cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pepí II
thumb|200px|right|Pepí II thumb|right|200px|Piramida de Pepí II Pepí II foguèt un faraon de la VI dinastia. Çò que se sap subretot del rei, es que demorèt al poder fòrça longtemps. Maneton li presta de règne e mai de cent annadas de vida, emai que la darrièra data de son règne coneguda amb certitud siá lo 31en comptatge del bestial que correspond a la 62ena annada del règne. Son règne se situa als alentorns de -2246 à -2152.
Vieux-Ruffec
Intercomunalitat
Dempuei lo de genier de 2017, Vieux-Ruffec fa partida de la comunautat de comunas de Charanta Lemosina. Abans la fusion d'intercomunalitats que fòrman la Charanta Lemosina, la comuna fasiá partida de la comunautat de comunas de Confolentés.
Courgenay (Iona)
Nòtas
<references group=N/>
Max Ernst
Max Ernst (n. 1891, m.1976) foguèt un pintre e escultor alemand dels movements dadaïsta e surrealista del sègle XX.
San Juan
San Juan qu'ei ua vila d'Argentina, capitala de la província de San Juan.
Aisey-et-Richecourt
Aisey-et-Richecourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de Borgonha Franca Comtat.
Geografia
Aisey-E-Richecourt es una municipalitat situada en lo departament de l'Anautita-Saône (region de Franca-Comtat). Lo vilatge de Aisey-e-Richecourt aperten al costat de Jussey e al arrondissement de Vesoul. Los abitants de Aisey-e-Richecourt èran al nombre de 141 al recensement de 1999. La populacion legala 2007 (recensement de 2005 a 2009) èra de 116 abitants. La superficie es de 7.9 km². Aisey-E-Richecourt pòrta lo còdi Insee 70009 e a associat al còdi postal 70500. Se situa géographiquement a una altitud de 250 mètres aperaquí.
Aisey-et-Richecourt est une commune située dans le département de la Haute-Saône (région de Franche-Comté). Le village d'Aisey-et-Richecourt appartient au canton de Jussey et à l'arrondissement de Vesoul. Les habitants d'Aisey-et-Richecourt étaient au nombre de 141 au recensement de 1999. La population légale 2007 (recensement de 2005 à 2009) était de 116 habitants. La superficie est de 7.9 km². Aisey-et-Richecourt porte le code Insee 70009 et est associée au code postal 70500. Elle se situe géographiquement à une altitude de 250 mètres environ.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo 25 d'agost de 1944 i aguèt luòc a Aisey un sabotage de la via ferrée, organizat pels FTPF e la companhiá (Omnès-Pothier) en desbocant a la coupure temporaire de la linha Jussey-Épinal.
Le Vaulmier
Lo Vamièr (nom occitan notat localament; Le Vaulmier en francés) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Led Zeppelin
Led Zeppelin foguèt un grop de Rock britanic considerat coma un dei pioniers dau hard rock, e que es devengut un dei grops pus influents deis annadas 70. Led Zeppelin es un dei pus grands grops de l'istòria dau rock.
Le Vaulmier
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Vaulmieres, en 1267, Valmeyrs, en 1282, Valmeriœ, en 1312, Valmies, en 1418, Los Valmyers, en 1589, Le Baumir, en 1628 (estat-civil de Cròs de Montverd, en Orlhagués), Le Vaulmieis, en 1651, Lou Baulmiers, en 1653 (estat civil de Salèrn), Le Valmiers, en 1653, Le Valamier, en 1659, Le Vaulmieux, en 1669, Lou Vaumieux, en 1672, Lou Vaulmiers, en 1679, Le Vaulmiès, en 1680,  Le Valmiès, en 1683, Le Vaumier, en 1750, Le Vauxmiers, en 1784, Les Vaulemiers (mapa de Cassini). Le Vaulmier (nom francés) vendriá de val (del latin vallis) e del nom del riu que i passa, Mar (Mars en francés). L'atestacion de 1282 fai pensar efectivament a una segonda sillaba venguda de -mariu. Las fòrmas ancianas del nom del riu Mar son Flumen Maire, al sègle XII, Aqua dicta de Mar, en 1290, Aqua de Mare, en 1473, Merle, sense data, Ribière Cabade (nom auvernhàs dins la comuna de Sant Vincenç de Salèrn), Rivière de Mas, en francés, en 1653 . Dins la fòrma Mars, -s finala es parasit o tardiu. Senhalem una interpretacion improbabla : Le Vaulmier interpretat coma lo vau mièg. Certanas fòrmas son degudas al betacisme; una es d'origina orlhaguesa e l'autra es de Salèrn, doncas locala. La prononciacion notada al borg, gràcias a tres informators, es [lu ba'mjɛ] (amb un e pusleu mejan, mas coma l'auvernhàs naut barra e barrat tonic en i, chal compréner è); un informatritz pus joina, que sa coneissénça de l'occitan es passiva, ditz [lu bal'mje]. Sembla dificil d'explicar la prononciacion actuala; las fòrmas ancianas farián preveire una fòrma en Bau-, prononciada regularament [bu-]; l'evitament de çò que fariá pensar al vèrbe vomir explica pas completament la prumeira sillaba e la segonda pausa tanben problèma.
Led Zeppelin
Demieg lei cançons mai conegudas dau grop, se compta Stairway to Heaven, Whole Lotta Love, Since I've Been Loving You, Dazed and Confused, Kashmir, Heartbreaker, Moby Dick, Rock and Roll, No Quarter e Black Dog.
Laguardia
Laguardia es una comuna d'Alaba dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Led Zeppelin
Led Zeppelin a vendut mai de 300 milions de discs, çò que ne fa lo cinquen vendeire de discs de totei lei temps.
Le Vaulmier
Nòtas
<references group="N"/>
Merenrà II
Merenrà II que ho un faraon de la VI dinastia.
Saint-Léger-le-Petit
Saint-Léger-le-Petit es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Moinville-la-Jeulin
Moinville-la-Jeulin es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Carabaña
Carabaña es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Casarrubuelos
Casarrubuelos es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Vigo
Vigo es la vila principala de la comunautat autonòma espanhòla de Galícia. Sa populacion èra estimada a 294,772 abitants en 2007. Sa superfícia totala es de.
Halloville
Halloville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Quadrans Muralis
thumb|Mapa situant la constellacion obsolèta de Quadrans Muralis Quadrans Muralis ("quadrant mural" en latin) es lo nom d'una constellacion creada per l'astronòm francés Jêrôme Lalande en 1795 a partir d'estelas situadas al nòrd de Bootes. Sonada inicialament en francés "Le Mural", son nom foguèt revirat en forma latina per l'astronòm alemand Johann Elert Bode e redusiguèt a l'encòp las dimensions de la constellacion dins son òbra màger Uranographia, publicada en 1807.
Aquesta designacion venguèt obsolèta a la fin del sègle XIX.
Dinastia Ming
La dinastia Ming es una dinastia chinesa que reinèt de 1368 a 1644. Succediguèt a la dinastia Yuan e foguèt remplaçada per la dinastia Qing. Setze emperaires chinés forman aquela dinastia.
La formacion de la dinastia
thumb|right|Retrach de l'emperaire Hongwu.
A partir de la mitat dau sègle XIV, la dinastia mongòla dei Yuan conoguèt un periòde de dificultats grèvas que van entraïnar son renversament e l'emergéncia dau poder Ming en 1368. Lei rasons d'aqueu cambiament politic son nombrosas. Lei principalas son la politica de discriminacion còntra lei Hans, una imposicion tròp importanta e un crisi agricòla persistenta (vengudas deis aigas desastrosas de Fluvi Jaune, inflacion galopanta...).
Lei trebols acomencèron en 1346 quand lo poder mongòl deguèt faciar de revòutas dins lo Hunan puei en 1348 a l'entorn de la vila de Ningbo. En 1351, la situacion venguèt pus malaisada per leis autoritats Yuan ambé lo començament de la revòuta dei Turbants Roges. Dirigits per lei caps de la sècta dau Lotus Blanc, lo movement aprofichèt lei capacitats militaras dau generau Zhu Yuanzhang per s'estendre lèu. De mai, a partir de 1354, foguèt ajudat per l'impossibilitat dau govèrn Yuan afeblit de contrarotlar sei generaus qu'assaièron de formar d'estats independents. Renforçadas per d'armaments modèrnes, lei fòrças de Zhu capitèron donc de prendre Nankin (1356), d'assegurar sei posicions dins lo sud dau país e d'i eliminar lei movements rebèls rivaus en 1363 (Lac Poyang).
Lo rèine de l'emperaire Hongwu
Après sa victòria còntra lei Yuan, Hongwu reinèt fins a sa mòrt en 1398. Durant son rèine, assaièt de restaurar l'economia dau país e contunièt la consolidacion de son poder. Dins lo domeni economic, decidiguèt d'ajudar lo desvolopament de l'agricultura per l'adopcion d'una imposicion limitada e la realizacion de trabalhs publics permetent de plantar tornarmai de forèsts, de transportar lei marchandisas gràcias a la restauracion de canaus o de vias e d'aigar lei culturas. Dins lo domeni militar, reorganizèt lei tropas per gardar un nivèu important de sòudats e empachar un retorn dei Mongòls. Ansin, en 1393, l'armada chinesa regulara dispausava de 1,200,000 d'òmes. Enfin, au nivèu interior, l'emperaire eliminèt sei rivaus e un nombre grand de cortesans per una politica de purgas e d'execucions. Per exemple, foguèt lo cas dau Cancelier Hu Weiyong, sospichat de complòt en 1380, que sa mòrt va permetre ais emperaires Ming d'aver un contraròtle mai dirècte sus leis afaires dau govèrn a respèct dei dinastias precedentas.
Lo rèine de l'emperaire Yongle
thumb|right|Retrach de l'emperaire Yongle.
Après la mòrt de Hongwu, l'emperaire Jianwen li succediguèt per un rèine cort que s'acabèt en 1402. D'efèct, en 1399, son oncle Zhu Di se revoutèt e capitèt de prendre lo poder en 1402, sota lo nom de Yongle, après una guèrra civila de tres annadas. Son rèine marquèt durablament la dinastia e s'acabèt en 1424. Premier, la capitala foguèt desplaçada a Pequin en 1403 onte la Ciutat Proïbida foguèt bastida. Puei, s'ocupèt de renforçar l'economia, tornarmai fòrça afeblida après lei combats de 1399-1402, e de restaurar leis axes de comunicacion dins lo país. Dins leis afaires interiors de l'Estat, luchèt còntra la corupcion per la creacion d'un còrs de foncionaris que sa mission èra d'inspectar l'administracion. Coma Hongwu, realizèt tanben quauquei purgas per assegurar son poder entre lei membres de la Cort.
Au nivèu militar, Yongle realizèt tanben una òbra importanta. Au nòrd, mandèt cinc campanhas còntra lei Mongòls que permetèron d'esquichar lei rèstas deis estats Yuan. Au sud, capitèt la conquista de Vietnam en 1407 mai sei fòrças foguèron rebutadas per una revòuta tre 1418. Enfin, l'emperaire renforcèt lei defensas de l'Empèri, especialament gràcias a de trabalhs importants sus la Granda Muralha.
La crisi de Tumu
Après la mòrt de l'emperaire Yongle en 1424, sei successors foguèron Hongxi (1424-1425) e Xuande (1425-1435). Après aqueu darrier, Zhengtong venguèt emperaire. En 1449, dirigiguèt una armada còntra una invasion mongòla mai foguèt desfach e capturat. A Pequin, son fraire se proclamèt emperaire sota lo nom de Jingtai e reorganizèt lei fòrças militaras de l'Empèri ambé l'ajuda de son ministre de la guèrra. Blocats dins la region de Pequin, lei Mongòls deguèron finalament se replegar.
Zhengtong demorèt presonier dei Mongòls qu'èran desirós d'obtenir una rançon còntra sa liberacion. Pasmens, lo govèrn chinés novèu aviá ges d'interès dins la liberacion de l'emperaire capturat e, fin finala, Zhengtong foguèt liberat sensa recapte en 1453. Plaçat en residéncia susvelhada, foguèt conservat en fòra dau poder fins a 1457. Aquela annada, capitèt un cop d'Estat còntra son rivau grevament malaut e venguèt tornarmai emperaire. Son segond rèine foguèt marcat per la perseguida dei combats ambé lei Mongòls, per la lucha còntra lo bregandatge e per un cop d'Estat mancat en 1461. Acceptèt tanben d'aculhir divèrsei populacions mongòlas refugiadas en China après de trebols politics dins seis estats.
Lo declin e la fin de la dinastia
Lo declin de la dinastia acomencèt vèrs la fin dau sègle XVI en causa de dificultats economicas e de l'afebliment dau poder de l'Emperaire. D'efèct, lo còst financier de la Guèrra Imjin durant lo rèine de Wanli (1572-1620) portèt un còp rude au poder dau govèrn. Aquela crisi foguèt agravada per la manca d'argent que constituissiá la basa de la moneda dau país. De mai, lo ròtle creissent deis eunucs entraïnèt una diminucion de l'influéncia imperiala e devesiguèt prefondament la Cort. Vèrs la fin de son rèine, Wanli preferiguèt se retirar dins la Ciutat Proïbida e laissar leis afaires de l'estat entre lei mans de sei ministres. Aquela tendéncia se confirmèt durant lo rèine de son successor, Tianqi (1620-1627), que foguèt egalament sota l'influéncia d'un eunuc dich Wei Zhongxian. Aqueu darrier nomèt seis amics e aliats ai pòstes importants e aumentèt fòrtament leis impòsts e lei despensas.
Wei Zhongxian foguèt executat per lo darrier emperaire de la dinastia, Chongzhen (1627-1644), mai lo problèma causat per leis eunucs demorèt enterin que la situacion economica veniá pus grèva. A partir de 1618, una guèrra comencèt còntra lei Manchós. Lei Ming capitèron de resistir fins a 1630. Pasmens, au començament deis annadas 1630, una partida de sei fòrças armadas se revoutèron e establiguèron de basas solidas au Henan e a l'entorn de la vila de Chengdu. Aquela revòuta se generalizèt en 1640 e lei sòudats desertèron en massa. En 1644, Pequin foguèt donc presa per una armada rebèlla que prenguèt lo contraròtle de vila sensa combat. La mema annada, l'emperaire Chongzhen se suicidèt. Lo cap de la rebellion anoncièt en febrier de 1644 la fondacion de sa dinastia pròpria mai sei fòrças foguèron esquichadas en junh per lei Manchós que prenguèron Pequin per fondar la dinastia Qing que deviá dirigir China fins a la fin de l'Empèri au sègle XX. De lor caire, lei sobeirans de la dinastia Ming conservèron de territòris dins lo sud de China ambé Nankin coma capitala. Aquel estat existiguèt fins a 1662 e sa conquista per lei Qing.
Lo govèrn
Lo govèrn dei Ming èra similar ai formas governamentalas utilizadas per lei dinastias precedentas. Existissiá sièis ministèris principaus dirigits per un Grand Secretariat. De burèus, que lo nombre e lei noms evolucionèron segon lei periòdes, completavan aqueu sistèma que son cap èra l'emperaire. Après l'execucion dau Cancelier Hu Weiyong en 1380, lo Secretariat foguèt fòrtament afeblit e lo contraròtle de l'emperaire sus lei ministèris venguèt mai dirècte. Aquelei sièis ministèris èran : D'autra part, un còrs de foncionaris especiaus èra mandat dins lei províncias per susvelhar leis administracions regionalas.
L'administracion
Coma per la forma d'organizacion dau govèrn, l'administracion Ming contunièt egalament d'utilizar lei sistèmas dei dinastias precendentas, especialament aqueu de l'examen. L'obtencion d'aqueu darrier èra la condicion per intrar dins l'administracion levat per lei membres de la familha imperiala. Cada Chinés podiá teoricament se presentar e venir foncionari. Pasmens, dins la realitat, lo nivèu d'estudis necessari limitava lei possibilitats de reüssida ai classas pus favorizadas.
La division territoriala
L'organizacion territoriala dei Ming es a l'origina dei províncias chinesas modèrnas. Lei províncias èran devesidas en prefecturas, dirigidas per un prefècte, puei en sota-prefecturas qu'èran sota la direccion d'un sota-prefècte. Aquelei darriers avián la responsabilitat d'unei còmtes que sei responsables avián lo títol de magistrat. Enfin, en fòra dei províncias, existissiá doas regions metropolitanas a l'entorn dei vilas de Nanjing e Pequin.
Economia
thumb|right|Moneda chinesa durant la dinastia Ming.
L'economia de l'Empèri Ming èra relativament liberala per son epòca. Lo taus d'imposicion èra feble e lo ròtle de l'Estat èra limitat, especialament dins lo domeni industriau e comerciau. Aquò permetèt una expansion importanta de l'economia mai un afebliment dau poder dau govèrn que podriá pas faciar la degradacion de la situacion economica au començament dau sègle XVII.
Demografia
L'estimacion de la populacion chinesa pendent lo rèine deis emperaires Ming es un subjècte malaisat per leis istorians. D'efèct, maugrat de recensaments regulars per l'administracion, lei donadas obtengudas èran generalament erronèas car leis obligacions fiscalas èran pus importantas per lei familhas nombrosas. Ansin, lei declaracions sota-estimèron la populacion, especialament lo nombre de fremas o d'enfants.
En 1381, lo còmpte oficiau èra d'aperaquí 59,5 milions d'abitants. Pasmens, en 1391, lo govèrn descurbiguèt que tres milions de personas avián escapat lo recensament. Leis istorians estiman donc que la populacion chinesa èra pròcha de 75 milions de personas vèrs l'annada 1400. Puei, auriá aumentat entre 160 e 200 milions vèrs la fin de la dinastia. L'Empèri Ming representa donc la poissança demografica principala de son epòca reünissent entre lo quart e lo tèrç de la populacion mondiala.
Agricultura
Coma per la màger part deis estats dau periòde, l'agricultura foguèt lo domeni centrau de l'economia de l'Empèri Ming. Conoguèt un periòde de desvolopament continú e s'orientèt pauc a pauc vèrs lo comèrci. D'efèct, après la conquista de l'independéncia còntra lei Mongòls, lo sector foguèt encoratjat per una imposicion limitada a 1/30 de la produccion. Ajudat per l'introduccion de tecnicas novèlas coma la rotacion dei culturas, aquò permetèt un desvolopament rapide. Un començament d'especializacions dins lei culturas entre lei regions e l'aparicion de culturas comercialas apareguèron donc. Aquela evolucion foguèt renforçada per l'introduccion de culturas americanas (gròs blat, tartifla) que permetèron de norrir una populacion pus granda. Enterin, la superficia cultivada aumentèt fòrtament e, vèrs la fin de la dinastia, existissiá de tenements de talha granda que sei produccions èran destinadas au comèrci. Dins aquò, la màger part dei païsans podián egalament vendre una partida de sa produccion e realizar un benefici gràcias a la venda de sobras alimentàrias o de culturas comercialas.
Indústria
L'indústria chinesa Ming èra relativament variada e fòrça avançada per son epòca. Au contrari dei dinastias precedentas, lo ròtle de l'Estat èra fòrça limitat e l'organizacion dau sector industriau èra laissat au domeni privat. Un autre cambiament important regardava lo trabalh forçat que foguèt abandonat dins lei fabricas au profiech dau trabalh remunerat. Lei resultats d'aqueu sistèma permetèron una aumentacion importanta de la produccion. Per exemple, la produccion de fèrre èra egala a 195,000 tonas vèrs la fin de la dinastia còntra solament 180,000 per Euròpa. En revenge, de sectors majors de l'indústria chinesa (fèrre, sau...) èran d'ara endavant en fòra de l'influéncia imperiala.
Comèrci
Au començament de la dinastia Ming, après lei degalhs causats per lei combats de la guèrra còntra lei Mongòls, l'emperaire Hongwu decidiguèt d'impausar de restriccions importantas ai marchands. Son objectiu èra de favorizar lo desvolopament de l'agricultura. Pasmens, après sa mòrt, sa politica foguèt abandonada per sei successors e lei darriers membres de la dinastia avián perdut una partida importanta de sei poders au profiech de la classa marchanda.
Chigny-les-Roses
Chigny-les-Roses es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Dinastia Ming
Comèrci
D'efèct, l'imposicion sur leis activitats marchandas venguèt rapidament fòrça febla e sei revenguts aprofichèron gaire lei finanças dau govèrn. Ansin, lei còmptes anuaus de l'Estat (27 milions de taels d'argent) èran egaus a mens de 10% de l'activitat comerciala a l'interior de China (300 milions de taels d'argent). De mai, de grops fòrça poderós se formèron per la fusion de clans marchands amb una partida de l'aristocràcia chinesa. Certanei marchands èran reputats possedir un tesaur de 30 milions de taels. Aquò entraïnèt un afebliment important de l'Estat que sa volontat d'aumentar certanei taxas, magerament durant la fin dei Ming, foguèt generalament combatuda per la populacion e lei grops marchands.
Chigny-les-Roses
Geografia
thumb|left|Vinhièrs de Chigny-les-Roses
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dinastia Ming
Comèrci
Enterin, aquela activitat comerciala faguèt de China lo centre major dau comèrci mondiau. Après lo sègle XV e la levada de l'interdiccion regardant lo comèrci exterior per lei particulars, lo Produch interior brut de l'Empèri representa 31% dau PIB mondiau. D'itineraris existissián amb Euròpa e America e certanei clans, coma lo clan Zheng, realizavan regularament de transaccions d'unei milions de taels. Dispausavan tanben d'unitats militaras pròprias e foguèron capables de replegar lei marchands europèus de zonas coma l'illa de Formosa.
Religion
Durant lo periòde Ming, la religion chinesa èra compausada per un ensems de cresenças tradicionaus ancianas, daoïstas e bodistas. Lo panteon chinés èra donc politeïsta e relativament variat segon lei regions. Lo periòde Ming foguèt tanben caracterizat per l'arribada dei premierei missions crestianas en China vèrs lo començament dau sègle XVI.
Sciéncias e tecnologias
thumb|right|Indústria metallurgica au sègle XVII.
thumb|right|Naviri chinés dau sègle XV.
A respèct dei descubèrtas realizadas sota la dinastia Song, lo rèine dei Ming veguèt un alimentiment dei progrès scientifics e tecnologics chinés. L'impression es renforçada per leis avanças europèas dei sègles XV, XVI e XVII. Pasmens, lo país demorèt un centre de recèrca major durant tot lo periòde Ming, especialament dins lei domenis dei transpòrts, de l'indústria, de l'agricultura o de la medecina. De mai, aprofichèt rapidament leis idèas e teorias novèlas que venián d'Euròpa per melhorar una partida de seis aplicacions tecnologicas.
Ansin, l'Empèri Chinés èra relativament avançat dins lo domeni dei transpòrts coma la fabricacion de naviris. Per exemple, entre 1403 e 1419, la flòta militara Ming èra en estat d'alinhar de naviris d'una longor superiora a un centenau de mètres. De mai, lei naviris chinés de l'epòca èran capables de navegar sus leis oceans au luench de sei basas. L'indústria e l'agricultura aprofichèron tanben la mestreja de divèrsei tecnologias coma l'utilizacion de l'energia idrolica o de procediments metallurgics (trempa, usatge d'un crusòu...) per desvolopar una tièra de progrès importants durant tota lo rèine de la dinastia. Enfin, au nivèu de la medecina, lo periòde foguèt marcat per d'òbras reünissent lei conoissenças de l'epòca (Bencao Gangmu de Li Shizhen) e per de descubèrtas importantas, especialament dins lo domeni de l'igièna. Per exemple, la dinastia veguèt l'aparicion dei premierei brústias per lei dents modèrnas a partir de 1498.
La tecnologia militara chinesa foguèt egalament caracterizada per un dinamisme important dins lo desvolopament d'armas utilizant la polvera. Lei principalas foguèron de modèls de bolets explosius, de fusadas e de minas navalas o terrèstras. Pasmens, la recèrca sus leis aplicacions de la polvera demeniguèron pauc a pauc. Ansin, vèrs la fin dau periòde Ming, la màger part d'aqueleis invencions èran abandonadas au profiech d'armas de fuòc o d'artilhariá de tipe europèu.
Cultura
Coma durant lei dinastias precedentas, lo rèine dei Ming foguèt un periòde caracterizat per una produccion artistica importanta. Lei domenis principaus foguèron la literatura, la pintura o la musica. Dins aquò, l'epòca es tanben fòrça coneguda per sei porcelanas e sei joièus.
La literatura
thumb|right|Illustracion dau [[Racònte dei Ribas.]]
La literatura conoguèt un periòde d'activitat majora durant la dinastia Ming ambé lo desvolopament de divèrsei domenis coma lo roman, lo teatre, lo racònte de viatge e la poesia.
D'efèct, lei progrès dau nivèu d'instruccion entre certanei classas socialas coma lei marchands o lei foncionaris permetèron la formacion de publics novèus, parlant lo chinés classic o d'autrei dialèctes. Lo roman, ja conegut durant la dinastia Tang (618-907) venguèt alora un genre major de la literatura chinesa. Lo Racònte dei Ribas (sègle XIV), lo Viatge en Occident (sègle XVI) e lo Jin Ping Mei (1610) son leis òbras centralas d'aqueu movement. Lo teatre, especialament son genre dramatic, conoguèt tanben un periòde dinamic gràcias a d'autors coma Tang Xianzu.
La pintura
Après lei progrès realizats durant lei periòdes Song e Yuan, leis arts visuaus, especialament la pintura, demorèron importants pendent lo rèine dei Ming. Certaneis artistas venguèron fòrça celèbres coma Ni Zan, Shen Zhou, Tang Yin, Wen Zhengming, Qiu Ying e Dong Qichang. Gràcias a una demanda fòrça importanta, magerament de la part de l'elèit cultivada, existiguèt una classa d'artistas capables de viure solament de la pintura. La màger part dei tecnicas o d'estils utilizats èran similaras a aquelei deis epòcas precedentas coma la realizacion de subjèctes simples (grop de quauquei flors, branca ambé de fruchs...) o narratius.
La porcelana
Lo trabalh de la porcelana Ming, totjorn famosa a l'ora d'ara, foguèt un art e una activitat industriala majora. Lo periòde veguèt l'aparicion de centres de produccion dins lei regions de Dehua o de Jiangxi exportant una partida de sei fabricacions vèrs Euròpa, Japon o lo rèsta dau continent asiatic. La porcelana blanca foguèt lo tipe principau produch, especialament per l'exportacion.
Saskatoon
Saskatoon es la pus granda vila de la província canadenca de Saskatchewan.
Cenicientos
Cenicientos es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Cláudio Hummes
Cláudio Cardenal Hummes (n. Auri Alfonso Hummes en 1934) es cardenal brasilièr de la Glèisa Catolica Romana. Nomenat arquevesque de la ciutat de São Paulo en 1998, a recebut lo títol de cardenal en 2001, del papa Joan Pau II. Es considerat un defensor dels drechs dels trabalhaires e de la doctrina tradicionala de la Glèisa Catolica.
Actualament (dempuèi lo 31 d'octobre de 2006) es lo prefècte de la Congregacion del Clèro, nomenat per lo papa Beneset XVI.
Tindouf
thumb|En la vila argeriana de Tindouf i demoran mai de 200.000 refugiats saharauis que demoran la resolucion del conflicte amb lo Marròc. Tindouf es una vila d'Argeria, capitala de la provincia de Tindouf, amb una poblacion de 56.906 abitants en 2009. Situada aprèp de divèrsas basas militaras argerianas, e tanben del Sahara Occidental, qu'an los camps de refugiats de la provincia de Tindouf dirigits per lo Front Polisario, on i demoran  200.000 saharauis fa mai de 30 ans, mentre demoran la resolucion del conflicte del Sahara Occidental.
Istòria
La vila de Tindouf se construïguèt aprèp d'un oasi saharian isolat en 1852 per membres de la tribú Tajakant, mès foguèt pilhada e destruïda per la tribú Reguibat en 1895. Demorèt desèrt dinc a l'arrivada dels franceses en 1934. Des de l'independéncia argeriana en 1962, la vila a crescut duna forma importanta, p'amor de la sieuna importáncia com a darrièr vilatge avans d'arribar a la termièra de Marròc e Mauritània.
Tindouf es un bon objectiu economic. En la sieuna region i a un jaciment de mineral de fèrre, plan important e de plan bona qualitat. Com qu'es un lòc plan aprèp de la termièra, pendent 1960 i aguèt divèrses conflictes per contrarotlar Tindouf, especialament en 1963. En 1980 aviá una poblacion de 6.500 abitants. En l'airau de Tinduf se trobon los campaments de refugiats saharauis.
Abat Pèire
Henri Grouès (Enric Groés), dich l’abat Pèire (Lion, 5 d'agost de 1912-París, 22 de genièr de 2007) es un prèire catolic, resistant, òme politic e fondator del movement Emmaüs contra l'exclusion sociala. Leis Groés son sortits de Sant Pau d'Ubaia, en Occitània.
Semoine
Semoine es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Poecilia reticulata
Lo Guppy (Poecilia reticulata) es una espècia de peisses d'aiga doça tropicala. Primièra importacion en Euròpa en provenença de Barbados : 1861, E.A. Von Tremezzo; en Alemanha: 1908, Carl Siggelkow, Amborg. (o en 1860, pel doctor Robert John Lechmere Guppy (?).
Originas
Es originari d'America del Sud (Brasil, Veneçuèla, Guaianas), America Centrala : Trinidad, Illa Leeward, Barbados. Uèi se tròba dins gaireben totas las aigas caudas de la planeta ont es estat introduit per lutar contra lo paludisme en se noirissent de las larvas de moissals, vectors de la malautiá.
Descripcion
Talha adulta : 2,5 a 4 cm (mascle) 6 a 8 cm (femèla). De forma fòrça variable. Lo còs a una basa argentada, mas se colora sovent segon la varietat. Las caudalas son verdas, blavas, rojas, multicoloras, mai o mens alongadas o en plumacho. Femèla brun-jaunàs. Las formas amb de velas seleccionadas per Paul Hahnel, a Nòva York, son estadas mostradas en 1954, a l'ocasion de la primièra exposicion internacionala de Guppies d'Anòvra. Lo Guppy salvatge es pas gaire colorat, amb de nadarèlas cortas.
Dimorfisme sexual : Femèla 2 a 3 còps mai granda e netament mens colorada que lo mascle, amb una marca de gestacion escura a l'arrièr de l'abdomèn. Gonopòde (nadarèla anala modificada en organ copulatòri) pel mascle.
Reproduccion
ovovivipar (falsament apelat vivipar): i a pas de ligam (cordon ombilical) entre la maire e los pichons que tiran lors substàncias vitalas de lor sac vitellin. Reproduccion fòrça aisida entre e. Un mascle per 3 o 4 femèlas. Lo peis garda sos uòus dins una pòcha especiala de son abdomèn e fa nàisser fins a 250 (generalament de 50 à 100) pichons entièrament formats e pron gròsses aprèp 4 a 6 setmanas de gestacion ; a, dura 30 jorns ; es pus rapida amb una elevacion de la temperatura. Los espermatozoïdes demòran qualques jorns vivents dins los oviductes de la femèla, aquò li permet d'aver mai d'una portada sens rencontrar cap de mascle. Preveire una vegetacion densa (Cabomba, Myriophylle, Ceratophyllum) per far d'abrics als peissonets o utilizar un pondeiròl per evitar que los pichons sián manjats. Los peissonets manjan d'aliments fins, vivents, artificials e vegetals al cap d'una quinzena de jorns. Maturitat sexuala a 3 meses.
David Beckham
thumb|250px|David Beckham en 2012 David Robert Joseph Beckham, mai conegut coma David Beckham (Leytonstone, Londres, 2 de mai de 1975) es un ancian fotbolaire professional anglés. Jòga actualament al club francés del Paris Saint Germain. Se maridèt en 1999 a Victoria Adams, una anciana membre de las Spice Girls, e an quatre enfants amassa.
Poecilia reticulata
Installacion en aqüari
Aiga : Doça a mièja dura 7-17° TH; pH 7-8; (optimum: ). Li agrada l'aiga leugièrament salada (1 culhierat a cafè de sal per 10 litres d'aiga). Pòt viure en aiga saumastra.
Noiridura : Omnivòr. Viventa, congelada, flòcs liofilizats. Li agrada las artemias, e sustot las larvas de moissals. Apòrts vegetals de temps en temps.
Compòrtament : Viu en grop. Es un peis viu, totjorn en movement.
Compatibilitat : Peis fòrça pacific. Aqüari d'ensemble acceptat. S'acòrda amb totas las espècias se lor servís pas de preda...
Particularitats : Sa nada es maladreita a causa de l'ipertrofia de sa caudala. La femèla pòt fa nàisser fòrça portadas aprèp una sola inseminacion. Existís diferentas varietats : coa redonda, coa de lira, espasa nauta o espasa bassa, delta vela, coa de vela.
Longevitat : dos ans.
Estanh dau Vacarés
270px|thumb|Lei ribas de l'Estanh dau Vacarés
right|thumb|270px|Mapa de Camarga amb localizacion de l'Estanh dau Vacarés L'Estanh dau Vacarés (Estang dóu Vacarés en nòrma mistralenca), escais nomat de còps en Camarga la Grand Mar, es un estanh situat dins lo dèlta de Ròse, en Camarga.
Descripcion
L'estanh fa una superfícia de 65 km², e una prigondor de mens de dos mètres. Es l'estanh pus au nòrd e tanben pus grand de Camarga, e constituís l'element principau dins lo sistèma de contraròtle de l'aiga dau dèlta de Ròse, que depend d'una gestion estricta dei ressorsas, mercé a d'estacions de pompatge, d'irrigacion e de drenatge que forman un malhum complèxe de canaus e robinas a travèrs lo dèlta.
L'estanh es tanben un luòc important per la nidificacion e lo manjar deis aucèus migratòris, e lo sèti d'una populacion de becaruts. Amor de l'importància deis aucèus sauvatges, l'estanh dau Vacarés e lei paluns a l'entorn son aparats coma resèrva naturala despuei 1927, e en 1972 fuguèt incorporat dins lo Pargue Naturau Regionau de Camarga.
Eric R. Kandel
Eric Richard Kandel (n. en 1929) es un biologista american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 2000.
Salafisme
Los salafistas pretendon passar los avises (fatoas) de las quatre escòlas de drech sunnits (anafisme, maliquisme, shafeïsme e anbalisme) que considèron tanben l'unanimitat (ijma) e l'analogia (qiias) coma de font de drech. Rebutan tot novelum (o bidah), e son en favor d'una aplicacion estricta de la lei islamica (sharia) que ne ven. Afirmisson constituir la restauracion de l'islam dels primièrs sègles après sa corrupcion pels novelums blaimables.
Definicion
Etimologicament, « salafisme » (en arab  : السلفية as-salafiyya) ven del mot salaf, « predecessor » ou « aujòl », que designe los companhs del profèta de l'islam Maomet e las doas generacions que lor succediguèron  : « al-salaf al-salih », los « predecessors pioses » (lo nom deriva de la raíç SLF س ل ف donent l'idèa de precedir o d' èsser acacabat).
Orchies
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Salafisme
Definicion
Baptiste Brodard explica la multiplicitat dels movements que se reclaman del salafisme pel fach que « l’afiliacion als salaf es gatge de legitimitat e d’ortodoxia, designa, segon la tradicion islamica, los musulmans melhors, dotats d’una compreneson corrècta de l’islam […] Se designant publicament coma de salafistas, los wahhabitas se flocant d’un labèl d’ortodoxia, de neutralitat e de legitimitat vejaires dels musulmans, tornant a l’idèa d’una tradicion originala, quitament se los wahhabites seguisson de fach las interpretacions religiosas e ideologicas de teologians sovent contemporanèus, dins la linhada d'Ibn Abdel-Wahhab ».
Orchies
Geografia
200px|left|thumb|Orchies en lo sieu costat e lo sieu arrondissement
Salafisme
Còdis vestimentaris
L'aparéncia exteriora dels salafistas se descriu mai sovent coma exibitionnista, folclorica e esquizofrèn. Se reconéisson a lor barba espesa, jamai talhada, subretot la mostacha rasada, segon la lor compreneson d'un hadit de Maomet. Tanben se destrian per lors caps rasats <sup class="reference cite_virgule" contenteditable="false">,. Valorizant tot çò que vent d'Arabia saudita e rebutant puslèu lor cultura d'origina per rejònher los estandards, pòrtan en principi de vestits largs, mas unes, per exemple los fraires musulmans son vestits a l'occidentala <sup class="reference cite_virgule" contenteditable="false">,. Fan mòstra, sens complèxe, los signes exteriors de riquesa (telefòn mobil al vam, cauçadura d'espòrt de granda marca, eca) revendicant atal eleccion e benediccions divinas. Los òmes marcan de bon grat lor pietat amb de tascas de tinta blava sul front, segon lor interpretacion d'un verset de l'Alcoran descrivent las gents del Paradís. Las femnas portan tipicament un vel integral de color negra, veire la burca afgana. E mai, los jihadistas fan pas, tanpauc, de mistèri de lor militarisme, levant d'estendards negres e adoptant de vestits mai adaptats.
Orchies
Geografia
200px|left|thumb|Orchies dans son canton et son arrondissement==Istòria==
Salafisme
Vista teologica comuna
Los diferents corrents salafistas se veson coma un movement de renaissença de l'islam, per un retorn a la fe de las originas, aquela dels « pioses predecessors ». Los salafistas pretendon tanben imitar Maomet en tot, e tanben dins lo biais de se vestir o de manjar. Rebutan tot çò que percevon coma d'interpretacions umanas posterioras a la revelacion de Maomet.
S'agís donc d'un movement reformista, que condamna a l'encòp las practicas de l'islam popular, accusadas d'èsser de « supersticions », e tanben una granda partida de la reflexion teologica musulmane, considerada coma balhant de « novelums », es a dire de creacions de la rason umana s'alunhant del messatge divin. Los salafistas rebutan tanben tota influéncia occidentale, subretot la democracia e la laïcitat, qu'accusan de corrompre la fe musulmana.
Orchies
Geografia
thumb|left|250px|Luòc de Orchies en [[1914 (fòto de arxiva alemanda)]]
Salafisme
Vista teologica comuna
Coma o mòstra Bernard Rougier, « los salafistas s'emancipan de la tradicion fondada per las escòlas juridicas, e inventan un novèl islam. » En efièt, afirmisson se fondar pas que sus l'Alcoran, e la Sunna, es a dire l'ensems dels hadits, los fachs e paraulas atribuidas a Maomet e los seus, per fixar las obligacions moralas e practicas admissiblas per "aquel que se somet [a Dieu]". D'aquel fach, bastisson amb lors interpretacions una novèla lectura de l'islam, literalista.
Orchies
Geografia
En 1297 Philippe lo Polit ocupa la vila, #que #èsser oficialament annexada en 1305 pel tractat de Athis sus Òrdi. Totun, la vila i aguèt retut dins lo comtat de Flandres en 1370. En 1477 la vila i aguèt saquejat pel rei de França, Louis XI. La vila pas redevint francesa #qu'en 1668 pel tractat de Aix-la-Capèla.
Salafisme
Vista teologica comuna
A costat d'aquela denonciacion de tot çò que considèran coma de « novelums » al respècte de l'Alcoran e de la Sunna, los diferents corrents salafistas insistisson sul principi de l'unicitat divine, tawhid. Dieu es l'unica e sol creator (Tawhid rububiya, unicitat dins la senhoria). Tot acte d'adoracion deu anar sonque cap a el (Tawhid uluhiya, unicitat dins son adoracion). Totes los noms e atributs divins qu'aparéisson dins l'Alcoran e la Sunna son acceptats, mas son pas tractat de biais metaforic o antropomorfisme (Tawhid asma was sifat, unicitat dins los seus noms e atributs).
Orchies
Geografia
De 1708 a 1712 las tropas anglo-olandesas #ocupar la vila. Es paissièra de nombrosas fes per las coalisés, de contunh represa per la França, pendent las guèrras de la Revolucion francesa. Lo primièr banc victorieux es aquel dels Austrians, #que dintran dins la vila lo 21 de julhet de 1792.
Salafisme
Vista teologica comuna
Pour de salafistas, sol le sens primièr de l'Alcoran (sens aparent, exoteric, literal) a autoritat en matèria de fe; e cercar a especular o rasonar dialecticament (kalam) es absoludament interdit. Aquò que seriá un novelum eretic, al repècte de necessitat de seguir los fondamentals (Aquida) tals que coneguts dels ancians (Salaf us-salih). A l'ora d'ara, los tenents de l'Atarisme son mai sovent de salafistas (o Wahhabitas), que seguisson las tèsis de Ibn Taymiyyah. L'Atarisme precica una lectura literala e non interpretada, al contrari de l'interpretacion metaforica o esoterica (Tawil); per aquela escòla es van de cercar de comprene lo sens vertadièr de l'Alcoran, qu'aparten pas qu'a Dieu sol (tawhid). L'Alcoran deu èsser acceptat sens se pausar de question, "Bi-la kaifa" (sens se pausar de question). Aquela posicion èra defenduda per certans Imams de l'islam primitiu, coma Abu Hanifa qu'enebissiá quina recerca d'interpretacion que siá (kalâm) als seus estudiants, afirmant qu'aqueles que seguisson aquela dralha son « aqueles qui regresson ». Ahmad Ibn Hanbal anava fins a interdire de frequentar aqueles que practican lo kalam quitament quand defendisson la Sunna. En efièt, es a dire que l'adesion a una religion, al dògma, al credo, es pas una question de rason o de logica, mas de segur una question de fe o de cresença. Mas los salafistas o los wahhabites van encara mai luènh que les autres rebutant radicalament la rason umana, quitament per de questions juridicas.
Orchies
Geografia
La vila a destruit en 1914 en lo moment de la Primièra Guèrra mondiala. A liberat lo 19 d'octòbre 1918 per las fòrças anglesas:  bataillon del Cambridgeshire Regiment. Episòdi conegut dels istorians e mencionat en l'istoric d'aquel regiment.
Seguida en mai-en junh 1940 del èxode cap a la Bretanha.
Salafisme
Istòria
La volontat de tornar a l'islam dels salaf dains sa puretat es pas recenta. Pel mot « salaf », los teologians musulmans designan Maomet e los seus (subretot lo quatre primièrs califas), e las doas generacions que los seguèron, la tabiun e los tabi at-tabiin. L'espandiment de l'islam es mai sovent a la puretat de la fe dels salafs. « Alara, cada còp que las societats musulmanas se trapan fàcia a una crisi economica, politica o sociala; de teologians precican un retornd a l’islam dels Salafs » .
Orchies
Geografia
thumb|left|250px|Place d'Orchies en [[1914 (photo d'archive allemande)]]
Salafisme
Istòria
Istoricament, de teologians preciquèron aquel retorns a las originas : Ibn Taymiyya e sos discípols (Ibn Al-Qayyim e Ibn Kathîr) son tanben una de las referéncias màger revendicadas dels movements salafistas contemporanèus.
Los movements salafistas contemporanèus trapan pasmens lor origina dins la predicacion de Mohammed ben Abdelwahhab, al sègle XVIII. Per el, l'aflaquiment de païses musulmans fàcia à l'Occident resulta de l'oblit del messatge original de l'islam per de populacions musulmanas que son, segon el, dirigidas per d'aristocracias rafinadas e laxistas, avilidas per la sedentaritat e las supersticions. Precica tanben una lectura literalista e puritana de l'islam, s'inscrivant dins la tradicion anbaliste e s'inspirant de Ibn Taymiyya. Los partisans de Mohammed ben Abdelwahhab serán mai tard nomenats wahhabitas per Solayman ben Abdelwahhab, lo quita fraire del fondator d'aquela doctrin mas los partisans del predicator preferisson se far nomenar Ahl at-Tawhid (Las gents de l'unicitat).
Orchies
Geografia
En 1297 Philippe le Bel envahit la ville, qui fut officiellement annexée en 1305 par le traité d'Athis sur Orge. Néanmoins, la ville fut rendue au comté de Flandres en 1370. En 1477 la ville fut pillée par le roi de France, Louis XI. La ville ne redevint française qu'en 1668 par le traité d'Aix-la-Chapelle.
Salafisme
Istòria
Dins sa predicacion, se liga amb Mohammed ben Saud, fondator de la dinastia que dirigís ara encara l'Arabia saudita. Atal, dempuèi aquel epòca fins a l'ora d'ara, lo wahhabisme es la doctrina religiosa oficiala de l'Arabia saudita. ''« Alara, lo salafisme ven una ideologia politicoreligiosa que la pensada será largament espandida successivament pel prececaires màgers de l’Estat saudian modèrne, al cap desl olemas Mohammed ibn Ibrâhim Âli ach-Chaykh, Abdel Aziz ben Baz et Mohammad ibn al-'Uthaymin. »'' L’Arabia saudita joga tanben un ròtle essencial dins lo salafisme contemporanèus, a l'encòp d'un punt de vista teologic mas tanben material.
Orchies
Geografia
De 1708 à 1712 les troupes anglo-hollandaises occupèrent la ville. Elle est prise de nombreuses fois par les coalisés, puis reprise par la France, durant les guerres de la Révolution française. Le premier siège victorieux est celui des Autrichiens, qui entrent dans la ville le 21 juillet 1792.
Salafisme
Diversitat dels corrents
Lo salafisme contemporanèu es un movement composita. Subretot, se destria un corrent "quietista", quantitativament mai important, centrat sus la predicacion e un corrent « revolucionari » que precica lo jiad armar. Cadun d'aqueles corrents pretend incarnar lo salafisme verai e critica los autres corrents de biais virulent.
Orchies
Geografia
La ville est détruite en 1914 lors de la Première Guerre mondiale. Elle est libérée le 19 octobre 1918 par les forces anglaises:  bataillon du Cambridgeshire Régiment. Épisode connu des historiens et mentionné dans l'historique de ce régiment.
Salafisme
Le salafisme cheiquista
Aquela tendencia salafista, desvelopada subretot per d'imams pròches del regim saudian, refusa la via jihadista que cerca a impausar un regim musulman per l'accion violenta e revolucionària. Aquela via li sembla destinada al fracaç. Una de las grandas figuras d'aquela tendencia, dels ans 1960 fins a sa mòrt en 1999, lo cheic Muhammed Nacer ad-din al-Albani, declarava atal que « fa partit de la [bona] politica, uèi, d"abandonar la politica ». Çò disent, compren que l'accion politica mai eficaça pasa fòrça mai mejans la predicacion d'una fei regenerada, de la reislamizacion de las societats musulmanas, puslèu que d'una accion politica de presa de contraròtle del poder.
Orchies
Geografia
Suivie en mai-juin 1940 de l'exode vers la Bretagne.
Salafisme
Le salafisme cheiquista
Per al-Albani, esdonc necessari de contunhar una estrategia del « at tasfiyatu wa tarbiyah » (la purificacion e l'educacion) : d'un costat, regenerar la fe la purificant dels "novelums" teologics l'alunhant de la fe autentica, aquela de las originas, coma la definissián; d'un autre costat, educar los musulmans a aquela fe regenerada, de biais qu'abandonen totas lors practicas religiosas precedentas, jutjada corrompudas. Es de la difusion generala dins la societat d'aquela pietat que deu nàisser lo cambiament politic.
Aquel corrent salafista critica : Los salafistas cheiquistas son ligats als avises (fatoas) dels teologians oficials de l'islam d'Estat saudian o dels païsses del Golf, que seguisson a la letra. Son legitimistas dins lo sens que cercan pas a capvirar la familha reiala saudiana, çò qu'es pas lo cas dels salafistas jihadistas que lo projècte es la restauracion del califat islamic.
Aquel corrent es largament majoritari dins lo salafisme francés. Segon Samir Amghar, autor de Salfisme d'aujourd'hui lo vam seriá degut a l'esfaçament dels Fraires musulmans  representats al sen de l'Union de las organizacions islamicas de França.
Lo salafisme jihadista
Aquel movement salafista se limitar pas a l'accion religiosa a la predicacion e fa del jihad armat lo còr de son activitat. Los salafistas d'aquala tendéncia son alara favorables al combat, per liberar los païses musulmans de tota occupacion forastièra mas tanben de capvirar los regimes dels païses musulmans que jutjan impius per instaurar un Estat autenticament islamic.
Aquela tendéncia salafista nasquèt, dins los ans 1980, en Afganistan, pendent la guèrra contra l'occupacion sovietica. Pendnet aquela guèrra, de salafistas venguts d'Arabia saudita encontrèron de Fraires musulmans. Aquò menèt a integrar al discors politic dels Fraires musulmans la predicacion literalista tradicionala dels salafistas, centrada sus la pietat e la moralitat. Per aqueles salafistas (tacfiris), los salafistas tradicionalistas, favorables a la sola predicacion, subretot los Cheics pròches de las autoritats saudianas, coma Ibn Baz e Ibn Uthaymin, son alara vistas coma d'ipocritas, als òrdres dels Estats Units d'America. D'un autre costat, aqueles salafistas critican encora mai los Fraires musulmans que son condamnats a causa de lor fe jutjada insufisentament literalista e, pels mai moderats dels Fraires, per lor engatjament dins lo jòc politic d'Estats jutjats impius e devent èsser eliminadas per la fòrça.
Aquela tendéncia seguís una estrategia revolucionària violenta que visa a capvirar los Estats dels païses musulmans per instaurar un Estat islamic per la fòrça. Çò que los mena tanben a realizar d'accions violentas contre de païses occidentals percebuts coma los sostens d'aqueles Estats, subretot los Estats Units d'America.
França
La preséncia del salafisme en França es identificada dempuèi los ans 1990.