las cinc baronnies del Portamantèl-Gouët. La vila coneis de grandas transformacions a e la glèisa a engrandit. Demòra pas totun #que pauc de traces del passat de Brou : de sòlas la glèisa Santa-Lubin, la capèla Santa-Marc e qualques ostals a colombages subsisteixen. Qualques ruïnes del ancià prieuré Sant-Romain e dels vestigis d'una anciana glèisa de la demòran visiblas.
La parca de Brou es ponduda en servici per la Companhiá del camin de fèrre de Orléans a Roan en lo moment de la dubertura de la siá linha de Chartres a Brou lo 7 de mai de 1876, Seccion de la futura linha de Chartres a Bordeaux-Sant-Jean.
La municipalitat a protegit una fabrica a gas, susceptible d'aver-i daissat sòls pollués
Brou devient très tôt un lieu de commerce actif. Le marché est cité avant 1200. Brou, dite la "Noble" était l'une des cinq baronnies du Perche-Gouët. La ville connaît de grandes transformations au et l’église est agrandie. Il ne reste cependant que peu de traces du passé de Brou : seules l’église Saint-Lubin, la chapelle Saint-Marc et quelques maisons à colombages subsistent. Quelques ruines de l'ancien prieuré Saint-Romain et des vestiges d'une ancienne église du demeurent visibles.
La gare de Brou est mise en service par la Compagnie du chemin de fer d'Orléans à Rouen lors de l'ouverture de sa ligne de Chartres à Brou le 7 mai 1876, section de la future ligne de Chartres à Bordeaux-Saint-Jean.
La commune a abrité une usine à gaz, susceptible d'avoir laissé des sols pollués
Nicolas-Joseph Cugnot
thumb|right|Fotogràfia dau veïcul bastit per Nicolas-Joseph Cugnot.
Nicolas-Joseph Cugnot (1725 - 1804) foguèt un engenhaire militar francés. Sostengut per lo ministre Choiseul, estudièt la possibilitat d'utilizar una maquina de vapor per transportar de pèças d'artilhariá. Entre 1769 e 1771, desvolopèt donc lo premier veïcul automobil jamai bastit. Pasmens, la disgràcia de Choiseul entraïnèt l'aplant de sei recèrcas e Cugnot deguèt arrestar leis assais de son veïcul.
Jivina
Jivina es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Lo Noier
Lo Noier (var. Lo Noguier) (Le Noyer en francés) es una comuna dau Daufinat occitan situada dins lo departament daus Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
Çò Cap de-luòc e los principals caserius son a una altitud de 1100 mètres, mas la municipalitat se escalona dempuèi la vallée del Dragon (850 mètres al pont de la Guinguette) fins a las reünions del Dévoluy (Montanha de Faraud, 2567 m).
La siá posicion géographique lududes conferís, coma l'ensems del Champsaur, un climat particular : agréable en #èsser, mas someses la rèsta de l'an a la "bise", vent del Nòrd #que lududes apòrta freqüentment los nívols en remontant de la cuvette grenobloise e, n'ivèrn, lo fred dels Alpes del Dauphiné.
Abac (arquitectura)
Nòtas
<references group="N"/>
Nossatge e Benevent
Nossatge e Benevent (Nossage-et-Bénévent en francés) es una comuna d'Occitània, en Daufinat dins lo departament dels Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Plueja acida
Une plueja acida (var. pluèja acida, plueia acida, ploja acida) designa una precipitacion anormalament acida. Se destria lei precipitacions umidas (plueja, nèu...) e secas (gas, particulas finas...). Aquela expression apareguèt per lo premier còp en 1872.
L'acidificacion dei precipitacions es causada per la preséncia dins l'atmosfèra de gas capables de se dissòuvre dins l'aiga (generalament SO2, SO3, NO ò NO2) e d'i formar de compausats acids (generalament H2SO4 ò HNO3). La fònt d'aquelei gas pòu èstre naturala (erupcion volcanica...) ò umana (pollucion...). Lei pluejas acidas pòdon entraïnar una acidificacion dau sòu e deis aigas de superficia (lacs, oceans...). Aquò pòu aver d'impactes sus la fauna e la flòra, en particular sus sei capacitats de subrevida ò de reproduccion de certaneis espècias e, de còp, entraïnar sa disparicion.
Karlštejn
Karlštejn es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Larré (Orne)
Larré (Orne) es una comuna francesa administrada per lo departament d'Orne de la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo Data|16|de, un avion militar de la Royal Aire Força s'esclafa sus la comuna. Los còrsses de 3 aviateurs canadiens e de 3 aviateurs angleses i an trobat. Aquel avion proveniá de la basa militar de Tarrant Rushton (Dorset), en Angleterre, e aviá per mission de ravitailler la resisténcia francesa en la bòsc de Écouves.
Édouard Delamare-Deboutteville
vinheta Édouard Delamare-Deboutteville (1856 - 1901) èra un industriau francés. Participèt au desvolopament de l'automobila per l'invencion d'unei motors e per la concepcion de la premiera veitura equipada d'un motor de quatre temps en 1883.
Paula Burlamaqui
Ana Paula Burlamaqui Soares (nascuda lo 2 de febrièr de 1967) es una actritz brasilièra.
La filha de l'ex porter Mauro Matta Soares, que joguèt a Vasco e Flamengo, ganhèt lo concors Garota do Fantástico, Rede Globo, en 1987. Comencèt las telenovèlas en 1989 amb O Sexo dos Anjos a la meteissa estacion.
En 2014, Paula comença a signar "Paula Burlamaquy", a causa de la numerologia.
Koněprusy
Koněprusy es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Korno
Korno es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Isaac de Rivaz
thumb|right|Retrach d'Isaac de Rivaz en [[1827.]]
François Isaac de Rivaz, dich Isaac de Rivaz, (1752-1828) foguèt un òme politic e un inventor soís conegut per son invencion dau motor de combustion.
Blaisy-Bas
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aunhat
Aunhat [uˈɲa] (Augnat en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las atestacions ancianas son Aunhac en 1392.
Montalban del Castèlh
Montalban, dit tradicionalament Montalban de la Frontièra (en francés Montalba-le-Château, e traduit com Montalban del Castèlh en occitan)  es una comuna occitana de Lengadòc dins lo parçan de Fenolhedés o la Fenolheda, situada administrativament dins lo departament dels Pirenèus Orientals e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Aunhat
Toponimia
Segon Ernèst Negre, l'origina dau toponime z-es le nom de persona germanic Allinus e le sufixe -iacum.
Montalban del Castèlh
Toponimia
Lo nom ven del latin mons, « montanha », que se pòt aplicar a un puèg o a una tuca, amb l'adjectiu latin albanus, « blanc », ; en realitat, lo nom deu èsser d'epòca feudala puslèu que romana.
Aunhat
Toponimia
Segon Albèrt Dauzat, l'origina dau nom dau vialatge z-es le mot latin alnus, « vèrnhe », embei le sufixe -iacum, varianta de -acum, latinizacion dau sufixe gallés -aco(n). Le promèir element dau nom d'Aunhat z-èra donc probablament pas un nom de mèstre galloroman, mas un nom comun (cas estudiat per Michel Roblin).
Kotopeky
Kotopeky es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Aunhat
Toponimia
Le passatge de la finala -ac a la finala -at z-es normau e ancian dins la region. Autres cas : Aunat, Aunac, amb lo sufixe -acum, e, embei -iacum, Aunhats (fòrma al plural).
Montalban del Castèlh
Luòcs e monuments
vinheta|Castèlh de Montalban
Aunhat
Nòtas
<references group="N"/>
Pierre Cibié
Pierre Cibié (1908-2006) foguèt un engenhaire francés principalament conegut per son trabalh subre l'esclairatge dei veituras. En particular, participèt entre 1947 e 1957 a l'adopcion europèana dei còdis que melhorèron la conducha de nuech.
Králův Dvůr
Králův Dvůr es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Marija Naumova
thumb|250px|Marija Naumova en 2004 Marija Naumova, tanben coneguda coma Marie N (Riga, 23 de junh de 1973) es una cantaira letona. Ganhèt lo concors de l'Eurovision en 2002 amb la cançon "I Wanna".
Lážovice
Lážovice es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Edouard Lucas
thumb|right
François Édouard Anatole Lucas (4 d'abriu de 1842 - 3 d'octòbre de 1891) foguèt un matematician francés. Sei recèrcas principalas regardèron la teoria dei nombres e Lucas demostrèt en 1876 un metòde per verificar s'un nombre es premier o non.
Raffaele Bombelli
Raffaele Bombelli (1526-1572) foguèt un matematician italian. Foguèt l'autor de la premiera definicion coneguda dei nombres complèxs en 1572.
Lhotka
Lhotka es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Leubringhen
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Liteň
Liteň es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Laima Vaikule
thumb|220px|Laima Vaikule en 2017 Laima Vaikule (Cēsis, 31 de març de 1954) es un cantaira, actritz e coreografa letona. Venguèt famosa dins tota l'Union Sovietica e tanben mas mai modèstament en Euròpa gràcias a de cançons coma "Vernisage" e "Charlie".
William Shanks
William Shanks (1812-1882) foguèt un matematician britanic conegut per sei calculs dei decimaus dau nombre Pi.
Guèrra de Succession de Bretanha
La Guèrra de Succession de Bretanha se debanèt de 1341 a 1364. Opausèt per la succession au tròne de Bretanha lei partisans de l'Ostau de Montfòrt ai partisans de l'Ostau de Blois. En causa dau debanament simultanèu de la Guèrra de Cent Ans e de la posicion estrategica de Bretanha entre França e leis illas britanicas, cada camp recebiguèt l'ajuda de França (Ostau de Blois) o d'Anglatèrra (Ostau de Montfòrt). Lo conflicte s'acabèt en 1364 durant la batalha d'Auray onte moriguèt lo cap de l'Ostau de Blois.
Pasmens, Anglatèrra aprofichèt pas lo succès de son aliat còntra lei Francés. D'efèct, en causa de sa frontiera comuna ambé lo rèi de França, Bretanha preferiguèt abandonar la causa anglesa e s'aliar ambé lei Francés. Un nombre important de chivaliers bretons, coma du Guesclin, van alora participar ai succès dei campanhas de Carles V de França.
Montner
Montner (Montner en francés) es una comuna catalana, situada dins la comarca de Rosselhon, lo departament dels Pirenèus Orientals e la region d'.
Octavian Paler
Octavian Paler (Lisa, 2 de julhet de 1926 – Bucarèst, 7 de mai de 2007) foguèt un escrivan, jornalista e politician romanés. Joguèt un grand ròtle coma activista dins la societat civila aprèp la Revolucion romanesa de 1989.
Loděnice
Loděnice es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Libomyšl
Libomyšl es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Journal de Mathématiques Pures et Appliquées
Lo Journal de mathématiques pures et appliquées es un jornau scientific francés fondat en 1836 per lo matematician Joseph Liouville. Fa partida dei publicacions scientificas pus prestigiosas dins lo domeni dei matematics. Seis articles son redigits en francés o en anglés.
Larchamp (Orne)
Larchamp (Orne) es una comuna francesa administrada per lo departament d'Orne de la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La commune est en limite du Bocage flérien, du Domfrontais. Son bourg est à 11 km au sud de Tinchebray, à 11 km au sud-ouest de Flers et à 15 km au nord de Domfront.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1499, Guillemette de Larchamp, veusa de Guillaume de Grimouville, baron de La Lande-Patry, possedís a Larchamp un solar a motte close a aiga e fossés, de tèrras e de bòsques, molin, tres étangs, minas, minèras e foguet a far fèrre e dos étangs en servint auditoria foguet. Es la primièra mencion del foguet. La forja a conegut dempuèi 1566 e fonciona fins en 1727. Lo foguet a arturat cap a 1770. La fenderie mencionada l'an 1608 fonciona almens fins en 1787 e trabalha lo fèrre de Halouze.
La fenderie de Larchamp es la primièra fenderie normande. Porg la zòna clautière de Chanu en fèrre en vèrges distribuidas pels vendeires fabricants #que los mai importants ne son los Chancerel e Delarue.
En 1499, Guillemette de Larchamp, veuve de Guillaume de Grimouville, baron de La Lande-Patry, possède à Larchamp un manoir à motte close à eau et fossés, terres et bois, moulin, trois étangs, mines, minières et fourneau à faire fer et deux étangs servant audit fourneau. C'est la première mention du fourneau. La forge est connue dès 1566 et fonctionne jusqu'en 1727. Le fourneau est arrêté vers 1770. La fenderie mentionnée en 1608 fonctionne au moins jusqu'en 1787 et travaille le fer de Halouze.
La fenderie de Larchamp est la première fenderie normande. Elle fournit la zone cloutière de Chanu en fer en verges distribuées par les marchands fabricants dont les plus importants sont les Chancerel et Delarue.
Orville (Orne)
Orville (Orne) es una comuna francesa administrada per lo departament d'Orne de la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jean-Robert Argand
Jean-Robert Argand (1768-1822) foguèt un matematician francés que foguèt un dei precursors de l'estudi dei vectors.
Kherson
Kherson (en ucraïnian: Херсон /xerˈsɔn/) es una vila del sud d'Ucraïna e la capitala administrativa de l'óblast de Kherson. Sa populacion s'énauçava a 283649 abitants en 2021.
Geografia
Kherson es situat en riba drecha de Dnièpre e se trapa a de la mar Negra e a  al sud-èst de Kyiv.
Lochovice
Lochovice es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Sant Martin d'Endalens
Sant Martin d'Endalens (Saint-Martin-de-Fenouillet) es una comuna d'Occitània, en Lengadòc, situada dins lo parçan de Fenolhedés o la Fenolheda, lo departament dels Pirenèus Orientals e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
François Viète
thumb|right
Hermann Grassmann
Hermann Günther Grassmann (1809-1877) foguèt un matematician e un lingüista alemand. A l'ora d'ara, es considerat coma lo fondator dei calculs tensoriaus e de la teoria deis espacis vectoriaus.
François Viète
François Viète (1540-1603) foguèt un matematician e un òme politic francés. Sei recèrcas regardèron lei domenis de l'algèbra, de la geometria e de la criptografia. Mèstre dei requèstas au Parlament de Rennes, intrèt au servici dau rèi sota lo rèine d'Enric III. Sa promoccion contunièt sota lo rèine d'Enric IV e venguèt membre dau conseu dau rèi.
Sant Martin d'Endalens
Toponimia
Lo nom tradicional es Sant Martin d'Endalens. Endalens ven d'un nom de persona gotic (Andalingo en latin).
Lo nom oficial de la comuna foguèt Saint-Martin de 1790 a 2014. En 2014, devenguèt Saint-Martin-de-Fenouillet que se pòt traduire per Sant Martin de Fenolhet.
Mykolaiiv
Мyкоlаiiv (en ucrainés: Миколаїв, en rus: Николаев), es una vila portuària e industriala del sud d'Ucraïna e la capitala administrativa de l'Óblast de Mykolaiiv. Sa populacion s'enauçava à 476,101 abitants en 2021.
Geografia
thumb|left|Vista aeriana. Mykolaiiv es situat sus l'estuari del Bog meridional al jonhent amb Inol, a 65 km de la mar Negra e a al sud de Kyiv.
Lužce
Lužce es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
.supply
("porgidura", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 21 de febrièr de 2014.
Caspar Wessel
Caspar Wessel (8 de junh de 1745 - 25 de març de 1818) foguèt un matematician danés conegut per son invencion de vector en 1797. Maugrat son importància, son òbra demorèt desconegut fins a la fin dau sègle XIX.
Málkov
Málkov es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Chernihiv
Chernihiv (en ucraïnian: Чернігів, (en rus: Чернигов ; en polonés : Czernihów) es una vila d'Ucraïna e la capitala administrativa de l'óblast de Chernihiv. Sa population èra estimada a 286899 abitants en 2020.
Geografia
Chernihiv es situat en riba drecha de Desna, a al nòrd de Kyiv.
Bernhard Riemann
Bernhard Riemann (17 de setembre de 1826 - 20 de julhèt de 1866) foguèt un matematician alemand. Sei recèrcas principalas regardèron lei domenis de l'analisi e de la geometria diferenciala.
.supplies
("porgiduras", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 25 de febrièr de 2014.
Balcanatolia
Balcanatolia (ortografia de verificar; Balkanatolia en anglés, Balkanatolie en francés, e Balcanatòlia en catalan), es una archipèla anciana o un paleocontinent insular comprent aproximativament los Balcans e l'Anatolia actuals (dont lo nom), e separada de la rèsta de l'actuala Eurasia a l'Eocèn inferior e mejan. Pòrta alara una fauna terrèstra endemica, notament dels afroterians/afroteris (tèrme de verificar: fr afrothériens; ca afroteris) e dels metaterians/metateris (tèrme de verificar: fr métathériens; ca metateris) d'origina gondwaniana.
Malá Víska
Malá Víska es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Aulhat
Aulhat [yˈʎa] (Aulhat-Saint-Privat en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Puei Sant Eusebi
Puei Sant Eusebi (Puy-Saint-Eusèbe en francés) es una comuna d'Occitània, en Daufinat, situada dins lo departament daus Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Aulhat
Toponimia
Le nom d'Aulhat ven d'Auliacum, masatge desvolopat a partir de la viala d'Aulius ; un manuscrit de 1562 le menciona Ollat. Sobre la carta de Cassini s'escritz Aulia.
Puei Sant Eusebi
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Aulhat
Toponimia
La segonda part dau nom de la comuna (que se ditz pas jamai), Sent Privat, evòca Sanctus Privatus, avèsque de Mende au.
Felix Klein
Felix Christian Klein (25 d'abriu de 1849 - 22 de junh de 1925) foguèt un matematician alemand. Sei recèrcas regardèron principalament la geometria non euclidiana e la teoria dei grops.
William Rowan Hamilton
thumb|right|William Rowan Hamilton
William Rowan Hamilton (4 d'aost de 1805 - 2 de setembre de 1865) foguèt un matematician e fisician britanic. Es fòrça conegut per sa descubèrta dei quaternions mai sei recèrcas regardèron tanben l'optica geometrica, la mecanica e la resolucion deis equacions.
Mořina
Mořina es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
Agung
Agung (prononciar Agong), es un volcan actiu de l'illa de Bali, en Indonesia. Lo mont Agung es situat dins lo centre d'Indonesia, dins l'oèst de las Pichòtas illas de la Sonda e dins l'èst de Bali. Es enrodat al nòrd èst per la mar de Bali, a l'èst per lo Seraja, un vièlh massís volcanic, al sud per l'estrech de Lombok e al nòrd oèst per lo Batur.
Las pendas escarpadas e regularaes de l'Agung li confèron una forma semetrica tipica dels estratovolcans. Es coronat per un cratèr de de diamètre que culmina a aperaquí 3000 mètres d'altitud. Los pes del volcan e lo bas de sas pendas son densement poblats e intensament cultivats, en rason la fertilitat dels sòls volcanics.
thumb|left|Modèl numeric de terrenh: vista en perspectiva d'una part de [[Bali amb Agung a esquèrra e Batur a dreita.]]
Istòria
thumb|left|upright|Nívol volcanic que s'enauça del cratèr somital de l'Agung lo 27 de novembre de 2017.
Mezouň
Mezouň es una comuna chèca de la region. Sa populacion es de 0 abitants.
.industries
("industrias", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 21 de febrièr de 2014.
Agung
Istòria
Pauc d'erupctions son coneguda sur l'Agung, sonque quatre dempuèi la colonizacion pels europèus, en 1808, 1843, del 18 de febrièr de 1963 al 27 de genièr de 1964 e dempuèi lo 21 de novembre de 2017. Son de tipe explosiu, pron poderosas amb d'indicis d'explosivitat volcanica podent anar fins a 5.
Le 18 de febrièr de 1963, los abitants ausigèron de fòrtas explosions e vegèron de nivols desubre lo cratèr de l'Agung. Lo 24 de febrièr, de coladas de lava foguèron emesas sul versant septentrional de la montanha per finalament efectuar un trajècte de set quilomètres dins los seguents. Lo 17 de març, lo volcan produguèt d'explosions d'indici 5 en envejant de débris entre uèit e detz quilomètres dins los aires. De flusses piroclastics devastèront nombroses vilatges, tuant aperaquí. De lahars, produits per las importantas precipitacions, tuèron de mai. Una segonda explosion, le 16 de mai, engendrèt de nòvas coladas piroclasticas que tuèron encara 200 abitants. De coladas de lava passèron a qualques desenas de mètres del temple de Besakih. A partir de setembre de 2017, l'aparicion d'una activitat sismica fa crénher a las autoritats un risc d'erupcion iminenta. Lo 22 de setembre, an decretat l'alerta maximala e ordonat l'evacuacion de dins un perimètre de onze quilomètres a l'entorn de l'Agung. Lo volcan s'apasima a la mi-octobre ; pasmens, lo 21 de novembre 2017, escopís un nívol de cendres e de vapor qui s'enauça a desubre lo volcan. L'erupcion s'intensifica lo 25 de novembre e provoca de perturbacions del trafèc aerian del 26 al 28 de novembre.
.vacations
("vacanças", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 21 de febrièr de 2014.
Salinitat
vinheta|Cristals de sal. La salinitat designa la quantitat de sals dissolgudas dins un liquid, per exemple dins l'aiga qu'es un poderós solvant per fòrça minerals.
Cal pas confondre la salinitat amb la  duretat de l'aiga qu'es relativa a son dosatge en calci e magnèsi.
Proprietats quimicas
Las sals dissolgudas modifica las proprietats de l'aiga, d'en primièr sa capacitat de dissolucion, sa densitat, mas tanben sa compressibilitat, son punt de congelacion e d'ebullicion, sa conductivitat electrica, sa duretat e tanbne sa viscositat o sa corrosivitat, e fòrça leugièrament sa capacitat a transportar los sons e la lutz. La quantitat de sals dissolguda dins un liquid modifica la pression osmotica d'aquesta.
Concentracion massica
A una temperatura donada, la salinitat pòt passar un lindal de concentracion massica, al delà de que lo liquid pòt pas pus dissòlvre de sal e de cristals se forman, al fons de l'aisina o en periferia de la superfícia.
Lo lidal de concentracion massica aumenta amb la temperatura, çò que fa que l'aiga fòrça cauda pòt conténer plan ma de sal dissolguda que l'aiga freja.
Aumenta tanben amb la pression. La salinitat apròcha per exemple 300 g/litre dins le foratge petrolièr-gasièr prigons d'Elgin-Franklin en mar del Nòrd, çò que pausa de problèmas de formacion rapida de tartre dins las installacions.
Evaluacion de la salinitat
La salinitat es dificilament estimabla (es vertadièrament pas mesurabla qu'i a pas de mòstra a aque comparar una mòstra) per analisi quimica dirècta, es a dire per secatge, a temperatura nauta, e pesada del rèste solid, que de compausats presents coma los ions carbonat s'evapòran en fin de secatge. Savent que las proporcions dels constituents màger de l'aiga de mar son gaireben constantas, lo sol dosatge de l'un d'entre eles permet de deduire lo taus de totes los autres, e una evaluacion de la salinitat. Los ions clò r, bròme e iòde son aisidament dosables, per exemple per precipitacion permetent un titratge al nitrat d'argent. Sufison a las analisis. Aquò es pas valable per las zonas situadas a proximitat dels pòls o dels estuaris, en aval de las usinas de dessalament, de la fonts marinas d'aiga doça o de la pujadas d'aigas salinas d'origina volcanica que la proporcion dels diferents ions i es modificada al respècte a aquesta de l'aiga de mar « normala ».
La salinitat es dempuèi 1978 oficialament mesurada a partir de la conductivitat electrica de l'aiga a una dicha temperatura e pression. La salinitat (S) d'una mòstra d'aiga es donada al respècte de K de la conductivitat electrica d'aquesta mòstra d'aiga de mar a 15 e a la pression atmosferica normala, amb la conductivitat d'una solucion de clorur de potassi  ont la fraccion en massa de KCl es 0,0324356, a la meteissa temperatura e meteissa pression. S'aqueste rapòrt K es egal a 1 se dich que la salinitat es de 35. La salinitat es mai presentada coma un rapòrt de massa. S'exprimís sens unitat, coma lo pH, mas s'encontra encora de salinitats exprimidas en ‰, en g/kg o en psu (practical salinity unit).