cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antonio Tajani
Lo 17 de genièr de 2017, foguèt elegit president del Parlament Europèu al 4en torn de vòte, en remplaçament de Martin Schulz.
Marinhac (Tarn e Garona)
Marinhac (Marignac en francés) es una comuna gascona de Lomanha, situada dens lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Circ roman
Un circ, dins lo mond roman, es un edifici public que s'organizava de correguda de carris.
Marinhac (Tarn e Garona)
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Marinhac, « Marignac o Marignac-de-Frontignes » (?) èra de l'eleccion de Ribèra-Verdun, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Montauban e de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa èra Sent Pèir, ara Nòsta Dauna. Marinhac pareish dens la nomenclatura de l'an II, dens le canton de Bèumont.
Circ roman
thumb|300px|right|[[Circus Flaminius (Roma), par Bartoli, 1699 : vision acorchida, mas explicita]]
Arquitectura
thumb|250px|right|Plan del [[Circus Maximus (Roma)]] thumb|250px|right|Plan del [[Circus Vaticanus]] thumb|250px|right|L'[[oppidum del Circ de Maxenci]]
La pista e las grasas
Lo circ roman se constituissiá d'una pista de forma alongada virant a l'entorn d'un paret bas central, e de grasa (cavea) bastidas de maçonariá, sovent sus arcadas, o mai simplament, de fusta o quitament apiejat sus un toral. Las plaças d'onors èran de marbre.
Lo paret: spina
Lo paret central (spina, plural spinae), bas, mas larg de qualques mètres, èra ornat de marbres, d'estatuas e d'obeliscs o de fonts.
Las bòrnas: meta
Los tèrmes del paret èran aparats per de bòrnas plan solidas (meta, plural metae), a l'entorn de que viravant los equipatges de Carri, amb aurigas (menaires de carris) e cavals.
La tribuna d'onor
Una lòtja monumentala, bastida al dessús d'una tribuna, aculhava l'emperaire o los responsables locals, e los generals comanditàrias de l'espectacle. Trespolombava aquela tribuna ofrent una vista melhora de l'ensems.
Quelquas circs romans
thumb|200px|right|Plaça del [[Circus Maximus, amb lo Palatin a drecha de la foto]]
Circs, estadis, amfiteatres e ipodròms
thumb|200px|right|[[Trevèri possedava un circ (per las corregas de carris), e un amfiteatre (pels jòcs del circ e combats de gladiators)]]
Cal pas confondre los circs, destinats a la corridas de carris, amb los estadis de Roma (piazza Navona: estadi de Domician), e dels païses de tradicion ellenica (Grècia continentala, Illas Egeanas, Asia Minora), de forma a primièra vista similar, mas destinadas als exercicis d'atletisme, e doncas de dimensions mai modèstas e desprovesida del paret central e dels castrons.
Cal tampauc pas confondre los circs amb los anfiteatres (de biais eliptic, tipe Colisèu o Arenas d'Arle, anfiteatre de Capoá), destinadas als combats de gladiators, a las venationes (espectacles de combats amb de bèstias fèras) e naumaquias.
thumb|120px|left|Obelisc de l'[[ipodròm de Constantinòple]]
Los obeliscs
D'obeliscs, egipcians o non, ornavan la spina dels circs romans: obelisc del Latran venent del Circus Maximus, obelisc del Vatican del circus Vaticanus, o obelisc de Teodòsi encara en plaça al centre de l'Ipodròm de Constantinòple.
L'orguena idraulica
L'orguena « idraulica » de Ctesibios o idraul, que lo debit d'aire foguèt regulat per una sèrva d'aiga, sembla èsser l'instrument de primièra dels jòcs del circ. Se ne pòt vèire un o dos exemplaris sul pedestal de l'obelisca de Teodòsi.
Lo circ roman dons la literatura e l'art
thumb|300px|right|[[Correga de carris, per Albert Kuhn (1913).]]
L'imatge del circ roman foguèt popularizada pel roman Ben Hur, de Lew Wallace (1880), e encara mai per las adaptacions cinematograficass e scenograficas:
Fotbòl en Azerbaitjan
thumb|190px|Sagèth de [[Tofiq Bəhramov, jutge de linha que concediguèt lo but fantauma de Geoff Hurst en la finala de la Copa deu Monde de fotbòl de 1966.]] Lo fotbòl es l'espòrt mai popular a l'Azerbaitjan, mai que mai après l'escrancament de l'Union Sovietica lo 1991 e la creacion de la Liga azerbaitjanesa de fotbòl. L'Associacion de Federacions de Fotbòl d'Azerbaitjan es lo maximal organisme del fotbòl professional a l'Azerbaitjan e foguèt fondada lo 1992, e mai se s'afilièt a la FIFA ia l'UEFA lo 1994.
Lo Neftchi Bakó PFC es l'equipa mai populara e amb mai títols en lo fotbòl azèri, amb 7 ligas dempuèi que lo país atenguèt l'independéncia de la URSS. L'equipa disputèt 27 sasons en la Liga sovietica de fotbòl e lo 1966 finalizèt en lo tresen luòc a la liga, en atenhent aital lo sieu melhor resultat. Lo màger succès internacional del Neftchi foguèt la victòria a la Copa de la CEI lo 2006, en essent l'unica equipa azèri a o aténher al bòrd del FK Khazar Lenkoran e FC Inter Bakó. Anatoliy Banishevskiy, Jogaire del Neftchi entre 1963 e 1978, foguèt elegit lo 2003 lo melhor jogaire azèri dels darrièrs 50 ans. Banishevskiy faguèt partida de la seleccion sovietica qu'arribèt fins a las semifinalas a la Copa deu Monde de fotbòl de 1966. En aquel meteis Mondial, Tofiq Bəhramov foguèt lo jutge de linha que concediguèt lo famós but fantauma de Geoff Hurst en la finala que ganhèt Anglatèrra a Alemanha.
Competicions oficialas entre clubs
Entre 1993 e 1995 existiguèt la Supercopa d'Azerbaitjan de fotbòl, competicion qu'afrontava al campion de la Liga Premier e lo campion de Copa. Lo Neftchi ganhèt la competicion en doas de las tres edicions.
Seleccions de fotbòl d'Azerbaitjan
250px|thumb|Image de la seleccion d'Azerbaitjan a l'[[Estadi Ernst Happel lo 2010.]]
Seleccion absoluta d'Azerbaitjan
La seleccion de l'Azerbaitjan, en las siás desparièras categorias es controtlada per l'Associacion de Federacions de Fotbòl d'Azerbaitjan.
L'equipa azèri disputèt lo sieu primièr partit oficial lo 17 de setembre de 1992 a Gurjaani davant Georgia, partit que se resolguèt amb 6-3 pels georgians. Prèviament, lo 1927, la seleccion azèri disputèt un partit amistós davant Georgia e Armenia correspondenta al Campionat de Transcaucàsia.
Azerbaitjan a pas disputat cap de Copa deu Monde de fotbòl ni Campionat d'Euròpa de fotbòl.
Seleccion femenina d'Azerbaitjan
La seleccion femenina debutèt lo 18 de novembre de 2006 davant la seleccion de Romania en Mogosoaia en un partit que ganhèron las romanesas per 4-1. La seleccion femenina de l'Azerbaitjan a participat pas encara a una fasa finala de la Copa del Mond de Fotbòl o Campionat d'Euròpa de fotbòl.
Fons Europèu d'Investiment
Lo Fons europèun d'investiment (FEI), creat en 1994, es una institucion europèa filiala de la Banca Europèa d'Inverstiment (BEI) espécializada per melhorar la creissença economica e la reduccion del caumatge dins l'Union Europèa. Lo FEI sosten entre autre las pichonas e mejanas entrepresas ne balhant de fons pròpris a de fons de capital risc o per d'acòrdis amb las bancas financiant las PME.
Composicion e foncionament
Lo foncionament del FEI es basat sus un partenariat entre la Banca Europèa d'Inverstiment, la Comission Europèa e de las institucions financièras dels diferents Estats membres de l'Union.
Es compausat:
Domèni d'intervencion
L'accion del FEI s'espandis als Païses Membres de l'Union Europèa e als Estats candidats a l’adesion (Croàcia, Turquia, e los tres païses de l'AELE: Norvègia, Islàndia, Lichtenstein).
Interven principalament per sostenir:
.みんな
.みんな (min'na, tot lo monde, còdi punycode .xn--q9jyb4c) es un nom de domeni japonés. Es en servici dempuèi lo 23 de novembre de 2013.
Lista dels primièrs ministres d'Oganda
thumb|220px|Blason d'Oganda. Lo primièr ministre d'Oganda n'es pas lo cap de govèrn del país, solament lo cap del consèlh de Ministres. Vaquí lista dels primièrs ministres d'Oganda de 1962 fins a uèi.
Les Voivres
Les Voivres es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
Lo vilatge a situat a Unitat|5|km}} al nòrd de Bains-los-Bains, vorejat a l'oèst pel Côney e lo canal de l'Èst.
Le village est situé à 5 km au nord de Bains-les-Bains, bordé à l'ouest par le Côney et le canal de l'Est.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
thumb|200px|left|Lo Pont-de detlos-Fées, vestigi galloromain al bòrd del Côney
A l'epòca medievala, lo luòc fasiá partida del finage de Bains-los-Bains.
Lo 28 d'abril 1821, la municipalitat dels Voivres, coma aquela de Fontenoy-lo-Castèl o aquela Bains-los-Bains, a sostret del arrondissement de Mirecourt per èsser ligada a la arrondissement de Épinal.
En lo Diccionari géographique #universal datat de 1833 se cita :''pòble de França, departament dels Vòges, arrondissement e a 4 llegües e mitat al Sud Oèst de Epinal, costat e a una llegua al Nòrd Es de Bains. Fabricas a fèrre e tréfilerie. 620 abitants.
Lo diccionari de Geografia de 1854 dona dètz ans mai tard una populacion de 895 abitants.
En lo moment del Exposicion universala de 1855, s'expausa en la seccion Bastiment una rusca per cobrir los tets #que lo grès biggaré ne proven d'una carrièra de las Voivres. Lo grès biggaré dels Voivres a una polida reputacion doncas que s'o tròba citat de nòu en L'art de bastir en 1855.
thumb|200px|left|Le Pont-des-Fées, vestige galloromain au bord du Côney
À l'époque médiévale, le site faisait partie du finage de Bains-les-Bains.
Le 28 avril 1821, la commune des Voivres, comme celle de Fontenoy-le-Château ou celle Bains-les-Bains, est soustraite de l'arrondissement de Mirecourt pour être rattachée à l'arrondissement d'Épinal.
Dans le Dictionnaire géographique universel daté de 1833 on cite :''village de France, département des Vosges, arrondissement et à 4 lieues et demi au Sud Ouest d'Epinal, canton et à une lieue au Nord Est de Bains. Usines à fer et tréfilerie. 620 habitants.
Le dictionnaire de Géographie de 1854 donne dix ans plus tard une population de 895 habitants.
Lors de l'Exposition universelle de 1855, on expose dans la section Construction une lave pour couvrir les toits dont le grès biggaré provient d'une carrière des Voivres. Le grès biggaré des Voivres à une belle réputation puisqu'on le trouve cité de nouveau dans L'art de construire en 1855.
Arnières-sur-Iton
Arnières-sur-Iton en normand (Arnières-sur-Iton en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo nom de Arnières deriva de "Asinaria" #que remembra mai que d'ases aguèron elevat sul territòri de la comuna.
Montledós
Montledós (Moulédous en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Arnières-sur-Iton
Istòria
Le nom d'Arnières dérive de "Asinaria" qui rappelle que des ânes furent élevés sur le territoire de la commune.
Montledós
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [moulé'doud] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Monlodos en 1258, Molodoos en 1285, De Monte Lodosio, en latin, en 1313, De Montelutoso, en latin, en 1342, Mont Lodos en 1429, Monledous (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Montledós que vien deth « ancian provençau » moledor, « trissador, pilon », donc versemblablament nom d'un molin. Segon Negre, Montledós que vien benlhèu deth latin montem e nom d'òmi Luto, puish atraccion deth gascon moledors, « molinèrs ».
Segon Miquèu Grosclaude, era prumèra partida qu'ei vertadèrament mont (latin montem). Segon Boisgontier, aqueth mont que perdó era soa nasala pro lèu, mes Grosclaude que constata èra enqüèra presenta sus era mapa de Cassini e que la sauva dens era ortografia; Grosclaude qu'a solament desbrembat era atestacion de 1285. R. Aymard qu'arrefusa montem lutosum, « mont braudós ». Berganton que horneish Lodosus ei un nom de persona (Lodosus, hilh d'Arnaut de Maur, cap a 1095, cartulari de Sent Mont). Mons Lodosus que seré un toponime bastit com Montguilhèm, Montgaston, etc. Era origina d'aqueth nom qu'ei dobtosa : eth germanic Laudo o Lodo, un derivat de lot, « brauda, hanga » o ua contraccion de Ludovicus (Berganton). Montledós que vien probablament de mont e nom d'òmi Lodós.
Canyelles
Canyelles es una comuna catalana de la província de Barcelona, en Catalonha, dins la Comarca de Garraf.
Aube (Mosèla)
Aube es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Lo vilatge a situat a qualques quilomètres de Rémilly.
Le village est situé à quelques kilomètres de Rémilly.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Condé-Folie
Conda-Folie (Sonme) en picard (Condé-Folie en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Nòtas
<references group=N/>
Bèlagarda de Sòna
Bèlagarda de Sòna (en francés Bellegarde-sur-Saône, uei Seurre) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
El Soplau
El Sopláu (cantabre), El Soplao (espanhòl), es una cauna unica dins lo mond per la qualitat e la quantitat de sas formacions geologicas (espeleotèmas). Se tròba dins lo territòri de las comunas de Valdáliga (vilatges de Labarces e Roiz) e de Rionansa (vilatge de Celis), en Cantàbria.
Sa longor es de, que solament son obèrts a la visita. I son visiblas de concrecions raras, que d'elictitas (una mena d'estalactitas excentricas desfisant la gravitat) e de drapariás (de cortinas translucidas penjant del plafon). Se formèt al Mesozoïc e, pus precisament, al Cretacèu, fa 24 milions d'ans.
Descobèrta per escasença al cors del traucament d'una galariá per l'esplecha minièra, seriá explorada pel Speleo Club Cántabro de Santandèr.
Comitat Economic e Social Europèu
Lo Comitat Economic e Social Europèu (CESE) es l'assemblada consultativa dels partenaris economics e socials europèus.
Le CESE foguèt establit per permetre a totes los actors economics de se far entendre (mejans d'avís formals) de la Commission, del Conselh e del Parlament, e de participar atal al processus decisional de l'Union.
Los avís donats pel CESE son publicats al Jornal Oficial de l'Union Europèa e son al nombre de 170 per an en mejana.
Originas
Es una institucion europèa creada pel Tractat de Roma (1957) per associar los divèrses grops d'interesses economics e socials a la realizacion del Mercat comun e de lor balhar un instrument institucional per far conéisser a la Comission e al Conselh de l'Union Europèa lors vejaires sus totas las questions d'interès comunautari.
L'Acte Unic Europèu (1986), le Tractat de Maastricht (1992), lo Tractat d'Amsterdam (1997) e lo Tractat de Niça (2001) confortèron lo CESE dins sas foncions. Lo Tractat de Maastricht espandiguèt fòrça las atribucions del Comitat. Lo Tractat de Lisbona confirmèt lo seu ròtle e atribucions.
Son influéncia s'espandís ara a de questions coma la politica sociala, la coesion economica e sociala, l'environament, l'educacion, la santat, la proteccion dels consomators, l'industria, los malhums transeuropèus, la taxacion indirècta e los fons estructurals.
Composicion
Lo comitat es compausat de 329 membres (titulats conselhièrs) eissits dels mejans socioeconomics d'Euròpa. Prepausat pels govèrns nacionals, son nomenats a títol personal pel Conselh de l'Union Europèa per un periòd de 5 ans renovelable e agissent en tota independéncia politica, segon la reparticion segenta:
Los Conselhèrs son organizats en tres grops:
Attributions
Lo CESE es la votz de la societat civila. Dona de vejaires al Conselh, a la Comission e al Parlament Europèu, a lor demanda o d'iniciativa pròpia. Aquó permet a las autras institucions:
Lo CESE incita tanben la societat civila a s'implicar mai dins l'elaboracion de las politicas de l'Union. Organisa, amb lo sosten de las autras institucions comunautaris, fòrças accions tòcan a melhorar los rapòrts entre los ciutadans europèus e las institucions europèas.
Lo CESE tanben es actiu dins lo domèni de las relacions exterioras. Entreten de ligams amb de representants de la societat civila dins los païses tèrç.
Lo CESE es una assemblada consultativa; los avís son pas constrenhents per las autras institucions.
Organizacion e foncionament del CESE
Lo president del CESE es elegits pels membres per un mandat de dos ans e mièg.
Lo CESE es organizat en sièis seccions especializadas:
VIVA World Cup
La VIVA World Cup es la copa dau monde organizat per lo NF-Board qu'es la federacion internacionala gropant leis equipas de fotbòl non reconegudas per la FIFA.
Marçac (Lomanha)
Marçac  (Marsac en francés) es una comuna gascona de Lomanha, situada dens lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son en latin : condominum de Marsaco, en 1343, prior de Marssaco, en 1381, actum apud Marsanum, en 1387, domini de Marsaco, en 1391, dominus de Marsaco, en 1428, Sanctus Bartholomeus de Marsaco, en 1741. Marçac ven d'un nom latin d'òme Martius o Marcius (lo resultat es lo medish), damb lo sufixe -acum, latinizacion deu sufixe gallés -aco(n). Marçac èra probablament ua anciana grana proprietat antica qu'avèva per mèste Martius o Marcius.
Vaux-en-Bugey
Vaux-en-Bugey en arpitan ( Vaux-en-Bugey en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Geografia
Val-ne-Bugey es una municipalitat francesa, situada en lo departament de l'Ain e apertenent al costat de Lagnieu. Es d'en un autre luòc situada a 3 km de lo sieu cap-luòc de costat. Vali se tròba egalament a 5 km de Ambérieu-en-Bugey e de Leyment, e a 36 km de Bourg en Bressa (cap de-luòc de departament de l'Ain).
Vaux-en-Bugey est une commune française, située dans le département de l'Ain et appartenant au canton de Lagnieu. Elle est d'ailleurs située à 3 km de son chef-lieu de canton. Vaux se trouve également à 5 km d'Ambérieu-en-Bugey et de Leyment, et à 36 km de Bourg en Bresse (chef-lieu de département de l'Ain).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cubelles
Accès
Comuna situada sus Mediterranèa, amb un accès par l'AP C-32 e C-31. Cubelles es desservida pal tren de banlèga religat à Barcelona (viatge de 45 minutas) cada mièg ora.
Lo riu Foix
Lo dèlta del riu mediterranèu Foix se trapa a Cubelles, e va cap a la Mediterranèa. Pasmens, lo riu es sovent sec dempuèi la construccion de la restanca de Castellet i la Gornal. L'embocadura del permetèt la formacion d'un espaci de tèrras paludencas d'aiga doça, apreciada pel torisme e a lo plaser dels abitants. Las aigadas de 1994 separèron lo corrent en dos braces, formant atal una pichona illa de sabla ligada a la riba per una plana.
Asma
L'asma es una malautiá inflamatòria de l'aparelh respiratòri que provòca de dificultats de respiracion (dispnèa). Aquela malautiá, mai sovent, provòca de damatges dins las bronquis e lo bronquiòls. Aqueles mermant lor talha e fan mai dificil l'intrada de l'aire dins los palmons. Aquel tèrme ven del grèc ἄσθμα, ásthma, via lo latin asthma significant « respiracion dificila ».
Existís pas una definicion precisa de la malautiá asmatica. L'Estrategia Globala per l'Asma (GINA) la definís atal: "Inflamacion cronica de las vias aerianas que tenon un ròtle destacat cèrtas cellulas e mediadors. Aquel procediment s'associa a una iperresponsa dels bronquis que produsís d'episòdis de siblaments (fiulets), dispnèa (sensacion de manca respiratòri), opression toracica e tos, subretot de nuèch o lo matin. Aqueles episòdis s'acompanhan mai sovent amb un màger o mendre gra de obstruccion al flus aerian sovent reversible de forma espontanèa o jos tractament".
Etiologia
Se conéis pas la causa exacta de l'asma, mas i a fòrça factors que pòdon desencadenar la malautiá. Los mai importants son: ven totjorn mai evidenta la relacion entre l'asma e las condicions del mitan ambient, que se recomanda de promòure de mitan sanitoses per minimizar las causas que pòdon desencadenar l'agravacion de la malautiá. Tanben foguèt constata una predisposicion genetica, que fòrça malauts presentan de precedents asmatics, allergics o d'eczemàs dins la familha. I a de malautiás que pòdon causar o agravar l'asma, coma la reflus gastroesofagic e la sinusitis cronica. Un autre aspècte de prene en compte es l'usatge de classas de medicaments coma los betablocants, los antiinflamatòris non esteroïdes e analgesics. Cal pas s'automedicar sens consultar de per abans lo mètge o la mètja.
Mecanisme de produccion de l'asma
vinheta|350x350px|Estat de las vias aerianas abans e après una ataca d'asma. Quitament se se sap que l'asma es un estat causat per una inflamacion cronica de la via aeriana, los compausants precises d'aquela inflamacion son encara pas coneguts e las causas d'aquela inflamacion son incertanas. Fòrça cellulas inflamatòrias serián implicadas e interaccionarián d'un biais complèxe.
Existís ja una pròva que los mastocits jògan un ròtle important en responsa immediata a l'allergèn e dins l'asma inducha per l'esfòrç e aquela ligada als aliments, mas las cellulas responsablas de l'inflamacion cronica que provòcan l'iperreactivitat bronquiala son los macrofags, los eosinofils e linfocits T. Totes aqueles apareisson activats dins l'asma. Los linfocits T son programats per produire de citocinas (cellulas Th2) que menan a la caracteristica inflamatòria eosinofilica. Aquela programacion implica de cellulas presentant d'antigèns, coma las cellulas dendriticas dins l'epitèli de via aeriana.
Lo procediment d'inflamacion cronica pòt provocar de cambiaments estructurals, coma la fibròsi, lo conflament o l'ipertrofia del muscle lis bronquial e l'angiogenèsi, çò que pòt donar luòc a una obstruccion irreversibla de la via aeriana.
Anatomia patologica
Las lesions tipicas de l'asma son:
Fisiopatologia
Dins la fisiopatologia de l'asma existisson tres fenomèns fondamentals:
Formas clinicas de l'asma
Clinicament l'asma se classifica per l'adult en quatre tipes fondamentals:
Asma aucupacionala
Lo asma aucupacionala se definís coma una escasença d'obstruccion bronquial reversible a causa d'una ipereactivitat bronquiala per l'exposicion a diferents agents dins lo luòc de trabalh. Aqueles agents pòdon èsser: de vapors, gases, fums, eca.
Dins aquel tipe d'asma i a tota una sèria de factors que pòdon provocar l'apareisson d'aquela patologia pels trabalhadors de cèrts domènis. Aqueles factors pòdon èsser: environamental o de factors de risc de reponsa individuala.
Classificacion de l'asma segon gravetat
Segon la siá severitat e frequéncia dels episòdis l'asma se pòt classificar en:
Asma episodic Ocasional
Aquela asma es aquel que se diagnostica quand se complisson una sèria de condicions. Aquelas son: mens d'1 episòdi cada 10-12 setmanas, bona tolerància a l'exercici e l'apareisson de 4 o 5 episòdis maxim per an.
Asma episodica Frequent
Aquel tipe d'asma se definís quand: se produson mens d'1 episòdi cada 5-6 setmanas, apareisson de siuladisses a l'esfòrc intens se produson entre 6 e 8 episòdis maxim per an de forma esporadica.
Asma persistent moderat
Lo asma persistent moderat es aquel que produtz mai d'1 episòdi cada 4-5 setmanas, apareisson siuladisses a l'esfòrc moderats-intenses e apareisson de signes e de simptòmas d'asma nocturna gaireben 2 còps per setmana. Los pacients diagnosticats d'aquel tipe de asma deven recébre un tractament amb inaladors de corta accion minim 3 còps per setmana.
Asma Persistent grèu
L'asma persistent grèu es lo tipe d'asma mai sevèr e se presenta minim 1 còp cada 4 setmanas. Los siuladisses apareisson quand la persona realiza d'esfòrces minims e pas tròp intenses. Apareisson de signes e de simptòmas nocturns mai de 2 còps per setmana e an besonh d'inaladors de corta accion per controtlar los simptòmas mai de 3 còps per setmana.
Tractament
Lo tractament de l'asma engloba diferents penjals. D'en primièr, i a lo tractament farmacologic e en segond i a l'educacion per la santat. dins lo cas del tractament medical, cal comprene los broncodilatadors e los glucocorticoïdes inalats. Totjorn mai, es plan important de realizar una bona educacion per la santat. Aqueles dos factors garantisson lo succès e l'eficacitat del tractament.
Farmacologicament, I a dos tipe de tractaments per l'asma. D'en primièr, avèm aqueles d'accion rapida a de cort tèrme. Aqueles s'utilizan quand se produsís un ataca d'asma. Per exemple los Agonistas β2 adrenergics de corta durada e los anticolinergics inalats. Mai, avèm aqueles medicaments que s'utilizan dins lo tractament de long tèrme. Aqueles an coma objectiu d'ensajar d'evitar d'episòdis d'atacas asmatics novèls e controtlar los simptòmas de l'asma.
Escalon 1
Sonque los agonistas β2 adrenergics de corta durada.
Escalon 2
Alternativas:
Escalon 3
Alternativa: Autras opcions:
Escalon 4
Alternativa: Autras opcions:
Escalon 5
Alternativa: Autras opcions (en mai d'aquel de l'escalon 4):
Escalon 6
Alternativa: Autras opcions (en mai d'aquel de l'escalon 4):
Fitoterapia
I a de plantas qu'an un efièch antiasmatic coma lo romanin, lo	jusquiama e lo Ginkgo biloba.
Taka
La Taka (simbòl ৳ o Tk) es la moneda de Bangladèsh.
Lo simbòl ISO 4217 de la taka es BDT, lo simbòl usual es ৳. Es divisida en 100 poishas (পয়সা, ps.).
École nationale supérieure d'informatique pour l'industrie et l'entreprise
École nationale supérieure d'informatique pour l'industrie et l'entreprise o pus simplament ENSIIE) es una granda escòla francesa situada a Évry.
Arrondiment de Mende
L’arrondiment de Mende es una division administrativa e una anciana division electorala francesa situada dins la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon e lo departament francés de Losera. Lo capluòc es la vila gavaudanesa de Mende. L'arrondiment s'espandís en Gavaudan. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian gavaudanés, que tira vèrs l'auvernhat al nòrd del territòri.
Istòria
L'arrondiment se creèt en 1800 dins lo departament de Losera. Lo 10 de setembre de 1926, amb la supression de l'arrondiment de Maruèjols, los cantons d'aquel arrondiment siaguèron transferits a l'arrondiment de Mende : canton d'Autmont d'Aubrac, de La Canorga, de Chanac, de Chairac, de Fornèls, del Malasiu, de Maruèjols,  de Las Binals, de Sanch Eli d'Apchièr, de Cerveireta (vengut en 1897 canton de Sent Auban). L'arrondiment de Mende venguèt alara, e de luènh, lo pus espandit (3 479,4 km²) e lo pus poblat (63 401 abitants en 2018) del departament.
Composicion entrò 2015
L'arrondiment de Mende se compausava de 18 cantons :
Composicion a partir de 2015
Dempuèi 2015, los limits dels cantons novèls pòdon èsser sus dos arrondiments e lo nombre de comunas pòt variar en seguida de la creacion de comunas novèlas. De mai, lo 1èr de genièr de 2017, los arrondiments siaguèron atermenats autrament per tal de s'adaptar als limits de las intercomunalitats. Per l'arrondiment de Mende, e per tot lo departament, la creacion de comunas novèlas faguèt fòrça baissar lo nombre de comunas, mas en 2017, lo limit entre l'arrondiment de Mende e lo de Florac demorèt çò qu'èra.
Maderòlas
Geografia
Aute vilatge o quartièr : Los Jacmets. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [madé'rolèh] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : De Mazerollis, en latin, en 1313, De Maseroliis, en latin, en 1342 e en 1379, Maseroles en 1429,Mazerolles, en 1759, Maseroles en 1768, Mazerolles (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Arrondiment de Mende
Composicion a partir de 2015
Lo nombre de comunas de l'arrondiment de Mende es aital de 135 en 2015, 132 en 2016, 120 en 2017 e 114 en 2019 e 2020. thumb|left|290px|Los cantons e arrondiments de Losera (en francés) thumb|right|500px|Los cantons novèls e los arrondiments de Losera (en subrestampatge e en matises de blau). Mapa en francés.
Maderòlas
Toponimia
Dauzat e Rostaing que hè de Maseròlas lo derivat deu latin maceria, « arroeinas, qui datan de l'epòca romana », dab lo sufixe diminutiu -ola.
Segon Miquèu Grosclaude, Maderòlas que vien deu gascon maseròlas (deu latin maceriolas, « arroeinas », de maceriæ, dab lo sufixe diminutiu -olas). Cau pas interpretar sistematicament son arroeinas ancianas, per exemple romanas.
Mauvesin (Hauts Pirenèus)
Mauvesin (Mauvezin en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [mawbé'zi] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : in castro nomine Malovicino, en latin, en 1083, en Auger de Mauvesinc en 1189, de Malvezino, en latin, en 1256, super castrum meum de Malvezi de Bigorra en 1256, Mau Vesin en 1429, Mauvoisin en 1731, Mauvezin en Nebousan en 1740, Mauvesin (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Mauvesin que vien deth latin malum vicinium !, « maishant quartièr ». Segon Negre, Mauvesin que vien deth gascon mau, « maishant » e vesin, a prepaus d'un vilatge qui sap dehéne's contra eths autes. S'ageish d'un mèste de castèth...
Segon Miquèu Grosclaude, era proposicion de Negre qu'ei estranha. Que s'ageish de segur d'un maishant vesin, apellacion feodau dissuasiva. Que i a un castèth qui apertienó a Gaston Febus.
Lòcs e monuments
thumb|350px|right|Castèth de Mauvesin.
Piastra
thumb|200px|Piastra de l'Indochina francesa, 1885.
La piastra èra la moneda d'usança de l'Empèri Otoman e de la Republica de Venècia au sègle XVI dins sei fondegues dau Levant. Era facha de bronze.
Popularament, en dialècte marselhés de l'occitan, la piastra designa tota mena de moneda. Aquest usatge s'es espandit au francitan parlat a Marselha.
De notar tanben que dins lo francés d'America dau Nòrd, en Quebèc coma Loïsiana, la piastra es lo nom donat au dollar locau, canadian ò deis Estats-Units.
Encuei, lei sotas divisions de nombrosei monedas d'ancianei provincias otomanas s'anomenan piastras.
Auxon-Dessous
Auxon-Dessous es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de Borgonha Franca Comtat.
Contalmaison
Cantamoaison en picard (Contalmaison en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Geografia
thumb|left|Païsatge de chaumes en setembre.
thumb|left|Paysage de chaumes en septembre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lòna
Una lòna es una estenduda d'aiga generalament salada e pauc prigonda, separada de la mar per un cordon litoral. Aqueste cordon es constituït de sabla e entrecopat de passatges nomenats graus, que permeton la comunicacion de la lòna amb la mar. Lo tèrme pòt tanben designar d'unas sompas o trauc d'aiga mai o mens temporaris.
Debora Patta
Debora Patta (Zimbabwe), 13 de julhet de 1964 ) es una jornalista e productritz de television sud-africana. Son paire es italian, nascut a Roma, e sa familha originària de Praia a Mare (Província de Cosença)
Carrièra
En octobre de 2013, tornèt a Ràdio 702
L'engatjament politic
Son jornalisme percutent metèt en lutz lo racisme en Sud-Africa e provoquèt la colèra dels blancs conservadors. De membres nègres de l'adiministracion publica l'acusèron tanben d'èsser racista.
Marian Price
Marian Price (Belfast, 1954), tanben coneguda coma Marian McGlinchey, es una anciana activista republicana del Nòrd d'Irlanda, volontària de l'Armada republicana irlandesa provisòria (IRA, IRA Provisòria o PIRA) pendent lo conflicte nòrd-irlandés dins las annadas 1970. Es la sòrre de Dolours Price.
Price foguèt empresonada per sa participacion a l'installacion de veituras bombas a Londres lo 8 de març de 1973. Malgrat l'avertiment, l'explosion se faguèt davant la Cort de Old Bailey, e faguèt 243 nafrats. Marian Foguèt foguèt arrestada lo meteis jorn amb la sòrre Dolours, Hugh Feeney, Gerry Kelly, e autras sièis personas, quand èran ja dins l'avion per tornar a Belfast. Foguèron jutjats e condemnats al Grand Salon del Castèl de Winchester lo 14 de novembre après dos jorns de deliberacion de la part del jurat. Las sòrres Price, amassa amb Kelly e Feeney, comencèron una cauma de la talent per demandar son transfèrt dins una preson d'Irlanda del Nòrd. La cauma durèt mai de 200 jorns, e las autoritats penitenciàrias alimentèron de manièra forçada los grevistas. Marian foguèt liberada en 1980 e reprenguèt una vida privada.
Oposicion als acòrdis de patz
Dins las annadas 1990 s'opausèt a l'estrategia del Sinn Féin e a l'Acòrdi del Divendres Sant. Se marquèt a d'organizacions coma lo Movement per la Sobeiranetat dels 32 Comtats o l'Associacion Irlandesa pel Benestar dels Presonièrs Republicans. Après sa charradissa pendent las funeralhas de Joseph O'Connor, membre de l'IRA Autentica assassinat, foguèt acusada de sosténer a l'IRA Autentica, acusacions que refusèt.
Lo 17 de novembre de 2009 foguèt atrestada rapòrt a l'atemptat contra una casèrna de Massereene en març de 2009, que dos soldats britanics lai moriguèron. En 2011 foguèt acusada d'aver porgits de telefòns mobils a la còla qu'aviá perpetrat aquel atemptat.
Lo 15 de mai de 2011, foguèt acusada d'encoratjar lo supòrt a una organizacion illegala, pr'amor qu'aviá sostengut lo comunicat qu'un militant legiguèt pendent una manifestacion per commemorar l'insurreccion de Pascas a Derry, e en çò que se menaçava a d'oficièrs de polícia. Per aquel fach, lo secretari d'Estat d'Irlanda del Nòrd, Owen Paterson, estimèt que Price deviá far de preson preventiva. Price foguèt l'unica femna empresonada dins la preson de Maghaberry, près de Lisburn, de mai de 2011 fins al sieu transfèrt a l'ala espitalària de la preson de Hydebank Wood en febrièr de 2012. A causa de problèmas de santat, foguèt liberada lo 30 de mai de 2013.
Lei de transicion juridica e constitutiva de la Republica
La Lei de transicion juridica e constitutiva de la Republica, en catalan: Llei de transitorietat jurídica i fundacional de la República, es la denominacion d'una lei catalana qu'a per objectiu garantir la seguretat juridica, aital coma la succession ordenada de las administracions e la continuitat dels servicis publics, pendent lo procès de transicion de Catalonha cap a un estat independent.
Acadèmia Charles Cros
L'Acadèmia Charles Cros es una associacion francesa que foguèt creada en 1947 per un grop de critiques e d'especialistas del disc, que s'i trapaban Armand Panigel, José Bruyr, Antoine Goléa, Franck Ténot, Pierre Brive amassats a l'entorn de Roger Vincent, son fondator. Son primièr president foguèt lo musicològ Marc Pincherle. Puèi se succedèron a la presidéncia de l’Acadèmia Daniel-Lesur, Michel Philippot e Hugues Dufourt. Lo president actual es Alain Fantapié, elegit en 1999, recondusit en 2004 e novembre de 2009.
Composicion
Es compausada d'un cinquantenat de sòcis cooptats, que son d'especialistes de la critica musicala, de l'enregistrament sonòr e de la vida culturala. Foguèt creada en l'onor de Charles Cros (1842-1888), (1842-1888), poèta (amic d'Arthur Rimbaud e de Paul Verlaine), e  tanben inventor autodidacte. Foguèt notadament un precursor de l'enregistrament sonòr.
Roger Vincent foguèt nomenat president d'onor fondator d'aquesta estructura.
Sòcis
Demest sos sòcis, se trobèront Marcel Beaufils, Robert Beauvais, Serge Berthoumieux, Emmanuel Bondeville, André Boucourechliev, Pierre Brive, José Bruyr, Daniel Caux, Hugues Dufourt, Henri Dutilleux, Jean Germain, Paul Gilson, Antoine Goléa, Daniel-Lesur, Armand Panigel, Lucien Malson, André Schaeffner, Jean Vincent-Bréchignac, Philippe Koechlin e  tanben Pierre Mac Orlan.
Objectius
La tòca de l'Acadèmia es de constituir un collectiu de competéncias, cargat d'esser un ligam entre l'administracion que definit la politica culturala e l'ensemble dels professionals de la musica e del disc.
Dempuèi 1948, Dempuèi 1948, l'Acadèmia balha cada annada premís bels del disc que recompensan d'òbras musicals enregistradas originalas de qualitat dins lo domèni de la cançon, de la musica populara o sabenta. Mantun premís bels del disc de l'Acadèmia Charles Cros recompensan d'òbras dins categorias coma : « cançon », « musica classica », « jazz » etc. Un prèmi recompensa tanben libres remarcables de musicologia. Suivant l'evolucion de las tecnicas, los prèmis, balhats a la debuta als  78 tours, son ara atribuits als CD o DVD.
Minoritat sexuala
Minoritat sexuala es un tèrme que fa referéncia al grop social amb una identitat de genre, orientacion sexuala o practicas sexualas consentidas desparièras dels de la majoritat de la societat que vivon. Es un tèrme qu'en sociologia s'utiliza per se far referéncia a l'ensems de la diversitat sexuala e de genre, englobat abitualament jos las siglas LGBTI.
Es un concèpte anàleg al de minoritat etnica. Las minoritats sexualas pòdon tanben manifestar de comportaments e de practicas qu'en ensems conforman una subcultura. En cèrts luòcs e moments istorics, las minoritats sexualas son arribadas quitament a desvolopar un quite lengatge que s'identificar sens èsser reconeguts per la rèsta de la societat.
En fòrça luòcs las minoritats sexualas s'afrontan amb el al refús social e a risques de salut associada que van al delà de las siás practicas sexualas, coma màgers taxas de depression o de suicidi.
Jenny Shipley
Jenny Shipley (n. 1952) professora e femna politica foguèt primièra ministra de Nòva Zelanda entre 1997 e 1999.
Monocamerisme
thumb|201x201px|
Lo monocamerisme es un sistèma parlementari compausat d'una chambra unica. Son generalament adoptadas per d'estats de superficia limitada e de populacion omogenèa onte l'existéncia d'una segonda chambra es pas considerada coma necessària. Foguèt tanben lòngtemps considerat coma l'expression d'un regime republican fins a son adopcion per certanei monarquias constitucionalas (Danemarc, Suècia, Nòva Zelanda) dins lo corrent dau sègle XX.
Cambra de las Comunas del Reialme Unit
right thumb|Cambra de las Comunas [[Palais de Westminster Londres, RU]]
La Cambra de las Comunas del Reialme Unit de Grand Bretanha e de l'Irlanda del Nòrd es la cambra bassa del Parlament del parlament del Reialme Unit. Coma la cambra nauta, la Cambra des lòrds, ten sesilha al Palais de Westminster.
La cambra de la Comunas es un còrs elegit de 650 members, los Membres del Parlament (MPs). Son elegits èsser represent de las circonscripcions per un vòte uninominal majoritari amb un torn e tenon sesilha fins a la dossolucion.
La Cambra de Comunas d'Anglatèrra se bastiguèt del sègle XIII a XIV. Ven vertadièrament Cambra de las Comunas de Grand Bretanha après las acte d'Union amb Escòcia en 1707, e prenguèt lo títol de "Cambra de la Comunas de Grand Bretenha e d'Irlanda" (House of Commons of Great Britain and Ireland) après acte d'Union amb Irlanda al començament del sègle XIX. "United Kingdom" se referís al Reialme Unit de Grand Bretanha e Irlanda de 1800, e ven Reialme Unit de Grand Bretanha e d'Irelanda del Nòrd après l'independéncia de la Republica d'Irlanda en 1922. Fina ala, la Cambra de la Comunas pòrta títol.
Amb lo Parliament Act 1911, Lo poder dels Lòrds de rebutar la legislacion foguèt reduch a un poder de retardar. Lo Govèrn es sol responsable a la Cambra de la Comunas e lo Primièr Ministre demòra a son pòsta fons a que garda lo supòrt de la majoritat a la Comunas.
Relacions amb lo govèrn de Sa Magestat
Quitament se lo Primièr Ministre es pas formalament elegit, la posicion dels partits a la Cambra de la Comunas es pren una importanaça essenciala. Per convencion, Lo Primièr ministre es responsable, e se deu gardar la fisança de la Cambra de las Comunas. Alara, cada còp que l'ofici del Primièr Ministre ven vacant, Lo Sobeiran nomena la persona qu'a lo supòrt de la quita Cambra, o aquela qu'es mai capabla d'obtenir la fisança de la Cambra —normallament lo líder del partit majoritari a las Comunas, alara que lo líder del segond partit mai grand ven lo Líder de l'Oposicion. Demuèi 1963, per convencion, Lo Primièr Ministre es sempre un membre de la Cambra de la Comunas, puslèu que de la Cambra dels Lòrds.
Las Comunas pòt indicar qu'abandona la fisança al Govèrn rebutant la mocion de fisança o votant una mocion de desfisança. Las mocion de fisança o de desfisança son explicitament formuladas atal: "Aquela Cambra fa pas fisança al Govèrn de Sa Majestat." D'autras mocions son consideradas coma fasent acabar la fisança, quitament ne pòrtan pas aquel títoI. Subretot, las importantas decision financièras fasent partit de l'agenda del govèrn foguèron consideradas coma matèria de fisança, coma lo Budget annal. Quand un Govèrn a perdur la fisança de la Cambra de las Comunas, lo Primièr Ministre es obligat de demissionar, daissant sa plaça a un autre Primèr Ministre que pòt obténer la fisança, o demandar al Monarca que dissòlga lo Parlament, precipitant atal una eleccion generala.
Lo Parlament normalament fa sesilha per cinc ans al maxim. Dins l'encastre d'aquela aquela limita, lo Primièr Ministre ne podava quand se vòl causir lo tèrme provocant la dissolucion del Parlament, amb la permission del Monarca. Mas, segon lo Fixed-Term Parliaments Act 2011, la limita es fixada a cinc ans, e una eleccion generala anticipada an early general election pòt èsser portada sonque amb una majoritat dels dos tèrces en favor d'una mocion de dissolucion, o per un vòte de desfisança confidence amb un delai de quatorze jorns del darrièr vòte de fisança (que siá la fisança dins lo meteis govèrn o un autre). Amb aque segon mecanisme, lo govèrn del Reialme Unit pòt cambiar sens que siá convocada una eleccion generala. Tanpauc es necessària l'eleccion intèrna dins lo partit maroitari, un novèl líder pòt èsser causit per aclamcion, quand a apas de rival rival.
Per convencion, totes lo ministres devon èsser membres de la Cambra de la Comunas o de la Cambra dels Lòrds. Unes foguèron causits fòra del Parlament, mas mai sovent entrèron al Parlament après una eleccion parciala o fach par. Ddempuèi 1902, totes los Primièrs ministres son membres de las Comunas (la sola exception, lo comte de Home, renoncièt al paratge tres jorn après que venguèt Primièr Ministre, e foguèt sul còp elegit al la Cambra de las Comunas coma Sir Alec Douglas-Home après vingt jorns dins la Cambra vesina).
A l'ora d'ara, la granda majoritat dels ministres apartenon a la Cambra de las Comunas puslèu qu'aquela dels Lòrds. Pauc de pòstes màger al gabinet foguèron causit d'entre los pars recetament. Lo Primièr Ministre causís los ministres, e decidís de los remandar quand se vòl; pasmens, formalament la nominacion o la demission es realizada pel Sobeiran.
La Cambra de la Comunas examina Lo Govèrn de Sa Majestat mejans las "Questions al Primièr Ministre", quand es possible de far de questions al PM. Las Questions al Primièr Ministre se fan cada setmana, normalament una mièja ora cada dimèrcres. La questions devon aver per subjècte las activitats oficialas del govèrn, pas deguna de las activitats del líder del partit o privadas. De costuma, los members del partir del Govèrn e de l'oposicion altèrnan per far las questions. En mai de las question pausadas per oral pendent lo temps de las questions, Los members del Parlament pòdon tanben interrogar per escrich.
En practica, l'examen per la Cambra de las Comunas del Govèrn es fèble. Donat lo sistèma electoral uninominal majoritari, lo partit al govèrn mai sovent gausís d'una larga majoritat a la Comunas, e es pauc sovent necessari lo compromés amb los autres partits.
La Cambra de la Comunas garda tecnicament lo poder d' impeachment (mesa en accusacion) dels ministres de la Corona (o quin que siá autre subjècte, quitament s'es pas oficièr public) per sos crimes. Los impeachments son jutjat per la Cambra dels Lòrds, ont una majoritat simpla es necessària per condamnar. Lo poder d'impeachment, pasmens, passèt d'usatge: la Cambra de la Comunas realiza son l'examen del Govèrn d'autres biais coma las mocion de desfisança; lo darrièr impeachment se faguèt contra lo Vescomte de Melville en 1806.
Foncions Legislativas
Per costuma, e abans los Parliament Acts, sonque la Cambra de las Comunas Commons fa la proposicions suls impòsts bills. Mai, la proposicions budgetàrias passadas per las Comunas son aparadas dels amendaments de la Cambra dels Lòrds.
istòria
Lo Parlament britanic d'uèi ven en granda partida, en practica, del Parlament d'Anglatèrra, alara lo tractat de l'Union (1706) e los Actes d'Union (1707), crèron lo Parlament de Grand Bretanha per replaça the Parliament d'Anglatèrra e lo Parlament d'Escòcia, apondent 45 MPs e 16 pars per representar l'Escòcia. Mai tard los Actes d'Union de 1800 ratifica l'abolicion del Parlament d'Irlanda e aumenta las Comunas de Westminster amb 100 membres, creant lo Parlament de Reialme Unit de Grand Bretanha e Irlanda.
Lo nom actua de la Cambra de la Comunas ven del mot normand per comunautats: communes.