cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ereditat
Una significacion que evoluiguèt
Aquesta confusion que contunha fins a la fin del sègle XIX mòstra que demorèt longtemps la confusion entre la constitucion fisiologica e l'estatut social.
La compreneson del mecanisme de l'ereditat
La disciplina qu'estudia l'ereditat biologica es la genetica. Es una disciplina recenta, que se constituiguèt pendent los sègles XIX e XX, mentretant de las descobèrtas conceptualas e experimentalas.
Pendent lo sègle XIX, Gregor Mendel (1822-1884) formula e demòstra de règles de transmission dels caractèrs, las leis de Mendel, que son a la basa de la genetica formala. En parallel, las primièras experiéncias de biologia cellulara mòstran l'importança dels cromosòmas dins aquesta transmission dels caractèrs.
Cal esperar en 1943 la demonstracion per Oswald Avery que l'ADN èra plan lo supòrt de l'informacion genetica, e la descobèrta de son estructura en doble eliç per Watson e Crick en 1953, per començar a comprene los fondaments moleculars de las leis de Mendel.
Los diferents mòdes de transmission biologica dels caractèrs
L'ereditat mendeliana regís gaireben totes los caractèrs.
Pels organismes diploïds coma los umans, cada individú possedís doas copias de cada gèn, una copia venent de la maire e l'autre del paire (excepcion : los gèns dels cromosòmas sexuals). S'aquestas doas versions son identicas, l'individú es dich omozigòt pel gèn considerat. Dins lo cas contrari, possedís doas versions diferentas (dos allèles diferents), e es dich eterozigòt per aqueste gèn.
Per exemple, un enfant possedissent dos còp l'allèle « A » pel gèn del grop sanguin serà de grop A, alara qu'un enfant eterozigòt amb un allèle « A » e un allèle « B » serà de grop AB. Aquestes dos allèles s'exprimisson tanben : se parla de codominança. Mas totes los allèles son pas codominants : l'allèle O (zèro, es a dire pas de marcaire) l'es pas. Un omozigòt « O/O » es de grop O, mas un eterozigòt « A/O » es de grop A, « B/O » de grop B. Se dich que l'allèle O es recessiu, e los allèles A e B dominants al rspècte de O.
Existís de caractèrs que seguisson pas las leis de la genetica mendeliana, se dich alara d'ereditat non mendeliana.
Pòt s'agir d'una forma d'ereditat extranucleara, que correspond a la transmission dels caractèrs ligats a l'ADN present non dins lo nuclèu mas dins d'organets de doblas membranas coma las mitocondrias (organets de la respiracion cellulara) e los cloroplasts (organets de la fotosintèsi clorofiliana). En general aquestes organets son portats per l'ovul. Per exemple, l'espermatozoïde uman daissa sas mitocondrias fòra de l'ovul pendent la fecondacion. Los caractèrs son donc eissits de las mitocondrias mairalas: se dich transmission mitocondriala matrilineària. Se trapa aqueste mòde de transmission ereditari dins las malautiás mitocondrialas.
Existís tanben una autra via d'ereditat qualificada d'ereditat citoplasmica ont son de compausants coma las proteïnas que son transmés. Es lo cas per la transmission de l'ESB e d'autras malautiás de prions.
Rchico
Rchico (en loren; Réchicourt-le-Château en francés, Rixingen en alemand) es una comuna lorena. Administrativament, es dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst de l'estat francés.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pujaudran
Geografia
Comuna de la zona urbana de Tolosa qui se tròba a ua trentena de quilomètres de Tolosa, just après Legavin suus rota d'Aush. Ocupa la darrièra terrassa de Garona abans los costèths de Gasconha. Lo territòri qu'ei dividit en ua part baisha dita « la plana » e ua part hauta qui compren lo vilatge. Ua part deu bòsc de Bocona qu'ei situat a Pujaudran. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Pujaudran que veng deu latin podium « lòc haut, turon de la cima mei o mensh arredondida », dambe'u nom germanic d'òme Ald-hramn. Segon Negre, Pujaudran que vengueré deu gascon poja, puja « montada, rapalhon » (variacion atestada de Burrus), dambe'u nom de persona -Audran. La diferéncia entre Dauzat e Negre, qu'es Negre non crei a la possibilitat d'un puj/pug eretèr dirècte e pas analogic de podium, en tot cas en situacion pretonica. Aute exemple (d'origina ?) d'aquera possibilitat (en territòri de dialècte lengadocian) : Pujabon, a 30 km de Pujaudran, shens parlar de la Gasconha deu nòrd-oèst (Pugbarban, Sent German dau Pug, Pug d'Agenés, etc).
Linx canadian
Eth linx canadian (lynx canadensis)(1) ei un mamifèr d'America deth Nòrd dera familha des gats, es Felidae. Ei un parent proche deth linx aurasian (lynx lynx). Totun, quauques de sòns traches hèn que seja mès proche deth linx roche mès que non pas deth linx euroasian. Coma sosespècia arreconeguda eth sòn territori s'espandís des de Canadà e Alaska enquia quauques lòcs des Estats Units.
À ua pèth de color marron-plata plan dens, ua cara plan peluda e ues aurelhes longues. Eth linx canadian sembla tanben ua espècia de tamanh miei deth genre Lynx. ei mès gran qu'eth linx roche damb qui comparteish quauques traches e ei dus còps mès gran qu'un gat domestic.
Taxanomia
I a agut força discussions tà classar aguesta espècia coma Lynx canadensis o coma Felis canadensis laguens d'ua discussion mès grana sus se es quate espècies de linx an d'aver eth sòn pròpi genre o an d'éster classats damb eth sosgenre Felis (4)(5). Enquia aué, eth genre Lynx ei eth que s'a acceptat.
Johnson e d'autes díden qu'eth linx a de traches damb eth Puma, eth Leopard (Prionailurus bengalensis) e tanben eth gat domestjau, es linatges des quaus son de hè 7,15 milions d'ans. Eth linx se desseparèc eth prumèr, hè d'aperaquí uns 3,24 milions d'ans (6).
Sosespècies
Es tres sosespècies de linx canadian arreconegudes:
Eth linx de Tèrranova ei mès gran qu'es sosespècies continentalas e ei conegut pr'amor que caça vedèths de ren quan pòt pas caçar lebes americanas.
Caracteristicas fisicas
Eth linx canadian ei plan parièr ath linx eurasian: à ua pèth densa e de color marron plata e plan d'eri an marques neres. En ostiu era sua pèth à un corar doble que sembla ua barba damb dus ponches, ua coa cuerta damb ua linha nera e ua meca de pèu sus es aurelhes. Es sues pates son caperades damb un pèu plan long. Açò hè qu'es pès sejan plan amples tà viatjar pera nhèu prigonda. Ei mès petit que sòn cosin aurasian e pesa demest 8 a 11 kg e hè de 80 a 105 cm de longada e deth pè ara espatla de 48 a 56 cm. Es mascles son mès grani qu'es hemelhes. Tot e que l'espècia ei mès grana qu'eth linx roche ei mens variable en mesura e un linx roche gran pòt éster mès gran qu'un linx canadian (7).
Coma toti es linx, à 28 dents e 4 canins tà nhacar e gahar es sues predes. Eth linx pòt saber on nhaca era sua preda damb es sòn canins pr'amor qu'an mès nervis. Eth linx tanben a quate dents tà copar era carn en petits troçi. Ta hèr açò à de nhacar plan. Que i à plan de horats grani demest es quate canins e era rèsta des dents. À un nombre petit de premolars tà nhacar tan hòrtament coma pòt (8).
Es adaptacions deth linx son poder moir-se plan viste laguens era nhèu damb sòns pès pr'amor qu'à uns pès damb un horat demest eth prumèr e eth dusau det deth pè e damb açò pòt virar plan viste ena nhèu.
Conducta
Es linx canadians son uns animals nocturns e timides. Totun, tanben son plan actius pendent eth jorn. S'aniden en airaus de bòsqui plan denses. En diverses regions era sua estension se crotza damb es d'autes predators coma es linx roches o es coyotes. Normalaments caçen en airaus damb ua nhèu prigonda o en territoris de nautada. Aguesti gats s'aluenhen pas mès de 90 m dera linha d'arbes e tanben shauten nadar. Un testimoni poguec vèder un linx nadant proche de 2 kms en er arriu Yukon (9).
Tot e que tostemp ei solitari, de còps ei dens petits grops que viatgen amassa. Eth linx hè de 2,4 a 4,8 km cada jorn e açò vò díder un territori plan gran. Sòns territoris poden hèr demest 1,5 a 50 km2 mès son plan desparièrs damb cases extrems demest 3 a 783 km2. Quan i à pas d'aliment en sòn territori es linx marchen encara mès luenh e paucs demoren en sòn territori original (10).
Selaincourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Linx canadian
Conducta
Coma d'autes gats, es linx canadians utilizen era sua aulor tà mercar eth sòn territori. Es adults deishen es materies fecals sus era nhèu o sus soques d'arbes e d'autes lòcs nauts e tanben deishen orina tà mercar eth sòn territori (10). Tanben utilizen marques visuals sus es arbes (11).
Caça e dieta
Es linx canadians mingen basicauments lebes dera nhèu, enquia un 60 a 90% dera sua dieta qu'ac son. Coma resulta, era populacion de linx ei parallela pendent dètz ans ara des lebes. Totun, e sustot en ostiu, tanben mingen rosegaires e audèths, e de còps, caçen quauque cèrvi. Coma fòrça gats mingen tanben carronha quan poden. Es linx canadians utilizen es sues granes aurelhes e uelhs tà cercar era preda. Caçen un còp cada un o dus jorns e mingen enquia 600 a 1200 g de carn per jorn. Caçen damb emboscades o perseguint es predes (10). Es linx poden pas còrrer plan pendent plan de temps pr'amor qu'an pas estamina en sòns cossi. Atau, que poden còrrer plan, mès sonque pendent pauc temps, dilhèu sonque pas mès d'un dotzenat de pès. S'eth linx gaha pas era preda pendent es prumères segondes normauments ac deisha estar tà conservar era energia.
S'eth linx caça un animal mès gran qu'eth e pòt pas minjar tot de còp, qu'eth portarà enquia un airau damb arroques e dempús eth caperarà damb huelhes tà minjar dempús. Aguesta actitud ei plan comuna quan i à plan de predes amassa e qu'en tuarà tantes coma poda tà poder minjar-se-las dempús.
Tot e qu'es linx canadians son caçaires solets s'a vist hemelhes e petits caçant amassa en atacs coordinats. Un linx hè qu'era preda corra mentres qu'es autes son preparats tà la tuar (10).
D'autes animals utilizen tanben eth linx tà caçar. Eth Chot de Granes Banhes demora enquia eth lynx hè gèsser era presa deth lòc. Alavetz gaha era preda abantes qu'eth linx e marcha.
Reproduccion e cicle vital
Era sason de reproduccion des lynx sonque demora un mes, de Mars a Mai, segontes eth climat local. Es hemelhes sonque ovulen un còp pendent aguest periode demest 3 a 5 jorns (5). Era hemelha sona eth mascle en tot deishar era sua orina on eth mascle a mercat eth sòn territori e lo sona diversi còps. Poden s'acoplar enquia sieis viatges pendent ua òra. Era hemelha de linx sonque s'acopla damb un mascle cada sason mès un mascle pòt s'acoplar damb diverses hemelhes.
Eth prenh demora enquia 64 jorns e, atau, es petits son vaduts en mai o junhsega. Avans deth neishement es hemelhes hèn un niu damb branques e troçi de soques o de husta caduda. Aguesti son plaçats a mieja nautada e de cara ath sud o ath sud-oèst (12). Venen ath mond d'un a quate petits e son fòrça mès grani quan i a plan de predes (13). Açò suggereish un grad de flexibilitat reproductiva mès gran qu'en d'autes gats e es hemelhes s'acoplen pas quan era caça ei escasa. Quan i a pauques predes, era mortalitat demest es petits ei tan nauta coma un 95%.
Es petits de linx canadian pesen de 175 a 235 g quan son vaduts e de prumèr an una pèth grisa damb marques neres. Son cecs e an de besonh ajuda pendent es prumères dues setmanes e deishen de préner let as 12 setmanes. Quan dubren es uelhs son d'ua color blu hòrta mès quan se hèn grani se tornen de color marron.
Era mair que porta er aliment as petits e permèt que i joguen avans de se'l minjar e atau que practiquen es sues abilitats coma caçaires. Es petits deishen er horat as cinc setmanes e començen a caçar demest es set e nau mesi d'edat.
Èrm
thumb|Èrm a Lake Johnston, [[Austràlia.]] Un èrm (var. èrme) es una tèrra inculta, un camp abandonat o un luòc semidesertic e arid de la vegetacion esclarzida. Per extension designa una tèrra en estat natural de vegetacion bassa, seguís una zona de garriga e abans lo desèrt
Linx canadian
Reproduccion e cicle vital
Deishen era mair as dètz mesi quan era seguenta sason comença mès an pas era mesura d'adults enquiath dusau an. Es hemelhes son sexualment madures un aute an dempús mentres qu'es mascles ja son madurs as dus o tres ans. Eth linx canadian a sigut vist en tot demorar enquia es catorze ans en captivitat mès quan son salvatges demoren pas tant (10).
Èrm
Sovent los camps ermàs son daissats sens cultura a causa de dificultats naturalas. Per exemple la distància excessiva dels punts abitats, la manca d'aiga, l'infertilitat o l'abondància de ròcs. La vegetacion dels èrms es constituida d'èrba o bassa, paura e esclarzida o de pichonas matas separadas per d'espacis de tèrra nuda.
Importància ecologica
Sovent mespresats coma terrens inutils e improductius, los èrms son importants ecologicament per tota una seria d'espècias vegetalas e animalas. Fòrça plantas i venon espontanèament, e tota una populacion d'insèctes, aucèls, reptils e anfibians vivon dins aqueles luòcs. La destruccion d'aquel abitat provòca una fòrta diminucion d'aquelas espècias endemicas.
Linx canadian
Distribucion e abitat
I a grans poblaments de lynx en Montana, Idaho, Washington e Oregon e tanben en Yellowstone National Park, en Wyoming. Aguesta populacion s'estén per tot er ecosistema de Yellowstone (14). Que n'i a paucs en Utah, Minnesota e Nòva Anglaterra. Ei ua espècia en perilh d'escantiment en tot es Estats Units. Tanben n'i à en Medicine Bow National Forest, en Wyoming.
Un linx canadian siguec tuat prèp de Newton Abbot en eth Reiaume Unit en 1903 dempús d'atacar dus cans. Eth linx siguec portat ath Museu de Bristol e es scientifics lo classaren pas enquia cent ans dempús. Dideren qu'avia demorat en captivitat pendent un temps coma un animal exotic mès qu'aurie demorat tanben liura pendent un temps. Siguec considerat coma er esemple mès ancian d'una gat exotic en eth Reiaume Unit (15). En 1999 era Division de Vida Salvatge de Colorado començèc un programa tà reintrodusir eth linx salvatge en Colorado. En aquera epòca sonque n'i avia 96. Tot e que i avia esperances es biològs dideren qu'èren de besonh mès de dètz ans per a saber s'açò podie éster ua escaduda. Totun, es visites a horats de lynx hètes en 2003 classaren 16 petits naus linx en Colorado e en 2004 39. Pr'açò semblava qu'era operacion podie éster ua escaduda (16).
En 2007 quauques d'aguesti linx sigueren tuats per desconeguts. En quauques quasi sonque sigueren trapats es sòns colhars e se pensèc qu'avuia avut comerç illegal de pèths. En d'autes casi se traparen es animals mòrts intactes (17).
En 2010, dempús d'onze ans d'esforç, era operacion avia sigut ua escaduda en Colorado, lòc on s'avia escantit eth linx des des annades 70. Es prumèrs linx liberats qu'ac sigueren enes montanhes de San Juan en eth sud-oèst de Colorado mès tanben enes Montanhes Rocasas, en eth centre-sud de Colorado e enquia tant ath nòrd coma en eth centre-sud de Colorado e enquia tant ath nòrd com en eth comtat de Summit en 2010. En colorado er esquiròu roche ei ua dusau hònt d'aliment quan es lebes dera nhèu son escasas (18)(19)(20). I a linx solitàris qu'an marchat d'aguests airaus entàth sud des Rocosas on avien tanben sigut reintrodusits en lòcs coma Colorado, Iowa, eth nòrd d'Idaho e er èst de Nevada. En aguesti casi se deishaven dromir e minjar es animals avans d'éster aliberats (21).
Eth cicle d'abondància deth lynx
En eth nòrd de Canada era populacion de linx pòt éster contrarotlada cada un pes sues pèths. Era Companhia dera Bahia de Hudson e eth govèrn canadian qu'ac hèn des de 1730 (22). Era sua abondància ei confermada per creishements e cadudes enes pèths dètz còps mès deth normal cada cinc annades. Eth linx ei un predator especialista que minja lebes dera nhèu quasi tostemps. Era sua populacion e era dera lebe dera nhèu son un esemple deth cicle de predator-preda. Factors environamentals coma eth climat o es bòsqui poden hèr qu'aguesta populacion seja mès grana o mès petita.
Conservacion
Eth linx canadian ei caçat pera sua pèth e n'i a mens en fòrça airaus pr'açò madeish. Totun, a sigut classat coma espècie en pèrilh d'escantiment (2). Eth 24 de març de 2000 eth Servici de Caça e Pesca des Estats Units classèc aguest animal coma espècia en perilh d'escantiment en 48 estats (23)(24). Es ibrids de lynx eurasian (boreal) e de lynx roche tanben an sigut vists ena perifera des populacions de linx (Maine, Minnesota e Nòva Brunswick) (25)(26). Açò que poderie cambiar eth sòn nombre en eth sud.
Tuna
thumb|600px|Tuna de Medicina de Sevilha Ua tuna en Espanha qu'ei un ensemble de joen musicians estudiants qui cantan e jògan instruments de còrdas puntejadas de tota mena e sustot : la bandurria, la mandolina, la guitarra e un instrument aperat laúd mes especificament espanhòu e diferent deu laüt.
Los tunos (membre d'ua tuna)que son vestit de negre dab pelhas deu sègle XV e que pòrtan ua capa (negra tanben) ondrada de rubans (teoricament dats per amorosas) e deusescuts de las vilas traucadas dab la tuna.
Macon
Geografia
La vila s'estend sul marge occidental de la Saône, entre la Bressa a l'èst e los monts del Beaujolais al sud. Mâcon Es la vila la mai meridionala de la region Bourgogne, #çò que lududes dona amb los sieus tets de tuiles romanas e las siás façadas acolorides un pichon aire de vila del sud.
A situat a quaranta quilomètres de Borg de Bressa (prefectura del departament del Ain #que la municipalitat n'es limitrophe), a seissanta cinc quilomètres al nòrd de Lion, a quatre #cent quilomètres de París, a #cent cinquanta quilomètres de Genève.
La superficie de Mâcon es 2,699 ectaras #que 576 ectaras d'espacis verdes.
La ville s'étend sur la rive occidentale de la Saône, entre la Bresse à l'est et les monts du Beaujolais au sud. Mâcon est la ville la plus méridionale de la région Bourgogne, ce qui lui donne avec ses toits de tuiles romanes et ses façades colorées un petit air de ville du sud.
Elle est située à quarante kilomètres de Bourg-en-Bresse (préfecture du departement de l'Ain dont la commune est limitrophe), à soixante-cinq kilomètres au nord de Lyon, à quatre cents kilomètres de Paris, à cent cinquante kilomètres de Genève.
La superficie de Mâcon est 2,699 hectares dont 576 hectares d’espaces verts.
Istòria
Çò aglomeracion mâconnaise tira la siá origina de l'establiment d'un oppidum e d'un pòrt fluvial pel pòble celte dels Éduens, sens dobte al començament de la Coneguda alavetz jol nom de Matisco, la vila se desvolòpa rapidament al cors dels dos primièrs sègles de lo nòstre ère.
Al cors del, la vila se fortifica.
Al Mièja Edat, Mâcon es çò cap de-luòc d'un comtat ligat al duché de Bourgogne, sièis al extremitat del pont sus la Saône en portant als domenis de Bressa del duché de Savoie. La vila comandava l'accès a l'actual Val Lamartinien, ont lo extremitat sud de la Còsta de Bourgogne pren los primièrs contreforts dels monts del Beaujolais, llaurant la via a las ricas planas de la Loire.
En 1477, al continuament de la mòrt de Charles lo Téméraire, Louis XI confirma los privilègis de la vila e del comte de Mâcon, per las siás cartas brevets.
Charles IX, en venent de Chalon, s'artura lo 3 de junh de 1564 dins la vila en lo moment de lo sieu torn de França reial (1564-1566), acompanhat de la Tribunal e dels Grands del reialme : lo sieu fraire lo pòrti d'Anjau, Henri de Navarra, los cardinaux de Borbó e de Lorraine. La vila es estrategica : es una pòrta d'en primièr del reialme potencial pels Suisses o los mercenaires alemands en lo contèxt dels guèrras de religion. I es aculhit per la reina Jeanne de Navarra, dicha la « reina de las Protestants », e mila cinc #cent huguenots.
J. L. Austin
John Langshaw Austin (26 de març de 1911- 8 de Febrièr de 1960) foguèt un lingüista britanic conegut per sa teoria dels actes de paraula.
Macon
Istòria
Del 14 al 21 de setembre 1602, i #aver de las pluèjas contunhas en la region.
J. L. Austin
Vida
J. L. Austin estudièt las Letras classicas coma formacion iniciala. Après la Segonda Guèrra Mondiala, ensenhèt la filosofia morala a Oxfòrd.
Pendent las annadas 1950, donèt de lecturas a Harvard e Berkeley. Es en particular sas lecturas a Harvard, conegudas jol nom de Williams James Lectures, que joguèron un ròtle essencial vist que seràn publicadas en 1962 jol nom del famós How to do Things with Words. Moriguèt en 1960 d'un cancer dels palmons.
Macon
Istòria
Le blason de Mâcon a pour définition héraldique : « De gueules à trois annelets d'argent ». Ce blason serait utilisé depuis la Renaissance.
J. L. Austin
Òbras
Gaireben totas las òbras de Austin son postumas. Foguèron publicadas pauc après sa mòrt.
Macon
Istòria
L'agglomération mâconnaise tire son origine de l'établissement d'un oppidum et d’un port fluvial par le peuple celte des Éduens, sans doute au début du Connue alors sous le nom de Matisco, la ville se développe rapidement au cours des deux premiers siècles de notre ère.
J. L. Austin
Òbras
1 How to Do Things With Words (Coma far de causas amb de mots): En oposicion amb la vison positivista del mond, demòstra que los enonciats son sonque en partida portaires de valors de vertat. Dins aiceste libre desvolopèt sa teoria dels actes de paraula e los enonciats performatius.
Aprèp qualques trantalhaments e balançaments, aprigondissèt e aclarèt los concèptes d'actes de paraula. Es atal que definiguèt: los actes illocucionaris, los actes perlocucionaris, los actes locucionaris, lo rèma (rheme), l'acte retic (rhetic), l'acte fatic (phatic).
2 Sense and sensibilia.(Dels Senses e del sensible). Aquel libre repren lo titre d'un tratat d'Aristòtel. Critica e s'opausa a la filosofia de la percepcion que privilegia los sense data (donadas dels senses). Aquela filosofia, representada per Bertrand Russell o A.J. Ayer, postula que los senses dependan de l'esperit e que las proprietats son conegudas directament per percepcion.
Macon
Istòria
Au Moyen Âge, Mâcon est le chef-lieu d'un comté rattaché au duché de Bourgogne, sis à l'extrémité du pont sur la Saône menant aux domaines de Bresse du duché de Savoie. La ville commandait l'accès à l'actuel Val Lamartinien, où l'extrémité sud de la Côte de Bourgogne rejoint les premiers contreforts des monts du Beaujolais, ouvrant la voie aux riches plaines de la Loire.
En 1477, à la suite de la mort de Charles le Téméraire, Louis XI confirme les privilèges de la ville et du comte de Mâcon, par ses lettres patentes.
Charles IX, venant de Chalon, s’arrête le 3 juin 1564 dans la ville lors de son tour de France royal (1564-1566), accompagné de la Cour et des Grands du royaume : son frère le duc d’Anjou, Henri de Navarre, les cardinaux de Bourbon et de Lorraine. La ville est stratégique : c’est une porte d’entrée du royaume potentielle pour les Suisses ou les mercenaires allemands dans le contexte des guerres de religion. Il y est accueilli par la reine Jeanne de Navarre, dite la « reine des Protestants », et mille cinq cents huguenots.
Du 14 au 21 septembre 1602, il y eut des pluies continuelles dans la région.
El Molar
El Molar pòt essèr:
(1373) Cincinnati
(1373) Cincinnati es un asteroïde.
Sierra Nevada (Estats Units)
La Sierra Nevada ( o mai literalament en castelhan) es una cadena de montanhas autas als Estats Units, situada entre la Valada Centrala de Califòrnia e lo Grand Bacin. La granda majoritat se tròba a l'èst de Califòrnia, mas la cadena de Carson se situa principalament dins l'oèst de Nevada. Sa cima principala es lo Mont Whitney, que culmina a 4 421 mètres d'altitud. La Sierra Nevada a de païsatges totplen divèrs. La varietat de la fauna, de la vegetacion e dau relèu depende de l'altitud e dau versant. Darrier la Sierra Nevada s'atròba un grand desèrt : la Vau de la Mòrt (Death Valley). La cadena a mai que d'un pargue naturau : lo Yosemite es celèbre per sei seuvas, sei cascadas e sei bauces de granit.
Gaujac (Astarac)
Gaujac qu'ei ua anciana comuna d’Astarac, en Gasconha (Occitània). Uei qu’ei dens la comuna de Sent Arroman, administrada preu departament de Gers, on i a tanben un aute Gaujac, en Savés, qui ei enqüera ua comuna.
Istòria
En 1790, Gaujac qu’ei dens lo canton de Masseuva e lo district de Miranda deu departament d’Armanhac o de Gers. N’ei pas dens la lista de las parròquias a la creacion deu departament, on i a sonque Sent Arroman e Clarenç.
.anquan
(安全 "securitat", en chinés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 30 de març de 2016.
Gaujac (Astarac)
Istòria
En 1801, Gaujac (Gaujeac) qu’èra deu canton de Masseuva dens lo cinquau arrondiment comunau deu departament de Gers (Miranda). , Lo son nom revolucionari dat preu sit Cassini, Cazaux-Républicain, n’ei pas atestat dens l'estat civiu. Qu’ei ua error, pr’amor qu’èra lo nom revolucionari de l’aute Gaujac de Gers. En 1822, la comuna de Gaujac qu'estó reünida a Sent Arroman. , En 1824, ua ordonnança que destaca la section de Gaujac de Sent Arroman ende la reünir a La Garda e Haishan. Be sembla totun qui Gaujac e sia demorat ua part de Sent Arroman: ei classada atau aus archius departamentaus.
Geografia
Lo territòri de la comuna qu'ei mau definit. Totun que's pòt pensar qui correspon au sud-oèst de la comuna actuau de Sent Arroman. La glèisa de Sent Victor qu'ei dens la seccion cadastrau B, "La Hita". Las autes seccions que corresponden a Lenveja (seccion A), Sent Arroman (seccion C) e Clarenç (seccion D).
(1378) Leonce
(1378) Leonce es un asteroïde.
Lenveja (Astarac)
Lenveja (Lembège o Limbège en francés) qu'ei ua anciana comuna d’Astarac, en Gasconha (Occitània). En 1822 qu'estó reünida a Sent Arroman.
Istòria d'Iraq
L’Istòria d'Iraq es l'istòria dau territòri actuau de la Republica d'Iraq, estat independent de Mesopotamia.
Preïstòria
Lei recèrcas arqueologicas dins la region an mostrat una preséncia umama datant d'au mens 450,000 ans per Homo erectus, 65,000 ans per Homo neanderthalensis e per Homo sapiens. Lei premierei traças d'agricultura e de terralha apareguèron vèrs 7,000 av. JC. A partir de 6,000 av. JC, lo melhorament dei tecnicas agricòlas e de domesticacion favorizèt la produccion de viures e lo regropament deis abitants au sen d'aglomeracions. Lo periòde veguèt tanben lo desvolopament de l'utilizacion dau coire, de la pintura (muralha, terralha...) e de la brica.
La Mesopotamia Antica
La Mesopotamia Antica a una istòria lònga que se pòu devesir entre plusors periòdes diferents : thumb|right|Expansion de l'Empèri d'Akkad. thumb|right|Expansion e declin de l'[[Empèri Assirian.]]
Lei periòdes omeia e abbassida
Nascut vèrs 570 a La Mèca, Maomet capitèt d'i fondar e d'i impausar l'islam. A sa mòrt, sei successors capitèron d'assegurar sa posicion dins la Peninsula Aràbia. Puei, a partir de 634, acomencèron la conquista dei regions aràbias situadas entre l'Empèri Bizantin e l'Empèri Sassanida. Pasmens, en causa de l'afebliment bizantin e sassanida consecutiu a la guèrra de 602-628, l'expansionisme musulman trobèt ges de limit en Orient Mejan e la region de l'Iraq actuala foguèt conquistada dins lo corrent de la fin deis annadas 630 e dau començament deis annadas 640. Pasmens, l'islam i venguèt pas la religion majoritària avans lei sègles IX e X.
Pasmens, de tensions importantas apareguèron au sen dei premierei comunautats e aristocracias musulmanas (autoritats califalas de Medina, conquistaires arabis installats dins lei territòris novèus, tribüs aràbias rivalas...). En 656, après l'assassinat dau califa Othman, sa succession foguèt l'objècte de tensions importantas entre Ali ibn Abi-Talib, cosin de Maomet, e Muàwiya, governador de Damasc. Ali èra opausat a l'institucionalizacion de l'islam e a la transformacion dau califa en sobeiran temporau. Criticava ansin lo regime creat per Othman que fasiá partida dau clan de Muàwiya. En 657, lei dos pretendents reüniguèron sei tropas avans d'acceptar finalament un arbitratge. Aquò afebliguèt la posicion d'Ali que foguèt assassinat quatre ans pus tard laissant lo poder a son rivau.
thumb|right|Division d'Orient Mejan vèrs [[970.]]
Muàwiya fondèt lo Califat Omeia e installèt sa capitala a Damasc. En 680, deguèt faciar una revòuta menada per Al-Hussayn ibn Ali, fiu d'Ali, que foguèt batut a executat a Kerbala (680). Dins leis annadas 740, d'insureccions originàrias de Pèrsia afebliguèron la dinastia omeia. En 750, leis Abbassidas prenguèron lo poder e fondèron lo Califat Abbassida. En 762, fondèron una capitala novèla a Bagdad. Fins a la premiera mitat dau sègle IX, lo Califat demorèt una poissança importanta e foguèt lo centre culturau, religiós e scientific pus important de son epòca. Pasmens, a partir deis annadas 820, foguèt a cha pauc afeblit per de conflictes intèrnes e per l'influéncia mai e mai importanta dei mercenaris turcs. Perdiguèt pauc a pauc lo contraròtle dei territòris periferics e en 935, èra reduch a la region de Bagdad. En 946, Bagdad foguèt conquistat per lei Buyídes que gardèron lo califa coma figura religiosa, fònt de prestigi e fònt de legitimat. En 1055, lei Turcs Seldjokides remplacèron lei Buyídes fins a la restauracion de l'independéncia de la dinastia abbassida per una tiera de califas energics a partir de 1152, especialament lo califa An-Nasir (1180-1225) que conquistèt la màger part de Mesopotamia. Dins aquò, dins l'encastre de sa lucha còntra lo Sultanat de Khwarezm, An-Nasir aviá favorizat l'expansion de l'Empèri Mongòl. En 1258, l'aliança entre Abbassidas e Mongòls èra rompuda. Bagdad e seis abitants foguèron anientats en febrier entraïnant la fin dau Reiaume Abbassida.
La conquista mongòla e lo declin
Après la conquista de Bagdad, Mesopotamia foguèt dominada per de nomadas liats ai Mongòls e a de tribüs d'origina turca fins au sègle XVI. Pasmens, en causa de la destruccion dau ret d'aigatge qu'èra a la basa de l'agricultura locala dempuei l'Antiquitat, la region conoguèt un declin important e sa desertificacion s'accelerèt. Premier, foguèt integrada au sen de l'Ilkhanat que sa formacion acomencèt en 1256 a partir de la fragmentacion progressiva de l'Empèri Mongòl. Aquel estat mancava d'estabilitat e deguèt faciar de crisis religiosas grèvas amb la difusion de l'islam dins l'aristocracia mongòla e una tiera de còps d'estat e d'insureccions dirigits còntra lei musulmans ò còntra lei tenents de la religion tradicionala. L'Ilkhanat s'afondrèt donc rapidament e dispareguèt en 1335.
Quatre dinastias musulmanas d'origina mongòla se partejèron lei vestigis de l'Ilkhanat. La màger part de l'Iraq actuau passèt sota lo contraròtle de la dinastia jalaírida. Lo fondator de la dinastia, Hassan Buzurg (1336-1356), installèt sa capitala a Bagdad. Son fiu Uways I (1356-1374) capitèt d'estendre son territòri fins a Mossul. Pasmens, après sa mòrt, foguèt remplaçat per de successors pus febles ò devesits per de querèlas de succession. En mai d'aquò, l'estat jalaírida foguèt menaçat per l'emergéncia de la Confederacion dau Moton Negre e de l'Empèri Timurida. Dins lo corrent dau sègle XV, Iraq conoguèt donc un periòde fòrça agitat e foguèt partejat entre lei Jalaíridas (dispareguts en 1432), lo Moton Negre (disparegut en 1475), lei Timuridas (dispareguts en 1507) e lo Moton Blanc (disparegut en 1508). En 1501, Iraq foguèt brèvament integrada au sen de l'Empèri Safavida. Pasmens, lei Safavidas chiitas intrèron rapidament en conflicte amb leis Otomans sunitas e perdiguèron lo país en 1555.
Lo periòde otoman
thumb|right|Expansion de l'[[Empèri Otoman de 1307 a 1683 e annexion de Mesopotamia.]]
Après la conquista otoman, lo territòri foguèt devesit entre tres províncias centradas sus Mossul, Bagdad e Basra. En causa de sa situacion periferica au sen de l'Empèri Otoman e dau declin irremediable de la Rota de la Seda dempuei lo sègle XV, la region retrobèt pas sa prosperitat anciana e demorèt paura. Pasmens, au contrari d'autrei regions marginalizadas de l'espaci otoman, la senhoriá otomana se mantenguèt maugrat lo declin de l'Empèri dins lo corrent dei sègles XVIII e XIX.
Premier, la region venguèt un luòc d'afrontament privilegiat durant lei conflictes entre l'Empèri Otoman e Pèrsia (dètz guèrras majoras entre 1514 e 1823). Aquelei guèrras cambièron pas l'equilibri entre lei dos empèris e la frontiera s'estabilizèt pauc a pauc. Pasmens, per faciar la menaça pèrsa (ocupacion de Bagdad de 1622 a 1638 ò de Basra de 1775 a 1779), lei pachas de Bagdad aguèron mai e mai d'autonòmia dins lo corrent dei sègles XVII e XVIII. Au començament dau sègle XIX, lo governador Daud (1817-1831) assaièt d'aprofichar aquela situacion per venir independent avans l'arribda d'una expedicion militara turca que restabliguèt aisament la senhoriá otomana.
L'autra caracteristica majora d'aqueu periòde foguèt la manca de dinamisme economic ò intellectuau deis elèits de la region. Aquò entraïnèt la formacion d'una societat dominada per leis elèits turcas e caucasica liadas au poder militar e politic otoman. Quauquei comunautats josievas gardèron un ròtle economic important mai assaièron pas de s'implicar dins la vida politica dau país. Leis elèits chiistas adoptèron una posicion similara e gardèron solament una influéncia religiosa. De mai, leis influéncias estrangieras penetrèron pas lo bacin mesopotamian e la societat iraquiana evolucionèt ansin gaire fins a la Premiera Guèrra Mondiala.
Lo partiment francobritanic d'Orient Mejan
thumb|right|Partiment de l'Empèri Otoman en [[1923.]]
A la fin de 1918, una tiera d'acòrds entre lo Reiaume Unit, França e Itàlia organizèt lo partiment d'Orient Mejan entre aquelei poissanças. La prioritat foguèt inicialament donada au partiment de la region palestiniana e la question iraquiana foguèt alora segondària per lei Britanics que laissèron Mossul ai Francés per leis Acòrds Sykes-Picot. Aquela region èra tanben revendicada per lei Turcs e per lei Curds. L'Iraq actuau foguèt finalament donada ai Britanics en 1920 mai la question de la sobeiranetat sus Mossul foguèt pas reglada avans 1924 e son atribucion ais Iraquians per la SDN.
Regardant l'administracion dau territòri, lei Britancis pensavan installar un sistèma dirècte. Pasmens, en julhet de 1920, una revòuta tribala degenerèt en insureccion nacionalista dins lei regions sunitas e religiosa dins lo sud chiita. Londres abandonèt alora son projècte au profiech d'un regime arabi plaçat sota son influéncia. En 1921, creèron un Reiaume d'Iraq dirigit per Faisal I (1921-1933). Maugrat l'abolicion dau mandat britanic sus Mesopotamia en 1922 per la SDN, la tutèla britanica demorèt en plaça fins au 3 d'octòbre de 1932, data oficiala de l'independéncia iraquiana.
Lo periòde d'influéncia britanica
De 1932 a 1958, lo Reiaume d'Iraq independent demorèt sota l'influéncia dau Reiaume Unit. Pasmens, la posicion de Londres s'afebliguèt a cha pauc amb lo declin de la poissança britanica e lo periòde veguèt tanben l'emergéncia d'actors novèus, especialament l'armada, qu'anavan promòure la defensa d'idèas modèrnas e entraïnar la fin de la monarquia.
D'efèct, dins leis annadas 1920, l'estructura de la societat iraquiana èra totjorn similara a aquela dau sègle XIX. Leis elèits sunita d'origina otomana, tribala ò hachemita contunièron de dominar l'economia dau país principalament gràcias a l'importància de sei proprietats agricòlas. Lei fònts principalas d'oposicion èran lei nomadas arabis dau desèrt (mai ò mens contraròtlats a partir deis annadas 1930) e leis organizacions curdas que contunièron de refusar son integracion au sen d'un estat dominat per leis Arabis. Aquò entraïnèt la formacion de fòrças armadas iraquianas que venguèron rapidament una fòrça pron eficaça per protegir la monarquia. Lei Britanics retirèron alora la màger part de sei garnisons d'Iraq e en 1930, i gardèron solament doas basas aerianas.
Après la mòrt de Faisal en 1933, la vida politica foguèt dominada per lei militars e per lo politician probritanica Nuri al-Said que foguèt uech còps cap dau govèrn entre 1930 e 1958. La tutèla de Londres demorèt importanta fins a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala. En particular, en 1941, l'armada britanica ocupèt tornarmai Iraq per destituir lo Premier Ministre Rachid Ali al-Gillani favorable a un raprochament amb Alemanha. Pasmens, après 1945, l'independéncia progressiva dei territòris de l'Empèri Britanic aguèt per consequéncia la demenicion progressiva dau ròtle dau Reiaume Unit dins leis afaires intèrnes d'Iraq. Leis annadas 1940-1950 foguèron tanben marcadas per l'emergéncia d'idèas novèlas e modernisatritz inspiradas per lo nacionalisme arabi (en particular lo panarabisme) e lo comunisme. Se turtèron rapidament au conservatisme de la dinastia hachemita entraïnant d'esmogudas grèvas en 1948, en 1952 e en 1954.
La revolucion baasista
De 1958 a 1979, Iraq conoguèt una tiera de còps d'estat e d'insureccions popularas qu'entraïnèron la fin de la monarquia e la formacion d'un estat autoritari basat sus una ideologia nacionalista aràbia. D'efèct, en julhet de 1958, un còp d'estat militar menat per un grop d'oficièrs progressistas se transformèt rapidament en revolucion republicana. Lo generau Abdul Karim Kassem prenguèt lo poder e formèt un regime s'apielant sus lei comunistas e lei nacionalistas. Son govèrn ordonèt divèrsei refòrmas socialas, compres una refòrma agrària, demeniguèt la poissança economica de l'Iraq Petroleum Company e assaièt de negociar amb lei Curds (fins a 1961).
D. H. Lawrence
David Herbert Richards Lawrence (n. 1885, m. en 1930) foguèt un escrivan britanic de novèlas, poèmas e altres.
Istòria d'Iraq
La revolucion baasista
Pasmens, lei dissensions entre movements revolucionaris entraïnèron un còp d'estat militar novèu en 1963 dirigit per lei nacionalistas, especialament lo Baas. Kassem foguèt executat e remplaçat per lei fraires Abdel Salam Aref e Abdul Rahman Aref. La presa dau poder per lei nacionalistas entraïnèt una onda de repression anticomunista. Dins aquò, lo regime dei fraires Aref foguèt a son torn reversat per un còp d'estat en 1968 menat per lei baasistas. Sa politica foguèt principalament centrada sus la secularizacion de la societat, lo desvolopament de l'ensenhament e lo renfòrçament de l'aparelh d'Estat. En 1972, nacionalizèt l'IPC, çò que li permetèt de desgatjar de revenguts importants e d'accelerar la modernizacion dau país.
.talk
("parlar, discutir", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 25 de març de 2016.
Istòria d'Iraq
Lo periòde Saddam Hussein
thumb|right|Esquèma generau de la Guèrra Iran-Iraq. thumb|right|Ofensivas terrèstras de la fin de la Coalicion estatsunidenca durant la Guèrra dau Golf (25-28 de febrier de 1991).
La politica de Saddam Hussein foguèt principalament marcat per la guèrra Iran-Iraq (1980-1988) e la guèrra de Kuwait (1990-1991) e sei consequéncias. La premiera foguèt entraïnada per la volontat iraquiana d'aprofichar lei dificultats iranianas consecutivas a la Revolucion Islamica de 1979. Leis objectius iniciaus de Saddam Hussein semblan pauc precís (reversament dau regime islamic, modificacion a son avantatge deis acòrds de navigacion frontaliera, annexion dei províncias aràbias d'Iran... etc.) mai son armada, mau preparada, se turtèt a una resisténcia acarnada. Sostenguda per l'URSS, França, leis Estats Units d'America e per lei monarquias petrolieras, Iraq capitèt de resistir ai còntra-ofensivas iranianas. Pasmens, lo conflicte s'acabèt per la restauracion dau statu quo ante bellum e Iraq èra estat obligat de s'endeutar pesentament per crompar d'armas.
Après aquela guèrra, Iraq èra vengut la premiera poissança militara aràbia. Òr, aquò inquietava lei monarquias petrolieras (principalament l'Arabia Saudita e Kowait) que decidèron d'aumentar la produccion de petròli per demenir lo pretz dau barriu, complicar lo remborsament dau deute de Bagdad e afeblir son potenciau militar. Saddam Hussein assaièt de negociar una solucion puei decidèt d'utilizar la fòrça. En aost de 1990, sei tropas envaïguèron Kowait. Lo govèrn iraquian pensava tenir l'aprovacion dau govèrn estatsunidenc. Pasmens, aquò èra pas lo cas e leis Estats Units refusèron de reconóisser l'invasion. Au contrari, formèron amb lo sostèn de l'ONU e de l'Arabia Saudita una coalizacion fòrça importanta (34 país) per reconquistar lo territòri kowaitian. Après una guèrra brèva (17 de genier - 28 de febrier de 1991), Kowait foguèt liberat. L'armada iraquiana perdiguèt de desenaus de milièrs e leis infrastructuras dau país foguèron durament bombardats. En mai d'aquò, un embarg economic estrict foguèt mes en plaça per leis Estats Units e l'ONU.
Après 1991, Iraq conoguèt un periòde malaisat. D'efèct, tre lo mes de març, d'insureccions acomencèron dins lei regions chiistas e curdas. La Garda Republicana reagiguèt rapidament amb l'acòrd tacit de Washington que voliá pas reversar Saddam Hussein e lo laissèt liurament reprimir lo movement chiista. Entre lo 7 e lo 14 de març, prenguèt l'avantatge sus l'insureccion chiista que mancava d'organizacion e d'armament. Lo 17 de març, lo fugau de l'insureccion (Basra) èra sota contraròtle (de combats limitats contunièron pasmens fins au començament d'abriu). Puei, l'armada iraquiana se dirigiguèt còntra lei Curds e reconquistèron lei vilas principalas dau nòrd (28 de març - 3 d'abriu). Lei combats s'arrestèron lo 5 d'abriu sota la pression estatsunidenca e lei territòris encara tenguts per lei Curds formèron un Curdistan Iraquian autonòm.
Après aquelei combats, Iraq demorèt sota embarg e leis Estats Units e seis aliats defendiguèron tanben l'utilizacion d'avions militars dins la màger part de l'espaci aerian iraquian. Aquel embarg entraïnèt una crisi economica e sanitària grèva amb l'afondrament de l'economia dau país e la reaparicion de malautiás grèvas coma lo colerà. Pasmens, Saddam Hussein capitèt de se mantenir au poder fins a 2003 e una guèrra novèla còntra leis Estats Units d'America.
L'invasion estatsunidenca e l'afondrament de l'Estat
Après leis atemptats dau 11 de setembre de 2001, leis Estats Units d'America accusèron lo govèrn de Saddam Hussein de sostenir lo terrorisme islamista a d'aver reconstituit un arsenau d'armas de destruccion massiva. Maugrat lei criticas regardant lei « pròvas » avançadas per Washington e lo refús de França e de Russia d'avalizar una intervencion militara, leis Estatsunidencs e lei Britanics ataquèron e conquistèron aisament Iraq (19 de març - 9 d'abriu de 2003). Saddam Hussein foguèt capturat lo 13 de decembre, jutjat per sei crimes de guèrras e crimes còntra l'Umanitat e executat en 2006.
Pasmens, après aquela victòria rapida, la politica estatsunidenca mau capitèt d'estabilizar. Au contrari, exarcerbèron lei tensions entre Curds, sunitas e chiistas, s'alienèron l'elèit sunita e baasista amb lo licenciament de totei lei fidèus (militars, foncionaris... etc.) dau regime de Saddam Hussein e deguèron faciar l'arribada de combatents islamistas venguts ajudar lei movements de resisténcia locaus. En mai d'aquò, l'adopcion d'una constitucion basada sus lo modèl estatsunidenc entraïnèt la formacion d'un estat federau feble. Dins lo nòrd, aquò permetèt ai Curds de mantenir son independéica de facto obtenguda en 1991. Dins lei regions centralas, aquò causèt un conflicte saunós entre sunitas e chiistas per lo contraròtle de certanei territòris. Lo poder centrau foguèt ocupat per lei chiistas que sei relacions amb Washington se desgradèron a mesura qu'Iran renforcèt son influéncia.
En 2011, leis Estats Units retirèron sei tropas en causa de l'impossibilitat de conclure un acòrd amb lo govèrn iraquian regardant la creacion de basas estatsunidencas permanentas. Aquela partença agravèt lei dificultats dau govèrn centrau. En 2014, deguèt faciar l'emergéncia dau movement Estat Islamic que conquistèt lo nòrd-oèst e la vila de Mossul. Menaça tanben lei vilas principalas dei regions centralas, compres Bagdad. Dins lo nòrd, lei Curds an aprofichat la situacion per ocupar Kirkuk, centre major de l'industria dau petròli.
Melanina
alt=Vue microscopique montrant des tissus avec des paquets de cellules remplie de noir|vinheta|Fotomicrografia d'un [[melanòma pigmentat par la melanina]] Lo mot melanina es un mot generic que designa fòrça pigments biologics escur que son entre autre responsables de la coloracion dels teguments dins lo règne animal. Per l'èsser uman, la color de la pèl, dels pèls e dels iris dependon subretot de son tipe e de sa concentracion. Fòça animals ne produson tanben, coma los aucèls (coloracion de las plumas) e unes protozoairis. Se la trapa tanben coma pigment per las mycotas qu'enfòrça la paret cellulara, tanben dels fungis microscopics patogèns (ex : Aspergillus fumigatus.
La Lande-de-Goult
La Lande-de-Goult es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Melanina
Las melaninas biologicas son de macromoleculas produchas per gaireben totes los melanocits, per apond o condensacion de monomèrs formats a partir de la tirosina (eumelanina) ode la tirosina e de la cisteïna (feomelanina), amb l'ajuda de l'enzim tirosinasi. Una feble proporcion de la melanina, coma la neuromelanina de la substantia nigra del cervèl uman, es pas fabricada dins los melanocits, mas ven benlèu del metabolisme d’una amina simpla coma la dopamina.
De melaninas artificialas existisson: poliacetilèns, polianilinas, e polipiròlas de color negra o bruna, e lors copolimèrs; an una aplicacion industriala o biotecnologica.
Son ròtle màger es la « proteccion pigmentària » contra las radiacions UV. Per unes animals los melanofòrs, cromatofòrs portaires de melanina, contribuisson au camoflatge o signalan per lors transformacions l’emocion, l'estrès o un cambiament de l’environament (temperatura etc.). Per unes invertebrats, los agents patogèns sont encapsulats dins de melanina, que contribuiriá donc per eles a la defensa contra las infeccions. Sembla tanben que sos grops carboxilat e idroxilfenòl posan isolar del mitan unes elements domatjables que sont en excès, coma los meterials pesucs.
La Lande-de-Goult
Geografia
La municipalitat fa partida del parc natural regional Normandie-Maine e a environat per la bòsc de Écouves al sud e lo bòsc de Goult al nòrd. La Cance i pren la siá font a 1,5 km al sud-es del bourg.
La commune fait partie du parc naturel régional Normandie-Maine et est entourée par la forêt d'Écouves au sud et le bois de Goult au nord. La Cance y prend sa source à 1,5 km au sud-est du bourg.
Melanina
Tipes
Se coneis dos principals tipes de melanina comportant cadun dos sosgrops, e un tipe minor mens conegut :
La Lande-de-Goult
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa