cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paire nòstre
vinheta|Lo Paire nòstre en ocitan en la glèisa del Paire nòstre de Jerusalèm right|250px|thumb| Lo Pater en [[Cant gregorian]] Lo paire nòstre o pater (pater noster en latin) es una pregària crestiana. N'existís mai d'una version occitana.
Version catara en occitan ancian
Tracha de l'evangèli de Matieu e accentuada segon las nòrmas modèrnas exceptat per las O que sempre sonan [o] :
Version de la conferéncia episcopala
Aprèp doas annadas de trabalh intensiu, la traduccion occitana de «l'ordo missae» foguèt imprimida pel primièr còp en 1975, jos lo sagèl dels avesques d'Occitània, que, d'acòrdi amb la Conferéncia episcopala francesa (que sol a una existéncia canonica) publiquèron una ordenança:
Genlis
Genlis es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Paire nòstre
Version de la conferéncia episcopala
'Dins la liturgia de la messa en lenga occitana, o lenga d'òc, serà obligatòri d'emplegar lo present tèxte titolat 'Messa en lenga d'òc. D'ara endavant es lo sol autorizat per I'usatge liturgic. Totas las permissions acordadas fins ara son suprimidas. (art.4)':
Version de Cantaulasa
La traduccion de Cantalausa es mai poetica :
Versions gasconas
Version aranesa oficiala dins las glèisas de la Val d'Aran :
Version bearnesa :
Noste Pair qui ès au cèu,
que ton nom sia arreconegut
que toa volentat sia hèita
sus Tèrra com au cèu.
Da-nse uei lo pan de cad dia.
Perdona es nostes deutes,
Ne'ns lèishes pas càder
en las temptacions,
Mès deliura'ns deu mau.
Versions lengadocianas
La version oficiala qu'es dins lo Missal occitan de 1979 es aquela :
Autra version en lengadocian :
Version en dialècte carcassés (sosdialècte):
Version en dialècte narbonés (sosdialècte):
Version en dialècte montpelhierenc :
La traduccion de Frederic Gervais, montpelhierenc nascut en 1755 e mòrt en 1822:
Version provençala
Paire nòstre que siás dins lo cèu Que ton nom se santifique Que ton regne nos avèngue Que ta volontat se fague sus la tèrra coma dins lo cèu Dona-nos uei nòstre pan de cada jorn Perdona-nos nòstrei deutes Coma nosautres perdonam a nòstrei debitors E fai que tombem pas dins la temptacion, mai deliura-nos dau mau. Que son tieus: lo Regne, lo Poder e la Glòria, ara e per l'eternitat. Amen.
Version lemosina
Version extracha dau libre La Lison dau Peirat de Monica Sarrasin.
Nòstre pair que setz dins los ciaus Que vòstre nom sia regraciat Que vòstre volontat sia facha Sus la terra coma dins los ciaus Balhatz-nos aüei nòstre pan jornadier Perdonatz-nos nòstres pechats Eschivatz-nos, si'us platz, las temptacions E gardatz-nos dau mau Entau sia.
Mortcerf
Mortcerf es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Sant Martin de Sèina
Geografia
Los rius que travèrsan la municipalitat son la Blanca, lo riu "Rabieu". Lo vilatge es situat a 1100 m d'altitud.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Neuilly sur Seine
Neuilly sur Seine (Neuilly de Sèina, fr. Neuilly-sur-Seine) es una comuna francesa situada dins lo departament dels Nauts de Sèina e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Androsterona
L'androsterona es un intermediari dins la sintèsi dels androgèns a cò de l'èsser uman. L'androsterona es una substància produsida naturalament per l'òme e es pas perjudiciala pel còs uman, mas quand se pren jos forma sintetica, es metabolizada en esteroïdes. Es considerada coma un anabolizant androgenic esteroïde. Entre los efèctes segondaris que pòt ocasionar la consomacion excessiva d'aquesta substància se tròban de parrabastatges epatics, de la coagulacion de la sang e una aumentacion dels globuls roges, entre autres. A cò de l'òme se pòt tanben produsir impoténcia sexuala. L'androsterona foguèt descobèrta per Adolf Butenandt en 1934, qu'isolèt tanben la progesterona, en recebent per aiçò lo Prèmi Nobel de Quimia en 1939. En 1934 lo quimista soís Leopold Stephan Ruzicka sintetisèt l'androsterona.
Sismoscòpi
Lo sismoscòpi es un aparelh permetent d'observar lei gangassadas dei tèrratrems. Inventat en 132 per Zhang Heng (78-139), es un sistèma rudimentari que pòu aver la sensibilitat necessària de detectar de tèrratrems imperceptibles. Foguèt remplaçat per lo sismomètre, pus precís, amb l'estructuracion de la sismologia.
Club Atlético Rosario Central
thumb|200px|Escut deu club
Qu'ei de segur ua de las equipas màger en dehòra de la zòna urbana de Buenos Aires e de la soa província dab 4 campionats d'Argentina desempuish la tempsada professionau e mantuas participacion a la Copa Libertadores de América (2 vegadas com miei finalista).
Lo son estadi, l'Estadio Dr. Lisandro de la Torre qu'ei un deus màgers d'Argentina. Lo sol, amassa dab El Monumental de River Plate abilitat de la FIFA en aqueth país.
Epopèia de Gilgamesh
thumb|[[Fotografia d'una tauleta de l’Epopèia de Gilgamesh.]]
L’Epopèia de Gilgamesh es un racònte legendari de la Mesopotamia Antica qu'es la pus anciana òbra literària conservada dins l'istòria de l'umanitat. La premiera version complèta coneguda foguèt escricha en akkadian vèrs lei sègles XVIII e XVII dins la region de Babilònia. Pasmens, aqueu tèxte sembla inspirat per de racòntes anteriors d'origina sumeriana que foguèt probablament redigits a la fin dau millenari III avC. Divèrsei versions ulterioras foguèron compausadas fins a l'acabament de la version « classica » au sègle VII avC.
Urgellet
Eth Urgellet ei un territòri istoric e ua comarca naturau de Catalonha que se tròbe as Pirenèus, concrètament ara comarca dera Aut Urgèl (eth Aut Urgèl compren: eth Baridà, eth Urgellet e eth sector meridionau, ath sud deth grad de Oliana -es ribères de Oliana e de Bassella-).
Eth territòri deth Urgellet correspon a lèu tota era comarca catalana deth Aut Urgèl, exceptant era part mès orientau (eth Baridà) e eth sector meridionau. Eth Estret de Mollet supause eth limit naturau entre eth Urgellet e çò Baridà.
Epopèia de Gilgamesh
Genèsi e contèxte
thumb|right|Fragments de l’Epopèia de Gilgamesh datant dau periòde paleobabilonian.
Urgellet
Era istòria dera Urgellet ei fòrça restacada damb es Sedes Urgelli (La Seu d'Urgèl), çò Bisbat d'Urgèl e çò Comtat d'Urgèl. Eth çò de darrèr cas, eth Urgellet ei eth territòri que da lòc en Comtat, damb caplòc en la Seu d'Urgèl, e que s'agranic cap ath sud fins arribar enes comarques dera Urgèl e çò Pla d'Urgèl, entre autes. Per aguesta arrason bèri pòbles e dues comarques dera plana de Lhèida contien eth nòm d'Urgèl qu'a era sua origina ne la Urgellet.
Eth toponim Urgèl (Urgell en catalan) segons eth lingüista Joan Coromines, ei d'origina preromana. Aguest madeish autor interprete qu'eth sòn significat se restacarie damb era preséncia d'aigua, causa qu'ei versemblanta se s'a presenta era origina especificaments pirenenc deth toponim.
Epopèia de Gilgamesh
Genèsi e contèxte
La mòrt de Smith trebolèt l'estudi dau tèxte que foguèt perseguida per Paul Haupt (1858-1926) que publiquèt en 1884 lo tèxte dei tauletas conegudas d'aqueu temps. La premiera traduccion complèta foguèt l'òbra d'Alfred Jeremias (1864-1935) en 1891. Aqueu trabalh foguèt pauc a pauc completat amb l'identificacion corrècta dau nom de Gilgamesh e la descubèrta d'autrei versions ò de fragments novèus. Foguèt perseguit durant tot lo sègle XX amb d'etapas importantas marcadas per lei traduccions de Reginald Campbell Thompson (1930), Jeffrey H. Tigay (1982) e Andrew R. George (2003). Continua encara a l'ora d'ara car de fragments novèus son estats trobats dempuei lo començament dau sègle XXI.
Idéas principalas
Lo messatge de l’Epopèia de Gilgamesh seguís la morala classica de la Mesopotamia Antica e abòrda de tèmas frequents dins la region coma lei rapòrts entre leis òmes e lei dieus ò lei limits e la realitat de la condicion umana, especialament l'ineluctabilitat de la mòrt. Lo racònte es ansin un cònte d'aprendissatge onte lei peripecias e lei compliments deis eròis li permèton d'aquistar una saviesa aumentada qu'es tranmesa ai legeires.
Resumit
Enkidu intègra pasmens rapidament la civilizacion. S'i opausa ais abús de Gilgamesh e un combat indecís a luòc entre lei dos eròis. S'acaba per una aliança entre lei dos personatges que vènon amics. Comença alora una tiera de quistas permetent a Gilgamesh e Enkidu de realizar divèrsei proesas coma lei victòrias còntra lo demon Humbaba ò còntra lo Buou Celestiau. Pasmens, aquelei succès crespan certanei dieus que condamnan a mòrt Enkidu.
Desesperat per la disparicion de son amic, Gilgamesh comença un lòng viatge per assaiar de descubrir lo secrèt de l'immortalitat. Après divèrseis esprovas, tròba lo rèi Uta-Napishtim qu'aviá recebut l'immortalitat a la fin dau Diluvi. Dins aquò, Uta-Napishtim li explica lo caractèr unic de son don e l'impossibilitat per Gilgamesh de l'imitar. En revènge, li avoa l'existéncia d'una planta de jovença. Gilgamesh capita de la trobar mai es rapidament raubada per un sèrp. Aquò marca la fin de l'epopèia : Gilgamesh comprèn que l'òme es mortau e que dèu aprofichar lei plasers de la vida presenta e se consolar amb sei compliments.
Tauleta I
thumb|right|Representacion probabla d'[[Enkidu realizada dins la vila d'Ur entre lei sègles XX e XVIII avC.]]
La tauleta I de l'epopèia presenta Gilgamesh, rèi d'Uruk. D'origina divina, es presentat coma un eròi dotat d'un saber inegalat aguent descubèrt lei secrèts dau còsmos, compres de fachs anteriors au Diluvi. Es tanben l'autor de construccions impressionantas coma lei barris d'Uruk e lo santuari de la vila. Pasmens, au començament dau racònte, Gilgamesh es presentat coma lo tiran de son pòble que demanda l'ajuda dei dieus. La natura de seis abüs es pas clara. L'existéncia d'un drech de cueissa sus lei joventas es de còps evocada mai aquela traduccion es contestada dins la version classica dau mite. Regardant lei jovents, lo tèxte es damatjat e lei repròches principaus son perduts. Èra probablament question de trabalhs fòrçats ò de jòcs escagassants.
Lei preguieras deis abitants foguèron escotadas per lei dieus. A lor demanda, la divessa Aruru creèt Enkidu a partir d'un tròç d'argiela de l'estèpa, domeni dei nomadas. Ignorant la civilizacion, es un personatge d'aspècte uman que se compòrta coma un animau. Es finalament descubèrt per un caçaire que s'enfugís en causa de son estatura. Sota lei conseus de son paire, va a Uruk per demandar lo secors de Gilgamesh. Aqueu darrier li prepausa l'ajuda d'una cortesana, Shamhat, cargada de sedurre Enkidu per lo convertir a la civilizacion.
Shamhat capita de trobar Enkidu. Lei dos fan l'amor durant una setmana e après aquela iniciacion au mond uman, leis animaus bandisson Enkidu. Aqueu darrier decidís donc de seguir la cortesana fins a Uruk. Vòu i confrontar Gilgamesh per demostrar sa superioritat fisica sus lo rèi.
Tauleta II
Aquò representa una causa importanta per Enkidu que tèn una familha per lo premier còp. De son caire, Gilgamesh reconoís sei tòrts. Pasmens, dins l'estrambòrd de la situacion, prepausa de menar una expedicion perilhosa dins la Seuva dei Cèdres per i combatre lo demòni gardian Humbaba cargat de protegir lei luòcs per lo còmpte dau rèi dei dieus, Enlil. Sensa succès, Enkidu e lo Conseu deis Ancians d'Uruk assaian de metre Gilgamesh en gàrdia còntra aqueu projècte.
Tauleta III
La tauleta III es incomplèta e sa fin es lacunària. Depinta la preparacion de l'expedicion de Gilgamesh e d'Enkidu vèrs la Seuva dei Cèdres. Leis Ancians d'Uruk prodigan de conseus de prudéncia a son rèi e lo fisan a Enkidu. Dins lo palais, Gilgamesh informa sa maire, Ninsun, de sa partença. Inquieta, la rèina adreiça una suplica au dieu Shamash li demandant de protegir son fiu car, segon ela, la divinitat es responsabla dau temperament de son fiu. Dins un passatge en partida perdut, sembla tanben adoptar Enkidu coma fiu. Enkidu li promet de protegir Gilgamesh.
Tauleta IV
La tauleta IV descriu lo viatge dei dos eròis vèrs la Seuva dei Cèdres qu'es realizat en sièis etapas de tres jorns. A cada pausa, menan un rituau d'incubacion sus una montanha per suscitar un pantais premonitòri de Gilgamesh. Durant una nuech, lo pantais a luòc e Gilgamesh o cònta a son companhon. Enriku capita d'interpretar lo sòmi e i decela la pròva d'un succès futur gràcias a l'ajuda dau dieu Shamash.
Tauleta V
thumb|right|Escultura [[mesopotamiana dau milleni II avC que representa la tèsta dau demon Humbaba.]]
La tauleta V depinta la Seuva dei Cèdres que suscita l'admiracion dei dos eròis. Lo rescòntre amb Humbaba es descrich dins un passatge lacunari e mau conegut que sembla indicar un rescòntre precedent entre lo demòni e Enkidu. Humbaba assaia tanben de defugir lo combat en prometent una mòrt crudèla a seis adversaris. Pasmens, aquò empacha pas l'afrontament de començar.
Ajudant Gilgamesh, Shamash manda dei vents poderós (lei « Tretze Vents ») per immobilizar Humbaba. Batut, Humbaba implora Gilgamesh de l'esparnhar. Dins aquò, Enkiku met en gàrdia son amic còntra lei paraulas e lei promessas dau demòni. De mai, s'inquieta d'una intervencion eventuala dau dieu Enlil qu'es lo senhor d'Humbaba. Gilgamesh e Enkidu tuan donc Humbaba. Puei, copan lei cèdres de la montanha. L'aubre pus important es utilizat per Enkidu per fabricar una pòrta giganta destinada au temple d'Enlil de Nippur, probablament per amaisar la divinitat. Enfin, lei dos eròis s'entornan a Uruk, Gilgamesh portant la tèsta dau demòni.
Tauleta VI
thumb|right|Representacion probabla dau combat còntra lo Buou Celestiau.
La tauleta VI cònta lo retorn trionfau de Gilgamesh e d'Enkidu a Uruk. Ishtar, divessa de l'amor e de la guèrra, i vèn amorosa dau rèi e lo demanda en maridatge. Dins aquò, Gilgamesh refusa e se trufa de la divinitat en causa de seis infidelitats passadas e dau malastre de seis amants ancians. Aqueu refús entraïna la colèra d'Ishtar que demanda l'ajuda de son paire Anu, lo senhor dei dieus, per se venjar.
Anu reprocha a sa filha sa conducha mai accèpta de li fisar lo Buou Celestiau. L'animau permetrà a Ishtar de destrurre lo país d'Uruk durant sèt ans. Pasmens, en cambi, Ishtar dèu prealablament aparar la vila còntra la famina. Puei, lo buou es menat au centre d'Uruk ont es largat. I causa divèrsei degalhs en demenissent lo debit d'Eufrates, en esbrandant de bastiments e en tuant d'abitants.
Aquò entraïna l'intervencion de Gilgamesh e d'Enkidu qu'atacan e tuan lo Buou. Enkidu li arranca una camba e la gita a Ishtar en la menaçant. De son caire, Gilgamesh pòrta lei banas ais artesans de la vila per leis ornar d'un placatge d'aur e leis ofrir au culte de son paire Lugalbanda. La fin de la jornada s'acaba amb una fèsta au palais en l'onor de dos eròis.
Tauleta VII
La tauleta VII comença amb lo racònte d'un pantais d'Enkidu. Segon eu, una reünion dei dieus l'a jutjat e condamnat a una mòrt prematura per lei murtres d'Humbaba e dau Buou Celestiau. Gilgamesh assaia de reconfortar son amic mai dèu reconóisser, fatalista, la fòrça dei decrèts e dau destin fixats per Enlil. Enkidu reprocha tanben au caçaire e a la cortesa de li aver levat sa vida precedenta. Pasmens, Shamash s'indigna de son ingratitud car li a donat de vèstits, l'a menat vèrs la civilizacion e li a permés de rescontrar Gilgamesh. Tocat, Enkidu accèpta de retirar sei malediccions.
Dins aquò, aqueu cambiament modifica pas lo destin d'Enkidu. Radidament, vèn malaut e mòr quauquei jorns pus tard après un pantais terrible sus la condicion dei mòrts dins leis infèrns. La fin de la tauleta es desconeguda.
Tauleta VIII
Lo tèxte de la tauleta VIII es mau conegut en causa de lacunas importantas dins lei tèxtes descubèrts. Comença amb lei lamentacions de Gilgamesh consecutivas a la mòrt de son amic. Puei, lo rèi mobiliza seis artesans per realizar una estatua d'aur e de pèiras preciosas d'Enkidu. Enfin, an luòc lei funeralhas amb la participacion de tota la populacion d'Uruk. D'ofèrtas son fachas ai dieus, especialament a Shamash, per demandar un acuelh favorable a Enkidu dins lo mond infernau.
Tauleta IX
thumb|right|Representacion [[Empèri Assirian|assiriana d'òmes escorpion.]]
La tauleta IX se debana après la mòrt d'Enkidu. Gilgamesh decidís de partir dins l'estèpa per trobar Uta-Napishtim, un eròi dau Diluvi que conoís lo secrèt de la vida etèrna. Per aquò, dèu passar plusors espròvas. La premiera consistís a combatre un grop de lions dins un pas montanhós. La segonda es lo rescòntre de l'Òme Escorpion e de sa frema. Son de personatges tant redobtables e abominables que Gilgamesh es obligat de se curbir leis uelhs. Pasmens, en causa de l'origina divina dau rèi d'Uruk, l'Òme Escorpion assaia pas de l'atacar. En revènge, li explica lei perilhs de son viatge e li conselha de renonciar. Gilgamesh refusa e perseguís son periple lòng dau Camin dau Soleu, la rota percorreguda cada jorn per Shamash per venir esclairar la Tèrra. Aquò li permet d'arribar dins lo Jardin dei Gemmas onte leis aubres pòrtan de rasins de pèiras preciosas.
La fin de la tauleta es desconeguda amb de passatges tròp fragmentaris per permetre una traduccion.
Tauleta X
La tauleta X depinta la perseguida dau viatge de Gilgamesh vèrs Uta-Napishtim. Après lo passatge dau Jardin dei Gemmas, fa lo rescòntre de Siduri, una divinitat liada a la fermentacion, qu'es representada coma una cabaretiera. Es inicialament espaurida per l'anar inquietant de Gilgamesh mai accèpta finalament de l'ajudar. Dins la version paleobabiloniana, assaia tanben de lo convéncer d'aprofichar una vida simpla amb sa familha. Pasmens, lo rèi d'Uruk refusa.
Siduri li indica qu'Uta-napishti es installat en delà d'una mar que son aiga es mortala. Per la traversar, dèu trobar Ur-Shanabi, lo nauchier d'Uta-Napishtim que viu amb un pòble dich « Aquelei dei ròcas ». Coma Siduri, lo nauchier es esfraiat per lo biais de Gilgamesh e assaia de s'enfugir. Aquò entraïna un combat que s'acaba per la mòrt « d'Aquelei dei ròcas » e la captura dau nauchier. Ur-Shanabi ajuda finalament lo rèi de passar la mar.
Après mai d'un mes de navegacion, Gilgamesh arriba auprès d'Uta-Napishtim. Li explica son desespèr, sa paur de morir e lei dificultats per arribar fins a eu. Dins aquò, Uta-Napishtim li repròcha d'exagerar e d'oblidar sa posicion eminenta e urosa dins la societat umana. Li recòrda tanben sei deures de sobeiran e l'inevitabilitat de la mòrt.
Tauleta XI
thumb|right|[[Fotografia d'un fragment de la tauleta XI.]]
La tauleta XI comença amb lo racònte autobiografic d'Uta-napishti qu'explica a Gilgamesh l'origina de son immortalitat. Segon eu, comença avans lo Diluvi decidit a una epòca fòrça luechenca per lei dieus. La rason d'aqueu cataclisme es pas explicada mai la decision, en principi secrèta, foguèt revelada per lo dieu Ea a Uta-napishti, rèi de Shuruppak. Ea li demandèt de construrre un naviri per i embarcar sa familha, sei richessas, d'animaus de tota mena e d'especialistas de totei lei mestiers.
Rapidament esglasiats per l'amplor de la catastròfa, lei dieus regretèron sa decision. Après sèt jorns, arrestèron lo Diluvi e Uta-napishti descurbiguèt la cima dau mont Nisir onte poguèt desbarcar. I dispausèt d'ofèrtas per lei dieus que se garrolhèron a prepaus de la legitimitat dau Diluvi. Ea capitèt finalament de convéncer Enlil de laissar lei subrevivents en vida. Puei, Enlil conferiguèt l'immortalitat a Uta-napishti e a sa femna.
Madranjas
Madranjas (Madranges en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Epopèia de Gilgamesh
Tauleta XI
Gilgamesh pòu donc pas obtenir l'immortalitat d'aqueu biais car, segon Uta-napishti, lei dieus son pas lèsts per l'acordar tornarmai a un èsser uman. De mai, Uta-napishti li mòstra tanben que Gilgamesh es pas fach per l'immortalitat. Pasmens, aquò aumenta mai lo despèr de Gilgamesh. Finalament, a la demanda de sa frema, Uta-napishti li explica l'existéncia d'una planta permetent de prolongar la vida. Après una espròva novèla, l'eròi capita de trobar la planta e s'entorna dins sa vila. Dins aquò, durant aqueu trajècte, la planta es raubada per un sèrp. Ur-Shanabi e Gilgamesh acaban alora lo trajècte vèrs Uruk e Gilgamesh presenta sa vila, sei sabents e sei monuments amb orguelh a son companhon.
Tauleta XII
La tauleta XII de la version classica es un apondon au tèxte de l'Epopèia. Presenta un racònte independent de l'intriga principala qu'es inspirat per lo tèxte sumerian Gilgamesh, Enkidu e leis Infèrns. Enkidu assaia d'infiltrar lo mond infernau per i recuperar dos objèctes perduts per Gilgamesh. Pasmens, es capturat e condamnat per la rèina deis Infèrns, Ereshkigal, a demorar eternalament dins l'Au-delà. Desesperat per la novèla, Gilgamesh demanda l'ajuda dei dieus. Après lei refús d'Enlil e de Sin, obtèn aquela d'Ea que li permet de discutir amb son amic. Enkidu li depinta la condicion deis armas vivent dins leis Infèrns. Segon eu, leis individús aguent pron de fius per realizar lei rites funeraris an una condicion envejosa. En revènge, es pas lo cas d'aquelei qu'an pauc ò pas d'enfants, qu'an ges de sepultura ò que son mòrts dins de condicions peniblas (accident, mutilacion...).
Posteritat
L'Epopèia de Gilgamesh es un racònte famós de la literatura mesopotamiana antica dempuei sa redescubèrta au sègle XIX. En revènge, es pus malaisat de comprendre son influéncia vertadiera durant l'Antiquitat car, en fòra dei fragments portant lo tèxte, i a ges de testimòni la regardant. Pasmens, lo nombre de fragments descubèrts e la diversitat dei periòdes istorics dei sites de descubèrta laissan supausar una popularitat certana dins l'elèit letrut (escribas, clergat...) en Mesopotamia e, pus tard, dins lei regions vesinas (Siria, Anatolia...). En particular, fa partida dei tèxtes literaris pus sovent descubèrts dins lei vestigis dei bibliotècas dau periòde e èra probablament coneguda per la màger part dei personas capablas d'escriure lo cuneïfòrme car son tèxte sembla fòrça utilizat per l'aprendissatge de son escritura. Dins aquò, la literatura representa una part fòrça febla de l'ensemble dei tauletas conegudas, compres dins lei mitans letruts que tenián generalament subretot de tèxtes « tecnics » (descripcion de rites, lista lexicala...).
La popularitat de l'Epopèia au sen dei classas non letrudas es desconeguda. En revènge, es possible de seguir l'influéncia dau tèxte dins lei literaturas dei regions vesinas ò dei periòdes istorics seguents. Dins aquò, lo sens deis emprunts es pas totjorn clar. L'aramèu foguèt probablament la lenga que permetèt sa transmission mai aquò demòra encara una ipotèsi. Entre lei liames pus importants, se pòdon citar lei similituds amb lo Diluvi descrich dins la Bíblia ò amb lei personatges d'Aquilles e d'Ulisses dins l'òbra d'Omèr. Dins aquò, d'autrei foguèron identificats dins de tèxtes majors coma lo Roman d'Alexandre, l'Alcoran ò de legendas medievalas (per exemple, lo Racònte de Buluqiya dins lei Mila e una nuechs).
Méry
Méry en arpitan (Méry en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Lusàcia
Lo gentilici es lusacian -a o, dins un sens pus precís que designa lo pòble eslau, sorab -a.
Las vilas pus importantas son Chośebuz (Cottbus) e Budyšin (Bautzen).
Receptor
Receptor pòt designar:
Joan d’Espanhet
Joan d'Espanhet (1564 - 1637 o après) es un magistrat e alchimista, amic de François Viète. Tanben, foguèt jutge dins de proceses de broishas en Bascoat. thumb|Scèna de l'Inquisicion: broishs al [[lenhièr (1555, Derenburg, Alemanha)]]
Biografia
Filh d’un mètge ordinari de la vila de Bordèu e nascut a Sent Milion, sa maire èra veuse d’un jutge ordinari e filha d'un secretari del rei. Son paire sonhèt Enric de Borbon, alara rei de Navarra, a Pau.
En 1590, Jean d'Espanhet èra avocat a Bordèu. En 1592, foguèt fach conselhèr al Grand Conselh de París. En 1594, aculhiguèt amb son esposa la celèbra Marie de Gournay alara qu'aquela s'anava al Castèl de Sent Miquèu de Montanha. La poèta li dediquèt un long autoretrach. Sa figura es evocada dins L’Ombre de la demoiselle de Gournay (1626). 200px|right|thumb|Localizacion del Labord En 1601, foguèt président à mortier del Parlament de Bordèu. En 1608, s'anèt a lo Cort de París, se dich a Bordèu que vendèt son ofici al senhor de Beaumond, per cent mila liuras, e que foguèt conselhièr d’Estat amb uèit cents escus de pension... En 1609, venguèt conselhièr d'Estat, participèt (brevament) amb Pèire de Lancre a las enquèstas per mascariá en Bascoat (Labord), lo rei l'enviant reglar un diferend entre presicaires franceses e espanhòls.
Jean d’Espagnet presidiguèt per dos còps la cambra de l’Edicte de Nerac (1605,1610) mas en decembre de 1611, daissèt sa carga de président à mortier, venduda a un conselhèr bordalés, Bavolièr. Pasmens auriá contunhat de se far pagar.
Trabalh e òbras
Joan d'Espanhèt foguèt collectionaire d'obratges, mas tanben un restaurator. Joan d'Espanhèt es subretot conegut pels seus obratges esoterics,
Dins sos obratges ermetics, Joan d'Espanhèt afirma sa cresença dins l'imutabilitat dels quatre elements, la fixitat de las espècias organicas, l'existéncia dels atòms, la pluralitat dels monds (coma Giordano Bruno), l'esperit de l'univèrs e las signaturas de las causas inferioras. Escriguèt dins l' Enchiridion Physicae Restitutae, cap. CCXLI : ', apondant mai luènh: '
Lavoslav Ružička
Lavoslav Ružička (n. en 1887, m.1976) foguèt un quimista croat. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1939, amb Adolf Butenandt.
Lengas wagaydyicas
Las lengas wagaydyicas (o lengas anson bay) son una pichona familha de lengas, parladas per d'aborigèns australians dins lo nòrd d'Austràlia.
Classificacion
thumb|right|260px|Localisacion de las lengas wagaydyicas, al nòrd de l'airal en roge Las doas lengas wagaydyicas son :
Yehude Simon
Yehude Simon Munaro, doctor veterinari, sociològ e òme politic n. 1947, es l'actual primièr ministre de Peró.
Èsser
Se pòt analizar l'èsser per diferents metòdes (seguent de destriaments classics, cf. Parmenides, Aristòtel, Tomàs d'Aquin, Pascal, Descartes, Kant, etc.).
Aquestas darrièras distinccions, en mai d'èsser d’analisis linguistics, determinan tanben una granda partida los sens essencials de l'analisi metafisica. Son de categorias mejans que lo real es comprés, concebut e teorizat, segon diferentas interpretacion filosoficas e scientificas; permeton mai de clarificar un concèpte que demora pro confús.
« Èsser » coma vèrb predicatiu
Distinccion logica e metafisica sus las afeccions de l'èsser per exemple.
« Èsser » coma substantiu
Distinccion ontologica o teologic.
Dins cada categoria, los filosòfs donèron de sens variats al mot èsser. Se pòt remarcar que l'èsser en general designa o una realité deternimada (èsser atal, èsser un essent), o une realitat mai fondamentala, un èsser mai real. Dins aquesta cas, se pòt menar o a l'idèa d'un Èsser qu contenga en el totes lo èssers e toas las determinacions (la natura o un dieu immanent), o a l’idèa d'un èsser qu’es pas cap èsser, mas es lo gra de suprèma perfeccion de l'èsser (ens summum, un dieu absoludament transcendent).
« Èsser » coma aisina gramaticala
En occitan coma dins d'autras lengas, lo vèrb èsser es tanben utilizat, coma vèrb auxiliar:
vejaire cognitivista
La lingüistica cognitiva remanda l'idèa que lo vèrb èsser (de) seriá vuèg de sens e auriá pas qu'una foncion gramaticala (e que sols lo semantisme del subjècte e de l'atribut serián de considerar). considerís qu’èsser constituís lo prototipe de la classa dels procediments imperfectius. Segon Langacker, « [lo vèrb èsser] perfila la continuacion mejans lo temps d'una situacion establa caracterizada pas que coma una relacion estatic; s'agís d'un verai vèrb, que totes los estats compausants son interpretats coma essent identics, mas fòra del fach que [aquestes estats] constituisson de relacions, es non especific al mai naut punt a subjècte de lor natura ».
Lo vèrb èsser marcariá donc pas la relacion d'inclusion o d'identitat, mas una valor purament aspectuala.
Vejaire de Korzybski
Alfred Korzybski, teaorician de la Semantica generala, avertís sos lectors contra unas utilizacions del vèrb èsser. Concidèra que la polisemia d’aqueste vèrb engendre la confusion intellectuala, e que la relacion d'identitat, qu’es un de sos sens possibles, existís tot simplament pas dins la realitat. Sa frasa celèbra, Una mapa es pas lo territòri, significa que la ment fa usatge en permanéncia, e mai sovent de biais inconscient, de diferents nivèls d'abstraccion qu’avèm tendéncia a confondre se s’avisa pas, lo lengatge provocariá aquesta confusion. Atal, segon el, deuriam pas dire « la ròsa es roja » (es d'atribucion), mas puslèu « vesi la ròsa coma essent roja » (o vèrte, se soi daltonian, etc.). Tanben, una ròsa « es » pas una flor, es nosaltres que la catagorizam atal. Considèra que la confusion entre aquestes dos nivèls d'abstraction es simptomatica pels primitius e loss malauts mentals.
« L'utilizciion tròp larga que nòstres usatges gramaticals nos an après a far del vèrb èsser es plan sovent responsable de falsas identificacions, de confusions entre los diferents nivèls d'abstraccions… Lo vèrb èsser Se pòt utilizat de quatre biais diferentes. Los dis primièrs usatges fa pas de dificutata:
Mas… arriba lo dangièr:
Dona atal l'exemple, venent de Dorothy Lee, de la lenga dels abitants de las illas Trobriand, qu’ignoreravan los vèrbs èsser e devenir: se pòt pas dire qu'un taytu (mena de nham) « es » madur (o non, o tròp), difòrme, Pigalhat, etc., que lo tèrme taytu s'aplica pas qu'a un taytu plan madur, sanitós, plan format, de primièra culhida; tot autre cas demada l'usatge d'un tèrme diferent, coma bwabawa, nukunokuna, etc. Mai, taytu fa referéncia a un estat e un aspècte precís del quite tubercul, mas implica tanben l'existéncia e la preséncia: l'enonciat taytu significa donc « i a de taytus ». L'èsser essent considerat coma immuadable, la nocion de devenir es sens objècte, e lo Trobriandés exprimís pas de diferenciacion temporala (coma lo fasèm per la conjugason), nimai Destria los objèctes de la realitat d’aqueste que ten del mite per exemple.
Generalitats
Pels filosòfs depuèi l'antiquitat la question del sens de l'èsser es a l’encòp la mai evidenta, qu’es la primièra, e en mèsme temps mai complicada, que mancant de referencials, los filosòfs sabon pas a que la ligar de mai genaral per poder complètament l’enrodar.
Sovent son opausats Eraclites eParmenides sus la question de l'èsser, aqueste primièr afirmissent lo devenir, e aqueste darrirèr, l'èsser: « L'èsser per Eraclites èra un ocean de fuòc sempre en movement; pels Eleats, es coma un ocean de glaç per sempre immobil. »
Platon pensava que lo mond de las idèas existissián de biais concrèt, a la mena dels èssers reals e donc que reprasentava una realitat d’esperela, alara que ara los filosòfs admeton que las idèas son pas que de proposicions logicas, mas que l'idèa d'un cercle, per exemple, existís pas coma existís un objècte real. Sols existisson los objèctes (materials), es a dire aqueste qu’apartenon al real.
Dins sa Metafisica, Aristòtel escriu: « I a una sciéncia qu’estudís l’èsser coma èsser e tanben los atributs que li apartenon a causa de sa quita natura. Se confond amb pas cap de sciéncias dichas particularas. En efièch, pas cap d’aquesta estudia de biais general l’èsser coma èsser. Detalhant una partida de l’èsser, estudian los atributs sonque d’aquesta partida. Atal opèran per exemple las sciéncias matematicas ». Aqueste questionament ontologic se desvelopèt dins l’escolastica medievala fins ara.
La question del sens de l'« èsser » es lo tèma màger de la filosofia de Martin Heidegger e de son mèstre obratge Èsser e Temps. Al sen d’aquesta problematica que faguèt pas qu’enrodar mas que demorèt per el un mistèri, destriava l'èsser de l'essent. Los essents son los èssers qu’existisson alara qu'èsser es lo vèrb, es a dire la proprietat dels essents. Mai, per el la tecnica e lo mond material en ocupant la ment de l'òme de biais segondari, lo desviavan de la quescion fondamentala de l'èsser.
L'òme constatèt qu'exisís diferentas mènas, diferentas formas d'èssers, destraint atal lo règne mineral, lo règne vegetal, puèi animal, e enfin l'èsser uman. Los biologistas en considerant que sola la natura fixa las caracteristicas d'un èsser e donc son apartenéncia a un de règnes precitats, de par son organisme, comprenon qu'un èsser ven tal coma tend cap a una unitat, quand viu per el e s'opausa tanben a l'exterior. Aquò ven en efièch amb la matèria viventa que donc, encara un còp, tend a unificar los èssers.
Per la religion crestiana, un èsser ven un èsser a causa de la valor divina que recedèt. Es atal la ment, que d'un biais servís a resumir tota la matèria viventa d'un organisme, d'una creatura, e que dona son verai sens a l'èsser. L'òme es lo cimèl de la creacion de Dieu, e pels crestians, l'istòria de l'univèrs e donc l'istòria de l'aparicion de l'èsser, amb en fin de percors l'aparicion de l'èsser uman, mòstra qu'en essent passat per la matèria, per l'univèrs material, tornam sus de realitats divinas, a saber la ment, la consciéncia e los sentiments que l'acompanhan. Aquò permet de conclure que pels Crestians la nocion d'èsser ven de Dieu (l'èsser per excelléncia), e que s'agís en fach sonque del concèpte de Vida, d'energia vitala, e que la valor es capabla de generar al sen dels èssers evoluits que sèm lo bien e lo mal dels evangèlis.
Caractèr intuitiu de l'èsser
Se pòt donc destriar las intuicions seguentas:
Unas divisions ontologicas
Se, ara, consideram l'èsser al biais que se presenta a nosaltre (en utilizant las distinccions de sens relatiu a d'autres concèptes), trobam diferents bais de destriar l’èsser; aquesta divisions son de biais per la nòstra ment de concebre l'èsser e donc de lo conéisser:
Wokha
Wokha es una vila de l'estat de Nagaland en Índia.
Èsser
Unas divisions ontologicas
De filosòfs, coma Nietzsche e Heidegger, afirmèron que la division ontologica fondamentala de l'Occident es aquesta que plaça d'un costat un Èsser immudable e fòra del temps, e d'un autre costat un èsser cambiadís, un mendre èsser, somés al temps e a la corrupcion. Atal, dins la metafisica occidentala, es l'idèa que los òmes se son facha del temps que seriá a l'origina de la division de las regions de l'èsser e de lor ierarquizacion.
Determinacion de l'èsser al respècte d'autres concèptes
L'èsser es lo luòc d’encontra (virtal) de fòrça dualismes qui s'exprimisson a partir de la classificacion precedenta:
Wokha
Administracion
Wokha es lo capluòc del districte de Wokha.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion de la vila èra de 35 004 abitants. La lenga parlada es lo lotha.
La Bussière (Vinhana)
La Bussière es una comuna francesa dau departament de Viena e de la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Geografia
Lo territòri communau es arrosat per Gartempa.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Talisman
right|thumb|Lo Talisman de [[Carlesmanhe, tanben reliquiari, se trobèt sul seu còs quand foguèt obèrta sa tomba, çò dich]] Un talisman es un objècte magic que portariá de vertuts ocultas per ganhar d'influéncias beneficas. L'art dels talismans se nomena la talismania.
Teorias
Per d'unes, lo talisman pren sa fòrça dels imatges que pòrta, per d'autres (Tomàs d'Aquin, Marsile Ficin) del biais que son fachs. Albèrt lo Grand, dins De mineralibus justifica l'existéncia dels talismans sonque astrologica. Dins aquel vam, Speculum astronomiae (Lo Miralh de l'astronomia), atribuit a tòrt a Albèrt lo Grand mas que seriá de Richard de Fournival, inventèt la nocion d’« imatge astrologic », talisman (imago) que pren sa vertut sonque dels astres e que deu res als demons, que compòrta pas gaire d'inscripcion, nimai signe, nimai ritual. Per Tomàs d'Aquin, las substéncias naturalas coma las èrbas e las pèiras preciosas, pòdon aver de poders en ligam amb lors afinitats astrologicas, e es legitim de se n'utilizar en medecina; mas se de letras o caractèrs son gravats sus las pèiras o d'invocacions e incantacions utilizadas amb las èrbas, tot efièch consecutiu es l’òbra de marrits demons, e se fasent, un pacte explicit o tacit se passèt amb lo Malin. Marsile Ficin fa una lista de las sèt causas que pòdon ganhar las influéncias celèstas, segon los planètas: Luna (pèira, metals, eca.), Mercuri (plantas, fruchs, animals), Vènus (polveras, vapors, odors), Solelh (mòts, cants, sons), Març (emocion, imaginacion), Jupitèr (rason), fin finala Saturn (contemplacion intellectuala, intuicion divina)
Exemple: lo talisman de Caterina de Medici
Es celèbre lo talisman de Caterina de Medici (1519-1589), esposa d'Enric II (1533), ja maire de Francés II (1544-1560). Pèire Behar pensava aver trobat la clau : la medalha pòrta de signes qu'apareisson pas que dins lo De la filosofia oculta de Agrippa de Nettesheim (1533). Lo talisman èra concebut, entre 1551 (naissença del futur Enric III) e 1554, e, segon Ivan Coulas, per Jean Fernel, primièr mètge d'Enric II, e adèpta de la filosofia oculta. La cara mòstra un rei amb una agla (Jupitèr), e son signe (mena de sablièr, qu'es un caractèr geomantic de Jupitèr); lo rei fa fàcia a una femna de tèsta d'aucel e pes d'agla e tenent una flècha (Vènus), es escrich Anael (nom de l'àngel de Vènus, totjorn segon Agrippa, III, 24); la foncion magica d'aquela cara es de favorizar l'amor entre Enric II e son esposa Caterina de Medici. Lo revèrs mòstra un imatge de Vènus tirada d'Agrippa (II, 42), amb son signe, la crotz susmontada d'un cercle, e un nom, Haniel, nom de l'àngel de Vènus (II, 22), e un autre nom, Asmodèu, que presidís al signe del Taure, e donc correspond a Vènus; lo tèma es donc aicí l'influéncia benefica de Jupitèr (poder, dinastiá mascle) captada e servada per Vènus. En ebrieu, se legisson d'inscripcions sus la cara, significant (Darag Ni El),  (Fara Na Heil)... ; sul revèrs:  (Hipes piliah),  (Nechar Hofer Baal)...
El Gráfico
200px|left|thumb|El Gráfico, [[Juan Carlos Muñoz dab River Plate en 1945]]El Gráfico qu'ei ua revista argentina d'espòrt qui paregó en 1919 peu purmèr còp.
Que vadó com ua revista grafica (çò qui explica lo son nom) dab illustracion e chic de tèxte abans de virà's de cap a l'espòrt en 1925. Dinc a l'annada de 2002 que demorè ebdomadari ; desempuish qu'ei mesuau.
La prioritat tematica qu'ei de segur lo fotbòl, totun El Gráfico que tracta tots los espòrts.
Champa
thumb|right|Champa e [[Indochina au sègle V ap. J.C.]]
Champa èra un reiaume d'Asia dau Sud-Èst establit dins lei províncias centralas dau Vietnam actuau. Fondat a la fin dau sègle II ap. J.C., dispareguèt dins lo corrent dau sègle XIX.
Foguèt fondat en 192 dins la region de Hue a la seguida dau declin de la dinastia chinesa Han per lei Chams, un pòble d'origina austronesiana. Au sègle IV, après una progression militara en direccion dau sud au detriment de Funan, Champa intrèt en relacion amb Índia e ne'n adoptèt lo modèl culturau e politic (formacion d'una societat de castas... etc.). Pasmens, a partir dau sègle X, lo reiaume deguèt faciar l'expansionisme dau reiaume de Dai Viet, precursor dau Vietnam actuau, que conquistèt pauc a pauc son territòri après una tiera de guèrras que s'acabèron dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XV ambé la presa per lei Vietnamians en 1471 de Vijaya, capitala dau reiaume. A l'eissida d'aquelei conflictes, Champa èra reduch a un pichon territòri a l'entorn de Nha Trang. Vassalizat en 1696, foguèt definitivament annexat per Vietnam en 1832.
Antishan de Frontinhas
Antishan de Frontinhas, , (Antichan-de-Frontignes en francés) qu'es ua comuna gascona de Comenge situada en eth departament dera Nauta Garona e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Argentine
Argentena en arpitan (Argentine en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Marillet
Marillet es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Argentine
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Marillet
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Argentine
Istòria
Las minas de plomb argentifère de Montchabert an donat lo nom a aquela comuna.
Marillet
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Argentine
Istòria
Les mines de plomb argentifère de Montchabert ont donné le nom à cette commune.
Marillet
Nòtas
<references group="N"/>
Bovièla
Bovièla (Bovile oficialament, en "italian") la es una anciana comuna de las Valadas occitanas, dins la Val Sant Martin. Lo territòri la èra compausat de mantunas borjaas e de doas exclavas. Lo 1èr de mai de 1928 la es annexaa per lo regim fascista al Perrier. La es aüra administrativament dins la borjaa de Sant Martin de la comuna del Perrier, dins la Ciutat Metropolitana de Turin e la region de Piemont de l’Estat italian.
Geografia
La comuna la fasiá 5,8 km².
Evolucion de la populacion
Sorsas:
Petitmont
Petitmont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Damatges patits al cors de la guèrra 1914-1918.
Dommages subis au cours de la guerre 1914-1918.
James Hutton
thumb|right|Retrach de James Hutton en [[1776.]]
James Hutton (3 de junh de 1726, Edimborg - 26 de març de 1797, Edimborg) es un geològ e un meteorològ escocés de la segonda mitat dau sègle XVIII. Es considerat coma lo paire de la geologia modèrna amb la premiera formulacion dau principi de l'uniformitarisme e sa teoria de la formacion dei ròcas a partir dau refrejament de la lava (plutonisme) que permetèt a sa disciplina de rebutar lei dògmas eissits dei tèxtes biblics e d'adoptar definitivament lo metòde scientific.
Geologia
Après d'estudis de medecina e de drech, descurbiguèt la geologia dins lo corrent deis ans 1750. En 1785, foguèt l'autor de la premiera teoria capabla d'explicar d'un biais coerent la formacion e la disparicion dei relèus. En particular, i introduguèt dos principis novèus que marquèron prefondament sa disciplina : Aquela teoria implicava una Tèrra fòrça pus vièlha que dins lo dògma de la Glèisa en vigor a l'epòca. D'efiech, lei calculs mostrèron qu'una durada de plusors desenaus ò centenaus d'ans èra necessària a l'erosion dei montanhas mentre que leis estudis biblics avián establit un temps de solament quauquei millenaris. Aquò favorizèt d'un biais decisiu l'intrada de la geologia dins lo modernisme scientific.
Leis idèas de Hutton foguèron pas immediatament compresas en causa d'una redaccion confusa, çò qu'alentiguèt sa difusion. Es finalament son amic John Playfair (1748-1819) que ne'n redigiguèt la premiera version clara en 1802. De mai, durant la premiera mitat dau sègle XIX, lei partisans de Hutton deguèron faciar l'oposicion dei neptunistas qu'èran en favor d'una formacion dei montanhas a partir de depaus sedimentaris realizats au fons deis oceans.
Meteorologia
En meteorologia, Hutton s'interessèt ai transformacions de l'atmosfèra e publiquèt una Teoria de la plueja en 1788. Après aver estudiat lei precipitacions dins mai d'una region dau mond, i desvolopèt una teoria explicant la formacion dei pluejas per lo taus d'umiditat e per de mesclas entre diferentei massas d'aire dins l'atmosfèra.
Receptor transmembrana
Los receptors transmembrana son de proteïnas que s'estendon per tota l'espessor de la membrana plasmica de la cellula, amb una extremitat del receptor en defòra de la cellula (domeni extracellular) e l'autra extremitat del receptor al dintre de la cellula (domeni intracellular). Quand lo domeni extracellular reconeis una ormona, la totalitat del receptor subís un cambiament de sa conformacion estructurala qu'afècta lo domeni extracellular, en li conferissent una nòva accion. En aqueste cas, l'ormona travèrsa pas la membrana plasmica per penetrar dins la cellula.
Rezeptor
Grazia Zafferani
Grazia Zafferani (Sant Marin, 31 de decembre de 1972) es una femna politica santmarinesa (Movimento Civico Rinnovamento - Equità - Transparenza - Ecosostenibilità) qu’es capitani regenta del 1èr d'abril al 30 de setembre de 2020 amb Alessandro Mancini.
Antônio de Sant'Anna Galvão
Fraire Antônio de Sant'Anna Galvão (en occitan, Sant Antoni de Senta Anna Galvão; nascut en 1739, mòrt en 1822) foguèt un religiós brasilièr del sègle XVIII e començament del sègle XIX. Foguèt beatificat pel papa Joan Pau II en 1997 e canonizat l'11 de mai de 2007 pel papa Beneset XVI. Es lo primièr sant nascut en Brasil.
Castro de Fuentidueña
Castro de Fuentidueña es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Ángel Labruna
Que ho un atacant deu Club Atlético River Plate e, atau, un deus membres de La Máquina. Que demòra lo màger marcaires de gòls deu campionat d'Argentina (amassa dab Arsenio Erico).
Receptor (bioquimia)
En bioquimia, lo tèrme de receptor designa lei proteïnas que permeton l'interaccion de substàncias determinadas amb lei mecanismes dau metabolisme cellular. Lei receptors son de proteïnas o de glicoproteïnas presentas dins la membrana plasmica, dins la membrana deis organets o dins lo citosòl, que se jonhon especificament en d'autrei substàncias quimicas apeladas moleculas senhalizairitz, coma leis ormonas e lei neurotransmeteires. L'union d'una molecula senhalizairitz a son receptor especific provòca una seria de reaccions au dintre dei cellulas (transduccion de senhau), que lo resultat finau depend pas sonque de l'estimulacion recebuda, mai de fòrça autrei factors, coma l'estadi cellular, la situacion metabolica de la cellula, la preséncia d'agents patogèns etc.
Segre
thumb|right|250px|Segre a [[Lhèida]] Segre es una ribièra de Catalonha, afluent d'Èbre per l'esquèrra. Son bacin compren los territòris de tres Estats: França, Andòrra e Espanha.
Janvry (Marna)
Janvry es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region del Grand Èst.
Segre
Nais sul versant septentrional del pic del Segre, al circ de la Culassa, en Nauta Cerdanha, e après un percors de 265 quilomètres, se geta dins Èbre, al sieu passatge per Mequinensa (Baix Cinca).
Janvry (Marna)
Geografia
Janvry A situat a 15 km a l'oèst de Rems.
Segre
Passa per las paluns d'Oliana, Rialb e Sant Llorenç de Montgai.
Janvry (Marna)
Geografia
Janvry est situé à 15 km à l'ouest de Reims.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa