cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juli Cesar
La conquista de Gàllia
La conquista de Gàllia se debanèt de 58 a 51 avC. L'objectiu d'aquela guèrra èra d'aumentar son prestigi e sa fortuna e d'assegurar la fidelitat d'un nombre important de soudats. Au començament de la guèrra, Cesar assaièt d'instaurar de protectorats romans sus lei pòbles de la region e de trobar d'aliats fisables. Pasmens, seis operacions de pacificacion se turtèron pauc a pauc a una resisténcia fòrta car lei Gallès èran pus organizats que previst e se revoutèron mai d'un còp còntra lei Romans. Ansin, la guèrra se transformèt en guèrra de conquista que va s'acabar per l'eliminacion d'unei pòbles e l'annexion de Gàllia a l'empèri de la Republica Romana.
Leis operacions acomencèron en 58 avC quand leis Eduens demandèron son ajuda per arrestar la migracion deis Elvètas. Puei, s'ocupèt de replegar la temptativa d'invasion d'una coalicion germanica, sostenguda per certanei Gallés, d'Arioviste totjorn en 58 avC. Aquelei dos succès li permetèt d'obtenir l'aliança deis Eduens e de venir l'arbitre dei relacions entre pòbles gallés. De 56 avC a 54 avC, Cesar someteguèt lei populacions dei regions pròchas l'Ocean Atlantic e la Manja, traversèt lo Ren per una demonstracion militara sus lo territòri german e impausèt un tribut — teoric — a certanei tribús de Granda Bretanha.
Pasmens, a partir de 54 avC, la situacion venguèt pus malaisada e dos revòutas generalas se debanèron en 54 avC puei en 52 avC. Lei doas foguèron reprimidas e après la rediccion de Vercingetorix a l'eissida dau sètge d'Alesia. Dins aquò, au contrari dei Commentaris de Cesar, Alesia marquèt pas la fin finala de la conquista car de resisténcias localas deguèron èstre vencudas durant tot l'annada seguenta fins a la presa d'Uxellodunum.
La fin dau triumvirat
Durant l'abséncia de Cesar, seis advèrsaris romans finiguèron per se renfòrçar tornarmai e per organizar de complòts còntra lo poder de Cesar jutjat tròp important o còntra la politica de son consulat qu'aviá creada una ostilitat gròssa dins l'aristocràcia. Lo Senat venguèt pauc a pauc lo centre d'aquela contestacion e la mòrt de Crassus en 53 avC, que marquèt la fin dau triumvirat, foguèt l'occasion per encoratjar lei dissensions entre Pompèa e Cesar. Lo premier venguèt pauc a pauc lo cap de l'oposicion a Cesar e lei republicans assiaèron de l'utilizar per abaissar lo prestigi de Cesar.
Lo Senat acomencèt d'aplicar oficialament aquela politica a partir de 52 avC quand Pompèa foguèt nomat consul unic. Per s'i opausar, Cesar demandèt l'autorizacion de se presentar au segond pòste sensa venir a Roma ambé lo sostèn dei tribuns dei plebèus. Lo Senat, ajudat per Pompèa, refusèt. Cesar demorèt donc dins lo nòrd d'Itàlia onte concentrèt de tropas per la seguida deis eveniments. Son refús d'abandonar sei cargas oficialas coma cap dei províncias dau nòrd d'Itàlia e dau sud de Gàllia après la fin de sei mandats entraïnèt l'òrdre de son retorn a Roma per lo Senat. Refusant tornarmai d'obeïr, Cesar e son armada se dirigiguèt donc vèrs la capitala que foguèt abandonada per Pompèa e sei partisans. Aquò foguèt lo començament de la guèrra civila.
La guèrra civila còntra Pompèa
thumb|right|Buste de Pompèa.
Au començament de la guèrra civila, lei fòrças de Pompèa èran pus nombrosas. Pasmens, aviá pas dirigit d'operacions militaras dempuei un nombre grand d'annadas e sei conselhiers èran magerament de politicians. En fàcia, lei tropas de Cesar, en campanha dempuei 58 avC, èran pus experimentadas, fòrça fidèlas e avián una organizacion melhora. Conquistèron donc aisament lo rèsta d'Itàlia mai Pompèa capitèt de s'embarcar a Brindisi. Cesar se dirigiguèt alora vèrs Espanha per eliminar una basa importanta dei partisans de Pompèa. En camin, deguèt tanben conquistar Marselha que se revòutèt en causa dei consequéncias economicas marridas per la vila de l'ocupacion romana de Gàllia. La ciutat grèga capitulèt en mai de 49 avC e Espanha en aost. En 48 avC, Cesar poguèt donc rintrar a Roma onte un Senat reduch li donèt la carga de dictator.
Puei, Cesar anèt en Epira e en Tessalia per atacar lei fòrças principalas de Pompèa. Maugrat de condicions malaisadas còntra de tropas numericament fòrça superioras, capitèt de vencre son advèrsari a Farsàlia. Sensa armada après aquela desfacha, Pompèa fugiguèt en Egipte onte será assassinat per Ptolemèu XIII enterin que Metellus Scipion e Caton partiguèron organizar de fòrças novèlas en Africa. Desbarcat a son torn en Egipte, Cesar decidiguèt de rebutar Ptolemèu XIII per l'assassinat de son rivau e participèt ai combats per la succession entre Ptolemèu XIV e Cleopatra VII. Puei, defendiguèt lei províncias orientalas romanas còntra una ofensiva dau rèi de Pont gràcias a un succès a Zela. Foguèt a l'occasion d'aquela campanha corta que Cesar auriá escrich sa frasa famosa « Veni, Vidi, Vici » (« Siáu vengut, ai vist, ai vencut ») per marcar la rapiditat de sa victòria. Enfin, acabèt son viatge egipcian per una visita dau país ambé la rèina Cleopatra.
La relacion entre Cesar e Cleopatra acomencèt probablament durant aqueu periòde. S'un maridatge èra impossible en causa dei lèis romanas permetent solament d'unir de Romans, aquela relacion èra tanben pas considerada coma un adultèr e va donc poder contuniar. Ansin, Cleopatra podriá faire divèrsei visitas a Roma dins lo domeni pròpri de Cesar e lo parèu aurá un enfant dich Cesarion (47-30 avC). Enfant masculin unic de Cesar, será assassinat per Octavi per eliminar un rivau dangerós au tròne imperiau.
Enfin, a partir de l'ivèrn 46 avC fins a la prima de 45 avC, Cesar s'ocupèt d'eliminar lei darrierei fòrças dei partisans de Pompèa. Lo 6 d'abriu de 46 avC, la victòria de Tapsus li permetèt de prendre lo contraròtle d'Africa. Enfin, lo 17 de març de 45 avC, lo rèsta dei tropas pompeianas foguèron anientadas a Munda marcant lo succès finau de Cesar dins la guèrra civila.
La fondacion d'un òrdre roman novèu
Après son succès còntra Pompèa, Cesar èra lo cap unic de Roma. Ansin, se leis institucions republicanas foguèron mantengudas, obtenguèt divèrseis onors e cargas que li permetèron de formar un govèrn inedit anonciant aqueu de l'Empèri e dirigir la Republica sensa oposicion ni limit. Lei principaus foguèron sa nominacion coma dictator per un mandat novèu, puei consul per cinc annadas, dictator per dètz annadas, consul per dètz annadas, prefècte dei mors (carga novèla similara a aquela de censor) e portaire de l'inviolabilitat dei tribuns dei plebèus. Finalament, donèt un sens novèu a la carga d'imperator, qu'èra alora solament una foncion militara, per venir l'autoritat suprèma de Roma.
Fins a sa mòrt, va aplicar una politica de reformas per renfòrçar son poder, restaurar l'economia e modernizar la societat. Per aquò, va menar una politica de reconciliacion ambé seis enemics que son liberats o barrats dei listas de proscripcion e la memòria de seis advèrsaris (Silla, Pompèa...) foguèt tanben restaurat. De mai, la libertat religiosa foguèt donada ai pòbles vencuts, i comprés lei Jusieus fòrça oposats au paganisme. Enfin, lei partisans e soudats de Cesar foguèron pas oblidats ambé la distribucion de terrens dins la region de Roma o de vilas estrategicas de l'empèri coma Corint o Arle. La restauracion de l'economia permetèt tanben de renfòrçar lo poder de Cesar. Lei distribucions de terrens foguèron donc estendudas ai paures de la capitala e un politica importanta de trabalhs publics i foguèt acomençada. La moneda foguèt estabilizada e l'aur foguèt tornarmai adoptat coma referéncia. Enfin, lo tresen aspèct de la politica de Cesar, la modernizacion, contunièt d'ajudar dins lo redreiçament de l'economia e dins la consolidacion dau poder novèu. L'organizacion intèrna de la vila de Roma foguèt modernizada per permetre d'aerar la ciutat. Lo drech de ciutadanetat romana foguèt tanben acordats ais abitants dau nòrd d'Itàlia e de Sicília. D'un biais generau, lei drechs politics de l'aristocràcia anciana foguèron demenits au profiech deis autrei classas de la societat. Lo personau politic deguèt egalament faciar una epuracion importanta que permetèt de restaurar la probitat de l'administracion a respèct de la corrupcion importanta deis annadas precedentas.
La menaça d'una restauracion de la monarquia
En fòra de la demenicion dau prestigi e dau poder dau Senat, lo renfòrçament de l'autoritat de Cesar se caracterizèt per lo desvolopament d'un culte de sa personalitat e la mesa en plaça dei condicions favorablas a la restauracion de la monarquiá. Pasmens, lo pòble roman destetava la monarquiá e l'abolicion de la Republica deviá prendre la forma d'un procediment lòng e complèx. En 44, lei condicions se melhorèron e, ja divinizat coma lei rèis d'Orient, Cesar obtenguèt dau Senat dei poders similars a un rèi coma la carga de dictatura a vida o lo drech de faire figurar son retrach sus lei pèças de moneda. En febrier, lo Senat li accordèt un costum reiau e un tròne. Puei, Marc Antòni li prepausèt publicament un diadèm mai, en fàcia de la fòga, Cesar preferiguèt refusar. Dins aquò, maugrat aqueu refús, leis advèrsaris de Cesar demorèron inquiets d'una acceptacion futura.
Lo complòt dei partisans de la Republica e l'execucion de Cesar
thumb|right|Representacion de l'assassinat de Cesar per Vincenzo Camuccini (1804-1805).
Lo partiment de son eiretatge e la lucha de succession
Dins son testament, Cesar designèt sei nebots Octavi, Lucius Pinarius Scarpus e Quintus Pedius coma eiretier. Lo premier ne'n obtenguèron tres quarts e Cesar li leguèt son nom. Lei dos darriers se partajèron lo quart restant. De mai, Cesar leguèt sei jardins pròche dau Tibre ai Romans e donèt tres cents sesterces a chasque ciutadan. En revènge, son eiretatge politic foguèt pus malaisat de partejar car lo complòt poguèt pas eliminar unei caps dei partisans de Cesar coma Marc Antòni, Lepide o Octavi. Lo premier aprofichèt lei funeralhas oficialas de Cesar per descreditar seis assassins que deguèron fugir en Grècia onte foguèron vencuts a la batalha de Filipes en 42 avC. De son caire, après lo discors e la mesa en scena de Marc Antòni decidiguèt d'organizar un lenhier d'apoteòsi per Cesar que son còrs foguèt donc cremat sus lo Forum. Puei, un temple foguèt bastit sus lo luòc de la cremacion. Un segond triumvirat foguèt organizat entre Marc Antòni, Lepide o Octavi que va desbocar sus de guèrras civilas novèlas e l'instauracion de l'Empèri Roman per Octavi après sa victòria.
Campanha deis Illas Salamon
La campanha deis Illas Salamon se debanèt de genier de 1942 au 21 d'aost de 1945 durant la Segonda Guèrra Mondiala. Foguèt la consequéncia d'una ataca japonesa de l'archipèla qu'èra una etapa importanta lòng dei vias de comunicacion entre Austràlia e leis Estats Units d'America. Leis Aliats foguèron donc obligats de defendre leis illas. Lei combats principaus aguèron luòc entre aost de 1942 e la fin de 1943, especialament sus l'illa de Guadalcanal (7 d'aost de 1942 - 9 de febrier de 1943). Permetèron ais Aliats, principalament de tropas estatsunidencas, d'isolar la basa militara e logistica japonesa de Rabaul. Après aqueu succès, leis Estatsunidencs laissèron lei Japonés dins sa basa fins a la fin de la guèrra e mandèron sei fòrças sus d'autrei frònts pus importants.
Leis Aliats perdiguèron aperaquí 10,600 soudats tuats dins lo corrent de la batalha (9,000 Estatsunidencs), 40 naviris e 800 avions e lei Japonés 80,000 mòrts, 50 naviris e 1,500 avions.
Belleville e Châtillon-sur-Bar
Belleville e Châtillon-sur-Bar es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fleury-la-Vallée
Fleury-la-Vallée es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Existís de nombroses documents sus Fleury :
Fuentesecas
Fuentesecas es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Fleury-la-Vallée
Istòria
PIGNARD E PREGUET : Istòria dels departaments - Yonne Victor PICHON :Los environs d'Aussèrra 1857 panatòri 2
Maximilien QUANTIN :Istòria del departament del Yonne
Jean-Alype NOIROT : La vallée de Aillant 5 panatòri
Annuaire Del Yonne 1889-1890 : Fleury jos la féodalité e la Revolucion
Almanach De Sens 1779 : Fleury
Il existe de nombreux documents sur Fleury :
PIGNARD ET PREGUET : Histoire des départements - Yonne Victor PETIT :Les environs d'Auxerre 1857 vol 2
Maximilien QUANTIN :Histoire du département de l'Yonne
Annuaire de l'Yonne 1889-1890 : Fleury sous la féodalité et la Révolution
Almanach de Sens 1779 : Fleury
La Chapelauda
La Chapelauda ou La Chapela Auda (La Chapelaude en francés) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Fleury-la-Vallée
Nòtas
<references group=N/>
La Chapelauda
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
la Chapelauda, 1327 , Capella Alde , XVIe s. ( PB, 32 , 12 ) ; = oil chapelle + NP Aude ( DENF ). 28924 E Negre
Istòria
En 1792, l'anciana parròquia de Onrouzat a #èsser integrada en la municipalitat de la Chapelaude. En 1805, lo anciana comuna de Lanage a amassat a la Chapelaude.
Silla (reialme)
Lo reialme de Silla foguèt un reialme corean qu'existèt de -53 a 935.
Serbia e Montenegro
Serbia e Montenegro (en sèrbe Srbija i Crna Gora = Србија и Црна Гора) èra un Estat del sud-èst d'Euròpa, delimitat al sud per Albania, Macedònia e la Mar Adriatica (Mar Mediterranèa), a l'èst per Bulgaria, al nòrd per Ongria e a l'oèst per Croàcia e Bòsnia e Ercegovina.
Èra lo nom adoptat a partir de 2003 per la Republica Federala de Iogoslavia, a l'escasença de la novèla carta constitucionala lo 4 de febrièr de 2003. Èra una confederacion formada per las doas republicas autonòmas de Serbia e de Montenegro. Serbia compreniá tanben doas regions autonòmas: Voivodina al nòrd e Kosovo al sud. Kosovo, dempuèi la Resolucion 1244 del Conselh de Seguretat de las Nacions Unidas, del 10 de junh de 1999, se tròba jos administracion internacionala.
Serbia e Montenegro aviá una capitala comuna : Belgrad èra lo centre administratiu amb son Parlament e son Conselh dels Ministres ; Podgorica èra lo sèti del Tribunal de Serbia e Montenegro.
Guèrra Civila de Rodèsia dau Sud
La Guèrra Civila de Rodèsia dau Sud se debanèt de 1972 a 1979. Opausèt lei fòrças de la Rodèsia dau Sud segregacionista a unei guerilhas (ZAPO e ZIPRA) sostengudas per lo (FRELIMO) (que dirigiguèt Moçambic a partir de 1974) e per lo Congrès Nacionau African en lucha còntra lo regime sudafrican d'apartheid. S'acabèt per la disparicion dau regime d'apartheid de Rodèsia e per la reconoissança internacionala de l'independéncia dau territòri sota lo nom de Zimbabwe.
Lei premiers combats se debanèron en 1966 quand certanei populacions negras comencèron de se revòutar còntra lo regime d'apartheid de Rodèsia dirigit per Ian Smith per la minoritat blanca. Pasmens, aquelei combats demorèron limitats e isolats fins a 1972 quand lei doas guerilhas de la ZAPO e de la ZIPRA anoncièron la creacion d'un comandament unificat. Ben organizada, l'armada de Rodèsia capitèt de resistir a la guerilha. Pasmens, a partir de 1974, la presa dau poder per lo FRELIMO comunista au Moçambic vesin permetèt ai guerilhas d'obtenir un sostèn militar regular dau blòt sovietic, de la China Comunista e de divèrsei país africans coma Libia, Tanzania o Zambia. La creativitat dau comandament militar rodesian permetèt a Rodèsia de resistir ais avançadas dei guerilhas mai lo govèrn blanc perdèt pauc a pauc l'iniciativa. En 1978, la situacion s'agravèt encara quand la guerilha obtenguèt d'armas antiaerianas sovieticas modèrnas. Ansin, en 1979, lo govèrn d'Ian Smith perdèt sei sostèns internacionaus principaus (Estats Units d'America, Sud-Africa, Reiaume Unit) e deguèt acceptar de negociar l'abandon dau poder au profiech de Robert Mugabe, cap principau de la guerilha. Aquò entraïnèt la formacion de Zimbabwe que son independéncia foguèt reconeguda per la comunautat internacionala entre 1979 e 1980.
Concolas (Ardecha)
Toponimia
Coma per l'autre Concolas, lo nom es probablament un derivat de conca, amb lo sufixe -ūla, accentuat; designa una val en fòrma de cròs, de bacina, una vòuta de flume o una baia . Lo vialatge tresplomba una vòuta d'Alèir.
Lòcs e monuments
Las façadas, teuladas e chaminèia delh prumièr e delh tresen estatges de la tor e los vestigis de la glèisa foguèron inscrits alhs monuments istorics en 1982.
Rapsécourt
Rapsécourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Geografia
La municipalitat a situat suls bòrds de la Yèvre.
La commune est située sur les bords de la Yèvre.
Populacion d'Occitània
thumb|right|Vilas principalas d'Occitània.
En 2021, la populacion d’Occitània èra d’aperaquí 16,9 milions d’abitants. Se concentrava principalament segon dos aisses. Lo premier va de Niça a Bordèu e passa lòng dau litorau mediterranèu e de la vau de Garona. Lo segond se situa lòng de la vau de Ròse e contunia vèrs lo nòrd en direccion de Lion. La vila occitana pus granda, Marselha (mai d'un milion d'abitants dins son aglomeracion), se tròba a la convergéncia d'aqueleis aisses. Plusors autrei vilas importantas (Montpelhièr, Nimes, Avinhon e Ais de Provença) se situan tanben dins aquela region. Leis autreis aglomeracions pus importantas d'Occitània se tròban lòng dau premier aisse ambé Bordèu, Tolosa, Tolon e Niça que son d'aglomeracions de mai de 500,000 abitants. Enfin, dins lo nòrd e dins lo sud-oèst, se fau nòtar l'existéncia de plusors vilas de mai de 100,000 abitants (Clarmont Ferrand, Lemòtges, Pau...) que tènon un important ròtle economic coma centre de regions ruralas grandas.
Sintèsi
Dins l'estat francés se fa la diferéncia entre populacion municipala e populacion amb comptats dobles, es pas facha dins la sintèsi que dona pas que la populacion municipala.
Kirada
Kirada foguèt un rei kidarita que regnèt de 335 a 345.
Règne
Lo règne de Kirada es atestat per de monedas emesas jos son nom entre 335 e 345 en Gandhara.
Ardisa
Ardisa es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Aligança Liura Europèa
L’Aligança Liura Europèa (ALE) - Partit Democratic dels Pòbles d’Euròpa (PDPE) es una aligança de partits politics regionalistas e minoritaris en Euròpa (en anglés : European Free Alliance EFA), ligada als Verds dins lo Parlament Europèu.
Fondacion
S'es constituida en partit politic, lo 26 de març 2004 al “pavelló Mies Van Der Rohe” de Barcelona, amb la signatura d’una declaracion constitutiva, signada per 25 partits membres e per 5 partits observators.
Los representants dels partits membres qu'an signat son :
Pels partits observators an signat tanben la declaracion :
L’amassa de l’ALE a elegida Nelly Maes (Spirit - Flandra), coma presidenta de l’ALE. Los vicepresidents son : Franco Piretta (Partito Sardo d'Azione – Sardenha), Begoña Lasagabaster (Eusko Alkartasuna – País Basc), Jill Evans (Plaid Cymru – Galas), Gustave Alirol (Partit Occitan – Occitània); Roelof Falkena (Fryske Nasjonale Partij) e Bartolomiej Swiderek (Movement per l'Autonomia de Silèsia).
Membres
Los partits membres son :
- Fryske Nasjonale Partij (FNP) (Frisa, Païses Basses e Alemanha)
- Bloque Nacionalista Galego (BNG) (Galícia, Espanha)
- Bloc Nacionalista Valencià (BLOC) (País Valencian, Espanha)
- Partei Deutschsprachigen Belgier (PDB) (Bèlgas germanofòns, Belgica)
- Plaid Cymru (PC) (Galas, Reialme Unit)
- Slovenska Skupnost (Eslovèns d’Itàlia)
- Union Democratica Bretona (UDB) (Bretanha, França)
- Süd-Tiroler Freiheit (Sud-Tiròl, Itàlia)
- Autonomie, Liberté, Participation, Écologie (ALPE) (Val d'Aosta, Itàlia)
- Partitu di a Nazione Corsa (PNC) (ex UPC) (Corsega, França)
- Unitat Catalana (UC) (Catalonha del Nòrd)
- Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) (Flandra, Belgica)
- Partido Andalucista (Andalosia, Espanha)
- Libertà Emiliana - Nazione Emilia (Emília, Itàlia)
- Liga Veneta Repubblica (Venècia, Itàlia)
- EFA - DPPE (partit europèu oficial de l’ALE, nom anglés).
- Chunta Aragonesista (CHA) (Aragon, Espanha)
- Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) (Catalonha, Espanha e França)
- Eusko Alkartasuna (EA) (País Basc, Espanha e França)
- Partit Occitan (P.Oc) (Occitània, França)
- Partit Nacional Escocés (SNP) (Escòcia, Reialme Unit)
- Vinozhito-Ouranio Toxo-Rainbow Party (Macedonians en Grècia) (Grècia)
- Ruch Autonomii Slaska (Silèsia, Polonha)
- Mebyon Kernow (Cornoalha, Reialme Unit), veire
Varsberg
Varsberg es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montbrun (Carcin)
Montbrun (Montbrun en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Naplanum
Naplanum foguèt lo primier rèi e lo fondator d'una dinastia dau reiaume de Larsa aprofichant lo començament de l'afondrament dau reiaume de la tresena dinastia d'Ur. Reinèt vèrs -2025/-2005. Aguèt per successor Emisum.
Saligny
Saligny es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Montreux (Meurthe e Mosèla)
Montreux  es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bohain-en-Vermandois
Bohain-en-Vermandois es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
Ciutat situada entre Cambrai e Sant-Quentin, entre Thiérache e Vermandois, al limit del departament del Nòrd.
Es accessible pels autoroutes e  e dispausa d'una estacion sus la linha SNCF París-Maubeuge desservie pels trens TER Picardie e Nòrd--Calava.
Elle est accessible par les autoroutes et  et dispose d'une gare sur la ligne SNCF Paris-Maubeuge desservie par les trains TER Picardie et Nord-Pas-de-Calais.
Es la vila situada entre Cambrai e Saint-Quentin, e entre Thiérache e Vermandois, al limit amb lo Departament del Nòrd.
És na ciutat situada entre Cambrai i Saint-Quentin, i entre Thiérache i Vermandois, al límit amb el Departament del Nord.
thumb|Estacion de Bohain a la fin del XiXe sègleAnciennement nomenada Bohain, la municipalitat #prene lo nom actual de Bohain-en-Vermandois en 1956.
Anciennement nommée Bohain, la commune prit le nom actuel de Bohain-en-Vermandois en 1956.
Olivares de Duero
Olivares de Duero es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Pfalzweyer
Pfalzweyer en alemannisch (Pfalzweyer en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
Lo vilatge a situat en Alsace Bossue al limit amb la Moselle. Es limitrophe de Schœnbourg al nòrd, de Eschbourg al nòrd-es, de Vilsberg al sud, de Berling al sud-oèst, de Hangviller a l'oèst e de Bust al nòrd-oèst.
Le village est situé en Alsace Bossue à la limite avec la Moselle. Il est limitrophe de Schœnbourg au nord, d'Eschbourg au nord-est, de Vilsberg au sud, de Berling au sud-ouest, de Hangviller à l'ouest et de Bust au nord-ouest.
Istòria
Las originas De Pfalzweyer remontan a 1560. Vilatge totalament destruit Pendent la guèrra dels 30 ans, se cap a 1660 #qu'una primièra familha Soïssa s'e installa. A comptar de 1714, lo vilatge se desvolòpa amb paysans, dels trabalhadors dobles-actiu en en aliant las d'activitats agricòlas e las activitats forestalas, de carrièra de grès, de tuileries e coutelleries. Dos tuileries fonciona fins al començament de la, trabalh de antan apreciat a la vista de tuiles dins tèrra coduda imitat de 1839 e de considerablas guinhauets en en datant de ans 1890. Lo pòble Lo an 2011 compte 320 abitants, tres espleitacions agricòlas, una desena de entrepresas #que genèran una soixantaine de trabalhs.
Les origines de Pfalzweyer remontent à 1560. Village entièrement détruit pendant la guerre des 30 ans, c'est vers 1660 qu'une première famille Suisse s'y installe. À partir de 1714, le village se développe avec paysans, des travailleurs double-actif alliant les activités agricoles et les activités forestières, de carrière de grès, de tuileries et coutelleries. Deux tuileries fonctionne jusqu'au début du, travail d'antan apprécié à la vue de tuiles en terre cuite singé de 1839 et de remarquables couteaux datant des années 1890. Le village en 2011 compte 320 habitants, trois exploitations agricoles, une dizaine d'entreprises qui génèrent une soixantaine d'emplois.
Cauçada
vinheta|250x250px|Exemple de rota amb doas cauçadas, una per cada sens de la marcha (Autovia A63 del [[Reialme Unit a lo sieu passatge per Kingston upon Hull)]] La cauçada es la part de la rota destinada a la circulacion dels veïculs. Se compausa d'un cèrt nombre de vias de circulacion e la siá zòna exteriora son las banquetas. Sus las autorotas, i pòt i aver mai d'una cauçadas per cada sens de circulacion, separadas per lo mitan. Dins lo cas de las carrièras, la cauçada se definís per oposicion als trepadors (destinats a la circulacion dels pedons).
Michael Sendivogius
Michael Sendivogius (2 de febrier de 1566, Lukowica - 1636, Kravare) es un alquimista polonés de la fin de la Renaissença. Veguèt sei trabalhs finançats per lei sobeirans d'Ongria, de Polonha e dau Sant Empèri. Es subretot famós per aver isolat de mòstras de dioxigèn gasós entre 1598 e 1604 dins lo quadre de sa cèrca dau « principi vitau ». Pasmens, mau capitèt d'identificar sa descubèrta. Estudièt tanben la metallurgia en Boèmia.
Chambeçon
Chambeçon (Chambezon en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Fuentespreadas
Fuentespreadas es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Blosson e Serian
Blosson e Serian (Blousson-Sérian en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
La maison comuna qu'es enter Blosson e Serian.
Blosson
Pas d'informacions. De Castellum Blucium en Galacia, Delamarre que supausa un nom celtic *Bluc(c)ios, inatestat. *Blucios + -on- > *Blucionon ?
Serian
La prononciacion qu'amudeish -n finala, com dens tot lo sud-oèst de Gers. Pas d'informacions sus l'etime. Benlèu lo nom latin d'òme Serius dab lo sufixe -anum. Mes normalament i que's muda dens la sillaba precedenta, coma a Ceirat. Donc benlèu lo nom latin d'òme Serenus + -anum(> Sere(n)ano > Serian-). O eventualament *Cerinus (cognomen, de cerinus, « color de cera, jaune ») e lo medish sufixe. Lo nom gallic d'òme Cirios qu'auré tanben poscut desvolopar ua varianta *Cirinos (dab lo sufixe -ānon). Mes lo mei probable que sembla Serenus, pro atestat. Serian qu'èra donc benlèu ua anciana grana proprietat antica qui avèva per mèste Serenus.
Trenque Lauquen
thumb|left|200px|Armas de la ciutat de Trenque Lauquenthumb|200px|Mapa deu Partit de Trenque Lauquen dehens la Província de Buenos AiresTrenque Lauquen (deu mapuche dab la significaion de lagua arredona) qu'ei ua ciutat de la Província de Buenos Aires ; es la capitala deu Partit de Trenque Lauquen. Qu'ei situada a l'oest de la soa província a de Buenos Aires sus la rota RN 5 e a  de La Plata (la capitala de la (Província de Buenos Aires).
Saint-Calais
Saint-Calais es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Boëge
Bouèjo en arpitan (Boëge en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Geografia
Boëge Es un gròs bourg situat a la cœur de la vallée Verda, a 30 km del lac Léman e a 10 km del autoroute A40. Las personas en o poblant an nomenat las Boëgëus (prononciar u). Lo vilatge es en desvolopament, mas conserva una authenticité preservada, amb un centre coquet e lo maintien d'activitats tradicionalas, talas que la miellerie, la fabricacion de fromages o lo mercat del dimars.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Veire Abans-ièr en Vallée Verda e Ièr en Vallée Verda en http://hirminte.free.frPer obténer préhistoire e istòria fragmentaires de Boëge e la siá region. Documents jos forma de anecdotes mas seriosament documentats.
Voir Avant-hier en Vallée Verte et Hier en Vallée Verte dans http://hirminte.free.frpour obtenir préhistoire et histoire fragmentaires de Boëge et sa région. Documents sous forme d'anecdotes mais sérieusement documentés.
Pierre Bayen
Pierre Bayen (7 de febrier de 1725, Châlons-en-Champagne - 15 de febrier de 1798, París) es un quimista francés dau sègle XVIII. Farmacian militar, participèt a plusors conflictes de la segonda mitat d'aqueu sègle. Pasmens, es subretot conegut per son trabalh de quimista que lo menèt a analizar divèrseis aigas mineralas francesas e a descubrir certanei proprietats dau fulminat de mercuri. En 1774, produguèt e isolèt una mòstra de dioxigèn gasós mai mau capitèt de comprendre l'importància de sei resultats e publiquèt pas sei resultats.
Peroz (rei kidarita)
Peroz foguèt un rei kidarita que regnèt de 345 a 350.
Règne
Lo règne de Kirada es atestat per de monedas emesas jos son nom entre 345 e 350 en Gandhara.
Cabanas (Provença)
Cabanas (Cabannes en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Abelhan
Abelhan (Abeilhan en grafia mistralenca ; Abeilhan en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Lo gentilici es abelhanés -esa (fr. abeilhan[n]ais -aise). Un sobriquet dels abitants es los cròcs (cròc al singular).
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : in Abeliano, ecclesia S. Petri, après 1010, castello de Abelino cap a 1059 (identificacion malsegura), ecclesiam S. Petri de Abeliano en 1106, dompni de Abeliano en 1107, in Abeliano en 1145, de Abiliano en 1146 e 1154, de Abelano en 1152, de Abiliano en 1154-1159, Guillelmus de Abeliano, Guillelmo de Stagno de Abeliano en 1160, castri de Abeliano en 1204, in Abeillano en 1210, de Corneilhano en 1219, Aveilhan en 1529, de Abelhano, al sègle XVI e en 1636, de Abelhano, castrum de Abeliano en 1312, Abelhan en 1571, Abeilhan en 1585, Abellan en 1643, Abeillan en 1708 e 1740-1760, Abeilhan en 1740-1760 e en 1770-72 (mapa de Cassini).
Abelhan vendriá d'un nom latin d'òme *Apilius (Dauzat) o Apillius (los Féniés), amb lo sufixe -anum,. Hamlin causís pas entre los gentilicis *Apilius e Apillius. Abelhan èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Apilius o Apillius.
Luòcs e monuments
vinheta|centre|300px|La glèisa de la Pietat d'Abelhan.
Ariza
Ariza es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
X-wing
L’X-wing es un caçaire estellar fictiu eissit de l'univèrs de Star Wars imaginat per George Lucas (nascut en 1944). Apareguèt dins lei films de la trilogia originala e es un dei simbòls de l'Aliança Rebèla.
Pfettisheim
Pfettisheim en alemanic (Pfettisheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Geografia
thumb|right|Dintrada del pòble.
Campanha deis Illas Aleutianas
La campanha deis Illas Aleutianas designa una tiera d'operacions e de combats que se debanèron dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 3 de junh de 1942 au 15 d'aost de 1943. Foguèt la consequéncia d'ofensivas japonesas (8,500 òmes) còntra leis illas occidentalas de l'archipèla defendudas per l'armada estatsunidenca (144,000 òmes). L'objectiu de l'armada imperiala èra de copar lei rotas maritimas de l'Ocean Pacific Nòrd per empachar una ataca dirècta de la flòta estatsunidenca còntra Japon.
L'invasion japonesa trobèt inicialament pauc de resisténcia car leis illas atacadas (Kiska, Attu) èran gaire defendudas. La repòsta s'organizèt solament a partir d'aost ambé la creacion d'una basa aeriana importanta sus l'illa d'Adak. Lei condicions climaticas malaisadas e lei dificultats logisticas venguèron rapidament l'adversari principau dei dos camps. Après la batalha navala deis Illas Komandorski (27 de març de 1943), lei dificultats japonesas s'agravèron car la flòta imperiala poguèt plus utilizar de naviris de superficia per avitalhar sei fòrças. A la fin de la prima de 1943, leis Estatsunidencs poguèron ansin reconquistar leis illas. En Attu, lei Japonés refusèron de capitular e foguèron exterminats lo 30 de mai. En Kiska, capitèron de s'escapar lo 7 d'aost.
Lo bilanç uman foguèt de 4,350 mòrts, de 7 vaissèus de guèrra e 9 naviris de transpòrt perduts per lei Japonés. Leis Estatsunidencs perdiguèron 5,500 soudats (1,481 mòrts, 640 dispareguts e 3,416 bleçats), 225 avions e 22 naviris.
Ronfeugerai
Ronfeugerai es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bugarag
Bugarag o Burgarag, fòrma arcaïca (Bugarach en francés) es una comuna lengadociana de las Corbièras situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Es al pè del Puèg de Bugarag.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Villa Burgaragio, en latin, en 889, Bugaaragium, en latin, en 1231, Ecclesia de Burgaraigio, en latin, en 1259, Bugaragium, en latin, en 1347, S. Marie de Bigarach, en 1194-1500, Bigarach et Malet, en 1298-1500, Locus de Brigaragio, en latin, en 1377, Bugaraich, en 1594, Beugarach, en 1647, Bugarach, en 1781. La darrèra fòrma interpretabla coma Burgarag data del sègle XIII e la dissimilacion (Bur...r...), presenta ja en 1231, èra gaireben inevitabla.
Segon Dauzat, Bugarag vendriá d'un nom germanic d'òme Burghar ambe'l sufixe -aticum, mès lo sufixe -aticum auriá donat *-atge. Negre, que considèra que Burga- de 889 es una maissanta lectura per Buga- [pr'aquò, i a encara una fòrma en Burga- en 1259], postula un nom germanic Bulgarevus, ambe un sufixe romanic -ium, agrum sosentendut, e lo sens seriá « los camps de Bulgarevus » ; mès lo passatge de *Bulgarevium a Bugarag pausa problèma, mai que mai se Burga- es refusat. Joan Coromines fa de Bugarag un celtic veru-karaio, nom qu'explica coma « rocassa corba ». Veru-, çò sembla, es puslèu un superlatiu sense rapòrt ambe l'adjectiu corbe e, en mai d'aquò, lo betacisme en 889 (*Veruka- > *Vurga- > Burga-) es dobtós. Lo mot celtic *berg- « montanha », semanticament idonèu, pòt explicar al mens lo començament del toponime (lo passatge de *Berg- a *Burg- es pas foneticament tròp malaisit).
Ciutat de Carcassona (Cançon)
Ciutat de Carcassona es una cançon de Claudi Martí en lenga occitana :
Entre montanha Negra La Corbièra e la mar Som nascut i a plan mila ans
Vòli cantar coma canta lo vent Vòli cantar dins la lenga del Cerç Es un cant d’òmes liures Un cant d’òmes valents Es un cant d’òmes liures Dins la lenga del Cerç
E la vièlha ciutat A de remembres fòls E la vielha ciutat De quand sonava l’òc. Quand podiá cantar Coma canta lo vent Quand podiá cantar Dins la lenga del Cerç
Ciutat de Carcassona Del comte Trencavel Ciutat de Carcassona Tornaràn tos aucels
Que cantaràn Coma canta lo vent Que cantaràn Dins la lenga del Cerç Serà un cant d’òmes liures Un cant d’òmes valents Serà un cant d’òmes liures Dins la lenga del Cerç
Olmedo
Olmedo es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Batalha d'Angaur
La batalha d'Angaur se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 17 au 30 de setembre de 1944. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva estatsunidenca (15,000 òmes) destinada a conquistar leis illas Belau (1,400 òmes). Angaur, illa principala de l'archipèla]], foguèt l'enjòc major de la batalha.
L'invasion costèt mai de 2,550 òmes a l'armada estatsunidenca (260 tuats e 2,254 bleçats). La quasi totalitat de la garnison foguèt exterminada (1,338 tuats e solament 59 presoniers).
Samium
Samium es un rèi de Larsa que reinèt vèrs -1976/-1942. Succediguèt a Emisum e foguèt remplaçat per Zabaia.
La Chapelle-aux-Chasses
La Chapelle-aux-Chasses es una comuna francofona, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tamarro
Lo tamarro es una bèstia imaginària fòrça espandida dins las legendas e fablas de la mitologia en Occitània e Catalonha (Pirenèus, Aubrac, Roèrgue...) Lo seu equivalent francés es lo dahu. Uèi lo jorn la legenda evoluiguèt en fèsta. Dins aqueles païses es abitual de galejar los toristas en lor explicar que lo tamarro es una bèstia que cal caçar de nuèch e en grop. Per aquò far, los joves s'amassan amb lo novèl caçaire (o caçaires) que sortís amb lo grop de nuèch per caçar lo tamarro sens, logicament, l'aver jamai vist. La bèstia es totjorn descrita a las victimas de la galejada coma un animal d'aspècte fòrça estranh (per exemple se diu que lo tamarro viu pels pendisses de las montanhas e que per aquesta rason ten las doas patas del costat drech pus cortas que las del costat esquèrre). Après qualques corregudas pels camps e bòsques amb de bastons, amb doas pèiras que se fan picar coma reclam e amb de sacs per prene l'animal (sovent amb d'estancadas estrategicas per beure un còp de vin e per planificar l'estrategia de caça), la caça normalament s'acaba amb un banh d'aiga del novèl caçaire quand la rèsta del grop complotaire lo fa passar jos un arbre ont l'espèran amb un ferrat d'aiga. Pòt tanben s'acabar amb d'autras badinadas. I a fòrça variantas de la caça del tamarro, mas totas s'acaban amb la riseta generala del grop qu'a passat la nuèch en fasent córrer la victima amont e aval.
Arbús
Arbús (Arbus en francés) qu'ei un vilatge de Bearn pròche de Pau. Qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, lo nom que vien d'ua arradic *arb- de sens escur, benlhèu ua variacion deu prelatin alba.
Segon Miquèu Grosclaude, l'explicacion de Dauzat qu'ei pertinenta. Que i a ua arradic basca arcaïca, benlhèu aquitana, -alb/-arb, qui a lo sens d'« èrba », qui pòt estar la medisha que -alp (Alpa, Aups, alpatge, etc). La grafia de 1307 que suggereish la tombada d'ua -n- (*Arbuns), vienuda d'un sufixe coneishut en toponimia basca, -untz, de sens collectiu e locatiu. Lo sens globau que pòt estar « lòc on i a èrba ».
Lòcs e monuments
400px|left|thumb|Arbús
Jennifer Aniston
Jennifer Aniston (n.1969) es una actritz americana de cinèma e television.
Nueve de Julio (Buenos Aires)
thumb|200px|Mapa deu Partit de Nueve de Julio dehens la Província de Buenos Airesthumb|350px|left|Maison comuna de Nueve de Julio, d'estil francés Nueve de Julio qu'ei ua ciutat de la Província de Buenos Aires ; qu'ei la capitala deu Partit de Nueve de Julio. Qu'ei situada a l'oest de la soa província a 262 km de Buenos Aires sus la rota RN 5.
Segon l'INDEC, en 2001 la soa populacion qu'èra de 45 998 abitants.
Que ho fondada en 1863 peu Coronèu Julio de Vedia suu lòc conegut en lenga mapuche Cla-lauquen (las tres laguas) d'on partivan lo indians gavidatz per Calfucurá entà atacar las hortalessas de Bragado de 25 de Mayo.
Galende
Galende es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Zabaia
Zabaia es un rèi de Larsa, fiu dau rèi Samium (1976-1942 aC), que reinèt vèrs -1941/-1933. Son successor es Gungunum.
Flavinh
Flavinh (Flavin en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn. thumb|left|250px|Panèl bilïngue a la dintrada del vilatge
Flavinh Se tròba a las pòrtas sud de la prefectura d'Avairon, Rodés. Es tanben a las pòrtas de la val de Viaur sul plan entre Segalar e Leveson. Se denombra, sus aquela granda municipalitat nombroses masatges coma Cairac, Lo Terral, Los Bastris, La Capèla Viaur, La Vaissièra, Espessergues, Junèla, Ferrieu, Vaissac, Caumèls, Briana, Comps, Mas Marcon, La Tremolièra...
Toponimia
La fòrma Flavinh, de 1341, justifica l'etimologia per Flavinium (fundum), del nom d'òme latin Flavinius.
La grafia actuala es donc regulara : comparar amb Agenh (sic).
Kidara
Kidara foguèt un rei kidarita que regnèt de 350 a 390.
Olmos de Esgueva
Olmos de Esgueva es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Bois-lès-Pargny
Bois-lès-Pargny es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo villatge i aguèt fondat a la XII sègle en lo moment dels grands défrichages, al orée d'un bòsc, d'ont lo sieu nom de Bòsc-lès-Pargny. Una granda part de lo sieu sòl argileux #demorar emboisée amb la fin que lo senhor poguèsse i caçar. Aquel villatge a #èsser tocat per una epidèmia de choléra en 1832 (d'ont lo cementèri del choléra) : 81 abitants en #morir.
Le village fut fondé au XII siècle lors des grands défrichages, à l'orée d'une forêt, d'où son nom de Bois-lès-Pargny. Une grande partie de son sol argileux demeura emboisée afin que le seigneur pût y chasser. Ce village a été touché par une épidémie de choléra en 1832 (d'où le cimetière du choléra) : 81 habitants en moururent.
Gwari
Localisacion
Lo gwari es parlat dins las zònas de govèrn local de Chanchaga, Suleija, Agaie e Lapai de l'Estat de Nigèr, dins lo Territòri Federal de la Capitala, dins la zòna de govèrn local de Kachia de l'Estat de Kaduna e dins la zòna de govèrn local de Nasarawa de l'Estat de Nasarawa.
Classificacion
Lo gwari acampa los dialèctes occidentalas del ensem gbari, o gwari. Los dialèctes orientalas son sonats gbagyi.
Anirem veire los batèus
Anirem veire los batèus es una cançon de Claudi Martí en lenga occitana :
Aniràn veire los batèus E davant la mar, lo còr desliurat Aniràn veire los batèus Levaràn los uèlhs, levaràn las velas, Crebaràn lo temps.
Mamà es partida, trabalhar en vila Veni ambe ièu, Te dirai l’istòria d’un país de glòria Un jorn de solelh. Se fa pas tròp freg, se fa pas tròp sol Segur somiarem Se fa pas tròp freg, se fa pas tròp sol Veni ambe ièu…
Anirem veire los batèus E davant la mar, lo còr desliurat Anirem veire los batèus Levarem los uèlhs, levarem las velas, Crebarem l’ivèrn !
E la filha blanca, e la filha bruna, Las bèlas amors. Aquela partida, o ben demorada Mai d’una sason, Son jamais estadas, la bruna la blanca Mai qu’una illusion Quand lo jorn se lèva La bruna o la blanca Perdon las colors.
Anirem veire los batèus E davant la mar, lo còr desliurat Anirem veire los batèus Levarem los uèlhs, levarem las velas, E farem l’espèr !
Biencourt-sur-Orge
Biencourt-sur-Orge es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
La localité a traversat per la Òrdi, un afluent de la Saulx.
La localité est traversée par l'Orge, un affluent de la Saulx.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rochetaillée-sur-Saône
Rochetaillée-sur-Saône es una comuna francesa, situada dins la metropòli de Lion e la region Auvèrnhe Ròse Aups.
Geografia
La comuna a situat en banlèga nòrd de Lion, en bordure de la Sòna sul marge esquèrre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Étienne II de Villars pren la senhoriá de Rochetaillée e fa bastir lo primièr castèl al. Ne fa don al capítol de Lion en 1173. Al, aquel fief, situat en Franc-Lionés, pichon territòri en beneficiant d'una exemption fiscala, ven una « obéance », forma de juridiction religiosa.
En lo moment d'un atac dels huguenots en 1562, lo castèl a incendiat. En la primièra mitat del, dels fléaux s'abaton sus Rochetaillée, la peste dintre 1628 e 1629, de contunh las inondacions, en 1636.
Hector Berlioz
Louis Hector Berlioz (La Côte-Saint-André, l'11 de deceme de 1803- París, lo 8 de març de 1869) que ho un compositor francés d'estil Romantic, mei que mei conegut per la soa Sinfonia fantastica de 1830 e la Gran Messa deus Morts (Requiem) de 1837. Que compausè tanben los opèras Los Troians e Benvenuto Cellini. Qu'èra egaument un gran aimador de literatura, critic, e escrivan. A despart deu son estil, qu'ei la soa quita personalitat e la soa vita qui son a còps considerats com.
Berlioz que vadó dens ua familha borgesa deu Daufinat on avó lo parat d'arrecéber ua educacion musicau a partir de l'etat de 12 ans. Lo son pair qu'èra mètge e qu'auré volut que lo son hilh e seguisse lo medish camin. Que'u mandè estudiar a París a partir de 1821 (aus 18 ans) mes Berlioz, alavetz entosiasmat per l'univèrs de l'opèra e pauc interessat per la medecina que's causí de seguir definitivament la via de la musica.
Ua de las soas purmèras òbras interpretadas que ho la soa Messe Solennelle. A partir de 1826 qu'estudiè au Conservatòri de París dab Jean-François Lesueur com professor de composicion. Berlioz que's presentè mantuas vegadas au Prèmi de Roma dinc a l'obtiéner fin finau en 1830 qui'u autrejava ua pension per 5 annadas.
En 1827 que vadó amorós de Harriet Smithson, la soa futura molhèr, en la bèth véder au teatre ad interpretar Ophelia dens Hamlet de William Shakespeare au Teatre de L'Odéon. Que ho tanben la debuta d'ua passion de las granas per l'òbra de Shakespeare.
Enter 1831 e 1832 que viatgè en Italia com ac exigiva l'autrejament deu Prèmi de Roma.