cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kastell-Bourc'h
Geografia
La siá posicion privilegiada entre Roazhon e Vitré, amb un accès viari facil, permet a fòrça gents de venir s'i installar. La municipalitat a traversat per la Vilaine, per la via exprés Escomesas-Roazhon (RN 157) e fin finala per l'ais ferroviaire màgers Escomesas-Roazhon-Brèst. La siá populacion a aumentat de 20 % l'an 10 ans, e de 60 % l'an 20 ans (1988-2008).
Analisi matematica
Lei calculs aprochats e leis irracionaus
L'analisi es probablament apareguda durant l'Antiquitat Auta amb lei calculs aprochats mesopotamians fondats sus de procès de calcul illimitats. En particular, lei Babilonians avián calculat una valor aprochada de √2 entre 1900 e 1600 avC. Entre 800 e 500 avC, de prèires indians trobèron tanben una approximacion racionala de √2. Pasmens, lei metòdes utilizats per realizar aquelei calculs èran encara limitats. Ansin, lei trabalhs dau Grèc Eron d'Alexàndria († sègle I apC) marquèron una evolucion importanta en permetent d'estimar la valor de la racina carrada d'un nombre que que siegue. Segon son metòde, èra possible de trobar la racine d'un nombre A a partir d'una approximacion arbitrària a0 en calculant a1 = (a0 + A/a0)/2. Lo calcul èra repetit amb la valor novèla fins a l'obtencion d'una precision sufisenta.
La descubèrta dei nombres irracionaus es un autre element de basa de la fondacion de l'analisi. Es probablament anciana mai leis escrichs pus vièlhs que parlan clarament d'aqueu subjècte son grècs. Segon Aristòtel (384-322 avC), la pròva de l'existéncia d'aquelei nombres foguèt establida per lei pitagoricians a partir d'un estudi sus la valor de √2. L'estudi sistematic d'aquelei valors irracionalas foguèt realizada pus tard per Euclides (v. 325 - v. 265 avC) que definiguèt la nocion de rapòrt entre dos grandors. Dins aquò, la comprenença modèrna dei tèxtes grècs e dei descubèrtas dei matematicians dau periòde es malaisada en causa de l'usatge d'un vocabulari diferent dau lengatge modèrne dei matematicas. Ansin, certanei trabalhs grècs sus lei nombres irracionaus son desenant l'objècte d'interpretacions diferentas.
Sesseraç
Toponimia
Segon Dauzat, Sesseràç ven del nom de l'aiga Cesse (nom francés), en riba de qué se tròba ; segon Hamlin, Sesseràç tira son nom de l'aiga de Cesse. Sesseràç es pas situat sus Cesse, mas a mai de 2 km al sud e de l'autre costat de l'aigavèrs. Pr'amor de las fòrmas ancianas (Cesse : in rivum quem vacant Seissar en 924, ultra Cesser en 1262, flumen Cesseris en 1358, la Rybiera Dessesse en 1537, Cessé en 1596, la Cesse en 1740-60, Cesse R. e Ceysse R. en 1770, sus la mapa de Cassini). Es probablament un derivat, amb lo sufixe -arem, del latin saxum « pèira » ), los dos noms son de mal separar; probabla lo vilatge s'es desplaçat cap al sud. Seriá un derivat, amb lo sufixe -atis, del nom de l'aiga, probablament d'epòca galloromana.
Kastell-Bourc'h
Geografia
Las municipalitats limitrophes de Châteaubourg son, en començant pel nòrd e en seguent lo sens de las agulhas d'un relòtge : La Bouëxière, Marpiré, Sants-Texans-sus-Vilaine, Sant-Didier, Domagné e Servon-sus-Vilaine.
Revelles
Revelles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Geografia
thumb|left|En abandonant la municipalitat per se dirigir cap a [[Quevauvillers, se percep sus la drecha lo vilatge de Fluy, indentificable per lo sieu castèl d'aiga.]] Revelles A situat a 15 quilomètres a l'èst de Amians en transeünt per l'ex RN 29 (actuala RD 1029).
thumb|left|En quittant la commune pour se diriger vers [[Quevauvillers, on aperçoit sur la droite le village de Fluy, identifiable par son château d'eau.]] Revelles est situé à 15 kilomètres à l'Est d'Amiens en passant par l'ex RN 29 (actuelle RD 1029).
Kastell-Bourc'h
Geografia
Châteaubourg est un chef-lieu de canton situé dans l’Felger.
Revelles
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Kastell-Bourc'h
Geografia
D'abord concentrée autour du quartier de l'église qui a été totalement réaménagée, la ville s'est ensuite agrandie par de nombreux nouveaux lotissements.
Revelles
Istòria
Implantacion gallo-romaine testificada sul territòri de la municipalitat pels enregistres realizadas pel traçat del autoroute A29 o E44.
Sesseraç
Istòria
L'ocupacion umana es atestada sus la comuna de Cessaràs dempuèi 300 000 ans (cavamentde la cauna del Clòsc).
Kastell-Bourc'h
Geografia
Sa position privilégiée entre Rennes et Vitré, avec un accès routier facile, permet à beaucoup de gens de venir s'y installer. La commune est traversée par la Vilaine, par la voie express Paris-Rennes (RN 157) et enfin par l'axe ferroviaire majeur Paris-Rennes-Brest. Sa population a augmenté de 20 % en 10 ans, et de 60 % en 20 ans (1988-2008).
Revelles
Istòria
Implantation gallo-romaine attestée sur le territoire de la commune par les fouilles réalisées pour le tracé de l'autoroute A29 ou E44.
Analisi matematica
La question dei tangentas, dei diorismes e dei volums
Lei problemas de geometria ocupèron una plaça importanta dins lo desvolopament de l'analisi car sei problemas principaus foguèron la causa de recèrcas importantas fins a la Renaissença. Entre aquelei problemas, tres tenguèron un ròtle major – la question de la tangenta, lei diorismes e lei volums de certaneis objèctes – car apareguèron durant la recèrca de la quadratura dau ceucle. Per la tengenta, lo problema èra liat a l'existéncia « l'angle de contingéncia », es a dire l'angle entre la corba que limita una figura e la tangenta a aquela corba. Euclides declarèt impossible lo passatge d'una drecha entre la corba e la tangenta (unicitat de la tangenta). Pasmens, leis otís matematicas de l'Antiquitat e de l'Edat Mejana èran insufisents per descriure corrèctament un tal angle. Aquò entraïnèt fòrça debats que venguèron l'implicacion de filosòfs. Dins aquò, permetèron tanben de melhorar la visualizacion d'objèctes fòrça pichons.
Kastell-Bourc'h
Istòria
Es al #qu'a testificat l'existéncia d'una distincion e d'un prieuré bénédictin #que dépendait del abbaye Sant-Salvador de Redon.
Analisi matematica
La question dei tangentas, dei diorismes e dei volums
Lei diorismes son liats a la question dei tangentas. Lo cas pus important per lei Grècs èra probablament aqueu de la parabòla elliptica, valent a dire l'eqüacion cubic. D'efiech, una tala eqüacion a pas totjorn doas racinas e lei matematicians grècs e arabs s'interessèron au cas limit de l'eqüacion amb una racina unica. L'estudi geometrica dei conicas mostrèt de liames entre aqueu cas e l'estudi dei tangentas. Apollonius de Perge (v. 240 avC - v. 190 avC) foguèt una figura importanta de l'estudi d'aquelei problemas
Kastell-Bourc'h
Istòria
Un castèl féodal flanqué de divèrses torns a existit e comandava lo franchissement del fleuve Vilaine, mas se trobava ja en ruïna al. Las darrièras rèstas d'aquel castèl an #èsser destruits al començament del. La localizacion d'aquel castèl fòrt se tròba al nivèl de la glèisa Santa-Pierre ont d'ancianas fondacions emergeixen encara en qualques soscaves ostals los mai ancianas del bourg primitif.
Analisi matematica
La question dei tangentas, dei diorismes e dei volums
La question dau calcul dei volums es egalament, en partida, liada a la question dei tangentas. Es principalament l'òbra de Democrit d'Abdèra (v. 460 - v. 370 avC) e d'Eudox de Cnide (408-355 avC). D'efiech, per calcular lo volum d'una piramida ò d'un còn, utilizèron d'aproximacions que prefiguran lo calcul infinitesimau.
Kastell-Bourc'h
Istòria
En 1341, en lo moment de la Guèrra de succession de Bretanha, las tropas anglesas del Pòrti de Buckingham (#que defendiá la causa del partit dels Montfort) acampin en lo sector. Al continuament de divèrses matrimònis, la distincion a apertengut successivament als Châteaubourg, de contunh als Montbourcher, a las Bouan e a las Denyau.
En julhet 1677, Louis XIV erigeix las quatre distincions de Châteaubourg dins comtat, #que lo primièr comte #èsser Charles Denyau, aconselhar dins lo Parlament de Bretanha. En 1789, lo comte n'aperten als L'Aquela, senhors de la Sécardaye. De contunh pendent la Revolucion, un costat se forma amb las municipalitats de Sant-Jean, Broons e Marpiré.
Analisi matematica
Leis indivisibles e leis integralas
De la fin de l'Antiquitat a la fin de l'Edat Mejana, lei progrès en analisi foguèron febles. Pasmens, gràcias ai traduccions aràbias, una partida importanta dei sabers grècoromans foguèt pas perduda. De mai, quauquei progrès foguèron realizats en China e en Índia. Dins la premiera region, Zu Chongzhi (429-500) descurbiguèt lo principi de Cavalieri (ò metòde deis indivisibles) tre lo sègle V apC. Dich metòde deis indivisibles, aqueu principi consistís a devesir un volum en sosvolums simples per calcular pus aisament lo volum totau. Puei, dins la peninsula indiana, au sègle XII, Bhaskara II (v. 1114-1185) utilizèt la derivada e descurbiguèt lo teorèma de Rolle. En Euròpa, se fau egalament nòtar lei trabalhs dau matematician francés Nicole Oresme (v. 1320-1382) qu'aguèt l'idèa d'utilizar de representacions graficas per visualizar lei foncions. Demostrèt tanben la divergéncia de la seguida armonica dins un tractat publicat en 1360. Pasmens, aquelei descubèrtas demorèron isoladas e foguèron gaire esplechadas.
Sesseraç
Istòria
Lo vilatge apareis pas oficialament dins l'istòria qu'en 844, dins un acte de Charles le Chauve (mencion de la villa Censaradus).
Llucmajor
Maria Antònia Salvà i Ripoll (Palma, 4 de novembre de 1869 - Llucmajor, 29 de genièr de 1958), que foguèt una poetessa e traductritz malhorquina fòrça important per l'occitanisme, èra de Llucmajor.
Analisi matematica
Leis indivisibles e leis integralas
La represa dei progrès en analisi aguèt donc luòc en Euròpa a partir de la fin de la Renaissença. D'efiech, en 1635, Bonaventura Cavalieri (1598-1647) publiquèt Geometria indivisibilibus continuorum nova quadam ratione promota, un tractat que presentèt lo metòde deis indivisibles e que suscitèt un interès novèu per la disciplina au sen de l'elèit intellectuau dau continent. En particular, de personalitats coma René Descartes (1596-1650), Pèire de Fermat (1601-1665), Gilles Personne de Roberval (1602-1675) e Evangelista Torricelli (1608-1647) s'interessèron ai trabalhs de Cavalieri. Aquò menèt au perfecionnament de son metòde e a la descubèrta deis integralas. Pasmens, la premiera definicion de l'integrala èra unicament geometrica e foguèt encara necessari d'esperar 150 ans avans de veire la definicion modèrna d'aquela nocion.
Sesseraç
Istòria
Al sègle XIII, al moment de la crosada contra los albigeses, lo senhor acusat d'eretgia es despossedit de sos bens e empresonat a Carcassona. En 1255, Saint Louis balha Cessaràs a Raimond II Trencavèl, en indemnizacion dels bens confiscatas per la Corona. Es dins lo castèl senhorial que seriá mòrt aquel abans-darrièr dels Trencavèl, en 1263, après aver servit lo rei de França pendent la setena crosada.
Innocent I
Innocent I (mòrt lo 12 de març de 417) foguèt lo 40 papa de la Glèisa Catolica Romana dau 22 de decembre de 401 au 12 de març de 417. Succediguèt a Anastasi I (399-401) e foguèt remplaçat per Zosim (417-418).
Analisi matematica
Lei premierei basas dau calcul diferenciau
Lei premierei basas dau calcul diferenciau foguèron descubèrtas durant d'estudis sus lo traçat dei tangentas ai corbas. Fermat e Roberval s'interessèron fòrça a aqueu subjècte. Per aquò, trabalhèron sus de polinòmis permetent de calcular lei racinas d'una eqüacion representar la tangenta en un ponch donat. Durant aquel estudi, Fermat estudièt lo cas de la drecha y = ax + b tangenta en x0 a la corba descricha per lo polinòmi P(x). Per exprimir aquela tangenta, Fermat cerquèt lo zerò dau polinòmi P(x, ax + b).
Aquò li permetèt d'exprimir lo problema dei tangentas d'un biais novèu. Per eu, s'una foncion racionala R(x) a un extremom en x0 e se a es pròche (mai diferent) de x0, alora l'eqüacion R(x0 ) = R(a) accèpta doas racinas a e a + e qu'enquadran x0. Se se condidèra l'egalitat R(a) = R(a + e) en factorizant e, alora ven una eqüacion de la forma T(a, e) = 0. Se e es chausida egala a 0, l'eqüacion T(a, 0) = 0 permet alora de calcular l'extremom cercat. Un tau metòde prefigura largament lo calcul diferenciau qu'aparéis tanben dins lei trabalhs de Kepler ò de Descartes.
Cavalet de Sant Jòrgi
ligam=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Beauvais_Tapestry%2C_Le_Cheval_Fondu_by_Manufacture_de_Beauvais.jpg/327px-Beauvais_Tapestry%2C_Le_Cheval_Fondu_by_Manufacture_de_Beauvais.jpg|alt=|vinheta|327x327px|Los Amusements Champêtres: Le cheval fondu per la Manufactura de Beauvais, Colleccion Barlatier de Mas. Lo cavalet de Sant Jòrgi o chavalet de Sant Jòrdi, dit tanben saut ceba, cambaleta-tomba es un jòc esportiu fòrça ancian.
Origina incèrta
Dins las civilizacions en las qualas lo caval ten una granda importància, los enfants s'abrivan en s'apiejant sus la gropa de l'animal arriban successivament a s'installar de cavalgons, a plusors sus son esquina, a tres per exemple.
Analisi matematica
La descubèrta dau calcul diferenciau
La descubèrta dau calcul diferenciau modèrne es atribuïda a Isaac Newton (1642-1727) e a Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716). Lo premier s'interessèt au subjècte en desvolopament leis idèas d'Isaac Barrow (1630-1677) qu'èra estat son professor. Barrow aviá sintetizat lei trabalhs de Fermat e imaginat l'utilizacion d'acreissements pichons per estudiar lo problema dei tangentas. Newton desvolopèt aquelei recèrcas per leis adaptar ai grandors fisicas liadas au temps e ai formas geometricas. Aquò li permetèt de desvolopar sei teorias mecanicas onte lo calcul diferenciau tèn un ròtle centrau.
Cavalet de Sant Jòrgi
Origina incèrta
A l'exemple de l'activitat precedenta, dins lo jòc del chavalet de Sant Jòrdi, una equipa ten lo ròtle del caval e l'autra lo dels cavalièrs.
Kastell-Bourc'h
Istòria
En 1858, Napoleon III inaugura la parca de Châteaubourg. En 1902, la vila es entre las primièras del departament a poder beneficiar de l'arribada de l'electricitat. Cela a #èsser retut possible mercés al minotier Jean-Pierre Texier #qu'a equipat un de los sieus molins (#que lo famós « Ar Milin ») d'una turbine. Châteaubourg N'a #èsser alimenté per aquel procedit entre 1917 e 1928.
Seiraç
Seiraç (Ceyras en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Sesseraç
Istòria
Lo 25 d'octobre de 1591, a luòc la batalha de Cessaràs-Azillanet dins Erau, pendent las guèrras de religion.
Kastell-Bourc'h
Istòria
La situacion géographique priviliegiada de Châteaubourg, situada a ieu-camin entre Vitré e Roazhon e sus l'ais viari e ferroviaire d'Escomesas-Brèst, lududes a permeses de folrar lo sieu teissut economic dempuèi una trentena d'ans. Ja, La Distillerie Bretonne s'i es desvolopat dempuèi 1920 e s'es associada a una entrepresa de transformacion de pomas aital coma a una leitaria. En 1945, l'entrepresa Burel, especializada en la fabricacion de material agricòla, s'es desvolopat per venir Sulky, la pichona indústria en fabricant de semoirs.
Seiraç
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Sedratis cum ipsius loci ecclesiam S. Saturnini al sègle X o XI (?), parrochia S. Saturnini de Sedratis en 1059-1060, villam Saturatis, cum ipsa ecclesia S. Saturnini, cap a 1070, de Seirazcum en 1146, ecclesiam S. Saturnini de Serracio, de Seiracio en 1153, de Sairas en 1159, de Seyrate en 1162, ecclesiam S. Saturnini de Seirah en 1162, ecclesia S. Marie de Cedratio et ecclesia S. Saturni (sic) de Seyratio (varianta : Ceyratio) en 1252, ville de Ceirac, cap a 1257, castri de Ceiracio, castrum meum de Ceiracio en 1270, de Ceyratio en 1344, de Serassio en 1398, ecc!esia S. Saturnini de Ceracio en 1484, de Ceyracio al sègle XVI, de Seiras en 1529, Ceyras en 1643, 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini).
Innocent I
Foguèt tanben l'autor d'una lista de libres canonics de la Bíblia que foguèt finalament retenguda per lo concili de Trenta e condamnèt lo pelagianisme.
Cavalet de Sant Jòrgi
Règlas del jòc
Lo chavalet de Sant Jòrdi se jòga amb doas equipas de 4, 5 o 6 jogaires. Amb mai de participants lo jòc ven impossible per manca de plaça sus l'esquina del "caval".
Revelles
Nòtas
<references group=N/>
Seiraç
Toponimia
Segon Dauzat, Seiraç ven del nom latin d'òme Saturus, amb lo sufixe « gallic e pregallic » -ate ; segon Hamlin, Seiraç ven del gentilici latin Setrius, amb lo sufixe prelatin -atis. Seiraç èra una proprietat galloromana. La mencion de 1252 presenta doás parròquias vesinas e dos noms que en realitat son lo meteis nom e representan la meteissa proprietat antica, segon Hamlin, contra l'opinion de Gaston Combarnous. Combarnous considèra que la latinizacion Saturatis es influenciada per lo patron de la glèisa, Saturninus,.
Cavalet de Sant Jòrgi
Règlas del jòc
L'equipa del caval causís un de sos jogaires, en general lo mens robust qui, de pè, s'adòrsa contra un mur, un arbre... e plaça sas mans coma se voliá far esquineta. Un coequipièr inclina lo bust gaireben orizontalament, apieja son front sus las mans de son companh que ven de s'adorsar puèi escarta un pauc las cambas. Un tresen jogaire de la meteissa equipa se baissa, plaça son cotet contra lo cul del segond e estrenh amb sos braces las cambas d'aquel sus lo qual apieja son cap. Lo quatren fa coma lo tresen, lo cinquen coma lo quatren e aital a la seguida fins que totes los jogaires de l'equipa formen un long supòrt amb lors esquinas, una sòrta de mesclada de rugbi linear, que constituís l'esquina d'un caval imaginari.
Seiraç
Toponimia
Fòrmas tiradas del diccionari topografic d'Eugène Thomas (1865) : de Sedratis en 1059-60, villam Saturatis, cap a 1070, de Seirazeum en 1146, de Serracio, de Seiracio en 1153, de Sairas en 1160, de Seyrate en 1162, de Cedratio en 1252 (NLDH); segon Ernèst Negre, Seiraç ven del nom « romanic » de persona Satyrus (OTLA), amb lo sufixe -àtis.
Cavalet de Sant Jòrgi
Règlas del jòc
L'autre equipa, los cavalièrs, se plaça darrièr una linha a qualques mètres de l'installacion constituida per la primièra equipa. Lo cavalièr supausat èsser lo melhor per sautar s'abriva lo primièr e sauta a de cavalgons lo mai luènh possible sus l'esquina del caval per laissar darrièr el lo mai de d'spaci possibla per tal que sos coequipièrs pòscan retombar assetats sus l'esquina de los que son dejós. Lo segond fa tot parièr e ensaja de se metre just darrièr lo primièr qu'a sautat e aital a la seguida fins que lo caval supòrte tota l'equipa advèrsa. ligam=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Tapisserie_des_Gobelins_-_Jeux_d%27enfants.jpg/220px-Tapisserie_des_Gobelins_-_Jeux_d%27enfants.jpg|alt=|vinheta|Jeux d'enfants : Cheval fondu, Tapissariá de Les Gobelins, 2a mitat del , [[Castèth de Pau|Musèu nacional del castèl de Pau.]]
Istòria e actualitat
Aquel jòc sembla aver desaparegut ; es estat de còps que i a enebit de las corts de recreacion perque èra la causa d'accidents musculars.
Aquel jòc èra reservat als gojats e amb l'aparicion de la mixitat dins los establiments escolars cèrts jòcs an desaparegut per laissar la plaça a autres.
L'industrializacion e la mondializacion an precipitat dins l'oblit fòrça de jòcs tradicionals qu'exigissián ni argent, ni equipament estandardizat, al profièch de jòcs universals.
Segon Frederic Mistral, "Dins la Flandra francesa, lo jòc del cavalet de Sant Jòrgi se sona "jeu de l'ognon", traduccion del provençal ceba qu'òm a pres per seba. Aquò provariá qu'aquel jòc es originari del miègjorn".
Vivièrs (Arièja)
Vivièrs (Viviès en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Sent Priest de Bramafam
Sent Priest de Bramafam (Saint-Priest-Bramefant en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Massingy (Nauta Savòia)
Massingi en arpitan (Massingy en francés) es una comuna arpitana de Savòia administrada per lo departament de la Nauta Savòia de la region de Ròse-Aups.
Geografia
Fa partida del País del Albanais e del costat de Rumilly. L'altitud al cap de-luòc es de 550 mètres.
Elle fait partie du Pays de l'Albanais et du canton de Rumilly. L'altitude au chef-lieu est de 550 mètres.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Priest de Bramafam
Nòtas
<references group="N"/>
Analisi matematica
La descubèrta dau calcul diferenciau
Leibniz foguèt puslèu influenciat per lei trabalhs matematics de René Descartes e de Christiaan Huygens (1629-1695). Sa vision foguèt pus teorica e pus matematica. Son article principau sus lo calcul diferenciau, publicat en 1684 dins la revista Acta Eruditorum, establiguèt per lo premier còp d'un biais clar lei règlas de basas per la diferenciacion d'una soma, d'un produch e d'un quocient de variablas. En mai d'aquò, la màger part de son vocabulari e de sei notacions (« foncion », « diferenciala », dx, y = f(x), lo simbòl de l'integrala...) foguèt adoptada per l'ensemble de la comunautat scientifica. Lo trabalh de vulgarizacion de Guillaume de L'Hôpital (1661-1704) e lei descubèrtas majoras de sei discípols (lei fraires Bernoulli, Euler) aguèron un ròtle important dins aquela difusion. La descubèrta dau calcul diferenciau (ò calcul infinitesimau) marca la fondacion de l'analisi matematica modèrna.
Lengas algonquianas
Familha
Aquela sosfamilha d'aperaquí 30 lengas se devesís en tres grops segon las zonas geograficas: Planas, Central, e algonquin oriental. Solas las lengas algonquianas orientalas constituïsson un vertadièr sosgrop genetic.
Las lengas son listadas ci-dessós, segon las classificacions de Goddard (1996) e Mithun (1999). Las lengas atudadas son marcadas amb†, e las lengas en perilh coma talas. Pels dialèctes e sosdialèctes, consultatz los articles principals de cadunas de las tres divisions.
Analisi matematica
La nocion de foncion
Ja presenta dins leis escrichs de Barrow e de Newton, la nocion de foncion foguèt estructurada e difusada per lei trabalhs de Leibniz e de sei successors. D'efiech, de matematicians coma Sylvestre-François Lacroix (1765-1843), Daniel Bernoulli (1700-1782), Leonhard Euler (1707-1783), Jean Le Rond d'Alembert (1717-1783) e Joseph-Louis Lagrange (1736-1813) definiguèron de nocions majoras (continuïtat, discontinuïtat...) e establiguèron de liames amb lei seguidas.
Durant la segonda mitat dau sègle XIX, de foncions novèlas foguèron egalament descubèrtas. Per exemple, en 1872, Karl Weierstrass (1815-1897) senhalèt l'existéncia d'una foncion continua qu'èra pas derivabla. En parallèl, se desvolopèt l'estudi dei foncions complèxas, çò que menèt ai foncions ellipticas. Aquela branca de l'analisi, relativament anciana, èra demorada marginala car Carl Friedrich Gauss (1777-1855), un dei sei pioniers importants, aviá pas publicat sei resultats. Dins aquò, de personalitats coma Niels Abel (1802-1829) e Carl Jacobi (1804-1851) capitèron de la popularizar. Tornèron tanben descubrir lei foncions ellipticas que foguèron pus tard estudiadas per Joseph Liouville (1809-1882), Arthur Cayley (1821-1895) e Charles Hermite (1822-1901). Aquò favorizèt la descubèrta dei foncions fuchsianas e automòrfas que foguèron l'objècte dei recèrcas d'Henri Poincaré (1854-1912) e de Felix Klein (1849-1925).
Leis integralas
La descubèrta dau calcul infinitesimau permetèt de melhorar lo metòde deis indivisibles. Aquò menèt a la definicion modèrna de l'integrala tre la fin dau sègle XVII. De mai, lei notacions comencèron de s'estabilizar rapidament gràcias au trabalh de Leibniz, dei fraires Bernoulli, d'Euler e de Cauchy. Au sègle XIX, divèrsei matematicians, coma Riemann, s'interessèron a l'integracion dei foncions discontinuas. Finalament, la vision modèrna deis integralas definidas apareguèt a la fin dau sègle gràcias ai trabalhs de Gaston Darboux (1842-1917), de Thomas-Jan Stieltjes (1856-1894) e d'Henri Lebesgue.
Lei seguidas
Coma per leis integralas, la nocion de seguida prenguèt sa forma modèrna durant lo sègle XIX. Cauchy, Dirichlet e Riemann foguèron d'actors majors d'aquela evolucion. Per aquò, estudièron fòrça lei seguidas convergentas que venguèron un otís important dins mai d'una demonstracion matematica, especialament en analisi. Lei seguidas divergentas foguèron mens l'objècte de recèrcas car son aspècte divergent èra jutjat « òrre » per plusors matematicians.
Lo calcul dei variacions
Lo calcul dei variacions es aparegut tre la fin dau sègle XVIII. Lo tèrme foguèt imaginat per Euler per descriure l'estudi dei minimoms e dei maximoms de certaneis integralas. Aguèt una gròssa importància en fisica e en quimia e foguèt estructurat per Lagrange. Uei, lo calcul dei variacions es un otís major de l'analisi foncionala, especialament dins lo quadre de l'estudi deis espacis vectoriaus.
Clapièrs
Clapièrs (Clapiers en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Maria de la Salut
Maria de la Salut es una vila e municipalitat malhorquina (C.A. Ilhes Balears) situat al centre de l'isla, dins la comarca del Plan e al nòrd-èst de la capitala insular. Limita amb las municipalitats de Llubí, Santa Margalida, Ariany e Sineu.
Analisi matematica
Lo desvolopament deis eqüacions diferencialas
Leis eqüacions diferencialas apareguèron durant la segonda mitat dau sègle XVII amb lei trabalhs de Newton e de Leibniz. Durant lo sègle XVIII, sa comprenança se melhorèt gràcias ai descubèrtas sus lei foncions e sus leis integralas. D'efiech, aquò permetèt pauc a pauc de preveire l'existéncia d'una solucion. En 1734, Euler imaginèt l'eqüacion diferenciala de derivadas parcialas. Element important dau calcul diferenciau, aquel objècte foguèt estudiat per d'Alembert a partir de 1747. La solucion sistematica deis eqüacions diferencialas de derivadas parcialas de premier e de segond òrdre foguèt trobada durant lo sègle XIX e de liames foguèron establits amb l'estudi dei superficias.
Clapièrs
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : parrochia S. Marie de Claperiis en 1127, 1158, S. Marie de Clapereis en 1144, de Claperiis, sense data [sègle XII ?], 1228, prior de Claperiis en 1242, ecclesie de Claperiis en 1276, 1292, de Claperiis en 1392, de Clapperiis en 1529, de Claperiis en 1536, 1550, Clapiers en 1526, 1622, 1626, Clapies en 1648, 1703, Clapiers en 1740-60, Clapiès en 1740-60, 1770-71 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat, qu'utilizava las fòrmas erronèas o mau classadas tiradas dau diccionari topografic d'Eugène Thomas, Clapièrs ven del nom latin d'òme Cleppius, amb lo sufixe -acum; las fòrmas mai recentas s'explican per l'atraccion de clapièr, « molon de pèiras » ; segon Hamlin, Clapièrs ven de l'occitan clapièr, au sens de « molon de pèiras, terren cobèrt de pèiras ».
Analisi matematica
Lei nombres transcendants
Lei nombres transcendants foguèron l'objècte d'un estudi sistematic a partir dau sègle XIX. Aperavans, π, conegut dempuei l'Antiquitat, èra estat lo subjècte de fòrça trabalhs assaiant de determinar sa natura e, mai que mai, sa valor precisa. Pasmens, en 1844, Liouville capitèt de construrre d'autrei nombres d'aqueu tipe. Durant lo periòde seguent, Cantor mostrèt l'existéncia d'un ensemble de nombres transcendants. Enfin, en 1872, la transcendància de e foguèt demonstrada. Encara mau comprés, lei nombres transcendants son totjorn fòrça estudiats per de matematicians modèrnas coma Kurt Mahler (1903-1988).
Kastell-Bourc'h
Istòria
La, Broons-sus-Vilaine e Sant-Melaine fusionen amb Châteaubourg e venon municipalitats mancomunats amb cònsols plan desparièrs. L'arribada de la via exprimissi al sud de Châteaubourg a per consequéncia, un desvolopament rapid de la municipalitat amb l'arribada de nombrosas indústrias agro-alimentaires (abattoir, Sojasun, Tendriade, Oscar Mondo) e d'entrepresas artesanalas. La vila s'es sustot estenduda jos forma de lotissements d'ostals individuales.
Analisi matematica
Espaci metric
thumb|Representacion de l'[[espaci euclidian, l'espaci metric pus conegut.]]
Es Migjorn Gran
Es Migjorn Gran es un municipi situat dins l'isla de Menòrca, qu'es part de la comunitat autonòma de las Islas Balearas.
Kastell-Bourc'h
Istòria
A l'ora actuala, Châteaubourg fa partida de la granda corona périurbaine de Roazhon mas ne representa lo limit Es doncas qu'al delà, a bloquejat per l'influéncia de Vitré. La vila desvolòpa un abitat collectiu e individual e tenda de respondre a la fòrça fòrta demanda, del fach de la proximitat de l'aglomeracion rennaise e del bastiment del luòc intercommunal de 200 li cal las « Pòrtas de Bretanha » susceptible de reagrupar 10,000 trabalhs sul long tèrme.
C'est au qu'est attesté l'existence d'une seigneurie et d'un prieuré bénédictin qui dépendait de l’abbaye Saint-Sauveur de Redon.
Un château féodal flanqué de plusieurs tours a existé et commandait le franchissement du fleuve Vilaine, mais il se trouvait déjà en ruine au. Les derniers restes de ce château ont été détruits au début du. L'emplacement de ce château fort se trouve au niveau de l'église Saint-Pierre où d'ancienne fondations émergent encore dans certaines caves des maisons les plus anciennes du bourg primitif.
Analisi matematica
Espaci metric
Un espaci metric es un ensemble onte la nocion de distància entre leis elements de l'ensemble es definida. Aqueleis elements son generalament dichs « ponchs ». Tot espaci metric es canonicament dotat d'una topologia. La màger part dei trabalhs d'analisi matematica an luòc dins d'espacis metrics coma l'espaci euclidian (lo pus famós amb sei tres dimensions x, y e z), lo plan complèxe, leis espacis vectoriaus ò la drecha reala.
Kastell-Bourc'h
Istòria
En 1341, lors de la Guerre de succession de Bretagne, les troupes anglaises du Duc de Buckingham (qui défendait la cause du parti des Montfort) campent dans le secteur. À la suite de plusieurs mariages, la seigneurie a appartenu successivement aux Châteaubourg, puis aux Montbourcher, aux Bouan et aux Denyau.
Maria de la Salut
Superfícia 30,49 km²
Kastell-Bourc'h
Istòria
En juillet 1677, Louis XIV érige les quatre seigneuries de Châteaubourg en comté, dont le premier comte fut Charles Denyau, conseiller au Parlement de Bretagne. En 1789, le comte appartient aux La Celle, seigneurs de la Sécardaye. Puis pendant la Révolution, un canton se forme avec les communes de Saint-Jean, Broons et Marpiré.
Stéphane Hessel
thumb|250px|Stéphane Hessel en març de 2012 Stéphane Frédéric Hessel (Berlin, 20 d'octobre de 1917 - Paris, 27 de febrièr de 2013) foguèt un diplomata, escrivan e activista social francés. Venguèt celèbre mondialament tre 2010 gràcias a son libre Indignez-vous !, una òbra contestatària que generèt l'aparicion de movements socials dins tota Euròpa coneguts jols nom d'Indignats.
Maria de la Salut
Altitud 123 m
Populacion 2.073 (2016)
Zosim
Foguèt elegit a l'unanimitat lo 9 de març de 417 per remplaçar Innocenci I (401-417). Èra nascut en Grècia mai sa vida avans son eleccion es fòrça mau coneguda. Son pontificat fuguèt marcat per la crisi de l'apèu de Pelagius e de Celestius — que sei doctrinas èran estadas condamnadas per un concili gropant la màger part deis evesques de Roma — que venguèron a Roma se defendre. Zosim lei creseguèt entraïnant un desacòrd grèu entre Roma e lo clergat d'Africa que foguèt agravat per la manca de diplomacia dau papa. La crisi fuguèt reglada per la condamnacion clara dau pelagianisme per l'emperaire Flavius Honorius (393-423) e per un segond concili deis evesques africans. Zosim reconoguèt son error e ordonèt un procès novèu que s'acabèt per una condamnacion suplementària de Pelagius e de Celestius.
Maria de la Salut
Istòria e geografia:
En lo moment de la conquista crestiana, las tèrras de Maria integravan lo districte islamic de Murûh. En lo despartiment, requeiguec en la part del comte d'Empúries.
La municipalitat de Maria de la Salut apareguèt lo sègle XIX en se segregar de Santa Margalida.
Destacan las possessions de Roqueta, Deulosal e Montblanc, aital coma d'autras fincas e de paratges coma sa Bisbal, Son Gil, se Pujol, se Rafal, Son Perot, se Gassons, sa Font, Son Roig, sas Sors, se Rafal Nòu, sa Torreta, Son Niell, Llampí, Son Xigala, Val de Aram, sas Tarragones e Sa Bacs.
Es tradicionalament un pòble agricòla ont destacan los coitius herbacis extensius e la ramaderia ovina; aital coma los alls, los melons, las síndries e las tomàtigues (qu'en fòrça còps se contunhan de produsir en secà); e dins zònas marginalas, los ametllers.
An existit, e existisson encara, menestrals de la fusta e del fèrre.
Destacan coma autres mestièrs abituals, en nombre los de mèstres e professors.
Personatges illustres:
Kastell-Bourc'h
Istòria
En 1858, Napoléon III inaugure la gare de Châteaubourg. En 1902, la ville est parmi les premières du département à pouvoir bénéficier de l’arrivée de l’électricité. Cela a été rendu possible grâce au minotier Jean-Pierre Texier qui a équipé un de ses moulins (dont le fameux « Ar Milin ») d’une turbine. Châteaubourg a été alimenté par ce procédé entre 1917 et 1928.
La situation géographique privilégiée de Châteaubourg, située à mi-chemin entre Vitré et Rennes et sur l’axe routier et ferroviaire Paris-Brest, lui a permis d’étoffer son tissu économique depuis une trentaine d’années. Déjà, La Distillerie Bretonne s’y est développée depuis 1920 et elle s’est associée à une entreprise de transformation de pommes ainsi qu’à une laiterie. En 1945, l’entreprise Burel, spécialisée dans la fabrication de matériel agricole, s’est développée pour devenir Sulky, la petite industrie fabricant de semoirs.
Le 1, Broons-sur-Vilaine et Saint-Melaine fusionnent avec Châteaubourg et deviennent des communes associées avec des maires bien distincts. L’arrivée de la voie expresse au sud de Châteaubourg a pour conséquence, un développement rapide de la commune avec l’arrivée de nombreuses industries agro-alimentaires (abattoir, Sojasun, Tendriade, Oscar Mondo) et d’entreprises artisanales. La ville s’est surtout étendue sous forme de lotissements de maisons individuelles.
À l’heure actuelle, Châteaubourg fait partie de la grande couronne périurbaine de Rennes mais en représente la limite Est puisqu'au-delà, elle est bloquée par l'influence de Vitré. La ville développe un habitat collectif et individuel et tente de répondre à la très forte demande, du fait de la proximité de l’agglomération rennaise et de la construction du site intercommunal de 200 ha des « Portes de Bretagne » susceptible de regrouper 10,000 emplois sur le long terme.
Analisi matematica
Espaci metric
Pasmens, l'usatge d'un espaci metric es pas indispensable a l'analisi matematica. Certanei brancas, coma l'analisi foncionala, an generalament pas besonh d'aqueu concèpte.
Seguida
Una seguida es una familha d'elements, dichs « tèrmes », indexats per d'entiers naturaus. Pòu èsser finida ò infinida e lei tèrmes aver una natura reala ò complèxa. Lei seguidas son liadas a la mesura (mesuras d'un fenomèn enregistradas a d'intervals regulars de temps) e a l'analisi coma equivalemnt discrèt dei foncions numericas continuas. Lei nocions de convergéncia e de limit d'una seguida son fòrça importantas en analisi matematica car an d'aplicacions en topologia e dins leis espacis metrics.
Analasi reala
L’analisi reala es la branca de l'analisi qu'estúdia leis ensembles de reaus e lei foncions de variablas realas. Per aquò, estúdia principalament de concèptes coma lei seguidas e sei limits, la continuitat, la derivacion, l'integracion e lei seguidas de foncions. Es un domeni vièlh dei matematicas qu'a d'aplicacions importantas en causa de son liame amb lo reau. De mai, es la basa d'autrei brancas de l'analisi matematica.
Analisi complèxa
L'analisi complèxa es la branca de l'analisi qu'estúdia leis ensembles de nombres complèxes, especialament lei foncions de variablas complèxas que son derivablas a respècte d'au mens una variabla complèxa. Dins aqueu quadre, se fau nòtar l'importància dei foncions olomòrfas que son de foncions de valors complèxas definidas e derivablas en tot ponch d'un sosensemble dubèrt dau plan complèx ℂ. D'efiech, aquela condicion es pus fòrta que la derivabilitat reala e entraïna lo fach que la foncion es indefinidament derivabla e es egala a proximitat de cada ponch dau dubèrt a la sòma de sa seria de Taylor.
Leis aplicacions de l'analisi complèxa son nombrosas en causa de l'interès dei nombres complèxes dins lei calculs tecnics. Au nivèu matematic, mena a la definicion dei superficias de Riemann e a la geometria complèxa.
Analisi foncionala
L'analisi foncionala es la branca de l'analisi qu'estúdia leis espacis de foncions. L'origina dau tèrme « foncionala » tròba son origina dins lo calcul dei variacions, dins l'estudi dei transformacions (transformacion de Fourier...) e dins l'estudi deis eqüacions diferencialas. A d'aplicacions nombrosas en causa de l'usatge massiu dei foncions dins lei domenis tecnics e scientifics. Lo succès pus importanta de la disciplina es probable sa demonstracion de l'estabilitat de l'atòm d'idrogèn.
Analisi armonica
thumb|right|Analisador armonic mecanic de [[William Thomson, Lord Kelvin|Lord Kelvin.]]
Eqüacion diferenciala
Leis eqüacions diferencialas son d'eqüacions que seis inconegudas son de foncions e que se presenta coma una relacion entre aquelei foncions e sei derivadas successivas. N'existís dos tipes diferents : Leis eqüacions diferencialas an un ròtle major dins lei sciéncias e lei tecnicas modèrnas car fòrça fenomèns pòdon èsser modelizats per una eqüacion d'aqueu tipe.
Analisi numerica
thumb|right|Simulacion numerica d'un accident de [[veitura, un exemple d'utilizacion de l'analisi numerica.]]
L'analisi numerica es la branca de l'analisi qu'estúdia la mesa en plaça e l'utilizacion de metòdes permetent de resòuvre, per lo mejan de calculs numerics, de problemas d'analisi matematica. Per aquò, s'interèssa fòrça ais algoritmes que permèton de calcular de problemas continüs gràcias a de calculs de ponchs. Uei, es donc una branca aplicada que se situa a l'interfàcia entre lei matematicas e l'informatica.
Analisi vectoriala
L'analisi vectoriala es la branca de l'analisi qu'estúdia lei camps d'escalars e de vectors pron regulars deis espacis euclidians, es a dire leis aplicacions diferenciablas d'un ensemble dubèrt d'un espaci euclidian E que sei valors se situan respectivament dins \R e dins E. Per lei matematicians, l'analisi vectoriala es considerada coma una branca de la geometria diferenciala, domeni qu'inclutz d'otís pus poderós per analizar lei camps de vectors. Pasmens, l'analisi vectoriala es sovent classada coma una branca distinta en causa de son importància en fisica e dins lei sciéncias de l'engenhaire.
Es Mercadal
Es Mercadal es un municipi de la província catalana de las Illas Balearas e de la Comunautat Autonòma de las Illas Balearas.
Montuïri
Montuïri es un municipi de la província catalana de las Illas Balearas e de la Comunautat Autonòma de las Illas Balearas.
Thomas Piketty
thumb|250px|Thomas Piketty a l'Universitat d'Harvard en 2014 Thomas Piketty (Clichy, Isla de França, 7 de mai de 1971) es un economista francés. Es especialista de las inegalitats economicas, analisadas mai que mai dempuèi una perspectiva istorica e comparativa. Per sas aportacions recebèt en 2002 lo Prèmi del melhor jove economista de França e puèi en 2013 lo Prèmi Yrjö Jahnsson, atribuït per la fondacion finlandesa Yrjö Jahnsson.
Amagatada
ligam=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Meyerheim_Versteckspiel.jpg/220px-Meyerheim_Versteckspiel.jpg|vinheta|Amagatada eb una pintura del. Jogar o far a l' amagatada, a l' amagat (o: d' amagat, d' amagadons), de rescondon(s), a rescondilh(on)s, de rescondut, al cluquet, a cata òrba o cutabòrlhe (prov. ais escondalhas o escondudas; gasc. a l' amagat, a l’estujat, a l'oreta, au cluquet/cloquet, ath cluc, aus estujòus, aths esconilhons, a las esconetèras/aras esconedèras, a escon-te lèbe(s) ; lem. a cachamita f., a cachareu, a escondudas; viv. as escondalhas, a cacha-cachòus) es un jòc ont mantas personas s'amagan o s'escondon d'una autra, qui deu descobrir l'amagatalh de totas las personas amagadas per ganhar la partida.
Objectiu del jòc
Los jogaires se devon amagar per non èsser pas trobats per l'un d'eles, designat a l'avança.
Debanament
ligam=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/James_Tissot_-_Hide_and_Seek.jpg/220px-James_Tissot_-_Hide_and_Seek.jpg|vinheta|Amagatada per James Tissot (1877), National Gallery of Art. Lo quadre del jòc pòt èsser un espaci en plen aire o un grand ostal. Es fòrtament recomandat de delimitar a l'avança lo territòri autorizat pel jòc.
Un jogaire, designat coma lo cutaire o cercaire, se vira contra un arbre o una paret e compta, uèlh cutats, fins a un cèrt nombre del temps (50 per exemple) del temps que los autres s'amagan. A la fin de son comptatge, partís en quista dels autres jogaires. Quand ne tròba un, crida « trobat » o « vist(a) » e lo nom del jogaire trobat. Pòdon alara cercar amassa los jogaires sobrants, fins que totes sián descobèrts. Lo cutaire deu dessobtar los autres jogaires sens tròp s'alunhar de l'arbre o de la paret, que se per cas un mainatge amagat ven tocar l'arbre o la paret abans el, aquel mainatge a ganhat.
Durant la part seguenta, lo cercaire pòt èsser lo primièr a èsser estat trobat o al contrari lo darrièr.
Varianta
Existís una varianta de l'amagatada tradicionala sonada « jòc de la sardina » o « amagatada sardina » dins la quala un sol jogaire s'amaga ; los autres jogaires qu'arriban a trobar la « sardina » la devon rejónher dins son amagatalh sens se far avistar pels autres jogaires. Lo darrièr jogaire a trobar l'amagatalh ven alara la sardina per la partida seguenta.
Una autra varianta es a vista : lo jogaire qu'es vist per lo que clunha pren la plaça d'aqueste.
Bonifaci I
Bonifaci I (mòrt lo 4 de setembre de 422) foguèt lo 42 papa de la Glèisa Catolica Romana dau 28 de decembre de 418 au 4 de setembre de 422. Succediguèt a Zosim (417-418) e foguèt remplaçat per Celestin I (422-432).
Son eleccion foguèt malaisada car dos papas foguèron elegits après la mòrt de Zosim per lei diacres que nomèron l'arquediacre Eulalian lo 27 de decembre e per lei prèires que chausiguèron Bonifaci lo 28. Lei dos òmes foguèron sacrats lo 29 per sei partisans e l'emperaire Flavius Honorius foguèt cridat per reglar la situacion. Reüniguèt un sinòdi e enebiguèt ai dos candidats d'intrar dins Roma. Pasmens, lo sinòdi laissèt la decision finala a l'emperaire. D'aqueu temps, Eulalian intrèt dins la vila per celebrar lei Pascas. Lei tropas romanas l'expulsèron alora de la vila e l'eleccion de Bonifaci I confirmada per l'emperaire.
Dins lo corrent de son pontificat, s'ocupèt de restablir l'autoritat papala demenida per l'error de son predecessor dins l'afaire de la condamnacion dau pelagianisme. Annulèt tanben lo reng de metropolita donat per Zosim a l'evesque d'Arle e recuperèt lo contraròtle d'Illiría après de negociacions ambé l'emperaire d'Orient. Regardant lei rites de la Glèisa, defendiguèt ai fremas, compres aquelei que fasián partida de la Glèisa, de tocar lei linges sacrats. Enebiguèt pereu l'intrada deis esclaus au sen dau clergat.
Petra (Balearas)
Petra es un municipi de la província catalana de las Illas Balearas e de la Comunautat Autonòma de las Illas Balearas.
Cluquet
ligam=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Ghanaian_kid_playing_Blind_Fold_game_often_referred_to_as_%22Jack_Where_are_you%3F%22_with_friends._The_blind_folded_kid_moves_around_hoping_to_catch_any_of_his_friends_but_his_friends_run_around_to_avert_his_grips_04.jpg/220px-thumbnail.jpg|vinheta|Enfants de [[Ghana que jògan a cluquet.]] Lo jòc de cluquet/cloquet, cluguet, cluqueta f., clunhet o cataòrba f., catabòrnia o tartarin-tartana (gasc. cluc, clucas f. pl., peishigacuu; prov. meni-mon-ai, bòrni, arrapa-arrapa; lem. cachamita f., cacha-mita-bòrlha f., chatamita f. o martin campat ; viv. chatamusa) es una varianta del jòc del lop.
Descripcion
ligam=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Petit_Livre_d%27Amour_f007r.jpg/220px-Petit_Livre_d%27Amour_f007r.jpg|vinheta|Jove que fa a cluquet amb de damas, miniatura de la començança del   paregut dins lo <a href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Petit_Livre_d'amour" rel="mw:ExtLink" title="Petit Livre d'amour" class="cx-link" data-linkid="10">Petit Livre d'amour</a> de Pierre Sala ligam=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Blind_mans_bluff_1803.PNG/220px-Blind_mans_bluff_1803.PNG|alt=Gravure représentant une femme les yeux bandés et quatre autres femmes qui courent autour d'elle.|drecha|vinheta|Damas que se fan catòrba en [[1803]] Lo caçaire (lo que cluca o clunha) ten los uèlhs bendats e los caçats viran a l'entorn d'el (sens tròp s'alunhar) en evitant de se far tocar. Se lo caçaire capita a tocar un autre jogaire, aqueste s'immobiliza e daissa lo caçaire li tocar la cara. Se lo caçaire reüssís a reconéisser la persona al tocar, alara aquesta pren la plaça del caçaire. De variantas prepausan de jogar amb una campaneta o una bagueta.
Precaucions : com l'un dels jogaires a los uèlhs bendats, es important de jogar dins un espaci sens obstacles, per qu'aquel jogaire se faga pas mal. A França sègle XVIII es sovent representat dins de pinturas de scènas galantas, òm lançava lo crit d'alèrta o  quand lo caçaire riscava de se trucar a un obstacle.
Grècia antica
En Grècia antica, òm practicava una sòrta de catòrba sonat la mosca de bronze'' (en grèc: μυῖα[8]). Es subretot descrich per Sueton e per Pollux. Lo jòc èra acompanhat de dos verses paremiacs. L'enfant dels uèlhs bendats cercava a atrapar los autres en disent « Vau córrer après una mosca de bronze » ; sos companhs de jòcs que l'entornejavan, l'atissavan o lo picavan amb la man o bendeletas de papirus, li respondián « Li correràs après, mas l'atraparàs pas ».
Dins la literatura
Dins una de sas composicions màgers Visions of Johanna de 1966 l'autor-compositor Bob Dylan, prètz Nobel de literatura en 2016, evoca aquel jòc al començament del segond coblet de la cançon poèma : « Dins lo terrenh vuèg ont las damas fan a cluquet amb lo pòrta-clau » (« In the empty lòt where the ladies play blindman's bluff with the key chain »).
Senta Susana
Senta Susana (Sainte-Suzanne en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Saint-Priest-des-Champs
Sent Priest daus Champs* (Saint-Priest-des-Champs en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
Faith No More
thumb|250px|Faith No More en concèrt al [[Portugal en 2009.]] Faith No More qu'ei un grop de funk metal american que foguèt format en 1983, dins la vila de San Francisco, Califòrnia, Estats Units.
Les membres musicians del grop son Mike Patton, Billy Gould, Mike Bordin, Roddy Bottum i Jon Hudson.
La doas cançons las mai conegudas de Faith No More en Occitània son Digging The Grave en 1995 e la balada Easy sortida en single de caps la fin de 1992.
Sirici
Sirici (vèrs 320 - 26 de novembre de 399) foguèt lo 38 papa de la Glèisa Catolica Romana de 384 a 399. Succediguèt a Damasi I (366-383) e foguèt remplaçat per Anastasi I (399-401).