cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Julien-de-Vouvantes
Saint-Julien-de-Vouvantes es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Archaeotherium
Archaeotherium ei un mamifèr escantit dera familha des suids que demorèc pendent er oligocèn (hè demest 33 e 28 milions d'ans). Es sues rèstes an sigut trapades en America del nòrd.
Descripcion
Plan des fossils d'aguest mamifèr preïstoric an sigut trapats en eth cèntre des Estats Units. Pràçò qu'ei plan conegut pes paleontològs. Eth prumèr que descriguèc aguest animal siguec Joseph Leidy en 1850. Coma Daeodon de qui ère familha, Archaeotherium ère dera familha des etelodonts, grani unguladi que demoraven enes planures d'Asia, Euròpa e America del Nòrd pendent eth cenozoïc.
Ère tan gran coma un bueu e avia un cos plan robust. Es sues pates èren plan longues e adaptades a còrrer. Era sua caracteristica mès importanta, totun, qu'ère eth cran pr'amor qu'ère long e robust, damb dents que gessien des maishères, semblant a un crocodil. Açò conferma qu'era sua dieta ère, probablaments, plan diversa; Archaeotherium minjava tot aquerò qu'es metia ath sòn devant, ja estosse plantes o d'autes predators coma er ienodont. Preferiva gahar dempús era preda quan ja avia sigut caçada per aguest. E pr'açò era sua forma.
Aguesta qu'ère semblant ara deth bisont damb ua bonha sus era esquia, ja qu'avia era espina neural plan longa. D'aguesta espina, laguens er omoplat ère ath cant d'ua cresta occipital plaçada ena base deth cran e ère utilizada tà i méter es poderosi musculs dera region deth còth e des esquies.
Aguesta estructura ajudava a sostiéner eth pes deth cap e tanben l'utilizar coma arma. Ua des espècies mès conegudes qu'ei Archaeotherium mortoni, que demorèc pendent er oligocèn inferior, hè 33 milions d'ans.
Bibliografia.
· O. A. Peterson. 1909. Memoirs of the Carnegie Museum
· W. B. Scott. 1940. The mammalian fauna of the White River Oligocene; Part 4, Artiodactyla; Part 5, Perissodactyla. Transactions of the American Philosophical Society 28(4):363
· Palmer, D., ed (1999). The Marshall Illustrated Encyclopedia of Dinosaurs and Prehistoric Animals. London: Marshall Editions. p. 267. ISBN 1-84028-152-9.
Lhotse
Lhotse (8,516 m) es una montanha d'Imalaia situada lòng de la frontiera entre Nepal e China au sud dau Mont Everest. Es la quatrena cima pus auta dau mond.
Monnerville
Monnerville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lübeck
Lübeck es una vila del Land alemand de Schleswig-Holstein. Sa populacion èra estimada a 213,983 abitants, en 2005. Sa superfícia totala es de 214,13 km².
thumb|430px|left|Lübeck, Alemanha.
Armendaritze
Armendaritze en basco o Armendarits en francés qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Lo gentilici qu'ei armendariztar.
Lihurri e autes afluents de l'arriu de Bidosa que travèrsan la vila.
Las comunas tòcatocantas que son Sent Martin d'Arberoa e Meharin au nòrd, Sent Estève au nòrd-oèst, Heleta a l'oèst, Landibarre au sud-èst e Ihòut au sud.
Demografia
Lo recensament de 1791 que i comptava 715 estatjants.
De véder
.
Camille Corot
Jean-Baptiste Corot o Camille Corot, nasquèt lo 17 julhet de 1796 (son acte de naissença  data del 27 de messidor (16 de julhet), corregit en 28) a París e mòrt a Ville-d'Avray lo 22 de febrièr de 1875, es un pintre francés.
Longtemps passèt per èsser un pintre amator que li agradava de viatjar en França e en Itàlia, ont demorèt tres còps. Pendent sos viatges, pintava de païsatges idillics generalament amb de pichons personatges segon las règlas del païsatge classic. Es enterrat al Père Lachaise.
Departament de Gironda
Gironda (33) (Jhirunde en peitavin-sentongés ) es un departament de França que sa màger part es en Occitania, en Gasconha. Hèi partida de la region administrativa de e de la region istorica de Gasconha (e de Guiana, a l'encòp).
Creat lo 4 de març de 1790, portèt de 1793 a 1795 lo nom de Bec d'Ambés.
thumb|right|250px|Mapa de Gironda, vilas e rotas
Zonacion
La Gironda se devesís en quate grandas zònas :
Aglomeracion bordalesa
Lo caplòc n'es Bordèu. L'aglomeracion bordalesa compta autorn de 700 000 abitants, dont mèi de 200 000 dens la comuna de Bordèu. Compren Bordèu, Merinhac (2da vila de Gironda per la populacion), Pessac (3ma), Talença (4ma), Vilanava d'Ornon, Bègla, Gradinhan, lo Halhan, lo Boscat, Aisinas, Brujas, Larmont, Cenon, Hloirac...
Sosprefecturas
Las sosprefecturas son:
Ribèiras e rius
La Gironda es bordada a l'oèst per l'ocean Atlantic.
Las ribèiras principalas dau departament son la Garona (afluents principaus : Dròt, Siron) e la Dordonha (afluent principau : Eila), que se rejunhen per formar l'estuari de la Gironda. Ad aquò fau ajotar l'Èira que desboca dens lo Bacin d'Arcaishon.
Praal
Praal (Prali en italian) es una comuna de la Val Sant Martin, dins las Valadas Occitanas. Administrativament, es dins la ciutat metropolitana de Turin e la region de Piemont de l’estat italian.
Istòria
A l’unificacion italiana, Praal (oficialament Praly) es dins lo canton del Perrier e l’arrondiment de Pinairòl de la província de Turin. En 1870, s’i annèxa la comuna vesina de Rodoret. En 1937, lo regim fascista "italianiza" lo nom oficial en Prali.
Soulangis
Soulangis es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Natura mòrta
vinheta|333x333px|Natura mòrta amb pomas, mòta, melons, pan, gèrla e botelha (can. 1771), Luis Eugenio Meléndez, MNAC vinheta|333x333px|Pieter Claesz Natura mòrta, 1627 La natura mòrta es un genre pictòric qu'englòba las representacions d'objèctes dins un espaci determinat, coma per exemple d'animals de caça, de frucha, de flors, d'aisinas de cosina, de taulas o del larèr, antiquitats, èca.
Amb d'originas que venon de l'antiquitat, es un genre fòrça popular dins l'istòria de l'art occidental dempuèi lo sègle XVII. La natura mòrta dona a l'artista mai de libertat de composicion que d'autres genres pictòrics coma lo païsatge o los retraits. Las naturas mòrtas, particularament abans de 1700, avián sovent un simbolisme religiós e al·legòric en relacion amb los objèctes que representavan. A grands traches, dins l'Euròpa meridionala se preferiguèt lo naturalisme de Caravaggio e se metèt mens d'enfasi dins lo minuciós detallisme pròpri del nòrd d'Euròpa. Fòrça pintors de naturas mòrtas d'Euròpa tota identifiquèron e desvolopèron separadament de pinturas de «pichèrs e flors», «cosina e mercat» e «dejunar e dinnar». A França, los pintors de naturas mòrtas se vegèron influenciats tant per l'escòla septentrionala coma per la meridionala, en manlevar de la pintura de vanitas dels Païses Basses e dels arranjaments liures d'Espanha.
Qualques naturas mòrtas modèrnas trencan la barrièra bidimensional e emplegan de tecnicas mixtas tridimensionalas, en emplegar tanben d'objèctes trobats, de fotografias, de grafics generats per l'ordenador o de son e mai de vidèo.
Referéncias
<div class="reflist references-column-count references-column-count-2" style="-moz-column-count: 2; list-style-type: decimal;">
Nòtas
<references group="n." />
Orient Mejan
thumb|Païses de l'Orient Mejan L'Orient Mejan (tanben nomenat Pròche Orient) es constituit pels païses d'Orient que son lo pus pròches d'Euròpa (Occident), per oposicion a l'Extrèm Orient o Orient Luenchenc. Lo nom d'Orient Mejan s'utiliza per influéncia de l'expression anglesa Middle East, que se referis a una division de l'Orient antic, e qu'après la casuda de l'Empèri Otoman a començat d'èsser pus utilizada en anglés e traducha dins divèrsas lengas.
Fòrça factors an fach qu'aquesta zona es una de las mai conflictualas del mond, e en particular lo despartiment de las possessions otomanas après la Primièra Guèrra Mondiala, moment ont se va predeterminar lo traçat de las frontièras e la naissença de l'Estat d'Israèl. Un autre factor segurament s'auria de trobar dins las sieunas riquesas naturalas, subretot lo petròli.
Geografia
|thumbnail|250px|Mapa de l'Orient Mejan Aquesta tièra es una interpretacion larga de l'Orient Mejan:
Istòria
Coneissèm l'istòria d'aquesta region subretot pels escrits de l'Ancian Testament e dels istorians grecs, e per los escavaments que i faguèt l'arqueologia dempuèi lo sègle XIX. La zona es poblada dempuèi 8000 aC, coma o pròvan las rèstas de Jerico.
Al long de l'istòria, los païses d'aquesta partida del mond an sovent experimentat los meteis cambiaments. Per exemple, las conquistas de l'Empèri persan, d'Alexandre lo Grand e de l'Islam. Mai tard formèron una partida de l'Empèri Otoman e de las colonias britanicas.
Aquesta zona es una de las zonas que foguèron las mai conflictualas del sègle XX. Pendent aqueste sègle, l'Orient Mejan a viscut sièis conflictes (quatre guèrras araboisraelianas, la guèrra entre Iraq e Iran e la Guèrra del Golf), una guèrra civila en Liban, e la revolucion islamica de Khomeini en Iran amb d'importantas repercussions per tot lo mond musulman.
Situacion actuala
Actualament, aquesta region es a predominança islamica. La produccion de petròli i es fòrça importanta. Los Estats Units an ocupat mantun païses. Un dels conflictes mai importants de l'Orient Mejan es entre Israèl ei los païses arabis.
Lo processus de patz del conflicte araboisraelian, lançat a Madrid en 1991, dobriguèt una pichona porta a l'esperança per la region.
Sègle de Pericles
Los istorians nomenon lo sègle V AbC en Grècia antica lo sègle de Pericles en referéncia al celèbre òme politic e militar que foguèt, a quinze còps, estratègi d'Atenas. Se considèra que l'apogèu d'aquel periode se situa entre la fin de las guèrras medicas (en 448 AbC.) e segent los autors, la mòrt de Pericles en 429 AbC. o la fin de la guèrra de Peloponès, en 404 AbC.. A aquela epòca, Atenas èra considerada coma la capitala intellectuala, artistica e politica del monde occidental. Se ditz qu'es l'Edat d'Aur atenian.
Vadillo
Vadillo es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon. Aperten a la comarca de Pinares.
Makalu
Makalu (8,485 m) es una montanha d'Imalaia situada lòng de la frontiera entre Nepal e China. Situada au sud-èst dau Mont Everest, es la cinquena cima pus auta dau mond.
Cabet e Ròcabruna
Cabet e Ròcabruna (en francés, Cabbé-Roquebrune) es lo nom oficial de la comuna mentonasca de Ròcabruna de 1890 a 1913.
Saint-Samson-de-Bonfossé
Saint-Samson-de-Bonfossé es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Joué-du-Plain
Joué-du-Plain es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Valdeavellano de Tera
Valdeavellano de Tera es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Iperbòla (retorica)
L'iperbòla, ven del grèc iperbolé, de iper (« al delà ») e ballein (« geter ») es una figura d'estil consistissent a exagarar l'expression d'una idèa o d'una realitat per la metre de relèu. Es la principala figura de l'exageracion e lo supòrt essencial de l'ironia e de la caricatura. L'iperbòla correspond mai sovent a una exageracion que tend cap a l'impossible. Es un procediment pròche d'aqueles de l'emfasi e de l'amplificacion.
Definicion linguistica
L'iperbòla realiza una transformacion semantica (s'agís d'exagerar lo sens d'una idèa o d'una realitat) per repeticion d'elements a l'identic (de meteissa portada). L'iperbòla pòt se seire sus fòrça autras figuras coma la metafòra, la comparason, la metonimia o alara l'allegoria. S'opausa categoricament a la litòta, figura invèrsa, que tend a tot mermar e a l'eufemisme, que cerca a aleujar o mermar la realitat.
L'iperbòla se fonda sus de procediments linguistics propres e reconeissable : adjectius melioratius ( « bellissim » ) o depreciatius (vilana femna), axiologics (racalha), qualificatius fòrts (magnific, esplandid), superlatius (très, tròp, mai), afixs de valor superlativa (prefixes coma super, iper, maxi; sufixes en "-issim"). En realitat los procediments son fòrça nombroses, e fan tanben jogar lo contèxte, la sintaxi e lo lexic. La conjugason d'aqueles amb las resorças pròpias a cada figura d'estil mobilizada permet de combinasons que enriquisson cadunas.
Moriòu Vielhavila
Moriòu(lh) Vièlha Vila, Moriòu Vielhavila o Moriòu e Vielhavila (Mourioux-Vieilleville en francés) es una comuna occitana de Marcha, en Lemosin, situada dins lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Lo dialecte locau es lo lemosin.
Iperbòla (retorica)
Definicion estilistica
L'iperbòla a per tòca màger d'efièt d'exageracion (de qualitats, de situacion, misa en relèu de detalhs...), e d'ironia. Joga sus l'intensitat (se la pòt classificar dins las figuras d'intensitat) dins lo sens de l'aument. Se pòt magnificar o rebaissar, dins ambedos cas l'ironia en jòc car sol lo contèxte e l'intencionalitat del locutor permet de ne comprene la portada. L'iperbòla es caracteristica, quand son emplec es abondant, d'estil enfatic tenent a la magnificéncia.
Moriòu Vielhavila
Toponimia
Las atestcions ancianas son, per luec:
Nòtas
<references group="N"/>
Iperbòla (retorica)
Definicion estilistica
Al contrari donc l'iperbòla pòt rebaissar, degradar o mermar una persona, un acte o un eveniment, eca. En general, es mai emplegada dins lo primièr sens, e caracteriza lo langatge pedant, sufisent ou esnòb. L'interés primièr de l'iperbòla, çò que constituís son poder especific, es la fraccion al respècte d'une realitat que propausa. L'iperbòla permet de sortir dels imatges comuns, son amòrça es alara encara mai poderosa.
L'iperbòla es una figura traduisible dins totas las Arts. En musica, se materializa par un excéès de sonoritat, sovent desfasat al respècte de la melodia originala. En pintura, de tèmas iperbolics pòdon exagerar la vision del pintre. Al cinèma, los rebombs incresibles e sens fin son d'iperbòlas. La publicitat n'utiliza las fonts entre autre de grandir las qualitats d'un produit, tot en tustant l'espectator per l'excès d'imatges fòra del comun; se parla alara d'iperbòla publicitària. Los dessenhs animats foncionan gaireben que sus d'iperbòlas : coma los de Tex Avery o Looney Tunes. Fin finala, lo lengatge corrent en est abondant, subretot dins los sociolèctes e dins la lenga familhièra : "aquel paquet pèsa una tona", "èsser mòrt de rire", "ten mil causa de dire", "morrir de set"...
Genres concernats
L'iperbòla es fòrça sovent emplegada dins las epopèias e genres antics coma lo teatre. Los dieus son tanben qualificats coma de personatges poderoses amb atributs subrenaturals, fach possibles per l'utilizacion de mots iperbolics. Dins l’Iliada per exemple, mai d'un passatge son fòrça iperbolics e destinats a mostrar o l'eroïsme dels personatges principals (Ector, Aquiles per exemple), o per enforçar lo caractèr subreuman d'espleits e de las preséncias divinas. Atal, l'aèdes conta que Tròia fuguèt defenduda per près de 50 000 òmes, que lo bloquièr d'Ajax, descrich per una autra figure -l' ecfrasis- es fach de sèt pèls de buòus e d'una jaça de metal, çò que n'auriá un objècte de mai de.
Tanben i d'iperbòlas de bèlas, mas mai centradas sus de personatges miègdivins dins las epopèias de l'Edat Mejana, coma dins aque de La Cançon de Rotland o encara dins La Legende daurada, dins lo cicle de la quista del Sant Grasal tanben.
Sorbus aucuparia
Lo sorbièr  o sorbièr dels aucèls, pudís o torièr' (Sorbus aucuparia L.) es arbre que pòt aténher los 5 mètres de naut. Viu principalament a l'aurièra dels bòsques de picèas. Lo sorbièr es cosin amb l'albièr. Sas fuèlhas son compausada de 17 o 15 foliòlas lanceoladas doblament dentadas ligadas al pecol.
Descripcion
L'arbre despassa rarament. Buta per los bòsques, las selvas e las baranhas, dins las landas e los luòcs rocassuts, sovent en altitud (en mejana montanha), subre un sòl leugièr. Florason en mai-junh fruits a maturitat a la fin de l'estiu. Aqueles fruits perduran longtemps sus l'arbre en ivèrn, çò que li balha un interèst decoratiu, e mai que mai constituís una serva de manjar pels aucèls.
Pòt viure 120 ans.
Proprietats
Arbre frequent en zona rurala (servissiá autrecòps per atraire los tordres en auton, d'ont son nom) e de mai en mai sovent plantat dins los jardins urbans ont sa talha reduita es presada. Las clòscas contenon de traças d'amigdalosid (eterosid cianogenetic). Las sòrbas se pòdon manjar crusas mas son gost aspre e acidulat ne descoratja la culheta. Fresques e abans maturitat los fruits son gostoses : servisson per aprestar de gelarèas e de confituras. Son astringents e pòdon servir, en decoccion, de medicament natural contra la rauquièra e las extincions de votz.
Los fruits
En auton, lo sorbièr fa de fruits roges (sòrba) o jaunes (varietats ornamentalas). Son esferics e pichons (falsa drupa) mai o mens persistents. Los fruits son manjats pels aucèls. Crus e cuèchs, aquels fruits son comestibles pels umans mas en pichona quantitat, pr'amor que pòdon èsser toxics en rason de la preséncia d'acide parasorbic (acid del sorbièr) del gost aspre e amar, que pòt provocar lo vòmit, mentre que las granas contenon d'amigdalosid, un eterosid cianogèn. L'acid parasorbice se neutraliza per una coseson perlongada e permet de far gelarèas, confituras, preparacions alcoolizadas e autres mets tradicionals a partir de baias de sorbièr, especialament en Euròpa del Nòrd. Aquelas baias contenon naturalament de sorbitol, que tira son nom de la planta, un edulcorant non fermentescible e un purgatiu qu'es a l'ora d'ara produit per sintèsi dins l'industria agroalimentària.
Caracteristicas
Donnadas d'après: [https://web.archive.org/web/20060207043607/http://perso.wanadoo.fr/philippe.julve/catminat.htm Julve, Ph., 1998 ff. - Baseflor. Index botanique, écologique et chorologique de la flore de France. Version : 23 avril 2004].
En França, es pron comun dins los bòsques e a la broa dels camins, dins las montanhas fins a d'altitud, mai espandit en plana. Es una esséncia de lutz. Aima mai los climas temperats e umids, e se trapa pus rarament en zona mediterranèa. A nauta altitud, prend un pòrt agarussit de boisson.
Utilizacion
Aquel arbre, qu'es lo pus espandit dels sorbièrs, es sovent plantat coma arbre d'alinhament o d'ornament dins los pargues e jardins.
Las sòrbas servisson d'esca pels aucèls. Los fruits fresques son pas comestibles e l'òme. Contenon d'acids sorbic, malic e parasorbic (aqueste es toxic), e diferents sucres coma lo sacaròsa, dextròsa e de sorbitòl. Aquel sucre, que foguèt descobèrt dins las baias del sorbièr, es ara sintetizat e utilizat coma edulcorant, especialament pels diabetics. La clòsca conten un eterosid toxic (amigdalosid).
Las baias rojas, o Rowan berries, , o Quickbeam o Vogelbeere, son comestibles après preparacion. Venon comestibles quora son plan maduras, passadas, e a condicion d'èsser cueitas. Servisson de còps que i a a aprestar de confituras, e tanben a fabricar, per destillacion, una beguda alcoolizada de tipe kirsch. Tenon de proprietats laxativas e diureticas.
La fusta, dura e blanca, èra presada per fabricar los rais de rodas de carretas o de margas d'espleits, o per lo tornatge.
Qualques varietats cultivadas per l'ornament
vignette|Sorbus aucuparia (fruits)
Praamòl
Praamòl (Pramollo en italian) es una comuna italiana dins las Valadas Occitanas. Administrativament es dins la Ciutat Metropolitana de Turin, dins la region de Piemont. Fa partia de la Comunautat montanhòla de las Vals Cluson e Germanasca.
Odobenus rosmarus
La mòrsa (Odobenus rosmarus) es un grand e placid mamifèr vivent dins lo nòrd de l'Atlantic e del Pacific (mar de Bering). Las mòrsas vivon dins las mars articas sus d'icebèrgs e d'illas.
Las defensas de la mòrsa se compausan d'evòri e fòrman una arma fòrça dissuasiva. Lor servisson tant plan de pic de glaç coma de pigassa.
Las mòrsas se noirisson sustot de peissum, de molluscs e d'autres invertebrats marins.
Reproduccion
Los mascles dominants constituisson d'arèms constituits de mantuna femèla, que susvelhan gelosament. Lo mascle es alara fòrt territorial. Tota temptativa d'un autre mascle de penetrar sus son territòri entrainarà un combat, de còps que i a violentàs.
Los acoblaments e las jacinas an luòc sus la tèrra fèrma o sus una banquisa. Lo periòde de gestacion es de 15 meses çò la mòrsa e la sason de reproduccion va de decembre a març.
Las mòrsas atenhon lor maturitat sexuala vèrs l'edat de sièis ans. A partir d'aquesta edat, la femèla dona generalament naissença a un pichon cada tres ans. Las naissenças an luòc a la prima.
Los pichons pesan en mejana 55 kg a la naissença, e mesuran 1,2 m. Son gris argentat, mas prenon rapidament lor color bruna definitiva.
Noiridura
Las mòrsas se noirisson sustot de peisses, de mollusques e autres invertebrats marins. Excepcionalament, de mòrsas son estadas vistas tuant e manjant de fòcas. Dins l'estomac de certanas, s'es retrobat las rèstas de congenères pus pichons.
La preferéncia de las mòrsas pels invertebrats explica qu'abiten sustot d'aigas costièras pauc pregondas. La mòrsa es a aqueste títol plan mens pelagica que d'autras espècias de pinnipèdes, coma l'elefant de mar, per exemple.
Vattetot-sur-Mer
Vattetot-sur-Mer es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Comuna del país de Caux Aquela pichona municipalitat normande se tròba entre la polida Étretat e l'aglomeracion de Fécamp.
Commune du pays de Caux Cette petite commune normande se trouve entre la belle Étretat et l'agglomération de Fécamp.
Triassic
Lo Triassic es un dels tres periòdes geologics de l'Èra Mesozoïca; comencèt fa 251,0 ± 0,4 milions d'ans e s'acabèt fa 199,6 ± 0,6 milions d'ans. Coma per la majoritat dels periòdes geologics, las datas exactas de començament e de fin son incèrtas a qualques milions d'ans près. Dins lo cas d'aqueste periòde, tant lo començament coma la fin son mercats per d'importants eveniments d'estenhement: l'escantiment massís del Permian-Triassic e lo del Triassic-Jurassic.
Vattetot-sur-Mer
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Triassic
Los primièrs mamifèrs, qu'evolucionèron dels sinapsidas, faguèron la siá aparicion en aqueste periòde, saique per encausa dels cambiaments de clima qu'i aguèt, e la deriva continentala, que motivèron la granda regression marina del Triassic: totas las tèrras se jonhèron (d'una manièra inversa a la d'una transgression marina) per formar lo supercontinent Pangèa (que se divisèt a partir del Jurassic).
L'Orbrie
L'Orbrie es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Triassic
Se caracteriza fondamentalament per l'aparicion dels primièrs dinosaures, inicialament representats per de formas bipèdas, carnivòrs e de talha pichona. Pasmens, a de la fin del periòde s'èran ja diverssificat a granda escala e s'èran convertit en vertebrats dominants dins tota la planeta, en provovar l'estenhement de grops anteriors coma los arcosaures mai primitius e quitament los sinapsidas a d'escassas excepcions.
Vattetot-sur-Mer
Istòria
Lo caseriu de Vaucottes es un ancian vilatge e pòrt medieval (Lo pòrt de Vaucoste) #qu'èra en 1599 fief del senhor de Bailleul. I aurà ligat a la municipalitat de Vattetot lo 7 de genièr 1846 (Vaucottes protegissiá alavetz 109 abitants dins 29 ostals).
Triassic
Edats e subdivisions
Lo Triassic est subdevesit en tres epòcas (Trias inferior, mejan e superior) e en set estatges estratigrafics, :
L'Orbrie
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vattetot-sur-Mer
Istòria
Lo bòsc dels Hogues (rèsta de la Silva de Hogis) e aquel de las porterias, poirián èsser reliques d'un ancian bòsc littorale dich "bòsc de Fécamp" pels chroniqueurs. Aquel bòsc protegís de divèrsas fòssas ont segon una tradicion locala, del minaré de fèrre i auriá #èsser extrach, mas s'agiriá mai lèu de faiscières o fusières de l'epòca celtique, pòt èsser tanben utilizada per las gaulois per n'extraire las poudingues (pèira utilizada per far de pichonas meules). La una d'aquelas fòssas es venguda una maire dicha Mahais o mahaise de Saintdémarque.
L'Orbrie
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Vattetot-sur-Mer
Istòria
Lo vallon de Vaucottes débouche via la valleuse de Vaucotte (antany defendut per un còrs de guarda) sus una plaja relativament plan protegidas, mas pro d'aluenhats grands centres.
L'Orbrie
Nòtas
<references group="N"/>
Vattetot-sur-Mer
Istòria
Amb la mòda de las villégiatures en près de mar, lo masatge caseriu vei se bastir de divèrsas desenas de villas (10 en 1901, 32 en 1906), mas l'infrastructura otelièra s'i desvolòpa pas pas ; un cafè i a dobèrt en 1870, un pichon otèl en 1886, #que complètan un establiment de bains  (1883) constituit de qualqu'uns cabinas de bains, agudas per un ancià marin e sauveteur ; Célestin Levasseur , Nascut ailà lo 26 d'abril 1836.
Lo vallon es propice als inondacions violenta dins lo cas de orage locala (ex :19 de julhet 1956) e sembla aver-i conegut una violenta tempèsta acompanhada d'un pichon raz de marée (ex ; 22 de setembre 1842) #qu'a emportat un ostal e n'a deteriorat fòrça d'una autra.
Hins (Nauta Garona)
Hins  (His en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Vattetot-sur-Mer
Istòria
Sequèlas de guèrra : un obus pas-espetat a trobat en una anciana carrièra (Vaucottes) per un chiroptérologue. Fin finala, los démineurs ne tròban 44 d'autras ; de gròs obus francés d'unitat|155|mm ("modèl 1915") d'unitat|43|kg  cadun, cargat d'unitat|3.5|kg  de mélinite.
Hins (Nauta Garona)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Vattetot-sur-Mer
Istòria
Le hameau de Vaucottes est un ancien village et port médiéval (Le port de Vaucoste) qui était en 1599 fief du seigneur de Bailleul. Il sera rattaché à la commune de Vattetot le 7 janvier 1846 (Vaucottes abritait alors 109 habitants dans 29 maisons).
Le bois des Hogues (reste de la Silva de Hogis) et celui des loges, pourraient être des reliques d'une ancienne forêt littorale dite "forêt de Fécamp" par les chroniqueurs. Ce bois abrite plusieurs fosses où selon une tradition locale, du minerai de fer aurait été extrait, mais il s'agirait plutôt de faiscières ou fusières de l'époque celtique, peut être aussi utilisée par les gaulois pour en extraire les poudingues (pierre utilisée pour faire de petites meules). L'une de ces fosses est devenue une mare dite Mahais ou mahaise de Saintdémarque.
Hins (Nauta Garona)
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Hins qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Pàmias. Eth vocable dera glèisa qu'es Sent Joan Baptista. Tanlèu 1790, Hins qu'èra deth canton de Salias.
Vattetot-sur-Mer
Istòria
Le vallon de Vaucottes débouche via la valleuse de Vaucotte (autrefois défendu par un corps de garde) sur une plage relativement bien protégées, mais assez éloignées des grands centres.
Avec la mode des villégiatures en bord de mer, le hameau voit se construire plusieurs dizaines de villas (10 en 1901, 32 en 1906), mais l'infrastructure hôtelière ne s'y développe pas ; un café y est ouvert en 1870, un petit hôtel en 1886, qui complètent un établissement de bains  (1883) constitué de quelques cabines de bains, tenues par un ancien marin et sauveteur ; Célestin Levasseur , né là le 26 avril 1836.
Le vallon est propice aux inondations violentes en cas d'orage local (ex :19 juillet 1956) et semble avoir connu une violente tempête accompagnée d'un petit raz de marée (ex ; 22 septembre 1842) qui a emporté une maison et en a endommagé beaucoup d'autres.
Séquelles de guerre : un obus non-explosé est trouvé dans une ancienne carrière (Vaucottes) par un chiroptérologue. Finalement, les démineurs en trouvent 44 autres ; de gros obus français de 155 mm ("modèle 1915") de 43 kg chacun, chargé de 3.5 kg de mélinite.
Cho Oyu
Cho Oyu (8,201 m) es una montanha d'Imalaia situada lòng de la frontiera entre Nepal e China. Situada 28 km a l'oèst dau Mont Everest, es la seisena cima pus auta dau mond.
Gwezin
Gwezin en breton ( Vezin-le-Coquet en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Targa provençala
La targa provençala es un espòrt practicat lòng dei costats de Provença e una dei cinc biais de targar reconegut per la Federacion Francesa. Es un combat sus l'aiga entre doas personas situadas sus un batèu diferent a la cima d'una plataforma dicha tintaina e armadas d'una lança. L'objectiu de cada jogaire es de faire tombar son adversari a l'aiga. Cada jogaire es protegit per un plastron de fusta e dèu tenir ambé sa man liura un testimòni per l'empachar d'arrapar la lança de son adversari. Existisse tanben de reglas suplementàrias coma la defensa de jónher lei pès au moment de l'ataca. La targa provençala es considerada coma la varianta pus violenta de la targa car, au contrari deis autrei metòdes, lo targaire dèu cercar lo tuert e non l'esperar.
La targa provençala gropa sege clubs gropats dins un comitat de Provença (Istre, Fòs, l'Estaca, Lo Martegue, Lo Pòrt de Boc, Pòrt Sant Loís, Cassís e Arle) e un comitat de Còsta d'Azur (La Ciutat, Sant Nari, Sant Mandrier de Mar, Sant Rafèu, Frejús, Agai, Ròcabruna d'Argenç e Teula de Mar).
Tròias
Tròias (en francés Troyes) es una comuna francesa situada dins lo departament d'Auba e la region del Grand Èst.
Pròche Orient
thumb|right|250px|Representacions geograficas del tèrme Pròche Orient. Lo Pròche Orient (en arab : شرق أدنى, en ebrieu : המזרח הקרוב, en aramèu : ܡܕܢܚܐ ܩܪܒ, en turc : Yakın Doğu) es una region que segons las accepcions pòt cobrir, una part d'Asia e d'Africa del sud-èst del bacin Levantin (part orientala de la mar Mediterranèa), fins al plans iranians. L'apellacion d' « Orient Mejan » es ela d'origina americana (Middle-East), e ten un sens pus larg o identic segon lo punt de vista adoptat. Es tanben concurrenciat pel tèrme « Asia Occidentala ».
Territòri
vignette|upright=1.4|Imatge satellit centrada sul Pròche Orient.
La region del Pròche Orient a pas de delimitacion oficiala. Correspond mai o mens a las frontièras de l'ex-Empèri Otoman.
Òm i enclau generalement los païses seguents :
Òm i apond sovent per extension :
Valdegeña
Valdegeña es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Arnegi
Arnegi en basco o Arneguy en francés qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Lo gentilici qu'ei arnegitar.
Las comunas tòcatocantas que son Lasa e Uhart de Cisa au nòrd, Eiheralarre a l'èst e Luzaide dens la Comunautat Forala de Navarra au sud e a l'òest.
Ndebele del nòrd
Lo ndebele es una de las lengas oficialas de Zimbabwe amb lo shona e es una lenga diferenta del ndebele del sud d'Africa del Sud.
Villabuena de Álava
Villabuena de Álava / Eskuernaga es una comuna d'Alaba dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Oligocèn
L'Oligocèn (del grèc oligos, 'paucs', e xainos, 'recent') es la tresena etapa del periòde Paleogèn de l'Èra Cenozoïca. Comencèt fa 33,9 ± 0,1 milions d'ans (ma) e s' acabèt fa 23,03 ma. Lo nom fa referéncia a l'escassetat d'aparicion de nòus mamifèrs modèrns après la bufada d'evolucion de l'Eocèn.
Lo començament de l'Oligocèn es marcat per un grand eveniment d'escantiment ligat a la casuda d'un meteorit dins la Baia de Chesapeake als Estats Units, e/o una autra en Siberia, e una substitucion de la fauna d'Euròpa per aquela d'Asia, levat per las familhas endemicas de rosegaires e de marsupials, coneguda coma Grande Coupure de Stehlin. Lo limit Oligocèn-Miocèn es pas marcat per un eveniment tan facilament identificable, mas puslèu per de limits regionals entre l' Oligocèn tardiu pus caud e lo relativament fred Miocèn.
Paleocèn
Lo Paleocèn es lo periòde geologic immediatament posterior a l'escantiment massís de la fin del Cretacèu, sonat limit KT, que marca la desaparicion dels dinosaures (l'Extincion del Cretacèu-Terciari). La desaparicion dels dinosaures daissèt voides la majoritat dels ròdes ecologics dins lo mond entièr, e lo nom de "Paleocèn" ven del grèc παλαιός (palaios), que significa "vièlh", e καινός (kainos), "nòu" en fasent referéncia a la fauna qu'apareguèt a aquesta epòca, abans de que los modèrns òrdres dels mamifères sorgiguèsson a l'Eocèn.
Revòuta dei Boxers
thumb|right|Armadas europèas dins Pequin pendent la Revòuta dei Boxers.
Aiga pesuga
thumb|200px|Molecula d'aiga L'aiga pesuga o oxid de deutèri qu'ei compausada, com l'aiga, de dus atòms d'idrogèn e d'un atòm d'oxigèn (dab ua formula quimica H2O) mes dab la diferéncia que los isotòps d'idrogèn be son de deutèri (isotòps d'idrogèn dab un nuclèu atomic compausat d'un proton e d'un neutron). Per aquesta rason la formula de l'aiga pesuga qu'ei notada : D2O o 2H2O.
Lo deutèri qu'ei mei pesuc que l'idrogèn-1 permor lo son nuclèu que contien un neutron absent dehens lo segond isotòp. Aquesta preséncia d'atòms isotopics pesucs que hè que l'oxid de deutèri e sia ua iaga mei pesuga que l'aiga naturala (on moleculas d'aiga pesuga pòden estar presenta, mes en quantitats minoritàrias).
Dab pas sonque un deutèri e un idrogèn que's pòt hargar ua molecula d'aiga semipesuga (HDO).
Proprietats fisicas
Com lo son nom ac ditz, la massa de l'aiga pesuga qu'ei superiora a la massa de l'aiga normala. Las soas proprietats quimicas que demòran pròchas mes, logicament, los punts de fusion e de vaporacion que son superiors.
Dens l'industria nucleara, l'aiga pesuga qu'ei emplegada com moderator de neutrons, tan vau díser que lo son ròtle qu'ei de ralentir los neutrons entà que siin eficaç dehens lo procès de reaccion en cadena ; au contra de l'aiga normala, l'aiga pesuga que relenteish los neutrons shens los acaparar.
Durant la Segonda Guèrra Mondiau, un enjòc entaus Aligats que ho d'empachar que lo alemans e posquessin provesí's en aiga pesuga entà hargar ua bomba atomica.
Proprietat biologica
L'aiga pesuga qu'ei presenta en petita quantitat dens la natura. En hòrta proporcion, que perturba e quitament qu'empacha la mitòsi dens las cellulas eucariòtas. Aquò que vòu díser qu'a partir de 50% d'aiga pesuga dens l'organisme, aqueth que vad malaut per'mor de non pas poder assegurar tots los procès biologics qui ajan besonh d'un renovelament cellular (com la sang o la paret intestinala). Ua planta adaigada dab aiga pesuga non pòt pas germiar ni créisher.
Candido Camero
thumb|250px|Candido Camero en concèrt en 2008 Cándido de Guerra Camero, mai conegut coma Candido Camero (L'Avana, 22 d'abril de 1921) es un percussionista cuban. Musician de jazz afrocuban, es un dels mai grands especialistas de conga e bongo.
Sent Bausilha de la Ròcha
Sent Bausilha de la Ròcha (Saint-Bazile-de-la-Roche en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Valdegobía
Valdegobía / Gaubea es una comuna d'Alaba dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Sablonnières
Nòtas
<references group=N/>
Cencenac e Puei de Forchas
Dempuei lo 1er de genier de 2019 es comuna delegada de la comuna novela de Brantòsme de Perigòrd.
Toponimia
La prononciacion es [ʂɪnʂe’nɒ] [pɛjde’furɕa].
Istòria
Las comunas de Cencenac e de Puei de Forchas fusioneren en 1829.
Monegasc
thumb|right|200px|Placa d'una carrièra de Monègue escricha en monegasc e en francés. Lo monegasc (nom autoctòn: munegascu) es un parlar ligur (nòrd-italian) que forma una enclava lingüistica a Mónegue, enrodat qu'es per de parlars occitans. Tanben l'occitan niçard si parla tradicionalament a Mónegue, au costat dau ligur monegasc.
Georges Seurat
thumb|200px|Georges Seurat en 1888 thumb|270px|[[Un dimanche après-midi sur l'île de la Grande Jatte]] thumb|270px|Une baignade à Asnières thumb|270px|Les Poseuses
Monegasc
Lo ligur monegasc non a minga estatut oficiau a Mónegue e subisse una fòrta diglossia, impauada per la dominacion dau francés qu'es l'unica lenga oficiala. Pasmens lo monegasc benefícia despí lo 1976 d'una iniciacion escolara sistematica a l'escòla.
Georges Seurat
Georges Pierre Seurat (París lo 2 de decembre de 1859 - Gravelines lo 29 de març de 1891), francés, davancièr del pointillisme e del divisionisme que se pòt qualificar d'impressionisme scientific e qu'estudiava las divisions de la matèria amb la lutz.
Manaslu
Manaslu (8,163 m) es una montanha d'Imalaia situada dins lo centre de Nepal. Es la uechena cima pus auta dau mond.
País mentonasc
Ro país mentonasc es ro país que parla ro mentonasc.
Harana
Harana / Valle de Harana es una comuna d'Alaba dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Martin V
Oddone Colonna (Genazzano, 1368 – Roma, 1431), es lo 204en papa (1417-1431) jol nom de Martin V.
Pinnipedia
Los Pinnipèdes formavan un òrdre de mamifèrs marins comprenent las fòcas e las mòrsas. Aquestas familhas son actualament acampadas dins l'òrdre dels carnivòrs.
Valdelagua del Cerro
Valdelagua del Cerro es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Handschuheim
Handschuheim en alemannisch (Handschuheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
Municipalitat rurala del Kochersberg, lo vilatge a marcat per una polyculture #que dura totjorn uèi. Malgrat la desaparicion de nombroses agricultors, divèrsas espleitacions se mantenon en tirant una granda part de las siás intradas de la venta dirècta als particulars de fruchas e légumes.
Commune rurale du Kochersberg, le village est marqué par une polyculture qui dure toujours aujourd'hui. Malgré la disparition de nombreux agriculteurs, plusieurs exploitations se maintiennent tirant une grande part de leur revenus de la vente directe aux particuliers de fruits et légumes.
Prarustin
Prarustin o Prarostin  (Prarostin o Prustin en piemontés, Prarostino en italian) es una comuna italiana de la comunautat montanhòla  del Pè de Montanha, dins las Valadas Occitanas. Administrativament dins la província de Turin, dins la region de Piemont.
Son chapluòc ilh es lo vilatge de Sant Bertomieu.
La consol es Patrizia Giachero (2009).
Valdemaluque
Valdemaluque es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon. Aperten a la comarca de Tierras del Burgo.
Revolucion chinesa de 1911
La Revolucion chinesa de 1911 se debanèt entre octòbre de 1911 e febrier de 1912. Veguèt lo rebutament de la dinastia Qing, fòrça afeblida per sei desfachas dau sègle XIX, la fin de l'Empèri chinés e la proclamacion de la Republica de China. Dins aquò, leis annadas seguents foguèron caracterizadas per la division dau país e per la guèrra civila entre divèrsei faccions o movements politics fins au començament de la guèrra còntra lo Japon en 1937.
Iruña Oka
Iruña Oka / Iruña de Oca es una comuna d'Alaba dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Ndebele del sud
Lo ndebele del sud es una lenga banto parlada dins lo nòrd-èst d'Africa del Sud.
Lo ndebele del sud es una de las lengas oficialas del país e es una lenga diferenta del ndebele del nòrd de Zimbabwe.
Nanga Parbat
Nanga Parbat (8,126 m) es una montanha d'Imalaia situada dins lo nòrd de Paquistan. Es la cima pus auta d'aqueu país e la novena dau mond.
Cambrian
Lo Cambrian es lo primièr dels sièis de periòdes o serias de l'Èra Paleozoïca, dicha tanben Èra Primària; comencèt fa 542,0 ± 1,0 milions d'ans, a la fin de l'Eon Proterozoïc e finiguèt fa unes 488,3 ± 1,7 milions d'ans, per daissar plaça a l'Ordovician.
Aqueste periòde recep la siá denominacion del nom Cambria qu'es la forma latinizada de Cymru, tèrme que los galeses utilizan per nomenar sa tèrra: lo País de Galas. Foguèt justament en Galas que s'identifiquèron los primièrs rèstes geologics del Cambrian.
Pithoragarh
Pithoragarh es una vila de l'estat d'Uttarakhand en Índia.
Vaudrémont
Vaudrémont es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Pithoragarh
Administracion
Pithoragarh es lo capluòc districte de Pithoragarh.
Vaudrémont
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pithoragarh
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion de la vila èra de 56 044 abitants.
thumb|left|700px|Vista panoramica sus Pithoragarh
Parabòla de Jèsus
Seguent sa definicion exata, la parabòla pòt èsser una narracion alegorica ont l'ensems dels elements evòca una autra realitat d'òrde superior o una mena d'alegoria presentada jos forma d'una narracion, contant de fachs naturals o d'eveniments possibles, sempre amb objetiu de declarar o ilustrar una  o mai veritat.
Dins Bíblia
Las parabòlas son presentas dins l'Ancian Testament de la Bíblia II Samuèl 12:] e I Isaias 5:1-7, dins la literaturas rabinicas e dins lo Novèl Testament.
Dins Evangèlis sinoptics, las parabòlas e dichs parabolics de Jèsus seràn a l'entorn de 60, e, representarián lo terç de totas las palauras d'aquelas que son reportadas dins quatre biografias, en acòrdi amb unes savents, las parabòlas venent una carcteristica importanta del discors de Jèsus.
Jesus utiliza de parabólas per transmetre d'ensenhaments prigonds. Pasmens, la majoritat d'aquela sempre es marcada per la simplicitat e brevetat. Pauc d'aquelas son longas, coma la Parabòla dels Talents ( Matèus 25:14-30) o la Parabòla del Filh Prodig (Luc 11:32).
Encara, dins qualques cases, Jèsus inclusís d'iperbòlas — a Parabòla dels detz mila talents, uma soma astronomica d'argent — o de tons alegorics – los vinhairons infidèls, que se cal interpretar — o encara comparasons e metafòras. Las parabòlas de Jèsus son sempre tiradas de la realitat del sieu mond cultural e social contemporanèu, contadas per tòca de transmetre de veritats esperitalas. Es important d'observar que las parabòlas de Jèsus se comprenon atal a partir del moment qu'existís un dispositiu interior que comprenga lo quita Mèstre.
Jesus difusava son ministèri  de biais simple dins totess los nívèls socials. Aviá la coneissença dels diferents airals de la societat e sabiá quin èra los besonhs de caduns. Conessiá los farisèus e los expèrts de la lei. Mejans sas parabòlas Jèsus donava als sieus auditors de mensatges de salut, exòrtava a se repentir e a creire. Contestava los cresents que pòscan viure lo fe en przctica, exortant los sieus seguidors a la vigilància. Quand los discípol avián de dificultats a coprene las parabòlas, Jèsus las interpretava.
Tèmas e classificacion
Las Parabòlas se divisan em 3 classas:. Lo Reialme de Dieus es un tèma recurrent dins las parabòlas de Jèsus. Alara qu'implantava un Reialme espiritual novèl e cse centrant sus las manifestacions d'aquel Reialme, mas aquò fòrça o comprendavan pas (Matèus 13:13) qu'avián los còrs endurcits, plens d'incredulitat.
Dichs parabolics
I a tanben de dichs parabolics breus e savents que pòdon circular coma proverbes al temps de Jèsus: "Mètge, sonha te d'espete" (Luc 4:23);
Discors de las Parabòlas
Las pararbòlas seguentas son cenegudas coma Discors de las Parabòlas:
Florença (Gers)
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Perimètre deu territòri
Comuna situada en Armanhac, capitala del País de Gaure, sus la rota nacionala 21 dintre Leitora e Aush, es traversada pel Gers e las ancianas rotas nacionalas RN653 e RN654.
Florença es una vila de plana, vièlha rivala de l'aristocratica Leitora.
Lo senescau de Tolosa, Eustache de Beaumarchès, gran co-fondator de bastidas en Gasconha e en Tolosan, s'agradè sovent en batejar las soas creacions d'un nom de grana vila estrangèra. Aquò estó lo cas per Florença qui remembra la vila toscana italiana de Florença.
Toponimia
Lo nom qu'es atestat Florencie en 1289. Florença qu'es ua bastida fondada cap a 1272 per lo senescau de Tolosa, Eustache de Beaumarchais, qui'u donè lo nom de la vila italiana de Florença,.
Istòria
Florença qu'es ua bastida fondada per un pariatge entre lo Comte de Gaure, Guiraud de Cazaubon e lo senescau de Tolosa, Eustache de Beaumarchès, au sègle XIIIau. En 1823, que despartiguèn Lamothe-Endo (nom francés) entre Florença e Urdens. Lo vilatge de La Mòta qu'es dens Florença.
Economia
Les principales entreprises de la vila sont :
Cultura
Khemeïa
Ròsa
Ròsa o arròsa pòt essèr:
Gouhenans
Gouhenans es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Geografia
Lo vilatge de Gouhenans se tròba a 12 km de Lure e a 10 km de Villersexel sus la RD 265. Lo sieu ponch en culminant se situa a 381 m sul luòc del Mont d'ont se pòt percebre la Capèla de Ronchamp, las Vòges, los contreforts del #Jurar e, per polit temps, qualques reünions de las Alpes suisses.
Le village de Gouhenans se trouve à 12 km de Lure et à 10 km de Villersexel sur la RD 265. Son point culminant se situe à 381 m sur le site du Mont d'où l'on peut apercevoir la Chapelle de Ronchamp, les Vosges, les contreforts du Jura et, par beau temps, quelques sommets des Alpes suisses.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Los primièrs documents sus Gouhenans an #èsser trobats al Abbaye de Bitaine e datan de 1186. Lo castèl situat sus la près de la falaise #que domina lo pòble, a #èsser precedit per un ostal fòrt en datant de 1472. Las parts los mai ancianas del castèl actual datan de la. De la bastissa a aquel jorn incomplèt, se pòt admirar la tourelle, la pòrta d'en primièr e los soscaves voutées.(Aquel sojorn es una proprietat privada). Es al començament del que Gouhenans se #industrializar amb l'installacion d'una fabrica de extraction de la houille. Se vei encara la una dels quatre caminadas; de contunh de la sal a #èsser extrach. Se compta alavetz aperaquí 1000 abitants. Una verrerie #èsser egalament implantada en los ans 1900.