cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Granda Muralha de China
Lo refortiment de la region de Pequin e l'invasion manchó
L'incursion d'Altan Khan e l'aparicion de la menaça manchós obliguèron lei Chinés de renfòrçar sei defensas dins la region de Pequin. Modernizèron lei muralhas ancianas eiretadas dei dinastias precedentas amb de materiaus pus resistents e l'integracion de sistèmas defensius novèus (merlets...). De mai, l'utilizacion de la pèira e dau mortier li permetèt de desplaçar lei fortificacions dins d'endrechs pus malaisats coma de crestas montanhosas. A partir de 1569, una autra innovacion importanta foguèt la creacion de torres abitablas permetent d'entretenir de garnisons pus importantas dirèctament installadas lòng dei barris. Avans aqueu periòde, lei torres èran plenas amb, a sa cima, una cabana que permetiá d'assostar una sentinèla.
Vespella de Gaià
Vespella de Gaià es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Granda Muralha de China
L'abandon de la Muralha
thumb|right|[[Fotografia de la Granda Muralha en 1907.]]
La dinastia Qing dirigiguèt l'Empèri de China de 1644 a 1911. Durant aqueu periòde, seis emperaires menèron una politica d'expansion vèrs lo nòrd e l'oèst. En particular, ocupèron Manchoria e Mongolia, çò que permetèt de redurre lo risc d'incursions nomadas. Englobada dins lo territòri Qing, la Granda Muralha perdiguèt son interès militar. Foguèt pasmens utilizada coma limit intèrne per contraròtlar lei desplaçaments entre l'estèpa e lei regions agricòlas sedentàrias. L'accès vèrs Manchoria, considerada coma la patria sacrada de l'elèit Qing, foguèt ansin fòrça restrenh. Per aquò, quauquei seccions orientalas de la Granda Muralha foguèron ben entretengudas. Una palissada foguèt tanben bastida per completar lei fortificacions.
Dins leis autrei sectors, la Granda Muralha foguèt abandonada fins a l'arribada deis Occidentaus en China. La premiera mencion europèa a prepaus dei muralhas foguèt l'òbra dau prèire Matteo Ricci (1552-1610). Foguèt pauc a pauc completada per d'autrei racòntes mai e mai iperbolics. La Granda Muralha ocupèt ansin una plaça importanta dins l'orientalisme dau sègle XVIII. Après la signatura dei tractats inegaus dau sègle XIX, foguèt la destinacion de plusors explorators e visitaires.
Après lo reversament de la dinastia Qing en 1911, China conoguèt un periòde de caos e de fragmentacion. De mai, a partir deis ans 1930, lo país foguèt atacat per Japon. En particular, de genier a mai de 1933, lei fòrças chinesas utilizèron de tròç de la Granda Muralha per protegir sei desplaçaments còntra lei tirs d'obús japonés. Aqueu periòde veguèt tanben l'emergéncia d'una pensada nacionalista chinesa que veguèt la Granda Muralha coma un simbòl de la « raça chinesa » (Sun Yat-sen). Ansin, maugrat lei criticas d'autors coma Lu Xun (1881-1936), la Muralha venguèt una partida fòrça importanta dau patrimòni culturau chinés.
Lo desvolopament dau torisme
thumb|right|[[Fotografia de toristas sus la Granda Muralha en 2004.]]
Lo govèrn comunista estudièt de projèctes de restauracion de partidas de la Granda Muralha tre 1952. Cinc ans pus tard, la seccion de Badaling èra duberta ai visitaires. Venguèt rapidament una etapa obligatòria durant lei viatges de dignitaris estrangiers. Pasmens, aquò empediguèt pas de degradacions, especialament durant la Revolucion Culturala (1966-1976). Certanei sectors foguèron tanben utilizats coma peiriera.
Aqueleis esplechas s'arrestèron dins lo corrent deis ans 1980 amb la dubertura de China. Inscricha au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat en 1987, la Granda Muralha es desenant protegida e fa partida deis atots toristics majors dau país. Aquò entraïnèt una acceleracion dei projèctes de restauracion per permetre la multiplicacion dau nombre de visitaires (15-16 milions cada an durant lo decenni 2010). Pasmens, aqueu succès crèa de problemas novèus amb de reconstruccions pauc fidèlas ais edificis istorics e un interès inegau per lei diferentei partidas de la Muralha.
Arquitectura e tecnicas de construccion
D'una longor actuala d'aperaquí 6,700 km, lei diferentei linhas que fan partida de la Granda Muralha ofrisson un testimoniatge de l'evolucion dei tecnicas de construccion de fortificacions en China de l'Antiquitat a la fin dau periòde Ming au sègle XVII. Ansin, leis obratges de l'ensemble van dau terraplen simple au barri de pèira protegit per de torres permetent l'installacion d'una pichona garnison durant plusors setmanas. L'espèctre dei materiaus utilizats es tanben variable anant de la tèrra extracha a proximitat dau luòc de construccion a de bricas ò de pèiras produchas dins de regions alunchadas. Gràcias a l'utilizacion de la farina de ris coma mortier, certanei materiaus an una resisténcia similara a aquela d'un betum modèrne.
Pasmens, en despiech d'aquela diversitat extrèma, quauqueis elements constants pòdon s'observar dins la construccion. Ansin, la màger part dei muralhas foguèron bastidas sus lo modèl dei construccions de tàpia. Premier, leis obriers realizavan dos parets amb un materiau resistent (brica, pèira...). Puei, comolavan l'espaci vuege entre lei dos amb un materiau movedís (tèrra, arena...) qu'èra ensacat e damat. Enfin, de bricas ò de pèiras èran apondudas a la superficia. Aquela tecnica permetiá de simplificar la construccion e de l'accelerar car aqueu metòde mobilizava mens de bricas. Melhorava tanben lei proprietats mecanicas dau barri que veniá pus « elastic ». Lo resultat èra una resisténcia aumentada còntra lei tèrratrems.
Dins d'autrei sectors, se fau nòtar l'adopcion de tecnicas pus originalas. Per exemple, dins lo desèrt de Gòbi, existís de tròç de muralhas bastidas amb una succession de jaç de grava, d'arena e de canèu. Aquel ensemble permetiá de fabricar de muralhas de tèrra armada fòrça resistenta e aisada de produrre.
Thorailles
Geografia
La municipalitat a situat en lo airal urban de Montargis.
La commune est située dans l'aire urbaine de Montargis.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Avressieux
Avressieux en arpitan (Avressieux en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Vilatge a la cœur de la campanha de l'abans país Savoyard.
Village au cœur de la campagne de l'avant pays Savoyard.
Cartabèl de domeni
Un cartabèl de domeni (anglés domain registry) es una basa de donadas que centraliza los enregistraments d'un domeni sus Internet. I a un cartabèl per domeni de primièr nivèl (nacional o generic): aital n'i a un per los domenis en .fr, un autre pels en .it, etc.
Robert Redford
Charles Robert Redford, Jr., conegut coma Robert Redford (n. 18 d'agost de 1936) es un celèbre actor, director de cinèma, realizator e filantròp nòrd-american. Es tanben lo fondator del Festival de Cinèma de Sundance e creador del Sundance Channel.
Entre d'autres prèmis, durant la siá carrièra a ganhat l'Oscar al melhor director lo 1981 per la pellicula Ordinary People, e l'Oscar onorific lo 2002.
Vertelhac
Vertelhac (Verteillac en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.7|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [vɛrtɪ’ʎa]. Lo nom es atestat au segle XIII per la latinizacion Verteilhacum. Vertelhac ven benleu d'un nom gallic d'òme, *Vertilius / *Vertilios (inatestat), segon Xavier Delamarre, Dauzat e Rostaing, Chantal Tanet e Tristan Hordé, o Vertecillus, segon Chantal Tanet e Tristan Hordé, emb lo sufixe -acum, , , latinizacion dau sufixe celtic -ācon. Vertelhac èra benleu la propietat de *Vertilios o de Vertecillos.
thumb|center|300px|Paneu emb lo nom occitan de Vertelhac.
Conselh de Securitat de las Nacions Unidas
thumb|280px|Conselh de Securitat de las Nacions Unidas
Lo Conselh de Securitat de las Nacions Unidas es l'organ executiu de l'Organizacion de las Nacions Unidas (ONU). A « la responsabilitat principala del manten de la patz e de la securitat internacionala » segon la Carta de las Nacions Unidas e dispausa per aquò de podères especifics coma lo manten de la patz, l'establiment de sancions internacionalas e l'intervencion militara. Qualques decisions, nomenadas resolucions, del Conselh de Securitat an fòrça executòria e « los Membres de l'Organizacion convenon d'acceptar e d'aplicar las decisions del Conselh de Securita ».
Se reünís al sèti de las Nacions Unidas a Nòva York aprèp o aver fach dins diferentas capitalas, coma París o Addis Abeba. Los membres i devon èsser presents en permanéncia, perque lo Conselh se pòt reünir a tot moment, subretot en cas de crisi excepcionala.
Lo Conselh de Securitat se compausa de quinze membres: cinc permanents amb drech de vèto (China, Estats Units d'America, França, Reialme Unit, Russia) e dètz elegits per una durada de dos ans (renovelabla per mitat cada an).
Istòria
La primièra session del Conselh de Securitat se tenguèt, lo 17 de genièr de 1946, dins lo bastiment Church House, a Londres.
Foguèt, tre l'origina, compausat de cinc membres permanents, los Estats Units d'America, l'Union Sovietica, lo Reialme Unit, França e la Republica de China (Taiwan), a l'encòp, perque son los principals vencidors de la Segonda Guèrra Mondiala, e perque representant a l'epòca la majoritat de la populacion mondiala (en comptant los empèris colonials), cadun gaireben a egalitat.
A l'adopcion de la carta, èran tanben prevists sièis membres non permanents, nombre portat a dètz per un emendament adoptat lo 17 de decembre de 1963. La resolucion d'aquel emendament fixèt tanben, dins son article 3, lo nombre de representants per zòna geografica.
La composicion permanenta del Conselh de Securitat foguèt solament modificada un còp en 1971, quand l'Assemblada Generala votèt per cambiar los representants de la Republica de China (uèi Taiwan) al profèit d'aqueles de la Republica Populara de China.
Aprèp la dissolucion de l'URSS, lo president Boris Eltsine informèt per lettra le secretari general de l’ONU, lo 24 de decembre de 1991, que la Federacion de Russia aviá succedit a l’Union sovietica al Conselh de Securitat, decision enterinada pel Conselh en genièr de 1992.
Ròtle
L'article 24 de la Carta lo definís atal: « Per assegurar l'accion rapida e eficaça de l'Organizacion, sos Membres conferisson al Conselh de Securitat la responsabilitat principala del manten de la patz e de la securitat internacionala». Las atribucions exactas e las modalitats d'accion del Conselh son precisadas dins lo capítol V (Conselh de Securitat), article 26, dins los capítols VI (Reglament pacific de las contèstas) e VII (Accion en cas de menaça contra la patz, de rompedura de la patz e d'acte d'agression), e dins qualques articles del capítol VIII (Acòrds regionals).
Composicion
Los membres non permanents son:
Comitats permanents
Son uèi al nombre de tres. Totes los païses del Conselh de Securitat i participan, çò qu'indusís un cambiament regular dels representants, en causa del renovèlament annal de la mitat dels membres non permanents.
Proceduras
Totas las decisions del Conselh de Securitat devon èsser promulgadas per un tèxte votat segon un quòrum precís; aqueles tèxtes votats se nomenan resolucions. Cadun dels membres del Conselh de Securitat dispausa d'un vòte.
Existís dos tipes de resolucions, aquelas portant sus de « questions de procedura », e las autras. Caduna an un quòrum diferent :
La condicion del segond cas sul « vòte afirmatiu [...] de totes los membres permanents » es çò que nomenam abusivament lo « drech de vèto », tèrme que s'aplica pas estrictament aicí: lo drech de vèto es un drech actiu e a posteriori, aquel d'invalidar un tèxte adoptat. Se deuriá pus justament nomenar aquò «drech de blocatge», perque es lo mecanisme, passiu, que permet d'empachar a priori l'adopcion d'un tèxte.
Las resolucions del Conselh de Securitat son de decisions de portada obligatòria: l'article 25 de la Carta precisa atal : ''
Contra poders ?
Un debat actual concernís l'espandida de la somission del Conselh de Securitat a l'Estat de drech (o rule of law) e la possibilitat d'examinar la legalitat de sas decisions. Actualament, las decisions del Conselh son limitadas a travèrs tres biaisses principals :
Aquel problèma foguèt levat per qualques tribunals, subretot dins l'afar Tadic pel Tribunal Penal Internacional per l'èx-Iogoslavia (1997), l'afar de l'atemptat de Lockerbie per la Cort Internacionala de Justícia (abril de 2002), e l'arrèst Kadi de 2008 de la Cort de Justícia de las Comunautats Europèas. Fin finala, la credibilitat meteissa del Conselh al respècte dels Estats es invocada coma limit de facto a son poder.
Vèto
Fins al 13 de julhet de 2006, lo vèto foguèt utilizat 258 còps amb, per òrdre d'importància: 122 còps per l'URSS/Russia, 81 còps pels Estats Units d'America, 32 còps pel Reialme Unit, 18 còps per França e 5 còps per la China/Taiwan.
Per mai de la mitat, aqueles vètos se faguèron dins los primièrs dètz ans aprèp la creacion de l'ONU e dins la decenia 1976-1985: 83 e 60 respectivament, o 143 al total. Pendent los ans 1996-2006 foguèt utilizat solament 13 còps.
Membres permanents
Las descolonizacions, de la fin dels ans 1940 a 1960, la progression demografica d'Asia, d'Africa e de l'America Latina, e dins lo meteis temps l'estagnacion de l'Union Sovietica (e de la CEI) e son esclatament, l'estagnacion de França e del Reialme Unit, fan que uèi, quitament amb 1,3 miliard de Chineses, aqueles membres permanents representavan solament en 2006 30% de la populacion mondiala, que 20% per la sola China, contra mai de 50% en 1945, que mens de 15% per China.
Aquela situacion explica perque una granda partida dels Estats membres, dempuèi los ans 1970 subretot, contèsta, pasmens l'existéncia meteissa dels membres permanents, mas almens la causida d'aqueles actuals o lo nombre de membres permanents, e mai de non permanents. Atal de païses coma l'Africa del Sud, Alemanha, Brasil, Egipte, Índia, Indonesia, Japon, Nigèria o Itàlia vòlon venir membres permanents.
Una autra font de problèma es la clausa sul « vòte afirmatiu [...] de totes los membres permanents », qu'empacha regularament d'adoptar de resolucions pasmens respondent als critèris expausats dins los capítols VI e VII, per qu'un o mai membres permanents desiran, per de rasons divèrsas, que las questions pausadas sián pas regladas au nivèl del Conselh de Securitat, subretot quand aquelas resolucions prepausan de mecanismes coercitius (retengudas, blocatge) o d'intervencions dirèctas de fòrças jol mandat de l'ONU.
Membres non permanents
La question de la representativitat dels membres non permanents e de lor nombre es recurrenta dempuèi los ans 1960. L'emendament a la Carta de decembre de 1963 tocava justament a corregir aquò en fasent passar lor nombre de sièis a dètz e en fixant de quòtas per zònas. Mas dempuèi, lo cambi demografic e los cambis geopolitics fan que qualques regions son sosrepresentadas. Lo grope «Asia Africa», per exemple, representa 65% de la populacion, mai los membres permanents, per 50% dels sètis, alara que l'America Latina representa 10% de la populacion e 20% dels membres.
Autre problèma recurrent, la concurréncia pels sètis non permanents qu'entraïna a vegadas de blocatges sevèrs. Per exemple, en 1979, calguèt 155 torns de vòte sens parvenir a causir entre Cuba, sostengut pel Blòc de l'Èst e Colómbia sostenguda per l'Occident. Fin finala foguèt elegit Mexic, pus "neutre".
En 2006 foguèt lo meteis problèma, aquel còp entre un candidat reputat «mondialista» (Guatemala) contra un candidat reputat «altermondialista» (Veneçuèla). Aprèp 47 torns de vòte, au 2 novembre 2006, cap de dos Guatemala o Veneçuèla capitèt a obtenir los 128 vòtes demandats. Fin finala Panamà foguèt elegit amb 164 vòtes al 48 torn.
Al subjècte de las resolucions
L'activitat del Conselh de Securitat a aumentat fòrça dempuèi la fin de la Guèrra Freja. En efèit, se reüniguèt 2903 còps entre 1946 e 1989, adoptant 646 resolucions, o mens de quinze per an, alara que pel periòde 1990-2000, se reüniguèt 1183 còps, adoptant 638 resolucions, o mai de 60 per an.
E mai, pendent sos 44 primièrs ans lo Conselh adoptèt 24 resolucions jol capítol VII de la Carta; en 1993, n'adoptèt aitant cada an.
Adopcion
Lo principal problèma es ligat a la situacion dels membres permanents. Lo fach qu'un sol pòt empachar l'adopcion d'una resolucion, quitament dins lo cas ont los 14 autres membres i son favorables, indusís tres fenomèns qu'entravan lo bon foncionament del Conselh de Securitat:
Totjorn ligat a l'estatut dels membres permanents, mas tanben a la manca de volontat, de l'ensemble o d'una majoritat dels membres del Conselh de Securitat o de l'Assemblada Generala, arriba plan sovent que de resolucions demòren pendentas sus una durada importanta.
Execucion
En mai que qualques resolucions comminatòrias resultan pas d'una resolucion executòria, fòrças resolucions d'aquel tipe son de fach inexecutadas, o incompletament executadas, a causa que los Estats membres refusan de prestar los mejans umans, materials e financièrs sufisents per lor execucion, a causa que la situacion foguèt mal evaluada e que la mission entrepresa demorèt interrompuda abans que los objectius sián tocats.
Reforma de la composicion
Un grope de trabalh creat en 1993, prepausèt en 1996 d’apondre cinc membres permanents, que Alemanha e Japon, tres del Tèrç Monde, e quatre nòus sètis de membres non permanents, per melhorar la representativitat del Conselh; lo president francés Jaume Chirac se declarèt favorable.
En 1997, los Estats Units d'America prepausèron cinc nòus sètis permanents amb un sistèma de rotacion, mas refusèron que le Conselh passe a mai de vint membres, per demorar eficaç.
Destillacion
thumb|right|Sistèma de destillacion utilizat vèrs [[1910.]]
Conselh de Securitat de las Nacions Unidas
Reforma de la composicion
Las poténcias mejanas (Itàlia, Paquistan, ...) prepausan d’aumentar lo nombre de membres non permanents.
Destillacion
La destillacion es un procès de separacion de substàncias liquidas mescladas aguent de temperaturas de bolhiment diferentas. Permet de separar lei constituents d'una mescla omogenèa. Sota l'efiech de la calor ò d'una pression febla, lei compausats se vaporizan d'un biais successiu e la vapor obtenguda es liqueficada per donar lo produch de la destillacion.
De l'Antiquitat a l'aparicion de la quimia
L'utilizacion de procès de sublimacion es atestada tre lo milleni II avC en Babilònia per la preparacion de perfum. Pasmens, l'usatge de la destillacion es pas segur a aqueu periòde. Dins aquò, lo mestritge de la destillacion se desvolopèt durant l'Antiquitat car, au sègle III avC, de tèxtes grècs depintavan de metòdes de dessalament de l'aiga de mar per caufatge. Puei, au sègle I apC, leis alquimistas grècs utilizèron lei premiers procès de separacion per caufatge, separacion de liquids diferents e condensacion dei produchs evaporats. Puei, durant l'Empèri Roman, la demanda creissenta de liquors favorizèt lo desvolopament dei destillariás. Au sègle IV, foguèt redigida la premiera descripcion precisa d'un alambic per Zosim de Panopolis.
Durant lo periòde medievau, la destillacion fòrça utilizada per leis alquimistas e lei fabricants de perfum e d'alcòl en Euròpa e dins l'espaci arabomusulman. En particular, l'alquimista Jabir Ibn Hayyan (721-815) melhorèt lei sistèmas de destillacion amb l'invencion de la cornuda que permet de purificar mai lei produchs de destillacion. De son caire, Callinici de Bizància († 678) realizèt de destillacions de produchs petrolier dins lo quadre de recèrca sus lo fuòc grèc. Al-Razi (854-924) realizèt tanben de destillacions de petròli e descurbiguèt lo querosèn. Enfin, se fau nòtar lei trabalhs d'Avicena (980-1037) sus l'extraccion d'òlis essencialas.
Dins l'artesanat, lo vin es destillat dins la vila de Salèrme tre lo sègle XII. Pasmens, sembla pus ancian en Asia Centrala (sègle III) e en China (sègle VII). Aquò permetiá de fabricar de liquors qu'èran utilizadas coma beure ò remèdi. Per limitar lo subrecaufament, de dispositius de refrejament de l'alambic foguèron inventats au sègle XIV per facilitar la condensacion. En 1500, lei sabers dau periòde sus la destillacion foguèron sintetizats per Hieronymus Brunschwig (vèrs 1450-1512) dins Liber de arte destillandi. Puei, durant lo periòde modèrne, lo coire foguèt pauc a pauc utilizat per fabricar leis alambics e lei cornudas. L'estanqueïtat foguèt tanben melhorada per defugir lei pèrdas
Conselh de Securitat de las Nacions Unidas
Reforme del drech de vèto
L’ancian ministre francés de la defensa Paul Quilès prepausèt en 2000 de restrénher lo vèto a las questions de recors a la fòrça, e d’obligar a motivar sa mesa en òbra per remediar a l’immobilisme.
Destillacion
La destillacion modèrna
thumb|right|Installacion de destillacion [[industriala en 1975.]]
Au sègle XIX, l'aparicion e lo desvolopament de l'analisi quimica modèrna permetèt d'estudiar cada etapa de la destillacion d'un biais pus precís. Aquò mostrèt l'importància dau precaufatge e de la retroaccion e menèt en 1830 a la concepcion d'una colona de destillacion similara a aquelei dei rafinariás modèrnas. Puei, lei descubèrtas se multipliquèron amb l'emergéncia de l'engèni quimic coma disciplina scientifica a la fin dau sègle XIX. Enfin, durant lo sègle XX, l'importància de l'industria petroliera permetèt de concebre lei procès actualament utilizats per l'industria quimica pesuca coma lo metòde de McCabe-Thiele e l'eqüacion de Fenske.
Principi
La destillacion es basada sus la diferéncia de volatilitat entre lei diferents constituents d'una mescla. Lo compausat pus volatil s'evapora pus aisament e compausa la màger part dei vapors. Es ansin possible de crear una fasa gasosa amb una composicion diferenta de la mescla iniciala. Per condensacion d'aquelei vapors, es possible de recuperar un liquid, dich « destillat » onte lo compausat pus volatil es pus concentrat. Es alora possible de perseguir la destillacion dau destillat ò dau liquid contenent lei substàncias mens volatilas.
Khuzdul
Lo Khuzdul es una lenga creada per J.R.R. Tolkien dins lo mond imaginàri de la sieuna òbra sus la Tèrra Mejana. Foguèt la lenga dels nans inventada per Aulë que l'ensenhèt als paires dels nans quan se revelhèron.
Conselh de Securitat de las Nacions Unidas
Reforma d'un regim de sancions economicas
D'importants obstacles demòran per una reforma prigonda del Conselh de Securitat. La procedura per revisar la Carta es en efèit fòrça constrenhenta: es prevista per l'article 109 de la Carta. Un vòte a la majoritat dels dos tèrces de l’Assemblada Generala de las Nacions Unidas es demandat per reünir una Conferéncia generala dels membres de las Nacions Unidas. La conferéncia recomanda de modificacions de la Carta que dintraràn en vigor quand 2/3 dels Estats membres los auràn ratificadas, segon lor drech intèrne, los cinc membres permanents compreses.
Khuzdul
Los nans la consideravan una lengua secreta e fòrça paucas personas que foguèssen pas mèmbres d'aquela raça l'aprenguèron.
Destillacion
Principi
Segon lo tipe de destillacion, se parla de :
Kurnool
Kurnool (Carnol, en telogo: కర్నూలు Karnūlu) es una vila de l'estat d'Andhra Pradesh, en Índia.
Administracion
Kurnool es lo capluòc del districte de Kurnool.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion de la vila èra de 430 214 abitants e aquela de l'aglomeracion, sonada la metropòli, èra de 484 327.
Bádenas
Bádenas es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
.boats
("batèus" en anglés) es un nom de domeni generic. , Es en servici dempuèi lo 13 de febrièr de 2015.
La Vieux-Rue
La Vieux-Rue es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de  Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dampierre-en-Bresse
Dampierre-en-Bresse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
La municipalitat de Dampierre se situa en la Bressa louhannaise.
Fa partida del costat de Pèira-de-Bressa.
La commune de Dampierre se situe dans la Bresse louhannaise.
Elle fait partie du canton de Pierre-de-Bresse.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Égriselles-le-Bocage
Égriselles-le-Bocage es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha Franca Comtat.
Istòria
Bocage Indica l'origina de fôrêt prigondas. Vila romaine d'origina, Egriselles possedís un ostal seigneuriale près, de pont pourri, en avent apertengut a François-Xavier de Porcellana.thumb|left
Bocage indique l'origine de fôrêt profondes. Ville romaine d'origine, Egriselles possède une maison seigneuriale près, de pont pourri, ayant appartenu à François-Xavier de Saxe.thumb|left
Nòtas
<references group=N/>
Lista dels primièrs ministres d'Israèl
thumb|250px|Bandièra del Primièr Ministre d'Israèl Lo primièr ministre (en ebrieu: ראש הממשלה, Rosh HaMemshala; en anglés: Head of Government) es lo cap de govèrn d'Israèl. Aquesta es la lista dels primièrs ministres d'Israèl aprèp l'independencia del país, en 1948.
Sent Palai
left|thumb|250px|Fronton Sent Palai (Donapaleu en basco, Saint-Palais en francés) qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra, situada dens lo País de Micse. Administrativament, que's tròba dens lo departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
Las comunas tòcatocantas que son Aicirits-Camon-Suhast au nòrd-èst, Amenduish-Oneis au nòrd-oèst, Behaskane-Laphizketa a l'èst, Veiria a l'oèst, Larribarre-Sorhapürü au sud-èst e Ostankoa e Uhart de Micse au sud.
Istòria
Au sègle XIII, Sent Palai, lo nom de la quau e vien de Palai de Còrdoa, qu'èra ua (iriberri en basco) creada peu rei de Navarra entad atirar e fixar los estatjants dens un "axe de penetracion" de cap au sud. Dotada de las armas reiaus de Navarra, qu'èra ua vila establida lo long de la, l'actuau carrèra deu Palais de Justícia. Deu miei deu sègle XIV a la fin deu sègle XVII que i batín moneda dens 60 enclumis. Au sègle XV, la vila qu'arrecebó lo privilègi d'ua hèra annau e d'un mercat. Uei desapareishut, l'espitau de Santa Magdalena de Larraga qu'arrecebèva los pelegrins ; qu'èra situat dab la soa glèisa parroquiau, au ras de l'actuau cemitèri. Au començament deu sègle XVI, arron de l'invasion de la Hauta Navarra per las tropas aragonesas e castelhanas, Sent Palai que vadó lo sièti de la canceleria de Navarra e deus prumèrs Estats Generaus qui s'amassavan dens la Glèisa de Sant Pau, l'actuau palais de justícia. La Revolucion que batiè la vila e que'u designè com cap deu districte de la Baisha Navarra.
Jorns de las Lampas
Al començament d'aquela epòca, la vala Aulë crea doas grandas lampas dels Valar: Illuin e Ormal, prèp dels dos extrèms nòrd e sud de la Tèrra Mejana, respectivament. Alara Arda encara èra plana, e pas esferica. Apuèi, Yavanna donèt forma a las creaturas, los olvar -de vegetals- e los kelvar -d'animals-. Los Valar e los Maiar arribèron pendent aquela epòca a las regions centralas de la Tèrra Mejana ont bastiguèron lor primièr ostal permanent a Arda: Almaren. Comença alavetz çò qu'es conegut coma «la Prima d'Arda», epòca que lo mond èra polit e bèl, plen de vida tanben dins la Tèrra Mejana.
Alara, los Valar se regaudiguèron e faguèron una granda fèsta ont Tulkas maridèt la valië Nessa. Foguèt alavetz quuora Morgoth, mercés al sieus espias qu'aviá encara dins los Valar, profechèt l'escasença per se venjar e amb totes lors fidèls servents bastiguèt una granda fortalesa a Utumno, al nòrd-èst de la Tèrra Mejana, a l'ombra de las Montanhas de Fèrre qu'el aviá bastit. Dempuèi ailà l'escuretat comencèt créisser e arroïnèt la Prima d'Arda, mas los Valar, en la siena fèsta e amb la lutz de las lampas, o veguèron pas fins que foguèt tròp tard e Morgoth ja aviá fach tombar las doas lampas. Atal demorèt Almaren destrusit e los Valar fugiguèron per totjorn de la Tèrra Mejana.
Dempuèi alara los Valar marchèron a viure al continent d'Aman, que fortifiquèron en tot bastir las Montanhas Pelori. Amb la creacion dels Dos Arbres, comencan los Jorns dels Dos Arbres o Jorns de las Estelas.
Generacion X
La generacion X designa, segon la classificacion de William Strauss (en) e Neil Howe (en), lo grop dels Occidentals nascuts entre 1966 e 1976. D'autres especialistas la definisson pel periòde 1961 -1981. aquesta generacion es intercalada entre aquesta dels babyboomaires e la generacion Y.
Descripcion
Unas causas caracterizan aquesta generacion. Primièr, se situís dins una transicion sociala, del declin de l’imperialisme colonial a la casuda del mur de Berlin (que marquèt la fin de la guèrra freja). Situida just après lo vam del baby-boom (~ 1943-1966), aquesta generacion visquèt un cròs de al nivèl professional, malaisit trapant trouvant d’emplecs estables e plan pagat. Las formas novèlas de precaritat genetacionala li son especificas, subretot dins los païses del Sus d'Euròpa, coma es le cas plan documentat de mileuristas en Espanha, e coma lo mòstra que l'analisi del sociològ Louis Chauvel.
Originas
La generacion X èra, a l’origina, coneguda jol nom de generacion « Baby Bust » (enfant fotut), a causa del fèble taus de natalitat al respècte del periòde del baby boom. Mai tard, lo tèrme generacion X foguèt adoptat e domorèt.
Lo tèrme foguè primièr utilizat al Reialme-Unit en 1965 pr Jane Deverson e Charles Hamblett. L’editor de la revista Woman's Own aviá demandat a Deverson de realizar una seriá d’entrevistas amb d’adolescents. L’exercici revelèt una generacion « que los parelhs jason ensemble avant lo maridatge, que crei pas en Dieu, qu’ama pas la Reina e que respècta pas los paires ». Aquestes resultats avián estat jutjats inacceptables per la revista que s’agissiá d’un fenomèn novèl. Per ensejar de salcar sa recerca, Deverson trabalha amb un correspondant a Hollywood per escriure un libre sus sa recerca. Hamblett decidiguèt de la nomenar generacion X.
La « 13a generacion »
Dins lo libre Generations (1991), William Strauss e Neil Howe nomena aquesta generacion « 13a generacion » qu’es la tresena a conéisser la bandièra dels EUA. Strauss e Howe definion aquesta generacion coma essent nascuda entre 1961 e 1981. Afirman qu’aquesta generacion es influenciada (dins lo contèxte dels EUA de Strauss e Howe) per:
Segon la classificacion de Strauss e Howe, aquesta generacion es « nomada », çò qu’explica lo gost de l'aventura, lo cinisme enla contracultura que s'opausa a als babyboomaires. La generacion X sembla aver estada remplaçada — dins l'intrés de las entrepresas — per la generacion Y e a vegada presentada coma son adversari.
Aquesta generacion es tanben marcada pels inombrables progrès tecnologics de la fin de sègle XX. segon eles, pas res es impossible, sufís de temps e portar l'argent.
La « generacion X » dins la cultura
Lo tèrme foguèt primièr utilizat dins la cultura populara a la fin de las annadas 1970 pel grop punk rock britanic Generation X. Foguèt enseguida utilizat dins lo títol d'un roman de Douglas Coupland, Generation X: Tales for an Accelerated Culture (1991), que conta l’ància de las gents nascuda entre 1960-1965, qu’èran pas connectats amb la generacion precedenta. Coupland utiliza la X per far referéncia a l’anonimat d’una generacion conscienta qu’es asclada e que las emocions son’escurcidas pels boomers. Coupland aviá pres la X del libre Class (1983) de Paul Fussell (en) que l’utilizava coma Categoria X, designant una classa de la ierarquia de la societat dels EUA. Coupland explica que « Dins son capítol final, Fussel nomena una categoria de gents X que vòlon sortir de la ròda estatut-argent-pojada sociala que caracteriza l'existéncia modèrna. »
The Cure, Depeche Mode e d'autres grops new wave, punk, punk hardcore, pòstpunk e rock alternatiu, coma New Order, Dead Kennedys e Bérurier Noir bastiguèron l'ambiant cultural de l'epòca. Lo grunge es sovent identificat coma lo genre musical caracteristic d’aquesta generacion, e lo grop Nirvana es sovent considerat coma mai significant d’aqueste movement. Mai recentament, en 1997, lo grop hardcore Vision of Disorder consacrèt un imne, Suffer, a aquesta generacion.
Sury-près-Léré
Sury-près-Léré es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Ranguèlh
thumb|250px|right|La facultat de medecina e l'Espital de Ranguèlh thumb|200px|right|Grands ensembles Ranguèlh es un quartièr residencial de Tolosa (Nauta Garona) que s'i tròban las facultats e tanbens un pòl scientific consequent :
Carcairana
Carcairana o Carqueirana (en francés: Carqueiranne) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Luòcs e monuments
thumb|350px|center| Entrada dau Fòrt de la Bayarde.
Vilabella
Vilabella es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Nom de Her
Lo nom de Her(o nom d'Òrus qu'ei un deus noms qui compausan la titulatura deus faraons d'Egipte (lo sol peus faraons los mei ancians e un deus cinc noms mei après dens l'istòria egipciana). Aqueth nom que liga lo faraon dab lo diu Òrus considerat com l'ajòu deu faraons e lo purmèr faraon eth medish après aver conquestat lo país suu son onco Seth.
Lo nom d'Òrus qu'èra escivut dens un Serekh  caperat deu determinatiu deu diu Òrus:
Los autes nom de la titulatura qu'èran lo nom de Sa-Ra ("hilh de Ra"), lo nom de Nebtí, lo nom d'Òrus d'aur e lo nom de Nisot-Bití ("rei de las duas tèrras").
Ancient Egyptian royal titulary
Panama Papers
Lo nom de Panama Papers es una referéncia als Pentagon Papers de la guèrra al Vietnam, nom donat al dossièr secrèt de 7 000 paginas revelat al public en 1971 pel New York Times e una quinzena d'autres journals americans.
Los documents revelats per un quincaire anonim e non remunerat (conegut pas que jol chafre de John Doe) datant dels ans 1970 e anant fins a 2015, representan un total de 2,6 teraoctets de donadas. D'en primièr enviat al quotidien alemand  Süddeutsche Zeitung  en 2015, las donadas rapidament foguèron partejadas amb los redaccions de media dins mai de 80 païses mejans l' International Consortium of Investigative Journalists  ( ICIJ ) basat a Washington. Los primièrs articles son publicats lo 3 d'abril de 2016, accompanhats de 149 documents. D'autres revelacions seguiràn las publicacions primièras, l'integralitat de las societats mencionadas pels documents devent èsser reveladas per mai de 2016.
Aqueles documents concernisson de societats extraterritorialas (dichas  offshore ), que la firma Mossack Fonseca ajudèt a crear, o amb que sos clients foguèron en contacte. S'en teoria las societats  offshore  pòdon aver una tòca legitima, dins la practica servisson de societats ecran que permeton l'evasion fiscala o lo blanquiment d'argent illegalament percebut.
Contèxte
Mossack Fonseca es un cabinet d'avocats panameenc creat en 1986. Resulta de la fusion del cabinet fondat en 1977 per Jürgen Mossack e aquel de Ramón Fonseca. Los servicis oferts per la firma inclusisson la creacion de societats dins de jurisdiccions extraterritorialas ( offshore ), la gestion d'aquelas societats e una multituds de servicis ligadas a la gestion de las grandas fortunas. La firma compta mai de 500 emplegats escampilhats dins mai de 40 burèls pel mond. Aguèt per clients mai de 300 000 entreprisas, gaireben totas declaradas al Reialme-Unit o dins los paradis fiscals britanics.
Lo cabinet trabalha amb las institucions bancàrias mai importantas del mond, coma Deutsche Bank, HSBC  , Société Générale, lCrédit Suisse, UBS e Commerzbank. Abans la fugida dels Panama Papers, Mossack Fonseca èra descricha per mai d'uns medias coma una societat « extremement discrèta [sus sas activitats] » e, « leader de la finança offshore al Panamà » e « <abbr class="abbr" title="Quatrième">4a mai grossa firma de drech offshore del mond ». Un article d' Australian Broadcasting Corporation explica:
«Utilizant un sistèma complèxe de societats ecran e de trusts fiduciaris, los servicis de Mossack Fonseca permeton a sos clients d'operar darrièr una paret de secret gaireben impenetrable. Son succès repausa sus un gigantesc malhum de comptables e de bancas prestigiosas qu'emplegan la firma per gerir las finanças de lors clients mai fortunats. Las bancas son los motors màgers darrièr la creacion de societats de mal traçar basadas dins los paradises fiscals. L'essencial del trabalh del cabinet es legal e anodin. Mas pel primièr còp, la fugida nos mena al còs de son foncionament intrinsèc e nos ofrís un agach rare sus d'operacions ofrissent als sieus clients trebols una granda libertat de manòbra13,14. »
Volum e tipes de fichièrs
alt=Panama Papers|thumb|Transcripcion d'una conversacion electronic entre le Süddeutsche Zeitung e lo lançaire d'alèrta, que justifica son gèst escrivent « vòli far aqueles crimes publics . » La fugida consistís en 11,5 milions de documents editats entre 1977 e 2015 per la firma panameenca Mossack Fonseca avent estat transmés en 2015 per un lançaire d'alèrta anonim al quotidian alemand  Süddeutsche Zeitung  <sup class="reference cite_virgule" contenteditable="false">, <sup class="reference cite_virgule" contenteditable="false">,, que lo chafre es John Doe, que rapidament partegèt las informacions amb l' International Consortium of Investigative Journalists  (Consòrci internacional pel jornalisme d'investigacion). Los 2,6 téraoctets de donadas inclusisson d'informacions sus mai de 214 000 societats offshore  , majoritariament ligadas d'un biais o d'un autre a de personalitats publicas.
aquela fugida constituís la revelacion mai granda de documents expleitats pels medias ( 2,3 To ) passa de luènh le total de las donadas dels cables de Wikileaks  de 2010 ( 1,7 Go  ), dels Offshore Leaks  de 2013 ( 260 Go ), dels Luxleaks  de 2014 ( 4 Go ) e dels Swissleaks  de 2015 ( 3,3 Go ) <sup class="reference cite_virgule" contenteditable="false">,.
Los documents consistisson mai de 4,8 milions d'emails, 3 milions de basas de donadas, 2 milions de fichièrs PDF, 1,1 milions d'imatges (per exemple las fotocopias dels passapòrts dels accionaris e de scans de contractes signats), 320 000 fichièrs tèxte e gaireben 2 000 fichièrs d'autres formats.
Analisi e expleitacion
Los jornalistas avent analizat aquela donadas creèron 214 488 dossièrs informatics (un per cada societat ecran mencionadas) que foguèron ligats los documents las concernent. Utlizèron de logicials de reconeissença optica de caractèrs permetent de realizar de recercas dins l'ensems dels documents coma dins una basa de donadas. Las donadas tanben foguèron sistematicament indexadas, per exemple per l'utilizacion del logicial Nuix <span class="indicateur-langue" title="Équivalent de l’article « Nuix » dans une autre langue">(en). Los documents foguèron enseguida crosats amb de listas compiladas de personas-clau — politicians importants e caps d’Estat, criminals internacionals, atlèts professionals, eca   — per realizar una mapa virtuala del malhum de Mossack Fonseca.
La darrièra etapa consistiguèt a: L' creèt un motor de recerca permetent al malhum de jornalistas participant al projècte de far lors recercas. Establiguèron ensems la data del 3 d'abril de 2016 per far paréisser los primièrs articles e una cronologia de publicacion, mas cada redaction podèt tanben adaptar sas recercas al mitan nacional.
Equipa internacionala
Quand   recebèt los documents a la prima de 2015, los partejèt amb l'. Ensems, al sen d'un projècte nomenat « Prometheus  », creèron una equipa de 370 jornalistas eissits de 107 redaccions basadas dins 76 païses  :
Personalitats pertocadas
thumb|Infografia publicda per [[Le Monde en abril de 2016, mostrant una partida de las personalitats pertocadas per las revelacions dels « ».]] Una multitud de personalitats de primièr plan son pertocats per aquelas revelacions. Segon los tot primièrs elements sortits lo 3 d'abril, Sergueï Roldouguine, pròche del president rus Vladímir Pótin, es tanben implicat, tot coma la familha de Bachar el-Assad, o mai lo Primièr ministre islandés Sigmundur Davíð Gunnlaugsson. Segon Le Soir, Nawaz Sharif, Primièr ministre de Paquistan es tanben concernit, e tanben Salman bin ʿAbd al-ʿAzīz ʾĀl Saʿūd, los enfants d'Ilham Aliyev, president d’Azerbaitjan, lo president argentin Mauricio Macri, lo president ucrainian Petro Porochenko, l'ancian Primièr ministre del govèrn iraquian Ayad Allawi, l'ancian cap del govèrn ucrainian Pavlo Lazarenko. Segon  , lo paire de David Cameron es implica, coma sièis membres de la Cambra dels Lords e tres ancians membres conservators de la Cambra de las comunas del Reialme Unit. Encara, lo rei del Marròc Mohammed VI mejans son secretari particular Mohamed Mounir Majidi, es tanben implicat.
Son citats pel mond de l'espòrt lo fotbolaire argentin Lionel Messi, lo president renviat de l’UEFA Michel Platini, Gianni Infantino, president actual de la FIFA e Jérôme Valcke, recentament suspendut de la FIFA. Dins lo domèni artistic, la premsa italiana cita Jackie Chan.
En França, l'ancian ministre delegat al Budgèt accusat de frauda fiscala, Jérôme Cahuzac, es citat coma lo cónsol màger de Levallois-Perret, Patrick Balkany, Arnaud Claude, l'associat de Nicolas Sarkozy, l'òme d'afars franco-israelian Patrick Drahi, patron d'Altice e proprietari d'SFR, de Libération e de L'Express , l'editor Jacques Glénat, patron de las edicions Glénat. Doas bancas francofonas fan partit de las entrepresas nomenadas, la Société générale e la banca Edmond de Rothschild.
Abdeslam Bouchouareb, le ministre argerian de l’Industria e de las Minas es el pertocat. Auriá de ligams amb una societat offshore al Panamà, de comptes bancari a Genèva e al Luxemborg.
Lola vers la mer
Lola vers la mer es un drama franco-belge realizat per Laurent Micheli e presentat al Festenal d’Engoleime en 2019.
Sinòpsi
Lola, jove femna transgenre, es sul punt de se far operar. Alara que viu dempuèi dos ans dins un fogal à Brussèlas, la mòrt de sa maire la constrench a retrobar son paire. Malgrat tot çò que les opausa, decidisson de far ensemble lo camin cap al litoral per dispersar las cendres de la defunta confòrmament a sos desirs...
Pont-d'Ouilly
Pont-d'Ouilly es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia.
Geografia
Pont-de Ouilly a situat al confluisson del Adorna e del Noireau, sus la rota en connectant Falaise a Condé-sus-Noireau.
Lo territòri compren una enclave al se de la comuna ornaise de Cahan al nòrd del Noireau.
Pont-d'Ouilly est située au confluent de l'Orne et du Noireau, sur la route reliant Falaise à Condé-sur-Noireau.
Le territoire comprend une enclave au sein de la commune ornaise de Cahan au nord du Noireau.
Istòria
Dempuèi lo temps dels diligences, Pont-de Ouilly a reconegut coma vila estapa. Dempuèi lo, lo sieu pont de pèira als sèt arcs èra lo un dels escasses passatges sul Adorna en permetent de connectar París e Roan a la Bretanha e al Mont-Sant-Michel. Es un luòc de passatge obligat per afranquir lo fleuve e un autentic encreuament comercial. Al, la lòtja de Pont-de Ouilly es la una dels mai prospères de la region.
Fins en 1826, lo sector communal actual a repartit sus tres municipalitats desparièras : Sant-Marc-de Ouilly, Sant-Christophe e Ouilly-lo-Basset.
Aital fins en 1947, lo marge drech de l'actual bourg de Pont-de Ouilly depen doncas de la municipalitat de Ouilly-lo-Basset, del temps que lo marge esquèrre depen d'aquela de Sant-Marc-de Ouilly, Sant-Christophe, en aval del pont, en avent #èsser absorbit l'an 1826 per Ouilly-lo-Basset.
La Segonda Guèrra mondiala es fòrça douloureuse per l'aglomeracion de Pont-de Ouilly. Los bombardements, #que l'objectiu n'es de destruir lo pont, arriban a de nombrosas abitacions a las alentours, e las doas comunas de Ouilly-lo-Basset e de Sant-Marc-de Ouilly an declarat sinistrades. Cara a las dificultats administrativas e financièras per la reconstruction, decidisson de fusionar per formar la municipalitat de Pont-de Ouilly creada per decrèt en data del 23 d'agost de 1947.
Depuis le temps des diligences, Pont-d'Ouilly est reconnue comme ville étape. Dès le, son pont de pierre aux sept arches était l'un des rares passages sur l'Orne permettant de relier Paris et Rouen à la Bretagne et au Mont-Saint-Michel. C'est un lieu de passage obligé pour franchir le fleuve et un véritable carrefour commercial. Au, la halle de Pont-d'Ouilly est l'une des plus prospères de la région.
Jusqu'en 1826, le secteur communal actuel est réparti sur trois communes distinctes : Saint-Marc-d'Ouilly, Saint-Christophe et Ouilly-le-Basset.
Ainsi jusqu'en 1947, la rive droite de l'actuel bourg de Pont-d'Ouilly dépend donc de la commune d'Ouilly-le-Basset, alors que la rive gauche dépend de celle de Saint-Marc-d'Ouilly, Saint-Christophe, en aval du pont, ayant été absorbé en 1826 par Ouilly-le-Basset.