cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hector Berlioz
En 1834 Niccolò Paganini que comandè a Berlioz ua òbra entà jogar un alto Stradivari que vienèva d'aquesir ; Berlioz que compausè alavetz Harold en Italia ; decebut per la part tròp petitat consecrada a l'alto dens aquesta òbra qui ei ua sinfonia, Paganini non la voló pas interpretar. En l'audir, totun, qu'exprimè ua admiracion extrèma de cap a Berlioz e que'u auherí 20,000 francs entà marcar lo son respècte.
En 1836 Berlioz que conegó ua mauescaduda dab lo son opèra Benvenuto Cellini e tanben quauques dificultats economicas. A partir de 1842 que comencè a viatjar per Euròpa en tot publicar, en 1844 un Tractat d'orquestracion.
En 1864 que ho decorat de la Legion d'Aunor.
Pietra-di-Verde
A Petra di Verde en còrs (Pietra-di-Verde en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Geografia
thumb|left|Tozza
Situat en la pieve de Verde, al sud-es de la Castagniccia, Pietra-di-Verde (en Corsega a Petra di Verde, « la pèira de verdure ») tira lo sieu nom dels schistes a las colors verdas #que afloren en los environs. Lo vilatge ludut-a bastit quitament sus un promontori rocós, cèrts ostals en essent installats de manièra espectaculara sus rochers escarpés.
Situat a una altitud mièja de 500 mètres aperaquí, en dominant la branca occidentala del lac de la retenuda de la Alesani, Pietra-di-Verde es a 10 quilomètres a panatòri d'ausèl de la còsta orientala. Las solas rotas desservant la municipalitat son la départementale 17, #que puja dempuèi la RN 198 (phare de Alistro) e penetra en lo massís en direccion del nòrd-oèst, e lo sieu embrancament la D 117, #que puja al caulet de San Gavino (a bocca di San Gavinu) e se dirigís cap a Moïta.
Lo vilatge se compausa de tres grops d'ostals prèps los unes dels autres : lo Muchju (« lo ciste ») al centre, lo Muntichju (« lo monticule ») en las nautors cap a l'oèst, e lo Paisolu (« lo masatge caseriu ») #que surplombe la vallée cap a l'èst.
Situé dans la pieve de Verde, au sud-est de la Castagniccia, Pietra-di-Verde (en Corse a Petra di Verde, « la pierre de verdure ») tire son nom des schistes aux couleurs vertes qui affleurent dans les environs. Le village lui-même est construit sur un promontoire rocheux, certaines maisons étant installées de manière spectaculaire sur des rochers escarpés.
Situé à une altitude moyenne de 500 mètres environ, dominant la branche occidentale du lac de la retenue de l'Alesani, Pietra-di-Verde est à 10 kilomètres à vol d'oiseau de la côte orientale. Les seules routes desservant la commune sont la départementale 17, qui monte depuis la RN 198 (phare d'Alistro) et pénètre dans le massif en direction du nord-ouest, et son embranchement la D 117, qui monte au col de San Gavino (a bocca di San Gavinu) et se dirige vers Moïta.
Le village se compose de trois groupes de maisons proches les uns des autres : le Muchju (« le ciste ») au centre, le Muntichju (« le monticule ») dans les hauteurs vers l'ouest, et le Paisolu (« le hameau ») qui surplombe la vallée vers l'est.
Galileo (cançon)
Galileo es una cançon de Claudi Martí en lenga espanhòla :
Gracias por el azul del cielo Y por las noches alumbradas, Somos un pezado de estrella, Piedra perdida en el espacio... - Hereje, sientate y calla : La Tierra fué su obra mayor Dios se lo dijo al Santo Oficio La clavó centro y corazón !
Eppure si muove No seas triste Galileo, Eppure si muove Y viajando seguiremos.
- Saludos, sabia asamblea, Verdad : son siete tres y tres. Confiteor, verdugos buenos, Yo lo que quieran les diré. Niños jugando a la rayuela Iluminan el callejón, Galileo sonrie a su sombra Que va creciendo bajo el sol.
Eppure si muove...
Galileo, desde mi siglo Villas miseria y verde sol, Queria hacerte una carta En italiano, en español. Andamos por el Universo Siendo hormigas bajo el sol, Santos Oficios perdurecen ¡Que saben todo mas que Dios!
Canigó
thumb|300px|right|Canigó vist de la rota de l'[[aeropòrt de Perpinhan (a Ribesaltes).]] Canigó es un massís montanhós dels Pirenèus catalans situat a mens de 50 km de la mar Mediterranèa, entre Conflent e Valespir. Domina Prada de Conflent e tota la valada de la Tet ambe 2784 m a la seuna cima. Se pòt veire de fòrça luènh, de tota la plana lengadociana (e fins a Marselha, en de circonstàncias particularas). La legenda atribuís la seuna primièra ascension al rei Pèire III d'Aragon, en l'an 1285.
Al pè de Canigó se tròban los monastièrs de Sant Martí del Canigó e de Sant Miquel de Cuixà.
Canigó es un vertadièr simbòl nacional en Catalonha, e a inspirat de poètas coma Jacint Verdaguer, e tanben de cançons popularas coma: Muntanyes de Canigó, fresques són i regalades
La flama de Canigó
Existís una tradicion, cada 22 de junh, fòrça monde i pujan per alucar la flama de Canigó, una flama que velhan tota la nuèit. L'endeman, davalan fins a Perpinhan amb la meteissa tesa emplegada a  la cima, per alucar los divèrses fuòcs de la nuèit de Sant Joan als Païses Catalans.
Artieda
Artieda es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Strikeforce
Lo Strikeforce es una organizacion americana de kick boxing e de combat libre, fondada en 1985 e establida a San José (Califòrnia). Es una deis organizacions mondialas d'MMA mai importanta. Aparten d'ara en avant a Zuffa, la societat maire de l'UFC, despuei lo 12 de març de 2011.
Gungunum
Gungunum es un rèi de Larsa que reinèt vèrs 1932-1906 avC. Succediguèt a son paire Samium (vèrs 1976-1942 avC) e foguèt remplaçat per Abi-sare. Durant son rèine, menèt divèrsei campanhas militaras victoriosas còntra Elam (presa de Suesa) e Isin (presa d'Ur e benlèu d'Uruk).
Montcabrièr (Carcin)
Montcabrièr, , (Montcabrier en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Winona Ryder
Winona Ryder (nascut Winona Laura Horowitz) es una actritz americana de cinèma.
Les Rotours
Les Rotours es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Cross training
Lo cross training o entraïnament crosat es un metòde d'entraïnament fisic que rambla d'exercicis dins de disciplinas diferentas e permete coma aquò de melhorar la performància globala. L'idèia es que s'entraïnar per de biais diferents permete de prendre çò que i a de mielhs dins cada disciplina e coma aquò d'èstre mai complèt e mai performent fin finala.
Bezonvaux
Bezonvaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
Lo vilatge a traversat pel camin départemental 24 #que connècta Gremilly a Haudiomont en serpentant al pè de las còstas vorejant la Meuse a l'èst de Verdun. Aquelas còstas, de meteissa que lo territòri agricòla de la municipalitat, son ara cobèrtas pel bòsc de Verdun. Lo Ruisseau de Bezonvaux, #que pren la siá font a tres quilomètres a l'oèst del pòble, pres lo ruisseau de Val a Mogeville e se tira de contunh en lo Adorna. La posicion géographique de Bezonvaux es 49.2375°N, 5.46833°W.
Lo territòri del vilatge cobrís 923 ectaras e s'estend entre 226 e d'altitud.
Le village est traversé par le chemin départemental 24 qui relie Gremilly à Haudiomont en serpentant au pied des côtes bordant la Meuse à l'est de Verdun. Ces côtes, de même que le territoire agricole de la commune, sont maintenant couvertes par la forêt de Verdun. Le Ruisseau de Bezonvaux, qui prend sa source à trois kilomètres à l'ouest du village, rejoint le ruisseau de Vaux à Mogeville et se jette ensuite dans l'Orne. La position géographique de Bezonvaux est 49.2375°N, 5.46833°W.
Le territoire du village couvre 923 hectares et s'étale entre 226 et 367 mètres d'altitude.
Istòria
L'origina del pòble es de manièra versemblant ligada a l'establiment d'una villa gallo-romaine. Lo sieu nom poiriá provenir d'aquel d'un comte austrasien Boson #que n'i auriá #èsser lo senhor cap al. Quoi #Que ne siá Besonval existissiá ja al e #beneficiar en 1252 d'una charte de affranchissement. En 1540 la parròquia de Bezonvaux es una annèxa d'aquela de Douaumont. Es en 1624 #qu'un curé a afectat dins lo pòble, Beaumont-en-Verdunois ven alavetz annèxa de la parròquia de Bezonvaux. Al començament del Beaumont, vengut mai important #que Bezonvaux, lo curé déménage per s'i installar mas en 1803, Bezonvaux a ligat a Adornes tot en conservant la siá glèisa. La glèisa parroquiala, bastida al e restaurada en 1848, èra dédiée a Saint-Gilles, A #èsser destruida al meteis temps que lo pòble, entre 1916 e 1918. La capèla actuala a #èsser bastida entre 1927 e 1932 a un centenat de mètres de las ruïnes de la anciana.
Lo pòble possèdait ja una escòla, o del mens un local en fasent mestièr, cap a 1750. A partir de 1824 la municipalitat fa efectuar de trabalhs dins un ostal #que ven de crompar per i condicionar una sala de classa. Un projècte d'ostal comun en servint a las fes de comuna, de forn a pan communal, de lotjament pel instituteur e d'escòla vei lo jorn en 1886. A aquela epòca, 44 mainats an escolaritzat. Lo darrièr instituteur del pòble, Émile Joseph Richard, a #èsser aucit davant la comuna per un obus lo 3 de genièr de 1915.
Un molin a farina, accionat pel ruisseau de Bezonvaux, èra en servici fins a la destruccion del pòble. I aviá situat en aval del pòble.
En 1803, la populacion del pòble èra de 199 abitants ; just abans la Primièra Guèrra mondiala, èra de 149 abitants après èsser pujada a 317 en 1851.
Lo 21 de febrièr 1916, lo tonnerre dels canons marca lo començament de la batalha de Verdun. Situat sul sector de Verdun, lo pòble perdut per las tropas Francesas çò 23 de febrièr 1916 e represes lo 16 de decembre 1916 disparaitra totalament jol acharnement dels pilonnages dels obus franceses e alemands.
Belval (Ardenas)
Belval es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Bures-les-Monts
Bures-les-Monts es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Abi-sare
Abi-sare es un rèi de Larsa que reinèt vèrs 1905-1895 aC. En 1898 aC, lancèt de trabalhs idraulics força importants per desviar l'aiga de canaus alimentant de la vila d'Isin. Succediguèt a Gungunum e foguèt remplaçat per Sumu-El.
Vulaines-lès-Provins
Vulaines-lès-Provins es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Batalha de Saipan
La batalha de Saipan se debanèt dau 15 de junh au 9 de julhet de 1944 dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva estatsunidenca (32,000 òmes còntra l'illa defenduda per una importanta garnison japonesa (31,000 òmes). L'enjòc dau combat èra lo contraròtle de l'illa de Saipan, posicion importanta de l'archipèla dei Marianas, que permetiá de bastir de basas aerianas. Lei Japonés aprofichèron lo relèu malaisat (palun, camps de cana de sucre, montanhas... etc.) per establir una defensa fòrta que resistèt plusors setmanas ais asalhidors.
Leis Estatsunidencs perdiguèron 16,525 òmes dins la batalha (3,426 tuats e 13,099 bleçats). Lei pèrdas japonesas foguèron pus importantas ambé 24,000 tuats durant la batalha, 5,000 suicidis de soudats refusant de capitular e 1,780 presoniers. De mai, aperaquí 10,000 civius se suicidiguèron.
Vasperviller
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gallegos del Pan
Gallegos del Pan es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Aubia e Espessàs
Aubia e Espessàs, , de façon incorrècta Aubía e Espessàs , (Aubie-et-Espessas) es una anciana comuna bordalesa d'Occitània , en Gasconha lingüistica, administrada prau departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Dempui lo 1èir de genèir 2016, es comuna delegada e caplòc de la comuna novèla de Val de Virvée (nom francés).
Bartolomé Torres Naharro
Bartolomé Torres Naharro (Torre de Miguel Sesmero, Badajoz, 1485 - 1530?) que ho un escrivan dramatic espanhòu de la Renaissença e un deus precussors deu teatre deu Sègle d'Aur.
Bonàs
Bonàs (Bonas en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Bonàs que vengueré deu nom latin d'òme Bonacius : *Bonacium (fundum). Negre ditz pas arren de Bonàs.
Larsa
thumb|right|300px|Mapa de la Mesopotamia antica Larsa es una vila de Mesopotamia antica. Foguèt tanben la capitala d'un reiaume important de l'Antiquitat.
Lo reiaume de Larsa
Lo reiaume de Larsa seriá estat fondat vèrs -2025 per Naplanum pendent lo començament de l'afondrament dau reiaume de la tresena dinastia d'Ur. Lo réine dau cinquen rèi de la dinastia, Gungunum, marca l'eissidor de la vila ambé la presa d'Ur còntra Isin. Sei successors contunièron la guèrra còntra aquela vila. Vèrs -1898, Larsa comencèt donc de trabalhs idraulics força importants per desviar l'aiga de canaus alimentant Isin. Acabadas en -1877, aqueleis òbras li donèron un avantatge decisiu. En -1870, Isin perdèt la vila santa de Nippur. Maugrat una reconquista quatre ans pus tard, es una victòria simbolica fòrça importanta. Isin acumulèt adonc lei revèrs : pèrda d'Ibrat en -1844, desfacha d'una coalicion unissent Uruk, Kazallu, Isin e l’Elam còntra Larsa en -1837, segonda pèrda de Nippur en -1828 e novèla revirada d'una coalicion ambé Uruk, Babilònia, Sutum e Rapiqum en -1809.
D'aqueu temps, la dinastia en plaça foguèt reversada en -1834 per Kudur-Mabuk qu'aprofichèt una campanha còntra Isin. Nomèt son fiu Warad-Sin rèi de la vila. Un periòde de construccion (temples, canaus) comencèt. En -1802, lo rèi Rim-Sin lancèt son ofensiva finala còntra lo reiaume d'Isin. Prenguèt Uruk (-1802), Al-Damiq (-1799), Dunnum (-1795) e assetgèt Isin. Maugrat una intervencion de Babilònia, la vila tombèt en -1794 o -1793. Es l'apogèu de Larsa mai durèt gaire. En -1764, una guèrra esclatèt ambé Babilònia. Mashkan-shapir, capitala segondària, e Larsa foguèron presas en -1764 e -1763. Rim-Sin e sei fius foguèron capturats e mandats en Babilònia.
La rebellion de Rim-Sin II
Larsa foguèt adonc annexada au reiaume de Babilònia fins a -1741 quand la vila lancèt una revòuta dins lo país de Sumèr. Pasmens, l'insurreccion, comandada per un nomat Rim-Sin II foguèt matada en -1738 o -1736. Après aquelei combats, la region èra devastada e subiguèt donc lo despoplament dau sud de Mesopotamia.
Gbagyi
Lo gbagyi (o gbagye, gwari de l'èst, gwari matai) es una lenga nupoïda parlada en Nigèria.
Localisacion
Lo gbagyi es parlat dins las zònas de govèrn local de Rafi, Chanchaga, Shiroro e Suleija de l'Estat de Nigèr, dins lo Territòri Federal de la Capitala, dins la zòna de govèrn local de Kachia de l'Estat de Kaduna e dins las zònas de govèrn local de Nasarawa e Keffi de l'Estat de Nasarawa.
Classificacion
Lo gbagyi acampa los dialèctes occidentalas del ensem gbari, o gwari. Los dialèctes orientalas son sonats gwari.
Olmos de Peñafiel
Olmos de Peñafiel es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Illa del Prince Edoard
L'Illa del Prince Edoard (var. Illa deu Prince Edoard; Illa dau Prince Edoard) (en anglés Prince Edward Island, en francés Île-du-Prince-Édouard) es una província canadenca de la còsta sud-èst. Es la província pus pichona de la federacion, en superfícia e en populacion. Se tròba enrodada per l'Ocean Atlantic e separada de la província de Nòu Brunswick per l'Estrech de Northumberland. Formava autrecòps una part de l'Acàdia francesa.
Lo nom de la província ven del prince Edoard August, duc de Kent e Strathearn, paire de la reina Victòria.
Temple roman
vinheta|408x408px|Temple roman d'August a [[Pula, Croàcia ]] Lo temple roman èra la bastissa consagrada al culte tipic de la religion romana, e d'autras èran, per exemple, los autars e los lararium (pichons autars consacrats als lars). Temple deriva del vocable latin templum, qu'indica pas sonque la bastissa en se, mas lo luòc consagrat, orientat segon los ponches cardinals, en seguissent lo ritual de l'inauguracion o inaguratio, orientacion que correspond a l'espaci sagrat del cèl.
Plan Cerdà
vinheta|500x500px|Projècte original del Plan Cerdà Lo Plan Cerdà es un plan de refòrma e d’espandiment de la vila de Barcelona de 1860 que seguís los critèris del plan ipodamic, amb una estructura en grasilha o damièr, dobèrta e egalitària. Foguèt creat per l'engenhaire Ildefons Cerdà e son aprobacion seguèt una fòrça granda polemica que foguèt impausat pel govèrn de l'Estat espanhòl en contra del plan d'Antoni Rovira i Trias qu'aviá ganhat lo concors de la Vila de Barcelona.
L'espandiment envistjat se desplegava sus una immensa superfícia liura de bastits qu’èra estat considerada coma zona militara estrategica.
Prepausava un damièr d’ilons de 113,3 mètres dempuèi Besòs fins a Montjuïc, amb de carrièras de 20, 30 e 60 mètres e una nautor maximala dels bastits de 16 mètres. Lo novelum al respècte del plan ipodamic consistís dins lo fach que los ilons que los cantons son troncat a 45° per permetre una melhora visibilitat.
L’espelida del plan durarèt gaireben un sègle. Mentretant, lo plan se transformèt e fòrça directivas foguèron pas aplicadas. Los interesses dels propietaris terrencs e l'especulacion faguèron desviar lo plan Cerdà.
La Barcelona del sègle XIX. Insalubra e quichada
Pendent lo sègle XVIII e la primièra partida del XIX la situacion sanitària e sociala de la populacion de Barcelona s’anava sufocant.
La muralha medievala qu'aviá permés a la vila de resistir a set sètges entre 1641 e 1714 de venguèt a representava un fren a l'expandiment urban. La creissença demografica faguèt auçar la populacion de 115.000 abitants en 1802 a 140.000 en 1821 e arribèt a 187.000 lo 1850. Los 6 quilomètres de muralha cenchavan una superfícia de mens 2 milions de m², que 40% de l'espaci èra ocupat per sèt casèrnas, onze espitals, quaranta convents e vint-e-sèt glèisas.
Las condicions de salubritat mermavan a causa de la densitat e de la manca d'infrastructuras sanitàrias coma de rets de càner o d'aiga correnta. Los enterraments dins los cementèris davant las glèisas èran de fogals d'infeccions, de contaminacion de las aigas sosterranhas e d'epidemias. Malgrat la decision de far los enterraments al cementèri de Pòble Nòu en 1819 per l'evèsque Pau de Sitjar i Ruata, la realizacion ven efectiva sonque a la mita del sègle XIX. A partir d'alara, e forçat per d’ordenanças militaras, comencèron a se sasir los espacis dels cementèris a las sortidas de las glèisas coma aqueste de Sant Just, Sant Pere de las Puellas o lo cementèri de les Moreres.
Dins aquesta situacion, la mejana de vida èra de 36 ans pels rics e de 23 pels paures e jornalièrs.
Barcelona, coma lo rèsta de Catalonha, èra tocada per la pèsta dins los sègles XV e XVI, e patiguèt de divèrsas epidèmias pendent lo XIX:
vinheta|La vila dins los barris e la Ciutadèla Qu’èran consideradas Barcelona e sa cuitadèla coma plaça fòrta se condicionava la vida urbana. Passant suls problèmas dels abitants dins los barris, los timides movements per s'espandir fòra foguèron reprimits pel demoliment dels bastits qu’aquò «empachava la defensa de la vila» coma se passèt en 1813, que se considerava coma airal non aedificanda la zona compresa dins a la distància d'un trach de canon, que vendrà los «jardinets de Gràcia».
Las voses en contra provenián dels ciutadans, mas tanben de la vila de Barcelona que, ensems lo Conselh de Ornato e lo capitani general baron de Meer, en 1838 demandèron una modificacion dels barris entre la pòrta dels estudis (la Rambla) e lo baloard de las Jonqueras (Plaça Urquinaona) per poder realizar un pichon alargament.
Abajo las murallas
Lo 1841 la Vila de Barcelona convoquèt un concors per promòure lo desvolopament de la vila. L’11 de setembre de 1841 se dictèt lo prèmi al doctor Pere Felip Monlau, mètge e igienista autor de l’òbra Abajo las murallas, Memoria acerca de las ventajas que reportaría á Barcelona y especialmente á su industria de la demolición de las murallas que circuyen la ciudad (Memòri al subjècte dels avantatjes que donariá a Barcelona e subretot a son industria lo demoliment de las muralhas que cenchan la vila), que demanda un espandiment dempuèi lo riu Llobregat al Besòs. vinheta|Revòlta de 1842 contra Espartero La larga difusion del projècte e lo vam popular provoquèt d'afrontaments coma aqueste del 26 d'octòbre de 1842 coma lo Conselh de Derribo que demoliguèt una partida de la Ciutadèla, fach que provoquèt lo general Espartero a bombardar Barcelona dempuèi lo castèl de Montjuïc lo 3 de decembre e ordonèt que torne èsser bastida amb una còst de 12 milions de rals per la vila.
En 1844, Jaume Balmes s'apondèt, dins las paginas de la Sociedad, a las protestacions contradisent las teorias de la valor estrategica militara defenduda pel general Narváez.
Se passèt mai de dètz ans fins que la vila de Barcelona apròve un projècte preparat per son secretari Manuel Duran i Bas qu'envièt al govèrn de Madrid lo 23 de mai de 1853 amb la signatura unanima del consistòri, primièr amb son cònsol, Josep Beltran e Ros. Lo projècte recebèt l’aprobacion dels deputats catalans e subretot de Pascual Madoz, deputat de Lhèida e persona clau en l’aclapament de las muralhas. Madoz venguèt governador civil de Barcelona pendent setanta cinc jorns puèi ministre de las finaças del govèrn progressista, que sollicitèt la desamortizacion e promulguèt una ordonança reiala per acabar los afronaments entre la Vila e lo ministèri de la Guèrra. L'òrdre de demoliment de las muralhas del 9 d'agost de 1854 especificava que se caliá manténer la muralha de mar, lo castèl de Montjuïc e la Fortalesa de la Ciutadèla.
La necessitat d'un espandiment
La necessitat de créisser fòra dels barris èra evidenta, mas cal de mai se rendre compte de l'efièch especulatiu que supausava l'urbanizacion de 1.100 ectaras de tèrra. Amb lo concors dobèrt per la vila en decembre de 1840 e ganhat pel projècte «Abajo las Murallas» de Monlau, comença lo periòde de transformacion de la vila.
En 1844 Miquel Garriga i Roca se prepausa a la Vila de Barcelona coma arquitècte municipal per far lo plan de l'espandiment, amb una proposicion centrada sus d’òbras d’embeliment ornamental.
La gestacion del projècte de l’Eixample
En 1853, un an abans d’aclpar las muralhas, la comuna comencèt a se preparar per l’estapa seguenta en creant la Comission de las Corporacions de Barcelona. Venent mai tard la Comission de l'Eixample; comptava amb los representants de l'indústria, los arquitèctes Josep Vila, Francesc Daniel Molina, Josep Oriol Mèstres, Josep Fontserè i Domènech, Joan Soler i Mèstres, e de representants de la premsa: Jaume Badia, Antoni Brusi i Ferrer, Tomàs Barraquer e Antoni Gayolà.
En 1855, lo Ministèri de l’Immoblièr encarguèt Cerdà d’auçar lo plan topografic de Barcelona, dins la vasta zòna sens urbanizacion per de rasons militaras que se trapava entre Barcelona e Gràcia e dempuèi Sants a Sant Andrèu de Palomar. Èra una persona afogada dels corrents igienistas, qu’apliquèt sas coneissenças a desvolopar, per son compte, una Monografía de la clase obrera (1856), completa e prigonda analisi estatistica sus las condicions de vida dintra los barris comprenent los aspèctes socials, economics e alimentaris. Lo diagnostic foguèt clar: la vila èra pas bona per «la novèla civilizacion, caracterizada per l’utilizacion de l'energia de la vapor dins l'indústria, e melhorar la mobilitat e la comunicativitat» (lo telegraf optica èra l'autra invencion considerabla).
Conscient d'aquela manca, Ildefons Cerdà comencèt sens cap de compromission a estructurar sa pensada, pareissent d’annadas mai tard (1867) dins son òbra màger: Teoría General de la Urbanización. Un dels traches mai importants de la proposicion de Cerdà, e que lo destria dins l'istòria de l'urbanisme, es la recèrca de coeréncia prenent en compte las exigéncias contradictòrias d'una aglomeracion complèxa. Passa los vejaires parcials (vila utopica, culturala, monumentala, racionalista…) per far la recèrca d'una vila integrala. vinheta|L'Aishamplatge actual En 1859 es l'an decisiu per l'Eixample. Lo 2 de febrièr, Cerdà recebèt l'òrdre del govèrn central perque complisca l'estudi per l'eixample dins los dotze meses. La vila reagís en convocant lo 15 d'abril un concors public sus plans per l’eixample amb per data limita lo 31 de julhet, remandat al 15 d'agost. Mentretant, Cerdà perdèt pas de temps, acabèt son projècte e se consacrèt a lo mostrar — per ganhar de supòrts a Madrid — a Madoz, Laureà Figuerola e al director general de las Òbras Publicas, lo marqués de Corvera.
Mas lo 9 de junh de 1859 es la data que de biais definitiu lo govèrn central mejanç una ordonanaça reiala, apròva lo plan de l'eixample dessenhat per Cerdà.
Alara se succedisson de bregas de tipe tecnic, politic e economic entre lo govèrn central e la vila.
Al concors municipal, que se presentèron tretze projèctes, ganhèt al unanimitat Antoni Rovira i Trias lo 10 d'octòbre de 1859. Seguent una ordonaça reiala del 17 de decembre, totes los projèctes, aqueste de Cerdà comprés, foguèron expausats amb un nòta, s’absenguèt la Vila de notar aqueste de Cerdà. Lo concors èra dotat d’un prèmi de 80.000 rals, medalha d'aur e lo bateg d'una carrièra amb lo nom del ganhant, 10.000 rals e una medalha d'argent pel primièr e 5.000 rals pels segond e tresen.
La question foguèt definitivament resolguda lo 8 de julhet de 1860 que lo ministèri ordenèt l'execucion del Plan Cerdà.
Lo concors municipal
Lo concors municipal de Barcelona consistissiá en dessenhar un espandiment per la vila, los arquitèctes se centravan, dins la majoritat de cases, sus la solucion del «camin de Barcelona a Gràcia» que ja fasiá un temps que se nomenava urbanisticament coma alo passeig de Gràcia e que condicionava las possiblas solucions. Aqueles plans, a la diferéncia d’aqueste prepausat per Cerdà, ocupavan una mendre superfícia e èran destinats a aculhir mens de personas, çò qu'es logic se pensam que seguisson los objectius de la borgesiá de refortir la segregacion sociala. Atal, lo plan ganhant del concors, presentat per Rovira i Trias, correspondava al lèma definit: «lo traçat d'una vila es òbra mai del temps que de l'arquitècte»; e lo quita Rovira afirmava que los proletaris poirián pas viure dins çò «que pròpiament se deuriá sonar vila de Barcelona».
Los projèctes èran presentats jos pseudonim e los dossièrs dels refusats foguèron destruchs, que fòrça se perdèt la documentacion.
Lo projècte d'Antoni Rovira
vinheta|Projècte ganhant d'Antoni Rovira e Trias Lo projècte ganhant, segon lo consistòri municipal, foguèt una proposicion d'Antoni Rovira basada en una malha, circular enrodant la vila dins los barris, creissiá de biais radial, integrant de biais armonic los vilatges a l’entorn. Se presentèt amb lo lèma: «Le tracé d'une ville est oeuvre du temps, plutôt que d'architecte». La frasa originala en francés es de Léonce Reynaud un referent arquitectonic de Rovira.
Èra estructurat dins tres airals ont se combinavan los diferents sectors de la populacion amb las activitats socialas dins una logica de quartièrs e ierarquizacion de l'espaci e dels servicis publics. A partir d'una proposicion de baloard circulari a la plaça dels barris se desvolopava una malha formada d’ilons rectangulars amb un pati central e una nautor de 19 mètres. Unas carrièras principalas fasián d'union entre blòts d’ilons d'estructura ipodamica per reajustar lo perfil cairat a la mièjacircumferéncia qu'enrodava la vila. Rovira sometèt sa solucion amb un centre clar situat a la plaça de Catalonha, alara que Cerdà transportava la centralitat cap a la plaça de las Glòrias. Lo plan aportava una solucion per la plaça de Catalonha, causa que prevesiá pas lo plan Cerdà.
La trama de Rovira respond a un modèl d’espandiment contemporanèu e residencial coma lo Ring de Viena o lo projècte Haussmann a París. Aqueste modèl correspondava a la futura Großstadt capitalista que revindicavan lo jornals la Renaixença e la Liga Justificava de baias indirècte l'usatge privilegiat de cada zòna, alara Cerdà tendiá a l'uniformitat.
Autres projèctes de tria
vinheta|Projècte de Francesc Soler e Gloria
vinheta|Projècte de Josep Fontserè e Mèstre
vinheta|Projècte de Miquel Garriga e Ròca
Lo Plan Cerdà
La decènnia de 1870 portèt un progrès notable, que los investisseires i vegèron una granda oportunitat de negòci. Lo retorn dels indians amb la fin de las colònias portant de capitals importants per invertir trobèron dins l’eixample ont far de plaçament finacièrd. Comencèt lo periòde de la Fèbre d'Aur. Mas aqueste vam faguèt perjudici al plan inicial, e la fèbre constructritz contribuiguèt a la progressiva reduccion dels espacis verds e dels equipaments. Se bastiguèron alara los quatre costats dels ilons.
L'Exposicion Universala de l'an 1888 faguèt venir un nòu vam que permetèt la renovacion d’unas zònas e la creacion de servicis publics. Mas foguèt lo grand desvolopament de fins del sègle XIX amb lo Modernisme e lo supòrt de la borgesiá, qu'invertiguèt dins los bastits per ne far de lotjaments, çò que faguèt créisser l'Eixample de tala biais qu’en 1897 Barcelona integrèt las municipalitats de Sants, las Corts, Sant Gervasi de Cossoles, Gràcia, Sant Andreu de Palomar e Sant Martí de Provençales.
Lo nòu lengatge de Cerdà
Lo plan portèt lo classament primari del territòri: las «vias» e los espacis «intervias». Las primièras constituisson l'espaci public de la mobilitat, d’encontra, lo supòrt de las rets de servicis (aiga, càner, gas…), los arbres (mai de 100.000 arbres), l’eclairatge e lo mobilièr urban. Las «intervias» (ilon, blòt o encastre) son los espacis de la vida privada, ont los bastits plurifamiliars s'amassan en dos rengs a l'entorn d'un pati interior que totas las demoranças (sens excepcion) recebon lo solelh, la lutz naturala, la ventilacion e la joie de vivre, coma demandavan los movements igienistas.
Cerdà defendiá l'equilibri entre las valors urbanas e los avantatges rurals. «Ruralizatz l’urban, urbanizatz lo rural» es lo messatge lançat al començament de la sa Teoria Generala de la Urbanizació.
D'un autre biais, son intencion èra de donar la prioritat al «contengut» (las personas) sul «contenent» (las pèiras o los jardins). La forma, tèma tan obsessiu dins la majoritat de plans, es pas mai qu'un instrument, senon de maxim importància, mas sovent tròp decisiu e a vegada preponderant. La magia de Cerdà consistís a engendrar la vila a partir de la demorança.
L'intimitat de la demorança es considerat coma una prioritat absoluta e, al temps de las familhas nombrosas (tres generacions), de far possibla la libertat de totes los membres çò qu’èra alara considerat coma utopic.
Cerdà Crei que la domorança ideala es l'isolat, lo rural. Pasmens, los enòrmes avantatges de la vila obligan a compactar, esséncia del fach urban, e a dessenhar una demorança que permet son assemblatge dins una construccion plurifamiliara en estatges, e plasenta, mercés a una bona distribucion, d'una dobla ventilacion per la carrièra e pel pati interior de l’«ilon». La bailada del solelh es assegurada per totes.
Estructura del Plan Cerdà
vinheta|Seccion de carrièra de l’Eixample tal coma figurava al projècte Lo plan prepausat per Cerdà per la vila mòstra l'optimisme e la prevision sens limita de creissença, l'abséncia programada d'un centre privilegiat, son caractèr matematic, geometric e amb una vision scientifica. Obsessionat pels aspèctes igienistas qu'aviá estudiat en prigondor e en dispausant d'una larga libertat per configurar la vila, que lo «plan de Barcelona» aviá pas gaireben cap de bastit, son estructura utiliza al maxim la direccion dels vents per facilitar l’oxigenacion e netejar de l'atmosfèra. Dins la mèsma dralha, donèt un ròtle clau als pargues e als jardins interiors dels ilons, pasmens se l’especucion venenta alterèt fòrça son plan. Fixèt la localizacion dels arbres dins las carrièras (1 cada 8 mètres) e causiguèt la platana per arborar la ciutat après aver analizar quina espècia seriá melhora per demorar en vila.
En mai dels aspèctes igienistas Cerdà se preocupèt de la mobilitat. Definiguèt una largor de carrièras fins alara inusitada, en partida per fugir l’inumana densitat de la vila, e tanben en pensant a un futur motorizat amb d’espacis separats per una convivéncia sociala que reservava a las zònas interioras.
Incorporèt lo traçat de linhas ferroviàrias que foguèt influenciat dins sa vision del futur per sas visitas de França, plan conscient que devián èsser sosterranhas, e preocupèt que cada quartièr aja una zòna consacrada a de bastits publics. Dins aqueste sens se compren las avançadas de son ideal progressista quand afirmèt: esquèrra|vinheta|250x250px|Esquèma de la trama de las carrièras del Plan Cerdà La solucion formala de tria del projècte foguèt l'incorporacion de l’ilon urban (que nomena mansana), sa forma essenciala, e absoludament singulara al respècte de las autras vilas europèas que ten una estructura cairada de 113,33 mètres amb de cantons trocats de 45°.
Geometria de l’Eixample
esquèrra|vinheta|250x250px|Esquèma del foncionament dels caireforcs del Plan Cerdà Lo damièr de Cerdà prevesiá de carrièras de 20, 30 e 60 mètres de largor. Los ilons devián èsser bastits pas que sus dos dels quatre costats, çò donava una densitat de 800.000 personas. Amb lo dessenh original, l'Eixample seriá ocupat totalament en 1900, tan plan que lo quita Cerdà e, mai tard, d’autras accions especulativas, fòrça lo densifiquèron.
Cerdà prepausèt lo «Eixample illimitat», un damièr regular e tranpausable tot lo long del traçat urban. A diferéncia d'autras proposicions que trencavan lo ritme repetitiu per incerir d’espacis verds o de servicis, la proposicion de Cerdà los engloba en intèrne e permetèt de fixar una repeticion de contunh del plan amb la capacitat de l’alterar quand se caldrà
Lo principi egalitari que Cerdà voliá estampar a son urbanisme justifica aquesta omogeneïtat amb la recèrca de l'egalitat, pas solament entre las classas socialas, mas tanben al subjècte de la comoditat del transit de las personas e dels veïculs, alara prevei la circulacion per una via del mèsme biais que se fa per sas transversalas, los caireforcs son situats a la mèsmas distància los uns dels auters, e existís pas de vias mai comòdas qu'autras. Atal la valor dels abitats tenderà a demorar egala.
L'engenhaire aviá una vision de creissença e de modernitat; son engenh li permet d'anticipar los futurs conflictes de circulacion urbana, 30 ans abans l’invencion de l'automobila. esquèrra|vinheta|123x123px| Esquèma de la lutz solara dels ilons|alt= Al subjècte de l'orientacion, las vias son plaçadas las unas en direccion parallela a la mar, e las autras en perpendicular, de tal biais que l'orientacion de las puntas dels cairats coincidisca amb los punts cardinals e doncas que totes los costats ajan de lutz dirècta del solelh pendent la jornada, mostrant encara un còp l'importància pel dessenhaire del fenomèn solar.
Cerdà despleguèt lo traçat sus la colomna vertebrala que seriá la Granda Via. Trabalha amb de moduls de 10 x 10 «mansanes» (que Cerdà considerèt un districte) e que correspond als caireforcs principals (plaça de las Glòrias Catalanas; plaça Tetoan; plaça Universitat), amb una carrièra mai larga cada 5 (carrièra Marina; via Laietana que traversariá la vila vièlha 50 ans mai tard; carrièra Urgell). Amb aquestas proporcions, e ne resultant la mesura de la «mansana», Cerdà podèt plaçar un de las carrièras largas, que davalan cap mar de montanha, de cada costat de la vila vièlha (Urgell e Sant Joan) amb 15 mansanas al mièg.
Las carrièras an en general una largor de 20 mètres qu'a l'ora d'ara los 10 mètres centrals son destinats a cauçada e 5 mètres a cada costat destinat als trepadors. La largor de las carrièras, coma dins lo modèl parisenc de Haussmann, conven a una vision militar per poder reprimir amb mai de facilitat las susmautas. Cal remembrar que Cerdà aviá viscut d’esprel las revòltas obrièras de 1855.
Excepcions a la regularitat
Mencion especiala pel dessenh del passeig de Gràcia e la Rambla de Catalonha, ont per respectar l'ancian camin de Gràcia e la robina naturala de las aigas Cerdà tracèt doas vias consecutivas de largor especiala ont se s’èra aplicat la trama de 113,3 m auriá demandat tres carrièras, en mai lo passeig de Gràcia per respectar l'ancian traçat, es pas exactament parallel a las autras carrièras atal que las mansanas entre aquestas doas, an de plans ortogonals amb de caires irregulars que los donan de formas trapezoïdalas.
Geometria de las mansanas
Cerdà justifiquèt los caires troncats de las mansanas a causa de la visibilitat qu'aquò dona a la circulacion rolanta e dins una vision justa del futur (qu’en sola dioscordéncia utiliza lo tèrme de locomotors per definir lo veïcul) qu'un jorn circulará per las carrièras aquestes «locomotors » e del besonh de crear un espaci mai lar en cada caireforc per que s’arrèsten melhor.
Lo dessenh d’unas vias mai largas, sens qu'aiçò perturbe la damièr regular de 113,3 m, permet redusir coma cal las dimensions de las mansanas tocadas per l’alargament de las vias, podèm alar parlar de la Granda Via de las Corts Catalanas que sota ela circulan lo mètro e lo tren, la carrièra Aragó que pendent d’annadas passava lo camin de fèrre a l'aire liure fins que venguèt sosterranh, la carrièra Urgelh e d'autras. vinheta|200x200px|Dessenh e gropament de las mansanas Dins de l'espaci de cada mansana, Cerdà concebèt doas formas basicas per situar los bastits, una presentava dos blòts parallels situats dins los costats opausats, daissan a l’interior un grand espaci rectangular destinat a un jardin e l'autra presentava dos blòcs jonchs en forma de «L» situada a dos costats contigus de la mansana, en daissant al centre un grand espaci cairat tanben destinat a un jardin.
La succession de mansanas del primièr tipe donava coma resultat un grand jardin longitudinal que traversava las carrièras e lo grop de 4 del segond tipe, plan dispausadas, formava un grand cairat edificat traversat per doas carrièras perpendicularas e amb sos quatre jardins jonches en un.
La marrida acceptacion del Plan Cerdà
Ja abans son aprobacion s’èra opausada l'oposicion municipalista mai per çò que representava (l'imposicion a Madrid), que per son contengut. Los elèits de Barcelona agiguèron en contra del plan del mèsme biais que lo fasián las protèstas popularas. Lo caractèr antiautoritari, antijerarquic, egalitari e racionalista del plan agradava pas gaire la borgesiá que preferissiá aver coma referent de vilas coma París o Washington amb una arquitectura de caractèr mens originala.
La figura de Cerdà provocava tanben las antipatiás entre los arquitèctes que podavan pas perdonar l'afront que s’èra adjudicat una responsabilitat urbanistica a un engenhaire. Cerdà patiguèt d’una campanha de denigracion personala d’èsser pas catalan çò qu’èra plan malaisit de denegar. Domènech i Montaner assegurava que la largor de las carrièras produsiriá de corrents d'aire empachan una vida confortabla, alara, placèt los ostalons de son Espital de Sant Pau en direccion contrària de l’alinhament de la carrièra. En 1905, 50 ans après l'aprobacion del plan, Prat de la Riba manifestava una prigonda indignacion «contra los govèrns que nos impausèron la monòtona e vergonha grasilha» puslèu que lo sistèma qu'el sonhava d’una vila irradiant a partir de la vièlha capitala istorica.
Evolucion de la nautor. Las «remuntas»
esquèrra|vinheta|240x240px|Mòstra d'una subreauçada especulativa pauc en acòrdi amb lo dessenh inicial. vinheta|200x200px|Evolucion de la nautor dels bastits E mai s’apondèt un autre argument especulatiu: se las carrièras avián 20 mètres de larg, caldriá pas aver d’inconvenient que las construccions aguèsson una nautor de 20 m puslèu que los 16 m projectats, explicant l'aument de nautor, lo solelh essent a 45°, esclairarà quina construccion que siá dins la totalitat; aqueste argument explicava la construccion de teulats mai basses fasent ganhèt dos estatges mai.
Fin finala, en prenent en compte la teoria precedenta, se se bastís sus la cosntruccion actuala un estatge mai, mas amb la façada retirada cap a l'interiora de la bastissa de la mèsma talha que la nautor d’el quita estatge, se pòt aumentar l'espaci bastit sens que l'ombra de la bastissa tòque las mejancièras se lo solelh es a 45°; apareisiá aital l'estatge en terrassa, e per la mèsma teoria se bastiguèt la sobre terrassa, en retirant la façada un autre còp enrè de la mèsma mesura que la nautor d'aqueste nòvel estatge.
La cançon de Marcabrun
La cançon de Marcabrun es una cançon de Claudi Martí en lenga occitana :
Dirai a mon agradança d’aquel vers la commençança de rason a la semblança escotatz !
Amor coma la beluga d’un res met fuòc a la bruga e la flamba ven caluga escotatz a pena vos amaluga que sentissetz lo rumat
Joventut es putanièra l’amor leva, l’amor pilha son degut e la requilha escotatz nos fa chinchar en familha e qual n’es pas endeutat ?
Monteynard
Monteinard o Montainard ? (Montenyard en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La cançon de Marcabrun
Amor es tot en falsièra pren lo mel daissa la cera pelada dona la pera escotatz e s’es plasent son lanlera solament coa-copat
Marcabrun filh Marcabruna foguèt fait en tala luna qu’amor sap com se degruna escotatz que jamai s’engarcèt d’una ni s’engarcèt d’amistat
Asín
Asín es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Sumu-El
Sumu-El es un rèi de Larsa que reinèt vèrs 1894-1866 aC. Succediguèt a Abi-sare e foguèt remplaçat per Nur-Adad. Pendent son rèine, lei trabalhs idraulics lancèt per Abi-sare, per desviar l'aiga de canaus alimentant Isin, foguèron acabats vèrs 1877 aC. Militarament, averèt una victòria resclantissenta contra Isin ambé la presa de la vila santa de Nippur. Prenguèt tanben Kish.
Nur-Adad
Nur-Adad es un rèi de Larsa que reinèt vèrs 1865-1850 aC. Succediguèt a Sumu-El e foguèt remplaçat per Sin-iddinam.
Plombières-les-Bains
Plombières-les-Bains es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Idaho
Idaho es un estat dels Estats Units d'America.
Anglicisme faus
Un anglicisme faus o pseudo-anglicisme es, dins una lenga autra que l'anglés, un mot bastit a partir d'au mens un lèma o morfèma que son origina anglesa manifèsta fa atribuir faussament l'etimologia anglesa a la totalitat de la construccion.
La forma equivalenta en anglés pòu èstre pròcha, mai pas identica, doncas es pas un anglicisme au sens estricte. Aquò pòrta lo locutor que sa lenga maternala es pas l'anglés d'utilizar l'anglicisme faus puslèu que la forma equivalenta au moment que s'exprimís en anglés.
Lo Camin del solelh
Seguissèm lo camin del pèch Anam veire, anam veire, Seguissèm lo camin del pèch Anam veire lo solelh.
Se levar darrièr las Corbièras Tot rajent d'aiga de la mar De la mar mediterranèia Entre Leucate e Sijan.
Miègjorn : caminam susents Anam veire, anam veire Miègjorn : caminam susents Anam veire lo solelh.
Coma una roda dins lo cèl Dançar damont las pirenèas Sus la musica d'un rondèu Barrejat d'un aire de fecas !
Davalam lo camin del brèlh Anam veire, anam veire Davalam lo camin del brèlh Anam veire lo solèlh.
Amanhagar la malapèira Negra montanha del lop, Clinhar de l'uèlh e puèi de pèrdre Darrièr las brancas d'un pibol.
Lengas ekoïdas
Las lengas ekoïdas, parladas en Nigèria e en Cameron, constituisson un grop de lengas bantoïdas del sud, que fan partida de las lengas nigèrocongolesas.
Lo Camin del solelh
Nos en tornam a Coffolens Monta l'ombra, monta l'ombra Nos en tornam a Coffolens Monta l'ombra de la nuèit.
Lengas ekoïdas
Classificacion
[[Imatge:Map of the Ekoid languages.svg|thumb|300px|
]] La classificacion del ekoïd es :
Sallertaine
Sertaïne (en peitavin-santongés ; oficialamant en francés : Sallertaine) es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Lo Chambon (Naut Léger)
Lo Chambon (Le Chambon-sur-Lignon en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Sallertaine
Nòtas
<references group="N"/>
Lo Chambon (Naut Léger)
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Courtisols
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gallegos del Río
Gallegos del Río es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Mortièr (construccion)
vinheta|Mortièr entre de bricas Lo Mortièr (var. mortier, mortèr) es dins lo bastiment, una mescla de ciment (o de calç), d'aiga e de sabla que servís per jónher las bricas o d'autres materials de basteson.
Abans de la generalizacion del ciment s'utilizava lo mortièr de calç o de cendres volcanicas.
Referéncias
<div class="reflist references-column-count references-column-count-2" style="-moz-column-count: 2; list-style-type: decimal;">
Montclarat
Montclarat (Montcléra en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Sin-iddinam
Sin-iddinam foguèt un rèi de Larsa que reinèt vèrs 1849-1843 aC. Succediguèt a Nur-Adad e foguèt remplaçat per Sin-eribam. En 1845 avC, vencèt una armada de Babilònia.