cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vanuatu
Vanuatu dempuei 1980
Dins leis annadas 1990, la question deis illas Matthew e Hunter demorèt un problema entre França e Vanuatu mai lei relacions si melhorèron e d'acòrds foguèron signats entre lei dos país. Durant aqueu periòde, l'influéncia de França foguèt pauc a pauc remplaçada per aquela d'Austràlia. Pasmens, l'estabilitat politica intèrna demeniguèt e divèrsei crisis si debanèron coma una temptativa de còp d'estat en 1996 per una fòrça paramilitara e una revòuta importanta (500 arrestacions) en 1998 après un escandòl de corrupcion dins lo govèrn.
Govèrn e politica
Vanuatu es una republica parlementària. Lo poder executiu es dirigit per un president, que sei poders son subretot simbolics, e un premier ministre elegit per lo Parlament. Lo Parlament es fach d'una assemblada unica de 54 deputats elegits au sufragi universau per un mandat de quatre annadas. Enfin, lo sistèma judiciari es dirigit per lo cap de la Cort Suprèma. La lèi es inspirada per lei drechs anglés e francés.
La descentralizacion es importanta e cada província a lo sieu parlament locau e una autonòmia desvolopada, especialament per l'organizacion dau torisme. Lei conseus tradicionaus an tanben una influéncia importanta sus la direccion deis afaires locaus.
Economia
De veire: Economia del Vanuatu
L'economia de Vanuata es pauc desvolopada amb un PIB de 4,900$/abitant en 2012 e es dependenta de l'ajuda economica estrangiera (principalament australiana, francesa e anglesa). Per 65% de la populacion, situadas dins de regions ruralas de l'archipèla, l'economia es basada sus una agricultura e una pesca de subsisténcia organizada per de comunautats formant de vilatges pichons. L'indústria es pauc desvolopada e lo rèsta de la populacion activa trabalhad dins lei servicis. Lei pus importants son lo torisme (50,000 personas en 1997, 197,000 en 2007 ), que son desvolopament es la prioritat dau govèrn dempuei leis annadas 2000, e leis activitats financieras off shore car Vanuatu es un paradís fiscau e un pavalhon de complasença.
Fòrças armadas
Vanuatu a ges de fòrça armada. Pasmens, lo país a doas fòrças de polícia que son la Fòrça de Polícia de Vanuatu(VPF) e la Fòrça Mobila de Vanuatu (VMF). La segonda es de tipe paramilitar. Aquela polícia gropa 550 òmes e a doas basas principalas dins lei doas vilas dau país e quauqueis installacions dins d'illas mens importantas. Pasmens, certaneis illas an pas de preséncia policièra permanenta.
Lengas
Vanuatu a la densitat linguïstica pus importanta dau monde ambé 108 lengas vernacularas diferentas per solament 234,000 abitants. Tres lengas son polinesianas, nòu fan partida dau grop dich vanuatu del sud e lo rèsta fa partida dau grop vanuatu central e autras del grop vanuatu del nòrd. En fòra d'aquelei lengas vernacularas, de lengas d'autrei país coma lo fijian, lo vietnamian e, de segur, lo francés e l'anglés son tanben arribadas dins l'archipèla dins lo corrent dei sègles XIX e XX.
Principala lenga emplegada a l'ostal a Vanuatu segon lo recensament de 2009, :
Religion
En 1999, la populacion èra magerament crestiana ambé 55,6% de protestants, 13,1% de catolics e 13,8% de fidèus d'una autra glèisa crestiana. Lo rèsta, especialament lo culte dau cargo, representava 15,2% de la populacien.
Cabard
Lo cabard (o cherqués oriental) es una lenga caucasenca del nòrd-oèst parlada en Russia e dins la diaspora abaza, en Turquia.
Localisacion
Lo cabard es parlat dins la Republica de Kabardino-Balkaria e dins la Republica de Karachai-Cherquessia e dins lo krai de Krasnodar, dins lo Caucàs rus. La lenga es tamben parlada en Turquia, Siria e Jordania, dins de comunitats exiliadas al XIX sègle, après la conquista russa del Caucàs.
Segon lo recensament sovietic de 1989, i aviá 391 000 cabards e 52 500 cherquesses, es de dire de cabards de Kuban-Zelenchuk. Demest aquelas populacions, lo cabard èra la lenga mairala de 379 848 cabards e de 47 322 cherquesses.
Classificacion e dialèctes
Lo cabard es classificat dins la familha de las lengas caucasencas del nòrd-oèst, ont forma lo grop cherqués amb l'adigue. Los dialèctes de la lenga son :
Economia d'Àustria
thumb|250px|left|Donaustadt, quartièr de [[Viena (Àustria)|Viena.]] Àustria es venguda un estat membre de l'Union Europèa lo de 1995, e es la 4 economia del blòc per òrdre d'importància. Lo país, amb la siá fòrt economia de mercat e naut padron de vida, a de ligams estreches amb d'autres païses de l'Union Europèa, especialament Alemanha. La siá economia a un fòrt sector de servicis, un expressiu sector industrial e una agricultura pichona, mas plan desvolopada. Lo país tanben es fòrça beneficiat de relacions comercialas fòrtas, especialament en los sectors bancari e d'assegurança, amb païses de l'Euròpa Centrala, Orientala, e del sud-èst.
Aprèp divèrses ans de demanda estrangièra solida, recòrds d'exportacions e creissença de l'emplec, la crisi financièra internacionala e recession economica globala en 2008 portèt a una recession que persistiguèt fins al tresen trimèstre de 2009. Lo PIB sofriguèt una reduccion de 3,9% aquel an, mas creissèt 2% l'an seguent e 3% lo 2011. Lo caumatge creissèt pas tant quant dins autras zònas de l'UE, en partida a causa dels subsidis del govèrn perque las entrepresas apliquèsson la reduccion de la jornada laborala sens far de demissions. Las mesuras d'estabilizacion e d'estimulacion plan aital una reduccion en l'impòst a la renda resultèron un aument del deficit budgetari de 4,7% lo 2010 e 3,6% lo 2011, comparat a a pena 1,8% lo 2008.
Nòtas & referéncias
অস্ট্রিয়া
Poker
thumb|100px|Taula de poker
Chalets (Tolosa)
Monuments
thumb|Le Castèl Gesta
Poker
Lo poker (mot d'origina anglesa) es una familha de jòc de cartas comprenent fòrça formulas e variantas. Se practica a mai d'un jogaire amb un jòc generalament de cinquanta doas cartas e de getons.
La tòca del jòc es d'aver la melhora combinason de cinc cartas, la man, a fin de ganhar l'ensemble de las mesas, lo pòt. Los jogaires subredison en foncion de la fòrça de lor man e de lor espèr de la melhorar, senon abandonan lo torn.
Chalets (Tolosa)
Monuments
Qualques rics proprietaris volguèron rivalizar amb Gesta, e, dins le quartièr, la familha Job (del nom de l'entrepresa JOB) per la construccion de
Poker
La varianta mai jogada en torneg oficial o dins los jòcs de casinò es ara lo Texas Hold'em. Lo poker es devengut coma los escacs, un espòrt.
Chalets (Tolosa)
Monuments
thumb|La font Clamença Isaura o La Poesia romanica, plaça de la Concòrdia|right Una placa de bronze celèbra Tolosa, inspiratritz, per qualques vèrses de Ripert e de Lucien Mengaud :
Poker
Istòria
thumb|100px|right|Una partida de [[Texas hold 'em.]]
Lo jòc a vertadierament conegut lo succès als Estats Units pendent lo sègle XIX per devenir ara fòrça popular dins lo monde entièr.
(33) Polyhymnia
(33) Polyhymnia es un asteroïde.
(32) Pomona
(32) Pomona es un asteroïde.
Mar Celtica
La mar Celtica (anglés : Celtic Sea ; Breton Ar Mor Keltiek ; cornic An Mor Keltek ; Irlandés An Mhuir Cheilteach ; Galés Y Môr Celtaidd) es lo nom de la partida de l'ocean Atlantic qui bòrda lo sud de l'Irlanda, las doas ponchas sud-oèst de la Granda Bretanha e la façada oèst de la Bretanha ente es nomada Iroise.
Laurent Cayrel
Laurent Jacques Hubert Cayrel (nom afrancesat, en occitan es Laurenç Jacme Ubèrt Cairèl - Bordèu, 9 de julhet de 1950) es un foncionari gascon de l'Estat francés.
Setembre
Lo noven mes de l'an del calendièr gregorian es setembre.
En autras lengas
Annada > setembre < Calendièr d'eveniments
Assigny (Sèina Maritima)
Assigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Commune du Petit Caux située dans le canton d'Envermeu.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Verrières (Ardenas)
Verrières es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Villatorres
Villatorres es un municipi de la província espanhòlade Jaén e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Cardiff
Cardiff (en anglés) o Caerdydd (en galés) es la capitala e la vila principala del País de Galas. Se tròba dins la baia de Bristol e pròche la frontièra amb Anglatèrra. La populacion de Cardiff èra de 305,340 abitants en 2001, èra laidonc 16ª vila del Reialme Unit. Sa superfícia totala es de 140 km².
En Cardiff se parla mai anglés que galés dempuèi qualques sègles, mas lo galés garda una preséncia viva dins una part de la populacion, a l'escòla e dins las institucions.
Écoust-Saint-Mein
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Altwis
Altwis es un vilatjòt, e comuna soïssa, situat dins lo districte d'Hochdorf, e lo canton de Lucèrna. Comptava 411 abitants en 2012.
Écoust-Saint-Mein
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rothois
Rothois es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Geografia
Rothois Es un vilatge rural del Scenari picard, situat en lo costat de Marselha-en-Beauvaisis, a unitat|8|km de Crèvecœur-lo-Grand e  de Marselha-en-Beauvaisis, près del bòsc domaniale de Malmifait, e compte 317 ectaras.
Es facilament accessible pel ancià traçat de la RN1 (actuala RD901) París - Beauvais - Abbeville - Belgica e la anciana RN30 (actuala RD 930) Roan - La Capelle.
Il est aisément accessible par l'ancien tracé de la RN1 (actuelle RD901) Paris - Beauvais - Abbeville - Belgique et l'ancienne RN30 (actuelle RD 930) Rouen - La Capelle.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(34) Circe
(34) Circe es un asteroïde.
Armada Republicana Irlandesa
L'Armada Republicana Irlandesa (Irish Republican Army (IRA)), (en irlandés: Óglaigh na hÉireann) mai tard sonada de còps que i a la vièlha IRA, èra una organizacion militara sortida dels Irish Volunteers (Volontaris irlandeses) que foguèt reconeguda en 1919 per Dáil Éireann coma l'armada legitima de l'autoproclamada Republica d'Irlanda, l'estat irlandés naissent qu'èra estat proclamat pendent la Rebellion de Pascas en 1916 e reafirmat pel Dáil en genièr de 1919. A mai se tota una tièra d'organizacions proclamèron mai tard d'èsser una continuacion de l'IRA dempuèi 1920 fins a uèi, la màger part dels irlandeses son pas d'acòrdi amb aquelas pretencions. Aprèp la signatura del Tractat Angloirlandés en 1921, los membres de l'IRA qu'èran pel Tractat formèron lo nogalh de l'Armada Nacionala Irlandesa fondada pel cap de l'IRA leader Michael Collins en 1922. While the anti-Treaty IRA contunhèt d'existir aprèp sa desfacha aprèp la Guèrra Civila Irlandesa, cap a la fin de las annadas 1930 aviá perdut la part màger de la legitimitat que teniá en cò d'una part bèla dels partisans del camp republican. Sonque una tèuna minoritat del pòble irlandés accepta los pretendents posteriors d'aqueste nom coma los eiretièrs politics de l'Armada Republicana Irlandesa originala, a mai se la reivindicacion d'aqueste nom d'eiretièrs es pas jamai estada acceptada pel Dáil Éireann.
Per tal de distinguir l'armada de la Republica d'Irlanda dels que se dison eiretièrs d'aqueste nom, l'armada originala reconeguda per la Dáil es de còps que i a sonada la vièlha IRA.
Clessé
Geografia
Clessé Es un vilatge viticole del Mâconnais.
Clessé est un village viticole du Mâconnais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chartrettes
Chartrettes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mandres-sur-Vair
Mandres-sur-Vair es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Burcin
Burcin es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Burcin A situat a 18 km de Voiron, 25 km de Bourgoin-Jallieu
Burcin est situé à 18 km de Voiron, 25 km de Bourgoin-Jallieu
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Relòtge d'aiga
thumb|right|Reconstitucion d'un relòtge d'aiga [[Grècia antica|grèc dau sègle V avC.]]
Un relòtge d'aiga es un relòtge ancian que permet d'indicar lo temps a partir de la durada d'escorrement d'un liquid contengut dins una sèrva a travèrs d'un pichon orifici. L'aiga foguèt lo liquid pus utilizat, çò qu'explica lo nom dau sistèma, mai d'autrei liquids foguèron de còps adoptats (mercuri, òli...).
Lo modèl pus ancian conegut a l'ora d'ara data de 1,600 avC e foguèt descubèrt en Egipte. Pasmens, plusors traças semblan indicar una concepcion pus vièlha en China e en Índia, benlèu tre lo milleni IV avC. Foguèron utilizats, en parallèl dei mòstras solaras, dins lei regions sedentàrias d'Eurasia e d'Africa dau Nòrd. Conoguèron de melhoraments variats segon lei regions permetent de metre en plaça de sistèmas amb una precision similara ai mòstras actualas (Pèrsia) ò de bastir de relòtges monumentaus (torre dei Vents d'Atenas). D'un biais generau, demorèron lei relòtges pus precís fins au sègle XVII e, dins certanei regions, foguèron utilizats fins au sègle XX.
Nòtas e referéncias
.
Golf de Bòtnia
Lo Golf de Bòtnia (en suedés Bottniska viken, en finés Pohjanlahti) es situat dins la Mar Baltica, entre las còstas finlandesas a l'èst e las còstas suedesas a l'oèst. Au sud dau golf se tròba l’archipèla d’Åland (son las principalas islas dau golf, sos sobeiranetat finlandesa mas emb un estatut autonòm e dont las gents parlen suedés).
Octòbre
Lo desen mes de l'an del calendièr gregorian es octòbre.
En autras lengas
Annada > octòbre < Calendièr d'eveniments
Muscicapidae
La familha dels muscicapids (o Muscicapidae) aparten a la classa dels ausèls e a l'òrdre dels passerifòrmes.
Rus (Jaén)
Rus es un municipi de la província espanhòlade Jaén e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Sequehart
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(35) Leukothea
(35) Leukothea (vièlh simbòl: ) es un asteroïde.
Eamon de Valera
Éamon de Valera (en irlandés Éamonn de Valera), nascut Edward George de Valera (Nòva York 1882 - Dublin 1975) foguèt un dels politicians irlandeses mai importants de l'istòria d'Irlanda. Èra lo filh de Juan Vivion de Valera, un basco que demorava a Cuba, e Katherine Coll, una irlandesa del comtat de Limerick. Pasmens, son biograf Tim Pat Coogan, afirma que i a pas de constància dins lo certificat de naissença e que benlèu èra filh de maire celibatària. Segon afirmèt el meteis, en 1884 moriguèt son paire e sa maire tornèt en Irlanda. Estudièt a Cork e Limerick e se diplomèt en matematicas a l'Universitat de Dublin en 1904. Ailà dintrèt en contacte amb Douglas Hyde e la Liga Gaelica, que ne foguèt un dels caps en 1908. Se maridèt amb una professora d'irlandés, Sinéad Flanagan, en 1910.
En 1913 se jonhèt als Irish Volunteers, e pendent la Rebellion de Pascas de 1916 foguèt comandant del III Batalhon de Dublin, ocupèt lo molin de farinas Boland e contrarotlèt la rota de Dublin a Dun Laoghaire, en causar 234 mòrts demest los soldats britanics. Foguèt, per aquesta rason condamnat a la pena de mòrt, que foguèt mermada puèi pel fach d'èsser ciutadan dels Estats-Units. En 1917 foguèt causit coma candidat pel Sinn Féin, e ganhèt las eleccions al comtat d’East Clare. En març de 1918 foguèt nomenat president del Sinn Féin e de l'IRA en seguida de la proposicion de Michael Collins, que montèt son escapada de la preson. Alhora, s'opausèt al ròtle preponderant de l'IRB dins lo movement republican, vist que De Valera, que pas jamai n'èra vengut membre, i èra opausat del tot e se mesfisava de son secretisme.
Lo mes de decembre de 1918 De Valera foguèt causit deputat al Dáil Éireann, e en març de 1919 foguèt nomenat cap del govèrn provisòri del temps del conflicte conegut jol nom de Cogadh an Neamhspleachais (Guèrra d’Independéncia) que durèt de 1919 fins a la trèva de 1921.
Rebutèt l'acòrd que creava l'Estat Liure d'Irlanda en 1921 e, elegit comandant dels elements mai radicals del Sinn Féin, exigiguèt l'independéncia completa per tota l'isla e boicotegèt lo parlament irlandés. Foguèt lo cap de l'IRA pendent la Guèrra Civila Irlandesa de 1921-1922, que passèt gaireben tota als EUA per tal de cercar de supòrt a sa causa. Li permetèron pas nimai d'ocupar lo sèti de deputat pr'amor que se neguèt de jurar leialtat a la corona britanica. En 1926 abandonèt aquesta actitud e organizèt un partit novèl, lo Fianna Fáil, que ne foguèt president (1926-59). Aital trionfèt a las eleccions de 1932. Foguèt primièr ministre en 1932-48, 1951-54 e 1957-59, e copèt los ligams qu'unissián Irlanda e Grand Bretanha e a l'encòp reprimissiá sens pietat las accions de l'IRA. Mai tard venguèt president de la Republica d'Irlanda de 1959 a 1973.
Lourches
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Tom Bourdillon
thumb|right|Tom Bourdillon.
Thomas Duncan Bourdillon (16 de març de 1924, Kensington - 29 de julhet de 1956, Oberland Bernés) es un alpinista e fisician britanic. Participèt a l'expedicion de reconoissença menada per Eric Shipton sus lo pendís sud dau Mont Everest en 1951. Un an pus tard, acompanhèt tornarmai Shipton durant una autra mission de reconoissença au Cho Oyu. En 1953, foguèt chausit per participar a l'expedicion de John Hunt que venguèt la premiera a agantar la cima de l'Everest. Bourdillon i aguèt un ròtle important en modernizant lei sistèmas de respiracion. Amb Charles Evans, foguèt un dei pareus d'alpinistas mandats vèrs la cima de la montanha. Pasmens, en causa d'un problema tecnic sus l'aparelh respiratòri d'Evans, deguèron renonciar a son projècte a 8,751 m d'altitud lo 26 de mai. Pasmens, gràcias a seis informacions, Edmund Hillary e Tenzing Norgay, la segonda còla d'alpinistas de l'expedicion, agantèt la cima tres jorns pus tard. Moriguèt en 1956 dins un accident de montanha sus la fàcia èst dau Jägihorn.
.lifeinsurance
("assegurança de vida", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 19 de genièr de 2016.
Alstom Citadis Dualis
vinheta|[[Tram-tren Citadis Dualis a Chapel-Erzh.]] Lo Citadis Dualis es un material rotlant ferroviari de tipe tram-tren construch per Alstom, derivat del Citadis e comandat per la SNCF per las regions francesas. A circulat per la primièra còp lo 11 de junh de 2011, sus la linha TER de Païses de Léger reliant Nantas a Cliczon. Es numerotat per la SNCF U 52500, U 53500, U 53600 o U 53700 segon lo tipe.
Boèmia del Sud
Sa capitala es České Budějovice.
Adigue
L'adigue (o adyghe, cherqués occidental) es una lenga caucasenca del nòrd-oèst parlada en Russia e dins la diaspora cherquessa, en Turquia, en Siria, en Jordania e en Israèl.
Boèmia del Sud
Districtes
La region se compausa de 7 districtes : České Budějovice, Český Krumlov, Jindřichův Hradec, Písek, Prachatice, Strakonice, Tábor.
Adigue
Localisacion
L'adigue es parlat dins la Republica d'Adiguèa e dins lo krai de Krasnodar, dins lo Caucàs rus. La lenga es tamben parlada en Turquia, Siria e Jordania, dins de comunitats exiliadas al XIX sègle, après la conquista russa del Caucàs.
Boèmia del Sud
Administracion locala
Dempuèi lo 1èr de genièr de 2003 existís pas mai d'administracion al districte, qu'es vengut una unitat estadistica. L'administracion locala se fa dins de comunas de la responsabilitat espandida (obcí s rozšířenou působností) que son las 7 ancianas capitalas de districte emai aquelas comunas : Blatná, Dačice, Kaplice, Milevsko, Soběslav, Strakonice, Trhové Sviny, Třeboň, Týn nad Vltavou, Vimperk e Vodňany.
Adigue
Localisacion
Segon lo recensament sovietic de 1989, l'adigue èra la lenga mairala de 122 000 personas. La lenga èra benlèu parlat dins los autres paises per 100 000 personas.
Boèmia del Sud
Govèrn local
La governadora es Ivana Stráská dempuèi lo 27 d'abril de 2017. Succedís a Jiří Zimola (PSDC), demissionari, qu'èra governador dempuèi 2008 e que demissionèt per un afar de corrupcion.
Adigue
Classificacion e dialèctes
L'adigue es classificat dins la familha de las lengas caucasencas del nòrd-oèst, ont forma lo grop cherqués amb lo cabard. Los dialèctes de la lenga son :
Boèmia del Sud
Govèrn local
Jan Zahradník (PDC) foguèt lo primièr governador, de 2000 a 2008.
Adigue
Classificacion e dialèctes
La lenga estandardizada de Russia es basada sus lo dialècte temirgòi. La diaspòra parla sovent de dialèctes. Los cherquesses d'Israèl son de dialèctes shapsogh e abzakh. Aquels del Golan, en Siria, parlan abzakh.
(36) Atalante
(36) Atalante es un asteroïde.
Tiwanaku
thumb|[[Pòrta deu Só (Tiwanaku)|Pòrta deu Só]] thumb|Piramida de Akapana
Tiwanaku qu'ei un ensemble de rèstas arqueologicas situat en Bolívia a au sud-est deu lac Titicaca. Que ho la capitala d'ua cultura qui daunegè ua region uei coneguda com l'altiplano e partajada per Argentina, Peró, Bolívia e los territòris bolivians annexats per Chile. Aquesta cultura qu'espelí enter -1500 e 1200 (ua durada hèra longa, sustot dens aquesta region) e que conegó l'emplec deu bronze, çò qui ho ua de las soas honts de poder.
Tiwanaku que ho classificat Patrimòni de l'Umanitat per l'UNESCO.
Ligams extèrnes
Tiwanaku en Wikimedia Commons
Vath de Vilaverda
Istòria
Segon Madoz que’s disèva autes còps Villaverda de Trucíos.
Larva (Jaén)
Larva es un municipi de la província espanhòlade Jaén e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Cerièrs
Cerièrs (Sériers en francés) es una anciana comuna auvernhata, situada dins lo departament delh Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Dempueis lo 1èir de genèir de 2017, es comuna delegada de la comuna novèla de Nòvaglèisa de Trueire amb Nòvaglèisa, Orador e La Vàstria.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las fòrmas ancianas son, per luòc:
Saint-Aubin-sur-Scie
Saint-Aubin-sur-Scie es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
vignette|Poterie #Medievala sortida dels registres de la [[Jean Benoît Desirat Cochet|abbé Cochet de Sant-Aubin-sus-Serra en 1853 e depausada al musèu de Normandie.]]
vignette|Poterie médiévale issue des fouilles de l'[[Jean Benoît Désiré Cochet|abbé Cochet de Saint-Aubin-sur-Scie en 1853 et déposée au musée de Normandie.]]
Einville-au-Jard
Einville-au-Jard es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(38) Leda
(38) Leda es un asteroïde.
Novembre
L'onzen mes de l'an del calendièr gregorian es novembre (var. gasc. noveme).
En autras lengas
Annada > Novembre < Calendièr d'eveniments
Tomáš Garrigue Masaryk
Tomáš Garrigue Masaryk (nascut Tomáš Jan Masaryk a Hodonin, 1850-1937) òme politic, sociològ e filosòf foguèt lo primièr president de Checoslovaquia. Governèt entre 1918 e 1935.
Essarois
Essarois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Alfredo Stroessner
Lo general Alfredo Stroessner Matiauda (1912-2006), foguèt un dictator e lo president de Paraguai de 1954 a 1989.
(37) Fides
(37) Fides es un asteroïde de la cencha principla descobèrt per Robert Luther lo 5 d'octobre de 1855.
Decembre
Lo dotzen mes de l'an del calendièr gregorian es decembre.
Rilhac de Las Tors
Rilhac de Las Tors (Rilhac-Lastours en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Forca
thumb|Una forca Una forca es un espleit utilizat pels agricultors, los ortalièrs e los cantonièrs.
Descripcion
Una forca a un margue long de fusta o ara de materials sintetics e de dents longas, primas o planas, largament separada coma cal, amb de tèrme punchuts o talhant. Es utilizada a l'encòp per palaversar e/o esbocinar la tèrra mas mai sovent quand es punchuda per levat e sacar de matèrias forra-borra coma lo fen, de fuèlhas mòrtas, de gravars. Compta 2 a 9 tijas nomenadas dents o pics, amb des longors variablas seguent los besonhs: forca de fanejat, forca de fems, forca de l'ortalièr, forca del cantonièr, forca de palversar...
Istòria
La forca èra autrecòps utilizada coma arma per aqueles qui ne podavan pas aver accés a las espasas o mai tard als fusilhs.
L'expression passar per las forcas caudinas a per origina un pas, totjorn mai estrech, en forma de forca, près de Caudium, ont los Romans, que s'èron daissat preses pels Samnitas, deguèron passar e foguèron vencuts. Per espandiment, passar per las forcas caudinas significa capitular e acceptar las condicions del mai fòrt.
Autres tipes de forcas
Los agricultors tanben utilisan de forcas idrolicas installadas suls tractors.
Es nomenat forca per tota entitat ont un element se devisa en dos caps divegent: un camin que fa una fourca, une forca de bicicleta.
Las forcas designan tanben las doas dents mobilas en forme d'L d'un carri levadís. La partida verticala de las dents limpa sus una taula. Pòt èsser dotada, se cal, d'un sistèma de sòla idrolica per reglar de l'escartament de las dents. La partida orizontala, sovent mai longa, servís a levar la carga, mai sovent pausada sus una paleta de manutencion. Del meteis biais las gruas levan las paletas amb una forca fixada al tèrme del cable.
Una forqueta es una forca pichona utilizada a partit del sègle XI per manjar.
La forca de guèrra es una arma fourche de guerre es una arma d'asta utilizada entre los sègles XVI e XIX.
Sèt Denièrs
thumb|300px|[[Gentrificacion du quartièr: novèls imòbles sur l'ancian site de JOB]] thumb|Lo bastiment « Amiral » [[JOB, simbòl del quartièr, encara roïnat en 2006]] Los Sèt Denièrs es un quartièr de Tolosa. L'usina de papièr de cigarreta JOB i èra installada sus una superfàcia de, uèi site de l'espaci Garona. Lo bastiment dich « Amiral » foguèt salvat.
Situacion
Se situa al tèrme de Blanhac, amb un accès dirècte a periferic de Tolosa.
Sus la broas de Garona, i a fòrça espacis verds per las activitats esportivas e de léser. Compren un complèxe esportu de dètz ectaras que l'Estadi Ernest Wallon (estadi oficial de l'Estadi Tolosenc).
La principala via es la « carrièra de Blanhac » amb fòrça comèrcis de proximitat e es plan desservida pels transpòrts en commun.
Istòria
A l'Edat Mejana, lo quartièr èra un vaste prat que los Capitols balhavan lo drech de pastura contra una renda de sèt denièrs d'aur per an.
Aquel prat figura suls cadastres de 1550, 1571 e 1690 coma prat apartenent a la vila de Tolosa.
(39) Laetitia
(39) Laetitia es un asteroïde.
(40) Harmonia
(40) Harmonia es un asteroïde.
Sent Blancat
Sent Blancat es un toponim occitan:
Colgent
Colgent (Coulgens en francés) es una comuna situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Lista daus maires
miniatura|centre|Mairariá de Colgent.miniatura|dreita|Roge: La [[Comunautat de comunas de La Ròcha Focaud e Pòrta de Perigòrd|CC de La Ròcha Focaud e Pòrta de Perigòrd dins Charanta A. Frontiera òc/oïl<br/ >B. Comunas occitanas<br/ >C. Comunas emb un bocin occitan<br/ >D. Comunas peitavinas-sentongesas]]
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Bèucaire (Gard)
Bèucaire (Beaucaire en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Es situada a la broa de Ròse, fàcia a la vila de Tarascon e forma amb ela una aglomeracion d'aperaquí 30 000 abitants.
La vila foguèt un centre important d'escambis dei païses mediterranèus, e mai europèus, gràcias a sa fiera de la Magdalena.
Geografia
Bèucaire es una dei 79 comunas que son membres de l'esquema de Coeréncia Territoriala SCOT dau Sud dau departament de Gard. Es tanben demest lei 41 comunas dau País Garrigas Costieras.
Toponimia
Lo nom pus ancian de Bèucaire es Ougernon, segon Estrabon. Bèucaire es atestat en 1096, castrum Bellicadri. Lo nom de Bèucaire es format de bèu, vengut dau latin bellum, e de caire, vengut probablament dau latin quadrum, « cairat » (encara que d'uni fagan intervenir un pre-indoeuropèu *kar-). Caire a en occitan lo sens de « angle, canton, costat, pèira angulara, pèira de talha »; aqueu darrièr sens mena au sens de « mòta feudala », , o de castèu, de fortificacions.
Istòria
200px|thumb|Bòlas miliàrias a Bèucaire Probablament fondada a l'entorn dau sègle VII abans Crist, la vila d'Ugernum èra coneguda coma una deis etapas de la Via Domícia que ligava Roma a la peninsula Iberica devèrs 121 abans Crist. Formava una mena d'interseccion que la via s'i devesissiá en mantuna rota en direccion d'Arle, Nimes, Remolins o mai Sant Gèli. Aicí foguèt ont, après la conquesta de Roma per lei vandals, s'amassèt la noblesa galesa per tal d'elegir un emperador novèu: Avitus.
Edat Mejana
A l'Edat Mejana la vila coneguèt una creissença mendra que se veguèt agarrida per divèrseis invasions. D'en primièr aguèt de patir leis atacas dei burgonds, puèi dei gòts e mai tard dei sarrasins. Foguèt en aquela epòca que se construsiguèt la primièra muralha e que se faguèt l'agrandiment dau castèu. Es a partir d'aqueu temps que la vila recebèt son nom actual de Bèucaire.
La vila dependiá originalament del comtat de Provença. Foguèt lo comte Ramon Berenguièr que, lo 15 de decembre de 1125, la cediguèt al comte de Tolosa, Anfós Jordan.
En 1216 Simon de Montfòrt ensagèt d'assetjar Bèucaire, mas leis occitans resistiguèron e foguèt una dei desfachas mai importantas de l'invasor francés.
Durant lo sègle XIII, lo rei de França Loís IX visitèt mantun còp la vila que començava una expansion considerabla en conéisser una aumentacion importanta de sa populacion.
Maugrat la Guèrra de Cent Ans e lei guèrras de religion ulterioras (durant lei sègles XIV e XVI), l'arquitectura de Bèucaire coneguèt de melhoraments significatius dau mai èra a créisser la fortuna dei mercadièrs dau país.
La Gauda
La Gauda (La Gaude en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Istòria
Al sud del pòble, un sarcophage romain restaurat, vesin de l'anciana via Aurélia, testifica d'una aucupacion umana dempuèi l'antiquitat. Aquela via romaine passava près de l'actual castèl.
Après los atacs dels Sarrasins, a, los abitants davalan de Sant-Jeannet sus un scenari mai fèrtil. « La Gauda » a citat l'an 1075. Mas sulpic la vila a incendiat, per s'èsser convertie a la hérésie cathare. Quand çò Var ven frontièra, es de nòu destruida. Las pèstas e las guèrras favorisson pas pas la siá resurrecció, temptada per una aportacion de colons génois. Lo vilatge a arruïnat per la peste a e desertat fins a la fin de la. Qualques ostals réapparaissent alavetz, en venent comunitat independenta l'an 1599 en se separant de Sant-Jeannet.
De nòus pillages l'an 1704 e 1707, #que lo darrièr dura cinc jorns e cinc nuèchs, ne començan pas pas la siá réhabilitation.
Mas sembla #qu'un vilatge mai important i aja existit a l'origina dins lo quartièr de la Granda Bastide, a l'entorn d'una parròquia e d'un fabulós castèl atribuit als Templiers, trucat castèl de la Gaude, mas uèi sus la municipalitat de Sant-Jeannet.
Al, la cara de la Gaude se transforma amb l'arribada de l'aiga. Es a anotar que, sedusit pel endroit, Marcel Pagnol l'escuelherà coma luòc de sojorn, après aver-i aquerits una proprietat (l'actual domeni de l'Estela).
Au sud du village, un sarcophage romain restauré, voisin de l'ancienne voie Aurélia, témoigne d’une occupation humaine dès l'antiquité. Cette voie romaine passait près de l’actuel château.
Après les attaques des Sarrasins, au, les habitants redescendent de Saint-Jeannet sur un plateau plus fertile. « La Gauda » est citée en 1075. Mais aussitôt la ville est incendiée, pour s’être convertie à l'hérésie cathare. Lorsque le Var devient frontière, elle est de nouveau détruite. Les pestes et les guerres ne favorisent pas sa résurrection, tentée par un apport de colons génois. Le village est ruiné par la peste au et déserté jusqu'à la fin du. Quelques maisons réapparaissent alors, devenant communauté indépendante en 1599 en se séparant de Saint-Jeannet.
De nouveaux pillages en 1704 et 1707, dont le dernier dure cinq jours et cinq nuits, n'entament pas sa réhabilitation.
Mais il semble qu'un village plus important ait existé à l’origine dans le quartier de la Grande Bastide, autour d'une paroisse et d'un fabuleux château attribué aux Templiers, appelé château de la Gaude, mais aujourd'hui sur la commune de Saint-Jeannet.
Au, le visage de La Gauda Gaude se transforme avec l’arrivée de l’eau. Il est à noter que, séduit par l'endroit, Marcel Pagnol le choisira comme lieu de séjour, après y avoir acquis une propriété (l'actuel domaine de l'Étoile).
Tenzing Norgay
thumb|right|Tenzing Norgay en [[1953.]]
Tenzing Norgay (29 de mai de 1914, Tengboche - 9 de mai de 1986, Darjeeling) es un alpinista sherpa. Dins leis ans 1930, foguèt engatjat coma portaire per tres expedicions britanicas assaiant d'agantar la cima dau Mont Everest. Bòn alpinista, venguèt una figura dei temptativas d'ascension de la montanha e obtenguèt lo recòrd d'altitud en 1952 amb lo Soís Raymond Lambert (8,600 m). L'an seguent, foguèt donc recrutat per la mission menada per John Hunt e formèt una còla d'ascension amb Edmund Hillary. Après la revirada de Tom Bourdillon e de Chris Evans, lei dos alpinistas venguèron lei premiereis òmes a agantar la cima de l'Everest lo 29 de mai de 1953. Après aqueu succès, Norgay venguèt fòrça famós en Nepal e en Índia. Nomat director deis operacions per l'Institut Imalaian de Darjeeling, fondèt una companhiá, la Tensing Norgay Adventures, que prepausa de treks dins la region.
Te Deum (Charpentier)
Lo Te Deum en Re major (H. 146) qu'ei la mei famosa òbra deu compositor francés Marc-Antoine Charpentier ; que ho compausat de cap a las annadas 1688 e 1698 quan Charpentier b'èra mèste de musica dens la capèra jesuita Sent Loís a París. Qu'ei escrivut entà un còr e un esemble d'instruments de còrdas e de vent.
Aquesta òbra que vadó hèra famosa durant la segonda meitat deu sègle XX per'mor d'estar causida com imne de l'Union Europèa de Ràdio Television e, atau, en bèth precedir cada difusion deu Concors de l'Eurovision.
Vauvinhièra
Vauvinhièra (Valvignères en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
La prononciacion es [vɔwviŋɛrɔ], a Vauvinhièra e a Sant Thomé.
Vauvinhièra es atestat en 892, Vallevinaria, en 892; ven delh latin vinea, « vinha », amb lo sufixe -aria. I a encara plan de vinhas a Vauvinhièra.
Sent Martin de Toish
thumb|right|Lo [[molin d'aura de Sent Martin de Toish.]] thumb|Glèisa de Sent Martin de Toish. Sent Martin de Toish es un ancian vilatjòt autonòm vengut un quartièr partit de la vila de Tolosa.
Sent Martin de Toish, vilatjòt gascon, possedís un vertadièr còr de vilatge ont passa lo pichon riu Toish que là s'escampa dins Garona. Possedís tanben lo sol molin d'aura de Tolosa, restaurat en 2009. S'i aviá pas los avions de l'aeropòrt de Tolosa-Blanhac o lo periferic, se poiriá pensar èsser un vilatjòt als camps.
Transpòrts en comun
thumb|[[Gara de Sent Martin de Toish sus la linha C]] Situat a l'oèst de la vila, lo quartièr es d'accès aisit al centre:
Corrent del Golf
thumb|right|Lo Corrent del Golf es irange e jaune sus aquela representacion de las temperaturas de las aigas de l'Atlantic. Font: [[NASA.]]
Lo Corrent del Golf, (var. C. deu Golf, C. dau Golf) (en anglés: Gulf Stream) amb la seuna extension nòrd cap a Euròpa, lo corrent de l'Atlantic Nòrd, es un corrent oceanic caud, poderós, e rapid qu'a per origina lo golf de Mexic, e que ne'n sortís per l'estrech de Florida, puèi que seguís la linha de las còstas èst dels Estats Units e de Tèrranòva abans de traversar l'ocean Atlantic. Aperaquí 30° oèst, 40° nòrd, se dessepara en dos, lo corrent nòrd travèrsa l'Euròpa del Nòrd e lo corrent sud torna circular a l'entorn de l'Africa de l'Oèst.
Lo corrent del Golf influéncia lo clima de la còsta èst d'America del Nòrd, de Florida fins a Tèrranòva, e la còsta oèst d'Euròpa. I aguèt recentament de discussions a l'entorn d'aquò; ara existís un consens per dire que lo clima d'Euròpa de l'Oèst e d'Euròpa del Nòrd es pus caud que çò qu'auriá d'èsser, aquò degut al corrent nòrd-atlantic, una de las brancas de la "coa" del corrent del Golf. Es una part de çò qu'es sonat en anglés lo Gyre nòrd-atlantic subtropical. Sa preséncia menèt al desvolopament de ciclons poderoses de totes tipes, ambedós dins l'atmosfèra e dins l'ocean. Lo Corrent del Golf es tanben una font significativa d'energia renovelabla.
(41) Daphne
(41) Daphne es un asteroïde.
Michel Zunino
Michel Zunino (Tolon, 12 de junh de 1889 - La Garda, 26 de mai de 1958) es un òme politic occitan e resistent contra lo nazisme.
Es dels 80 parlamentaris que votèron contra los plens poders al marescal Pétain en 1940.
L'Illusion Comica
Òbra barròca dens tots lo sens de la palaura, qu'ei ua mecladissa (com ac soslinha lo quite autor dens lo prològ) en 5 actes de comedia, tragedia e pastorala.
Ua de las originalitats de l'òbra qu'ei la soa mesa en abisme, puish que lo public qu'espia dus personatges qui espian las hèitas deus autas.
Un deus sons personatges, lo Matamore, qu'ei un prototipe de gascon (qu'arrenega justament dens aquesta lenga).
Acte I
A l'entrada de l'espelunga deu magician Alcandre, Dorante e Pridamant que devisan amassas. Pridamant que cerca lo son hilh Clindor qu'i s'ei escapat deus sons maus tractaments. Dorante que'u recomanda de s'anar consultar lo magician Alcandre. Aqueth darrèr que domanda a Dorante de'us deishar e que hè entrar Pridamant dehens la soa espelunga on endevina de tira la rason de la soa vienguda ; que l'aconorta dab la nava de que Clindor qu'ei tostemps viu mes en tot l'assabentar que non vòu pas estar tornat trobar. Qu'ei a Bordèu au servici d'un capitani e Alcandre que'u pòt har paréisher lo son imatge mes dab la condicion que Pridamant non mauti pas, quinas que sian las apariéncias o las circonstàncias. Durant la representacion, Alcandre e Pridament que seran expectators de las aventuras de Clindor.
Acte III
Géronte, pair d'Isabelle que l'arcasta per'mor de non pas voler d'Adraste e que's perpausa de la convécer de'u se préner per espós. Que revia tanben lo Matamore viengut vantà's un còp mei e qui, un còp luenh e shens que'u pòscan audir, lo miaça en retorn. Que huegeish totun tan de paur léu qui enten los vailets de Géronte. Arron, Clindor que perpausa a Lyse d'estar lo son amador quan sia maridat dab Isabelle. Aquesta, emalida, que jura de's venjar. Matamore, espaventat, que s'esconeish mentre qu'Isabelle e Clindor e devisan d'amor. Que'n vad furiós mes un còp mei que hegeish quan Clindor eth dit que los vailets que'u son a cercà'u. Puish Adraste que suspren Isabelle a Clindor e potonejà's e Clindor que l'aleba d'un còp d'espada abans d'estar gahat peus vailets de Géronte. Pridamant, en tot véder aquò qu'ei malurós e que teeish per l'anar e la sguida deus eveniment.
Acte IV
Isabelle que's lamenta quan Lyse e'u vien díser qu'a sedusit lo carcerau e que liberan Clindor. Pridamant qu'ei urós alavetz e Alcandre que'u perpause d'espiar lo son hilh dus ans arron.
Acte V
Los personatges que son adara mei ricament vestits. Isabelle e Lyse que son dens lo jardin d'un palais e la purmèra que conda que son espós qu'ei un arren-que-valha e que se'n va véder la princessa Rosina. Clindor alavetz qu'arriba e, credent qu'Isabelle qu'ei en vertat Rosina, que la parla d'amor. Que's retracta arron en bèth audir lo arcasts d'Isabelle quan Rosina qu'arriba. Aqueth còp Clindor que demora hidèu ad Isabelle, mes los òmis deu princi Florilame qu'auciden Clindor e Rosine e lo prince que declara lo son amor a Isabelle. Pridamant qu'ei deseperat, mes, fin finau, Clindor que's tonar quilhar per'mor la hèita b'èra pas sonque ua representacion de teatre e Isabelle, Lyse e Clindor que son vaduts comedians, mestièr qui n'ei pas, en purmèras, au grat de Pridamant, e enta'u ressegura e per lo har cambiar d'opinion Alcandre que clava la pèça dab ua apologia deu teatre.
10 de julhet
Decèsses
Veire tanben :
Puig Neulós
Lo puig Neulós (en rosselhonés puig Neulús) es una montanha de la sèrra de l'Albera, que n'es lo pic culminant (1.256 m). Es sus las tèrra de la Jonquera (Girona) e Sureda (Rosselhon). L'aigavèrs foguèt frontièra los ancians comtats d'Empúries e comtat de Rosselhon e, des del Tractat dels Pirenèus (1659), es a dire entre los estats espanhol e francés.
Accés
L'accés al som es mai aisit pel penjals Nòrd, l'ubac del mont, d'administracion francesa, on i a una carrièra de montanha asfaltada dempuèi de la Roca d'Albera que mena fins a l'estacion d'antenas de television e radio que i son installadas. A partir del coll de l'Ullat aquela carrièra es d'usatge restrench, tecnic e militar, i cal continuar a pé.
Pel penjal Sud, l'adreit del mont, d'administracion espanhòla, cal arribar a Requesens, ont i a de pistas de montanha dempuèi Cantallops (en melhor estat) e dempuèi de la Jonquera. Dempuèi de Requesens i a una autra pista d'accés, a pé, sus l'aigavèrs.
Patrimòni
La riquesa naturala del mont es important, amb un païsatge boscats (plantat sobretot de surrièrs) que ja foguèt descrit per d'autors coma Carles Bosch de la Trinxeria, arbres e prats pertocats per la fòrça de la tramontana. Las aigas, amb fòrça rus e fonts, son tributàrias de la riu d'Anyet (bacin de la Muga) e del riu Rom (bacin del Tec). La raça de la vaca de l'Albera i pastura en libertat. Mo penjal Sus es una resèrva protegida del Paratge Natural d'Interès Nacional de l'Albera.
L'ocupacion umana es anciana, amb preséncia de monuments megalitics subretot dins lo penjal sud del mont. Dempuèi l'edat medieval, el santuari de Requesens e lo castèl de Requesens, situats dins lo mèsme sector, son d'emblèmas pels rosselhoneses. Prop del som i a tanben una interessanta glaçièra.
Sus la cima i a un monument piramidal, fait de pèiras de la zona, dit la torre d'en Manel. L'originala foguèt bastida per Manel Costa a la fin del sègle XIX, mas foguèt remplaçada per l'installacion de l'estacion de comunicacions e mai tard tornèt èsser bastida.
Las vistas dempuèi lo somalh del puig Neulós, se la meteorologia va contra l'etmologia (neulós = nivolós), son espectacularas, sus las planas del Rosselhon e de l'Alt Empordà s'espandissent fins a la mar, lo Canigó d'un costat, las cimas de l'Albera e la muntanya de Requesens de l'autre.
.swatch
(marca de mòstras) es un nom de domeni generic depausat per l'entrepresa soïssa Swatch. Es en servici dempuèi lo 26 de junh de 2015.
Fontette
Fontette es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Près de Fontette, Paul Passy crèa en 1909 la colònia de Liéfra (Libertat, Egalitat, Fraternité) #que fonciona segon la « lei de Moïse ». Basada en los principis del socialisme crestian e del collectivisme, la tèrra, proprietat collectiva inaliénable, a espetat en comun. Aquela colònia desapareis a la vespra de la Primièra Guèrra mondiala. Mai recentament, en lo moment del segond torn de las eleccions presidencialas de 2007, los sufragis d'aquela municipalitat se son exprimits a 94,78 % en favor del president actual.
Aquela vila se classifica al desen reng nacional pel Intrada fiscala per parament a França; es la sola municipalitat del Top10 defòra Ile de França, amb Vièlha-Tolosa (31).
À proximité de Fontette, Paul Passy crée en 1909 la colonie de Liéfra (Liberté, Égalité, Fraternité) qui fonctionne selon la « loi de Moïse ». Basée sur les principes du socialisme chrétien et du collectivisme, la terre, propriété collective inaliénable, est exploitée en commun. Cette colonie disparaît à la veille de la Première Guerre mondiale. Plus récemment, lors du second tour des élections présidentielles de 2007, les suffrages de cette commune se sont exprimés à 94,78 % en faveur du président actuel.
Cette ville se classe au dixième rang national pour le Revenu fiscal par ménage en France; elle est la seule commune du Top10 hors Ile de France, avec Vieille-Toulouse (31).
Los Fronterizos
200px|thumb|left|Los Fronterizos en [[1979]]Los Fronterizos qu'ei un deus màgers grops argentins de folclòre. Que ho fondat en 1953 e los sons menbres qu'èran alavetz : Gerardo López, Carlos Barbarán e Emilio Solá.
Cacho Valdez que ho remplaçat per Eduardo Madeo e Juan Carlos Moreno que's juntè. En 1956 César Isella (qui deu son costat vadore un deu mei famós cantaires e autor deu folclòre argentin) que remplacè Berbarán.
En 1977 que's desseparèn dab un conflicte au cap deu quau López que ganhè lo dret de conservar lo nom deu grop après un pèit au devant la justícia.
A partir de 1999 que tornèn cantar amassas dab un succès tau que tornèn enregistrar amassa tanben.
Constitucion d'Andòrra
La constitucion d’Andòrra (en catalan: Constitució d’Andorra) es la nòrma suprèma del principat d'Andòrra. Intrèt en vigor lo 4 de mai de 1993.
Redaccion e adopcion
La primièra e unica Constitucion fins ara foguèt adoptada lo 2 de febrier de 1993 pel Conselh general reünit en Assemblada constituenta, puèi somesa a un referendum lo 14 de març seguent quand es aprovada pel pòble andorran per 74 % dels vòtes.
Lo 28 d'abril, foguèt signada pel syndic general Jordi Farràs Forné e los dos coprinces andorrans: lo president de la Republica Francesa, François Mitterrand e l'evesque d'Urgell, Joan Martí i Alanis. Lo tèxte dispausa entre autres qu'aqueles dos representants son lo cap d'Estat d'Andòrra. Intra en vigor lo jorn de sa publicacion al Butlletí Oficial del Principat d'Andorra, lo jornal oficial andorran lo 4 de mai.
Composicion
Se compausa d’un preambul seguit de 107 articles amassats en nòuu títols.
Mesa en abisme
thumb|200px|[[Las Meninas]]La mesa en abisme qu'ei la representacion d'ua òbra dens ua auta òbra creant un espectator intermediari enter la scena e lo public. Qu'ei per exemple lo cas dens l’Illusion Comica de Pierre Corneille on lo public que ved Pridamant e Alcanre (dus personatges sus l'empont) ad espiar las hèitas deus autes personatges. Qu'ei tanben lo cas de la pintrura Las Meninas de Diego Velázquez on lo pintre be s'ei representat a printrar lo quite tabléu mentre qui los Reis d'Espanha e son representat espiant lo pintre e la scena dens lo miralh deu hons de la sala (çò qui implica que's trobin logicament au quite lòc on e's tien lo public qui espia la pintrura).
Operacion Copèrnic
Operacion Copèrnic ei eth nòm qu'eth Ministèri der Interior cristianèc damb eth eth desplegament dera Policia Nacionau e era Guardia Civiu en Catalonha pendent seteme, en octobre e en noveme de 2017 entà sostier ara operacion Anubis.[1][2]