cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Conselh Constitucional (França)
Neutralitat dins le debat politic public
Los membres del Conselh constitucional son tenguts per un jurament davant lo President de la Republica de « plan e fidèlament complir lors foncions, de las exerçar en tota imparcialitat dins lo respècte de la Constitucion ».
Los membres de drech, (los ancians Presidents de la Republica fan pas de jurament.
E encara, quitament dins l’ipotèsi d’un membre nomenat per las mai nautas autoritats de l’Estat, una simpla « mesa en comjat » del Conselh constitucional pòt tanben permetre, temporàriament, se desligar del jurament al Conselh constitucional.
Imparcialitat del raportaire
Es previst, segon l’ordonança organica del 7 de novembre de 1958, qu’un membre del Conselh constitucional presenta un rapòrt al Conselh sus l’apreciacion de la conformitat de la lei deferida a la Constitucion.
Aquel raportaire es designat pel President del Conselh constitucional.
Lo raportaire es preponderant dins la procedura du procès constitucional. En efècte, a la responsabilitat de l'instruccion. Redigís, amb l'ajuda dels servicis juridics, un abans projècte de decision. Son orientacion personala influirà doncas dirèctament sul procès constitucional e engatja ja la decision del Conselh constitucional. Se deu doncas d'èsser particularament imparcial.
Per permetre aquela imparcialitat, lo nom del raportaire es totjorn secret. L'argument invocat es que aquel secret permet al raportaire d'evitar las « pressions » pendent l'instruccion, que dura pendent qualques setmanas. Ven d'aquel principi que cap de verbal, cap de pèça d'instruccion siá public. Solas la sasina, las observacions del govèrn e las eventualas replicas son publicadas.
Autoritat de las decisions del Conselh
Segon l'article 62 de la Constitucion: « Una disposicion declarada inconstitucionala pòt pas èsser promulgada nimai mesa en aplicacion. - Las decisions del Conselh Constitucional son susceptibles de cap de recors. S'impausan als poders publics e a totas las autoritats administrativas e juridiccionalas. »
Aquò significa que lo dispositiu de las decisions del Conselh constitucional, las resèrvas d'interpretacion qu'i son incorporadas coma los motius que son lo sosten del dispositiu an un efècte erga omnes, levat al respècte del constituent.
Securitat juridica e procedura
Quitament se la lei organica, lo reglamentant, l’i autoriza, lo Conselh constitucional se dotèt encara pas d'un règlament interior al subjècte del contraròtle de la constitucionalitat de las leis. Aquel règlament interior permetriá de definir precisament la procedura davant lo Conselh, que resulta subretot de la practica.
Al contrari, coma jutge de las eleccions politicas nacionalas e de las operacions referendàrias, lo Conselh constitucional se dotèt d'un règlament interior.
Securitat juridica e nòrmas de referéncia
Lo Conselh constitucional prenguèt de temps abans d'estabilizar sa competéncia, al subjècte de las nòrmas que deu far respectar.
En 1958, lo Conselh constitucional vesiá la Constitucion coma lo sol tèxte de la Constitucion francesa de 1958. En 1971, apondèt lo preambul de la Constitucion Francesa del 27 d'octobre de 1946 e los principis fondamentals reconeguts per las leis de la Republica. En 1975, acabèt la composicion d'un blòt de constitucionalitat i apondent la Declaracion dels Dreches de l'Òme e del Ciutadan de 1789, tot en exclusent de sa competéncia lo contraròtle de la conformitat de las leis als Tractat internacionals, sens oblidar la carta de l'environament (2004)
Guardiola de Berguedà
Guardiola de Berguedà es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Conselh Constitucional (França)
Securitat juridica e nòrmas de referéncia
Lo Conselh constitucional s'estima incompetent per contrarotlar una nòrma de valor constitucionala: o jutgèt clarament al moment d'una sasina portant sus la lei constitucionala del 28 de març de 2003, dins la decision 469 DC del 26 de març de 2003. Aquela jurisprudéncia condemna tota idèa de supraconstitucionalitat e tranca amb l'ambigüitat que caracterizariá sa posicion anteriora (decision 92-312 DC).
Mai recentament, lo 28 d'abril de 2005, lo Conselh admetèt dins las nòrmas de referéncia qu'es encargat de contrarotlar lo respècte a la Carta de l'environament. De per abans, en 2004, a moment de la sasina relativa a la lei per la fisança dins l'economia numerica, lo Conselh constitucional assegurèt que censurariá la lei, al respècte a una directiva europèa incondicionala e precisa, qu'en cas de contrarietat manifesta amb una disposicion exprèssa de la Constitucion.
Lo Conselh constitucional, coma tot jutge, deu interpretar el meteis las seunas competéncias e lor espandiment, e sola una disposicion de valor constitucionala poiriá limitar aquela libertat. Encara mai, lo Conselh èra, a l'origina, gaire concebut coma una cort constitucionala: l'elaboracion de la Constitucion de 1958 mostrèt que s'agissiá d'en primièr per el de far respectar la procedura legislativa. La decision Libertat d'associacion de 1971 foguèt fòrça discutit, perque lo Conselh reconeguèt, pel primièr còp dins l'istòria constitucionala francesa, una normativitat vertadièra al respècte de Declaracion de 1789, d'en primièr vista puslèu coma una declaracion istorica e simbolica sens portada juridica. Pasmens, se donava un poderós mejan d'encastrar las eventualas restriccions d'aqueles drechs pel legislator. La Declaracion de 1789 e lo preambul de la Constitucion de 1946 son exprèssament inscrichs, amb la Carta de l'environament de 2004, dins lo preambul de la Constitucion de 1958.
Securitat juridica e « govèrn dels jutges »
Lo quita principi d’una juridiccion constitucionala es que pòsca censurar lo trabalh del poder legislatiu en invocant una contrarietat al respècte de la Constitucion. Aquela mission es necessària per garantir l'Estat de drech, mas, se la competéncia de la juridiccion constitucionala es tròp larga, pòt acabar a se fisar dels poders publics, e subretot del legislator.
La declaracion dels Dreches de l'Òme e del Ciutadan del 26 d'agost de 1789 dispausa dins son article 6 que « la Lei es l'expression de la volontat generala ». Lo Conselh constitucional, censurant la lei, votada pel Parlament, incarnacion de la sobeiranetat nacionala, s'opausariá doncas, en teoria, a la volontat generala. Una juridiccion constitucionala es doncas un mal necessari per, paradoxalament, garantir la securitat juridica, e la perennitat de la Constitucion.
Pasmens, la portada d'aquel principi es variable, sus las leis referendàrias dispausan d'una immunitat constitucionala, lo pòble l'avent dirèctament aprovada. Lo Conselh constitucional refusa de los examinar. Es lo meteis per las leis constitucionalas, que pòdon pas li èsser deferidas, lo Conselh essent alara en posicion de jutge d'una nòrma que deurà en seguida far respectar.
Sèti del Conselh constitucional
thumb|La sala de las sesilhas del Conselh constitucional.
Dempuèi sa creacion, lo Conselh constitucional sèi al 2 carrièra de Montpensier, a París, prèp del Conselh d'Estat, dins l'ala Montpensier del Palais Royal. La sala de deliberacion del Conselh se situa al primièr estatge del palais e dona sul pati. Es l'ancian salon de trabalh de Maria Clotilda de Savòia, esposa de Napoléon-Jérôme Bonaparte, cosin de l'emperaire Napoleon III.
Realizada en 1972 per Apel·les Fenosa, una estatua d’esfinx susplomba la pòrta de dintrada de la sala. Los luòcs foguèron restaurats en totalitat per Jean-Louis Debré, president del Conselh, a la fin dels ans 2000. Una granda taula en veire servís de taula de trabalh, a l'entorn de que seton los membres plaçats par òrdre protocolari a costat del president del Conselh e dels ancians presidents de la Republica ; al canton de la pèça, lo secretari general del Conselh , qu'es servat aprèp cada sesilha dins un còfrefòrt a l'estatge quatren.
Dempuèi 2010 e l'instauracion de la Question prioritària de constitucionalitat, es permés a quin ciutadan que siá e al seu avocat d'assistir a una sesilha de plaidejament davant lo Conselh. E per assegura una mediatizacion necessària de las sesilhas, lo president Debré decidiguèt d'installar doas camèras dins la sala (una filmant ); encara que, las deliberacions demòran confidencialas. Al planpè, una sala de 49 plaças difusa al public present la sesilha su d'un ecran; qualques difusion son mesas en linha sul site Internet del Conselh constitucional.
Gualba
thumb|250px|Vista de Gualba
Petronius Maximus
Petronius Maximus (vèrs 396 - 31 de mai de 455) fuguèt un emperaire roman d'Occident que reinèt de març a mai de 455. Succediguèt a Valentinian III e fuguèt remplaçat per Avitus.
Senator famós, organizèt un complòt còntra Valentinian III per se venjar dau violament de sa frema per l'emperaire. Capitèt de l'assassinar gràcias a l'ajuda de fidèus dau generau Aetius e fuguèt proclamat emperaire. Fuguèt massacrat per leis abitants de Roma après una temptativa per fugir la ciutat la capitala menaçada per lei vandals de Genseric.
Rubescourt
Rubescourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Majorian
Majorian (novembre de 420 - 7 d'aost de 461) fuguèt un emperaire roman d'Occident que reinèt de 457 a 461. Succediguèt a Avitus (455-456) e fuguèt remplaçat per Libius Severus (461-465). Fuguèt un dei darriers emperaires vertadiers.
Èra lo cap de la garda personala de Valentinian III (425-455) e s'alièt ambé lo generau d'origina barbara Ricimer per destituir e capturar l'emperaire Avitus (455-456). Aqueu còp d'estat fuguèt sostengut per l'emperaire d'Orient mai lei Borgondas e lei Wisigòts refusèron de l'acceptar. En abriu de 457, Majorian fuguèt proclamat emperaire per l'armada d'Itàlia e capitèt de reconquistar Lugdunum ocupada per lei Borgondas ambé l'ajuda de soudats francs. Puei en 458, s'installèt a Arle e laissèt Ricimer per dirigir Itàlia. A partir d'aquela posicion, poguèt contenir lei visigòts e gardar lo contraròtle dau sud-èst de Gàllia e de la costat orientala d'Espanha. Adoptèt divèrsei mesuras socialas e, en 460, acomencèt d'organizar una expedicion per sometre lei Vandals installats en Africa onte fuguèt batut e sa flòta destrucha. Rintrèt en Itàlia onte fuguèt traït e capturat per Ricimer puei executat.
Els Hostalets de Pierola
Els Hostalets de Pierola es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Västerbottens Folkblad
Lo Västerbottens Folkblad (en occitan: "Jornal popular de Västerbotten") es un jornal suedés de parucion quotidiana publicat a Umeå, una de las vilas mai importantas del nòrd de Suècia. Fondat en 1917, aqueste periodic de tendéncia social-democrata que tracha de las nòvas del Comtat de Västerbotten es lo segond jornal mai important de la region aprèp son rival lo Västerbottens-Kuriren.
Ferrals de las Montanhas
Ferrals de las Montanhas (Ferrals-les-Montagnes en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : [villa de] Feralibus en 1110, villam de Ferrals en 1215, rector de Ferralibus en 1351, l'eglise de Ferrals en 1551 [1746] (segonda man), Farralze, Ferrals en 1609, S. Petri de Ferals en 1612, Ferrals en 1665-1681, Ferrals en 1671, le prieuré de Ferralz en 1711, l'eglise de Ferrals en 1740-1760, village de Ferals en 1740-1760, Ferrals en 1740-1760.
Segon Hamlin, Ferrals ven de l'occitan ferral, benlèu al sens de « farga ». Lo femenin la ferral, coma camin ferrat aviá probablament lo sens de « camin peirat », ara de « camin per las carretas, que s'acaba dins un camp ». Segon Dauzat, Ferrals ven del latin ferrum, amb lo sufixe -alis; designa de fargas o de minas de fèrre.
Fantasiá
La fantasiá (nomenat fantasy en literatura anglesa que faguèt espelir lo genre) es un genre artistic que mescla d'elements basats sus la realitat amb d'autras non existents de caractèr magic o sobrenatural, se destriant aital de la simpla ficcion. Lo mond fantastic se presenta coma real e coerent. S'es de caractèr totalament independent del real, s'agís de nauta fantasiá (high fantasy) alara que se nomena low fantasy s'i a interaccion o dependéncia amb la realitat quotidiana. Mai sovent i a un afrontament entre lo Ben e lo Mal que mòu l'accion.
Istòria
La mitologia anciana conten d'elements fantastics mas qu'a l'epòca avián un caractèr explicatiu e se consideravan coma vertadièrs, alara se pòt pas considerar coma fantasiá pròpriament dicha (cal una volontat conscienta de mesclar d'elements sobrenaturals inventats). La fantasiá coma genre sorgís, doncas, a fins del sègle XVIII e del començament del XIX, ligada al preromantisme.
Sosgenres
Amb l'aument dels romans de genre fantastic (e posteriorament de filmes), aquel se dividís en divèrses sosgenres:
Regiment de Västerbotten
thumb|200px|Escut del Regiment de Västerbotten Lo Regiment de Västerbotten (en suedés: Västerbottens regemente) foguèt una unitat d'infantariá de l'armada suedesa situada a Umeå. Las originas d'aqueste còs militar, que foguèt dissolvut en 2000, remontan almens al sègle XVI. Inicialament los soldats del regiment èran recrutats dins la província de Västerbotten e per aquesta rason mai tard establiguèron sa garnison dins son airal de provenença.
Aprèp la dissolucion de la companhiá, l'endrech qu'ocupava foguèt crompat per la comuna d'Umeå e transformat en un parc d'entrepresas sonat Umestan.
Fantasiá
Cinèma
La categoria a tant a veire amb lo subjècte coma amb lo contèxte e i a de segur de transposicion entre los genres. Per exemple, al subjècte de Star Wars, coma lo concèpte de la Fòrça (dins lo sens mistic de la trilogia originala), se pòt considerada coma fantasiá malgrat que s'ancòra dins un entorn de sciéncia-ficcion, que los eròis utiliza se mòvon dins de tèmas de sciéncia-ficcion, coma lo viatge dins lo temps, per crear la fantasiá.
Lo cinèma fantastic ten son origina dins lo cinematograf dels fraires Lumiere. Mercés a aquela invencion lo francés George Méliès fondèt un estúdio cinematografic que se desvolopèt, amb el coma director aqueste genre cinematografic. Un de son films mai conegut es Lo Viatge cap a la Luna (1902).
Filmografia
Exemples de filmes del genre fantastic:
Musèu d'Istòria Naturau Peabody
Eth Musèu d'Istòria Naturau Peabody ena Universitat de Yale ei un des mès ancians, grans e mès prolifics musèus d'istòria naturau universitari de tot eth monde. Siguec establit peth filantròp George Peabody en 1866 a peticion deth son nebot Othniel Charles Marsh, paleontològ. Ei plan conegut peth gran public peth sòn Great Hall of Dinosaurs qu'inclusa un Apatosaurus e un mural "Era edat des reptils". Conten exhibicions permanents dedicades as umans e ara evolucion umana, diorames dera natura, objèctes egipcis atau coma audèths, mineraus e objectes des nadius americans de Connecticut.
Ei plaçat en eth 170 de Whitney Avenue a New Haven, Connecticut, Estats Units, e es dirigit per més de 100 persones. Er edifici original foguec desbastit en 1917. Des de 1925 qu'a creishut cap as Bingham e Kline laboratoris, mès ua estacion de camp e eth Long Island Sound. Eth musèu tanben a es ilhes de Horse Island e Thimble island tà hér experimenti. Eth centre de Sciencies Naturaus posela eth musèu damb eth Kline Geology Laboratory on i a 12 milions d'especimens.
Enter es sues reves destaquen era de vertebradi de paleontologia, ua des més granes e cares de toti es Estats Units (vegetz tanben Othniel Charles Marsh enter d'autes ). Tanben conten era Hiram Bingham Collection d'objectes incas deth Machu Picchu. Tanben son galambieres es raves d'audèths, ua des melhors de tot eth monde.
Era rava d'invertebrats marins tanben e pro grana. Es directius que percuren sus aquestes raves trabalhen en es departaments d'Ecologia, Biologia Evolutiua, Geologia, Geofisica e Antropologia e pr'amor d'açò aué enqüera creishen.
Eth musèu conten ua reproduccion a escala d'un Torosaurus ena dintrada deth museu. Dempús trapam eth mural d'era edat des reptils (34 m), ua sala damb era capcièra der òme, ua sala dedicada as audèths de Connecticut, ua auta damb plantes e arbes d'aguest estat american e ua auta dedeicada a era evolucion des mamífers e objectes des nadius americans de Connecticut e fin-finau ua sala d'objectes de l'ancian Egipte.
Istòria
Othniel Charles Marsh enqüera s'auia pas grassat coma professor de paleontologia en Yale quan demandéc ath sòn oncle George Peabody d'establir eth museu. Aguest donéc 150.000 dolars en 1866 e eth museu dubriguéc es sues portes.
Ena epoca era rava auia plan de minerals que portaua eth recercaire Benjamin Silliman. Marsh foguéc un des tres prumèrs manaires deth museu e quan Peabody moriguec en 1866 incrementéc plan es raves deth museu. Participéc ena guerra des ossi e discurbiguéc 80 naues especies de dinosaure.
Eth museu dubriguéc oficialment es sues portes en 1876. En 1917 siguec desbastit e bastit de nau en 1925.
Hets
En 1931 acabaren de bastir eth apatosaurus dempús 6 annades de trabalhs.
En 1947 Rudolph F. Zallinger acabéc eth mural d'era Edat des Reptils dempús 3 annades e miei de trabalh.
En 1972 dubriguéc es sues portes era Sala d'Audèths de Connecticut.
En 2001 es bastiguéc eth Environmental Science Facility.
Pàgines web externes
º Peabody Museum of Natural History, Yale University (official website) ºº The Age of Reptiles mural
Atabeg
Atabeg es un títol de noblesa turc que significa « paire dau prince » en occitan. A l'origina, èra atribuït a un emir encargat de la proteccion e de l'educacion d'un prince durant una regéncia. Lo periòde seldjokida correspond a l'epòca principala deis atabegs que foguèron relativament nombrós en causa dei conflictes de succession recurrents entre princes de la dinastia. Dins lei fachs, mai d'un atabeg usurpèt lo poder e assaièt de fondar sa dinastia. Dins certanei cas, d'emirs usurpators prenguèron tanben lo títol d'atabeg car ausèron pas adoptar aqueu de sultan.
Ablis
Ablis es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Condensador
thumb|right|[[Fotografia de dos condensators electrolitics.]]
Un condensator (var. condensador ) es un compausant electronic constituit de doas placas conductritz, dichas armaduras, separadas per un mitan isolant dich dielectric. Inventat en 1746, es capable de portar de cargas electricas opausadas sus seis armaduras. La valor absoluda d'aquelei cargas es proporcionala a la valor absoluda de la tension que li es aplicada. Gràcias ai proprietats eissidas d'aquela caracteristica, lo condensator es vengut un element major de l'electronica modèrna car permet d'estabilizar una alimentacion electrica, de tractar de sinhaus periodics, de separar lo corrent alternatiu e lo corrent continü e d'estocar de l'energia.
La botelha de Leiden
L'invencion dau condensator es una consequéncia dei trabalhs d'Otto von Guericke (1602-1686) sus la produccion d'electricitat estatica. En 1745, lo fisician prussian Ewald von Kleist (1700-1748) trobèt un metòde per estocar la carga producha per un generator d'electricitat estatica dins una botelha a mitat emplida d'aiga e sarrada per un tap de süver. Publiquèt sei resultats en 1746 mai sa descubèrta foguèt ignorada per la comunautat scientifica alemanda. Ansin, totjorn en 1746, lo Neerlandés Pieter van Musschenbroek (1692-1761) realizèt una experiéncia similara d'un biais independent. Correspondent de plusors acadèmias majoras dau continent, poguèt comunicar sei resultats a plusors figuras scientificas dau periòde coma Réaumur (1683-1757).
Aquò permetèt de desvolopar lei recèrcas sus lei condensators. A la transicion deis ans 1740-1750, Daniel Gralath aguèt ansin l'idèa d'assemblar plusors botelhas en parallèl. Creèt una mena de batariá qu'aviá una capacitat totala ben superiora a aquela d'una botelha unica. Puei, en 1756, lo filosòf e fisician Franz Aepinus (1724-1802) fabriquèt lo premier condensator plan gràcias a doas placas de metau separadas per d'aire. N'estudièt sa capacitat en modificant la distància entre lei dos conductors. Assaièt tanben de desvolopar un quadre matematic rigorós per estudiar lo foncionament dei condensators – e d'un biais pus generau de totei lei fenomèns electrics coneguts a l'epòca.
Lei premiers condensators
De la fin dau sègle XVIII au començament dau sègle XX, lei condensators foguèron estudiats per la comunautat scientifica dins lo quadre dei recèrcas pus generalas menadas sus l'electricitat. Aquelei trabalhs permetèron pas de trobar d'aplicacions vertadieras mai veguèron lo melhorament progressiu dei dispositius construchs. D'efiech, dins un premier temps, la botelha de Leiden demorèt lo condensator pus frequent. Per exemple, foguèt estudiada per Benjamin Franklin (1706-1790) que determinèt que la carga electrica èra estocada dins lo veire de la botelha. Lo sabent estatsunidenc adoptèt tanben lo tèrme « batariá » per designar leis assemblatges de condensators. Puei, en 1782, Alessandro Volta (1745-1827) desvolopèt la nocion de capacitat e imaginèt lo mot condensator per designar aqueu tipe de dispositiu. L'utilizèt dins seis experiéncias sus lei pilas electricas.
Durant aqueu periòde, divèrsei materiaus foguèron utilizats per fabricar de condensators coma lo veire, la porcelana, lo papier ò lo mica. L'arquitectura dau condensator evolucionèt tanben amb l'aparicion dau condensator cilindric. Aqueu modèl s'impausèt pauc a pauc e lo premier condensator industriaalament produch foguèt un condensator cilindric. Aquò aguèt luòc en 1876 e foguèt una consequéncia de l'aparicion dau telefòn e dau telegraf. Pasmens, foguèt l'aparicion de la radiò que marquèt lo començament vertadier de la produccion de condensators.
Lei condensators modèrnes
thumb|right|[[Fotografia de condensators de film plastic utilizats dins leis ans 1960-1970.]]
Durant la premiera mitat dau sègle XX, lei condensators a basa de porcelana èran frequents per leis aplicacions necessitant de resistir a una tension electrica auta. Lei condensators de mica se desvolopèron pauc a pauc a partir deis ans 1910 per venir preponderants avans la Segonda Guèrra Mondiala. Pasmens, lo premier condensator foguèt inventat en 1896 per Karol Pollak (1859-1928). Dich condensator electrolitic, es compausat de jaç d'oxid d'alumini e d'un electrolit neutre ò basic. Permetent de fabricar de condensators fòrça estables, aqueu principi foguèt melhorat amb l'adopcion de metaus novèus coma lo tantal dins leis ans 1950. Permetèt tanben de miniaturizar lei condensators. En 2010, aqueu tipe de condensator representava aperaquí 35% dau mercat mondiau dau sector.
Un perfeccionament dau condensator aguèt luòc en 1944 amb lo remplaçament dau papier isolant per un film plastic. Aquò permetèt de donar d'autrei formas ai condensators, e mai se lei formas mai ò mens cilindricas demorèron majoritàrias. Accelerèt egalament la miniaturizacion dei compausants e l'adopcion de polimèrs variats permetèt de multiplicar sei proprietats. Enfin, la darriera evolucion majora en matèria de condensator se debanèt après l'invencion dau transistor MOSFET en 1959. D'efiech, per fabricar un tau compausant, es necessari d'i installar un condensator capable de foncionar amb de materiaus semiconductors dopats. Aqueu tipe de condensator es generalament dich condensator MOS.
Capacitat
Un condensator es caracterizat per sa capacitat C, valent a dire sa facultat d'acumular de cargas electricas de signes opausats sus seis armaduras. La capacitat C es definida coma lo rapòrt entre la carga Q dau condensator e la diferéncia de potenciau U aplicada entre seis armaduras : Amb C en farads (F), Q en coulombs (C) e U en volts (V).
Intensitat d'un corrent electric passant dins un condensator
L'intensitat electrica i que circula dins la branca d'un circuit electric onte se tròba un condensator despend pas dirèctament de la tension ai bòrnas d'aqueu condensator. D'efiech, despend de la variacion de la carga electrica q accumulada per lei doas armaduras en foncion dau temps t segon la relacion : Amb l'intensitat en ampèr (A), la carga electrica en coulombs (C) e lo temps en segonda (s).
Coma la carga electrica es liada a la capacitat C e a la tension electrica U per la relacion q = C.U, la relacion precedenta s'escriu frequentament :
Tipes principaus de condensators
Lei condensators son generalament classats en foncion de la natura dau dielectric utilizat per sa fabricacion (vuege d'aire, papier encierat ò oliat, mica, porcelana, veire, materiau plastic...). Lei condensators modèrnes son sovent fabricats a partir d'un fuelh de metau e d'un materiau isolant que son subrepausats, enrotlats e motlats dins un ensemble compacte. La capacitat pòu èsser fixa ò variabla.
La capacitat es tanben utilizada coma critèri de classament alternatiu. Aquò permet de definir quatre tipes principaus de condensator. Lei condensators non polarizats son caracterizats per una febla valor (quauquei nano- a quauquei microfarads). Utilizan generalament un film plastic ò una ceramica coma dielectric. Lei condensators polarizats son sensibles a la polaritat de la tension electrica que li es aplicada. An donc una bòrna positiva e una bòrna negativa. Son generalament de tipe electrolitic e tantal. Permèton d'estocar de quantitats importantas d'energia e son ben adaptats ai circuits electrics foncionant amb de compausants electronics produchs en seria. En revènge, pòdon entraïnar d'accidents se sa connexion es ben realizada. Lei superconductors non polarizats an una gròssa capacitat mai pòdon pas desliurar una tension superiora a queuquei volts. Enfin, lei condensators de capacitat variabla utilizan generalament l'aire coma dielectric.
Camp electrostatic dins un condensator
Entre lei doas armaduras d'un condensator, se tròba un camp electric unifòrme que sei linhas de camp son perpendicularas ais armaduras e orientadas de l'armadura positiva vèrs la negativa. Lo vector camp electric es tanben orientat vèrs l'armadura cargada negativament amb una direccion parallèla ai linhas de camp. L'intensitat d'aqueu camp electric, notada E, es egala au rapòrt de la tension electrica U entre lei doas placas per la distància d entre lei doas armaduras : Amb l'intensitat dau camp electric en volt per mètre (V.m -1 ), la tension electrica en volts (V) e la distància entre mètres (m).
Ansin, una carga electrica q plaçada entre leis armaduras dau condensator es somesa a una fòrça electrostatica causada per lo camp electric. Son vector fòrça a per expression : Amb lo vector fòrça en newtons (N), la carga electrica en coulombs (C) e l'intensitat dau camp electric en volt per mètre (V.m -1 ). Segon lo signe de la carga, lo vector es orientat vèrs l'armadura negativa (q > 0) ò vèrs l'armadura positiva (q < 0).
Energia estocada dins un condensator
Un condensator accumula d'energia sota forma electrica. Aquela energia s'exprimís en foncion de la capacitat C en farads (F), de la carga electrica accumulada q en coulombs (C) ò de la tension en volts (V) :
Lèis d'associacion
Existís de lèis d'associacion de condensators destinada a simplificar la representacion d'un circuit electric.
Samsi-Addu
Samsi-Addu ò Shamshi-Adad es un rèi de la ciutat mesopotamiana d'Ekallatum que reinèt vèrs 1815-1775 avC). Succediguèt a Erishum II e foguèt remplaçat per Ishme-Dagan I. Son periòde correspònd a un renfòrçament considerabla de la poissança d'Ekallatum que venguèt lo centre dau Reiaume de Mesopotamia Auta.
Condensador
Lèis d'associacion
Condensators en parallèl :
Samsi-Addu
Fiu d'Ila-Kabkabu, es originari d'una dinastia amorrita liada a aquela de Babilònia. Lo començament de son rèine foguèt malaisat amb una desfacha còntra Naram-Sin d'Eshnunna que prenguèt lo contraròtle d'Ekallatum. Sostengut per lo rèi Sin-Muballitde Babilònia, Samsi-Addu aprofichèt la mòrt de son adversari per reconquistar Ekallatum vèrs 1810 avC. Puei, gràcias a una politica de conquistas militaras, ocupèt la Mesopotamia Auta, compres lei vilas d'Assur e de Mari. A la fin deis ans 1790 avC, arrestèt son expansionisme militar per organizar son Estat e estabilizar sei conquistas. Per aquò, concluguèt d'alianças amb Ishkhi-Addu de Qatna e amb Dadusha d'Eshnunna. Mantenguèt tanben son aliança amb Babilònia. Pasmens, son poder s'afebliguèt dins leis ans 1780 avC en causa d'una epidemia grèva dins la region de Mari e de revòutas organizadas per l'aristocracia locala dei vilas somesas. Ansin, a sa mòrt vèrs 1775 avC, lo reiaume de Samsi-Addu se fragmentèt rapidament.
Condensador
Lèis d'associacion
Quand dos condensators son plaçats en parallèl, lo corrent electric que passa a travèrs aquel ensemble es egau a la sòma dei corrents que passan dins cada condensator. Aquò a per consequéncia que la carga electrica totala estocada per aquel ensemble es egala a : Donc :
Condensators en seria :
Quand dos condensators son plaçats en seria, la carga estocada per cada compausant es identica. La simplificacion es alora la seguenta : Que pòu s'escriure : Donc :
Utilizacions
Lei condensators son de compausants centraus de l'electronica modèrna. D'efiech, associats amb d'inductàncias, permèton de realizar de circuits capables de realizar d'operacions simplas de transformacion d'un sinhau electric. Son pereu utilizats dins d'autrei brancas de l'electrotecnica per estabilizar una alimentacion electrica en limitant lei variacions de tension, per suprimir una compausanta continua e laissar passar una partida alternativa ò per estocar d'energia.
Igualada
Igualada es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Mónica Oltra
thumb|250px|Mónica Oltra en 2015 Mónica Oltra Jarque (Neuss, Alemanha, 20 de decembre de 1969) es una avocada e politiciana valenciana. Es actualment co-portavotz del partit Iniciativa del Poble Valencià e, amb Enric Morera, de la coalicion Compromís. Amb aquesta darrièra formacion es deputada de València a las Corts Valencianas dempuèi 2007.
Gérard Collomb
Gérard Collomb, nascut lo 20 de junh de 1947 a Chalon-sur-Saône (Sòna e Léger), es un òme politic francés.
Membre del Partit socialista, es senator del Ròse de 1999 a 2017, cònsol màger de Lion de 2001 a 2017 e president de la metropòli de Lion de 2015 a 2017. Lo 17 de mai de 2017, ven ministre d'Estat, ministre de l'Interior dins lo govèrn d'Édouard Philippe.
Familha
Gérard Collomb es lo filh de Marc Collomb (1906-2004), obrièr-metallurgista, sindicalista CGT e de Marcelle Cuissard (1910-2004), femna de sevici, ,. Los parents son originaris de la region lionesa. A una sòrre aïnada Yvette Collomb (nascura en 1933).
Amb sa companha Myriam, es lo paire d'Alexandre Collomb (nascut en 1996).
Gérard Collomb se marida un segond còp en 2001 amb Caroline Rougé (nascuda en 1976), an doas filhas :
Estudis e carrièra professionala
Passionat de philosofias grèga e latina, una de sas principalas referéncias filosoficas es Saint Simon.
Es Francmaçon dempuèi 1989 e membre del Grand Orient de França,.
Cinglas (Puèi de Doma)
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Cengles (1075-1095), Cingulis, en latin, (1096) puei Cingles (1789). La primièra fai se pausar de questions sus la vocala tonica : -e- o -i- ? Empacha pas que le nom deu venir dau nom occitan cingle, del latin cingulum, tot ben que le paisatge de massís ancian presenta pas las mèsmas possibilitats de pendas verticalas coma dins le calcari : le vialatge es jucat sus un replanat pusliau estreit, entre las valadas prigondas de Dordonha a l'oèst, de son afluent Burande (nom francés) au sud e d'un autre afluent pus segondari, Mortagne (nom francés), au nòrd.
Nòtas
<references group="N"/>
Jorba
Jorba es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
La Llagosta
La Llagosta es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Acadèmia de Bèlas Arts d'Umeå
thumb|250px|Acadèmia de Bèlas Arts d'Umeå L'Acadèmia de Bèlas Arts d'Umeå (en suedés: Konsthögskolan i Umeå o Konsthögskolan vid Umeå universitet) es l'escòla de dessenh e de pintura mai importanta de la vila suedesa d'Umeå. Creada en 1987 es situada al sen de l'Universitat d'Umeå.
Lo centre compta actualament 17 ensenhaires per 70 estudiants.
Gwiglann
Gwiglann en breton ( Guiclan en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Geografia
Benjamin Girard descriu aital la municipalitat en 1889 :
Benjamin Girard décrit ainsi la commune en 1889 :
Rue (Sòma)
Rue en picard (Rue en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Achères (Ivelinas)
Achères es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Rue (Sòma)
Nòtas
<references group=N/>
Achères (Ivelinas)
Nòtas
<references group=N/>
.موقع
(murqa, "site", còdi punycode .xn--4gbrim) es un nom de domeni arabi. Es en servici dempuèi lo 28 de mai de 2014.
Joan (emperaire roman)
Joan (mòrt en 425) fuguèt un emperaire roman usurpator de l'Empèri d'Occident que reinèt de 423 a 425. Succediguèt a Flavius Honorius (395-423) e fuguèt remplaçat per Valentinian III (425-455). Sa nominacion fuguèt refusada per Teodòsi II, emperaire d'Orient, que mandèt una armada en Itàlia. Capturat, Joan fuguèt executat en 425.
Solanhat (Puèi de Doma)
Solanhat [sygaˈɲa] (Solignat en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.
Nòtas
<references group="N"/>
Shirkuh
Shirkuh (mòrt lo 23 de març de 1169, Lo Caire) es un generau curd de l'atabeg Nur ad-Din. Oncle de Saladin, ocupèt divèrsei posicions au servici de son senhor e foguèt nomat vizir per lo califa fatimida Al-Adid. De facto vengut lo cap de l'Egipte Fatimida, foguèt remplaçat a sa mòrt per Saladin.
Jean-Pierre Bel
Jean-Pierre Bel (nascut a La Vaur, lo 30 de decembre de 1951) es un politician francés, lo primièr president socialista del Senat francés, dempuèi lo 1èr d'octobre de 2011. A un DESS de drech de l'Universitat de Tolosa. Foguèt cònsol de Mijanes (1983-1995), e de L'Avelhanet (2001-2008). Es senator socialista d'Arièja (departament) dempuèi 1998 e es President del Senat francés dempuèi lo 1èr d'agost de 2011. A tres filhas.
Lliçà de Vall
Lliçà de Vall es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Robert Badinter
thumb|Robert Badinter en [[2007]] Robert Badinter (París, 30 de març de 1928) es un avocat e òme politic francés. Es conegut subretot per son combat en favor de la reïnsercion dels prisonièrs e contra la Pena de mòrt, que capitèt a obtenir per França lo 30 de setembre de 1981 del temps qu'èra ministre de la justícia de François Mitterrand, per la supression de las disposicions legalas penalizant las relacions omosexualas amb un minor per las edats que las relacions eterosexualas èran legalas, e tanben per sa participacion a la redaccion del nòu Còde penal.
De 1995 a 2011 èra senador pel Partit Socialista.
Valentinian III
Valentinian III (2 de julhet de 419, Ravena - 16 de març de 455, Roma) fuguèt un emperaire roman d'Occident que reinèt de 424 a 455. Succediguèt a l'emperaire usurpator Joan e fuguèt remplaçat per Petronius Maximus. Maugrat lei temptativas de redreiçament de certaneis emperaires seguents, la fin de son rèine es sovent considerat coma lo començament dau declin definitiu de l'Empèri Roman d'Occident.
D'efèct, lo rèine de Valentinian III fuguèt lo darrier rèine estable de l'Empèri Roman d'Occident e l'emperaire realizèt una òbra legislativa, religiosa e militara fòrça importanta per assaiar de restaurar la poissança de Roman. En particular, gràcias au generau Aetius, leis invasions de 428-431 fuguèron replegadas, lei Wisigòts deguèron acceptar de s'installar dins lo sud de Gàllia e de reconóisser l'autoritat de Roma après tres campanhas victoriosas de 426 a 436, lei Borgondas deguèron acceptar l'estatut de pòble federat en 440 e lei Huns d'Atila fuguèron vencuts en 451. Pasmens, en fòra d'aquelei victòrias, lei vandals de Genseric capitèron de fondar un estat poderós en Africa e lei Romans contunièron de perdre lo contraròtle de la Peninsula Iberica.
L'assassinat d'Aetius per de rasons desconegudas entraïnèt la fin dau rèine. Un complòt organizat per Petronius Maximus, desirós de venjar lo violament de sa frema per l'emperaire, obtenguèt lo sostèn dei partisans d'Aetius e capitèt de tuar Valentinian III en 455.
Avitus
Avitus (vèrs 395 - 456 ò 457) fuguèt un emperaire roman d'Occident que reinèt dau 9 de julhet de 455 au 17 d'octòbre de 456. Succediguèt a Petronius Maximus (455-456) e fuguèt remplaçat per Majorian (457-461).
Èra un generau roman que menèt divèrsei negociacions diplomaticas ambé lei Wisigòts e ajudèt a la formacion de la coalision d'Aetius còntra lei Huns d'Atila. Fuguèt proclamat emperaire per lei tropas reünidas en Arle après l'execucion de Petronius Maximus per leis abitants de Roma. Capitèt de negociar un tractat de patz e d'aliança ambé leis Ostrogòts qu'acceptèron de protegir la frontiera nòrd de l'Empèri, fuguèt reconegut per l'emperaire d'Orient Marcian (450-457). Pasmens, en causa de seis originas arvernas, fuguèt mau acceptat per lei populacions italianas e Ricimer e Majorian aprofichèron lei dificultats de l'invasion d'Itàlia per lei Vandals per organizar un còp d'estat. Rintrat en Arle, Avitus fuguèt vencut e deguèt abandonar lo tròne e venir evesque. Moriguèt en 456 ò en 457.
Lliçà d'Amunt
Lliçà d'Amunt es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Jequié
Jequié es una vila de l'estat brasilièr de Bahia. Sa populacion totala èra 151 921 abitants en 2010. Sa superfícia totala es 3.035,423 km².
Universidade Estadual de Santa Cruz
L’Universidade Estadual de Santa Cruz o pus simplament UESC, es una universitat situada a Ilhéus en Bahia, Brasil, fondada en 1991.
Lluçà
Lluçà es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Carlos Jiménez Villarejo
thumb|270px|Carlos Jiménez Villarejo, en mai de 2014, durant un acte de campanha de Podemos Carlos Jiménez Villarejo (Malaga, 3 de junh de 1935) es un avocat, jutge e politician espanhòl. Son accion foguèt importanta dins la lucha contra la corrupcion e venguèt lèu una figura importanta dins la reivindicacion d'un retorn a l'etica en politica.
Malgrat sas posicions generalament progressistas, lo jurista manifestèt abans una clara actitud ostila al catalanisme. Aital en abril de 1985 mandèt a la preson 4 joves manifestaires pacifics que participavan a la Crida a la Solidaritat per demandar la preséncia del catalan dins los usatges lingüistics de la companhiá espanhòla de camin de fèrre, la Renfe.
S'es engatjat en 2014, al costat del politològ Pablo Iglesias, dins una formacion novèla de tendéncia contestatària creada per aqueste darrièr, Podemos, per participar a las Eleccions del Parlament Europèu de 2014.
Aprèp aver dich abans d'èsser elegit que renonciariá a son sèti se foguèsse elegit, se retractèt publicament lo 28 de mai, e marquèt mai encara sa distància amb las posicions del partit favorable a l'autodeterminacion, en reafirmar son oposicion a l'independéncia de Catalonha.
Sergio Chiamparino
Sergio Chiamparino (nascut a Moncalieri, lo 1er de setembre de 1948) es un cercaire e un òme politic italian sòci del Partit Democrata.
Foguèt primièr conse de Turin de 2001 a 2011.
Lo 28 de mai de 2014 es elegit president de la region de Piemont.
.
Adainville
Adainville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Totalförsvarets skyddscentrum
100px|thumb|Escut de l'unitat Totalförsvarets skyddscentrum Totalförsvarets skyddscentrum (SkyddC) es una unitat militara suedesa, especializada dins la defensa NRBQ emplegada a l'encòp per l'armada, la marina e las fòrças aerianas.
Llinars del Vallès
Llinars del Vallès es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Toponimia
Linars ven del latin līnāre, « camp de lin ». Llinar e Linar son respectivament de mots catalan e castelhan e linar, mot occitan de meteis sens, es dins lo Petit Levy,. Dauzat o barreja tot (linarium dona *Linièr, *Linèr), mas prepausa tanben lo nom germanic d'òme Lewonhard > Liénart en francés, pels Linar- de l'estat francés, que son exclusivament occitans o del territòri ancianament occitan.
Manlleu
Manlleu es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Cort d'Apèl del Naut Norrland
thumb|250px|La Cort d'Apèl del Naut Norrland a Umeå La Cort d'Apèl del Naut Norrland (en suedés: Hovrätten för Övre Norrland) es una entitat juridica suedesa que legifèra sus l'ensems del Comtat de Västerbotten e del Comtat de Norrbotten. La sedença d'aquesta autoritat se tròba a Umeå, dins un dels edificis mai ancians de la vila que foguèt un dels rars bastiments que foguèt pas cremat dins l'incendi de 1888 que destrusiguèt la màger part de la vila.
Sugèiras
Sugèiras [syˈdzɛjʁɛ]/[ʃœˈdzejʁɛ] ([syˈdziða] en parlar de Vinzèla, Sugères en francés) es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Toponimia
Albert Dauzat baila la fòrma anciana Saugerias, mas la presença de còps que i a d'una palatalizacion permet pas d'escriure Saugèiras.
Nòtas
<references group="N"/>
Cabernet Sauvinhon
Lo Cabernet Sauvinhon es un vitatge principalament utilizat per produire de vins roges. Desvolopat a la fin del sègle XVIII dins la region de Bordèu, se caracteriza per un rendement feble, una maturitat tardiva, de grans pichons e una color roja escura. Sos aròmas rementan lo cassís dins los vins joves e la fusta de cèdre dins los vins joves. Pasmens, lo gost del vin jove de Cabernet Sauvinhon es sovent aspre a causa de la preséncia de tanins en quantitats importantas. Per aquela rason, aqueles vins son plaçats dins de botas de casse per melhorar son gost amb de nòtas boscosas.
Lo Cabernet Sauvinhon es utilizat per produire de vins de qualitat. A causa de son rendement feble, es sovent associat amb lo Cabernet Franc e lo Merlot segon lo principi de l'assemblatge bordalés. Es sustot cultivat dins la region de Bordèu e dins de nombrosas regions viticòlas de l'oèst d'Occitània e de Mediterranèa. Dins la rèsta del mond, s'o tròba sustot dins de regions temperadas coma la val de Léger, lo nòrd e lo centre d'Itàlia, Espanha, Bulgaria, Moldàvia, Califòrnia, Chile e Austràlia.
Umestan
thumb|250px|Una de las dintradas del parc d'entrepresas Umestan Umestan es un parc d'entrepresas situat dins la vila suedesa d'Umeå. Foguèt creat en 1998 sus l'emplaçament ocupat anteriorament pel Regiment de Västerbotten qu'èra estat dissolvut aquel meteis an. La comuna d'Umeå crompèt l'airal de l'unitat militara amb la tòca d'i amassar las entrepresas de l'airal per ne far un centre d'afars e de coneissença.
Pontifícia Universidade Católica do Rio Grande do Sul
Pontifícia Universidade Católica do Rio Grande do Sul o pus simplament PUC-RS, es una universitat situada a Porto Alegre en Rio Grande do Sul, Brasil, fondada en 1931.
Malla
thumb|250px|Glèisa de Sant Vicenç de Malla
Valens
Cargat per son paire de la defensa de la mitat orientala de l'Empèri, installèt sa capitala a Constantinòble. Premier, luchèt còntra l'Empèri Sassanida per reconquistar lei territòris perduts per Jovian. Puei, deguèt eliminar l'usurpator Procope que fuguèt capturat e executat en 366. A partir de 367, luchèt còntra lei gòts e foguèt tuat en 378 a la batalha d'Andrinòple.
Rumigny (Sòma)
Rumigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Surat (Puèi Domat)
Surat (Surat en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
Manresa
Manresa es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Jean-Luc Marcastel
Jean-Luc Marcastel, nascut lo 14 de mai de 1969 a Orlhac, es un escrivan d'espression francesa de romans fantastics e de fantasiá, autor de Louis le Galoup e de Frankia. Dins unes de sos romans, e subretot dins Louis le Galoup, s'inspira de legendas occitanas e subretot d'Auvèrnhe.
Biografia
Passa son bac A, letra e art e ensenha l'istòria e geografia unes ans abans de se consacrar a l'ecritura e venir escrivan.
Nicolas Hulot
Nicolas Hulot, nascut lo 30 d'abril de 1955 a Lilla, es un jornalista, animator-productor de television, escrivan e òme politic, ministre d’Estat, ministre de la Transicion ecologica e solidària dins lo govèrn d’Édouard Philippe dempuèi le 17 de mai de 2017.
Vengut celèbre mercé a son emission de television Ushuaïa, s'engatja alara dins la proteccion de l'environament e la sensibilisacion del grand public sus las questions ecologicas.
En 1990, crèa la Fondacion Ushuaïa, que ven mai tard la Fondacion Nicolas-Hulot per la natura e l'òme. Criticat per una partida de l'ecoligisme francés per èsser tròp consensual, es lo coautor del Sindròma del Titanic, un film sortit en 2009 avent per tòca de cridar l’« urgéncia ecologica ».
Après aver envisatjat sa candidature a l’eleccion presidenciala de 2007, per que las questions ecologicas urgentas pesan dins la campanha electorala, se retira en genièr de 2007, après la signatura del Pacte ecologic per gaireben totes los candidats. Candidat a la primària presidenciala ecologista de 2011 en vista de l'eleccion presidenciala francesa de 2012, es vencut per Eva Joly.
Foguèt ministre d'Estat, ministre de la Transicion ecologica e solidària, al sen del govèrn d'Édouard Philippe, entre lo 17 de mai de 2017 e lo 4 de setembre de 2018.