cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bassana
Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié coneish pas de fòrmas ancianas. Lo sufixe latin -ana sembla s'impausar e pòt s'adaptar a un cognomen (latin) Bassus prepausat per Jacques Astor e dont lo sens d'origina es « gròs, qu'a de ventresca ». Mès una autra solucion, que B. Boyrie-Fénié jutja milhora, seré topografica : l'adjectiu latin bassus, a prepaus de tèrras bassas, çò que lo nom deu riu que nèish dens la comuna, tanben Bassana, sembla confirmar (la comuna es quasi tota dens la ribèira bassa e lo borg s'i tròba).
Lengas finoogricas
Lei lengas finoogricas son la branca principala dei lengas oralicas (lei doas autrei brancas son lei lengas samoièdas e lo iokaguir).
Campanha de Sicília
La campanha de Sicília (nom de còdi aliat Operacion Husky) se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 9 de julhet au 17 d'aost de 1943. Foguèt la consequéncia de l'invasion aliada (160,000 òmes ) que son nombre aumentèt pauc a pauc a 467,000) de Sicília defenduda per l'armada italiana (230,000 òmes) renfòrçada de plusors divisions alemandas (40,000 òmes inicialament e 90,000 au maximom).
Tauriac
Tauriac pòt èsser :
Campanha de Sicília
Lo desbarcament dei fòrças aliadas, especialament estatsunidencas, aguèt luòc dins de condicions malaisadas en causa d'una meteo desfavorabla e de còntra-ofensivas alemandas. La combativitat dei formacions blindadas alemandas foguèt ansin un problema major per leis Aliats durant la totalitat de la campanha. En revènge, franc dei divisions Napoli e Livorno, lei soudats italians resistèron gaire ais ofensivas aliadas. Ansin, gràcias a sa superioritat numerica e materiala, leis Aliats capitèron pauc a pauc d'avançar vèrs lei pòchas defensivas establidas a l'entorn dei pòrts principaus de l'illa. Blocats, una partida dei fòrças de l'Axe i foguèt alora obligadas de capitular mai leis Alemands poguèron evacuar la màger part de sei divisions.
Tauriac de Naucèla
Tauriac de Naucèla (Tauriac-de-Naucelle en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Sent Julian de Garona
Sent Julian o Sent Julian de Garona, o probablament Sent Julian de Garòna (Saint-Julien-sur-Garonne en francés) qu'es ua comuna gascona, situada dens lo departament de la Hauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Volvèstre a 29 km al Sud de Murèth e a 60 km al sud de Tolosa sus Garona Accès per A64 sortida: 25
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Sent Julian qu'èra de l'eleccion de Comenge, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Rius, de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Sent Julian qu'èra deu canton de Rius, en l'an XI, deu canton de Montesquiu de Volvèstre, en l'an XII, que tornè au canton de Rius, entrò sa supression en 2015. Lo vocable de la glèisa qu'es Sent Julian. Oficiaument, Saint-Julien que prengó le nom de Saint-Julien-sur-Garonne per decret deu 12 de setembre 2005.
Economia
L'agricultura basada sus la cultura de cerealas (milh, blat ...) es la principala font economica amb una Centrala idroelectrica.
Capdenac
Capdenac pòt èsser :
Châtelus (Alèir)
Chasteluç (Châtelus en francés) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Ecoetiqueta
L'ecoetiqueta (o etiqueta ecologica, eco-marca, eco-sagèl) es una etiqueta omologada, atribuida per un organisme contrarotlat, que certifica un produch qu'a gaire o cap d'efèch sul mitan, segon de critèris publicats e definits ex ante.
Saint-Aquilin-de-Corbion
Saint-Aquilin-de-Corbion es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat a vorejat :
Lo riu Sarthe pren la siá font a una altitud de 252 mètres, sus la municipalitat limitrophe de Soligny-la-Trappe, al luòc dich Somsarthe, ont desapareis après qualques desenas de mètres per réapparaître en résurgence a Sant-Aquilin-de-Corbion, en aval de la glèisa, abans de prene lo departament éponyme vesin après aver-i traversat Alençon.
La commune est bordée :
Istòria
Sant Aquilin èra procedent de Bayeux e aviá servit en l'armada de Clovis II. Se #fixar a Évreux ont #èsser avesque e #morir en 690.
Saint Aquilin était originaire de Bayeux et avait servi dans l’armée de Clovis II. Il se fixa à Évreux où il fut évêque et mourut en 690.
Matilla la Seca
Matilla la Seca es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Educacion environamentala
L'educacion environamentala es l'ensemble d'accions destinadas a difusar las coneissenças e a sensibilizar la societat sus l'environament.
Saint-Romain-le-Preux
Geografia
Vilatge del centri Oèst del Yonne situat a 13 km de Joigny, de Aillant-sus-Tholon e de Charny e a 17 km de Sant-Julien-de detlo-Sault, lo sieu cap de-luòc de costat.
Al sud del arrondissement de Sens #que depen administrativement ne fa la transition entre lo Gâtinais e la Puisaye. Traversat en diagonale pel autoroute A6 #que lo échangeur Sens-Aussèrra se'n situa a 300 m del bourg.
Totun dempuèi un deceni de nombrosas familhas venon s'i installar per la siá calma e la siá quiétude, e la populacion aumenta regularament.
Village du centre Ouest de l’Yonne situé à 13 km de Joigny, d’Aillant-sur-Tholon et de Charny et à 17 km de Saint-Julien-du-Sault, son chef-lieu de canton.
Au sud de l’arrondissement de Sens dont il dépend administrativement il fait la transition entre le Gâtinais et la Puisaye. Traversé en diagonale par l’autoroute A6 dont l’échangeur Sens-Auxerre se situe à 300 m du bourg.
Sur la commune de Saint-Romain-le-Preux la forêt implantée sur des sols argilo-calcaires avec forte présence de silex occupe une place privilégiée. À vocation essentiellement agricole, ce petit village qui comprend 9 hameaux ou lieux-dits compte comme seul commerce une pépinière spécialisée.
Néanmoins depuis une décennie de nombreuses familles viennent s’y installer pour son calme et sa quiétude, et la population augmente régulièrement.
Òrdre Sobiran e Militar de Malta
L’Òrdre sobiran militar e espitalièr de Sant Joan de Jerusalèm, de Ròdas e de Malta, mai conegut coma l’Òrdre Sobeiran e Militar de Malta, es un ordre religiós catolic del caractèr tradicionalament militar, chevaleresc e nòble. L’Òrdre de Malta, qu'a lo sèti a Roma, es considerat com un subjècte sobeiran pel drech internacional.
Saint-Romain-le-Preux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Òrdre Sobiran e Militar de Malta
Istòria
Fondat a Jerusalem al sègle XIen per de comerçants amalfitans, nasquèt a l’escasença de las crosadas e tre lo començament aguèt a l’encòp una activitat espitalària e militària. Es uòi reconegut internacionalament per maites estats coma un subjècte de drech internacional. La siá sedença centrala, qu’a cambiat de luòc en divèrsas escasenças, se tròba dins la vila de Roma, a la Via dei Condotti près de la plaça d'Espanha. Aquela bastissa e lo Palais de l'Aventin, que fonciona coma son ambaissada davant la Santa Ses e Itàlia, an estatut de extraterritorialitat.
La Tardière
La Tardière es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Eki
L'eki es una lenga cross river parlada en Nigèria. Fa partida de la branca cross river bas.
La Tardière
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Eki
Localisacion
L'eki es parlat dins l'Estat de Cross River.
La Tardière
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Luché-Pringé
Nòtas
<references group=N/>
Saint-Aubert-sur-Orne
Saint-Aubert-sur-Orne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Afar Dreyfus
vinheta|Degradacion d'Alfred Dreyfus. L'afar Dreyfus es un conflicte social e politic major de la Tresena Republica subrevengut a la fin del sègle XIXe, a l'entorn de l'acusacion de traïson faita al capitani Alfred Dreyfus, finalament innocentat. A trebolat la societat francesa pendent dotze ans, de 1894 a 1906, la devesissent prigondament e durablament en dos camps opausats, los  partidaris de l'innocéncia de Dreyfus, e los  partidaris de sa culpabilitat.
Saint-Aubert-sur-Orne
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Georgetown
thumb|330px|left|Parlament de [[Guyana]]
Labergement-Foigney
Labergement-Foigney es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Zulfiqar (carri de combat)
Lo carri Zulfiqar es un carri de combat principau iranian de tresena generacion desvolopat dins leis ans 1990 a partir dau T-72 sovietic e dau M60 estatsunidenc. Intrèt en servici au sen de l'armada iraniana en 1995. Existís tres versions principalas dichas Zulfiqar 1, 2 e 3. Aqueu carri foguèt jamai exportat e conoguèt ges de conflicte.
Bactrian
Lo bactrian es una lenga iraniana atudada que foguèt parlada en Bactriana en Afganistan actual. Èra la lenga de l'Empèri koshan e foguèt tamben utilizada per los kidaritas e los alchons sus lor moneda.
Classificacion
Lo bactrian es una lenga iraniana orientala qu'es donc pròcha de las autras lengas iranianas mejanas conegudas en Asia Centrala e en Turkestan, lo sogdian, lo khotanés e lo khwarezmian.
Atestacion de la lenga
Longtemps, lo bactrian foguèt sonque conegut per l'inscripcion del rei koshan Kanishka (127-150), descubèrta a Surkh Kotal, en Afganistan, dins las annadas 1950, e per de legendas numismaticas, tamben que per qualquas inscripcions malaisidas de decifrar.
En 1993, una nòva inscripcion de Kanishka foguèt trobada a Rabatak, mas la descubèrta màger passèt pauc après amb l'aparicion de 150 documents possedits per de personas en Pakistan e originaris del principat de Rob, l'actuala Rui en Afganistan. Foguèron publicats per Nicholas Sims-Williams. Subretot escriches sus de cuèr, los documents son de contractes comercials, de contractes de maridatge o de letras de correspondéncia personala. Permeton l'analisi de la gramatica e l'atestacion d'un vocabulari ric.
Escritura
thumb|right|150px|L'alfabet grecobactrian L'originalitat de la lenga es qu'es ecricha amb una version adaptada de l'alfabet grèc. lo bactrian utiliza la letra sho (Ϸ, ϸ) per representar lo, rendut per š dins la transcripcion latina. Exemples : La lenga continuèt d'èsser utilizada longtemps après la casuda de l'Empèri koshan al sègle III apC. Se tròba encara sus l'inscripcion de Tochi e de fragments de manuscrits maniquèus del sègle IX.
Saba (Antilhas)
Saba es una illa de la mar Cariba, dins las pichonas Antilhas. Amb l'illon de Green Island forma una comuna d'oltramar dels Païses Basses que lo capluòc n'es The Bottom.
thumb|right|320px|Vista de Saba
Istòria
Lo 10 d'octobre de 2010, l'illa devenguèt una comuna dels Païses Basses, a l'escasença de la dissolucion de las Antilhas Neerlandesas.
Robladillo
250px|vinheta Robladillo es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Vescheim
Vescheim es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canton de Sant Estève de Ludarés
Lo canton de Sant Estève de Ludarés es una anciana division administrativa de Vivarés, situada dins l'arrondiment de L'Argentèira, lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups, adara d'Auvèrnhe-Ròse-Aups. Las 8 comunas son dempuèi 2015 dins lo canton de Nauta Ardecha (burèu centralizator Tuèis) e tanben dempuèi 2017 dins la Comunautat de comunas de la Montanha d'Ardecha. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian (e non pas lo vivaroaupenc), dins sa varianta bas-vivaresa o nòrd-cevenòla (« lengadocian en cha », qu'a las caracteristicas que definisson lo nòrd-occitan, aitau coma per lo gavaudanés). En 2012, la populacion èra de 974 abitants e la densitat de 5,5 ab/km².
Geografia
Las densitats son bassas, inferioras a 10 ab/lm² dins totas las comunas. Mai que l'altitud, l'importància de las desnivelacions explica l'escassetat de la preséncia umana. Las comunas qu'an l'altitud minimala pus bassa son L'Aval d'Aurèla (600 m) e Sant Laurenç daus Banhs (623 m), las qu'an l'altitud minimala pus nauta son Lo Planhau (1056 m), La Veiruna (974 m), Sant Estève de Ludarés (969 m), Sant Alban en Montagne (951 m) e Cellier du Luc (932 m), mas las qu'an la desnivelacion pus fòrta son Borne (761 m) e Sant Laurenç daus Banhs (756 m), las qu'an la desnivelacion pus febla son Cellier du Luc (270 m), Sant Alban en Montagne (378 m), La Veiruna (391 m) e Lo Planhau (407 m). Las montanhas pus esquiçadas son puslèu a l'oèst, encara mai alh sud, près delhs cantons de Vaugòrja e de Juèsa.
Las desnivelacions son una dificultat per l'agricultura e per las viás de comunicacion. La val de Masmejan, relativament rectilinèa, permet a la RD 19 (d'Aubenàs a Luc (Losera) per Jaujac) d'èsser la rota màger delh canton; mas aquò's un itinerari segondari. L'oèst delh canton beneficia un pauc de la proximitat de la RD 906 loseròta, installada dins la val d'Alèir.
Calhavèth
Calhavet o Calhavèth (Caillavet en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Universitat
L'universitat (dau latin universitas, -atis) es un bastiment o ensems d'unitats educativas consacradas a l'ensenhament superior e la recèrca. L'universitat decernís de gras academics e de títols professionaus.
Ganguisa
Ganguisa es una ribièra d’Occitània en Lengadòc dins los departements d'Aude e de la Nauta Garona, dins la region Occitània, afluent de l'Èrs Mòrt e sosafluent de Garona.
Geografia
De, sa font es sus la comuna de Pairan, dins Aude e s’escampa dins l'Èrs Mòrt en riba esquèrra sus la comuna de Bautevila dins lo departament de la Nauta Garona.
Universitat
Istòria
Se crean a l'Edat Mejana europèa. La premiera institucion d'aquest tipe es l'Universitat de Bolonha, que servirà pus tard de modèl ais autrei centres educatius pariers, encara que dins l'Antiquitat i aguèt tanben de centres superiors d'ensenhament e de reflexion.
Calhavèth
Toponimia
Segon Dauzat, Calhavet/Calhavèth qu'es lo diminutiu en -ellum (> -èth) deu mot calhau, deu gallic cal-io, deu preindoeuropèu *kal- « pèira », dab lo sufixe gallic -avum. Segon Negre, Calhavet/Calhavèth qu'es lo diminutiu deu nom de lòc Calhau, dab lo sufixe -ittum o -ellum.
Universitat
Istòria
Inicialament evoluiguèron dempuei lo modèl dei corporacions artesanalas e coma gaireben tot a l'Edat Mejana, èran fòrça ligadas a la Glèisa. Inicialament, lei disciplinas prepausadas s'inspiravan dei sèt arts liberaus (lo trivium e lo quadrivium): D'aquí venon lei divisions actualas entre lei disciplinas literàrias e lei scientificas.
Organizacion
Internament, una universitat se dividís generalament en de campus situats dins de luòcs diferents. Cada campus a de facultats e d'escòlas universitàrias (majoritariament consagradas a l'ensenhament), e tanben de laboratòris, departaments e instituts de recèrca, que pòdon partejar una seria d'infraestructuras (bibliotèca, salas d'estudi, gimnasi...). Cada facultat o escòla es liada a un o plusors estudis universitaris que i s'aprenon.
Lo representant superior d'una universitat es lo rector, que dirigís l'universitat amb l'ajuda de l'equipa de vicerectors e d'autreis organs: lo conseu de govèrn, lo conseu sociau...
Societat de la coneissença
L'universitat es lo motor vertadier dau desvolopament economic, pr'amor que compartís la coneissença, fa de recèrcas d'una maniera analitica, projècta a tèrme lòng; sa tòca es de publicar lei recèrcas e genèra de coneissença pr'amor qu'es impulsada per la curiositat.
L'entrepresa, au contrari, protegís o escond la coneissença a la concurréncia, resòuv de problèmas, projècta a tèrme cort, e a per tòca l'obtencion de beneficis economics.
Calhavèth
Laas (en francés)
Véser la solucion donada per Lars, shens garantida.
Batalha de Mobile Bay
La batalha de Mobile Bay se debanèt dau 2 au 23 d'aost de 1864 durant la Guèrra de Secession (1861-1865). Opausèt una flòta nordista dirigida per l'amirau Farragut (17 naviris e 5,500 òmes) ai defensas dau pòrt de Mobile, comandadas per Franklin Buckanan (5 naviris, 3 fòrts e 1,500 òmes). La vila èra lo darrier pòrt important encara tengut per lei Confederats.
Lei Sudistas capitèron inicialament de resistir gràcias a de camps de minas. Durament bombardats, lei fòrts e lei naviris sudistas foguèron finalament obligats de capitular, çò que permetèt ais Unionistas d'establir definitivament lo blocus de la Confederacion. Lei Nordistas perdiguèron 330 soudats e un naviri durant la batalha.
Tè
right|thumb|220px|Fuèlhas de tè [[China|chinés.]] right|thumb|220px|Albrilhon de tè. right|thumb|220px|Culhida de tè en [[Tanzania.]] right|thumb|220px|Plantacion de tè dins las nautas tèrras de Cameron, en [[Malàisia.]] right|thumb|220px|Mapa dels païses productors de tè.
Lo tè es una bevenda estimulanta, obtenguda per infusion dins l'aiga de fuèlhas de Camellia sinensis, d'en primièr secadas e de vegadas fermentadas.
Lo processus pòt inclure oxidacion, calfatge, secatge, e l'ajust d'autras èrbas, flors, espècias, e fruches. Los quatre tipes basics de tè vertadièr son :
Composicion
Lo tè conten de catechinas, que son d'antioxidants. Dins la fuèlha fresca de tè, las catechinas pòdon representar 30% del pes sec. Las catechinas son presentas en fòrta concentracion dins los tès blancs e verds, mentre que lo tè negre ne'n conten fòrça mens a causa del fenomèn d'oxidacion dins sa preparacion. Lo tè conten de teïna, e de cafeïna per aperaquí 3% del seu pes sec, çò que correspond a 30 mg a 90 mg per tassa (0,25 L) en foncion del tipe, de la marca e del metòde de mesclatge. Lo tè conten tanben de quantitats pichonas de teobromina e teofilina. Conten tanben de fluorid, unes tipes de tès compressats fach amb de fuèlhas vièlhas e las cambas tenon los nivèls pus nauts.
Istòria
Segon una legenda populara chinesa, Shennong, lo legendari Emperaire de China, inventor de l'agricultura e de la Medecina chinesa, beviá una bòla d'aiga bolhenta, a l'entorn de 2737 abC. Lo vent bufèt e qualques fuèlhas d'un arbre vesin tombèron dins sa beguda e ne'n faguèron cambiar la color. Lo monarca, sempre curiós, beguèt una golada del liquid e foguèt agradablament susprés, lo tè èra nascut.
Produccion
En 2003, la produccion mondiala de tè atenhèt 3,15 milions de tonas per an. Lo principal país productor es Índia seguit de China, Sri Lanka e Kenya. China demòra uèi lo sol país que produtz totas las familhas de tè (tè blanc, tè jaune, tè verd, tè blau-verd, tè roge e tè negre).
Egipcian
L'egipcian es una lenga parlada en Egipte dempuei lo Neolitic fins a uei, amb de formas fòrça divèrsas segon leis epòcas: i se destria mai que mai l'egipcian ancian (de l'Edat Antica e de l'epòca dei faraons) e lo còpte, qu'es una varietat pus recenta apareguda amb lo cristianisme e practicada uei solament coma lenga liturgica.
L'egipcian ancian s'escriviá amb leis ieroglifs, lo còpte s'escriu amb un alfabet derivat de l'alfabet grèc: l'alfabet còpte.
La lenga egipciana forma una brancaa autonòma dins la familha dei lengas afroasiaticas.
Cau pas confondre l'egipcian amb lo dialècte arabi d'Egipte (l'arabi es la lenga dominanta en Egipte dempuei l'islamizacion dau país a l'Edat Mejana).
Centurion (carri de combat)
thumb|right|[[Fotografia d'un Centurion Mk 3.]]
Lo Centurion participèt a plusors conflictes. Lei pus importants foguèron la Guèrra de Corèa onte lo carri obtenguèt de resultats fòrça satisfasents còntra lei carris mejans e pesucs d'origina sovietica confiermant la validitat dau concèpte de carri de combat principau. En Orient Mejan, participèt ai guèrras d'Israèl còntra sei vesins arabis. Força modernizat, i obtenguèt de resultats favorables còntra lei T-55 e T-62 sirians dins la region de Golan (300 carris sirians destruchs còntra 80 blindats israelians en 1973) e venguèt lo simbòl de la poissança deis unitats blindadas israelianas. Enfin, la version sud-africana participèt ai operacions en Angòla onte deguèt faciar de T-34, T-55 e T-62 cubans amb de resultats mau coneguts.
Lengas oralicas
Lengas oraloiokaguiras (o lengas oralicas al sens larg)
Ligams extèrnes
Las lengas oralicas uèi (bibliografia)
Desbarcament aliat d'Itàlia
Acomencèron lo 3 de setembre ambé lo passatge de l'Estrech de Messina per lei tropas britanicas. Ocupèron aisament Reggio de Calàbria e avancèron dins lei montanhas dau sud de la peninsula. Fonduda après d'annadas de combats e en causa d'una economia afeblida, Itàlia capitulèt lo 8. Dins aquò, leis Alemands èran ja preparats a aquela defeccion. Ocupèron rapidament lei ponchs estrategics dau territòri italian e i preparèron mai d'una linha defensiva per blocar ò alentir l'avançada deis Aliats. De son caire, lei fòrças aliadas aprofichèron son acòrdi ambé lei tropas italianas per desbarcar a Salèrn (8-9 de setembre) e a Tarenta (9 de setembre). S'i turtèron pasmens a una resisténcia fòrta deis Alemands mai capitèron finalament de prendre pè sus lo litorau. Après lo 16, leis Alemands abandonèron Salèrn e pauc a pauc tot lo sud d'Itàlia per s'establir sus sei linhas defensivas situadas dins lo centre de la peninsula.
Romain (Meurthe e Mosèla)
Romain  es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bouligny
Bouligny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
Bouligny Se tròba en una pichona vallée adaigada pel ruisseau de la Noue, afluent del Othain, e sus la via ferrée de Dommary-Baroncourt a Audun-lo-Roman.
Bouligny se trouve dans une petite vallée arrosée par le ruisseau de la Noue, affluent de l'Othain, et sur la voie ferrée de Dommary-Baroncourt à Audun-le-Roman.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1790, Bouligny es inclus en lo costat de Gouraincourt e lo district de Étain. En 1801, aquel serà lo costat de Spincourt, arrondissement de Montmédy.
upright 1|thumb|left|Cimetiere militaire allemand (1914-1918). Dénommé Bulinium au, le village fut affranchi en 1508 en même temps qu'Amermont, village dépendant de l'office de Norroy-le-Sec. Les deux localités formaient alors une seule communauté.
En 1790, Bouligny est inclus dans le canton de Gouraincourt et le district d'Étain. En 1801, ce sera le canton de Spincourt, arrondissement de Montmédy.
Okobo
L'okobo es una lenga cross river parlada en Nigèria. Fa partida de la branca cross river bas.
Localisacion
L'okobo es parlat dins la zòna de govèrn local d'Okobo de l'Estat d'Akwa Ibom.
Cabañas de Ebro
Cabañas de Ebro es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Mayalde
Mayalde es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sent Antonin (Gers)
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Lo nom de la comuna qu'es lo d'Antoninus, qui es lo de mei d'un sent,.
Vèspras sicilianas
thumb|right|250px|Las Vèspras sicilianas (1846), per [[Francesco Hayez.]]
Las Vèspras sicilianas foguèron un soslevament popular que se debanèt en Sicília a Palèrme e Corleone, lo 31 de març de 1282, contra la tutèla del rei d'origina francesa Carles Ièr d'Anjau, qu'aviá lo contraròtle de l'isla amb lo supòrt papal dempuèi 1266. A la seguida d'aquela revòlta e del chaple dels franceses, los sicilians se van desliurar de la tutèla angevina e passar jos la proteccion del rei Pèire III d'Aragon.
Antecedents
Quand Manfred I de Sicília ocupèt lo tròn del Reialme de Sicília, lo Papa Clamenç IV l'escomenjèt per èsser lo filh illegitim de l'emperaire Frederic II, e faguèt atal del reialme un fèu papal. En 1262 Constança de Sicília, filha de l'anterior se maridèt amb Pèire lo Grand, comte de Barcelona e rei d'Aragon. Constança essent l'eretièra de Manfred, aquela situacion d'aprochament entre la dinastia Hohenstaufen e l'ostal de Barcelona, provoquèt l'antipatia del francés Clamenç IV que cerquèt ajuda prèp de Carles Ièr d'Anjau, fraire pichon de son aliat Loís IX de França.
Las tropas de Carles d'Anjau dintrèron dins l'isla e batèron Manfred a la batalha de Benevent, mentre que Carles èra coronat rei de Sicília a Roma en 1266, en establissent son autoritat per la fòrça après la revòlta gibellina de Conradin de Sicília en 1268 e en cercant la supremacia en Mediterranèa s'alièt amb Baudoin II de Courtenay de l'empèri Bizantin contra Miquel VIII Paleològ en conquistant una part de Morèa en 1271 per se coronar rei d'Albania. Crompèt en 1277 los dreches de Rei de Jerusalem a Maria d'Antioquia. Amb l'assisténcia de la flòta de la Republica de Venècia preparèt una crosada per reconquerir Constantinòple en 1282.
Sota Carles d'Anjau, e posteriorament son filh Carles II, lo nòrd serà priviliejat al sud, aital la capitala serà deplaçada de Palèrme a Nàpols.
Consequéncias
right|thumb|300x|Desbarcament de [[Pèire III d'Aragon a Trapani.]] Pèire III d'Aragon, amb lo supòrt economic de l'emperaire Miquel VIII Paleòleg dintrèt en Sicília per Tràpani lo 30 d'agost, levèt lo sètge de Messina, dintrèt a Palèrme lo 4 de setembre e pauques jorns mai tard destrusiguèt la flòta angevina al combat de Nicotena: Après lo Combat de Malta conquistèt las islas de Malta e Gozzo.
Vermont
Vermont es un estat dels Estats Units d'America.
Istòria
Avans l'arribada dei colons europèus, la region èra l'objècte de divèrsei luchas entre la Confederacion Iroquesa e lei tribús algonquinas. L'exploracion de la region foguèt acomençada per lo Francés Samuel de Champlain a partir de 1609 e una colonia francesa foguèt creada au nòrd de la region sus lo lac Champlain. En 1666, bastiguèron lo fòrt Santa Ana e creèron unei senhoriás dins la region. A partir de 1724, leis Anglés arribèron tanben dins la zona e fondèron Brattleboro que venguèt la premiera colonia europèa de Vermont. De mai, acomencèron de luchar còntra lei colons francés que foguèron finalament expulsats o conquists en 1763 après la Guèrra de Sept Ans.
A partir de la mitat dau sègle XVIII, l'aumentacion de la populacion dins lei regions atlanticas entraïnèt de migracions vèrs l'interior dei tèrras. Aquò entraïnèt un conflicte frontalier entre lei províncias de New York e de New Hampshire car lei limits entre lei doas èran pas definidas. Lo governador de New Hampshire prenguèt alora l'iniciativa de definir lo cadastre de la region e donèt de concessions importantas a sei fidèus, dichs « Hampshire Grants » o « the Grants », que venguèron colonizar lo Vermont.
Pasmens, en 1764, lo Parlament Britanic decidiguèt de fixar la frontiera entre lei províncias de New York e de New Hampshire sus lo riu Connecticut. Un partida dei colons Grants èran alora situats sus lo territòri de New York. Un cadastre novèu foguèt definit e lei colons deguèron pagar d'impòsts per legalizar sei possessions. Refusant de pagar, lei Grants demandèron l'ajuda dau rèi d'Anglatèrra en 1767 e obtenguèron satisfaccion. Pasmens, New York refusèt la decision reiala entraïnant una revòuta deis abitants de Vermont en 1770. Sota la direccion d'Ethan Allen, lei Grants organizèron una milícia per replegar lei representents dau govèrn de New York e quauquei combats locaus aguèron luòc au començament deis annadas 1770.
A partir de 1775, Vermont deguèt prendre posicion dins lo conflicte entre Anglatèrra e lei colonias estatsunidencas revòutadas. Pròche dei rebèls, l'intrada de Vermont au sen de l'Union foguèt refusada a l'iniciativa de l'Estat de New York. Durant lei premiereis annadas dau conflicte, lo problema principau de Vermont foguèt donc de defugir una intervencion britanica o estatsunidenca sus son territòri. Per aquò, la milícia de Vermont prenguèt lo contraròtle dau fòrt britanic de Ticonderoga per empachar una ataca estatsunidenca còntra la posicion e acomencèron de negociar ambé lei dos camps. Ansin, en 1777, quand Ticonderoga venguèt l'objècte d'una batalha importanta, l'independéncia de facto de Vermont foguèt gaire menaçada. En 1777, la Republica de Vermont foguèt proclamada e d'eleccions foguèron organizadas. Thomas Chittenden foguèt elegit President en 1778. Pasmens, dins lei fachs, la realitat de la politica de Vermont èra l'òbra d'Ethan Allen e de sei fraires Ira e Heman. Fin finala, en 1781, lei negociacions ambé lei Britanics mau capitèron e Vermont obtenguèt son independéncia au Tractat de París en 1783.
Maugrat l'oposicion dau clan Allen, un movement politic se desvolopèt en favor de l'integracion de Vermont dins leis Estats Units. Lo procès acomencèt en 1789 ambé la creacion d'una commission New York / Vermont per reglar lo problema frontalier entre lei dos estats. Finalament, New York acceptèt d'abandonar sei revendicacions en cambi dau pagament d'una indemnitat de 30,000 $. En 1791, la Republica de Vermont poguèt integrar leis Estats Units e ne'n venguèt lo 14 estat.
A partir de 1850, leis abitants de Vermont, tradicionalament opausats a l'esclavatge, venguèron fòrça ostils a son mantenement. Durant la Guèrra de Secession, l'estat participèt donc au combat dins lo camp de Washington e mandèt 34,000 volontaris ais armadas de l'Union. 5,200 i moriguèron. En 1880, lei fremas obtenguèron lo drech de vòte.
Geografia
En 2010, Vermont teniá 625,741 abitants e èra lo segond estat mens poblat deis Estats Units. Sa capitala es Montpelier e la vila pus granda es Burlington. Tèn una superficia de 24,902 quilomètres carrats. La riba de Connecticut marca lo limit entre Vermont e New Hampshire e lo lac Champlain la frontiera ambé l'estat de New York. 77% de la superficia de l'estat es ocupat per de forèsts e de cadenas montanhósas d'altituds mejanas. La cima pus auta de l'estat es Mont Mansfield (1,339 m).
Toponimia
Samuel de Champlain donèt lo nom de "Verd Mont" a la region, que evoluèt en "Vermont" en anglés.
Lo nom de la capitala, Montpelier, ven de Montpelhièr en Lengadòc.
Donc, l'Estat e la capitala an d'equivalents etimologics en occitan: L'Estat de Verdmont, amb per capitala Montpelhièr.
Sant Pèire de Comarom
Sant Pèire de Comarom (oficialament en eslovac Svätý Peter, e en ongarés Komáromszentpéter; autres còps en eslovac Dolný Peter, tanben sonat en ongarés Szentpéter) es una comuna d'Eslovaquia.
Vermont
Economia
Lo PIB de l'estat èra egau a 26 miliards de dolars en 2006. L'economia de Vermont es basada sus l'agricultura e leis indústrias de transformacion alimentara, l'indústria informatica e lei servicis liats ais institucions de l'estat. Ansin, lei sectors dirèct e indirèct de l'agricultura representavan mai de 2,6 miliards de dolars. De son caire, la companhiá IBM es relativament ben implantada dins l'estat e representava 6,800 emplechs en 2006 siá 25% deis emplechs dau sector indústriau.
Roturas
Roturas es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Ovari (anatomia)
Los ovaris son las gonadas femèlas, ont son produsits los ovuls.
Gyude Bryant
Charles Gyude Bryant (n. 1949) òme d'afars, foguèt cap d'Estat (pas cap d'utilizar lo títol de president) de Libèria entre 2003 e 2006.
Valèga
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Lauragués sus l'anciana RN622 a 36 km al Sud-Èst de la vila.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Valego, o Vallègue èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. Le vocable de la glèisa, annèxa de Sent Vincenç, es Sant Estève (o Estèfe). En 1790, Valèga èra del canton d'Avinhonet, en l'an IX, del canton de Vilafranca. Valèga fosquèc temporàriament fusionat ambe Sent Vincenç en l'an VIII.
Paray-Vieille-Poste
Paray-Vieille-Poste es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gara de Goathland
vinheta|Un tren de vapor toristic dins la gara. La gara de Goathland (en anglés Goathland station) es una gara ferroviària del North Yorkshire Moors Railway, dins lo vilatge de Goathland, del borough de Scarborough, dins lo Yorkshire del Nòrd en Anglatèrra.
Acuèlh
La gara dispausa d'un parc d'estacionament e un bastiment per los viatjaires, reconvertit en salon de tè.
Dessèrta
La gara es desservida unicament per de trens toristics.
Dins la cultura
La gara es coneguda per aver sovent aculhida de tornatges.
Reichsfeld
Reichsfeld en alemannisch (Reichsfeld en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
thumb|left|200px|Intrada del vilatge de Reichsfeld thumb|left|200px|Lo vilatge de Reichsfeld vist dempuèi lo vignoble Reichsfeld es una comuna #que fa partida del costat de Barr e del arrondissement de Sélestat-Erstein.Lo pòble se tròba enfonsat en un vallon a la separacion de tot ais viari important, al pè de la montanha de la Ungersberg traversat al luènh per la rota départementale de Villé a Barr. La superficie totala del ban de Reichsfeld es d'Unitat|506|a #qu'Unitat|257|li cal  bòsc siá 52 % del banc communal. Es n'expansion al detriment de las tèrras. En 1907 i aviá pas mai bòsc. Lo pòble es essencialament una municipalitat viticole. Se compta a l'ora d'ara vinha contra  en 1907. Los abitants de Reichsfeld an trucat los Reichsfeldois. Lo pòble mai prèp èst Bernardvillé #qu'a situat a Unitat|2|km}}.
thumb|left|200px|Entrée du village de Reichsfeld thumb|left|200px|Le village de Reichsfeld vu depuis le vignoble Reichsfeld est une commune qui fait partie du canton de Barr et de l'arrondissement de Sélestat-Erstein.Le village se trouve enfoncé dans un vallon à l'écart de tout axe routier important, au pied de la montagne de l'Ungersberg traversé au loin par la route départementale de Villé à Barr. La superficie totale du ban de Reichsfeld est de 506 ha dont 257 ha de forêt soit 52 % du banc communal. Elle est en expansion au détriment des terres. En 1907 il n'y avait que 180 ha de forêt. Le village est essentiellement une commune viticole. On compte actuellement 53 ha de vigne contre 94 ha en 1907. Les habitants de Reichsfeld sont appelés les Reichsfeldois. Le village le plus proche est Bernardvillé qui est situé à 2 km.
Istòria
La primièra mencion de Reichsfeld data de l'an 1323 jol nom de Richtenzeveld, mas la populacion preferís trucar lo pòble Richsfald o Risfald. Mencionat per las primièras fes en las archiu al començament del, lo pòble aperten en principi al abbaye de Andlau passa de contunh als nòbles de Andlau. O an en fief del Sant-Empèri romain germanique fins a la Revolucion. Al mièg del lo architecte Antoine Ringeisen bastís lo escòla e lo nòu presbytère. Fins en 1882, la glèisa es una filiala de la parròquia de Itterswiller. La bòsc e la vinha constituiscan los principals recorses de la comuna. Dintratz 1946 e 1975, la populacion amendrís de 13 %. Aqueles darrièrs ans la populacion a tendéncia a remontar. En 1975 la populacion activa èra a 43 % agricòla del temps que 53 % de la populacion activa trabalha a l'exteriora de la comuna : Dambach-la-Vila, Barr, Epfig. La situacion géographique de Reichsfeld, a la separacion dels aisses viaris importants es un handicap. Mas uèi la municipalitat jògue la siá basa sul torisme. Existís a l'ora d'ara 143 luòcs en otèl, gîtes rurales, cambras de hostes.
La première mention de Reichsfeld date de l'année 1323 sous le nom de Richtenzeveld, mais la population préfère appeler le village Richsfald ou Risfald. Mentionné pour la première fois dans les archives au début du, le village appartient d'abord à l'abbaye d'Andlau puis passe aux nobles d'Andlau. Ils le tiennent en fief du Saint-Empire romain germanique jusqu'à la Révolution. Au milieu du l'architecte Antoine Ringeisen construit l'école et le nouveau presbytère. Jusqu'en 1882, l'église est une filiale de la paroisse d'Itterswiller. La forêt et la vigne constituent les principales ressources de la commune. Entre 1946 et 1975, la population diminue de 13 %. Ces dernières années la population a tendance à remonter. En 1975 la population active était à 43 % agricole alors que 53 % de la population active travaille à l'extérieur de la commune : Dambach-la-Ville, Barr, Epfig. La situation géographique de Reichsfeld, à l'écart des axes routiers importants est un handicap. Mais aujourd'hui la commune joue son atout sur le tourisme. Il existe actuellement 143 places en hôtel, gîtes ruraux, chambres d'hôtes.
Zabolistan
Zabolistan es una region istorica d'Asia Centrala situada dins lo Sud-Èst d'Afganistan. Correspond a las províncias afganas actualas de Zabol e Ghazni.
Eishèr
L'eishèr (o pissanha, lichèrs) es un produch liquid, mescla de dejeccions animalas solidas e liquidas, amb mai de 85% d'aiga. La sèrva d'eishèr dins de recipents maladaptats, son usatge per la cultura d'un biais o a una epòca malindicat, son deversament dirècte dins l'environa pòdon polluir las aigas e las napas.
Oranjestad
Oranjestad es:
L'homo-flipper
L'homo-flipper es une cançon dels Fabulous Trobadors :
Repic L'Homo-Flipper C'est le dernier paru et de tous c'est le meilleur ! Les grands savants nous parlent beaucoup de l'Homo-Sapiens Les grands savants nous parlent beaucoup de l'Homo-Ludens Le premier homme de tous on dit que c'était l'Homo-Faber Un homme pas du tout prévu c'est l'Homo-Flipper ! II y a l'homo-loquax ou dit aussi l'Homo-Loquens Celui-là était relax c'était le premier Homo-Sedens, A la télé on voit souvent l'Omo qui lave plus blanc Chez les dentistes y vont les gens pour l'Omal au dents Il y a l'Homosexuel ; et l'Homolécule, Jamais ils avancent ; comme des mules ! II faut parler de l'homme grec qu'on appelle l'Homérique Aux U.S.A. dans le monde entier il a bien sûr la tête épique. Le 1 er homme de tous on dit que c'était l'Homo-Faber Un homme pas du tout prévu c'est l'Homo-Flipper !
Repic
Je ne vous ferai pas le coup de l'Homelette C'est une plaisanterie qui a beaucoup été faite. L'Oméga et l'Omane se croient toujours au centre de tout Ils circulent en alpha et rêvent beaucoup. L'Homo-tard, se lève toujours trop tôt Comme il est peinard, il prend que le vélo. II y avait Davy dans un feuilleton, TF1 depuis des années c'est l'Homot le plus long. Le 1 er homme de tous on dit que c'était l'Homo-Faber Un homme pas du tout prévu c'est l'Homo-Flipper !
Oranjestad (Sant Eustaqui)
thumb|L'ostal ancian de Gezaghebber, a Oranjestad Oranjestad es la capitala de la comuna neerlandesa d'otramar de Sant Eustaqui. Ten son nom de la familha reiala neerlandesa d'Aurenja.
L'homo-flipper
L'Homéopathique est assez sympa, L'Homicide ne vous manquera pas. L'Homogène est très entier, l'Homonêtte on doit le tirer. L'Homo-Nìmes habite dans le Gard, L'Omnicolore vous en fera voir. L'Homophonie raisonne toujours pareil, Mais moi j'aime bien l'Homortadelle ! II y a l'Homorose qui sort du P.S. L'Homodérato qui va ou C.D.S. II y a l'Homobile et l'Homobil-Home, L'Homodique pique un petit somme. L'Homolettière il bande toujours, Quant à l'Homonastique il s'enferme à double-tour. L'Homortellement on dit qu'il est blessé, Quant à l'Homollusque il est jamais pressé. L'Homordicus soutient son opinion, Quant à l'Homonotone il n'est pas très folichon.
Oro
L'oro (o oron) es una lenga cross river parlada en Nigèria. Fa partida de la branca cross river bas.
Localisacion
L'oro es parlat dins la zòna de govèrn local d'Oron de l'Estat d'Akwa Ibom.
Castèl musèu del Cailar
thumb|280px| Castèl musèu del Cailar a Andilhac. Lo castèl musèu del Cailar es l'ostal natal de l'escrivan francés Maurice de Guérin (1810-1839) e de sa sòrre Eugénie de Guérin (1805-1848). Es situat a Andilhac, comuna d'Occitània (Lengadòc), de Tarn (Miègjorn-Pirenèus). Lo musèu es consacrat a Maurice e Eugénie de Guérin.
Arrondiments d'Aude
Lo departament d'Aude a 3 arrondiments:
Cabolafuente
Cabolafuente es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Arrondiments d'Aude
Istòria
A la creacion dels arrondiments, en 1800, Alèir n'aviá 4:
En 1926, l'arrondiment de Castèlnòu d'Ari es suprimit. Totas sas comunas son annexadas per l'arrondiment de Carcassona.
En 2017 los limits càmbian: 7 comunas de l'arrondiment de Limós passan dins l'arrondiment de Carcassona; 27 comunas de l'arrondiment de Carcassona passan dins l'arrondiment de Narbona.
Rossinas (Charanta)
Rossinas o Rocinas (Roussines en francés) es una comuna de Charanta occitana, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Segon Xavier Lansade, lo parlar de la comuna es lo lemosin.
Comunas limitròfas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Lista daus maires
miniatura|dreita|Roge: La [[Comunautat de comunas de Charanta Lemosina|CC de Charanta Lemosina dins Charanta A. Frontiera òc/oïl<br/ >B. Comunas occitanas<br/ >C. Comunas emb un bocin occitan<br/ >D. Comunas peitavinas-sentongesas]]
Front Islamic del Salut
vinheta|[[Bandièra]] Lo Front Islamic del Salut (var. Front islamic del Salvament, Front islamic dau/deu Sauvament), abreujat FIS (en arabi الجبهة الإسلامية للإنقاذ) es un movement salafiste Argerian fondat en 1989 e enebís dempuèi 1992.
Rossinas (Charanta)
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Oranjestad (Aruba)
Oranjestad es la capitala de l'Illa d'Aruba, dins las Antilhas. En papiamento, la sonan Playa.
August
August, en latin Imperator Caesar Divi F. Augustus, (23 de setembre de 63 avC, Roma - 19 d'aost de 14 apC, Nola) foguèt lo fondator de l'Empèri Roman e son premier sobeiran de 27 avC a sa mòrt.
Nascut dins una familha rica, August foguèt remarcat e adoptat coma eiretier per son oncle Juli Cesar. Après son assassinat, August ne'n revendiquèt l'eiretatge politic e formèt lo Segond Triumvirat ambé Lepidus e Marc Antòni en 43 avC. De 43 a 30 avC, una tièra de guèrras li permetèt d'eliminar sei rivaus politics (Republicans, Senat, triumvirs...) e de venir l'autoritat unica de Roma après lo suicidi de Marc Antòni.
Cap unic de Roma, mantenguèt d'institucions republicanas de façada e refusèt de restaurar la monarquiá per respectar la tradicion e lei sentiments romans fòrça ostils a la reiautat. En plaça, capitèt de renfòrçar pauc a pauc son autoritat, de concentrar lei cargas decisivas e de vujar lo rèsta deis institucions de sei poders.
A l'exterior de l'Empèri, son rèine d'August foguèt marcat per plusors conquistas coma Egipte, Dalmàcia, Illiria, Panònia, lo nòrd d'Espanha, la màger part deis Aups, una partida d'Anatolia, una partida dau nòrd d'Africa e Judèa. En revènge, aqueu periòde foguèt tanben lo començament d'un periòde de patz intèrna qu'anava venir la Pax Romana dins lo corrent dei rèines seguents. Capitèt tanben de redreiçar l'economia de l'Empèri e de sa capitala qu'èra estada durament tocada per lei dificultats causadas per la guèrra civila, quasi permanenta de 44 a 30 avC.
Luisana Lopilato
thumb|Luisana Lopilato (2014) Luisana Loreley Lopilato (Buenos Aires, 18 de mai de 1987) es una actritz, cantaira e modèla argentina. Venguèt famosa dins son país per sos ròtles dins divèrsas sèrias de television coma Chiquititas, Rebelde way, Alma pirata o Casados con Hijos. Foguèt tanben membre del grop de pop/rock Erreway.
Es la femna del cantaire canadian Michael Bublé e amassa aguèron un enfant, Noah, lo 27 d'agost de 2013 a Vancouver.
Bouquemont
Bouquemont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
August
La jovença d'August
La jovença d'August es lo periòde avans son intrada dins l'esfèra politica romana. Se debanèt de 63 a 48 avC. August nasquèt lo 23 de setembre de 63 avC. Son paire èra dich Gaius Octavius e sa maire èra Atia Balba Caesonia. Aquela darriera èra la nebota de Juli Cesar. August teniá una mièja sòrre dicha Octavia Major e una sòrre dicha Octavia Minor. Sa familha èra fòrça rica gràcias a d'activitats financieras basadas dins la vila de Velitrae situada dins la region de Roma. Aquela riquessa aviá permés l'intrada de la familha dins l'òrdre senatoriau e Gaius Octavius paire poguèt venir questor en 70 avC. En 61 avC, foguèt elegit pretor e venguèt governador de la província de Macedònia. I demostrèt sei capacitats d'administrator e poguèt rintrar en Itàlia en 59 avC. Podriá d'ara endavant se presentar au consulat mai moriguèt subitament a Nola.
Bouquemont
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
August
La jovença d'August
En causa d'aquela carriera politica fòrça importanta e de sa mòrt subita, August conoguèt gaire son paire. Foguèt educat per sa maire e un esclau dich Sphaerus. Aqueu darrier aguèt una influéncia importanta sus l'enfant e foguèt finalament liberat en regraciament de son òbra. Son educacion foguèt aquela de l'aristocràcia romana de son epòca : apprendissatge dau latin, dau grèc e deis arts dau discors.
Lo començament de la carriera politica d'August
Tre 52 avC, Juli Cesar remarquèt son nebot e decidiguèt de favorizar sa carriera politica. Maugrat la neutralitat de Lucius Marcius Philippus durant la guèrra civila, aquel interés demeniguèt pas e lo començament de la carriera politica d'Octavius foguèt marcat per lo sostèn de Cesar. En 48 avC, Octavius venguèt sòci dau Collègi Pontificau gràcias a son oncle. Obtenguèt tanben la carga onorifica de Prefèct urban fins au retorn de Cesar. Aquelei pòstes avián pas de poders importants mai permetèron a Octavius de se familiarizar ambé lo monde politic. En 46 avC, èra vengut fòrça pròche de Cesar e s'acomencèt de li sometre de demandas de son oncle.
Son influéncia èra donc venguda fòrça importanta e Cesar decidiguèt de li preparar ai cargas pus importantas de Roma. Per aquò, Octavius deguèt complir una carriera militara. Maugrat quauquei tensions entre Cesar e Atia, Octavius deguèt jónher son oncle per participar a la campanha d'Africa. Pasmens, una malautiá l'empachèt. Tre son restabliment, reüniguèt un grop d'amics, de cu Marcus Vipsanius Agrippa, e anèt en Espanha per jónher l'armada de Cesar en campanha còntra lei luòctenents de Pompèa. Dins aquò, son naviri deguèt faciar de dificultats de navigacion e Octavius desbarquèt en territòri enemic. Capitèt de lo traversar per arribar au camp de Cesar. Puei, demorèt auprès de son oncle fins a junh de 45 avC que li donèt de basas en estrategia e en gestion administrativa.