cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tatgiquistan
Periòde precoloniau
Coma per leis autrei país d'Asia Centrala, leis originas ancianas dau poblament uman dau Tatgiquistan actuau son mau conegudas. Durant l'Antiquitat, la region èra poblada per de populacions iranianas a l'origina d'una civilizacion urbana centrada sus d'oasís. Lo tèrme « tatgic » èra d'aqueu temps un mòt sassanida que designava leis Arabis d'Ièmen. Puei, foguèt utilizat per aperar leis envaïsseires arabis. Enfin, au sègle VIII, designèt lei populacions musulmanas sedentàrias de Pèrsia.
A partir dau sègle V, lei populacions persanas de Tatgiquistan intrèron en contacte ambé de pòbles nomadas eurasiatics. Au sègle VIII, de pòbles turcs s'installèron dins la region e aguèron una influéncia importanta. Pasmens, la cultura persana se mantenguèt e lo persan demorèt la lenga dau poder, dei marchands e dei populacions sedentàrias (urbanas e montanhardas). Lo tèrme « tatgic » venguèt alora lo nom dei populacions non turcas.
Dins lo corrent dei sègles diferents, la region passèt sota lo contraròtle deis estats principaus d'Asia Centrala coma lei Samanides e lei Timuridas. Au sègle XVIII, foguèt atacada e ocupada per leis Ozbècs e per leis Afgans. Dins aquò, leis Afgans mau capitèron de gardar possession de la region. En 1793, lo Khanat de Bukhara, reiaume persofòn creat dins lo corrent dau sègle XVI, prenguèt Balkh (Bactres) e instaurèt sa dominacion sus la region.
Lo partiment anglorus de Tatgiquistan
Dins lo corrent dau sègle XIX, lei Rus e lei Britanics acomencèron de s'interessar a l'Asia Centrala. En 1868, lo Khanat de Bukhara venguèt un protectorat rus e l'Empèri Rus annexèt lei país tatgics en 1877-1878 e Pamir en 1891. De son caire, Afganistan ocupèt la màger part de la riba senèstra d'Amodarià.
En 1895, dins l'enquatre dau « Grand Jòc », lei Rus e lei Britanics definiguèron lei frontieras respectivas dei possessions russas d'Asia Centrala, d'Afganistan e deis Índias Britanicas. Amodarià venguèt alora una frontiera que devesiguèt lei zònas de poblament tatgic entre doas regions d'ara endavant separadas. Lei populacions installadas au sud integrèron Afganistan e lo Tatgiquistan actuau es eissit dei populacions septentrionalas.
Lo Tatgiquistan Sovietic
Inicialament, lei Bolchevics volián crear una republica mesclant Tatgics e Ozbècs. Pasmens, l'aplicacion estricta dau principi dei nacionalitats defendut per Estalin entraïnèt la formacion de republicas separadas. Per aquò, lo traçat de frontieras relativament complèxas foguèt necessari en causa de l'imbricacion dei pòbles ozbèc, quirguiz e tatgic. Pasmens, aquò empachèt pas la formacion d'importantei minoritats tatgicas dins lei republicas vesinas. En 1929, foguèt creada una Republica Socialista Sovietica de Tatgiquistan qu'aviá l'estatut de republica constitutiva de l'Union Sovietica. La capitala foguèt installada a Doshambe que portèt lo nom de Stalinabad de 1929 a 1961.
Lo periòde sovietic foguèt marcat per d'importants trabalhs idraulics permetent d'aumentar la superficia agricòla aigada. Coma Ozbequistan e Quirguizistan, Tatgiquistan venguèt una « republica cotonièra ». Pasmens, en causa de sa posicion descentrada, son desvolopament economic foguèt pus febla que lo rèsta de l'Asia Centrala Sovietica. A partir de 1985, la politica de Mikhaïl Gorbachov entraïnèt una democratizacion de la vida politica, una liberalizacion parciala de l'economia, una valorisacion de l'islam e dei tensions nacionalistas ambé leis autrei pòbles de la region.
Tatgiquistan proclamèt son independéncia lo 9 de setembre de 1991 a l'iniciativa de Rahmon Nabiyev. Èx-partisan de Leonid Brejnev escartat en 1985 per Gorbachov, rompèt rapidament ambé Moscòu. Puei, organizèt son eleccion a la presidéncia de la Republica.
La guèrra civila
L'eleccion de Rahmon Nabiyev a la direccion dau país mau contentèt l'oposicion democratica. A la prima de 1992, de negociacions se debanèron per assaiar de conclure un acòrd mai la situacion degenerèt en aost. De combats acomencèron alora dins lo sud e lo país se devesiguèt entre procomunistas e anticomunistas. Poderós dins la capitala, lei segonds i prenguèron lo poder en setembre mai lei fòrças russas presentas sus lo territòri tatgic sostenguèron lo camp presidenciau. En novembre e en decembre, lei tropas procomunistas reconquistèron Doshambe. En 1994, Emomalii Rahmon foguèt elegit president.
La guèrra cambièt de forma après la reconquista dei vilas importantas. Lei tropas governamentalas se turtèron d'ara endavant a una guerilha islamista sostenguda per de pòbles montanhards desirós de gardar son autonòmia. De negociacions permetèron d'arrestar lei combats en 1997. Pasmens, lo país èra alora totalament devastat après un conflicte qu'aviá entraïnat la mòrt de 50,000 a 100,000 personas e lo desplaçament de 1,2 milion de refugiats.
Tatgiquistan dempuei 1997
Dempuei la fin de la guèrra civila, Tatgiquistan es totjorn dirigit per Emomalii Rahmon. Autoritari e autocratic, lo regime mantèn una façada democratica. Ansin, Rahmon foguèt regularament tornat elegir a la presidéncia ambé mai de 80% dei votz (e 97% en 2000). Mantèn de liames importants ambé Russia que garda una garnison dins la capitala e assaia de desvolopar sei relacions amb Iran e China. Tatgiquistan sostenguèt tanben la coalicion estatsunidenca en Afganistan.
Kim Carnes
thumb|Kim Carnes (2008) Kim Carnes (Pasadena, Califòrnia, 20 de julhet de 1945) es una cantaira americana. Venguèt famosa mondialament gràcias a sa cançon "Bette Davis eyes" qu'èra una mena d'omenatge a una de las actrises mai presadas entre las annadas 1930 e 1950, l'americana Bette Davis.
Junon
Dins la mitologia romana, Junon, en latin Juno, es la reina dels dieus e protectritz del maridatge. Fila de Rèa e de Saturn, es a l'encòp la sòrre e esposa de Jupitèr. Sos atributs son lo pavon, un escèptre susmontat d'un cocut e una milgrana, simbòl de l'amor conjugal, lo lis e la vaca. Elle es assimilada a l'Èra dels Grècs.
Fontsòrbas
Fontsòrbas (Fonsorbes en francés) qu'es ua comuna gascona en Savés, situada dens lo departament de la Hauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Anciana bastida de l'airal urban de Tolosa situada en Savés a 13 km al Nòrd-Oèst de Murèth.
Comunautat de comunas dau Nòrd dau Bacin de Taur
La  èra una comunautat de comunas francesa, situada dins lo departament d'Erau.
Istòria
Lo 1èr de genièr de 2017, la Comunautat de comunas dau Nòrd dau Bacin de Taur fusionèt amb Taur Aglò conformament al SDCI e a la lei NOTRe. En setembre de 2017, Taur Aglò cambièt de nom e venguèt Seta Aglopòl Mediterranèa.
Scoliopteryx libatrix
Scoliopteryx libatrix es una espècia de lepidoptères (parpalhons) de la familha deis Erebidae (o dei Noctuidae segon lei classificacions).
Pron comuna, si rescoantra dins d'environas umidas, ribas dei rius, bòrds dei torbieras e paluns e tanben dins lei jardins, pargues, luecs incultes.
Lo parpalhon, d'una envergadura de 4 a 5 cm, si vetz de març a decembre ; es bivoltin, leis adultes de la segonda generacion ivèrnan e si refugián dins lei baumas, cròtas e autrei sostas.
Philibert Tsiranana
Philibert Tsiranana (1912-1978) professor de francés e matemáticas foguèt lo primièr president de Madagascar. Governèt entre 1959 e 1972.
Vicién
Vicién es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Leval (Nòrd)
Leval es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Menden (Sauerland)
Menden es una dei vilas principalas de Ren del Nòrd-Vestfàlia dins l'Alemanha.
Iberoromanic
Las lengas iberoromanicas son un sosgròp de las lengas romanicas parladas parladas a Portugal e en Espanha. Las lengas iberoromanicas se desvolopèron dins de territòris que los visigòts ocupèron abans 415, es a dire, la peninsula Iberica e lo nòrd del Magrèb e las siás posterioras conquistas (la Suévia).
Las lengas consideradas universalment dins del grop iberoromànic son lo galaicoportugués (e sos descendents modèrns), l'asturleonés, l'aragonés e lo castelhan.
Pommiers (Léger)
Pommiers es una comuna francesa administrada per lo departament de Léger de la region d’Auvèrnhe Ròse Aups.
Faucigny
Fôcegni en arpitan (Faucigny en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
La Segalassièira
La Segalassièira, (La Ségalassière en francés) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group="N"/>
.select
("causir", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 15 de genièr de 2016.
Catedrala de Nòstra Dòna de la Seds
thumb|right|200px|Façada de la catedrala thumb|left-200px|Catedrala de Tolon La Catedrala de Nòstra Dòna de la Seds es la catedrala de la diocèsi de Frejús e Tolon (se tròba dins aquela segonda ciutat).
A l'escasença de l'ivèrn de 1543/1544 foguèt transformada en mosqueta per aculhir leis aligats otomans dau rei Francés I de França.
Gemilh
Gemilh (Gémil en francés) es una comuna lengadociana del Tolosan, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la région d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a 21 km al Nòrd-Èst de la vila.
Villanova (Òsca)
Villanova (Òsca) es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
NB. Cal descastelhanizar lo títol.
Claus von Amsberg
right|thumb|Claus van Amsberg Claus von Amsberg (Haus Dötzingen, Bassa Saxònia 1926 - Amsterdam, Païses Basses 2002). Membre de la pichona aristocràcia prussiana que en 1966, a quaranta ans, se maridèt amb la reina Beatritz dels Païses Basses, alavetz princessa hereva al tròn.
Originas familialas
Nascut dins la proprietat familiala de Haus Dötzingen près de la vila de Hitzacker dins l'actual estat alemand de Bassa Saxònia. Claus nasquèt lo jorn 6 de setembre de 1926 en essent filh de Claus Jordi von Amsberg e de la baronessa Júlia von dem Bussche-Haddenhausen.
Dempuèi 1928 e fins al començament de la Segonda Guèrra Mondiala la familha von Amsberg demorèt en l'illa de Tanganika a l'actuala Tanzania ont avián una imensa proprietat consacrada a l'espleitacion agricòla.
Malgrat que la familha passava de sasons mai o mens longs en Africa, tant Claus coma las seunas sièis sòrres grandiguèron dins la proprietat familiala de la Bassa Saxònia amb los seus grands pairals. Membre del partit nazi plan lèu, participèt activament a las Jovenças Hitlerianas e a la Deutsches Jungvolk. Dempuèi 1938 e fins a 1942 recebèt la Baltenschule Misdroy.
En 1944, a 18 ans, foguèt afectat a la Wehrmacht en venent membre de la 90a division de infanteriá (90 Panzergrenadier Division) Qu'actuèt en Itàlia en març de 1945. Foguèt fach presonièr de guèrra per l'armada estatsuniana a Merano abans de prene part a la lucha.
Maridatge e descendents
right|thumb|Lo prince Claus e la reina Beatritz L'estiu de 1964 assistiguèt al maridatge del marcgravi Maurici d'Èssa amb la princessa Tatiana de Sayn-Wittgenstein-Berleburg dins lo magnific castèl de Kronberg a Alemanha. Coneguèt alà a la princessa Beatritz d'Orange e comencèron una relacion.
Lo cort de la princessa Beatriu amb un alemand qu'aviá militat dins divèrsas organizacions nazis e qu'èra intrat de mai en combat en favor d'Alemanha foguèt fòrça mal vist als Païses Basses. Lo remembre de l'ocupacion del país èra encara fòrça presenta e la societat olandesa acceptèt pas las acordalhas. Alara que la reina volgava pas rebutar Claus, las protestacions arribèron fins al jorn del maridatge que se debanèt a Amsterdam l'an 1966. Lo parelh aguèt tres filhs:
Amb lo temps, lo prince Claus capitèt ganhar l'opinion publica del país en venent lo membre mai popular de la familha reiala olandesa. Aquel cambiament d'opinion foguèt motivat per la contribucion que lo prince realizèt dempuèi lo començament en favor del tresen mond e dels mai desafavorits de la societat olandesa. La seuna sinceritat, modestiá e sa proximitat amb la populacion faguèron qu'atenguèsse l'acceptacion del país.
Lo grand public tanben simpatizar amb lo prince pels seus esfòrces per donar de sens a la seuna vida e a las seunas opinions fòrça limitadas per las restriccions que las leis olandesas impausan als membres de la Familha reiala. Fòrça an cregut qu'aquelas restriccions se tròban a l'origina de las depressions que la acompanhèron lo cors de la seuna vida.
Marrida salut e mòrt
Claus patiguèt de divèrses problèmas de salut pendent sa vida, coma la depression, lo càncer o lo parquinson. Moriguèt lo 6 d'octòbre de 2002 après una longa malautiá. Foguèt enterrat al Panteon de la Familha Reiala dins la Catedrala de Delft lo15 del meteis mes.
Una de las darrièras apareissons publicas del prince foguèt l'anóncia televizada del compromís del prince eretièr e l'argentina Maximala Zorreguieta e al seguent maridatge lo 2 de febrièr de 2002 a la Catedrala d'Amsterdam.
Viacamp y Litera
Viacamp e Lliterà, oficialament Viacamp y Litera/Viacamp i Lliterà es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon, a la comarca aragonesa de la Ribagorça.
NB. Cal descastelhanizar lo títol.
Segon lo recensament espanhòl de 2004, la populacion èra de 26 abitants per una superficia de 107,7km, mès en 2014 arriba a 43 abitants (densitat 0,4 ab/km²).
Lenga
La lenga locala es lo catalan, dialècte catalan nòrd-occidental, sos-dialècte ribagorçan. Fa donc partida de l'occitanoromanic.
La lenga de la Ribagorça meridionala garda mai o mens la prononciacion etimologica de [ɛ] tonica, sense barradura en [e] coma dins la majoritat del catalan (p[ɛ]dra, prim[ɛ]r, ll[ɛ]it, mart[ɛ]ll), encara mai que lo Palhars Sobeiran, atal coma en occitan.
Panteras Negras
Lo Partit Pantera Negra (en anglés, Black Panther Party, originalament nomenat Partit Pantera Negra d'Autodefensa, popularament conegut coma las Panteras Negras) es una organizacion politica afroamericana dels Estats Units d'America, fondada a Oakland, Califòrnia, en octòbre del 1966 per Huey P. Newton, Bobby Seale e David Hilliard.
Newton e Seale, influits per las pensadas de Malcolm X, fondèron a l'Universitat de Merrit, Oakland, lo Conselh Consultatiu de l'Alma dels Estudiants. L'an seguent amb l'assassinat de Malcolm, pendent los actes de comemoracion de l'anniversari, prepausèron de menar sul campus un esquadron de joves armats, proposicion que foguèt refusada. Après aquel incident, daissèron lo Conselh e decidiguèron de formar lo Partit Pantera Negra.
L'ideologia iniciala del grop s'articulava dins lo nomenat Programa dels Dètz Ponches:
A comptar d'agost de 1967, lo FBI comencèt a agir contra los grops revindicatius afroamericans, e a partir de 1969 las Panteras Negras realizavan l'objectiu principal.
Lo 17 de genièr del 1969, Bunchy Carter e John Huggins, responsables de l'organizacion a Los Angeles son assassinats pels membres del United Slaves, un grop nacionalista afroamerican rival creat en 1965. Dins los ans 1970, lo partit patiguèt fòrça divisions e afrontaments, e demorèt redusit e inoperant.
Lo 31 de julhet del 2004, se formèt amb fòrça dels ancians membres una nòva National Alliance of Black Panthers, amb l'intencion de revitalizar amb l'ancian movement.
MPM 76
Generalitats
Lei trens presentan una longor de 65,65 mètres e un gabarit de 2,6 m, per una massa a vuege de 75 tonas.
L'alimentacion en electricitat se fa au mejan d'un fretador. La tension d'alimentacion es de 750 vòlts en corrent continú.
Lo MPM 76 es un mètro sus pneumatics e utiliza la tecnologia desvolopada per la RATP per lo mètro de París.
Motorizacion
Lei trens MPM 76 afichan una vitessa maximala de 80 km/h.
Antonio Vivaldi, un princi a Venècia
Antonio Vivaldi, un princi a Venècia qu'ei un filme de 2006 òbra deu realizator Jean-Louis Guillermou. L'actor Michel Serrault qu'i joguè lo son darrèr ròtle.
Tematica
Lo filme qu'evòca la vita professionau e personala d'Antonio Vivaldi dab notament lo son emplec de mèste de musica dens l'orfelinat de l'Ospedale della Pietà, la soa relacion estreta dab lo son pair, la soa collaboracion dab l'escrivan e libretista Goldoni, la soa amistat dab la cantadora Anna Giro, lo son conflicte dab las autoritats religiosas e, totun, l'admiracion que'u vodè lo Papa de Roma e la soa mort a Viena dens lo praubèr.
.compare
("comparar", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 15 de genièr de 2016.
Senta He la Longa
Senta Fe la Longa (Sainte-Foy-la-Longue en francés ; Senta He la Longa es una ipercorreccion), es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
.skin
("pèl", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 15 de genièr de 2016.
Eilhac
Eilhac, foneticament [ɛj’ʎa] (Eyliac en francés), es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Dempuei lo 1er de genier 2017, es comuna delegada de la comuna novela de Bassilhac e Aubaròcha, emb Bassilhac, En Bòrn, Lo Chamnhe, Milhac d'Aubaròcha e Sent Antòni d'Aubaròcha.
Geografia
Eilhac es dins l'airau urban de Periguers, mas pas dins son unitat urbana. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ɛj’ʎa].
Aquò's un cas, coma per Eisac o Eiçac, que i- inicial a desvolopat un e- que lo precedís, en formant un diftongue. L'explicacion es simpla : dins de frasas coma Vau a Ilhac o Demòra a Ilhac, [-e-] sèrv de transicion entre a e i- en iatus. Quand la novela prononciacion comença a s'installar, sembla tota naturala dins un parlar que multiplica los cas de [ej-] o [ɛj-], mai que mai abans l'accent tonic (venguts de ai- pretonic o de es + consonanta, coma Eschornhac = [ɛjθur’ɲa]). L'articulacion en [ɛj-] puslèu qu'en [ej-] es un signe de l'afebliment de l'accent tonic que pòt passar sus la sillaba iniciala (escotar la prononciacion, ambigüa ).
Villanúa
Villanúa es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Villanueva de Sigena
Villanueva de Sigena es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Carlo Goldoni
thumb|200px|left|Pertrèit de Goldonithumb|200px|Monument a Goldoni a VenèciaCarlo Goldoni (venècia, lo 25 de heurèr de 1707 – París, lo 6 de heurèr de 1793) que ho un escrivan venecian de teatre e tanben un libretista qui collaborè notament dab lo compositor Antonio Vivaldi.
Servici public
La nocion de servici public pòu designar :
1. Au sens materiau, una activitat d'interès generau que si fa sota lo mestritge de la poissança publica, per un organisme (public o privat) ;
2. Au sens organic e per metonimia, l'organisme qu'administra un servici public, sieche una administracion publica.
Volèi de plaja
thumb|Partida de Volèi de plaja sus l'arena de Copacabana (Brasil) Lo volèi de plaja es un espòrt collectiu oposant doas equipas composadas de dos jogaires, separats per un filat, s'afrontant amb un balon que se torna amb las mans. Venent del voleibòl, lo volèi de plaja ne diferís pel fach que se jòga mai sovent a l'exterior sus una plaja (o un terren cobèrt d'arena) e que cada equipa es compausada pas que de dos jogaires.
Istoric
Lo volèi de plaja aparéis a Santa Monica en Califòrnia dins los ans 1920, puèi s'espandís en Euròpa. E dins los ans 1940 los primièrs tornegs son organizats a Santa Monica e totjorn al meteis luòc dins los ans 1960 amb la professionalizacion de l'espòrt realizant un campionat abandonat. esquèrra|vinheta|Balon de volèi de plaja A partir dels ans 1970, de competicions s'organizan sus la còsta californiana, comandidadas subretot per de companhias de bièrra e de cigaretas, puèi dins los ans 1980 Hermosa Beach (en Califòrnia) utiliza lo potencial e lo vam d'aquel espòrt pel desvolopar subretot traçant sus l'arena de linhas per limitar los terrens.
A partir dels ans 1990 conéis un grand vam popular e una exposicion mediatica, per exemple amb l'introduccion als Jòcs olimpics (demonstracion en 1992 a Barcelona e dintrada en 1996 a Atlanta ).
En 1993, la FIVB presenta un campionat mondial femenin de volèi de plaja.
Los païses qui dominan lo volèi de plaja son los Estats Units d'America, Brasil e mai recentament Austràlia.
Règlas oficialas
La mira del jòc es de tocar lo terren de son adversari amb la bala, amb un maxim de 3 tòcas consecutivas per una meteissa equipa.
Las règlas oficialas de volèi de plaja son disponiblas sul site de la FIVB e per simplficar :
Arenjaments pels jogaires occasionals
Las règlas del volèi deplaja son pro estrictas, alara per las partidas entre amators de règlas sont assoplidas :
Combinasons
Quand lo 2 jogaires d'una meteissa equipa atenhon un cert nivèl, ven interessant de soscar a d'estrategias d'atacas. Alara venon las combinasons, anonciadas discretament pel partenari del servidor, amb las mans dins l'esquina.
Estrategia de defensa
Quand se servís on se pòt realizar una defença sus l'ataca de retorn de servici. La defença se pòt realizar al mièg del terren (classic) o al filat (en contre o blòc). Al volèi de plaja, que n'i a sonque 2 jogaires, en cas de defensa en contra, es pas possible de cobrir tota la superfícia, lo contraire deurà causie entre aparar "la linha" en cas d'ataca lo long de la linha o aparar la diagonala, en cas d'ataca crosada. Lo servidor sauprà alara o se plaçar après son servici per cobrir al maxim lo terren pendent la defensa.
Las indicacions de combinason
Aquelas indicacions son de 2 òrdres :
Saint-Joseph (Léger)
Saint-Joseph (Léger) es una comuna francesa administrada per lo departament de Léger de la region de Ròse-Aups .
A esmorga
A esmorga es un roman de l'escrivan galèc Eduardo Blanco Amor que foguèt publicat en 1959 en Argentina per defugir la censura franquista e en 1970 en Galícia. Depinta una partida de la societat galèga dau periòde franquista d'un biais sorn ambé de tematicas coma la pauretat de la region, l'opression de part deis autoritats e la fugida dins l'alcoolisme. Compausat de cinc capítols, es lo racònte deis aventuras tragicomicas e autodestructritz d'un grop de tres amics que s'acabèron per la mòrt dei dos d'entre elei e lo procès dau tresen. Aquela òbra aguèt una gròssa influéncia sus la literatura galèga de l'après-guèrra e conoguèt una adaptacion cinematografica, divèrseis adaptacion coma pèça de teatre e plusors traduccions.
Tun Abdul Razak
Tun Abdul Razak bin Haji Dato' Hussein (1922-1976) avocat e òme politic foguèt primièr ministre de Malàisia entre 1970 e 1976.
.makeup
("maquilhatge", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 15 de genièr de 2016.
Yebra de Basa
Yebra de Basa es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Yésero
Yésero es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
.iselect
(nom de marca de select, "causir", en anglés) es un nom de domeni generic depausat per la companhiá australiana d’asseguranças iSelect. Es en servici dempuèi lo 15 de genièr de 2016.
Caso del metílico
Lo caso del metílico es lo nom popular d'un afaire d'intoxicacion alimentària que se debanèt en Espanha a la prima de 1963. Toquèt principalament Galícia e leis Illas Canàrias onte plusors personas consomèron de bevendas alcoolizadas elaboradas a partir de metanòl per una companhiá de Vigo. Lo bilanç oficiau foguèt de 51 mòrts e de 9 personas emborniadas. Pasmens, mai d'un estudi estima lo nombre vertadier de victimas a plusors miliers.
L'origina de l'intoxicacion èra l'utilizacion de metanòl, compausat que còsta ben mens car que l'etanòl mai qu'es fòrça toxic per l'èsser uman, per divèrsei companhiás qu'aprofichèron la manca de contraròtles eficaç de part deis autoritats. Lei responsables principaus foguèron jutjats en 1967. Onze personas foguèron condamnadas a de penas anant d'una a dètz-e-nòu annadas de preson e a 20 milions de pesetas d'indemnitats. Pasmens, aquelei sòmas foguèron jamai pagadas car lei copables foguèron declarats insolvables e lei penas foguèron rapidament reduchas. En particular, leis instigators de la frauda, Rogelio Aguiar e Román Lago, foguèron respectivament liberats en 1972 e 1974.
Piet de Jong
Petrus Josef Sietse "Piet" de Jong (1915-2016) oficial de la marina, foguèt primièr ministre dels Païses Basses entre 1967 e 1971.
Oficial de la marina neerlandesa, viatgèt al Reialme Unit lo 13 de mai de 1940 a bòrd del sosmarin O-24 e, durant la Segonda Guèrra Mondiala, serviguèt coma comandant d'aquela embarcacion. A abril de 1946 el tornèt als Païses Basses. Trabalhèt ailà al bòrd del almirantat lo 1947 e lo 1948 trabalhèt en lo ministèri de la marina.
Actualament a 95 ans d'edat, en essent un dels pus ancians ex-caps d'estat o de govèrn encara viu.
Cuèbri
Cuèbri (Cuébris en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Plat
Lo tèrme plat pòt designar:
Fouta Djalon
Lo Fouta Djalon, de còups que i a escrich Fouta Djallon especialament per leis anglofòns, es un massís montanhós que si situa en Guinèa, subrenomat per qué l'i naisson de corrents d'aiga importants de l'Oèst african : Tinkisso (afluent de Nigèr), Senegau, Gàmbia, Koliba. Amb una superficia de, e una altitud mejana de , lo Fouta Djalon es un ensems de planas e còlas que son ponch mai aut es lo mont Loura. D'efèct, coneis una pluviometria importanta, e lei dos fluvis principaus de la region, Gàmbia e Senegau, l'i an son sorgent. Lei planas consistisson en una formacion espessa de gres que recuèrbe la ròca granitica dau sota-sòu. L'erosion per la plueia e lei fluvis a cavat de gòrgas prefondas e de valadas dins lo gres.
Zaidín
Zaidín es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Tassa
vinheta|Tassa de cafè Una tassa es una aisina pichona mai sovent dotada d'una ansa, sovent de faiença o de porcelana, destinada recebre una bevenda cauda (cafè, tè, chocolat, lach, infusions, tisanas, etc.) La tassa es una pèça de vaissèla.
Unitat de volum
La tassa èra una unitat de mesura de volum coma de liquids. Es encara utilizada dins las publicacions anglosaxonas o francesas d'America del Nòrd. Lo simbòl es c (de l'anglés cup).
La tassa pòt prene diferentas valor:
Mondino dei Luzzi
Mondino dei Luzzi (1275, Bolonha - 1326, Bolonha) foguèt un mètge italian de la premiera partida dau sègle XIV. Participèt au desvolopament de la medecina a la fin de l'Edat Mejana amb sei recèrcas sus l'anatomia umana.
Estudiant de l'Universitat de Bolonha, foguèt diplomat mètge vèrs 1290 après aver seguit l'ensenhament de professors prestigiós coma Taddeo Alderotti (1206/1215 - 1295) ò Henri de Mondeville (1260-1320). Demorat dins l'universitat, i venguèt conferencier dins lei domenis de la medecina practica e de la cirurgia en 1306 e professor en 1321.
Rosticas
Rosticas (Rustiques en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
MPL 75
vinheta|Un tren MPL 75. Lo MPL 75 (per Mètro Pneumatic Lion 1975) es un modèl de mètro construgut per Alstom per lo mètro de Lion.
Composicion
centrat|vinheta|800x800px|Tren MPL 75 en formacion M+R+M.
Espleitacion
Aquestes trens son utilizats sus las linhas A e B del mètro. Sus la linha B, seran remplaçats per de trens MPL 16 a comptar de 2019, mandant totes los MPL 75 sus la linha A.
Rosticas
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Mondino dei Luzzi
Especialista de l'anatomia, es conegut per sa reintroduccion d'aqueu metòde de recèrca qu'èra plus utilizat en Euròpa dempuei l'Antiquitat. Organizèt ansin plusors disseccions publicas a partir de 1315 e redigiguèt un obratge sus lo subjècte en 1316 per ne'n explicar leis aspècts practics. En parallèl d'aqueleis activitats, foguèt tanben diplomata e participèt au govèrn de Bolonha.
Chanteloup-en-Brie
Chanteloup-en-Brie es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saints-Geosmes
Saints-Geosmes es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Sants-Geosmes es l'alteracion de "Sants Bessones". S'agís de tres fraires bessones grècs : Speusippe, Méleusippe e Éleusippe, sants patrons de Sts Geosmes, #qu'aurián #èsser martyrisés pels Romains, dins aquel vilatge  al.
Lo culte dels tres bessones es a l'origina del desvolopament d'una abbaye bénédictine, de contunh d'un prieuré al #que #durar fins al.
Lo vilatge s'es desvolopat al encreuament de 2 vias romaines.
La glèisa del a classificat Monument Istoric, amb la siá encripta carolingienne del  ont an #èsser trobats en los ans 1990 los ossements de tres fraires bessones del  als uasses cassés en de multiplas endroits #que confirman la legenda dels tres fraires bessones.
Saints-Geosmes est l'altération de "Saints Jumeaux". Il s'agit de trois frères jumeaux grecs : Speusippe, Méleusippe et Éleusippe, saints patrons de Sts Geosmes, qui auraient été martyrisés par les Romains, dans ce village  au.
Le culte des trois jumeaux est à l'origine du développement d'une abbaye bénédictine, puis d'un prieuré au qui dura jusqu'au.
Le village s'est développé au carrefour de 2 voies romaines.
La glèisa du est classée Monument Historique, avec sa crypte carolingienne du  où ont été retrouvés dans les années 1990 les ossements de trois frères jumeaux du  aux os cassés en de multiples endroits qui confirment la légende des trois frères jumeaux.
Arrondiment d'Albi
L'arrondiment d'Albi es una division administrativa e una anciana division electorala francesa situada dins la region de Miègjorn-Pirenèus e lo departament de Tarn. Creat en 1800, annexèt en 1926 l'arrondiment de Galhac.
Composicion
Abans 2015, l’'arrondiment se compausava de 23 cantons:
Saint-Père-sur-Loire
Saint-Père-sur-Loire es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Geografia
La municipalitat a situat sul marge drech de la Loire, cara a la municipalitat de Sully-sus-Loire #que li a connectat a el per un pont.
La commune est située sur la rive droite de la Loire, face à la commune de Sully-sur-Loire à laquelle elle est reliée par un pont.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gelucourt
Gelucourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Grenòble
Grenòble (Graçanòbol en occitan o arpitan medievau, Grenoblo en arpitan modèrne, Grenoble en francés) es una comuna arpitana situada dins lo departament d'Isèra e la region d’. Anciana capitala dau Daufinat, es la tresena comuna pus importanta de la region Ròse-Aups, après Lion e Sant Estève. Grenòble es tanben la pus granda metropòli aupenca davant Innsbruck e Bolzano.
Geografia
La comuna de Grenòble est situaa entre los massís de Vercòrs (a l'oèst e al sud-oèst), de Chartrosa (al nòrd), de Taillefer (al sud-èst) e la cadena de Belledonne (a l'èst). L'aglomeracion es situaa a relativament febla distància de las termièras italiana e soïssa  ai jonhent actual de Drac e d'Isèra.
Les Fontenelles
Les Fontenelles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Geografia
Municipalitats limitròfas : Bonnétage, Frambouhans, Saint-Julien-lès-Russey.
Pasilly
Pasilly es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Canton de Bordèu-2
Lo canton de Bordèu-2 es lo nom d'una anciana division administrativa e electorala francesa de Guiana, pui en 2015 d'una simpla circonscripcion electorala geograficament diferenta, las duas situadas dens l'arrondiment de Bordèu, lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
N.B. Per rasons tecnicas, una partida de las informacions de l'infobox (n° INSEE, populacion) correspon au canton ancian de Bordèu-3.
Composicion
Lo canton novèth correspond a una partida de la comuna de Bordèu. Sa populacion es de 49 907 abitants sus 254 436 (en 2017)
thumb|290px|center|Los cantons de Bordèu dempui 2015
Lo canton ancian
thumb|290px|center|Los cantons de Bordèu avant 2015
Lo canton de Bordèu-2 hut creat en 1801 coma los autes cinc prumèirs cantons de Bordèu, per scission dau canton de Bordèu (los ancians cantons de Bordèu-7 e de Bordèu-8 datan respectivament de 1888 e 1973).
Lo canton novèth
Dempui la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions departamentalas de març 2015, la plaça dau canton de Bordèu-2 es diferenta de la de l'ancian canton.
Cap Nòrd
Lo Cap Nòrd (en norvegian Nordkapp; sami: Davvenjárga) es un cap del nòrd de Norvègia, al nòrd de l'isla de Magerøya. Administrativament es part del municipalitat de Nordkapp, dins lo comtat de Finnmark. La rota europèa E69 a lo sieu terminal nòrd al Cap Nòrd, es doncas una atraccion toristica populara. Per las bicicletas, la rota EuroVelo EV1 s'estend dempuèi lo Cap Nòrd fins a Sagres, Portugal, a 8.196 quilomètres de distància per tèrra e mar.
Lo sieu bauç de 307 mètres d'altitud domina l'Ocean Artic e marca simbolicament lo ponch mai septentrional d'Euròpa. En fach, un autre cap de prèp, situat mai a l'oèst, lo Knivskjellodden, es un pauc mai al nòrd mas es de flaca nautor e presenta pas un caractèr tan dramatic. En mai, aqueles dos caps son situats sus l'isla de Magerøya, causa que vòl dire que son pas lo ponch del continent europèu situat mai al nòrd (aquel se tròba a Nordkinn). Se considèra tradicionalament que lo cap Nòrd es lo ponch que separa la mar de Norvègia (part de l'ocean Atlantic) de la mar de Barents (part de l"ocean Artic).
Istòria
thumb|Lo Cap Nòrd e lo Knivskjellodden (al fons)|left|176x176px Lo Cap Nòrd venguèt famós quand l'explorador anglés Richard Chancellor lo doblèt en 1553 dins la siá temptativa per trobar lo Pas del nòrd-èst cap al Nòu Mond. Dempuèi, recep las frequentas visitas d'exploradors que pujan a la plana en escalant lo bauç; de visitaires famoses foguèron lo rei Òscar II de Norvègia en 1873 e lo rei Chulalongkorn de Tailàndia en 1907.
L'an 1943, pendent la Segonda Guèrra Mondiala, s'i debanèt un afrontament entre las armadas alemanda e britanica, conegut coma la batalha del Cap de Nòrd. Uèi lo jorn, lo cap de Nòrd es una importanta atraccion toristica que compren un grand centre toristic, qu'alberga un grand nombre d'exposicions sus l'istòria del luòc.
Martinica
Martinica (en francés: Martinique; en creòl antilhés: Matinik) es una illa deis Antilhas, en America. Forma un departament d'otramar (n°972) e una region administrativa de l'estat Francés. Dempuèi 2016, es una collectivitat territoriala unica qu’agropa conselh general e conselh regional, bailejada per un Conselh executiu elegit per l’Assemblada de Martinica.
Lo capluòc es Fort-de-France e lo gentilici es martiniqués -esa.
Vandy
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Geografia
Vandy A bastit suls coteaux de la vallée de l'Aisne. N'indigne, una branca del canal de las Ardenas travèrsa lo territòri communal, a 1 km de lo sieu centre.
Boisbreteau
Bois Bretaud (mai probable), Bòsc Bertaud, Bòsc Bretaud, o Bois Bertaud (en francés Boisbreteau) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Vandy
Geografia
Lo vilatge a situat als confins del Argonne ardennaise, dels Crêtes ardennaises e de la Champagne, e a doas lo massís de las Ardenas. Se situa a aperaquí 50 km de Charleville-Mézières (prefectura del departament), 45 km de Sedan (#que protegís lo castèl fòrt çò de mès vast d'Euròpa), 60 km de Rems (mai granda vila de Champanha-Ardena) e tant de Chalons de Champanha (prefectura de region). La jos-prefectura de Vouziers es a 7 km.
Boisbreteau
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Vandy
Geografia
Vandy est construit sur les coteaux de la vallée de l'Aisne. En outre, une branche du canal des Ardennes traverse le territoire communal, à 1 km de son centre.
Boisbreteau
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Vandy
Geografia
Le village est situé aux confins de l'Argonne ardennaise, des Crêtes ardennaises et de la Champagne, et à deux pas du massif des Ardennes. Il se situe à environ 50 km de Charleville-Mézières (préfecture du département), 45 km de Sedan (qui abrite le château fort le plus vaste d'Europe), 60 km de Reims (plus grande ville de Champanha-Ardena) et autant de Châlons-en-Champagne (préfecture de région). La sous-préfecture de Vouziers est à 7 km.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ambonnay
Ambonnay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Plat (vaissèla)
vinheta|Plat redond e clòt de porcelana En cosina, un plat es una pèça de vaissèla mai o  mens clòta en qué se servís de preparacions culinàrias e que pòt a vegadas servir a las còser.
Per metonimia, lo tèrme designa tanben la preparacion contenguda dins lo plat.
Tipologia dels plats
Existís un immensa varietat de plats segon lor materials, lor forma e volum, lor decoracion, lors usatges (corrent o festiu, adaptat a la cosesson o non, etc.).
La talha d'un plat condiciona una partida de sos mòdes d'utilizacion e una reparticion de la noiritura entre de plats de mendre talha es sovent necessari se los convidats son nombroses.
Dins un cèrt nombre de recèptas, la talha del plat condiciona pro la quantitat de noiritura que permet de cosinar: atal una tarta de pomas classica donarà un cèrt nombre de porcions segon sa talha.
La forma es sovent adaptada a aquesta de la pèça de vianda o de peis s'es pas daissada entièra: lo servici se farà melhor e lo plat serà mai agrable a la vista. Quina que siá la talha, serà clòt segon lo volum del contengut, subretot s'aquest es servit forra-borra o s'i a de plen de salsa.
Chassanom
Chassanom (Chassenon en francés) es una comuna occitana situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Segon Xavier Lansade, lo parlar de la comuna es lo lemosin.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Lista daus maires
miniatura|centre|La mairariá de Chassanom.miniatura|dreita|Roge: La [[Comunautat de comunas de Charanta Lemosina|CC de Charanta Lemosina dins Charanta A. Frontiera òc/oïl<br/ >B. Comunas occitanas<br/ >C. Comunas emb un bocin occitan<br/ >D. Comunas peitavinas-sentongesas]]
MPL 85
vinheta|Un tren MPL 85. Lo MPL 85 (per Mètro Pneumatic Lion 1985) es un modèl de mètro construgut per Alstom e Matra per la linha D del mètro de Lion.
Composicion
Cada tren es composat de doas motriças numerotadas imparas per aquelas orientadas "Gare de Vénissieux", e paras per aquelas orientadas "Gare de Vaise". centrat|vinheta|700x700px|Composicion d'un tren MPL 85.
Leon (omonimia)
Leon pòt designar:
Mots compausats
Lista dels comtes de Forcalquièr
Los còmtes de l'Ostal d'Urgèl, descendenta de Folc Bertran e que possedissián doncas Forcalquièr avián pres lo títol de comte de Forcalquièr.
1019-1051 : Folc Bertran († 1051), comte de Provença, filh de Guilhèm II, comte de Provença
Elsa Triolet
thumb|250px|Elsa Triolet a l'entorn de 1925 Elsa Triolet, nascuda Ella Iórievna Kagan (en rus: Элла Юрьевна Каган; Moscòu, Russia, 12 de setembre de 1896 – Saint-Arnoult-en-Yvelines, Isla de França, 16 de junh de 1970) foguèt una escrivana e resistenta francesa. Nascuda de parents jusieus de Russia, èra coneguda jol pseudonim de Laurent Daniel.
Òbras
thumb|Elsa Triolet amb Louis Aragon e Pierre Seghers a Vilanòva d'Avinhon en 1941.
Lista dels comtes de Forcalquièr
1051-1063/7 : Guilhèm V Bertran, comte de Provença, filh ainat del precedent
1051-1065 : Jaufré II, comte de Provença, filh ainat de Folc Bertran
1063/7-1129 : Adelaïda († 1129), filha de Guilhèm V e d'Adelaïda de Cavenez. S'intitula comtessa de Forcauquier
Arrondiment de Castras
L'Arrondiment de Castras es una division administrativa francesa situada dins la region d'Occitània e lo departament de Tarn. Creat en 1800, annexèt en 1926 l'arrondiment de La Vaur.
Lista dels comtes de Forcalquièr
Ostal d'Urgèl
1129-1129 : Guilhèm III d'Urgèl († 1129), filh dels precedents
Arrondiment de Castras
Composicion
L'arrondiment se compausa de 23 cantons:
Domjevin
Domjevin es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Tractat de Corbeil
Maites tractats foguèron signats a Corbeil :
Langenhagen
Langenhagen es una vila alemanda del districte de Hannover en Bassa Saxònia. Comptava 51.045 abitants en decembre de 2012.
Domjevin
Geografia
Vilatge situat en la part Oèst del costat de Blâmont, Domjevin a situat a parièra distància de Lunéville, Blâmont, Badonviller e Baccarat siá, e a Unitat|48|km de Nancy. La municipalitat s'estend sus formatnum:1 a #que 218 boisés, traversats per la Vezouze amb los sieus nombroses méandres al mièg d'una granda prada - i n'a  de marges sul territòri de Domjevin, traversat tanben pel ruisseau de Chazal, afluent de la Vezouze #que partís de la Bona Fontaine.
800px|thumb|center| Pòble de Domjevin vist d'una nautor.
Village situé dans la partie Ouest du canton de Blâmont, Domjevin est situé à égale distance de Lunéville, Blâmont, Badonviller et Baccarat soit 17 km, et à 48 km de Nancy. La commune s'étend sur NaN ha dont 218 boisés, traversés par la Vezouze avec ses nombreux méandres au milieu d'une grande prairie - il y a 12 km de rives sur le territoire de Domjevin, traversé aussi par le ruisseau de Chazal, affluent de la Vezouze qui part de la Bonne Fontaine.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lista dels comtes de Forcalquièr
Ostal d'Urgèl
1129-1149 : Guigues d'Urgèl, filh del precedent
Saint-Sixte (Léger)
Saint-Sixte (Léger) es una comuna francesa administrada per lo departament de Léger de la region de Ròse-Aups .
Montreuil-sur-Lozon
Montreuil-sur-Lozon es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lista dels comtes de Forcalquièr
Ostal d'Urgèl
1129-1144 : Bertran Ièr d'Urgèl, fraire del precedent
1144-1207 : Bertran II d'Urgèl († 1207), filh del precedent
1144-1209 : Guilhèm IV d'Urgèl († 1209), fraire del precedent
Ostal de Sabran
1209-1222 : Garsenda de Sabran (1180 † 1242), filha de Ranièr Ièr de Sabran († 1224), senhor de Cailar, e de Garsenda d'Urgèl, ela meteissa filha de Guilhèm IV
Lor filh Raimon Berenguièr IV de Provença acampa alara definitivament lo comtat de Forcalquièr al comtat de Provença
5 de genièr
Referéncias
Veire tanben :
Patrice O'Neal
thumb|250px|Patrice O'Neal en 2006 Patrice Lumumba Malcolm Oneal, mai conegut coma Patrice O'Neal (Boston, Massachusetts, 7 de decembre de 1969 - Englewood, New Jersey, 28 de novembre de 2011) foguèt un comedian, locutor de ràdio e actor american.
Clermain
Clermain es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sèishes
left|thumb|upright=1.5|Sèishes damb los Pirenèus au hons
Sèishes (Seysses en francés) es una comuna gascona, situada dens lo departament de la Hauta Garona e la région d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Sèishes es una comuna de l'airal urban de Tolosa sul canal de Sent Martòri, a 19 quilomètres al sud de Tolosa.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Sèishes, Seysses, o Seysses-Tolosane, èra de l'eleccion de Ribèra-Verdun, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa es Sent Blasi e Sent Ròc. Tanlèu 1790, Sèishes èra deu canton de Murèth.
Ibbenbüren
Ibbenbüren es una dei vilas principalas de Ren del Nòrd-Vestfàlia dins l'Alemanha.
Gençac
Vejatz tanben
Gensac
Catalanisme
Eth catalanisme o nacionalisme catalan ei ua correnta sociau estructurada tant culturau coma politicaments que presèrve e promò era reconeishença dera personalitat politica, lingüistica e culturau de Catalonha o deth conjunt de tèrres de parlar catalan, es nomentadi Païsi Catalans. Segons Joan Fuster I a "catalanistes" pr'amor que i a "espanholistes", e de hèt eth catalanisme s'estructure sègles dempús dera eliminacion des drets catalans. Aguesta pèrta des drets se produsís progressivaments pendent eth sègle XVIII, prumèr ena Catalonha Nòrd damb era proïbicion deth catalan er an 1700 enes territòris afectadi peth Tractat des Pirenèus e posterioraments en Principat damb era aplicacion des Decrèts de Naua Planta aprovadi per Felip V de Castelha er an 1714. Era repression contra era lengua, era cultura e es institucions catalanes contunharie tanben pendent grana part deth sègle XX damb es dictadures de Primo de Rivera e de Francisco Franco. Istoricaments eth catalanisme s'estructure en prumèr lòc coma un movement culturau pendent era Reneishença, ua epòca a on se sage recuperar eth prestigi sociau dera lengua e cultura catalana dempús de sègles de diglòssia damb iniciatiues coma era restauracion des Jòcs Floraus. Posterioraments eth catalanisme s'estructure tanben coma un movement politic, aguest hèt se produsís er an 1892 quan se presenten es nomentades Bases de Manresa qu'optauen pera restauracion des Constitucions catalanes ancianes, ues nòrmes aprovades pes Corts Catalanes e qu'autregèren un grad anautit de sobeiranetat en Catalonha enquia 1714. Actuauments es partits o individus que se declaren catalanistes considèren que Catalonha, o es Païsi Catalans, son ua nacion e qu'en conseqüéncia meriten un grad anautit d'autogovèrn. Es alternatiues, totun, apareishen ena decision deth marc a on Catalonha li cau exercir es sòns drets istorics. Atau mentre ua part òpte entà arribar ena quita sobeiranetat deth pòble catalan a trauès deth autodeterminacion de de autes òpten per un ampliament der autogovèrn laguens deth marc autonomica actuau o plan se decanten pera creacion d'un marc federau nau.