cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lo Hobbit
Redaccion
Lo recit del passatge dels Monts Brumoses es inspirat de sas vacanças passadas per Tolkien en Soïssa pendent l’estiu de 1911,. Fasián d'ans, Tolkien aviá redigit un poèma Glip e parlant d’una creatura viscosa d'uèlhs luminoses que rosega d'òsses dins una cauna, anonciant lo personatge de Gollum. Lo capítol que se debana dins la Selva Negra es aquel qu'evolua mai al repècte de la version publicada: lo passatge del Riu encantat e la captura dels nans pels elfs apareisson pas dins la primièra version.
Lo cap dels nans a ara un nom tirat de la Völuspá, Eikinskjaldi, que ven Oakenshield, alara que lo masc pren lo nom de Gandalf, mai adaptat perque significant segon Tolkien « elf del pal » en islandés,. Lo nom Bladorthin es atribuit a un rei misteriós, mencionat un sol còp dins lo tèxte del roman e enlòc mai dins l’òbra de Tolkien. Lo drac cambia tanben de nom: ven Smaug, que correspond al preterit del vèrbe germanic primitiu smugan « s'atutar. », es Bilbon qu'es censat tuar lo drac amb Dard e l’anèl magic, mas fin finala, Tolkien volgava que siá mai credible e dona lo ròtle a l’arquièr Bard. Es a aquel punt que Tolkien abandona l’escritura del roman, que demora inacabat.
D'en primièr, Tolkien prevei de situar la batalha contra los gobelins pendent lo viatge de retorn de Bilbon; se seriá alara nomenada « batalha de la Val d'Anduin ». Pasmens, la situacion se complica a causa de la cobesença provocada pel tresaur, e de la volontat dels abitants d'Esgaroth d’obtenir una partida de l’aur per tornar bastir lor vila destroïda per Smaug, çò que provòca la batalha de las Cinc Armadas. Lo Hobbit es acabat en estiu de 1936, mas Tolkien l'envia a Allen & Unwin sonque lo 3 d'octobre. Segon Stanley Unwin, los melhors jutges de la literatura pels joves son los quita enfants, e fa doncas legir lo roman a son filh Rayner, edat de dètz ans. Aquel redigís un compte rendut entosiast, que decidís son paire a publicar lo libre, :
Quand recep las espròvas d’estampariá en febrièr de 1937, Tolkien tròba de passatges de rectificar perque aviá pas agut le temps de far la relectura amb atencion del manuscrich enviat a l’editor. Lo roman foguèt publicat en setembre.
Influéncias
Lo Hobbit rebat l’influéncia de qualques poèmas epics, mites e contes de fadas legits per Tolkien, coma Beowulf, lo poèma epic anglosaxon sus que Tolkien trabalhèt tota sa vida, los contes de fadas d’Andrew Lang e dels fraires Grimm, La Princessa e lo Gobelin e sa seguida, The Princess and Curdie, de George MacDonald, o, The Marvellous Land of Snergs d’Edward Wyke-Smith.
thumb|left|upright=0.8|[[Odin, divinitat de la mitologia nordica, es en partida lo modèl del masc Gandalf .]]
Segon la biografia de Tolkien per Humphrey Carpenter, lo masc Gandalf tròba son origina dins una carta postala comprada per l’escrivan en 1911, pendent las vacanças en Suïssa, que reproduch un quadre del pintre alemand Josef Madlener titulat Der Berggeist (« l’esperit del mont »). Aquela pintura representa un vièlh de barbe blanca, vestit d’un long mantèl e d’un ample capèl, careçant un cervion dins un decòrs campèstre, amb de monts al reire plan. Carpenter afirma dins sa biografia que, d'ans après aver acquerit aquela carta postala, Tolkien nota dessús: « Origina de Gandalf ».
Tom Shippey suggerís qu’un autre dels poèmas de l’Edda poetica, l' Skirnismál (« cant d' Skirnir »), podèt influenciar Tolkien pels Mons Brumoses, subretot lo capítol « De Caribde en Silla », e dins un passatge del poèma que traduch per: {{cita|The mirk is outside, I call it our business to fare over the misty mountains, over the tribes of orcs. Obsèrba en mai que Beorn presenta de semblanças amb Beowulf e Bothvarr Bjarki, personatge de la sagá nordica d' Hrólfr Kraki.
Quand es demandat a Tolkien se lo passatge ont Bilbon pana l'Arkenstone a Smaug es inspirat del panatòri de la copa dins Beowulf, respond:
{{cita|Beowulf'' fa partit de las fonts qu’estima mai, pasmens que foguèt pas conscientament present a mon esperit alara que j’escriviái, e l’episòi del panatòri es présentat naturalament (e gaireben inevitablament) vesent las circonstanças. Es dificil d’envisatjar un autre biais de contunhar l’istòria a aquel moment. Ami pensar que l’autor de Beowulf diriá a quicom prés lo mèsme .|{{nobr|J. R. R. Tolkien}}, letra al redactor en cap de l’Observer}}
Segon Tom Shippey, la conversacion entre los dos personatges s’inspira tanben del Fáfnismál (« La ballade de Fáfnir »), un poèma de l’Edda poetica. Douglas Anderson remarca que los dos grands dracs de la literatura nordica, aquela de la Völsunga saga (Fáfnir) e aquel de Beowulf, morisson quand son ferrit al ventre, coma Smaug. Anderson cita tanben los romans de George MacDonald, La Princessa e lo Gobelin e la seguida, La Princessa e Curdia, coma avent influciat l’aspècte dels gobelins, la vision des pemonts montanhoses o lo comportament de Galion, botelhièr de Thranduil, qu'es semblabla a aquel del majordòm du rei dins The Princess and Curdie, perque aman los dos beure los vins melhors de lors senhors.
En 1955, Tolkien admet dins una letra a W. H. Auden que lo roman per enfants The Marvellous Land of Snergs, d'E. A. Wyke-Smith, es {{cita|sens dobte una font literari inconscienta (!) pels Hobbits e per res de mai}}. Aquel roman conta l’istòria d’un Snerg, membre d’una raça antropomòrfa caracterizada per sa petita talha, coma los hobbits. Tolkien declara que lo mot « hobbit » pòt èsser inspirar pel roman satiric Babbitt, de Sinclair Lewis.
Lo passatge dels wargs s’inspira en partida de la batalha dels licantròps dins The Black Douglas, considerat per Tolkien coma un dels melhors romans de Samuel Rutherford Crockett, que l'impressionèt fòrça dins son enfança. Douglas Anderson prepausa de veire dins lo Mèstre d'Esgaroth e sos conselhièrs un rebat dels membres del conselh municipal de la ciutat d'Hamelin dins lo poèma Lo Jogaire de flaüta d'Hamelin de Robert Browning (1842): qu'es tanben {{cita|avar, egoïsta, e se preocupa dels intreses dels seus ciutadans soque perque aquò servís los seus }}.
Publication
La primièra edicion del Hobbit data de 1937. Es lo resultat de longas discussions entre Tolkien e son editor, coma sus las illustracions. Lo grand vam del libre entraïnèt mai d'una reimpressions, alara que la publicacion del Senhor dels Anèls incita Tolkien a ne revisar lo contengut.
Illustracions
La correspondencia entre Tolkien e los ses editors testimònia de l’implicacion de l’autor sus las illustracions. Totes los elements faguèron l’objècte d’una correspondéncia intensa, coma ne testimònia Rayner Unwin.
Las mapas son tanben font de debats: Tolkien vòl n'inclure cinc a l’origina. Vòl entre autre que la mapa de Thror siá inserida dins lo libre per sa primièra mencion dins lo tèxte, a que las runas « magicas » sián estampadas de biais a èsser visiblas sonque per transparéncia,. Tot aquò èra tròp costós, fin finala, lo libre compren pas que doas mapas, aquela Thror e aquela Salvatgeria, reproduches en doas colors (negre e roge).
D'en primièr, Allen & Unwin envisatjava d’illustrar lo libre sonqu’amb de mapas, mas los primièrs esboces de Tolkien lor plasián tan que decidiguèron de los integrar sens aumentar lo prètz del libre, malgrat los còsts suplementaris. Encoratjat, l’autor lor ofrís un segond lòt de detz illustracions en blanc e negre: « Lo Puèg: Hobbivila de l’autre costat de l’Aiga » (The Hill: Hobbiton across the Water), « Los Trolls » (The Trolls}}), « Lo Vial del Mont » (The Mountain Path), « Los Monts Bromoses mirant l’oèst dempuèi Eyrie per la Pòrte dels Gobelins » (The Misty Mountains looking West from the Eyrie towards Goblin Gate), « La Sala de Beorn » (Beorn’s Hall), « Selva Negra » (Mirkwood), « La Pòrte del Rei elf » (The Elvenking’s Gate), « La vila del Lac » (Lake Town), e « La Pòrta Granda » (The Front Gate). Aquelas illustracions ocupan caduna una plena pagina, Levat « Selva Negra », qu'exigís una dobla pagina.
Après los aver acceptadas, l'ostal d’edicion convenquèt Tolkien de dessenhar tanben la jaqueta del libre, quitament s'aviá de dobte de sas capacitats de dessenhaire. L’inscripcion runica a l'entorn de la jaqueta es una transliteracion fonetica de l’anglés, donant lo títol del libre e los noms de l’autor e dels editors. Mas, lo dessenh demandava mai d'una colors per son impression: roge, blau, verd e negre, çò qu'es plan costós,. Tolkien dessenhèt la jaqueta mai d'un còps, amb de totjorn mens de colors; la version finala ne compòrta sonque del nègre, verd e blau sus un fons blanc.
L'ostal d’edicion estatsunidenc Houghton Mifflin, encargat de publicar lo libre als EUA, suggeriguèt d’engatjar un dessenhaire anonime que balhará qualques illustracions en colors per acompanhar los dessenhs en blanc e negre de Tolkien. L'autor s'i opsèt pas, la condicion essent que las illustracions remembren pas o siá pas influenciadas per Disney, que Tolkien amava gaire. Mas, Stanley Unwin estima que seriá melhor que Tolkien illustre d'esperel tot lo libre, çò que, fin finala será fa. La primièra edicion americana remplaça « Lo Puèg: Hobbitvila de l’autre costat de l’Aiga » per una version en colors e apond de tablas coloradas novélas: « Fonscomba » (Rivendell), « Bilbon se desrevelha amb lo solelh de l’alba dins los uèlhs » (Bilbo Woke Up with the Early Sun in His Eyes), « Bilbon arriba a las cabanas dempuèi lo radèls dels elfs » (Bilbo comes to the Huts of the Raft-elves) e « Conversacion amb Smaug » (Conversation with Smaug), amb una malediccion nanica escricha en tengwar, un alfabet inventat per Tolkien, e signada de dos þ per Thrain e Thror. La segonda edicion britanica utiliza las illustracions en colors, levat « Bilbon se desrevelha amb lo solelh de l’alba dins los uèlhs ».
Las diferentas edicions del libre foguèron illustradas de biais diverses seguent mai o mens fidelament a l’arrengament original, mas fòrça d’autres son illustradas per d’autres artistas, subretot las versions tradusidas.
L’usatge de las runas fach per Tolkien, coma simples elements de decoracion o coma signes magics dins l’istòria, es considerat coma una de las rasons de la popularitat d'aquel sistèma d’escritura dins lo corrent New Age e la literatura esoterica, a causa de la popularitat de l’òbra de Tolkien coma element de la contracultura dels ans 1970.
Revisions
En decembre de 1937, Stanley Unwin demanda a Tolkien una seguida al Hobbit. En responsa, li prepausa los manuscrichs del Silmarillion, mas l’editor refusa, estimant que lo public desira. Tolkien comença alara a trabalhar sus çò que vendrá Lo Senhor dels Anèls, atal es obligat de modificar lo Hobbit.
Dins la primièra edition del Hobbit, Gollum prepausa son anèl magic en prèmi del jòc de las enigmas, e après sa desfacha, es dispausat a l’ofrir a Bilbon. Mas, l’avent perdut, ofrís al hobbit, en cambi, de lo menar fòra de las caunas dels gobelins. Per rebatre lo nòu concèpte de l’anèl e son poder de corrupcion, Tolkien fa Gollum mai agressiu e mens onèste al respècte de Bilbon, lo mena fòra de la caunas mas o fa pas qu’involontàriament.
Per adaptar encara mai lo ton del Hobbit a aquel de la seguida, Tolkien comença una novèla version del roman en 1960. Adapta la geografia dels primièrs capítols segon lo viatge de Frodon dins Lo Senhor dels Anèls. Mas, Tolkien l’abandonèt a partir de capítol 3, se l'èra dich que : sa nòva escritura aviá perdut lo ton inchalhent e lo ritme sostengut del recit original.
En 1965, l'ostal d’edition estatsunidenca Ace Books publica una edicion de pòcha non autorizada del Senhor dels Anèls. Los editors oficials de Tolkien, Houghton Mifflin (grand format) e Ballantine Books (pòcha), demandan a Tolkien de produire una version revizada del roman, de ne corrigir las pichonas decas e d’aver una version clarament somesa al drech d’autor als EUA. Alara qu'aquela revision es urgenta, Tolkien prefèra se consacrar a una novèla revision del Hobbit, introdusent de nòus cambiaments per correspondre a l’evolucion de la Quenta Silmarillion. Atal, lo passatge (« los elfs ara nomenats Gnòms ») venon  (« los Nauts Elfs de l’Oèst, mon pòble »). Tolkien utilizava a l’origina lo tèrme Gnòm per designar los Ñoldor: l’etimologia grèga γνώσεις (« coneissença ») li pareisava en fach un nom apropriat pel mas savis dels elfs. Pasmens, l’idèa que se pòsca associar los seus elfs als gnòms de Paracelse li faguèt abandonar l'idèa. Aquela tresena edicion foguèt publicada en febrièr de 1966.
Traduccions
En estiu de 1938, pauc abans lo començament de la Segonda Guèrra Mondiala, l'ostal d’edicion alemand Rütten & Loening, volgava publcar Lo Hobbit escriguèt a Tolkien per saber s'aviá d'originas josuievas. Trobant las leis de segregacion nazias e lor doctrina raciala.
La primièra traduccion del Hobbit en lenga estrangièra es la suedéssa, pareguda en 1947. Tolkien n'es plan mescontent, afirmissent qu’« aviá prés de libertats non justificadas amb lo tèxte », entre autre tradusent lo tèrme hobbit per hompen. Doas autras traduccions suedesas foguèron editadas en 1962 e 1971.
Primièras traduccion del vivent de l'autor:
Qualques meses abans sa mòrt, Tolkien aprenguèt qu’una traduccion islandesa èra en preparacion, una nòva que l'empliguèt de jòia ; mais Mas aquela traduccion sortiguèt en 1978. Lo libre foguèt traduch mai tard dins una quarantena de lengas.
Acuèlh critic
thumb|upright=1.5|Illustracion de [[Las Aventuras d'Aliça al país de las meravilhas (1865), òbra de Lewis Carroll, que l'ostal d’edicion Allen & Unwin compara Lo Hobbit dins la primièra edicion.]]
A sa sortida, las criticas literàrias consacradas al Hobbit son majoritàriament positivas. Fòrça acertan la publicitat realizada per Allen & Unwin que lo compara a Las Aventuras d'Aliça al país de las meravilhas e a De l'autre costat del miralh, dos romans de Lewis Carroll. Mas, J. R. R. Tolkien ama pas la comparason e la mencion desaparéis a la segonda edicion.
L’escrivan C. S. Lewis, amic de Tolkien, publica doas criticas anonimas dins lo suplement literari del Times, puèi dins lo quita Times, ont fa l’elògi del roman coma de Tolkien e predich son futur succés.
Lo Hobbit recep de bonas criticas dins lo Horn Book Magazine de l’editritz Bertha E. Mahony e de la cronicaira Anne Carroll Moore, alara que William Rose Benét lo qualifica dins lo Saturday Review of Literature de. Dins lo New York Times, Anne T. Eaton lo descriu coma e vei en el un dels melhors libres per enfants publicats a l’epòca. Pendent lo Second Annual Children’s Festival del 1 mai de 1938, lo New York Herald Tribune causiguèt Lo Hobbit per recebre un prèmi d’una valor de coma melhor libre per enfants publicat aquel an,.
Qualques criticas negativas apareisson pasmens. Per Junior Bookshelf, las peripecias qu'encontran los personatges. Dins son article sus las diferentas revisions del Hobbit (1981), Constance B. Hieatt defend lo roman contra de criticas remarcant que.
Influéncia sus Lo Senhor dels Anèls
Alara que Lo Hobbit foguèt a l’origina a l'origina òbras deribadas, sa seguida, lo Senhor dels Anèls, es considerat coma son principal eritatge. L’intriga seguís la mèsma progression en anar e venir, las doas istòrias començant e s’acabant a Cuol de sac (Bag End), l'ostal de Bilbon Saquet; Gandalf enviá los protagonistas dins una quèsta cap a l’èst, Elrond ofrís refugi e conselh, los eròis escapan de pauc a de creaturas sosterranhas (gobelins/la Moria), encontran un autre grop d’elfs (elfs silvans/Lothlorian), passant de tèrras ravatjadas, fan una importanta batalha (batalha de las Cinc Armadas/batalha dels camps del Pelennor), un descendent de rei torna al seu tròn (Bard l’Archer/Aragorn) e quand lo hobbit torna a çò d'el, troba una situacion alterada (bens més vendut a l'enquant/industrializacion de la Comtat par Saromane) ... L’arribada dels Aglas dins de la batalha de la Pòrta Negra dins lo Senhor dels Anèls es una referéncia dirècta a lor intervencion dins la batalha de las Cinc Armadas dins Lo Hobbit.
Dins los dos romans, l’arribada dels Aglas es lo ressòrt de l’eucatastròfa.
Lo Senhor dels Anèls a pamens una intriga fòrça mai complèxa, a causa del nombre mai grand de personatges principals. Le ton es gaireben desprovesit d’umour e los tèmas morals e filosofics son mai desvolopats e complèxes. Aquelas diferéncias entre las doas òbras podèt perturbar de lectors. Fòrça diferéncias estilisticas venon del fach que Tolkien aviá concebut Lo Hobbit per un public d'enfants e que lo Senhor dels Anèls anava tocar los mèsmes lectors, qu'entre temps avián grandit.
Estil
La prosa de Tolkien es sens pretencion e dirècta, prenent per aquerit son mond imaginari e descrivent los detalhs d’un biais practic, introdusent sovent lo fantastic d’un biais destornat. Aquel estil a ras de tèrra, utilizat dins d'òbras de fantasy mai tardièra coma Las Garenas de Watership Down de Richard Adams, o Lo Darrièr Unicòrn de Peter Beagle, accèpta lo lector dins lo mond fictiu puslèu que d'ensejar de lo convéncer de sa realitat. Alara que Lo Hobbit es escrich de biais simple e amical, cadun dels personatges a una votz unica. Lo narrator, qu'interromp occasionalament la narracion amb d'incisas (dispositiu present dins la literatura d’enfança e dins la literatura anglosaxona ), a lo seu estil diferenciat d'aquel dels personatges principals.
La forma de basa de l’istòria es una quèsta, realizada en episòdis. Pendent la partida mai granda del libre, cada capítol introduch un abitant diferent de la Salvatgeria, a vegada amical al respècte dels protagonistas, e a vegadas dangierós. Alara que fòrça encontras sián menaçantas, lo ton general es leugièr, e interromput per de cançons. Un exemple de l’usatge de las cançons per mantenir la leugieretat de ton es quand Thorin e la companhiá son capturats pels gobelins, caminant dins las prigondors de las cròtas e cantant:
Clap! Snap! the black crack! Grip, grab! Pinch, nab! And down down to Goblin-town You go, my lad! Cric ! Crac ! la fenda escura! Sarra, tòrç ! Pinça, mossega ! Davala, davala ! a Gobelinvila Vas, mon gojat !
Aquel cant d’onomatopèas ofrís una interrupcion comica al mitan d’una scèna esglasianta. Tolkien realiza l’equilibri entre umor e dangièr per d’autres mejans tanben, coma lo ridicul e lo parlar cockney dels trolls, o l'embriaguesa dels elfs que capturan los nans. La forma generala, aquela d’un viatge dins de païses estranhs, es presentada sus un biais leugièr e copat de cançons, benlèu sul modèl dels Icelandic Journals de William Morris, autor fòrça apreciat de Tolkien.
Genre
Lo Hobbit utiliza los modèls narratius de la literatura per enfants, coma lo narrador omniscient e los personatges que los enfants pòdon s’identificar, coma lo petit, gromand e moralament ambigú Bilbon. Lo tèxte soslinha la relacion entre lo temps e los progreses narratius e distinga clarament los luòcs « segurs » dels luòcs « dangierós » dins sa geografia. Son d'elements claus d'obratges destinats als enfants, tot coma l'estructura en « anar e venir », tipic dels romans initiatics. Pasmens que Tolkien aja en seguda afirmat pas amat que lo narrator parla dirèctament al lector, aquel aspècte contribuís de segur al succés del roman, l’istòria podent èsser aisidament legit en nauta votz. Emer O’Sullivan, dins son Comparative Children's Literature, remarca que Lo Hobbit es un dels escaces libres per enfants acceptats dins la literatura correnta, a costat del Mond de Sofiá de Jostein Gaarder (1991) e de la seriá Harry Potter de J. K. Rowling (1997–2007).
Tolkien considerava Lo Hobbit coma un conte de fadas e l’ecriguèt sus un ton adaptat als enfants. Fòrça elements del conte de fadas, coma la repeticion dels eveniments (arribada dels nans a çò de Bilbon e a çò de Beorn, elements folclorics… ). Mas, Bilbon es pas l'eròis abitual dels contes de fadas: es pas lo bèl ainat o la mai bèla gojata, mas un hobbit poput, d’edat mejana, pro aisit. Lo Hobbit es conforma als 31 motius del conte establits per Vladimir Propp dins son libre de 1928 Morphology of the Folk Tale a partir d’un analisi estructurala del folklòr rus.
Lo roman es mai sovent classificat dins la fantasy mas, coma Peter Pan de J. M. Barrie e The Princess and the Goblin de George MacDonald, que totes influencièron Tolkien e contenon d'elements de fantasy, es d'en primièr considerat coma una òbra de literatura per enfança e jovença. Los dos genres son pas mutualament exclusius.
Tèmas
Dins son ensag The Psychological Journey of Bilbo Baggins, e A Tolkien Compass de Jared Lobdell, Dorothy Matthews vei dins de capítols del roman lo concèpte jungian d’« individuacion ». Descriu lo viatge de Bilbon coma una quèsta de maduretat e coma una metafòra d'aquel procés de descobèrta de se ,, una observacion partejada per l’escrivan Ursula K. Le Guin. L’analogia de l’« al delá » e de l'eròis que ne torna amb de tresaurs profitables (coma l’anèls o las lamas elficas) remembra los arquetipes mitologics relatius a l’initiacion e al passatge a l’edat adulta, coma lo descriu lo mitograf Joseph Campbell. Dins Tolkien's Art, Jane Chance liga lo desvolopament e la creissença de Bilbon, al respècte dels autres personatges, amb los concèptes de reialtat justa e de reialtat impura coma dins l’Ancrene Wisse, e tanben amb una interpretacion crestiana de Beowulf.
Totjorn dins Children's Literature, Matthew Grenby estima que lo depassament de la cobesença e de l’egoïsme es la principala morala de l’istòria. La cobesença es un tèma recurrent: mai d'unas peripecias naisson de l'enveja d’un o mai personatges per de la noiritura (los trolls volon manjar los nans o los nans volon tastar al banquet des elfs) o per d'objèctes precioses, aur o joièls. Aquela avarícia, amb la malignitat que ne ven, es al primièr plan amb l'enveja de Thorin per l’Arkenstone, que constituís lo punt moral crucial del recit. Bilbon pana l’Arkenstone, una antica relica nana, e ensag de la negociar amb Thorin en cambi de la patz. Mas, Thorin vira contra lo hobbit que considèra coma un traïdor, malgrat las precedentas promessas qu’aviá fach. A la fin, Bilbon daissa la pèira preciosa e la mai granda partida de sa part del tresaur per ajudar aqueles que n'an pas mai besonh. Tolkien explora tanben lo motiu dels joièls provocant una intensa aviditat, coma los silmarils del Silmarillion; e mai, los mòts « Arkenstone » e « silmaril » son etimologicament ligats dins son òbra.
Un autre tèma del Hobbit, segon d'autres autors, es l’animisme, un concèpte important en antropologia e dins lo desvelopament de l’enfant, fondat sus l’idèa que totas las causas, tanben los objèctes inanimats, los fenomèns naturels, los animals e las plantas, possedisson una intelligéncia umana. Dins The History of The Hobbit, John D. Rateliff lo nomena lo e cita la multitud d’animals que parlan coma indici per confirmar l'idèa, per exemple los còrbs, las aranhas e lo drac Smaug, sens comptar las creaturas antropomorficas que son los gobelins o los elfs. Segon Patrick Curry (dins Defending Middle-Earth), l’animisme percors tot lo roman e apareis tanben dins d’autres òbras de Tolkien; menciona las « raïces del mont » e los « pés dels arbres » coma de passatges de l’inanimat cap a l’animat.
Interpretacions
Lo Hobbit pòt èsser consierat coma l’expression creativa dels trabalhs teorics e universitaris de Tolkien. Los tèmas presents dins la Literatura en anglosaxon, e subretot dins lo poèma Beowulf, an una importança granda dins la caracterizacion del mond antic ont evolua Bilbon. Tolkien coneissava perfièchament Beowulf, e es un dels primièrs a aver estudiat Beowulf coma una òbra literària que la valor es pas unicament istorica. Sa conferéncia de 1936 Beowulf: Los Monstres e las Criticas es totjorn utilizada pels estudiants en anglosaxon al començament del sègle XXI. Qualques elements de Beowulf son dins Lo Hobbit, coma lo drac monstruós e intelligent. Qualques descripcions del roman semblan dirèctament tiradas de Beowulf, coma lo moment ont lo drac estira lo col per niflar l'intrús. Tanben, las descripcions de Tolkien de l’accés a la tuta del drac rebaton los passatges secrèts de Beowulf. Tolkien ne profiècha per afinar los passatges de Beowulf qu’estimava mens satisfaisents, coma lo panatòri de la copa o l’intellect e la personalitat del drac.
Una autra influéncia del vielh anglés sus Lo Hobbit aparéis majans las espasas nomanadas e ornadas de runas. Es utilizant sa lama elfica que Bilbon realiza sa primièra accion eroïca independanta. La nomenant « Dard », Bilbon accèpta las practicas culturalas presentas dins Beowulf, çò marca son intrada dins l’ancian mond ont evolua. Aquela progression culmina amb lo panatòri de Bilbon d’una copa dins lo tresaur del drac, desrevelhant atal sa colèra, incident remembrant dirèctament Beowulf e inspirat de l'escquemas narratius tradicionals, coma explica lo quita Tolkien:
Tolkien utiliza tanben sas teorias literàrias per concebre sos personatges e lors interaccions. Descriu Bilbon coma un anacronisme modèrne explorant un mond antic. Bilbon es capable de negociar e d’interagir dins aquel mond ancian, perque la lenga e las tradicions crean de ligams entre los dos monds. Per exemple, las enigmas pausadas per Gollum an de fonts istoricas, alara qu'aquela de Bilbon venon de libres per enfants contemporanèus. Es la forma comuna del jòc de devinalhas que permet a Gollum e Bilbon d’interagir, e non pas lo quita contengut d'aquelas. L'idèa d’un contraste superficial entre los estils individuals dels diferents personatges, lors tons e lors centres d’interés, menant a una prigonda unitat entre l’ancian e lo modèrne, es un tèma recurrent dins Lo Hobbit.
Smaug es l’antagonista màger del roman. L’episòdi de Smaug rebat en fòrça punts lo drac de Beowulf, e Tolkien utiliza aquel passatge per realizar de teorias literàrias que desvolopèt a l'entorn del retrach del drac dins lo poèma anglosaxon, dotant la creatura d’una intelligéncia bestiala al delá de son ròtle sonque simbolic. Smaug lo drac e sas sèrvas d’aur pòdon èsser envisatjats coma un rebat de las relacions tradicionalas entre lo mal e la metallurgia, coma los reunís la descripcion del Pandemòni dins Lo Paradís perdut de John Milton. De totes los personatges, Smaug es aquel que lo parlar es mai modèrne.
Tanben que las teorias de Tolkien influencièron lo conte, sas experiéncias personalas pesèron dins sa concepcion. Lo Hobbit, amb son eròi tirat de son fogal rural e jetat dins una guèrra alunhada ont l’eroïsme tradicional es futil, pòt èsser envisatjat coma una parabòla de la Primièra Guèrra Mondiala. Lo conte explora tanben lo tèma de l’eroïsme. Coma lo remarca Janet Croft, la reaccion literària de Tolkien pendent la guèrra es diferenta d'aquela de gaireben totes los autors de la postguèrra: utiliza gaire l’ironia coma mejan de distanciacion, privilegiant la mitologia per transmetre son experiéncia. Lo Hobbit presenta de semblanças amb los obratges d’autres escrivans avent combatut pendent la Granda Guèrra, coma la representacion de la guèrra coma antipastorala: la « desolacion de Smaug », region ont exerça son influéncia e ont se debana la batalha de las Cinc Armadas, es descricha coma un païsatge desolat e marcat. Lo Hobbit es un avertiment contra la repeticion de las tragèdias de la Primièra Guèrra Mondiala e l’actitud de Tolkien coma veteran pòt èsser resumida per la frasa de Bilbon a l’eissida de la batalha :
''
Edicions postumas
thumb|upright=0.8|[[Alan Lee illustra l’edicion del Hobbit publicada en 1997 per de celebrar lo seissanten anniversari .]]
Après la mòrt de J. R. R. Tolkien, tres edicions particularas del Hobbit foguèron publicada: Lo Hobbit anotat de Douglas A. Anderson, una edicion comentada del roman; una edicion illustrada per Alan Lee; e The History of The Hobbit de John D. Rateliff, un estudi de la redaccion del roman, a l’imatge de l’Istòria de la Tèrra Mejana de Christopher Tolkien per Lo Senhor dels Anèls e Lo Silmarillion.
L’edition annotée d’Anderson, publicada en 1988, celèbra lo cinquanten anniversari de la publicacion del Hobbit als EUA. Reprodusís lo tèxte complet del roman, amb de comentaris d’Anderson en marge. Sas anotacions pòrtan sus divèrs subjèctes: las influéncias de Tolkien per d'unes passatges, los ligams amb Lo Senhor dels Anèls e Lo Silmarillion, e las modificacions del tèxte segon las revisions de Tolkien. L’obratge es fòça illustrat, utilizant los dessenhs de Tolkien, e d'autres produchs pels illustrators dins las traduccions en d’autras lengas.
The History of The Hobbit pareguèt en 2007. En dos tòms, Mr. Baggins e Return to Bag End, John D. Rateliff prepausa una analisi extensiva dels esboces de l’òbra, e tanben la revisions de 1947 e 1960.
Cinèma e television
La primièra adaptacion a l’escran del Hobbit es un cort metratge d'animacion realizat per Gene Deitch en 1966. Realizat dins l'urgéncia a la demanda del productor William L. Snyder, que los dreches sus l'adaptacion del roman (aqueriguits en 1962) èran al punt d'acabar, The Hobbit dura pas que dotze minutas e pren fòrça libertats amb l'òbra d'origina. Foguèt difusat un sol còp, lo 30 de junh de 1966 dins un cinèma nòvayorkés, mas es dempuèi visible sus YouTube.
The Hobbit, telefilm d’animacion produch per Arthur Rankin Jr. e Jules Bass, difusat sus la cadena NBC lo 27 de novembre de 1977. Amb un budgèt de près de tres milions de dolars, èra a l’epòca lo telefilm d’animacion mai costós jamai realizat. Des poèmas presents dins lo libre son més en musica per Maury Laws pel telefilm. L'scenari de Romeo Muller respècte l’essencial del roman, levat d'excepcions coma la dispareisson del persontage de Beorn.
Lo libre tanben foguèt adaptat en telefilm pels Sovietcs en 1985.
En 1995, lo realizator neozelandés Peter Jackson e son esposa Fran Walsh exprimisson lor interés per una adaptacion cinematografica del Hobbit, que seriá estat la primièra partida d’una trilogia completada per dos films sus Lo Senhor dels Anèls. Mas, los dreches del Hobbit son a la United Artists, alara realizèron Lo Senhòr dels Anèls en trilogia, que los dreches los comprèron la New Line Cinema. Après lo succés de la trilogia de Jackson, la companhiá Metro-Goldwyn-Mayer, qu'aviá comprat United Artists e doncas los drechs del Hobbit, anoncièt en septembre 2006 que voliá de trabalhar avec la New Line e Jackson. Fin finala l'òbra foguèt realizaren tres filmes Lo primier, Lo Hobbit: Un viatge inesperat (2012); lo segond, Lo Hobbit:La Desolacion de Smaug, (2013); lo tresen volet, Lo Hobbit: La Batalha de las Cinc Armadas, (2014).
Jòcs
De videojòcs son tirat del libre, amb o sens permission. Un mai al vam en 1982 èra The Hobbit, desvolopat per Beam Software. En 2003, Sierra Entertainment prepausa un jòc de plataformas amb d'elements de Videojòc de ròtle, Bilbo le Hobbit, per PC, PlayStation 2, Xbox eGameCube e adaptat per Game Boy Advance.
Autras adaptacions
De setembre a novembre de 1968, la BBC 4 difusèt una adaptacion radiofonica del Hobbit realizada per Michael Kilgarriff e producha per John Powell. Divisada en uèit partidas, aquela seria radiofonica de quatre oras seguís plan la trama de l'edicion de 1951 del roman. Anthony Jackson ten lo ròtle del narrator, Paul Daneman es Bilbon, Wolfe Morris Gollum, John Justin Thorin, John Pullen Elrond, Peter Williams Bard e Heron Carvic Gandalf. .
En 1989, l'ostal d’edicion Eclipse Comics publica un roman grafic del Hobbit, escrich per Charles « Chuck » Dixon e Sean Deming, e illustrat per David Wenzel. Es divisit en trés volums, lo primièr s'acaba quand Gollum joga a la enigmas amb Bilbon, e lo segon quand la companiá escapa del elfs slvans.
Lo Hobbit foguèt adaptat mai d'un còp al teatre, a partir del ans 1950. L’intriga del roman es mai o mens seguida segon los autors de l’adaptacion; lo cas mau extrèma es de segur Down in Middle Earth, una comèdia musicala americana per enfants de 1969, notabla per son emplec d’un langatge « al vam », a sas allusions a la sexualitat e sos esclairatges psiquedelics.
Selon Dick Huemer, citat per David Koenig, Walt Disney auriá agut l’idèa a partir 1938 d’adaptar Lo Hobbit perque arribava pas a comprene l’istòria d’Aliça al país de las meravilhas per ne far un film.
Notas
<references group="N"/>
Bibliografia
La bibliographie est classée par ordre alphabétique des auteurs, les articles étant placés par date à la fin.
Aldeadávila de la Ribera
Aldeadávila de la Ribera es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Aldeanueva de Figueroa
Aldeanueva de Figueroa es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Aldealengua
Aldealengua es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Garrigas (parçan)
Lei Garrigas son un parçan d'Occitània, e una dei 6 divisions dau departament de Gard. Es dividit en 22 unitats de païsatge. Lo territòri es situat istoricament en Lengadòc mas presenta una provençalizacion mai perceptibla e accentuada dins lei localitats mai pròchas de Ròse.
Ocupa un espandi considerable dins la part centrala dau departament que vai dempuèi Vidorle e gaireben fins a Ròse. Compren l'airal mai important demograficament e economicament dau país amb quauquei vilas grandas coma Nimes o Usès. Mai au sud trobam la Pichòta Camarga e lei Costièiras, au nòrd la Cevena e a l'èst còsta Ròse, lo Gard rodanenc
Lo gentilici es garrigaud -a.
Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne
Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne (Paris 1) es una institucion e universitat francesa dedicada a la recerca, situada dins la vila de París, Illa de França. Es especializada dins los domenis de lo drech. Foguèt creada en 1971.
Gustaf Dalén
Nils Gustaf Dalén (n. en 1869, m.1937) foguèt un fisician suedés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisica en 1912.
Districte de Ballari
Lo districte de Ballari (o districte de Bellary, en cannada: ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ baḷḷāri jille) es un districte de l'estat de Karnataka en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Ballari.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion del districte èra de 2 452 595 abitants. Èra majoritariament campèstra, que la populacion èra per 62,48 % rurala e per 37,52 % ciutadana.
thumb|left|340px|Lo barratge de Tungabhadra
Pinchas Zukerman
Pichas Zukerman (en ebrieu : פנחס צוקרמן‎, Tel Aviv, lo 16 de julhet de 1948) qu'ei un violonista classic e un cap d'orquèstra israelian. Que vadó a Tell Aviv e qu'estudiè a la Juilliard School abans de persiguir ua carrèra internacionau rica en concèrts e enregistraments.
Lo son vriulon mei emblematic qu'ei un Guarneri del Gesù de 1742 conegut com lo Dushkin.
Gaure (parçan)
Gaure es un parçan d'Occitània situat en.
La soa vila principala es Florença.
Sent Lon (País d'Òrta)
Sent Lon (Saint-Lon-les-Mines en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Dauzat e Rostaing que supausan un nom germanic d'òmi, Launus.
Dauzat e Rostaing coneishèvan pas las fòrmas ancianas e l'agionime qu'ei lo nom de Sent Leon, probablament Sent Leon lo Grand (latin Leone),.
Dens las prumèras mencions, deu cartulari de Dacs, lo lòc qu'ei situat dens lo son país, Avorta. Aqueth nom qu'ei basat benlhèu sus un nom de proprietari,  benlhèu *Borto (qui sembla èstar un element deu cognomen atestat Bortossus), dab la preposicion a. A prepaus d'Ortès, Miquèu Grosclaude que cita un vescomte d'Aorte e ua villa de Borta. Lo cartulari de Dacs que permet d'assegurar l'identificacion de la villa de Borta a Òrtavièla,.
Lorquin
Lorquin es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo nom de la vila es n'alemand : 'Lörchingen'. La terminaison '-ingen' remembra la colonizacion francique, mas citat l'an 699 las primièras fes coma Launarigo. La populacion es francophone. Lorquin Es lo banc d'un prieuré bénédictin de Senones a. Ven lo banc d'una baronnie lorraine l'an 1499. A donat de contunh pel pòrti Léopold de Lorraine a Marc de Beauvau-Craon, marques de Craon, #que #recebre de l'emperaire Charles VI del Sant-Empèri lo títol de prince d'Empèri.
La municipalitat de Lorquin a annexat al Empèri alemand de 1871 a 1918. Après doas generacions de pases e de prospérité, la germanisation dels esperits es tal que las Mosellans se baton naturalament per la Empèri alemand quand la Primièra Guèrra mondiala esclata. Fòrça joves gents queiràn jos l'uniforme alemand, sul Tèsta de l'Èst, mas tanben al Oèst, en particular a França e en los Flandres. La victòria francesa l'an 1918 serà totun plan acceptada pels abitants del costat, #erosa de trobar la patz.
La Segonda Guèrra mondiala e la Annexion marcaràn mai durablement los esperits. La municipalitat i aurà pas liberat #qu'en novembre 1944.
Le nom de la ville est en allemand : 'Lörchingen'. La terminaison '-ingen' rappelle la colonisation francique, mais cité en 699 la première fois comme Launarigo. La population est francophone. Lorquin est le siège d'un prieuré bénédictin de Senones au. Elle devient le siège d'une baronnie lorraine en 1499. Elle est donné ensuite par le duc Léopold de Lorraine à Marc de Beauvau-Craon, marquis de Craon, qui reçut de l'empereur Charles VI du Saint-Empire le titre de prince d'Empire.
La commune de Lorquin est annexée à l’Empire allemand de 1871 à 1918. Après deux générations de paix et de prospérité, la germanisation des esprits est telle que les Mosellans se battent naturellement pour l’Empire allemand lorsque la Première Guerre mondiale éclate. Beaucoup de jeunes gens tomberont sous l’uniforme allemand, sur le Front de l’Est, mais aussi à l’Ouest, en particulier en France et dans les Flandres. La victoire française en 1918 sera toutefois bien acceptée par les habitants du canton, heureux de retrouver la paix.
La Seconde Guerre mondiale et l'Annexion marqueront plus durablement les esprits. La commune ne sera libérée qu'en novembre 1944.
Vitamina B5
La vitamina B5 o acid pantotenic es una vitamina idrosolubla qu'interven coma compausanta del coenzim A e d'autras moleculas importantas. Exercís un ròtle fòrça important dins lo foncionament del metabolisme cellular e del sistèma nerviós e immunitari. Se tròba dins la majoritat dels aliments, sustot dins los uòus, lo peis, lo fetge e lo lach. La manca d'acid pantotenic pòt provocar infertilitat e insufiséncia renala, aumentacion de la fatiga e estrès, casuda dels pels, de feridas e ulceras cutaneas e d'alteracions en la sensibilitat dels pès. 250px|thumb|left|Estructura de l'acid pantotenic
Allenwiller
Allenweiler en alemannisch ( Allenwiller en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region de Grand Èst.
Geografia
Pichon vilatge del Bas-Rhin en la region Alsace, Allenwiller fa partida del Costat de Marmoutier. Situat a 242 mètres d'altitud e vesin de las municipalitats de Salenthal e de Singrist, 515 abitants residisson en la municipalitat d'Allenwiller sus una superficie de 496 ectaras.
Allenwiller Se situa a aperaquí 35 quilomètres de Estrasburg la prefectura del departament Bas-Rhin e de la region Alsace, lo magasin çò de mès de prèp es a Marmoutier a aperaquí 7 quilomètres d'Allenwiller. Allenwiller Se situa en lo Costat de Marmoutier mas Allenwiller a la plaça a Marmoutier e Allenwiller a lo Còdi Postal de Wasselonne.
Petit village du Bas-Rhin dans la région Alsace, Allenwiller fait partie du Canton de Marmoutier. Situé à 242 mètres d'altitude et voisin des communes de Salenthal et de Singrist, 515 habitants résident dans la commune d'Allenwiller sur une superficie de 496 hectares.
Allenwiller se situe à environ 35 kilomètres de Strasbourg la préfecture du département Bas-Rhin et de la région Alsace, le magasin le plus proche est à Marmoutier à environ 7 kilomètres d'Allenwiller. Allenwiller se situe dans le Canton de Marmoutier mais Allenwiller a la poste à Marmoutier et Allenwiller a le Code Postal de Wasselonne.
Istòria
Allenwiller A fòrça sovent cambiat de proprietat. En principi possession de la abbaye de Marmoutier, passa al avesque de Mètz cap a 828, de contunh als senhors de Ochsenstein l'an 1187, als Zweibrücken-Bitsch l'an 1485, als Hanau-Lichtenberg l'an 1570 e per acabar als Hesse-Darmstadt l'an 1736.
Los noms successius d'Allenwiller #èsser :
La primièra traça escricha de l'existéncia d'Allenwiller remonta a la s-|X|e}}. En 828, lo vilatge li caliá aperténer al coan de Marmoutier. A partir d'aquela data, lo pòble passa torn a torn a la évêché de Mètz, en 1187 als senhors de Ochsenstein, en 1485 als senhors de Zweibrücken - Bitsch, en 1570 als senhors de Hanau - Lichtenberg #qu'introdusisson la reforma e en 1736 als senhors de Hesse-Darmstadt.
L'origina del blason es lo castèl dels Ochsenstein en se trobant près de Reinhardsmunster, via marida forestala del Haberacker. Aquela fortalesa comportava tres castèls connectats entre eles.
Lo pòble #servir sovent de penyora en contrapartida d'un prèst o d'un deute.
En 1641, i a pas mai arma #que demòre en Allenwiller : la guèrra de Trenta ans, la praubesa, la famine e la peste avián exterminé lo pòble. Lo repeuplement del pòble se #efectuar per familhas en venent de la Soïssa, del Tyrol, del Vorarlberg e de Normandie.
Allenwiller a très souvent changé de propriété. D'abord possession de l'abbaye de Marmoutier, il passe à l'évêque de Metz vers 828, puis aux seigneurs d'Ochsenstein en 1187, aux Zweibrücken-Bitsch en 1485, aux Hanau-Lichtenberg en 1570 et pour finir aux Hesse-Darmstadt en 1736.
Les noms successifs d'Allenwiller furent :
La première trace écrite de l'existence d'Allenwiller remonte au. En 828, le village devait appartenir au couvent de Marmoutier. À partir de cette date, le village passe tour à tour à l'évêché de Metz, en 1187 aux seigneurs d'Ochsenstein, en 1485 aux seigneurs de Zweibrücken - Bitsch, en 1570 aux seigneurs de Hanau - Lichtenberg qui introduisent la réforme et en 1736 aux seigneurs de Hesse-Darmstadt.
L'origine du blason est le château des Ochsenstein se trouvant près de Reinhardsmunster, via maison forestière du Haberacker. Cette forteresse comportait trois châteaux reliés entre eux.
Olizy
Olizy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Allenwiller
Istòria
En 1641, il n'y a plus âme qui vive à Allenwiller : la guerre de Trente ans, la pauvreté, la famine et la peste avaient exterminé le village. Le repeuplement du village s'effectua par des familles venant de la Suisse, du Tyrol, du Vorarlberg et de Normandie.
Olizy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Houssaye-en-Brie
La Houssaye-en-Brie es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Tlemcen
thumb|right
Tlemcen es una vila dau Magrèb Centrau que se situa uei dins lo nòrd-oèst a proximitat de la frontiera marroquina e de la Mar Mediterranèa. En 2008, sa populacion èra de 140,158 abitants. Es famosa per son patrimòni culturau, especialament sei monuments que son lei vestigis dei dinastias medievalas que desvolopèron la vila.
Fondada au sègle II apC a l'entorn d'un castrum roman, la ciutat demorèt una localitat segondària fins a la conquista musulmana. Au sègle XI, foguèt agrandida per leis Almoravides. Venguda un centre intellectuau e religiós important, Tlemcen foguèt la capitala dei Zianidas entre lei sègles XIII e XVI. Puei, après un brèu periòde d'ocupacion espanhòla, passèt sota lo contraròtle dei Turcs d'Argier en 1553. La vila perdiguèt alora son estatut politic mai demorèt un centre economic e artesenau. Foguèt conquistada per lei Francés en 1842 mai l'influéncia dau poder coloniau sus la societat i foguèt febla. En revènge, dos tèrç dei quartiers istorics foguèron destruchs dins lo quadre de trabalhs de modernizacion. Après l'independéncia, una partida de la populacion urbana preferiguèt emigrar vèrs lei centres dau litorau. Pasmens, foguèt remplaçada per l'arribada de populacions ruralas.
Nos
Lo mot nos (del latin nodus) significa segon lo contexte :
Vilanièra
Vilanièra (Bilagnèro en grafia de Savartés ; Villanière en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Nos (ligam)
frame|right|Tipes de noses thumb|200px|Los noses an inspirat fòrça motius decoratius, especialament dins l'art [[cèlta]]
La teoria dels noses, branca de la topologia, estúdia e classifica matematicament los noses.
Sa concepcion permet: Los noses pus simples se son totjorn utilizats dins divèrses domenis mas l'art dels noses se desvolopèt principalament dins la marina.
D'autras activitats (escalada, espeleologia, pesca, etc.) utilizan de noses de marina e desvolopèron d'autres utilizats fins finala dins la marina.
D'esquipaments especializats de substitucion existisson uèi, mas la coneissença del noses demòra indispensabla dins las situacions inabitualas o d'urgéncia.
Aldeanueva de la Sierra
Aldeanueva de la Sierra es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Mila marina
thumb|Definicion de la mila marina La mila marina internacionala o mila nautica es una unitat de mesura de distància utilizada dins la navegacion maritima e aeriana, valent.
Definicion
La mila marina internacionala val.
Lo Burèu Internacional dels Peses e Mesuras (BIPM) classa la « mila marina » dins las « Unitats fòra de l'SI en usatge amb l'SI ».
La lenga anglesa distinguís la mila nautica (nautical mile), o mila marina internacionala, de la mila marina (sea mile), que designa la longor d'un arc de 1' (una minuta d'arc) de latitud lo long d'un meridian, e depend doncas de la latitud : val gaireben a l'eqüator contra  als pòls. La valor de la mila marina internacionala correspond a la valor entièra de la mejana d'una mila marina.
Istoric
La mila foguèt inicialament introducha pels besonhs de la navegacion astronomica coma la distància minimala entre dos punts quand òm obsèrva lo meteis astre en dessús de l'orizont descalat d'una minuta d'angle. Se vei qu'aquò correspond a dos punts ont los plans orizontals fan un angle de 1'. Dins lo cas que los dos punts son sul meteis meridian aquò es la definicion exacta d'un escart de latitud de 1'.
L'usatge en navegacion utilizèt la mila coma equivalent de la minuta d'arc d'un grand cercle. Aquela definicion dona una mesura en mètres que depend del punt ont òm es sus la Terre (~1861 mètres als pòls e ~1842 mètres a l'eqüator), e tanben de la direccion considerada (1842 mètres cap al nòrd-sud e 1855 mètres cap al èst-oèst a l'eqüator), mas dins de proporcions en general negligiblas a respièch de la precision dels mejans de navegacion.