cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lanamesa
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Eths principaus quartièrs dera vila
200px|left|Eths quartièrs dera vila - Eth centre : bastit ath torn dera maison comuna e dera glèisa de Sent Joan Baptista, qu'ei eth còr istoric dera vila e qu'estó arrenavat hè un detzenat d'annadas. Atau, era nava plaça deths Dreits deth Òmi e deth Ciutadans on òm tròba eth ofici deth torisme e que hè fàcia ath quiòsc qu'ei un lòc màger deras animacions e deras manifestacions dera vila. Era carrèra Tièrs (Thiers), carrèra centrau, qu'ei era mes comerçanta dera comuna e presenta era entrada dera galaria comerciau Paul Bert. Quitament, qu'avem era plaça dera Pòsta, tanben arrehèta qu'ei hornida de duas honts e d'un monument aths morts deras granas guèrras
- Eths Bortolets, ath torn deth baloard deths Tilhs e près dera gara S.N.C.F., que's plaça en haut d'un cantau que domina eth centre e se desplega ath torn d'un large boloard bordat d'arbos.
- Las Moliàs. Ath nòrd, eth quartièr "deths molins" ath torn dera "cité des bans", deth collègi, qu'ei en mutacion gràcias ara construccion de navas parcèlas e d'un centre medicosociau.
- Eths Barraquets qu'ei un bordalat ancian situat ath extrèm nòrd dera comuna.
- Eth Horquet, arrebatiat en francés "la Demi-Lune" tara partida bastida quan eth complèxe espitalèr de Lanamesa i estó implantat, qu'ei un bèth bordalat arrecent estremat dera vila situat ath èst d'aquesta sus era arrota de Tolosa, eth espitau d'amiè era sua urbanizacion e era construccion d'un Parc de léser eth Gòlf e un ipodròm.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [('éra) lana'méza] o [lanamé'za] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Ramundus de Lanamezano, en latin, en 1210, Ramundus de Lanamezan en 1213-1214, de Lanamezano, en latin, en 1300 e 1342, Lantermensa ! en 1429, Lanamesan en 1667, Lannemezan (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Lanamesa que vien de landa, mot d'origina gallica, dab eth latin medianum, « situat ath miei ». Segon Negre, Lanamesa que vien deth gascon lana e meja(n)a, meda(n)a, meza(n)a, « mediana ».
Istòria
thumb|left|150px|Dessins rupestres dens los [[Grottes de Gargas]] Eth Plan de Lanamesa qu'ei ric en restas de preséncia umana preïstorica ; eths permèrs abitants que caçavan era arrica fauna sauvatge d'aquesta tempsadas : mamot, rinocèros lanós.
A partir dera conquesta romana, que vengó ua region d'establiment de tèrmes.
En 1274, per carta de franquesa, Géraud Ièr d'Aure-Larboust que fondè era bastida de Lanamesa sus un terrenh eslhevat provesit d'ua tor. Sus un lòc conegut alavetz coma era Lana del Boc.
Durant las Guèrras de religion era vila (e sustot era glèisa de Sent Joan Baptista) que estón sacamadejats per Gabriel Ièr de Montgomery, mandat pera regina joana de Labrit.
Demografia
Dab 5 940 abitants, Lanamesa qu'ei era 5au vila (en nombre d'abitants) deths Hauts Pirenèus, darrèr Tarba, Lorda, Banhèras de Bigòrra e Aurelhan.
A proximitat
thumb|200px|Lo [[castèth de Mauvesin]]
Beuzeville-la-Guérard
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Glageon
Geografia
Glageon Se situa en lo sud-es del departament del Nòrd (Enaut) en plena cœur del Parc natural regional del Avesnois. Lo Avesnois a conegut per las siás pradas, lo sieu bocage e lo sieu relief un pauc vallonné en la siá part sud-es (començament dels contreforts dels Ardennes), dicha « pichona Soïssa del Nòrd ».
Glageon Fa part administrativement de la Avesnois, géologiquement de las Ardennes, istoricament del Enaut e los sieus païsatges remembran la Thiérache.
La municipalitat se tròba a 110 km de Lille (Prefectura del Nòrd), Brusselles (Belgica) o Rems (Marna), a 55 km de Valencianas, Mos (B) o Charleroi (B) e a 14 km de Avesnes-sus-Helpe (Jos-Prefectura). Glageon jouxte La vila de Fourmies.
La municipalitat es lo ponch d'arribada de la Via verda de la Avesnois Glageon-Ferrière-la-Granda. Aquela verda via a una longitud de 30 km. Incluse En la véloroute TransEuropéenne París-Moscòu, s'esperlongarà pròximament cap a Hirson e l'Ais verd de la Thiérache.
Glageon se situe dans le sud-est du département du Nord (Hainaut) en plein cœur du Parc naturel régional de l'Avesnois. L'Avesnois est connu pour ses prairies, son bocage et son relief un peu vallonné dans sa partie sud-est (début des contreforts des Ardennes), dite « petite Suisse du Nord ».
Glageon fait partie administrativement de l'Avesnois, géologiquement des Ardennes, historiquement du Hainaut et ses paysages rappellent la Thiérache.
La commune se trouve à 110 km de Lille (Préfecture du Nord), Bruxelles (Belgique) ou Reims (Marne), à 55 km de Valenciennes, Mons (B) ou Charleroi (B) et à 14 km d'Avesnes-sur-Helpe (Sous-Préfecture). Glageon jouxte la ville de Fourmies.
La Belgique et le Département de l'Aisne se trouvent à 10 km.
La commune est le point d'arrivée de la Voie verte de l'Avesnois Glageon-Ferrière-la-Grande. Cette verte voie a une longueur de 30 km. Incluse dans la véloroute TransEuropéenne Paris-Moscou, elle se prolongera prochainement vers Hirson et l'Axe vert de la Thiérache.
Walter Guevara Arze
Walter Guevara Arze (1912-1996) avocat, diplomatic e òme politic foguèt president de Bolívia entre lo 8 d'agost e lo 1 de novembre de 1979.
Malouy
Malouy en normand (Malouy en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Clima
Paramètres principaus a l'origina dau clima
Lei sistèmas climatics e sei caracteristicas son lo resultat de l'ensems deis interaccions entre l'atmosfèra (vents, altitud...), l'aiga de superficia (preséncia d'estendudas d'aiga, de corrents marins...), la criosfèra (banquisas, glaciers, nèu...), la litosfèra, la biosfèra e lo raionament solar. Segon leis endrechs, aquelei paramètres an una influéncia diferenta mai totei son totjorn liats entre elei. Ansin, per exemple, un cambiament de vegetacion pòu modificar l'absorpcion dau raionament solar per lei ròcas de superficia e cambiar localament lo clima.
Lo raionament solar
Lo raionament solar representa la quantitat d'energia solara recebuda. Es probable lo paramètre climatic pus important car a una influéncia sus totei lei paramètres majors. Premier, es liat a la temperatura car lei regions ben expausadas an generalament un clima pus caud que lei regions equivalentas que recebon mens de lutz. Aquò explica la preséncia preferenciala de regions de clima caud a l'entorn de l'eqüator e de sistèmas climatics glaciaus en Antartida e en Artic.
Pasmens, aqueu liame entre lo raionament solar e la temperatura a d'implicacions pus importantas car agís sus la circulacion dei massas d'aiga e d'aire. D'efiech, l'aiga, l'aire ò lei ròcas de superficia absorbisson una partida dei rais solars. Òr, son desplaçament es en partida determinat per sa temperatura. L'ensorelhament a donc una influéncia indirècta considerabla car lei circulacions oceanicas e atmosfericas son de paramètres preponderants dei sistèmas climatics.
Escunhau
Escunhau es un vilatge de la comuna de Vielha e Mijaran, en Aran.
Clima
Lo raionament solar
Localament, l'efiech dau raionament solar pòu èsser modificat per la natura de la superficia terrèstre. Es fòrça important dins lei regions sornas ont la quantitat d'energia solara absorbida es maximala (oceans, sòu sorn, vegetacion sorna...). En revènge, demenís rapidament se lo sòu es clar, especialament dins lei zònas polaras ont la nèu e lo glaç rebaton la màger part dei rais. D'ivèrn, per exemple, aqueu fenomèn explica la preséncia mens importanta de nèu sus lei rotas (sovent de color sorna).
Escunhau
Escunhau es sus l'arriba esquerra de Garona, a 1049 m. d'altitud. Dinc a 1970 èra un municipi independent. Actuaument pertanh ath terçon de Castièro.
Clima
La circulacion oceanica
La circulacion oceanica es un paramètre major de la formacion dau clima d'una region car lei corrents marins pòrtan d'aiga cauda vèrs lei pòls e d'aiga freja vèrs lei regions tropicalas. Lòng d'aqueu camin, pòdon cambiar aquela calor ò aqueu freg ambé l'atmosfèra. Puei, lei vents desplaçan lei massas d'aire ansin influenciadas. Un corrent maritim es donc capable de modificar lo clima sus una zòna estenduda. Per exemple, lòng de la còsta de Namibia, lo corrent freg de Benguela favoriza lo mantenement d'un clima desertic dins lei tèrras e la formacion de nèblas litoralas.
La circulacion atmosferica
La circulacion atmosferica es un paramètre climatic important car lei vents son susceptibles de portar de massas d'aire umid ò eissuch sus de distàncias lòngas (e donc d'entraïnar ò non de precipitacions) e de demenir la temperatura per sòu. Dins certanei cas, es responsabla de fenomèns extrèms coma lei ciclòns tropicaus.
Escunhau
En 2009 auie 124 abitants.
Soisy-sur-Seine
Soisy-sur-Seine es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Clima
L'altitud
L'altitud es un paramètre que pòu influenciar lo clima de divèrsei biais. Premier, demenís la temperatura, çò que favoriza la formacion de nèu e son mantenement per sòu. Dins leis endrechs pus auts, aquela preséncia pòu venir permanenta e entraïnar l'aparicion de glaciers.
Saint-Pierre-du-Mont (Nièvre)
Saint-Pierre-du-Mont es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Clima
La continentalitat
Au nivèu climatic, la continentalitat a d'efiechs sus la temperatura e sus la quantitat de precipitacions. Dins lei dos cas, aquò s'explica per l'alunchament deis oceans que son la premiera fònt d'umiditat e que tènon un ròtle de regulator termic. En consequéncia, lei regions continentalas coneisson generalament d'amplituds termicas fòrça importantas (66°C en Siberia Centrala) e una demenicion significativa dei precipitacions.
Classificacion
Divèrsei classificacions climaticas, desvolopadas dempuei l'Antiquitat, existisson. Son basadas sus l'estudi estatistic dei paramètres mesurables dau clima coma l'umiditat, la velocitat dei vents, l'insolacion, la temperatura. La pus coneguda es aquela de Köppen.
Classificacion de Köppen
thumb|450px|Clima terrèstre segon la classificacion de Köppen.
La classificacion de Köppen es basat sus la vegetacion caracteristica, sus lei precipitacions, sus la temperatura mejana e sus lei varacions termicas. Prepausada per lo premier còp en 1900 per Wladimir Peter Köppen, foguèt modificada en 1961 per Rudolf Geiger. Dicha classificacion de Köppen-Geiger, aquela version es venguda la referéncia principala per depintar lei climas terrèstres.
Tèn tres nivèus per descriure lei climas diferents en foncion de la temperatura mejana, de la pluviositat e dei variacions de temperatura. Ansin, per la temperatura mejana, existís cinc categorias principalas : La pluviositat es devesida entre nòu nivèus : Enfin, sièis nivèus depintan lei variacions de temperatura :
Classificacion de Thornthwaite
La classificacion de Thornthwaite es principalament basada sus de paramètres liats au desvolopament de la vegetacion coma l'evapotranspiracion e l'indici d'ariditat. Lei climas i son classats segon sièis categorias principalas que gropan lei climas arids, semiarids, subarids, subumids, umids e iperumids. Per lei completar, son definits un indici d'eficacitat dei precipitacions e un paramètre termic. Lo premier es utilizat per estudiar la vegetacion, leis animaus vivent dins una region e lei transformacions climaticas. Lo segond permet de definir tres regims de temperatura que son :
Classificacion dei massas d'aire de Bergeron
La màger part dei classificacions modèrnas considèran lei movements dei massas d'aire coma un paramètre. La classificacion de Bergeron es la mai utilizada per la meteorologia. Dins aqueu modèl, s'utiliza tres letras per descriure una massa d'aire : Aqueu sistèma permet de definir plsuors climas diferents que son lo clima polar sec, lo clima temperat sec, lo clima tropicau sec, lo clima tropicau umid e lo clima temperat umid.
Clima eqüatoriau
Lo clima eqüatoriau es un clima caud e fòrça umid de la zòna intertropicala. Es generalament associat amb una vegetacion luxurianta (seuva pluviala). Es caracterizat per una temperatura mejana de 28°C, de vents rars e de pressions bassas quasi permanentas. Lo temps es donc relativament constant amb una sason unica qu'es cauda e umida. Lei pluejas son quasi jornadieras e relativament violentas car son generadas per de chavanas. Lo cumul anuau de precipitacions mejan es de 1,780 mm mai pòu passar 12,000 mm.
Clima tropicau de monson
Lo clima tropicau de monson (ò clima tropicau umid) presenta una sason eissucha e una sason umida. La segonda es marcada per de pluejas fòrça importantas entraïnadas per de vents maritims que pòrtan d'importantei quantitats d'umiditat que precipitan en massa au dessüs dau continent. Pasmens, au contrari dau clima tropicau de savana, la sason eissucha es rarament totalament seca. Au mens 4% dei precipitacions anualas an luòc durant aqueu periòde. La temperatura mejana demòra superiora a 18°C tota l'annada. La vegetacion associada a aquel clima es sovent luxurianta e es formada de seuva pluviala ò de seuvas tropicalas sasonieras (ò seuvas de monson).
Clima tropicau de savana
Lo clima tropicau de savana es un clima tropicau marcat per una alternància clara entre la sason eissucha e la sason umida. Lei precipitacions son ansin concentradas durant un periòde de quauquei mes onte lei nivèus de pluejas pòdon agantar de valors fòrça importantas, especialament dins lei regions tocadas per lei vents de monson. La temperatura mejana demòra au dessüs de 18°C tota l'annada. Segon la quantitat d'aiga recebuda, lo biòma principau es la seuva tropicala sasoniera ò la savana.
Clima desertic caud
Lo clima desertic caud s'observa principalament dins la zòna subtropicala dins d'endrechs onte de pressions autas son entretengudas per la preséncia quasi permanenta d'anticiclòns. Lei precipitacions i son donc fòrça feblas ambé mens de 250 mm anuaus. E mai, certanei territòris coneisson una ariditat extrèma e de cumuls de plueja inferiors a 10 mm. Dins aquelei condicions, lo raionament solar es maximom e l'ivèrn dura gaire. L'estiu es en revènge lòng e torrid. La temperatura passa generalament 40°C dins lo corrent de la sason cauda (e pòu passar 50°C) e demòra totjorn superiora a 10°C pendent lo mes pus freg.
Un tau mitan es pauc favorable au desvolopament de la vida. La vegetacion i es donc quasi inexistenta. Lo biòma pus caracteristic dei regions de clima desertic caud es donc lo desèrt.
Clima desertic freg
Lo clima desertic freg es rar en fòra dei desèrts d'Asia Centrala. D'efiech, lei desèrts fregs se tròban generalament dins de regions d'altitud ò dins de regions temperadas onte lei precipitacions son fòrça demenidas per la preséncia d'una cadena de montanhas. Lo prototip d'aqueu biòma es lo desèrt de Gòbi.
Lo clima desertic freg es sovent pus eissuch que sa varianta cauda en causa deis efiechs de l'altitud sus l'umiditat de l'aire. Leis estius i son cauds mai l'ivèrn es ben marcat ambé de temperaturas negativas. Lo sòu pòu donc èsser cubèrt per un jaç de nèu durant tota la sason freja.
Clima desertic doç
Lo clima desertic doç es un clima rar. Regarda principalement de regions deserticas temperadas situadas a proximitat d'un ocean. La massa d'aiga i a un ròtle regulator e la temperatura demòra moderada durant tota l'annada ambé, de còps, de temperaturas ivernencas negativas. Enfin, a respèct dei desèrts cauds ò fregs, lei nèblas i son frequentas.
Clima semiarid caud
Lo clima semiarid caud s'observa generalament entre lei 20 e 30 parallèls entre lei regions onte lo clima es de tipe tropicau de savana ò subtropicau umid e lei desèrts cauds. Se tròban principalament en Africa, en Asia e en Austràlia. Dins aqueleis endrechs, leis estius son cauds, de còps fòrça cauds, e leis ivèrns son cauds ò doç. Lei precipitacions, entre 200 e 700 mm, son generalament concentradas durant un periòde umid de quauquei mes. Lo rèsta de l'annada es marcat per l'ariditat. Lo biòma caracteristic dau clima semiarid caud es la brossa (Outback, bush...).
Es una savana rasa dau tipe.
Clima semiarid freg
Lo clima semiarid freg se tròba principalament a l'entorn dei regions de clima mediterranèu, dei zònas de clima continentau umid e dei desèrts fregs. Es sovent marcat per la continentalitat que limita lei precipitacions. Lei caracteristicas dei sasons evolucionan segon la latitud. Quand aumenta, leis estius vènon pus umids e leis ivèrns pus secs. Dins lei regions d'ivèrns umids, la nèu es la principala fònt de precipitacions. Lo biòma caracteristic d'aqueu clima es l'estèpa.
Climas subtropicaus umids
Lei regions de clima subtropicau umid son principalament situadas sus una fàcia sud, ò expausada a de vents venent d'aquela direccion, d'un blòt continentau important coma lo sud de China, lo quart sud-èst dau territòri estatsunidenc, Bengala, lo nòrd-oèst d'Argentina, lo sud de Brasil e lo nórd de l'Africa Australa. An d'estius cauds e umids e d'ivèrns doç amb una temperatura mejana positiva tota l'annada e un maximom superior a 22°C. Lei precipitacions son regularas mai pòdon presentar un pic estivenc, especialament dins lei regions influenciadas per la monson.
La vegetacion associada a aquelei climas es variada. Dins leis endrechs, domina generalament la seuva temperada coma en China, en Japon e dins certanei regions estatsunidencas. Dins lei zònas pus caudas e pus umidas, son susceptiblas de se desvolopar de seuvas tropicalas (onte lo bambó es frequent en Asia) e de mangròvas. Enfin, en Argentina e en Tèxas, se tròban de plans de tipe pampa.
Climas oceanics
Lei climas oceanics (ò climas maritims) s'observan principalament en Euròpa Occidentala, lòng dau litorau sud-èst d'Austràlia e en Nòva Zelanda. Pasmens, d'illòts exisitisson lòng d'Imalaia, deis Andes e dau Grand Rift African. Son definits per una amplitud termica febla amb una temperatura mejana situada entre 0°C e 22°C durant tota l'annada. Lei precipitacions son pereu regularas ambé mai de 40 mm cada mes. Son entraïnadas per l'intrada de vents oceanics umids dins lei tèrras. Dins certanei regions, pòdon èsser influenciadas per lei fenomèns de monson.
La seuva temperada es lo biòma principau associat amb aquelei climas. Pasmens, lòng dau litorau, especialament dins leis endrechs somés a de vents importants, pòu èsser remplaçada per la landa.
Climas mediterranèus
Lei climas mediterranèus son subretot presents a l'entorn de la Mar Mediterranèa. Pasmens, existís quauquei regions amb un clima similar en Califòrnia, en Anatolia, en Chile, en Sud-Africa e en Austràlia. Son caracterizats per d'estius cauds e eissuchs e per d'ivèrns doç e umids. Un destriament existís entre lo clima mediterranèu d'estiu caud, onte la temperatura mejana dau mes pus caud passa 22°C, e aqueu d'estiu doç onte la temperatura mejana maximala demòra inferiora a 22°C. Dins certanei versions revisadas de la classificacion de Köppen, existís pereu lo clima mediterranèu d'estiu freg que se tròba dins de pichonei zònas d'altitud auta en Califòrnia e en Chile.
Lei precipitacions anualas mejanas son compresas entre 300 e 1,000 mm amb un periòde de secaressa de tres a sièis mes. Lei periòdes eissuchs pus lòng s'observan principalament au sud de la Mar Mediterranèa onte lei pluejas son egalament mens importantas. Lo biòma caracteristic dau clima mediterranèu es lo maquís qu'es de còps remplaçat per la garriga.
Climas continentaus umids
Lei climas continentaus umids son presents ai latituds mejanas, principalament dins la mitat nòrd deis Estats Units d'America, dins la mitat sud de Canadà, en China Septentrionala e dins una larga zòna que va de l'Euròpa Centrala a la Siberia Centrala. D'illòts isolats se tròban tanben en Anatolia, en Asia Centrala e en China Centrala. La temperatura mejana i es negativa durant lo mes pus freg e superiora a 10°C pendent au mens quatre mes. Lei precipitacions i son regularas e i a ges de sason eissucha.
Soisy-sur-Seine
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Antany, Lo artisanat e la pichona cultura retenián totes los abitants sul sòl soiséen. Èran jardiniers, cultivateurs e vignerons. Als XVIIIe e XIXe de sègles, una soixantaine de vignerons produsissiá un vin “leugièr e fin” sus mai de 40 ectaras de vinha. De contunh, lo extraction de la pèira meulière #atraire una man de œuvre exteriora. La populacion es passada de 121 abitants l'an 1644 a 1534 armas l'an 1896. Lo recensement de 1999 comptava 7220 soiséens (7,308 armas al darrièr recensement de 2008).
Lo bòsc de Sénart #que voreja Soisy #èsser un luòc propice a la meditació e a o prec. Sant-Louis, en caçant en bòsc de Sénart, i auriá concedit a un gentilhomme l'autorizacion d'i fondar un prieuré, lo Hermitage. Aquel ancian bòsc del druidisme vei la disposicion de las siás rotas forestalas e dels encreuaments, començar jol regna de Louis XIV. Es lo luòc de caça reiala ont Louis XV #trobar #çò que venguèt la Marquise de Pompadour. Aquel #èsser tanben un endroit d'inspiracion pels escrivans, los poètas e los musicians de renom (Montesquieu, Voltaire, Rameau... Mai tard, Delacroix, Nadar, Edmond de Goncourt e Alphonse Daudet).
La forêt de Sénart qui borde Soisy fut un lieu propice à la méditation et à le prière. Saint-Louis, chassant en forêt de Sénart, aurait accordé à un gentilhomme l’autorisation d’y fonder un prieuré, l’Hermitage. Cette ancienne forêt du druidisme voit l’aménagement de ses routes forestières et des carrefours, commencer sous le règne de Louis XIV. C’est le lieu de chasse royale où Louis XV rencontra celle qui allait devenir la Marquise de Pompadour. Ce fut aussi un endroit d’inspiration pour les écrivains, les poètes et les musiciens de renom (Montesquieu, Voltaire, Rameau... plus tard, Delacroix, Nadar, Edmond de Goncourt et Alphonse Daudet).
Clima
Climas continentaus umids
La vegetacion associada amb aquelei climas es la seuva temperada. Dins aquò, presenta de variacions importantas segon lei regions car la temperatura e lo nivèu de precipitacions pòdon èsser fòrça diferents segon lei tipes de climas continentaus umids. D'efiech, segon la classificacion de Köppen, se pòdon destriar de climas d'estiu caud (amb un mes superior a 22°C de temperatura mejana), d'ivèrn freg (mens de -3°C durant tres a cinc mes) ò marcats per l'influéncia de la Mar Mediterranèa (ò d'una estenduda d'aiga similara) ò de la monson.
Climas subartics
Lei climas subartics son un ensems de climas intermediaris entre lo clima temperat e lo clima polar. Dins totei lei classificacions, n'i a plusors que sa definicion despend generalament de l'intensitat de l'ivèrn. Pasmens, totei presentan un estiu cort e freg, ambé de temperaturas mejanas entre 10°C e 22°C dins la classificacion de Köppen, e d'ivèrns fregs ambé de temperaturas mejanas negativas. L'amplitud termic anuala i es sovent fòrça importanta (fins a 105°C enregistrat en 1892 a Verkhoiansk) e lei temperaturas ivernencas pòdon passar en dessota dei -40°C.
Lei precipitacions son fòrça variablas en foncion de l'influéncia de l'ocean ò dei monsons. Certaneis endrechs, coma Verkhoiansk, son fòrça eissuchs ambé mens de 200 mm anuaus. D'autrei, coma Tromsø en Norvègia, son ben umids ambé mai de 1,000 mm. Lo biòma tipic dei regions subarticas es la taiga que cuerb la màger part de la Siberia Septentrionala e dei partidas nòrd dau continent american.
Clima de tondra
Lei climas de tondra fòrman un ensems de climas que s'observan a l'entorn dei regions polaras (nòrd dei continents american, europèu e asiatic, litorau antartic). En despiech d'una relativa diversitat, son totei gropats au sen d'una meteis appelacion dins la màger part dei classificacions. Son caracterizats per un ivèrn lòng ambé de temperaturas mejanas negativas e un estiu cort amb una temperatura mejana que passa pas 10°C. Lei precipitacions son fòrça variablas segon lo nivèu d'influéncia deis intradas oceanicas. Son sovent inferioras a 250 mm mai pòdon agantar de valors pus autas coma 727 mm dins leis Illas Kerguelen. Lo regime de vents es sovent violent ambé de blizards frequents.
La fauna e la flòra son ben adaptadas a aquelei condicions. La biomassa es subretot concentrada dins lei racinas, çò que permet ai plantas de subreviure au lòng periòde ivernenc. De mai, es generalament rasa per demenir son expausicion ai vents e au freg.
Inlandsis
Lo clima d'indlandsis (ò de calòta polara) se tròba dins leis endrechs pus fregs dau glòbe, es a dire dins lei regions polaras e a la cima dei montanhas pus autas. Es un clima eissuch caracterizat per una temperatura mejana totjorn inferiora a 0°C. Pòu agantar de valors pròchas de -90°C a la cima de la calòta polara d'Antartida. Lo sòu es donc sistematicament cubèrt d'un jaç de nèu ò de glaç que pòu mesurar plusors quilomètres d'espessor (4 km en Antartida Orientala). En aquelei condicions, la vegetacion es fòrça rara e limitada a d'espècias capablas de resistir a de condicions extrèmas (liquèns...). Lei precipitacions son tanben fòrça raras e lei regions polaras son lei luòcs pus eissuchs de la planeta.
Clima montanhard
Lo clima montanhard es un clima particular qu'es pròpri ai regions de montanhas. Fòrça influenciat per l'altitud, a de cicles termics e pluviometrics similars a aquelei dei territòris vesins. Pasmens, lei temperaturas mejanas i son pus feblas e lei precipitacions son pus importantas. D'un biais generau, lo clima montanhard es sovent caracterizat per d'estius fregs e umids e d'ivèrns fregs. En causa d'aquela demenicion de temperatura, la vegetacion subís de transformacions rapidas e evoluciona pauc a pauc vèrs de biòmas adaptats ai condicions frejas.
Climas regionaus
La nocion de clima regionau, ò mesoclima, s'aplica a de regions d'una superficia de plusors miliers de quilomètres carrats somesas a l'influéncia de fenomèns meteorologics particulars (vents, secaressa ò umiditat renfòrçada...). Aquò entraïna de modificacions dau clima que desvolopa de trachs pròpris. Per exemple, en causa d'interaccions particularas entre lei massas d'aire oceanic e lo relèu dei Vosges, lo clima d'Alsàcia es pus eissuch qu'aqueu dei regions vesinas.
Climas locaus
La nocion de clima s'aplica a de region d'un desenau de quilomètres carrats. Consistís en una modificacion generau entraïnada per la preséncia d'un element geografic important (montanhas, estenduda d'aiga...) qu'es capabla d'influenciar lo vent, l'umiditat e la temperatura. Per exemple, dins lei vaus aupencas, lo clima pòu aisament variar en foncion de l'orientacion dei pendís a respèct dau Soleu. Per exemple, en Auvèrnhe, es lo cas de Limanha onte de cadenas de montanhas blocan en partida leis intradas de nívols. Ansin, en plaça d'un clima oceanic relativament umid, aqueu parçan a un clima quasi mediterranèu ambé 530 mm de precipitacions.
Microclimas
La nocion de microclima pertoca de zònas pauc estendudas, generalament de quauquei centenaus de mètres carrats. Son generalament liats a la preséncia d'un element locau particular dins la topografia ò dins la vegetacion. Per exemple, es lo cas de la preséncia de pèiras capablas de restituir de nuech la calor acumulada durant la jornada, çò que permet d'aumentar lei temperaturas minimalas. Son influéncia pòu de còps modificar d'un biais fòrça important lo clima supausat s'aplicar dins la zòna.
Causac (Òlt e Garona)
Causac, oralament [kaw'zak] (Cauzac en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
L'ostal de comuna es a La Sala, lo vilatge pus important de la comuna, nommat Causac lo novèl (Causac le Jeune dejà sus la mapa de Cassini), per oposicion a Causac lo Vièlh, ambe sa glèisa e tres ostals. I a autras doás glèisas dins la comuna, Sent Clar, al nòrd de la RD 656 e Sainte Eulalie (nom occitan a cercar) a l'oèst.
Toponimia
La prononciacion es [kaw'zak]. Las atestacions ancianas son del tipe Sancta Eulalia (parrochia de ~) (1271); es pas qu'en 1681 qu'apareis Cauzac (Sainte Eulalie de ~). I a pas de fòrmas ancianas sus la parròquia de Sent Grapasi (nom supausat) de Causac, lo Causac vertadièr.
Segon Dauzat, l'etime seré *Cautiacum, del nom gallic d'òme Cautius, ambe lo sufixe -acum, latinizacion del sufixe gallic -ācon.
A la seguida d'Ernèst Negre, Bénédicte Boyrie-Fénié garda la meteissa explicacion que pels noms de tipe Caüsac : lo nomen Cabutius, ambe lo sufixe -acu. Supausa donc que l'evolucion fonetica foguèt diferenta. Se tracta d'una villa gallo-romana. Coma Dauzat, Xavier Delamarre causís Cautios.
San-Giovanni-di-Moriani
San Ghjuvanni di Moriani en còrs (San Giovanni di Moriani en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Saint-Chef
Nom desconegut en arpitan ( Saint-Chef en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Geografia
La commune est située au nord-est de Bourgoin-Jallieu (à l'est de Lyon), en bordure de l'Isle Crémieu, pays du calcaire, un vallon composé de bois de châtaigniers, d'étangs et de plateaux propices à la vigne.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo abbaye se desvolòpa al fil del temps. La glèisa abbatiale es datada. Un primièr castèl a bastit sul tuc nòrd. I aurà seguit per dos d'autras, mai tardans, totjorn sus aquel meteis tuc totun mai a l'oèst. Après la Revolucion francesa, la abbaye a desmantellat e las siás bastissas ré-utilizats per la majoritat, o destruits per cèrts autres. Se pòt s'i remembrar dels passatges dels fraires bénédictins en lo centre istoric del pòble, résonnants al détour dels carrerons, a las immeditaeses dels ostals a tourelles e de bastissas de la.
Dintratz 1790 e 1794, Sant-Cap de absorbeix las municipalitats éphémères de Arcisses, Chamont, Crucilleux, Laval-de-Sant-Cap de, Montcarra, Trieux e Vercin.
L'abbaye se développe au fil du temps. La glèisa abbatiale est datée des. Un premier château est construit sur la colline nord. Il sera suivi par deux autres, plus tardifs, toujours sur cette même colline mais plus à l'ouest. Après la Révolution française, l'abbaye est démantelée et ses bâtiments ré-utilisés pour la plupart, ou détruits pour certains autres. On peut s'y souvenir des pas des moines bénédictins dans le centre historique du village, résonnants au détour des ruelles, aux abords des maisons à tourelles et bâtiments du.
Entre 1790 et 1794, Saint-Chef absorbe les communes éphémères d'Arcisses, Chamont, Crucilleux, Laval-de-Saint-Chef, Montcarra, Trieux et Vercin.
Eyvind Johnson
Eyvind Johnson, nascut Olof Edvin Verner Jonsson (Svartbjörnsbyn, Boden, Suècia, 29 de julhet de 1900 - Estocòlme, 25 d'agost de 1976) foguèt un escrivan suedés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1974 amb Harry Martinson.
Sas òbras mai famosas son Här har du ditt liv! publicada en 1935, Strändernas svall de 1946 e Hans Nådes Tid espelida en 1960.
Maulion de Varossa
Maulion de Varossa (Mauléon-Barousse en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge e de Varossa situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Que sembla Loras de Varossa a remplaçat Maulion dens eras foncions normaus d'un caplòc de canton, administrativament (era gendarmeria e eth collègi que son a Loras) e comercialament. Era caduda demografica qu'ei impressionanta e que contunha cada an, atau com per eras comunas vesinas.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Maulion que vien deth latin malus, « maishant, meishant, mau » e leo, « lion ». Segon Negre, Maulion que vien deth gascon mau e lion, benlhèu per designar un arròc en fòrma de lion ! Segon R. Aymard, mau lion qu'èra ua apellacion feodau dissuasiva.
Segon Miquèu Grosclaude, qu'ei donc un nom menaçant d'un castèth entà espaurir eths enemics deth senhor. En realitat, qu'ei un transferiment de Maulion en Sola, pr'amor eth senhor de Sola avè aquerit per maridatge era mieitat dera senhoria de Varossa, cap a 1120.
Sainte-Souline
Sainte-Souline es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
La Forêt-de-Tessé
La Forêt-de-Tessé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Pagny-la-Blanche-Côte
Pagny-la-Blanche-Côte es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Helleville
Helleville es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Erik Axel Karlfeldt
Erik Axel Karlfeldt (n. en 1864, m.1931) foguèt un poèta suedés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1931.
Biella Nuei
Biella Nuei (es a dire en occitan "vièlha nuèch/nuèit" en referéncia a la darrièra nuèch de l'an) es un grop de musica folk aragonés. Espeliguèt dins lo decenni dels ans 1980 a partir d'una còla de joves qu'avián un interès fòrt per la musica populara aragonesa. Durant las primièras annadas posan son inspiracion essencialament dins las rasics de la tradicion musicala aragonesa e construsisson d'instruments tipics d'Aragon coma per exemple la gaitas de boto, lo chicotens e la donzaina entre d'autres.
Son primièr disc foguèt Las Aves y las Flores (en aragonés As aus y as flors) que sortiguèt en 1994. Dins lo segond disc, Solombra (1998) s'introdusiguèt mai de percussions e de melodias de gaita de boto. Puèi en 2006 publiquèron Sol d'ibierno, que s'i barrejan las rasics aragonesas e andalosinas. A l'encòp an fach un trabalh considerable de reculhida del patrimòni oral e musical d'Aragon qu'es estat publicat en libre-disques. Son darrièr disc Romper el muro, sortit en 2011, s'es creat en collaboracion amb maites musicians berbèrs.
An fach de concèrts dins los festivals mai importants de musica folk, dempuèi lo Pirineos Sud de Lanuza (PIR) o a Castiello de l'Aínsa en Aragon, fins als festivals occitans de Gavarnia, Tolosa, Tarba, Pau e Auloron, en passar per Israel (Tel-Aviv), Catalonha (Fièra de Manresa, Barcelona, Mercat de Vic o Olot), Galícia (Lugo, Riotorto e Santiago), Castelha (Valhadolid, Burgos, Cuenca, Zamora, Guadalajara o Paléncia) e lo País Valencian (Dènia e Morvedre) entre fòrça endreches mai.
Un nombre important de sos membres son professors de l'Escòla Municipala de Musica e de Dança de Saragossa e tanben collabòran amb d'autras entitats coma l'Asociación de Gaiters d'Aragón.
Racines (Auba)
Racines es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Châtres
Châtres pòt essèr:
Canton de Sent Sarnin
Lo canton de Sent Sarnin es una anciana division administrativa de Roergue, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Milhau, lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Dempuèi 2015, totas las comunas son del canton novèl dels Causses-Rogièrs (burèu centralizator : La Cavalariá). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian roergàs.
Istòria
Lo canton de Sent Sarnin e de Copiac se creèron en 1790 dins lo districte de Sant Africa.
En 1801, lo canton de Sent Sarnin foguèt conservat e lo de Copiac suprimit.
A las eleccions departamentalas del 22 de març de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-205 del 21 de febrièr de 2014, lo canton foguèt suprimit.
Verner von Heidenstam
Carl Gustaf Verner von Heidenstam (n. en 1859, m.1940) foguèt un poèta suedés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1916.
Bapaume
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Bapaume Es desservie per :
Bapaume est desservie par :
Elle est traversée par le TGV Ligne Nord.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gommegnies
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Vieure
Vieure es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ourches-sur-Meuse
Ourches-sur-Meuse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
Lo vilatge a situat sus un ancià castrum romain en dominant la Meuse aital coma la encreuament de 2 vias romaines:
Saint-Péreuse
Geografia
Sant-Péreuse surplombe la vallée del Veynon e se tròba al limit del massís del Morvan e del Bazois.
Ourches-sur-Meuse
Geografia
Le village est situé sur un ancien castrum romain dominant la Meuse ainsi que le carrefour de 2 voies romaines:
Saint-Péreuse
Geografia
Saint-Péreuse surplombe la vallée du Veynon et se trouve à la limite du massif du Morvan et du Bazois.
Ourches-sur-Meuse
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Péreuse
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chalvraines
Chalvraines es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Saint-Péreuse
Istòria
La municipalitat de Sant-Péreuse i auriá #èsser fondada a per un fraire, Sant-Pétrusii, vengut difondre lo cristianisme.
Chalvraines
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Péreuse
Istòria
En 1161, l'avesque de Nivèrns, Bernard de Sant-Saulge, reconeis en las siás cartas a la abbé Bernard II, que la glèisa es plan la proprietat de la Abbaye de Sant-Martin de Autun. E aquela donation, es egalament confirmada per una bulle del Pape Alexandre III, refugiat a França en 1164 : "In Nivernensi épiscopatu ecclesiam de S. Petrusio. "
La commune de Saint-Péreuse aurait été fondée au par un moine, Saint-Pétrusii, venu répandre le christianisme.
Lay (Léger)
Lay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups..
Sigrid Undset
Sigrid Undset (n. en 1882, m.1949) foguèt una escrivana norvegiana. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1920.
Tronchoy
Tronchoy pòt essèr:
Saint-Point
Saint-Point es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Trenal
Trenal es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Maurisèth
Maurisèth o Maurisèths, segon la prononciacion, Morizès en francés), es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié cita quauques fòrmas ancianas : Mauriazelo (ecclesia Sancti Vincentii de ~), en latin, en 1026-1030, Mauriczelo (de ~), en latin, en 1080, Mauriezed (presbyter de ~), en occitan, en 1115, Maurihazels (parrochia de ~), en occitan, en 1273, Morricia (La ~) ?, en 1307-1317. Las fòrmas de 1115 e de 1273 mòstran una esitacion entre la conservacion de -a- pretonic e sa pèrda. La de 1273 conten dejà una -s finala presenta dens plan de noms bordalés e vasadés. Dauzat e Rostaing donan coma etimologia lo nom d'òme latin Mauritius e sufixe -ellum. Ernèst Nègre òpta per Mauricellus e supausa una atraccion de las finalas en -ès. Mès ni Mauritius, ni Mauricellus explican pas -a- pretonica atestada deu sègle XI au sègle XIII. Aquí perqué P.-H. Billy, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, prepausa un diminutiu de Maurias (grafia francesa, se tracta benlèu de Mauriàs), lòc situat dens la comuna de Mont Agaudin, a 7,5 km, damb lo sufixe -ellum, que dona -èth en gascon.
La question de s finala porré estar ligada a d'autres cas, coma los noms en -ac venguts -ats (grafia classica -acs). -S seré la marca d'un collectiu : Maurisèths serén los abitants de *Maurisèth a una certana epòca. Après, se hit una confusion entre lo nom deus abitants e lo deu lòc. Probable que la grafia Maurisèths emb s finala es justificada. La pèrta deu diftongue au de la prumèira sillaba dens la grafia francesa Morizès es benlèu devuda a la prononciacion gavacha (la Petita Gavacheria èra pus granda aus sègles precedents qu'a l'epòca recenta). E l'atestacion enigmatica de 1307-1317, que sembla anonciar la fòrma francesa, s'es pas una error, es l'ocasion de senhalar que Gironda, comuna que tòca Maurisèths, avé dejà un nom sentongés en 1087.
Sosprefecturas del departament de Oele
Lo departament de Oele, en Còsta d'Evòri es devesit en tres sosprefecturas.
Vicchio
Vicchio es una comuna de la Ciutat Metropolitana de Florença en Toscana, dins lo centre d'Itàlia.
Molhac (Gironda)
Molhac (Mouillac en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Beuzevillette
Beuzevillette es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Arrèst van Gend en Loos
L'arrèst rendut lo 5 de febrièr de 1963 dins l'afar NV Algemene Transport- en Expeditie Onderneming van Gend & Loos contre Administration fiscale néerlandaise (o mai simplament Arrèst van Gend en Loos, afar 26/62) per la Cort de Justícia de las Comunautats Europèas (o CJCE) es una de las basas del drech comunautari e fonda los rapòrts entre òrdre juridic comunautari e òrdre juridic nacional. Aquel arrèst, lo primièr d'importança dins la jurisprudéncia europèa, es precedent a la fusion dels executius de 1965. En substància, la Cort reconeis que amb la lor adesion a la CEE, los Estats membres an acceptat la limitacion de la lor sobeiranetat, e que lo lors ciutadans an ara la possibilitat de se basar suls Tractats per far valer lors dreches devant las jurisdiccions nacionalas. Aquò se nomena l'efècte dirècte de l'òrdre juridic comunautari en drech intèrne.
Fachs
L'entrepresa neerlandesa de transpòrts van Gend en Loos (intégrada dempuèi 1999 a DHL) s'occupava de transpòrts transfrontalièrs entre, entre autre, los Païses Basses e la RFA. En 1962, un cargament d'urèa alemanda foguèt somesa a la frontièra neerlandesa a una taxa d'importacion novèla de 8 %. Se basant sus l'article 12 del tot recent Tractat de Roma que precisava que, l'entrepresa contesta lo pagament d'aquela taxa devent la Tariefcommissie neerlandesa. Pel biais d'une question prejudiciala, aquela darrièra s'adreça a la CJCE per saber se lis ciutadans (e las entrepresas) podent èsser dirèctament afectadas pel drech comunautari suls lors territòris nacionals.
Decision de la CJCE
Aquela decision, particularament audaciós, constituará enseguida l'un dels fondaments del drech europèu amb, entre autres, l'arrèst Costa contra ENEL. Aquela decision nasquèt pas de res: ja, en 1962, un tribunal italian aviá establit que lo TCE exerçava d'efèctes dirèctes (Societa Biscotti Panettoni Colussi di Milano v. Ministero del Commercio con l'Estero, CMLR 1963, 133). E, en 1960, dins doas decisions separadas (Itàlia c/ Nauta Autoritat, arrèst 20/59) e Païses Basses c/ Nauta Autoritat, 25/59) sul Tractat CECA, la Cort aviá tanben notat qu'aquel constituissiá.
La Cort obsèrva que (gras apondut).
Aquela idèa es renforçada per l'utilizacion que fa la CJCE del tèrme « òrdre juridic novèl internacional ». En efècte, pel primièr còp, los subjèctes d'un acòrdi fach entre de nacions sobeiranas son en mai dels Estats membres, coma es lo cas dins lo drech internacional corrent (ONU, Protocòl de Kyoto, per ex.), mas tanben los ciutadans.
Rupt-sur-Moselle
Rupt-sur-Moselle es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Trévou-Tréguignec
Geografia
La municipalitat de Trévou-Tréguignec (del breton « Trev », “pichona parcelle” e « Tréguignec », luòc-dich) a traversat per una vallée #que débouche al nòrd sus la plaja de Trestel : una granda plaja de sable blanc. Sul serral Oèst, se tròba lo bourg de Trévou e sul serral Es, Tréguignec. En la vallée se tròba lo castèl de Boisriou, al mièg dels étangs e dels bòsques. La riba de la municipalitat es fòrça diversifié amb qualques rochers corioses. Lo littoral s'estend del Pòrt-Lo Goff al limit de Trélévern per anar al Pòrt-de detlo-Royau près de dunes de Pòrt-Blanc.
Doas plajas an situat sus la comuna: la plaja del « Royau » e la plaja de Trestel; (en breton, traezh vòl dire sable.) Aquela darrièra, fòrça réputée, atrai cada an bon nombre de estivants e a egalament arboré lo Pabalhon Blau d'Euròpa de 1998 a 2004. , lo pabalhon ludut a #èsser retirat. N'indigne, un centre de rééducation hélio-marin i es egalament installat. Una autra pichona plaja a sobrenomenat la « plaja a las choux » en rason de las choux de mar (brocolis sauvatjas) #qu'empenhon sus la cauma de galets #que la surplombe.
La plaja de Trestel aune exposicion fòrça favorable per la practica de la planche a vel e a aculhit lo campionat de França de funboard n'en octòbre-en novembre 1990.
Ciclisme sus rota
Lo ciclisme sus rota es un espòrt, una dei disciplinas dau ciclisme. Si disputa au nivèu amator mai tanben professionau dins de país nombrós. Lei participants, "ciclistas" o "correires ciclistas" disputan de competicions sus rota. Aquel espòrt es pròche dau ciclisme sus pista o dau ciclocross, e de còups que i a lei competitors pòdon èstre lei memes. Lo ciclisme sus rota es un espòrt fòrça exigent que si deu destriar dau ciclotorisme, espòrt amator onte si privilegiá lo leser e lo torisme.
Trévou-Tréguignec
Geografia
La commune de Trévou-Tréguignec (du breton « Trev », “petite parcelle” et « Tréguignec », lieu-dit) est traversée par une vallée qui débouche au nord sur la plage de Trestel : une grande plage de sable blanc. Sur le coteau Ouest, se trouve le bourg de Trévou et sur le coteau Est, Tréguignec. Dans la vallée se trouve le château de Boisriou, au milieu des étangs et des bois. Le rivage de la commune est très diversifié avec quelques rochers curieux. Le littoral s'étend du Port-Le Goff à la limite de Trélévern pour aller au Port-du-Royau près des dunes de Port-Blanc.
Ciclisme sus rota
Espòrt d'equipa dau classament individuau, lo ciclisme sus rota es un afaire d'endurança e de tactica. Es indispensable de si saber economizar. Per aquò, lei ciclistas si paran dau vent en si plaçant per torn leis uns darrier leis autres. Si relèvan coma aquò per anar mai luench, mai lèu. Un ciclista pòu per exemple preservar sei fòrças pendent tota la durada d'una corsa, de còups que i a mai de 250 km, en vista d'un esprint finau de quauques centenaus de mètres.