cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Particula elementària
Antimatèria
Se nomena antimatèria l'ensemble de las antiparticulas de las particulas compausan la matèria ordinària.
(377) Campania
(377) Campania es un asteroïde.
Particula elementària
Antimatèria
L'antimatèria a una durada de vida fòrça corta dins nòstre mitan: Levat que siá isolada per de camps magnetics, encontra aviadament la matèria ordinària e s’anientat alara.
La primièra particula d'antimatèria foguèt descobèrta en 1933. S’agiriá d'un positron (antielectron) produch per l’encontra entre un rai cosmic e un nuclèu atomic de l'atmosfèra.
Al delà del modèl estandard
Lo modèl estandard es una teoria validada per fòrça experiéncias, totas las particulas postuladas foguèron trobadas.
Pasmens, aquesta teoria explica pas tot e diferentas questions demoran sens responsas. Per exemple: Perqué i auriá exactament 12 fermions e 4 fòrças? Cossí la gravitacion Se pòt inclure dins lo modèl? Los quarks e los leptons son veraiament fondamentals an una sosestructura (al delà dels 10-18 mètres)? Quinas son las particulas que forman la matèria escura dins l'Univèrs?
Per respondre a aquestas questions, los fisicians comptan sus la construccion d’accelerators novèls de particulas podent sondar d’energias mai o mens grandas (fisica dicha Terascale). Atal, de teoricians sonhan d'una novèla e ultima teoria podent unificar totes los fenomèns fisics. Mai d’unes veson Dins la teoria de las còrdas qu’indica que totas las particulas elementàrias son de mòdes de vibracion d'una còrda fondamentala. Aquesta còrda existiriá en 10 (1a teoria), 11 (la teoria M), fins a 26 dimensions (dins 2 de las 5 teoroas preteoria M).
Nòtas e referéncias
<references responsive="" group="">
Robèrt Lafont
Robèrt Lafont (de maniera completa Robèrt August Cesar Lafont, en francés Robert Lafont) (Nimes, 16 de març de 1923 – Florença, Itàlia, 24 de junh de 2009) èra un intellectuau occitan e pus particularament un lingüista, un escrivan, un istorian, un especialista de la literatura e un teorician politic. Èra una dei pus grandei figuras istoricas de l'occitanisme. Foguèt president de l'Institut d'Estudis Occitans de 1959 a 1962.
La Generalitat de Catalonha creèt en 2010 un Prèmi Robèrt Lafont per recompensar lei personalitats o institucions importantas de l'occitanisme, que son primier ganhador foguèt lo lingüista Pèire Bèc.
Èra maridat amb l'escrivana, traductritz e ensenhaira italiana Fausta Garavini.
Lo començament dau militantisme occitan e la guèrra
De 1940 a 1943 estudièt lei letras classicas a Montpelhièr. Durant aquel periòde, de 1941 a 1942, se faguèt membre dau Felibritge a Nimes en 1941 e 1942, abans de crear lo movement Joventuts Occitanas. A partir de l'estiu de 1943 fins au mes de mai de l'an seguent, aguèt de trabalhar ai camps de la joventut francesa, d'en primier a Mauriac e puei a Lescar (Bearn). Ne fugiguèt e se jonguèt a un grop de resistents en Cevena. Durant lo mes d'aost, participèt a la liberacion de Nimes. En seguida d'aquò trabalhèt quauquei mes dins lo gabinet dau prefècte de Gard avans d'èsser mobilizat, en 1945, dins lei Fòrças Francesas d’Ocupacion en Alemanha.
La madurason intellectuala e sociala
thumb|200px|Nimes, ciutat natala de Lafont Quand arribèt la Liberacion, venguèt membre dau novèl Institut d'Estudis Occitans que s'èra creat en febrier de 1945. Aqueu meteis an, lo 3 de decembre, se maridèt amb Andrèa Paula Loïsa Chauchard, una professora de francés originària d'Andusa. Amassa aguèron dos enfants, Suzanna e Miquèu.
Lafont coneguèt l'influéncia deis idèas federalistas portadas per Carles Camprós e sa revista Occitania, e de l'òbra de Mistral, e editèt en aost de 1946 un jornau, l'Ase negre, que revendicava aqueleis orientacions. Pasmens au bot d'un cèrt temps, l'escrivan comencèt a s'alonhar dau federalisme proudhonian.
Tre 1949, après que capitèt l'agregacion en letras classicas, Robèrt Lafont foguèt professor a Bedarius, a Seta, a Arle e finalament au licèu de Nimes que i trabalhèt fins en 1964. A l'encòp que trabalhava dins l'ensenhament segondari, tre 1951, èra intrat a l'Universitat de Montpelhièr que i trabalhava amb Camprós e i ensenhava l'occitan. Venguèt universitari d'un biais definitiu en 1964. Acabèt sa tèsi, La Phrase occitane, que foguèt publicada en 1967. En 1972, venguèt titular de la cadiera de lenga e literatura occitanas de l’Universitat Pau Valèri de Montpelhièr.
Sant Guim de la Plana
Sant Guim de la Plana es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Sent Còrme
Sent Còrme o Sent Còsme (Saint-Côme en francés) es ua comuna gascona de Vasadés administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Sancto-Cormo (in parrochiis de ~, diocesis Vasatensis), en 1273, Sent-Corme (in parrochiis de ~), en 1273. Lo nom es lo d'un sent martirizat a Cir, Cyrrhus, Cyrrus, o Kyrros, anciana vila de Siria, dab son frair supausat, Damian. Lo rotacisme que hascoc passar *Còsme a Còrme data au mens deu sègle XIII, ,. En occitan, lo grope -sm- se pronóncia a l'origina -zm-, mès es quauquarren d'instable e lo passatge a -rm- (rotacizacion) o, hòra deu gascon, eventualament -im- (vocalizacion), es normau.
Bénédicte Boyrie-Fénié dèisha la causida énter las grafias Sent Còrme e Sent Còsme, mès la segonda es pas tan fonologica (empacha de saber la prononciacion o de n'èste segur, emèi en coneishent lo parlar locau vasadés).
Bandolero
Bandolero èra un grop de pop funk francés format en 1983 pels fraires Carlos e José Perez ambe Gilles Boulzak. Lo manejaire del grop èra Alexis Quinlin.
Abans de fondar Bandolero, fasián partida en 1977 d'un grop punk francés efemèr, los Guilty Razors (separat en 1979), ambe Pascal Dequatremare, qui el aurà un tube en francés en 1988 ambe sa cançon Bonne bonne humeur ce matin jol nom de Tristan.
Bandolero an agut un gròs tube en 1983 ambe lo tròç París Latino, que'n vendràn tres milions de 45 torns.
Lo paure Carlos Perez defuntèt en 1998.
En decembre de 2002, París Latino es estat représ ambe succès pels escolans de la sason 2 de l'emission televisada Star Academy : aquela novèla version serà un còp mai un gròs tube, n°1 en França a la fin de 2002 e al començament de 2003.
Jòrdi Kremnitz
Jòrdi Kremnitz, e mai frequentament Georg Kremnitz (Ellwagen, Alemanha, 3 de junh de 1945) es un lingüista alemand. Professor a l'Universitat de Viena, es especialista de l'occitan, del catalan e de la sociolingüistica.
Foguèt president de l'Associacion Internacionala d'Estudis Occitans de 1993 a 2005. En 2012 recebèt lo Prèmi Internacional Ramon Llull e dempuèi 2014 es un membre correspondent de l'Institut d'Estudis Catalans.
Territòri dau País d'Ais
Es compausat de 36 comunas (35 dei Bocas de Ròse e Pertús, en Vauclusa). A 0 abitants.
Saint-Clément-des-Levées
Saint-Clément-des-Levées es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Cette commune ligérienne se situe en amont des Rosiers-sur-Loire, partagée entre la vallée de la Loire et le Baugeois.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Ancien village de mariniers de Loire avec sept ports repartis le long de la commune.
Archius/Gen Feb 2006
24 de genièr
s'un consensus clar se desgatja lo 31 de genièr, l'article es, segon lo consensus obtengut, siá conservat siá suprimit per un administrator e la discussion archivada. Dins lo cas contrari, la discussion se perseguís fins al 7 de febrièr.
26 de genièr
s'un consensus clar se desgatja lo 2 de febrièr, l'article es, segon lo consensus obtengut, siá conservat siá suprimit per un administrator e la discussion archivada. Dins lo cas contrari, la discussion se perseguís fins al 9 de febrièr.
1 de febrièr
s'un consensus clar se desgatja lo 9 de febrièr, l'article es, segon lo consensus obtengut, siá conservat siá suprimit per un administrator e la discussion archivada. Dins lo cas contrari, la discussion se perseguís fins al 16 de febrièr.
2 de febrièr
s'un consensus clar se desgatja lo 10 de febrièr, l'article es, segon lo consensus obtengut, siá conservat siá suprimit per un administrator e la discussion archivada. Dins lo cas contrari, la discussion se perseguís fins al 17 de febrièr.
22 de febrièr
se un consensús clar se desgatja lo 1èr de març, l'article es, segon lo consensús obtengut, siá conservat siá suprimit per un administrator e la discussion archivada. Dins lo cas contrari, la discussion se perseguís fins al 9 de març.
23 de febrièr
se un consensús clar se desgatja lo 2 de març, l'article es, segon lo consensús obtengut, siá conservat siá suprimit per un administrator e la discussion archivada. Dins lo cas contrari, la discussion se perseguís fins al 10 de març.
Estrée-Cauchy
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Geografia
Estrée-Cauchy A situat en lo arrondissement de Béthune, aperten al costat de Houdin e se situa a mens de 20 km de Lens, Béthune e Arras. La municipalitat es limitrophe de nombrosas unas autras municipalitats ruralas : Fresnicourt-lo-Dolmen, Servins, Camblain-lo Abbé, Cambligneul, Caucourt e Gauchin-lo-Gal. La superficie del vilatge es d'un pauc mens de 400 ectaras. Per comparason, la talha mièja de las municipalitats a l'escalièr nacional es de 1500 ectaras e a l'escalièr départementale de 745 ectaras.
Estrée-Cauchy Es una municipalitat rurala de mai de 300 abitantas situadas al se del territòri del Artés. Mai justament, lo vilatge fa partida de la comunitat d'aglomeracion ArtoisComm, #que lo banc n'a situat a Béthune e #qu'a presidit per senhor Alain WACHEUX. La municipalitat a administrat per madame Colette BUIRETTE dempuèi las eleccions municipalas de 2008.
Estrée-Cauchy est située dans l’arrondissement de Béthune, appartient au canton de Houdin et se situe à moins de 20 km de Lens, Béthune et Arras. La commune est limitrophe de nombreuses autres communes rurales : Fresnicourt-le-Dolmen, Servins, Camblain-l'Abbé, Cambligneul, Caucourt et Gauchin-le-Gal. La superficie du village est d’un peu moins de 400 hectares. Pour comparaison, la taille moyenne des communes à l’échelle nationale est de 1500 hectares et à l’échelle départementale de 745 hectares.
Estrée-Cauchy est une commune rurale de plus de 300 abitants située au sein du territoire de l’Artois. Plus précisément, le village fait partie de la communauté d’agglomération ArtoisComm, dont le siège est situé à Béthune et qui est présidée par monsieur Alain WACHEUX. La commune est administrée par madame Colette BUIRETTE depuis les élections municipales de 2008.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo nom Estrées es un tèrme de ancià francés, issu del latin strata (via), #que designava una « via cobèrta de pèiras planas », per oposicion a rupta (via) > rota. S'es conservat dins la majoritat de las lengas romanas (cf. Lo italian e lo romanés strada) e a #èsser manlevat pel germanique (cf. Lo anglés street, lo alemand Straße e lo néerlandais straat ). La paraula estrée a desaparegut del francés a la fin del Mièja Edat, mas demòra en un grand nombre de toponymes, particularament en lo nòrd de la França, en soslinhant la proximitat d'una via romaine. Aicí, s'agís de la via romaine, dicha Cauçada Brunehaut, en connectant Arras a Thérouanne, telefonada uèi en aqueles environs expedís départementale 341.
L'actuala rota Départementale D341 seguís l'ancestrala cauçada Brunehaut. Vejatz romaine seguent un traçat de manièra versemblant neolític e/o gaulois, la cauçada Brunehaut connècta a l'epòca las vilas de Arras e de Thérouanne (grand centre estrategic a l'epòca romaine). Aquela cauçada, estampada encara de los nòstres jorns de nombrosas legendas, vertèbra encara particularament las vias de circulacion artésiennes. Las primièras traces archéologiques son d'origina romaine amb sustot la descobèrta de mai de 20,000 pèças d'aur romaines en datant de la apr. J.-C. En 1878. Convidan d'anotar #qu'una aucupacion neolític, de contunh gauloise (tribus gauloise de las Atrébates) de la region, a provat sens #que las traces se legisson pas a Estrée-Cauchy. L'aucupacion franque de la zòna es avérée per la descobèrta de cavòts mérovingiennes. Las guèrras de religion oponent sustot França e Espanha a an fach estralls al se de la municipalitat, la glèisa Santa Pierre #èsser sustot destruida a divèrsas recuperacions pels Franceses (l'Artés en essent alavetz espanhòl).
En lo moment de la Revolucion, lo senhor Louis Ignace Josef de Baillencourt #èsser guillotiné. Lo sieu castèl #èsser pel continuament destruit per daissar luòc dins l'actuala comuna. En tèrmes d'equipa agricòla, cal se remembrar de la preséncia de tres molins a vent #qu'un n'èra la possession de la abbaye del Mont-Sant-Eloi a. Anotam egalament l'importància istorica e religiosa de la crotz en grès en bordure de la cauçada Brunehaut #que datariá de la egalament. Lo Crist en bronze d'aquela èra abans 1883 en bòsc.
Le nom Estrées est un terme d'ancien français, issu du latin strata (via), qui désignait une « voie couverte de pierres plates », par opposition à rupta (via) > route. Il s'est conservé dans la plupart des langues romanes (cf. l'italien et le roumain strada) et a été emprunté par le germanique (cf. l'anglais street, l'allemand Straße et le néerlandais straat ). Le mot estrée a disparu du français à la fin du Moyen Âge, mais il demeure dans un grand nombre de toponymes, particulièrement dans le nord de la France, signalant la proximité d'une voie romaine. Ici, il s'agit de la voie romaine, dite Chaussée Brunehaut, reliant Arras à Thérouanne, appelée aujourd'hui dans ces environs route départementale 341.
L’actuelle route Départementale D341 suit l’ancestrale chaussée Brunehaut. Voie romaine suivant un tracé vraisemblablement néolithique et/ou gaulois, la chaussée Brunehaut relie à l’époque les villes d’Arras et de Thérouanne (grand centre stratégique à l’époque romaine). Cette chaussée, empreinte encore de nos jours de nombreuses légendes, structure encore particulièrement les voies de circulation artésiennes. Les premières traces archéologiques sont d’origine romaine avec notamment la découverte de plus de 20,000 pièces d’or romaines datant du apr. J.-C. en 1878. Il convient de noter qu’une occupation néolithique, puis gauloise (tribus gauloise des Atrébates) de la région, est prouvée sans que les traces ne se lisent à Estrée-Cauchy. L’occupation franque de la zone est avérée par la découverte de tombes mérovingiennes. Les guerres de religion opposant notamment France et Espagne aux ont fait des ravages au sein de la commune, l’église Saint Pierre fut notamment détruite à plusieurs reprises par les Français (l’Artois étant alors espagnol).
Lors de la Révolution, le seigneur Louis Ignace Josef de Baillencourt fut guillotiné. Son château fut par la suite détruit pour laisser place à l’actuelle mairie. En termes d’équipement agricole, il faut se souvenir de la présence de trois moulins à vent dont un était la possession de l’abbaye du Mont-Saint-Eloi au. Notons également l’importance historique et religieuse de la croix en grès en bordure de la chaussée Brunehaut qui daterait du également. Le Christ en bronze de celle-ci était avant 1883 en bois.
Jean Chrétien
Joseph Jacques Jean Chrétien, avocat, foguèt primièr ministre de Canadà entre 1993 e 2003.
Bjelovar
Bjelovar es una vila del centre de Croàcia, e lo centre administratiu del comtat de Bjelovar-Bilogora.
Miermaigne
Miermaigne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Geografia
Miermaigne Se situa en o Portamantèl.
Miermaigne se situe dans le Perche.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Aux, 1648, disette à Miermaigne. En 1709, le blé gèle. En 1749 il y avait un instituteur à Miermaigne. Le comté de Miermaigne est donné par lettres patentes par le roi Louis XVI le 2 septembre 1775 en faveur du marquis Gueau de Reverseaux, un poteau du droit de haute justice du comté était planté au bourg,sur lequel s'établissait les affichages .Premier et dernier comte de Miermaigne, celui-ci est jugé et exécuté sous le gouvernement révolutionnaire le 22 février 1794 .Le curé de Miermaigne à la même époque est l'abbé de Chabot prénommé "Charlemagne" à géré la paroisse depuis septembre 1758, prête serment à la nouvelle constitution le 9 janvier 1791, est élu maire de la commune qui était paroisse ensuite expulsé comme réfractaire écroué à Chartres, sauvé par le dévouement et l'influence de sa nièce Charlotte de Chabot sur Bentabole conventionnel en mission surnommé le "petit Marat". Le 7 novembre 1795, apprécié de la population, "Charlemagne" est rétabli dans ses fonction de maire.
Lo Sambuc e Pèirapuerc
Istòria
La comuna la es creaa sota lo regim fascista, lo 29 de julhet de 1928 per la fusion del Sambuc e de Pèirapuerc. La es suprimia lo 10 de genièr de 1947 que Lo Sambuc e Pèirapuerc son reconstituats.
Chamrousse
Nom desconegut en arpitan (Chamrousse en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.
Combustible nuclear
Lo combustible nuclear es una matèria preparada, que pòt produire una reaccion de fission nucleara contrarotlada dins un reactor, e que dona d'energia jos la forma de calor.
Carmelita Jeter
thumb|250px|Carmelita Jeter en 2009 a Berlin Carmelita Jeter (Los Angeles, Califòrnia, 24 de novembre de 1979) es una esprintaira americana. Especializada en 100 mètres foguèt en 2011 la campiona mondiala IAAF d'aquesta especialitat, e obtenguèt la medalha olimpica tres còps.
Prèmi Méliès
Eth Prèmi Méliès ei ua distincion qu'autrege eth Syndicat français de la critique de cinéma ara mielhor pellicula francesa o coproduccion francesa der an. S'autrege cada an dempús 1946 e ei dedicat a Georges Méliès, un referent important dera istòria deth cinèma.
Adenina
200px|thumb|left|Modèl quimic de l'adenina
200px|thumb|Formula quimica de l'adenina
L'adenina qu'ei ua basa azotada d'ua grana importància en bioquimia. Qu'entra dens la composicion deus nucleotids de la macromolecula d'ADN (e mei generaument dens la composicion deus acids nucleïcs. Qu'entra tanben dens la composicion de l'adenosina trifosfat (ATP) molecula qui, enter autes causas, participa aus escambis bioenergetics.
La Móngia de Montastruc
La Móngia de Montastruc (Lamonzie-Montastruc en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Adenina
Composicion
La soa formula qu'ei C5H5N5. Qu'ei ua basa purina e la soa formula qu'ei eterociclica puish que forma dus cicles compausats d'atòms de carbòni e d'azòt.
(378) Holmia
(378) Holmia es un asteroïde.
La Móngia de Montastruc
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [la’mũ n zjɒ] [demũntaʂ’try]. Las fòrmas ancianas son La Monzia en 1450 ?, La Monsia en 1450. Una mongiá es un establiment religiós, un convent o un priorat (segon Tanet e Hordé, de monjas); monge ven del bas latin monachus, del grec monakhos, ,. I a un reculament d'accent a La Móngia. Lo castèl de Montastruc, bastit al sègle XIII, donèt en primièr son nom al vilatge; las fòrmas ancianas son Montastrucus, en latin, en 1401, Rappayrium (« repaire ») de Monte Astruco en 1437. Lo nom es compausat de mont (latin mons, montis e de astruc, sens actual, a l'origina « nascut jos una bona estèla », mas lo site de las comunas de Dordonha compren lo mot coma un nom de persona, alluèc que Tanet e Hordé li gardan sa valor d'adjectiu, aplicat al mont,.
Adenina
Proprietat
L'adenina qu'entra dens la composicion de certes nucleotids e donc qu'entra dens la composicion deus acids nucleïcs (com per exemple l'ADN) on e's pòt apariar dab ligams idrogèn per complementaritat dab ua auta basa azotada : la timina.
4 de setembre
Decèsses
Vejatz tanben :
Adenina
Proprietat
La soa massa atomica qu'ei de.
Nucleotid
Dens un nucleotid l'adenina que's liga dab un sucre pentòsa (la ribòsa dens lo cas d'un ARN e la desoxiribòsa dens lo cas de l'ADN) ; que forman alavetz ua molecula d'adenosina, era medisha ligada a un acid fosforic. Que forma atau un nucleotid d'adenina ; los nucleotids que son los monomèrs deus acids nucleics.
left|thumb|[[Adenosina trifosfat]]
Adenosina trifosfat
Com lo son nom ac dit, l'adenosina trifosfat (ATP) qu'ei ua molecula d'adenosina (ua adenina ligada dab ua ribòsa) ligada dab 3 fosfats. Aquesta adenosina trifosfat qu'ei ua molecula rica en energia qui pòt estar idrolizada en adenosina monofosfat (AMP) en tot liberar ua energia qui pòt estar utilizada peus estes vius.
Sant Llorenç de Morunys
Sant Llorenç de Morunys es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Cellula dendritica
thumb|right|[[Fotografia d'una cellula dendritica.]]
Lei cellulas dendriticas son de cellulas dau sistèma immunitari presentas dins lei mucosas, principalament au nivèu de la pèu, dins lei paumons e dins l'intestin. Fan partida dei premierei cellulas immunitàrias que son expausadas a l'environament exterior e, per aquela rason, an un ròtle important dins la presentacion antigenica e dins l'activitat de la respònsa immunitària adaptativa.
Snowballing
vinheta|Dues hemnes en tot practicar snowballing Eth Snowballing (bòla de nhèu) ei ua practica sexuau umana qu'ua persona a ara sua boca era esperma d'ua auta, e dempús ac arribe ara boca d'ua auta damb un punet.
Eth tèrme siguec popularizat per Kevin Smith ath filme Clerks, qu'un personatge nomentat Willam Black/Snowball gaudís d'aguesta practica.
Era paraula apareish en ua aute filme nomentat Demora-te ath mèn costat, protagonizada per Julia Roberts.
Adjib
thumb|200px|left|Nom de Her de Adjib dab lo "còr" : ib e lo [[haucon Her]]Adjib que ho un faraon de la I dinastia egipciana durant lo periòde tinita. que ho lo successor deu long regnat deu rei Den. Com lo son predecessor que celebrè ua hèsta Sed (ua mena de jubilèu - justificat dens aqueth cas per la soa etat - destinat a reviscolar lo rei e a provar la soa vigor).
Nicolas Grimal que situa lo son regnat enter : -2995 e -2960.
Dens la Lista Reiau d'Abidòs qu'apareish dab lo son nom de Sa-Ra Merbiap :
.pet
("animal de companhia", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 26 de julhet de 2015.
Hont deus Innocents
thumb|200px|Hont deus Innocents La Hont deus Innocents (var. Font dels/daus o Fònt deis Innocents) qu'ei un monument de París situat dens lo Ièr arrondiment dens lo barri de Les Halles. Com ac testimonia lo son nom, qu'èra a l'origina pegada a la muralha deu Cemitèri deus Innocents eth medish toca tocant de la Glèisa deus Innocents. La hont qu'èra ua loggia d'ua seria de halas dab un canèr aus sons pès.
La hont qu'èra estada bastida en 1550 sus ua auta mai anciana e dens un estil Reneishença per l'arquitècte Pierre Lescot e l'escultor Jean Goujon. Pagada a ua paret, b'èra comptava alavetz dab pas sonque tres caras.
Lo Cemitèri (on, en vertat, los còs èran mei que mei apielats) que ho barrat e avalit atu com la glèisa au sègle XVIII. La hont que demorès mes que la caló hornir ua quatau cara e la mudar sus la navèra plaça deu Marcat deus Innocents. que s'i horní tanben ua copòla de metau. Aqueth còp l'aiga qu'arrajava directament de l'anciana loggia e donc los baishs relieus jusons que hon levats entà non pas estar boishats per l'aiga e mandats au Lovre.
En 1956 que ho desplaçada ua darrèra vegada a l'escadença de la transformacion de la plaça e hicada au som d'escalèrs piramidaus.
Chalon (Daufinat)
Châlons es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cemitèri deus Innocents
thumb|200px|Lo Cemitèri deus Innocents Lo Cemitèri deus Innocents que ho un deus cemitèri istorics màgers de París.
Lòc massiu de sepeliment, mei que mei deus praubes, au pè de la Glèisa deus Innocents qui'u dè lo son nom, lo cemitèri arcuelhó millions de còs qui, fin finala, s'apielavan en ossaments devath las arcadas qui l'entornejavan. Barrat au sègle XVIII, los sons ossaments que hon mandats de cap a las Catacombas de París, tan vau díser la anciana peirreras de París.
Lo site que vadó Marcat deus Innocents puish Las Hallas e fin finala lo Forum de La Hallas.
Sant Darmàs lo Selvatge
Sant Darmàs lo Selvatge (Saint-Dalmas-le-Selvage en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Sant Martí de Riucorb
Sant Martí de Riucorb es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
.man
(nom d’entrepresa alemanda, acorcha de Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg) es un nom de domeni generic depausat per societat alemanda MAN. Es en servici dempuèi lo 26 de julhet de 2015.
Neuville-en-Ferrain
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Neuville-En-Ferrain en lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px Municipalitat termierèra amb la Belgica (vila de Mouscron) e, a França, limitrophe de Halluin, Roncq e Tourcoing.
thumb|left|Neuville-en-Ferrain dans son canton et son arrondissement|180px Commune frontalière avec la Belgique (ville de Mouscron) et, en France, limitrophe d'Halluin, Roncq et Tourcoing.
Vaquèira-Beret
vinheta|Plan de Beret Vaquèira-Beret (nom comerciau Baqueira-Beret) ei ua estacion d'esquí plaçada enes comarques dera Val d'Aran e deth Palhars Sobeiran, as Pirenèus. A compdar dera creacion dera estacion, s'originèc ath torn un nuclèu urban de naua formacion, Vaquèira, damb tota sòrta de servicis (ostalariás, apartaments, farmacies...).
Era estacion ei dividida en tres zònes: Vaquèira, Beret e era Bonaigua. Les tres soman 153 km de pistes, qu'era fan era estacion damb més quilomètres esquiables de Catalonha e era tresau des Pirinèus (en tot estèr Aramón, a Aragon, era purmèra e Grand Valira, a Andòrra, era dusau). Es sues còtes van dempús des 1500 m enquias 2510 m, ne lo Cap de Vaquèira. Ei plaçada as parts més nautes de les respectives comarques: ath Naut Aran (Val d'Aran) e enes Vals d'Àneu (Palhars Sobeiran).
L'estacion siguèc fondada pes volts der an 1964 per Jorge Jordana de Pozas e Luis Arias.
(379) Huenna
(379) Huenna es un asteroïde.
Economia del Vanuatu
L'economia de Vanuatu es basada principalament sus l'agricultura familiala, que sosten aproximativament 70% de la populacion. La pesca, los servicis financièrs e lo torisme, amb los mai de 167.000 visitants en 2007, son d'autres sectors essencials de l'economia. Los depauses minerals son insignificants; lo país a pas cap depaus conegut de petròli. Un pichon sector d'industrias leugièras servís lo mercat local.
Referéncias
Vanuatu
Allyson Felix
Allyson Michelle Felix (Los Angeles, 18 de novembre de 1985) es una atlèta americana. Aquesta esprintaira es especialista del 200m, mas participa tanben als 100 m e als 400 m. Es la sola atlèta de l'istòria que siá estada medalha d'aur als Jòcs Olimpics sus las tres distàncias de la categoria esprint. Es actualament l'atlèta feminina mai medalhada dempuèi la naissença dels JO amb quatre medalhas d'aur (1 en 2008 e 3 en 2012) e doas medalhas d'argent (en 2004 e 2008) e a l'encòp se situa en seisena posicion de totas las categorias amassa aprèp Paavo Nurmi, Carl Lewis, Ray Ewry, Usain Bolt e Ville Ritola.
Salàs de Pallars
Salàs de Pallars es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de Catalonha.
Salàs de Pallars se situa dins la partida nòrd del centre de la comarca de Pallars Jussà. Es prèp de la Noguera Pallaresa, que correspond ara a las aigas del Barratge de Sant Antoni. Se situa a la transicion entre la Conca Deçà, o de Tremp, e la Conca de Dalt (que la vila principala es La Pobla de Segur) : pr'aquò, es considerat coma fasent partida de la Conca Deçà e las relacions comercialas la fan dependre de Tremp. Es a quicòm coma un km del camin grand C-13, que religa las vilas pallaresas de Tremp, capitala de la comarca, La Pobla de Segur, Sort (o Sòrt), e delà, Lhèida a Esterri d'Àneu.
Istoricament, Salàs de Pallars foguèt una de las vilas principalas del Pallars Jussà, coma Tremp, Talarn, La Pobla de Segur e Isona; arribèt quitament al segond reng en tèrme de populacion al sègle XVIII, mès, tot en portant encara lo títol de vila, que jamai non se pèrd, e en gardant un aspècte urban, lo d'una vila anciana, a pas que 326 abitants en 2006 (que i cal ajustar los 4 que pòblan lo vilatge de Sensui, çò que fa 330 per tota la comuna). La baissa d'importància relativa e absoluda de Salàs de Pallars es contemporanèa de la montada de La Pobla de Segur tanlèu lo sègle XIX; mès la construccion del Barratge de Sant Antoni, en 1913-1916, li faguèt pèrdre una granda partida de sas milhoras tèrras (informacions toristicas afichadas a la vila), tot en la privant de comunicacion dirècta ambe la riba esquèrra de la Noguera Pallaresa (Salàs aviá agut dos ponts).
Etimologia
Segon Joan Coromines, Salàs es un dels abondoses toponimes de base pre-romana, mès indo-europèa, es a dire celtica o sorotaptica (segon la terminologia d'aqueste autor, donc dels camps d'urnas o cultura RSFO), que provenon d'un Salasse o Salasso, que religa ambe'l nom d'un pòble indoeuropeu mençonat per Titus Livi. L'apondi de Pallars, documentat plan anciament, fa referéncia a son apartenença istorico-geografica. La lectura de l'Onomasticon Cataloniae, çaquelà, non dona cap de solucion precisa.
En aqueste vilatge, com en plan d'autres, nasquèt una etimologia populara, totalament falsa, que fasiá derivar'l nom de la vila de la costuma de donar de sal al bestiar (salar).
Geografia
Çaquelà, al sègle XIX aviá existit los municipis de Sensui (Censuy) e del Mas del Balust (Manso de Balust), creats en 1812 al moment del desplegament de las instruccions derivadas de la Constitucion de Cadis. Totas doás municipalitats foguèron suprimidas en febrièr de 1847, en aplicant las novèlas leis municipalas qu'exigissián un minimom de 30 veïns (vesins, donc caps de familha) per manténer una municipalitat pròpia. En aquel moment foguèron agregats a Salàs de Pallars.
En la proposition derivada del rapòrt popularament denomenat Informe Roca, lo municipi de Salàs de Pallars demorava intacte, mès l'integravan al gropament de municipis de La Pobla de Segur, Conca de Dalt e Salàs de Pallars.
Descripcion geografica
Lo territòri municipal de Salàs de Pallars es alongat del nòrd-oèst al sud-èst, plan estreit, gaireben en punta al nòrd-oèst, en zòna de montanha, e pus larg dins la partida plana, prèp de la vila, al sud-est del territòri.
Fàcia a Salàs de Pallars, delà Noguera, doás depressions son separadas per la Muntanya de Sant Corneli :
- la partida sud-èst de la Conca de Dalt, largament dubèrta, a l'entorn del vilatge d'Aramunt;
- la val de Montesquiu, que pel Pas Estret de Montesquiu e pel coll d'Orcau, mena al vilatge d'Orcau e a la Conca Dellà (a l'entorn d'Isona e d'Orcau).
Lòcs poblats o non
En mai de la vila de Salàs de Pallars qu'aurà un paragrafe especial, ancianament i aviá los vilatges de Sensui (o Censui, segon Joan Coromines) e del Mas de Balust. Aqueste es demorat completament desabitat e Sensui garda pas que 4 abitants en 2007, una sola familha que viu d'un elevatge industrial de pòrcs. A Sensui, la glèisa demòra dreta, al mièg d'ostals arroïnats. Lo vilatge se troba 2,3 km. al nòrd, en linha dreta, de Salàs de Pallars, e es accessible per un camin local asfaltat que i mena en mens de 4 quilomètres de trajècte. Es lo camin que tanben mena a Rivert e, en virant a esquèrra a moment donat, a Santa Engràcia.
Fòra dels vilatges, lo territòri salassenc a qualques capèlas, ermitatges e santuaris, que entre els se tròban l'ermitatge romanic de Sant Roc, 1 quilomètre al levant de la vila, lo de Sant Cebrià, 500 m. al sud-oèst, tanben romanic, lo de Sant Pere Màrtir, refait modèrnament, a l'oèst, al limit ambe Talarn, e l'ancian santuari de Sant Climent, popularament nomenat Sant Clem. L'origina d'aqueste darrèr es possiblament romanica, pr'aquò ne demòra pas cap vestigi coneissable.
Se garda la memòria d'una capèla dedicada a santa Margarida, qu'es documentada fins a 1758, quand se ditz que se tròba en un estat indecent. Non se sap pas ambe exactitud ont èra.
La vila de Salàs de Pallars
Salàs de Pallars consèrva perfèctament visible son traçat urbanistic medieval de vila clausa. Alongada del sud-èst (dintrada al vilatge), a 567 m. d'alt., al nord-oèst (on i a Can Delme), a 590, es encara una encinta barrada, ambe doás carrièras interioras parallèlas qu'ane una sortida unica pel costat nòrd, e doás carrièras exterioras que seguisson los murs de la vila: lo carrer del Vall (testimòni del valat qu'aparava la muralha pel costat septentrional), e l'avinguda d'Enric Gispert, ancian camin de ronda exterior pel costat sud.
En naut (a capdevila), la plaça de Capdevila, ambe la font d'aqueste nom e a la partida bassa, la de Soldevila, ambe la font tanben d'aqueste meteis nom. Consèrva tres dels ancians portals -un d'els, lo de Soldevila, ambe una magnifica tor cilindrica de defensa annèxa- e doás mai de las tors que defendián los meteisses portals e los angles de la vila, actualament que fan partida de l'encinta formada pels ostals que se bastiron en aprofeitant la meteissa muralha. Una d'aquelas tors -e benlèu las rèstas d'autras- son integradas dins d'ostals actuals. L'Ostal de la Vila es dins una d'aquelas tors, la de Soldevila.
A la partida nauta de la vila i deguèt aver lo castèl, integrat dins la vila meteissa, e actualament s'i tròba la glèisa parroquiala de la Mare de Déu del Coll, que prèp d'ela i a una plaça cairada e ambe d'arcadas, la Plaça del Mercat, ont i a de rèstas d'una tor cairada, ambe un dentelh, que poiriá far partida de l'ancian castèl. La meteissa glèisa, en mai, es en partida bastida en dessús d'una tor de la muralha, quitament benlèu la tor mèstra del castèl.
A l'interior, se duèrbon unis espacis pus largs que las carrièras, plan estretas, atal coma de tròces de carrièras e de plaças ambe d'arcadas, ont se celebrava la Fièra de Salàs, entre lo primièr e lo segond dimenge de quaresma, anciana concession reiala associada al títol de vila que ne gaudiá Salàs de Pallars. Pus tard, quand la Fièra de Salàs aqueriguèt un volume considerable, lo Fieral foguèt mudat fòra dels murs, long del valat que s'estendiá al nòrd de la vila, i nasquèt una carrièra, la de les Eres, qu'aculhiá los pargues ont se gardava lo bestiar que portavan a la fièra del bestiar de pè redond, atal coma de pichonas ostalariás pels fieraires.
Quitament dins la vila, demorèt lo mercat pròpiament dit, lo setmanal, per l'usatge pus estrictament dels salassencs. Los lindals e los escuts de fòrça ostals que constituisson l'aglomeracion ensenhan de l'importància qu'agèt Salàs de Pallars a la fin de l'Edat Mejana e pendent tota l'Edat Modèrna.
Unis 500 metres al levant del vilatge i a lo cementèri, que dedins se tròban las rèstas de l'anciana glèisa parroquiala de sant Pèire, romanica, conservada sonque en partida, mès n'aprofeitèron l'absida centrala coma capèla del cementèri. Las doás absidiòlas lateralas se son conservadas tanben, pr'aquò an un usatge simplament ornamental.
Istòria
Lo barratge de Sant Antòni faguèt disparéisser dos ponts. Non solament Salàs èra sus l'anciana rota principala de Tremp a la Pobla de Segur, çò qu'es pas mai (es a un km de la novèla), mès èra un caireforc. Lo pont pus important menava a la rota d'Artesa de Segre a Gerri de la Sal, l'autre menava cap a l'Èst. La rota d'Artesa es ara una rota blanca, del traçat d'excellenta qualitat, entretenguda perqué sèrv mai que mai als tractors dels agricultors que possedisson per exemple las tèrras de l'ancian vilatge disparegut de Montesquiu e que vivon dins d'autras aglomeracions. Ara totas las relacions ambe la riba esquèrra de la Noguera Pallaresa passan per Tremp o la Pobla de Segur. Salàs perdèt tanben mai de 300 ectaras de tèrras e las milhoras.
Salàs de Pallars aviá una de las mai importantas fièras de bestial del pè redond : un quart del total de las mulas vendudas en Catalonha se vendián a Salàs. La fièra durava uèit jorns e los cafès presentavan d'espectacles de varietats. Ambe'ls tractors, las mulas perdián lor utilitat e la darrèra fièra foguèt en 1973.
Salàs èra un centre important de produccion de terralha. Aquò durèt entrò lo primièr tèrç del sègle XX e dispareguèt a la Guèrra Civila.
Evolucion demografica
Las donadas de 1497 a 1553 son en fòcs, las de 1717 a 1981 correspondon a la populacion de fait, las dempuèi 1990 a la populacion de dreit. La font es Viquipèdia en català o Idescat.
Servicis toristics
La specificitat de Salàs es la preséncia de botigas de las annadas 50 que son visitadas e que sèrvon al cinemà.
Compòst
Lo compòst (o terrumèr) es una matèria organica producha per fermentacion e digestion biotica de matèrias vegetalas, que s'emplega per adobar la tèrra e facilitar lo creis de las plantas. Lo compòst es conegut dempuèi plan longtemps pelsagricultors, qu'es estat mes a l'onor perqué valorisa la part organica de las deishas.
Sermaize
Sermaize es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Parçay-sur-Vienne
Parçay-sur-Vienne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Sant Ramon
Sant Ramon es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Xavier Lamuela
Francesc Xavier Lamuela García (n.1950) es un lingüista catalan e occitan. Doctor en filologia romanica, foguèt professor de l'Universitat de Tolosa; actualament a una cadièra a l'Universitat de Girona. Tanben a trabalhat a l'Universitat Autonòma de Barcelona, a l'Universitat de Lhèida e a l'Universitat de Manchester.
Trabalhèt dins la Comission encargada de la codificacion lingüistica de l'occitan de la Val d'Aran e dins la comission per la codificacion del friolan. Foguèt president del Conselh de la Lenga Occitana e responsable de la comission que menèt a terme la codificacion lingüistica de las varietats parladas dins las Valadas Occitanas d'Itàlia. Es sòci cooptat del Congrès permanent de la lenga occitana. Darrièrament a publicat de gramaticas de las lengas d'immigracion per lo Departament de Benestar Social de la Generalitat de Catalonha coma aisina de trabalh amb los immigrants.
Compostatge
Lo compostatge es la transformacion microbiologica contrarotlada de matèrias organicas en compòst.
Mosens (Lengadòc)
Mosens  (Mouzens en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Toponimia
Lo nom es atestat al sègle XII, jos la fòrma Moscenx. Segon los toponimistas, lo nom de Mosens es format d'un nom germanic d'òme, ambe lo sufixe -ing(os), Mozo per Dauzat e per Negre, , mas per d'autres especialistas que trabalhan sus l'omonime del Perigòrd, poiriá èsser Muozzo , o Mausos, que seriá lo mèstre d'una proprietat. L's finala ven probablament de -ingos.
Sommelans
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Territòri d'Oèst Provença
Lo territòri de Cornilhon e Conforç, Fòs, Grans, Istre, Miramàs e Lo Pòrt de Sant Loís (oficialament en francés, Territoire de Cornillon-Confoux, Fos-sur-Mer, Grans, Istres, Miramas, Port-Saint-Louis-du-Rhône ) es un territòri de la Metropòli d'Ais Marselha Provença. Correspond a l’ancian sindicat d’aglomeracion novèla Oèst Provença.
Es compausat de 6 comunas dei Bocas de Ròse. A 0 abitants.
(380) Fiducia
(380) Fiducia es un asteroïde.
.toyota
(nom d’entrepresa japonesa, acorcha de トヨタ自動車株式会社, Toyota jidōsha kabushiki gaisha) es un nom de domeni generic depausat per societat japonesa Toyota Motors. Es en servici dempuèi lo 26 de julhet de 2015.
5 d'abril
Decèsses
Vejatz tanben:
Béon (Iona)
Béon  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha.
Paratròn
Un paratròn es un dispositiu de proteccion dei bastiments ò deis infrastructuras permetent de canalizar dirèctament l'energia dau tròn vèrs lo sòu. Segon la tradicion, foguèt inventat per l'Estatsunidenc Benjamin Franklin (1706-1790) en 1752 mai un paratròn primitiu èra estat installat entre 1721 e 1745 sus la torre penduda de Neviansk
Béon (Iona)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Saint-Ciers-sur-Gironde
Saint-Ciers-sur-Gironde qu'ei ua comuna francofòna, administrada peu departament de Gironda de la region de Novela Aquitània.
Manòr
Manòr (Mano en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [ma'nɔ]. Las fòrmas ancianas que son affar de Manor en 1274, rector de Biganon cum annexa de Manor en 1527, Manos (mapa de 1733).
Manòr que deriva benlèu deu nom germanic d'òme Manno emplegat shens sufixe (?), mès demòran hòrt d'incertitud.
Las Salas la Vau Guion
Las Salas la Vau Guion (Les Salles-Lavauguyon en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin. Sos abitants s'apelan los Salas.
Guèrra Freja
L'adjectiu « freja » definís aqueu periòde car lei doas poténcias, protegidas per d'arsenaus nuclears fòrça importants, poguèron jamai militarament s'afrontar dirèctament en causa dau risc de destruccion mutuala assegurada. En plaça, lo conflicte se debanèt ai nivèus economic, politic e ideologic o per aliats interpausats. Ansin, maugrat l'absència d'una guèrra duberta entre Washington e Moscòu, la Guèrra Freja foguèt caracterizada per una tièra de conflictes locaus, de còps fòrça murtriers coma la Guèrra de Corèa o la Guèrra de Vietnam. Lo nombre de victimas d'aquelei guèrras es mau conegut mai leis estimacions principalas varian entre quinze e quaranta milions de mòrts. Pasmens, la logica de confrontacion entre lei dos blòts foguèt pas absoluda e de periòdes de destenduda podián existir entre lei dos blòts.
La formacion de l'Union Sovietica e la « Premiera Guèrra Freja » (1917-1939)
Lei premierei confrontacions entre lei país capitalistas e l'Union Sovietica comencèron tre la Guèrra Civila Russa (1917-1923). Puei, contunièron durant l'entre doas guèrras amb l'organizacion de l'isolament diplomatic dau govèrn de Moscòu per Londres, París e Washington. Per aquelei rasons, aqueu periòde es de còps dich « Premiera Guèrra Freja ». La màger part deis istorians l'intègran generalament dins la Guèrra Freja tradicionalament reconeguda que va de 1948 a 1991. Pasmens, es presentada dins aquest article car permet de precisar lo contèxte dau conflicte ulterior entre leis Estats Units e l'URSS.
La Guèrra Civila Russa
La Guèrra Civila Russa se debanèt de la fin de 1917, après la presa dau poder per lei bolchevics e seis aliats, fins au mes de junh de 1923. Fòrça complèx, aqueu conflicte s'acabèt per l'independéncia de divèrsei país (Finlàndia, país baltes, Polonha, Tannu-Tuva), de modificacions frontalieras au profiech de Romania, de Polonha e de Turquia e, enfin, per lo mantenement e lo renfòrçament dau govèrn bolchevic. Marquèt tanben lei premiereis afrontaments entre país capitalistas e bolchevics. Pasmens, lei dos camps èran afeblits après lei combats de 1914-1918 e deguèt donc acceptar l'existéncia de son adversari.
Leis operacions importantas de la Guèrra Civila Russa acomencèron en 1918. Lei bolchevics comunistas e lei Blancs, coalicion eterogenèa formada de grops que son ponch comun èra l'ostilitat ai bolchevics (generaus de l'armada imperiala, Govèrn Provisòri de Febrier, Menchevics, etc.) se disputèron lo contraròtle dau govèrn centrau. En fàcia, per lei bolchevics, la presa dau poder en Russia èra considerada coma la premiera etapa d'una revolucion comunista mondiala. Lo conflicte prenguèt donc rapidament una certana amplor e generalizèt a l'ensemble dau país en causa de sa superposicion amb de combats menats per de movements païsans en lucha còntra la conscripcion ò leis impòsts de guèrra (Armadas Verdas, etc.) ò de movements nacionalistas luchant per lor independéncia (Ucraïna, regions baltas, etc). D'alianças cambiantas, sovent dictadas per lei necessitats e l'oportunisme, se formèron entre aquelei faccions dins lo corrent de la guèrra. Enfin, a partir de la fin de la Premiera Guèrra Mondiala, leis armadas dei país venceires desbarquèron de còrs expedicionaris importants per sostenir leis enemics dei bolchevics e assaiar de formas de zònas d'influéncia en vista d'una eventuala division dau territòri rus.
Gràcias a sa superioritat numerica, au sostèn dei poissanças estrangieras e a la desorganizacion de l'armada bolchevica, lei Blancs e leis independentistas aguèron l'avantatge au començament de la guèrra. Pasmens, lei soudats estrangiers, escagassats per cinc annadas de guèrra dempuei de 1914, foguèron de butas aisadas per la propaganda pacificista bolchevica. Leis armadas occidentalas deguèron ansin rapidament limitar seis operacions a l'ocupacion dei pòrts principaus. D'autra part, sota la direccion de Trotski, l'armada bolchevica foguèt reorganizada e aprofichèt lo ret de camin de fèrre rus a l'entorn de Petrograd e de Moscòu per esquichar una après l'autra leis ofensivas desunidas deis armadas blancas. Lei pilhatges e lo comportament fòrça marrit deis armadas blancas còntra lei païsans entraïnèron egalament d'insurreccions sus sei linhas d'avitalhament que foguèron menaçadas. A la fin de 1919, lei bolchevics avián l'avantatge e lei país occidentaus èran obligats d'evacuar sei soudats en causa dei rics de mutinariá (revòuta de la flòta francesa a Odessa ).