cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Ferté-Beauharnais
Istòria
Rien ne laisse penser que le village ait existé durant l'antiquité, cependant une voie romaine, appelée les traditionnellement les « chemins bas » , passe à proximité des Châteaux de la Ferté en provenance de Neung-Sur-Beuvron, réputé être l'oppidum de Noviodunum Biturigum.
Le village est probablement né des défrichements monastiques du. L'archidiacre Hervé aurait ainsi fondé une église collégiale en 1033.
La glèisa Saint-Barthélemy est fondée en 1149 et reconstruite en 1524 après avoir été détruite vers le milieu du. Sur le porche de l'Eglise sont gravés des croix que des pèlerins ont laissé au cours des siècles. Le cimetière comprend des tombes de la Famille de Mac Mahon.
Il ne reste aujourd'hui que quelques ruines du château du Moyen Âge (« Chateau-Vieux »), dont les pierres ont partiellement servi notamment pour les habitations environnantes. Un souterrain, depuis muré, partait du château et, selon la tradition, allait jusqu'à l'église et jusqu'à quelques maisons du village qui existent toujours. Si l'entrée est visible, aucune sortie n'a été officiellement découverte. Jeanne d'Arc a traversé le village avec son armée en 1429.
En 1752, le château moyenâgeux est peut-être détruit par François de Beauharnais, gouverneur général des « îles sous le vent » et marquis. Il construit à côté un édifice de style classique. Il est possible que les deux chateaux aient co-existé quelque temps. Le fils de François, Alexandre de Beauharnais, ancien commandant de l'Armée du Rhin et époux de Joséphine de Beauharnais, future impératrice, devient maire de la commune mais est guillotiné sous le règne de la Terreur durant de la Révolution Française. Son fils, Eugène, s'occupe du domaine en l'embellissant. Le Chateau fut géré par des intendants durant la fin de l'Empire, puis lors de l'exil d'Eugène. Le Chateau fut vandalisé par les derniers locataires à partir de 1821. Le chateau est vendu à sa mort en 1824 par sa femme, à Mr de La Salle. Le futur empereur Napoléon III, petit-fils d'Alexandre, revient dans le village en 1852 et fait construire la mairie actuelle ainsi que deux écoles.
Poiharrèr
Poiharrèr (Poueyferré en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Sent-Germers, Angòssa.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [pouy (h)a'rrè] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Puey Ferrier, Puei Feirer o Puei Ferrer, enter 1130 e 1163, De Podio Ferrerio, en latin, en 1313, De Podio Ferrarii, en latin, en 1342, de Podio Ferrerii, en latin, en 1379, Poey Ferrer, Poeyferrer en 1429, Poeyfarre en 1541, Poiferré en 1760, Pouyferré en 1790, Poeyferre (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Poiharrèr qu'ei format deth resultat de podium e d'un epitèt. Segon Negre, qui sièc Palay, Poiharrèr que vien deth gascon Poi, e de arrèr, « situat ath nòrd ». Segon R. Aymard, eth adjectif ferrèr qu'a un sens simbolic, « de hèr, redobtable ».
Segon Miquèu Grosclaude, Simin Palay que's basè sus la prononciacion per eth son Poi arrèr, mes eth nom que compren herrèr, que sia pr'amor d'ua industria deth hèr desconeishuda, o que sia dab un aute sens, com ac ditz Aymard (apellacion feodau dissuasiva).
Ifriqiya
vinheta|Vista de la Granda Mosquèta de cairoan primièra mosquèta bastida en Ifriqiya, Cairoan, [[Tunisia.]] L'Ifriqiya (en berbèr: ⵉⴼⵔⵉⵇⵢⴰ, en arab: إفريقية), representa una partida del territòri d'Africa del Nòrd del periòde de l'Edat Mejana occidental, qui correspond a la província d'Africa dins l'Antiquitat tardièra. Lo territòri de l'Ifriqiya correspond uèi a la Tunisia, à l'Èst del Constantinés (Èst de l'Argeria) e a la Tripolitània (Oèst de la Libia).
Es jos aqueste nom qu'aqueste territòri es conegut al moment de l'arribada dels Arabes musulmans e de la resisténcia que lor es opausada per las populacions berberas partesanas d laes religions ibicas, , cristianisme o josièva. Lo continent, qu'èra primièr nomenat « Libia » per Erodòt ten son nom d'aquesta denominacion que los Romans impausèron per lor conquista.
Etimologia
Lo mot Africa vendriá del tèrme « Ifri », , un radical qu'auriá engendrat lo mot Ifriqiya. Ifri designa una divinitat berbèra, ,.
Lo mot « Africa », nom de la divesa Africa adoptada pels Romans, sembla ligat al tèrme berbèr taferka designant una tèrra o una proprietat terrenca, e qu'aqueste que viu sus aquesta tèrra es nomenat Aferkaw, qu'auriá donat africanus en latin. Aqueste nom donèt en arab (ifrīqīyā) qu'auriá permis als novèls venguts de designer l'Africa dins son sens modèrne. Es tanben possible que lo mot venga del grèc aphrike (« sens freg »), del latin aprica (« solelhat ») o d'un autre tèrme latin, africus, designant en Campània lo « vent pluviós » venent de la region de Cartage. En efièch, a l'origina, los Romans nomenavan sonque « Africa » aquesta partida nòrd del continent. Lo mot « Africa » poiriá venir del nom de la tribú dels Afridi que vivián en Africa del Nòrd près de Cartage.
Segon unes cercaires, lo mot seriá ligat al tèrme « Ifran » aveyant donat son nom a la tribú dels Aït Ifran, , , , tanben nomenat Iforen, Ifuraces ou Afer (que designe en berbèr una espeluga o cauna segon Ibn Khaldun) una poderosa tribú berbèra apartenent a la branca dels Zenèts d'Argeria.
Istòria
vinheta|Mapa del [[Sultanat Hafsida|sultanat hafside vèrs 1400.]] Après la dominacion cartaginesa, romana, e vandal, los Bizantins prenon plaça en Ifriqiya. Enseguida, los Omeias prenon lo territòri après aver ganhat la guèrra contra Kusaïla e la reina Kahina. Los Califat Abbassids prenon lor seguida e, dempuèi lo cemençament de lor califat, la region tend a l'autonomia. En 800, lo corassan Ibrahim ibn al-Aghlab obten lo títol d'emir de Cairoan e fonda la dinastiá dels Aglabids.
A la fin del sègle IX, la region ven dominada els grops ismaeliens qu'acaban per y instaurer lo Califat fatimid. A la mitat del sègle X, pendent las guèrras entre Fatimids et Caridjits, Abu Yazid, un membre de las tribús dels Wargu e dels Merendjissa eissudas dels Banó Ifren, mèna una podesrosa revòlta berbèra que buta lo poder dels Fatimids.
Segèron de revòltas e lo poder dels Fatmids es desplaçat. Lor poder decisional se fixa en Egipte e confian lo govèrn regional a una novèla dinastiá d'emirs berbèrs : los Zirids. En 1048, aqueste dirigants nòus trencan amb lo poder fatimid e reconeisson coma sobeiran lo califa de Bagdad,. Los Fatimids reagisson en 1052 envoiant los Ilalians saquetjar la region. L'Ifriqiya alara aflaquida, es conquerida pels Normands de Sicília en 1146 acabant atal la dinastia dels zirids. Los Normands, jos Rogièr II puèi Guilhèm Ièr, dirigissont l'Ifriqiya, jol nom de reialme d'Africa (regno di Africa) fins a 1160 que lo territòri es pres pels Almoads après de l'aflaquiment dels Normands en guèrra a l'Orient Pròche,.
L'Ifriqiya es enseguida dominada pels Afsids, que venon independent dels Almoads a partir de 1207, puèi conquerida en 1574 pels Otomans.
Saint-Julien (Jura)
Saint-Julien  es una comuna francesa administrada per lo departament de Jura de la region de Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dancy
Dancy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Torreblanca
vinheta|Vista panorámica de Torreblanca vinheta|Torreblanca
vinheta|Platja Nord de Torreblanca vinheta|Playa Norte de Torrenostra (Torreblanca) vinheta|Paella Valenciana, gastronomía de Torreblanca vinheta|Cocs de magre, llonganisses i cansa-la. vinheta|Repostería: Pastissets de boniato Torreblanca es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
vinheta|Platja Nord de Torrenostra-Torreblanca.
Pintac
Pintac (Pintac en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [pin'tak] (grafia fonetica deus autors). Ua sola fòrma anciana : Pintac (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Dauzat e Rostaing, Pintac que vien deu nom latin d'òme *Pintus, derivat de Pintius, dab lo sufixe -acum.
Segon Negre, Pintac que vien benlhèu de l'adjectiu latin penitus, « intime, interior » vienut nom de persona, dab lo sufixe ''-acum'.
Segon Miquèu Grosclaude, Penitus + -acum qu'auré miat a Peitac per tombada de -n- intervocalica. Que vau mei tornar a la solucion de Dauzat e Rostaing.
La Vall d'Uixó
La Vall d'Uixó es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Vall de Almonacid
Vall de Almonacid es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Torrechiva
vinheta|Torrechiva, Alto Mijares (Castellón) vinheta|Ayuntamiento de Torrechiva vinheta|Torre de Torrechiva vinheta|Torrechiva, mural cerámico, Mancomunidad Espadà-Millars Torrechiva es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
vinheta|Iglesia Parroquial de San Roque de Torrechiva (Castellón).
Corbon (Calvados)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Loup (Jura)
Saint-Loup  es una comuna francesa administrada per lo departament de Jura de la region de Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Les Useres
vinheta|Iconografía de la Romería dels Pelegrins de les Useres. Les Useres (Useras en espanhòl ) es un municipi valencian, dins los païses catalans. Administrativament, es dins la província de Castelló e la Comunautat Autonòma del País Valencian dins l’estat espanhòl.
Vallibona
Vallibona es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Traiguera
vinheta|Traiguera (Castelló)
vinheta|Església parroquial de l'Assumpció (Traiguera, Castelló) vinheta|Església parroquial de l'Assumpció (Traiguera) vinheta|Portalet (s. XIV). Puerta de la Muralla Medieval de Traiguera Traiguera es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Mézy sur Seine
Mézy-sur-Seine es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Agéncia de notacion
Una agéncia de notacion es una entrepresa o una institucion que se carga de la notacion de las collectivitats (Estats…) o de las entrepresas segon de critèris definits par una reglamentacion o pels actors del mercat.
Istoricament, las primièras agéncias de notacion son las Agéncias de notacion financièra coma Fitch Ratings, Moody's e Standard & Poor's. Aquelas agéncias opèran, contra remuneracion, sus demanda de las entrepresas (e tanben de las collectivitats publicas) que vòlon èsser notadas. Pasmens lor independéncia foguèt discutida dempuèi l'afar Enron e la crisi financièra de 2008.
Istoric
La notacion apareguèt als Estats Units d'America ont se desvolopava lo mercat financièr al sègle XIX. La panica de 1837 faguèt sentir lo besonh d'evaluar la solvabilitat de las entrepresas: en 1841 a Nòva York nasquèt The Mercantile Agency, primièra societat d'analisi financièra de crèdit.
Amb lo desvelopament dels camins de fèrre americans, los importants investiments de las companhiás ferroviàrias necessitan lo recors al mercat obligatari prèp de las gents e dels investidors institucionals. John Moody creèt en 1909 la Moody's Investors Services Incorporation, que vendèt sos estudis estatistics sus l'activitat de las companhiás ferroviàrias. Puèi foguèron creadas The Poor's Publishing Company (1916), The Standard Statistic Company (1922), The Fitch Publishing Company (1924, especializada dins la notacion del sector bancari e comunal), The Duff and Phelps Corporation}} (1932, especializada dins la notacion del sector de las companhiás d’electricitat). La crisi de 1929 e la bancarota de la Penn Central Transportation Company en 1970 se renovèt lo mèstièr de las agéncias que notèron mai severament e analisèron pus simplament las credència de long tèrme (obligacions) mas tanben de cort tèrme (bilhets de tresorariá). Son totjorn mai reguladas, entre autre per la Securities and Exchange Commission (SEC) que edicta de leis financièras. Dins los ans 1970, la mondializacion provòca las doas principalas agéncias americanas Standard & Poor's e Moody's e devolopan, lors servicis sul mercat internacional. Parallèlament se creèron d'autras agéncias nacionalas que sonque trabalhan qu'al plan local.
Agéncia de notacion e responsabilitat sociala de las entrepresas
Apareguèt, dins lo domeni del desvolopament durable, d'agéncias notant las entrepresas segon de critèris socials e environamentals. Aquelas agéncias determinan a partir de divèrses critèris lo nivèl de responsabilitat de l'entrepresa, la responsabilita sociala de las entrepresas al respècte del desvolopament durable.
La Torre d'en Doménec
vinheta|Ermitatge de la Maire de Dieu de la Font de la Torre d'en Doménec vinheta|Ostal de comuna de la Torre d'en Doménec (Castelló) vinheta|Glèsia parroquiala de Santa Quitèria de la Torre d'en Doménec vinheta|La Torre d'en Doménec.
Agéncia de notacion
Agéncia de notacion e responsabilitat sociala de las entrepresas
En plena expansion, aquel sector inclusís une trentena d'estructuras exclusivas, que las mai importantas son en Euròpa: Oekom en Aleemanha, Triodos als Païses Basses, Avanzi en Itàlia, e en França BMJ Ratings, Vigeo, EthiFinance o diversum SAS.
La Torre d'en Doménec
La Torre d'en Doménec es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Agéncia de notacion
Las agéncias de notacion financièra en question
La crisi bancària e financièra de 2008 met en question la nocion d'independéncia de las agéncias de notacion financièra perque fòrça investidors se planhèron de la manca de reactivitat d'aquelas pendent la crisi mas subretot de la manca d'exactitud de lor nòta, çò que faguèt mancar l'ocasion de s'aparar vertadièrament dels risques ligats als instruments financièrs reputats èsser sens risc.
La Torre d'en Doménec
vinheta|Rota toristica de "La Plana de L’Arc" (La Torre d'en Doménec). vinheta|Vinhal (La Torre d'en Doménec).
Kerlouan
Kerlouan en breton ( Kerlouan en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
La Vall d'Alba
vinheta|Ajuntament de la Vall d'Alba vinheta|Iglesia parroquial de San Joan Bautista (La Vall d'Alba) vinheta|Esglèsia parròquial de l'Assumpció de la Verge (La Pelejaneta, La Vall d'Alba)
vinheta|Vinya (La Barona, Vall D'Alba) Vall d'Alba es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Antòni Fabre d'Olivet
Antòni Fabre d'Olivet (en francés : Antoine Fabre d'Olivet ; Gange, lo 8 de decembre de 1767 – París, lo 27 de març de 1825) foguèt un escrivan lengadocian de lengas francesa e occitana, un filològ e un ocultista.
L’importanta part de sa produccion que consacrèt, coma escrivan e filològ, a la lenga occitana, fa d'el un dels precursors de la renaissença del Felibritge.
Vida e òbras
Nasquèt a Gange dens una familha calvinista ; son paire èra mercadièr de seda. Antòni Fabre se n'anèt puèi estudiar lo comèrci a París abans de se virar cap al teatre. Comencèt a publicar, mas Fabre d'Eglantine, recebèt los elògis per un poëma qu'avià escrich. Per evitar la mespresa, peguèt a son nom aquel de sa maire e venguèt Fabre d'Olivet.
Pendent la Revolucion Francesa foguèt un Jacobin e escriguèt qualques pèças de teatre "revolucionàrias" e òbras musicalas. Fondèt tanben qualques jornals.
Mas, foguèt mai e mai interessat per l'ocultisme e la filologia.
Publiquèt en 1816, la Lenga ebraica restituada qu'èra una temptativa per trobar la "lenga de l'origina de l'umanitat". Foguèt considerat coma baug e son libre aguèt l'onor d'èstre botat a l'indèx. Continuarà sas recèrcas sobre los mites de l'origina e la "sciéncia autentica" dins son "Istòria filosofica del genre uman" (1823), ont descritz l'Egipte coma lo centre del saber. Amai vòl restablir lo cult "teodoxic" que ne serà lo capmèstre.
Son òbra influençariá los ocultistas de la fin del sègle XIX coma Papus o Elifas Levi.
Lo "promièr occitanista"
Fabre adoptèt l'adjectiu francés "occitanique", inventat en 1644 pel traductor del mètge ca:Anselmus de Boodt, dins son libre "Lo trobador, poësias occitanicas" en 1803.
Son òbra occitana foguèt estudiada per Robèrt Lafont que considèrava Fabre coma un precursor de l'occitanisme.
Fabre escriguèt "La Lenga d’Oc restablida dins sos principis", ont fa una relacion entre la "lenga ebraïca de l'origin" e l'occitan. Lafont i vese "un deliri", mès lo "professor" èra pas reputat per son saber de l'"ocult".
Magoar
Magor en breton ( Magoar en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
La parròquia fa partida del territòri breton tradicional del país Fañch
La paroisse fait partie du territoire breton traditionnel du pays Fañch
Istòria
Magoar, enclavée En lo évêché de Cornouaille, èra una trève de Coadout (enclavée en la évêché de Tréguier) fasiá partida del doyenné de Lanmeur en levant del évêché de Dòl e èra jol vocable de sant Gildas.
Magoar, enclavée dans l'évêché de Cornouaille, était une trève de Coadout (enclavée dans l'évêché de Tréguier) faisait partie du doyenné de Lanmeur relevant de l'évêché de Dol et était sous le vocable de saint Gildas.
Vilafamés
vinheta|Vilafamés vinheta|Palau del Batlle, Museu d'Art Contemporani (Vilafamés).
Vilafamés es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
vinheta|Fábrica, industria cerámica (Vilafamés).
Ariditat
L’ariditat es un fenomèn climatic implicant una pluviometria flaca. Dins las regions dichas aridas, las precipitacions son inferioras a l'evapotranspiracion potenciala (notada ETP) donadas de 2009. L'ariditat essent una nocion espaciala, una region se pòt qualificar d'arida o non segon lo periòde. Es marcada sus près de 30 % de las tèrras continentalas e espandida sus diferentas latituds. I a las zònas aridas zonalas degut a la preséncia de la partida davalanta de las cellulas d'Hadley e de desèrts non zonals deguts a de causas divèrsas. L’aridificacion es lo cambi de climat gradual o subte menant a una situacion d'ariditat.
Definicion
Malgrat aquelas diferentas classificacions, i a 3 gras comuns per gaireben totes los indicis d’ariditat :
Espandiment
thumb|upright=2.2|mapa dels climas mondials
Los desèrts zonals se trapan lo long dels tropics:
Los desèrts non zonals an de fonts diferentas:
Causas
Las zonas aridas an coma caracteristica un deficit en precipitacions. L'ariditat es subretot causada per la crèsta subtropicala, essent una cencha d'anticiclòns subtropicals semipermanents (desèrts zonals e costièrs). Tanben pòt aver per causa la subsidéncia de l'aire enrè un obstacle del relèu favorizant l’efièch de foehn dins los cases dels desèrts d'abric, o encara a l’alunhament de la region al respècte de las còstas que limita l'umiditat venet dels oceans. Mai l'albedo (poder de rebat) es fòrt, mai lo poder absorbant es flac e los rais son rebatits cap a l'espaci. Dins lo cas d'un domèni arid, l'albedo es tròp elevat e la fòrça de l'energia solar es rebatuda, privant atal la vegetacion d'un possible desvelopament tot en servissent a caufar l'aire çò que favoriza l’evapotranspiracion cap a l’aridificacion.
Consequéncias
Al nivèl del sol, l’ariditat dona una rarefaccion dels èsser vivents e una adaptacion d'aqueles e aquelas condicions xericas. Causa de mancas idrologicas: precipitacions flacas e irregularas, malhum idrografics pauc nombroses. Fin finala, i a un procès d’erosion pel vent e d'acumulacion accelerada dels sables acompanhat d'un apauriment dels sols.
Indicis
Lo calcul d'un indici d'ariditat, coma la classificacion dels climas, es totjorn un subjècte de recerca en climatologia. Existís mai d'uns d'indicis e formulas, uns basats sus de critèris climatologics, d'autres biogeografics. Los mai coneguts son aqueles d'Emmanuel de Martonne (1926 à 1941), de Charles Warren Thornthwaite (1948), e de Banhols e Gaussen (1953 à 1957).
Indici de Gaussen
Segon Gaussen, un periòde donat se dich arid, quand :
(P : precipitacions totalas en millimètres sul periòde donat, T : temperatura mejana en °C sul periòde donat)
Indici d'ariditat de De Martonne
L’indici d'ariditat de De Martonne, notat I, aquel indici permet de determinar lo gra d'ariditat d'una region.
Vallat
vinheta|Vallat, mural cerámic, Mancomunidad Espadà-Millars (Castelló) vinheta|Vallat. Ruta 99.
vinheta|Església parroquial de Sant Joan Evangelista (Vallat) Vallat es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
vinheta|Vallat. vinheta|Vallat (Castellón).
Millemont
Millemont es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Vilar de Canes
vinheta|Vilar de Canes
vinheta|Ajuntament de Vilar de Canes Vilar de Canes es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Bouzonville-aux-Bois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Maur (Jura)
Saint-Maur  es una comuna francesa administrada per lo departament de Jura de la region de Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vila-real
vinheta|Vila-real. Vila-real es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
vinheta|Ermitorio de Nuestra Señora de Gracia de Vila-real (Castellón).
Saint-Pierre (Jura)
Saint-Pierre  es una comuna francesa administrada per lo departament de Jura de la region de Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Capelle-les-Grands
Capelle-les-Grands en normand (Capelle-les-Grands en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Villahermosa del Río
vinheta|Castillo de Villahermosa del Río.
vinheta|[[Fichièr:Ermita de San Antonio Abad (Villahermosa).jpg|vinheta|Villahermosa del RíoVillahermosa del Río.]] Villahermosa del Río es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Capelle-les-Grands
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Vilavella
vinheta|Ajuntament de La Vilavella
Villamalur
vinheta|Villamalur, Alto Mijares (Castellón). vinheta|Villamalur (Castelló).
Villamalur (en catalan: Vilamalur) es un municipi de la província de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Villanueva de Viver
Villanueva de Viver es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Villores
vinheta|Ajuntament de Villores Villores es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Vilafranca dels Ports
vinheta|Ermita de Santa Bàrbara (Vilafranca del Cid) vinheta|Ermita de la Virgen del Llosar de Vilafranca. vinheta|Masía Fortificada Torre Fonso. Mas Torre Alfonso, Vilafranca (Ports).
Villafranca del Cid es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Chaux-lès-Clerval
Chaux-lès-Clerval es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aleissan
Atestacions istoricas
Las atestacions istoricas son villa de Alexiano (915), castrum Alexiani (1157), Aleissais (1163), Aleissa (1192), Alaisan (1194), Alexanum (1194), castrum de Alisio (1223), Alixsan (Sègle XIII), castrum Aleysano (1344), Alexia (1442), Alexianum (1540), cura Aleyziani (1549), Alissan (1549), Leyssans (1580), Alleissan (1754).
Atestacions occitanas
Lo nom de la comuna es estat ortografiat per C.Lafosse Alissan dins una expression patesejanta, e per F.Mistral Aleissan en nòrma mistralenca.
Etimologia
Lo toponim derivariá dau nom latin Alexianus e dau sufix de luòc -anicum o -anum. Significariá la « tèrra d'Alexius », Alexius estant probablament lo primier proprietari d'una villa gallò-romana a l'origina dau vilatge.
Realizacion fonetica e toponim occitan
Lo nom de la comuna se pronóncia [aliˈsɑ̃] o [aleˈsɑ̃], ambé la nasalizacion finala que s'es conservaa dins la region. Lo tractament dau diftongue -ei- es marcat d'incertituds. D'efiech, aqueu diftongue coneis una fòrta tendéncia a la reduccion en -e o en -i. Lo mot eissart ne'n es una bòna illustracion : Moutier lo reten dins son diccionari sota las fòrmas eissart, essart, issart, tèrme franc frequent dins la toponimia de Droma e marcat en -ei, -e o -i , sensa distribucion geografica coerenta que permetriá de traçar una isoglòssa. Ensin, la coexisténcia de las doas prononciacions es benlèu deguá a aqueu tractament incertan dau diftongue puslèu que de la situacion diglòssica. Las fòrmas istoricas Alissan de 1549 e Alleissan de 1754 ne'n son benlèu lo testimoni. Restituïr lo nom de la comuna en occitan sos la forma Aleissan, e non pas *Alissan, se pòt adoncas considerar coma legitima.
Milon e La Chapelle
Milon-la-Chapelle es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Sapois (Jura)
Sapois  es una comuna francesa administrada per lo departament de Jura de la region de Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Clima montanhòl
Dins cada zona climatica, los ritmes termics e pluviometrics del mitan montanhòl son pròches d'aqueles de las planas vesinas, mas las temperaturas son mai baissas, e las precipitacions aumentan al mens fins a una altitud qualificada d'optimala. L'exposicion e la vigor del releu tanben dona de nuanças importantas.
La pression atmosferica e la densitat de l'aire merman amb l'altitud seguissent una lei logaritmica, car l'aire tend a se sarrar cap a la superfícia de la planeta. Lo rai solar qu'arriba sus un substrat es doncas mai important en montanha qu'en plana a la meteissa latitud, car i a mens d'absorpcion: vèrs, a de latituds mejanas, aquel rai equival a aquel que tòca una plana a l'eqüator.
De temperaturas mai baissas
La temperatura merma amb l'altitud sustot perque la rarefaccion de l'aire limita l'absorpcion de las radiacions infrarojas, eissidas de l'absorpcion dels rais solars pel sol (mens d'Efièch de sèrra). Lo gradient termic mejan es d'apr'aquí cada. La temperatura varia d'una valor d'apr'aquí per, quand l'umiditat relativa de l'aire es inferiora a 100 % (aire sec), a una valor d'apr'aquí  per , quand l'aire es saturat. La qualitat igrometrica de l'aire es donca determinanta e en general, lo gradient termic es a l'entorn de per  al pé del penjal e de  per  quand l'aire se satura.
Las montanhas son d'illòts de freg, que sián jos mejanas o baissas latituds. L'isotèrme anadièr se situa vèrs  al nivèl del cercle polar, entre  e  jos las latituds mejanas, e vèrs  a l'eqüator. Mas los efièchs del freg dins caduna d'aquela zonas son pas vertadièrament comparables perque los ritmes quotidians son diferents.
Jos las latituds mejanas, en estiu, las temperaturas son doças o caudas de jorn, frescas de nuèch. L'ivern es plan mai freg e las amplituds quotidianas son mendre. Passat, lo mitan es gaire espitalièr per l'Òme sonque se desvolopèron las activitats esportivas d'ivern. Per exemple, dins la val d'Arve, à Chamonix-Mont-Blanc ( d'altitud), la mejana de genièr es de e lo nombre mejan de jorns de gèl, de 187; a Sonnblick (Alps austriacs), a, la mejana de febrièr es de  e lo nombre de jorns de gèl, es superior a 300.
Fin finala, jos las latituds nautas, las montanhas son, de contunh, de regions frejas.
Las oposicions de penjal
L'influéncia de l'exposicion al rai solar e la vigor del releu dona de nuanças fondamentalas, subretot jos las latituds mejanas. En efièch, dins la zona intertropicala, los contrastes termics entre penjals son fòrça mai flacs car los rais del solelh son mai pròches de la verticala. Vèrs l'eqüator, dins las regions solelhadas, la correguda de l'astre fa que los neviers mai sovent se trapan suls penjals nòrd e sud.
Ubacs e adrechs
Jos las latituds mejanas, las vals prigondas e estrecha recebon los rais del solelh pas qu'al mièg jorn. L'ivern, pòdon quitament demorar totalament a l'ombra pendent de setmanas. Los contrastes termics entre penjals son importants quand los releus son orientats èst-oèst. Los penjals mirant cap als pòls son fòrça mens solelhats qu'aqueles orientats cap a l'eqüator. Los primièrs (ubacs, ombrèrs o envèrs) recebon lo solelh fòrça oblicament, son frescs e sovent a l'ombra e generalament abandonats a la sèlva. Los segonds (adrech, o solan) recebon mai d'energia solara, son alara mai cauds e son plan sovent cultivats e abitats pel Òmes. Lo contraste adrech/ubac es sustot visible dins las regions montanhòlas solelhadas.
Penjal al vent, pejals jol vent
L'exposicion dels penjals al respècte dels fluses umids a un ròtle capital. Dins las regions occidentalas de las latituds mejanas, los penjals expausat a las massas d'aire umid e a la perturbacions venent de l'oèst (penjal al vent) son plan mai asagat que los penjals expausats a l'èst (penjal jol vent), aparats per la sèrra. Après los releus passats, l'aire a perdut una granda partida de son umiditat, ne ven un temps fòrça mai sec dins las regions jol vent.
Occasionalament, un flus d'air forçat a passar una sèrrada pòt provocar l'efièch de Foehn de sus l'autre penjal, davala aprèp lo passatge de la barrièra. Se cacha, se caufa e s'alunha del punch de saturacion (punch de rosada), que dona un vent sec e caud, buffant en ventòriassas: es lo cas del vent chinook, dins las Montanhas Rocosas septentrionalas, o del foehn, dins los Alps del Nòrd.
Dins la zona intertropicala umida, quand los flus d'alisis o de monson encontran de sèrras, las precipitacions aumentan considerablement: Cherrapunji (Índia), suls contrafòrt de l'Assam, amb de precipitacions annadièras, n'es l'exemple melhor. Los contrastes entre penjals son a vegada sasissents: de rapòrts d'1 a 5 entre las precipitacions dels penjals al vent e aquelas dels penjals jol vent son abituals quand los releus an una orientacion perpendiculara als fluses dominants (exemples: Antilhas, La Reünion, Madagascar, Filipinas, Hawaii).
Lo clima d'abric
Dedins o prèp dels massius montanhoses, las vals e bacins aparats son someses a un clima mai sec e mai continental qu'o país de front expausat als vents màgers.
Las inversions termicas
Dins las vals, las concas e los bacins intramontanhòls, per temps anticiclonic, las brisas termicas son abitualas. Dins las regions amb un tal tipe de temps, las inversions termicas (aire mai freg al bas país) influissent sus la mejana de las temperaturas. En ivern, son responsablas d'una accumulacion d'aire freg, subretot quand la voidada d'aquel es dificil. Per exemple, a Clarmont d'Auvèrnhe ( d'altitud), la temperatura minim mejana de genièr es de alara que sonqu'a qualques quilomètres d'alà, al som del Puèi de Doma, es pas que. Las inversions termicas apareissont e d'escalas espacialas diferentas, dempuèi las concas pichonas fins al grands bacins intramontanhòls.
Una continentalitat aumentada
Dins las regions temperadas, las vals o concas aparada dels vents màgers per de montanhas son somesas a un clima plan mai continental que las planas non aparadas o los penjals expausats. Los iverns son mai fregs e secs que dins las zonas non aparadas, e los estius son mai cauds amb d'auratges frequents, que compensan pas totjorn la secada ivernala. En çò nòstre e Arpitània, las planas de Limanha e Forés son de regions aparadas, coma en Alsàcia e las vals nautas dels Alps del nòrd, e tanben dins los Alps del Sud o Cerdanha. Atal, l'amplitud termica annadièra es d'uns a Lion e  a Turin.
L'ombra pluviometrica
L'ombra pluviometrica es un fenomèn meteorologic que se debana sul penjal d'un mont qu'es pas somes al flus dirècte de las massas d'aire umid. Alara que lo penjal al vent de la montanha es abondentament asagat a l'arribada de massas d'aire umid menant a la formacion de nívols e de precipitacions, lo penjal aparat dels vents demora fòrça mai sec car l'umiditat atmosferica ja se pausa sul penjal fàcia al vent al moment ont la massa d'aire arriba. Lo fenomèn es ligat a l'efièch de foehn.
Precipitacions e umiditat
En montanha, las precipitacions aumentan en frequéncia e intensitat. En efièch, los releus impausan una ascendéncia de las massas d'aire que se traduch per un refregiment, per la condensacion de la vapor d'aiga e doncas per la creacion de nívols.
Lo gradient pluviometric
Fòrça mens regular que lo gradient termic, lo gradient pluviometric fluctua sensiblament amb l'exposicion dels penjals al respècte dels fluses umids. Dins los Alps del Nòrd par exemple, varia de 50 fins a per. Aquel augment contunha fins a un optimum pluviometric que varia al respècte de la natura de las massas d'aire e de perturbacions: dins los Alps del Nòrd, l'altitud d'aquel lindal se situa entre 2,700 e alara qu'es d'apr'aquí  suls penjals del mont Kilimanjaro (Tanzania).
Umiditat de l'aire
Lo taus en vapor d'aiga de l'aire merma aviadament amb l'altitud: a, l'umiditat absoluda es en mejana tres còps mendre qu'al nivèl del mar. Lo punch de rosada essent tributari de la temperatura de l'aire, en naute montanha, l'umidité relativa pòt passar d'una valor fòrta (mai de 90 %), acabar la nuèch quand l'aire es freg, finds a una valor fòrça flaca (mens de 20 %), al miègjorn quand la temperatura es mai nauta.
La nèu
La part de las precipitacions nevosa aumenta lèu amb l'altitud. Suls penjals plan expausats, la nautor cumulada de las casudas de nèu es importanta ( dins la val de Chamonix). L'espessor de la nèu representa gaireben lo desen en aiga liquida. La jaça nivosa aumenta lo rebat dels rais solars, las temperaturas son doncas mai baissas. D'anticiclons termics se meton en plaça e se manten un temps sec e freg. La permanéncia de la jaça nivosa es foncion de la massa de nèu et de la temperatura de l'aire.
En nauta montanha, l'ennèvament dura de meses. Ven permanent a l'entorn de a la latitud del cercle polar, de  a  a de latitud mejana(45° N). Jos las latituds intertropicalas, lo lindal se situa a l'entorn de a l'eqüator (Kilimanjaro) e de  jos tropics (Andes), mai secas.
Jos las latituds mejanas, l'exposicion a un ròtle important sus la fusion. D'escarts de qualques centanas de mètres del nivèl inferior de la nèu son abituals entre los penjals plan solelhats e los penjals demorant a l'ombre una granda partida del jorn.
Alairac (Droma)
Alairac (Aleyrac en francés) es una comuna occitana de Daufinat situada dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Geografia
Alairac es un vilatge situat a de La Beguda de Masenc e a  de Grinhan.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Atestacions istoricas
Lo diccionari Dauzat e Rostaing cita la fòrma de 1250, Ayleracum. Brun-Durand dòna lei fòrmas Ayleracum (1250), Aleyracum (1323), Allerac (1558) e Aleyras (1780).
Atestacions occitanas
La fòrma donaa per Frederic Mistral dins lou Tresor dóu Felibrige es Aleira que correspond a [alej'ra]. Rogièr Pasturel a ortografiat lo nom de la comuna Aleirac.
Realizacion fonetica e toponim occitan
Probable que Ayleracum, citat en 1250, se deu legir Aleyracum. Voudriá dire que -ai- pretonic èra ja passat a -ei- en Daufinat a l'epoca. Aquò's una evolucion que concernís la mitat nòrd de l'occitan. Se pòt notar pasmens que Brun-Durand captura una atestacion Qomba Alayracci en 1358 per la Combe-d'Aleyrac sus la comuna vesina de Taulinhan.
Lo nom de la comuna se pronóncia [alɛjˈʀɑ], confòrmament a l'escafament deis oclusivas finalas dins aquesta partiá de Droma. Aquel escafament es tanben notat en nòrma mistralenca (Aleira).
Una restitucion en occitan dau nom de la comuna en Alairac puslèu que en *Aleirac permet de conciliar origina etimologica e prononciacion locala.
Vistabella del Maestrat
vinheta|[[Fichièr:Ayuntamiento de Vistabella del Maestrazgo.jpg|vinheta|[[Fichièr:Murallas (Vistabella del Maestrazgo).jpg|vinheta|Vistabella del Maestrazgo.Vistabella del Maestrazgo.]]]]
Vistabella del Maestrazgo es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Champrenault
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Viver
Viver es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Ahuillé
Ahuillé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Comuna de 1,700 abitants, 2,897 ectaras #que 250 boisés e 35 urbanisés, membre de la comunitat d'aglomeracion de Laval. A las pòrtas de la vila, Ahuillé n'es un agréable vilatge situat a Unitat|10|km –  de Laval, d'accès facil per las rotas de Sant-Nazaire, La Guerche-de-Bretanha o per la départementale 500 #que solca de verdas pradas e voreja la bòsc de Concise. A Unitat|10|km –  de Laval, Ahuillé es una localité #que s'es édifiée entre las doas brancas del ruisseau de Montigné-lo-Brilhant (egalament trucat ruisseau de la Paillardière), afluent del Vicoin, a una altitud #que vària de 80 a Unitat|90|m  –. Lo sieu territòri s'estend sus formatnum:2987 –  ectaras. A ombrejat, en la siá part nòrd, pel bòsc de Concise #que recobra un renflement #que culmini a Unitat|119|m}}. Adaigat per un autre modèst afluent del Vicoin, aquel territòri se tròba limitat, a l'oèst, per un ruisseau #que sòrt del étang de Montjean e #que pòrta las aigas d'aquela region a la Oudon.
Commune de 1,700 habitants, 2,897 hectares dont 250 boisés et 35 urbanisés, membre de la communauté d'agglomération de Laval. Aux portes de la ville, Ahuillé est un agréable village situé à 10 km de Laval, d'accès facile par les routes de Saint-Nazaire, La Guerche-de-Bretagne ou par la départementale 500 qui sillonne de vertes prairies et borde la forêt de Concise. À 10 km de Laval, Ahuillé est une localité qui s'est édifiée entre les deux branches du ruisseau de Montigné-le-Brillant (également appelé ruisseau de la Paillardière), affluent du Vicoin, à une altitude qui varie de 80 à 90 m. Son territoire s'étale sur 2,987 hectares. Il est ombragé, dans sa partie nord, par la forêt de Concise qui recouvre un renflement qui culmine à 119 m. Arrosé par un autre modeste affluent du Vicoin, ce territoire se trouve limité, à l'ouest, par un ruisseau qui sort de l'étang de Montjean et qui amène les eaux de cette région à l'Oudon.
Vinaròs
vinheta|Antiga església parroquial de Sant Agustí bisbe (Vinaròs) vinheta|Port pesquer de Vinaròs vinheta|Vinarós, Santuari de la Misericordia.
Vilanova d'Alcolea
vinheta|Vilanova d'Alcolea vinheta|Vilanova d'Alcolea, muralles.
Vinaròs
vinheta|Natzaré, Vinaròs vinheta|Vinaròs Vinaròs es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Vilanova d'Alcolea
vinheta|Església de Sant Bartomeu (Vilanova d'Alcolea) vinheta|Aeropuerto de Castellón-Costa Azahar (Vilanova D'Alcolea) vinheta|Vilanova d'Alcolea. Vilanova d'Alcolea es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
vinheta|Via Augusta (Vilanova d'Alcolea) vinheta|Panorámica de Vilanova d'Alcolea
Breil
Breil es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
{{Image label|x= 15.09 {{Image label|x=0.525043425481|y=0.754062885657|scale=400|text=8px|Comuna amb 908 abitants (2000){{mida|80%|Parçay-les-Pins (4,3km)}}}} {{Image label|x=0.665316807149|y=0.280219579169|scale=400|text=6px|Comuna amb 339 abitants (2000){{mida|80%|Meigné-le-Vicomte (4,6km)}}}} {{Image label|x=0.324547925122|y=0.256198203127|scale=400|text=10px|Comuna amb 1902 abitants (2000){{mida|80%|Noyant (5,3km)}}}} {{Image label|x=0.166285968673|y=0.606506569216|scale=400|text=6px|Comuna amb 97 abitants (2000){{mida|80%|Linières-Bouton (6,3km)}}}} {{Image label|x=0.413303999213|y=0.151250349665|scale=400|text=6px|Comuna amb 289 abitants (2000){{mida|80%|Dénezé-sous-le-Lude (6,3km)}}}} {{Image label|x=0.915244076452|y=0.673431036433|scale=400|text=6px|Comuna amb 287 abitants (2000){{mida|80%|Rillé (7,4km)}}}} {{Image label|x=0.902446054721|y=0.247446514061|scale=400|text=6px|Comuna amb 134 abitants (2000){{mida|80%|Lublé (8,0km)}}}} {{Image label|x=0.979458633935|y=0.474103696635|scale=400|text=8px|Comuna amb 789 abitants (2000){{mida|80%|Channay-sur-Lathan (8,0km)}}}}
Nòtas
{{Comunas de|insee= 49044
Abèl
thumb|Adam e Èva descobrissent Abèl assacinat, per [[William Blake (1757-1827)]] Dins la Genèsi, capítol quatre, Abèl (en ebrieu הבל בן-אָדָם Havel ben Adam e en arabi هابيل بن آدم Habil ibn Adam) es lo segon filh d'Adam e Èva. Foguèt assassinat per son fraire Caín.
Legenda
Abèl èra lo segon filh que nasquèt d'Adam e Èva aprèp de l'expulsion del Jardin d'Edèn.Amb lo Jardin d'Edèntemps e Caín se consacrèt a l'agricultura alara qu'Abèl se consacrèt a l'elevatge.
Un jorn decidiguèron de far una ofrenda a Dieu:
Dieu preferiguèt l'ofrenda d'Abèl, e Caín, vesent per la preferéncia de Dieu, venguèt gelòs e tuèt son fraire.
Abèl dins l'Islam
La tradicion islamica tanben relata una istòria similara dins l'Alcoran. Aquela istòria ditz que Kabil e Habil (Caín e Abèl), avian de sòrres bessonas. Dins aquela tradicion, Allà refusèt l'ofrenda de Kabil perque volèt pas se maridar amb la germana d'Habil. Aprèp una baralha, Kabil assassinèt sa sòrra germana e deguèt vagar, erratic, per la tèrra pendent d'ans amb lo còs de son fraire, fins que vejèt un còrb enterrant un aucèl mòrt, comprendèt que se calguèt donar una sepultura als mòrts.
Una anciana tribú
Los istorians e especialistas biblics interpretan l'istòria coma un recit simbolic d'una anciana tribú nomada que lo dieu èra Caín. Los membres d'aquela tribú portavan de marcas tribalas caracteristicas tatoada e avián la reputacion per sas feròças venjanças contra qui aviá tuat un membre de la tribú. E lo nom de Caín venguèt lo sinonim d'assassin, e las marcas tribalas venguèron la marca de Caín que pausèt Dieu per distinguir aqueles qu'avián tuat, tèrme que s'utiliza en sens figurat per se referir a un omicidi.
Mitologia sumeriana
Una autra explicacion que donan los teologians, es qu'aquela istòria de fratricidi serviriá per illustrar las primitivas cresenças namadas, que amb lo temps anèron difusar la pensada religiosa, segon que los tropèls elevats, principala ocupacion de fòrça tribús nomadas, agradavan mai als dieus que l'agricultura. Atal, lo sacrifici d'Abèl foguèt acceptat, mas pas aquel de Caín.
Dins la meteissa mena, dins la mitologia sumeriana, i a l'istòria de la divessa Inana. Èra fòrça bèla e s'enamorèron d'ela dos dieus: Evidentament, la rivalitat per veire qui emportariá la divessa foguèt granda. Resultèt que Dumuzi venguèt agressiu alara que Enkimdu demorèt amable e gentil. Inana causiguèt Enkimdu, que la tractava melhor. Alara, Dumuzi vesent pauc a pauc que perdiá, comencèt de mostrar sa fòrça extraordinària. Enkimdu, tement per la vida d'aquela, demandèt a Inana que se maride amb Dumuzi.
Peirun
Peirun (Peyrun en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [péy'ru] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : de Peyruno, en latin, en 1300 e en 1313, de Peyruno, en latin, en 1342 e en 1379, Peyrun, Peyru, Peyruu en 1429, Peyrun (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Dauzat e Rostaing, Peirun qu'ei format deu latin petra, « pèira, arròc, montanha », dab lo sufixe -unum.
Segon Negre, Peirun que vien deu gascon pèira, dab lo sufixe collectiu -um, dab un sens qui seré « ensemble de pèiras, peiradas ». Segon R. Aymard, qu'ei lo medish sòu qu'a Sarrolhas qui vòu díder tanben « sarrolha, sorrolha, peirasson, peirada ».
Segon Miquèu Grosclaude, lo sufixe -um, supausat per Negre existeish pas en gascon (lo sufixe latin -uminem que mia a -umi; que cau donc postular un sufixe -unum per hèr -un, qui a probablament ua valor collectiva. Dab lo medish sufixe que coneishen Bordun, comuna de La Fitòla, Toujun (Gers), près deu Hogar. Dab lo radicau pèira, deu latin petram, lo sens que seré « lòc peirós ».
Coulombs (Calvados)
Coulombs  es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La glèisa de Coulombs aperteniá en partida a la abbaye de Ardenne e en partida al prieuré de Sant-Vigor-lo-Grand. La distincion aperteniá a las Percy.
La glèisa de Coulombs appartenait en partie à l'abbaye d'Ardenne et en partie au prieuré de Saint-Vigor-le-Grand. La seigneurie appartenait aux Percy.
Pèirahita e Nestalàs
Pèirahita e Nestalàs (Pierrefitte-Nestalas en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, dens l'arribèra de Sent Savin, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Pèirahita
Era prononciacion qu'ei ['pèyra'hito] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : la communauté de Nestalas autrement dit Pierrefittes en 1790, Pierrefite (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat e Negre, Pèirahita que vien deth latin petra, « pèira », e ficta, « plantada > bòrna ». Segon R. Aymard, eth sens de bòrna que s'explica peth limit enter Varètja e Lavedan,.
Sorita
vinheta|Santuari de la Mare de Déu de la Balma (Sorita, Castelló) vinheta|Sorita Zorita del Maestrazgo es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.