cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Publius Crassus
Publius Licinius Crassus Dives que ho un generau roman qui acompanhè Juli Cesar a cors de la Guèrra de las Gàllias e qui conquestè notament Aquitània en -56. Qu'èra lo hilh de Marcus Licinius Crassus Dives (consul e generau roman famós per la soa riquessa e per estar estat triumvir amassa dab Juli Cesar e Pompeu) e l'arrèrhilh deu consul e censor deu medish nom : Publius Licinius Crassus Dives.
Ribatejo
thumb|right|150px|L'anciana provincia de Ribatejo.
Ribatejo es lo nom d'una anciana província dins lo centre de Portugal. Amb la constitucion portuguesa de 1976, la division del país en províncias existís pas pus, rèsta solament la division en regions.
Saint-Germain-la-Ville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Comunas de Var
Lista dei 154 comunas del departament de Var (Provença) per òrdre alfabetic, amb son còdi INSEE e son còdi postau principau. Vejatz tanben la lista dei cantons e la lista dei comunas ancianas.
Fernando Tambroni-Armaroli
Fernando Tambroni-Armaroli (1901-1963) òme politic, foguèt primièr ministre d'Itàlia en 1960.
Château-l'Abbaye
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Lierre (Belgica)
Lierre (Belgica) es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Wemmel
Wemmel es una comuna de la província bèlga del Brabant Flamenc.
Lille (Belgica)
Lille (Belgica) es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Baubigny (Còsta d'Aur)
Baubigny  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aoste
Aoste es una comuna dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region francesa d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Geografia
Aoste situat a 15 km del La Tour-du-Pin e los sieus abitants an nomenat los Outards.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 2006, dels registres archélogiques an meses a jorn un talhièr de potier datat de la fin del Mièja Edat
En 2006, des fouilles archélogiques ont mis au jour un atelier de potier daté de la fin du Moyen Âge
Jupitèr caud
Un Jupitèr caud es una planeta giganta gasosa que sa temperatura de superficia es superiora a 1,000 K en causa d'una orbita pròcha de son estela.
Wezembeek-Oppem
Wezembeek-Oppem es una comuna de la província bèlga del Brabant Flamenc.
Vaus (sus Viena)
Vaus (Vaux-sur-Vienne en francés) es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group="N"/>
Nový Hrozenkov
Nový Hrozenkov (lo Nòu Rosencòf) es un borg de la Republica chèca, situat dins la region de Zlín.
Istòria
En 1949 la comuna es copada en dos e se pèrd sa mitat orientala (Karolinina Huť).
Priorat de Graville
Lo priorat de Graville, tanben aperat abadia de Santa Onorina, qu'estó fondat au sègle XI. Que's tròba au Havre, dens lo departament de Sèina Maritima e la region de l'Auta Normandia. Que vadó en 1875.
Istòria
La glèisa qu'ei dedicada a Santa Onorina, de qui non sabem pas quasi arren. Lo son còs sacrat que l'aurén transferit de la soa purmèra sepultura dens la diocèsi de Bayeux au sit de Graville. Ua istòria deu sègle XII que relata la translacion de las soas relíquias de Graville a Conflans, dens la region parisenca, per un grop de refugiats huegent la miaça deus vikings. ,, Los bastiments conventuaus qu'eston construsits enter la fin deu sègle XII e la debuta deu sègle XIII, mantun traç deus quaus e subsisteish dens la sala capitulara.
Galhac Tolzan
Galhac Tolzan (Gaillac-Toulza en francés) qu'es una comuna lengadociana, benlèu lingüisticament gascona, situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Carte de la commune de Gaillac-Toulza et de ses proches communes.
Lapan
Lapan es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ido
L'ido es una lenga artificiala internacionala, creada l'an 1907, coma reforma de l'esperanto, per Louis de Beaufront. La lenga ido fuguèt adoptada aquela mesma annada a París, coma "lenga internacionala auxiliara", per la "Délégation pour l'adoption d'une langue auxiliaire internationale".
Impaled Nazarene
Impaled Nazarene qu'ei un grop de metal finlandés.
Musica
La loa musica qu'a evoluat au briu de las annadas. D'un black metal hòrt basic e brutau, que son passats a ua mesclanha de black metal e de crust-punk e puish, mei recentament, a un thrash metal dab accents black.
Nòva Galas del Sud
La Nòva Galas del Sud (var. Nòva Galas dau Sud, Nuòva Galas dau Sud, Nava Galas deu Sud) (en anglés New South Wales) es un Estat d'Austràlia. Foguèt creada en 1788 e a l'origina cobrissá la màger part del continent australian. Mas al sègle XIX, de grandas partidas ne foguèron sompartidas per formar las colonias britanicas de Tasmania (1825), d'Austràlia Meridionala (1836), de Victòria (1851) e de Queensland (1859).
En 2005, la Nòva Galas del Sud comptava 6,760,000 abitants. En 2016 s’annèxa l’illa Norfolk.
Vilas principalas :
Senescauciá e bailiatge
En França e en Belgica, avans la Revolucion Francesa, lei tèrmes de senescauciá (var. senescaucia, senescalciá, seneschauciá, seneschalciá) e de bailiatge (var. bailatge) o bailiá (var. bailia) se referissián a l'encòp a una entitat territoriala (circonscripcion administrativa, financiera e judiciària) onte s'exercissiá lo poder d'un senescau o d'un baile. A partir de Felip August, cada partida dau domeni reiau foguèt copada en senescauciás e en bailiatges mai o mens estenduts. Lo tèrme de senescauciá èra pus frequent dins lo sud de França, en particular en Lengadòc, e en Bretanha, e lo de bailiatge dins lo nòrd, ambé quauqueis excepcions notablas, coma Peitau, Artés, Bolonhés e Ponthieu, qu'èran qualificadas de senescauciás.
L'entitat èra tanben subdevesida en prebostats reialas amb a sa tèsta un prebòst nomenat e pagat per lo baile, en vescomtats coma en Normandia, amb un vescomte, foncionari public de còps plebeian o encara en castelaniás coma en Borgonha.
La cort o tribunau, presidida per un luòctenent generau, jutjava en premiera instància d'unes afars criminaus o dins lei quaus de membres de la noblesa èran en causa, e en apèl lei senténcias dei jurisdiccions inferioras. Lei decisions d'aquelei tribunaus podián far l'objècte d'un apèl davant lo Parlament que la senescauciá e lo bailiatge ne dependián.
Creadas a la fin dau sègle XII, aqueleis institucions, nombrosas a la fin dau sègle XVIII, avián ren qu'un ròtle judiciari, avent perdut son importància anciana en fàcia dei govèrns e subretot dei Generalitats e Intendéncias.
Districte de Zlín
Lo districte de Zlín es una division estatistica de la Republica Chèca, dins la Region de Zlín.
Viòla d'amor
thumb|250px|Viòla d'amor, París [[1760]] La viòla d'amor qu'ei un instrument de musica barròc de la familha de las còrdas hregadas.
Descripcion
Que possedeish set còrdas armonicas (au dessús de la tòca e premudas peus dits) e cinc còrdas simpaticas (en devath de la tòca, non son par tocada peu musician e que vibran en reaccion a la vibracion de las còrdas armonicas). Que manlèva la forma de la soa caisha de resonància a la familha de la viòla de gamba mes qu'ei jogada suu braç com un instrument de la familha de la lira da braccio (la familha deu vriulon). Com per mantuns instruments barròcs, las soa fisionomia que varia a còps. La voluta de la viòla d'amor que representa sovent lo cap d'un mainatge deus uèlhs bendats, allegoria de l'amor cec. Los sons horats que poden estar curats de mantuns biais mes, generaument, qu'an ua forma d'es·hlama. L'instrument que pòt tanben osténder ua roseta su la partida superiora de la soa taula.
La viòla d'amor que ho presada aus sègles XVII e XVIII mes mai au mens abandonada arron. Mantuas que hon mutiladas entà ne har vriulons altos. 200px|left|thumb|Acòrd de la viòla d'amor en clau d'ut e la soa nòta la mei hauta en clau de sòl.
L'Écaille
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Geografia
Situat a aperaquí de Rethel, e  de Rems. Lo Écaille Se tròba a aperaquí de la Marna.
Situé à environ 15 km de Rethel, et 25 km de Reims. L'Écaille se trouve à environ 3 km de la Marne.
Situat a aperaquí de Rethel, e  de Rems. Lo Écaille se tròba a aperaquí de la Marna.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo nom Lo écaille a una istòria. Aquel nom a #èsser escuelhut perque abans lo bastiment del pont (a l'intrada del pòble), los carris lor caliá far una escale, d'ont lo nom.
Le nom L'écaille a une histoire. Ce nom a été choisi car avant la construction du pont (à l'entrée du village), les chars devaient faire une escale, d'où le nom.
Lint (Belgica)
Lint (Belgica) es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Vladímir Pótin
Vladímir Vladímirovich Pótin (Владимир Владимирович Путин; [vlɐˈdʲimʲɪr vlɐˈdʲimʲɪrəvʲɪtɕ ˈputʲɪn], Leningrad, 7 d'octobre de 1952) es un òme politic rus. Es actualament lo President de Russia dempuèi 2012. Foguèt president de captalat de Russia de 1999 a 2000 e 2008 puèi elegit president de Russia de 2000 a 2008. La gestion de Pótin se caracteriza per un fòrt autoritarisme, eiretat de son temps passat a dirigir lo KGB, que mena sovent a l'eviccion de las personas que pòscan criticar o afeblir son poder. Aital dempuèi son accession al poder se produsiguèron d'eveniments que li foguèron plan favorables; lo politician ucraïnian Víktor Ioshchenko foguèt victima d'una temptativa d'enverinament en 2004, lo financièr Mikhaïl Khodorkòvski se vegèt empresonat en 2005, la jornalista Anna Politkòvskaia moriguèt assassinada en 2006, l'ancian agent del KGB refugiat a Londres, Aleksandr Litvinenko, moriguèt enverinat, e puèi las cantairas de Pussy Riot foguèron empresonadas en març de 2012. Dempuèi son eleccion ensagèt de reconstruire la poténcia e influéncia de l'anciana Union Sovietica en intervenir mai o mens dirèctament dins las politicas dels ancians païses satellits, subretot en Chechenia e mai recentament en Ucraïna, çò que generèt la crisi politica entrainada per las manifestacions proeuropèas sonadas EuroMaidan. Segon la revista americana Forbes, en 2013 Vladímir Pótin se situava en primièra posicion de las personas mai potentas del mond. En 2014, Russia foguèt exclusa del G8 en seguida de l'annexion de Crimèa. Lo 6 de decembre de 2017, Pótin anoncièt que se tornava presentar l'Eleccion presidenciala russa de 2018 per un segond mandat consecutiu, quatren mandat al total. Pótin foguèt largament favorit, regularament plaçat al delà dels 50 % dins los sondatges publicats dempuèi la darrièra eleccion presidenciala de 2012, e ganhèt tornarmai.
En 2020, faguèt aprovar per referendum un cambiament constitutional li permetent d'efectuar dos autres mandats presidencials. En febrièr de 2022, reconeguèt unilateralament las republicas separatistas prorussas ucrainianas de Donetsk e de Luhansk dins la region de Donbàs, puèi lancèt sulpic l'invasion militara d'Ucraïna.
Zaventem
Zaventem es una comuna de la província bèlga del Brabant Flamenc.
Sent Laurenç (Charanta)
Sent Laurenç (Saint-Laurent-de-Céris en francés) es una comuna lemosina, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Districte de Vsetín
Lo districte de Vsetín es una division estatistica de la Republica Chèca, dins la Region de Zlín.
Juan Crisóstomo Torrico
Juan Crisóstomo Torrico González, militar, foguèt president de Peró entre 16 d'agost e 17 d'octobre de 1842.
Illas Canàrias
Las illas Canàrias (en castelhan Islas Canarias) son un archipèla de sèt illas majoras, quatre illas menoras e dos illons volcanics de l'ocean Atlantic, situats al nòrd-oèst del continent african, pus precisament davant las còstas de Marròc e del Sahara Occidental. Se tròba entre los 27° 37' e 29° 23' de latitud Nòrd, e entre los 13° 20' e los 18° 16' de longitud Oèst. Administrativament, constituisson una comunautat autonòma d'Espanha amb lo nom de Canàrias.
Diefmatten
Diefmatten en alemannisch (Diefmatten en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Illas Canàrias
I a doas capitalas: Santa Cruz de Tenerife e Las Palmas de Gran Canaria.
Lo gentilici es canari -ària.
Geografia
Las illas Canàrias son un archipèla situat dins l'Ocean Atlantic, al nòrd-Èst de la còsta d'Africa. L'archipèla forma l'ecoregion macaronesiana amb los Açòres, Cap Verd, l'archipèla de Madèira e las Illas Salvatjas. L'illa canària mai prèpa del continent se tròba a 108 km del nòrd-oèst de la còsta africana.
L'archipèla de las Canàrias es format per las sèt illas majoras :
Las quatre illas menoras : e dos illons :
Jonville-en-Woëvre
Jonville-en-Woëvre es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Roman de La Chalm
Sent Roman de La Chalm (Saint-Romain-Lachalm en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
En cors de realizacion, un estudi istoric sus la municipalitat de Sant-Romain-Lachalm. Lo bourg de St-Romain-Lachalm es a 920m d'altitud a lo-dessus del nivèl de la mar. Lo nom de la municipalitat sembla provenir del passatge de Sant Romain e Lachalm de l'abondància dels tets de chaume. Fins a l'arribada de la familha Del Peloux, Sant-Romain-Lachalm #demorar una co-distincion. Voici succinctement Qualques familhas : HUGON indigne St Romain semblava possedir cèrtas redevances dins lo castèl bas de Dunieres, los en avent en fief de Briand de Retourtour. Fontigon (Luòc-dich sus la comuna) sembla tirar lo sieu nom d'aquel derivat : Fontaine de Hugon. Hugues lo Raton establís coma eretièr Artaud de Curnieu #que #testar en favor de la siá nièce Aymarde de Curnieu #que épousa en 1360 Jean del Peloux. Los sieus pichons-mainats s'installan a Sant-Romain.
En cours de réalisation, une étude historique sur la commune de Saint-Romain-Lachalm. Le bourg de St-Romain-Lachalm est à 920m d'altitude au-dessus du niveau de la mer. Le nom de la commune semble provenir du passage de Saint Romain et Lachalm de l'abondance des toits de chaume. Jusqu'à l'arrivée de la famille Du Peloux, Saint-Romain-Lachalm resta une co-seigneurie. Voici succinctement quelques familles : HUGON outre St Romain semblait posséder certaines redevances au château bas de Dunieres, les tenant en fief de Briand de Retourtour. Fontigon (lieu-dit sur la commune) semble tirer son nom de ce dérivé : Fontaine de Hugon. Hugues le Raton établit comme héritier Artaud de Curnieu qui testa en faveur de sa nièce Aymarde de Curnieu qui épousa en 1360 Jean du Peloux. Leurs petits-enfants s'installent à Saint-Romain.
Queensland
Queensland (QLD) es un estat d'Austràlia. Es lo segond Estat d'Austràlia per la superfícia e lo tresen per la populacion. Se tròba al nòrd de Nòva Galas del Sud e a l'èst del Territòri del Nòrd. L'Estat deu son nom a la reina Victòria de Grand Bretanha. En 2006, Queensland comptava mai de 4 milions d'abitants.
Vilas principalas :
Villanova
Villanova es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Nerís
Nerís (en francés Néris-les-Bains) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
A 8 quilomètres al sud-es de Montluçon, la municipalitat se situa sus la départementale 2144, #que connècta Clermont-Ferrand a Borges per Montluçon e #que repren lo traçat de l'anciana via romaine.
A 352 mètres d'altitud, la vila se situa suls primièrs contreforts del Massís central e mai particularament del scenari dels Combrailles (o Combraille).
À 8 kilomètres au sud-est de Montluçon, la commune se situe sur la départementale 2144, qui relie Clermont-Ferrand à Bourges par Montluçon et qui reprend le tracé de l'ancienne voie romaine.
À 352 mètres d'altitude, la ville se situe sur les premiers contreforts du Massif central et plus particulièrement du plateau des Combrailles (ou Combraille).
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Glasgow
thumb|200px||right|Localizacion de Glasgow Glasgow o Glaschu (Glasgo en nòrma mistralenca; Glaschu en gaelic escocés; Glesga en scòts) es la mai granda ciutat d'Escòcia. Sa populacion es estimada a l'entorn de 2,300,000 estatjants, amb 585,090 abitants per la vila pròpriament dicha, e 1,749,154 abitants per las banlègas.
Glasgow es situada a l'oèst de las tèrras bassas centralas (central lowlands), a la broa de la ribièra de Clyde.
La vila foguèt un centre de construccion navala dels mai coneguts al mond, ont foguèt fargada mantuna nau famosa. Uèi, Glasgow a lo pus bèl sector economic e comercial d'Escòcia e es tanben al dels centres financièrs europèus.
Malines
Malines es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Mervans
Mervans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Mervans Fa partida de la Bressa bourguignonne.
Mervans fait partie de la Bresse bourguignonne.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Illa de Nérmoutér
300px|right|thumb|L'illa de Nermoster e sa situacion
L'illa de Nermoster o illa de Nermostèr (en peitavin Nérmoutér; en francés Noirmoutier) es 'na illa francesa dau golf de Gasconha situada dins lo departament de la Vendèa (85). 'La es liada au continent per 'na "chaussada submergiblha" 'pelada lo passage du Gois e, dempuèi 1971, per un pont. 'La es constituada de quatre comunas 'massadas en comunautat, la Communauté de communes de l'Île-de-Noirmoutier. Sa lonjor es de mai o moens 18 km, sa larjor varia de 500 metres a 12 km e sa superficia es de 49 km².
Toponimia
Noirmoutier s'escrivia autre temps Noirmoutiers. Lo nom peitavin-santongés de l'illa es Nérmoutàe / Nérmoutér (escrich Nermoster dins daus textes dau seglhe XIII). Queus noms venen dau latin in + Herio Monasterio que vau dire : « au monastèri d'Herus », Herus era lo nom latin de la partida septentrionala de l'illa (auèi l'« illa d'Her »).
Illa d'Yeù
thumb|350px|right|L'illa d'Yeu' sa situacion e sa topografia thumb|right|350px|Vuda satelita de l'illa d'Yeu'
L’illa d’Yeù (Yu / Yeù en poitevinsaintongeais) o oficialament Yeu en francés, es 'na illa dau golf de Gasconha situada administrativament sur la comuna de L’Île-d’Yeu, dins lo departament de la Vendèa, dins la region País de Léger.
Emb l’Illa de Nérmoutér, 'la constitua una de las doas solas illas de l’anciana provincia dau Peitau.
Hjalmar Hammarskjöld
Knut Hjalmar Leonard Hammarskjöld (1862-1953) òme politic foguèt primièr ministre de Suècia entre 1914 e 1917.
Guans
Guans ( pron. locala : [wãns], o mens localament [gãns]) (Gans en francés) es ua comuna gascona de Vasadés administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Platyhelminthes
Los platelmints son un embrancament de vèrmes plats que nombrosas espècias son des parasits. Aquel embrancament amassa principalament des vèrmes que son d'animals alongats sens apendici.
Classificacion
La classificacion dels platelmints es variabla segon los autors.
Aquel grop se compausa d'aperaquí 20000 espècias e comporta quatre classas que correspondon a d'adaptacions a un mitan precís, aquestas son :
Guans
Toponimia
Las atestacions ancianas citadas per Bénédicte Boyrie-Fénié son : Han (1263), Ganzheremum (apud ~) (1279), en latin. La fòrma de 1279 ha referéncia a un èrm, una tèrra desabitada, pas enquèra desbosigada.
Joinville (Santa Catarina)
Joinville es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina. Sa populacion totala èra 487,003 abitants en 2007. Sa superfícia totala es 1130,9 km².
Guans
Toponimia
Per Dauzat e Rostaing, lo nom ven deu nom d'òme germanic *Ganzo (cf. alemand gans, "auca"). Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, causeish un aute nom germanic, Ganso. B. Boyrie-Fénié escarta pas completament lo nom germanic Ganso, mès pensa tanben, pr'amor de la prononciacion [wãns], a un derivat de vadum, "ga", "gua", wádanum. L'evolucion serè la seguenta : wádanos > wá(d)an(o)s > wans.
Joinville (Santa Catarina)
Pus granda vila de Santa Catarina, foguèt fondada en 1851 per d'immigrants alemands. Actualament es un important centre industrial, de comèrci e torisme.
thumb|left|250px|La vila de Joinville.
Plancherine
Plancherine en arpitan (Plancherine en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mancenans-Lizerne
Mancenans-Lizerne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Imphy
Imphy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Elèit
Un elèit es un grop social minoritari dins una societat que se trapa en posicion privilegiada sus d'aspèctes tan diferents coma l'economia, las institucions, la cultura... E que manten una situacion de superioritat al respècte dels autres de grops que fan partit del collectiu.
Imphy
Geografia
La vila de Imphy se tròba en a aperaquí de Nivèrns. Es longée per la Loire.
La ville d'Imphy se trouve dans à environ 12 km de Nevers. Elle est longée par la Loire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
L'Échelle
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region del Grand Èst.
Imphy
Istòria
L'armonia municipala de Imphy i aguèt fondat n'en octòbre 1912. Vendrà l'orquèstra d'armonia de la vila de Imphy en 1991. Per celebrar lo 100 ans d'aquel monument de la vida culturala imphycoise, una œuvre a comandat al compositeur francés Thierry Deleruyelle, intitulada Imphy, al fil de la Loire. I aurà interpretat per las primièras fes lo 1 en junh 2012.
Elèit
Dins l'istòria de la pensada sociala aquel tèma foguèt estudiat dempuèi l'antiquitat, a comptar de concèptes de sabença e vertut. Pasmens, a fins del sègle XVIII e dels començaments del sègle XIX quand la nocion d'elèit prenguèt granda importància. L'aparicion del tèrme elèit en francés es intimament ligat als ideales republicans, que lo concèpte simboliza la demanda qu'aquestes de participan al poder devon èsser causits "per sas vertuts e sos meritis" e pas per son origina familiala.
L'Échelle
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Elèit
En tèrmes analitics, los tenents d'una teoria d'elèits son Caetano Mosca e Vilfredo Pareto, e mai se d'unes considèran tanben l'importància de la contribucion de Robert Michels, sustot per sa lei sus la creissenta oligarquizacion dels partits politics subretot e de las organizacions socialas en general. Un autre autor de granda importància es Wright Mills, qu'inventèt lo tèrme d'elèit de poder. Amb aqueste concèpte se fa referéncia al nuclèu del poder qu'als EUA se calhan los elèits economics, politics e militars.
Cerseuil
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Imphy
Istòria
L'harmonie municipale d'Imphy fut fondée en octobre 1912. Elle deviendra l'orchestre d'harmonie de la ville d'Imphy en 1991. Pour fêter les 100 ans de ce monument de la vie culturelle imphycoise, une œuvre est commandée au compositeur français Thierry Deleruyelle, intitulée Imphy, au fil de la Loire. Elle sera interprétée pour la première fois le 1 juin 2012.
Chemy
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Geografia
Lo vilatge es situat dins la plana al sud de Lilla, pròche de la via que religa Arras e Tournai. Es tradicionalament entièrament virat cap a l'agricultura, malgrat la proximitat de las aglomeratcons de Lens e Lilla.
Sant Bertomieu e Grauson
Sant Bertomieu e Grauson (Saint-Barthélemy-Grozon en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Zoutleeuw
Zoutleeuw  es una comuna de la província bèlga del Brabant Flamenc.
László Sólyom
László Sólyom, professor de drech n.1942, foguèt lo president d'Ongria entre lo 8 d'agost de 2005 e lo 6 d'agost de 2010.
Japon
, formalament, qu'ei un archipèla e un país a l'èst deu continent asiatic. Situat dens l'ocean Pacific, confronta China, Corèa e Russia a l'èst que s'espandeish, dens ua direccion deu nòrd-èst vèrs sud-oèst, de la mar d'Okhotsk a la mar de China Orientau.
N'a pas nada capitala oficiau, mes lo sièti deu govèrn qu'ei a la comuna de Chiyoda, dens la metropòli de Tòquio. Lo gentilici qu'ei japonés -a, o nipon -a.
Dab mei de tres mila islas (dont las quate màgers, qui representan lo 97 % de la superficia terrèstra deu país, e son Hokkaidō, Honshū, Shikoku e Kyūshū), lo Japon que s'esten, deu nòrd au sud, aproximativament deu 45 parallèle nòrd (latitud de Bordèu) au 26 (latitud deu Sahara Occidentau). Bèras uas d'aqueras islas que son montanhosas, e de que n'i a que son volcanicas; per exemple, lo som culminant de Japon, lo Mont Fuji, qu'ei un volcan.
Toponimia
En occitan, lo mot “Japon” qu'ei un exonime qui n'existeish pas dens la lenga japonesa. Los noms japonés deu país que son Nippon (にっぽん) e Nihon (にほん), entrams que s'escriven de la medisha faiçon en kanji o caractèrs chinés: 日本.
Lo caractèr 日 que representa lo sorelh, e lo sens deu caractèr 本 qu'ei “arraditz d'arbe” e per extension “origina”. Donc, tant Nippon com Nihon que vòlen díser “l'origina deu sorelh” e per'mor d'aquò qu'apèran còps que i a lo Japon lo “País deu sorelh lhevant”. Aquesta faiçon de nomar lo país qu'apareishó dens la correspondéncia de la cort imperiau dab la dinastia chinesa Sui e que's refereish a la posicion orientau de Japon per rapòrt a la China.
La forma Nippon que s'utiliza dens los tèxtes oficiaus e suus bilhets de banca. Nihon qu'ei la forma mei correnta, e la de la lenga de tot dia.
Peu nom occitan de Japon, qu'arribè en Occident de China enlà, per las rotas comerciaus dab l'Orient Extrème.
Mes mercés au viatge de Marco Polo, l'Euròpa qu'avè dejà entenut a parlar de Japon devath lo nom de Cipango. Aquera forma que correspond au chinés 日本国, prononciats au dia de uei en chinés rìběnguó (“país de l'arraditz deu dia”), e en japonés nihonkoku o nipponkoku. Qu'ei donc lo medish nom.
L'archipèla japonés
thumb|left|Lo mont [[Fuji vist de Kawaibashi enlà]]
Lo Japon qu'ei un país insular constituit de mei de 3000 islas deu Pacific Nòrd, a l'èst deu continent asiatic. Las quate islas principaus, deu nòrd au sud, que son Hokkaidō (aperada d'autes còps Eso), Honshū (la mei grana), Shikoku e Kyūshū. Las islas Ryūkyū, dont hè partida l'isla d'Okinawa, que son ua cadena d'islas au sud de Kyūshū. Qu'apèran archipèla japonés l'ensemble de las islas qui fòrman lo territòri deu país.
Deu 70 au 80 % deu terrenh, haut o baish, qu'ei horastèr e montanhós e ne pòt pas cotivà's ni arcuélher industrias per'mor deu relhèu accidentat e deus riscs d'eslits terrèras causadas peus tèrratrems e las plojas constantas. Sonque drin mei deu cinquau deu territòri japonés qu'ei abitader e la poblacion que's concentra mei que mei suus territòris costèrs, qui an ua densitat de poblacion hèra hauta.
Meerhout
Meerhout es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Japon
L'archipèla japonés
Lo punt culminant de Japon qu'ei lo mont Fuji.
L'expleitada deus costalats e de las montanhas dab lo sistèma de cultura en platèus (los penents que son cobèrts de concas successivas de talha descreishenta segon l'altitud, çò qui permet la cultura deu ris, de la sòja, etc. Las còstas de Japon qu'atenhen ua longor e ua varietat de las granas, mes los arrius que son corts, hèra en penent e violents, e non favorizan guaire la navigacion . Vista la soa localizacion dens la Cinta de huec deu Pacific, au punt de contacte de tres placas tectonicas, lo Japon qu'ei victima de tèrratrems febles mes frequents e d'activitat volcanica. Los tèrratrems que sòlen estar acompanhats de tsunamis.
Lo Japon que da la mustra d'ua societat de 127,000,000 abitants, hautament desvolopada, dens un environament hèra mauaisit qui n'auhereish aus sons abitants qu'ua superficia cotivabla inferiora a (mensh deu 24 % de la superficia totau).
Clima
thumb|right|Temperaturas mejanas (°C), precipitacions (mm) e ensorelhada (h) per an dens [[11 vilas de Japon de 1971 a 2000.]]
Lo clima de Japon qu'ei temperat, mes que varia hèra deu nòrd au sud. Que's pòden distinguir sheis airaus climatics principaus:
Demografia e societat
En 2006, la poblacion de Japon qu'èra de 127,300,000 abitants, sia ua densitat de 337,3 ab./km². Lo Japon qu'ei lo 10 país deu monde per la soa poblacion, dab haut o baish 128,000,000 personas.
De consultar tanben: demografia de Japon.
Los yamatos
Lo pòble yamato que fòrma l'immensa majoritat de l'isclada. Aquesta qu'estó pòc a pòc poblada, au gusmeth de la Preïstòria, per divèrsas andadas de migracions d'originas geograficas diferentas. Totun, aqueras migracions que's honón viste en un navèth pòble, puishqu'a comptar de l'epòca Yayoi (IIau sègle abc) non i avó nada migracion de massa. Lo desvolopament demografic deu Japon (600,000 abitants a l'epòca Yayoi, 6,000,000 au XIau sègle) que's deu donc a causas mèrrament endogènas.
Los burakumin
Au sen deus japonés, los burakumin (部落民) que constitueishen un grop sociau minoritari discriminat sociaument e economicament. Que son los descendents deus hinin (非人) e deus eta (穢多) e en despieit de l'abolicion deu lor estatut en 1871, qu'encontran dificultats dens tots los maines de la vita vitanta per'mor de la lor origina. Que serén dus o tres milions.
Los ainos
Que son la poblacion autoctòna de l'isla de Hokkaidō (e lhèu mei ancianament de tota l'isclada japonesa). La lor origina qu'ei diferenta de la deus japonés e que presentan un aspècte fisic diferent: que son generaument mei grans, la lor pèth qu'ei mei clara e n'an pas los uelhs estirats. La lenga aino qu'ei tipologicament pròcha de las lengas paleosiberianas (d'autes lingüistas que parlan d'un grop corean-nipon-aino).
Los ainos que son a l'òra d'ara uns 150,000. Que son assimilats de longa man a la cultura japonesa, mes la comunitat aino qu'a totun desvolopat ua reïvindicacion de dret a la soa identitat, qui a miat las autoritats japonesas a har passar en 2007 ua lei entà la promocion de la cultura aino. Totasvetz, aquera reconeishença oficiau que demora en gran part teorica e en practica, los ainos que continuan de patir discriminacions.
Los pòbles de las islas Ryūkyū
La formacion de la poblacion de las Ryūkyū que seguí probable lo medish procèssus que la deu pòble japonés stricto sensu. Las lors lengas que son aparentadas au japonés (dab lo quau e fòrman lo grop de las lengas japonicas), mes suu plan genetic que's tròba ua parentat dab los ainos.
Evolucion demografica
thumb|Evolucion de la poblacion enter [[1872 e 2105, en milions d'abitants.]]
La poblacion de Japon que coneish a l'òra d'ara ua baisha deu son taus de natalitat (1,3 mainatges per hemna) devuda, enter autas rasons, au còst eslhevat de l'educacion deus mainatges. D'auta part, qu'ei au tresau reng mondiau per l'esperança de vita de la soa poblacion (82,4 ans en 2006 ). Aqueths dus factors que pausan a tèrmi lo problèma de la viabilitat deu son sistèma de retiradas e lo de dispausar de man d'òbra en nombre sufisent. Despuish 2005, lo nombre de japonés que baisha. Dab los paramètres de uei lo dia, la poblacion de Japon que baisharé a 100,000,000 abitants en 2050 e a 64,000,000 en 2100.
Lo govèrn qu'a reagit en aviar ua legislacion qui permétia a las hemnas de tribalhar e de neurir los lors mainatges en medish temps. L'obertura deu país a la man d'òbra estrangèra qu'ei demandada peu monde economic, mes qu'ei criticada dens ua partida de la societat.
Hòrta demografia
thumb|left|Las carrèras japonesas que son sovent conhidas de monde: ací au quartièr de [[Shibuya a Tōkyō.]]
Dab ua densitat mejana de 337 ab./km², lo Japon qu'ei màgerment un país urbanizat qui s'ac a dab los problèmas coneishuts aulhors: hauats densitats umanas, problèmas de circulacion, pollucion de l'aire, e ua delinquéncia qui aumenta, mes qui demora totun hèra en devath de çò qui's tròba dens los demieis similars deus Estats Units o d'Euròpa.
La reparticion de la poblacion japonesa qu'ei hèra eterogenèa e la gran majoritat de la poblacion japonesa que's concentra suu litorau sud deu país.
L'airau deu Gran Tòquio, qui includeish la capitala e mantua prefectura a l'entorn, qu'ei lo mei gran airau metropolitan deu monde. Estenut de la capitala a Yokohama, que compta 35,000,000 abitants, sia ua densitat superiora a 2500 ab./km², e qu'amassa ueit vilas de mei de 500,000 abitants. Que constitueish l'ipercentre e lo limit nòrd-orientau de la megapòli japonesa, qui s'alarga sus 1200 km sus tota la còsta sud de Honshū dinc a Fukuoka au nòrd de Kyūshū.
Per venciva, Hokkaidō e las zònas interioras de las autas islas qu'an densitats de poblacion hèra baishas, comparablas a la de dauvuns país europèus e còps que i a mei baishas (68 ab./km² entà Hokkaidō).
Istòria
thumb|right|Lo temple bodista d'[[Enichiji, de l'epòca Heian.]]
Lo Japon qu'entra dens l'istòria au sègle VIIau au parat de las tresviradas devudas a la soa entrada en contacte dab China, au prumèr reng de las quaus e figura la conquista militara peus chinés de principats coreans aliats aus japonés.
La miaça militara e la descobèrta de la superioritat chinesa dens un hèish de maines que mian los principats japonés, dont lo mei important èra lo de Yamato, a encetar refòrmas radicaus.
Qu'ei ad aquera epòca qui's causeish lo mot Japon (日本) entà designar lo país, e Tennō (天皇) entà designar l'emperaire. Aqueths dus tèrmis que remplaçan respectivament los mei ancians país deus was e ō-kimi (大君), entà har, entrams los dus, la contracarra a la pretension de China de considerar lo Japon com un país tributari, e afirmar l'egalitat de Japon dab la China.
Lo poder politic que favoriza la difusion de la pensada confucianista e deu bodisme, au detriment de la religion indigèna shintō, per'mor que'us considèra com factors d'unificacion ideologica e religiosa de l'archipèla.
Sus aqueras basas que's constitueish l'Estat antic japonés.
Lo Japon antic
thumb|left|Lo palais imperiau de [[Kyōto.]]
Yamato
L'Estat japonés qui's hica en plaça ad aquera epòca qu'ei centrat suu parçan de Yamato qui exerceish la soa dominacion sus la rèsta de l'isclada: en aqueth parçan que's tròban las capitalas (kyō, 京) successivas, dont las mei duradissas estón Heijō-kyō (au dia de uei Nara), fondada en 710, e Heian-kyô (au dia de uei Kyōto), fondada en 794. D'aquiu que's mia la conquista sistematica deu territòri e au sègle Xau, tot l'arquipèla, a l'excepcion d'Eso, que reconeish l'autoritat de l'emperaire.
Poders concurrents
Aquesta qu'ei subertot morau e simbolica. L'emperaire, simbèu de l'unitat de Japon, qu'a ua activitat ceremoniau dens ua Cort reglada per un formalisme estricte, au sen de la quau ua elei de 5000 a 10,000 foncionaris, qui son los descendents de la noblessa militara deu sègle VIIau, administran lo país segon un sistèma juridic qui estableish teoricament lo contaròtle absolut de l'Estat e de la societat. En practica, aqueth contaròtle qu'ei limitat per:
Economia e cultura
Dens l'encastre deu Japon antic, l'economia que coneish ua expansion lenta, mes continua e la literatura japonesa que produseish caps d'òbra deus grans: en 720, qu'ei compilat lo Nihon Shoki (日本書紀, Annalas o Cronicas de Japon), ua istòria mitica de Japon, e lo sègle XIau que ved a espelir lo Díser deu Genji (源氏物語, Genji Monogatari), considerat com lo prumèr roman jamei escriut au monde.
L'Edat Mejana japonesa
thumb|right|La tomba de [[Minamoto no Yoritomo a Kamakura.]]
Com l'Edat Mejana de l'Euròpa occidentau, que's caracteriza per la frequéncia de las guèrras interioras e l'estrocejada deus poders. Que's divideish en dus grans periòdes, lo periòde Kamakura (1185-1333) e lo periòde Muromachi (1392-1441), separats per la Guèrra de las Duas Corts (1336-1392) devuda a ua rivalitat dinastica. L'Edat Mejana japonesa que's feneish peu periòde dit de “las Províncias en guèrra” (Sengoku jidai, 戦国時代) (1467-1560), au cors de la quau l'inestabilitat e l'estrocejada politica atenhen lo lor punt maxímum.
La luta peu poder: Kamakura, Go-Daigo e Muromachi
Lo punt d'aviada de l'Edat Mejana japonesa que's situa en 1185, quan Minamoto no Yoritomo e receu de l'emperaire lo títol de shōgun e s'installa a Kamakura. Qu'ei lo començament deu bakufu (幕府), un govèrn militar (qu'ei lo sens deu tèrmi) qui en fèit se constitueish deu començament enlà com un segond poder politic, au ras deu poder (simbolic e decoratiu) de l'emperaire. Lo bakufu que durarà dinc a 1868.
thumb|left|Un portrèit d'epòca de l'emperaire [[Go-Daigo]]
Ua interrupcion de tres ans que's produsí totun enter 1333 e 1336, dab la restauracion efemèra de l'emperaire Go-Daigo, qui assumí tots los poders, au contra de la practica tradicionau.
Que hiquè fin ad aquera temptativa Ashikaga Takauji, dab la presa de Kyōto en 1336, e lo son segond successor, Yoshimitsu, qu'installè lo bakufu a Muromachi, un quartièr de Kyōto.
Las islas Ryūkyū
Au sud de Japon, lo reiaume de las islas Ryūkyū que serveish de gran mercat enter Japon, China, Corèa, Java e Siam.
L'Estat modèrne
thumb|right|Ua representacion d'epòca deu shōgun [[Tokugawa Ieyasu]]
Lo sègle XVI: guèrras e navèths contactes dab l'estrangèr
thumb|right|Extension territòriala d'Oda Nobunaga e de [[Toyotomi Hideyoshi.]]
Au sègle XVI, que's produseish ua arreconstruccion deu poder centrau, miada successivament per tres caps de guèrra, Oda Nabunaga (1534-1582), Toyotomi Hideyoshi (1536-1598) e Tokugawa Ieyasu (1536-1508). En 1603, Ieyasu, qui vien de recéber lo títol de shōgun, qu'installa lo bakufu a Edo (au dia de uei Tòquio) e que distribueish las tèrras a la soa familha e aus sons aliats.
Lo sègle XVI qu'ei mercat tanben per l'encontre deus japonés dab los occidentaus, portugués, espanhòus, neerlandés e anglés, qui favoriza l'espandiment deu comèrci maritim. Qu'apòrtan dab eths mejans superiors de transpòrt maritim, las armas de huec e lo cristianisme. En prumèras, la lor influéncia qu'ei considerada com benefica peu bakufu, qui a com tesic màger, a la fin deu sègle XVI, d'anientir lo poder rivau e desestabilizador de las sèctas bodistas. Mes en segondas, un còp aqueth perilh estremat, lo bakufu que's chepica de la difusion deu cristianisme: qu'ei jutjada incompatibla dab lo mantien deu fragile equilibri intèrne establit dens lo país, entau quau la ruptura de las relacions exterioras e l'isolament de Japon e semblan necessaris. La barradura de Japon que's torna definitiva en 1641 dab l'installacion deus neerlandés sus l'isclet artificiau de Dejima, dens la baia de Nagasaki e l'interdiccion de tot aute comèrci aulhors en Japon, qui segueish de pòc l'interdiccion aus japonés de viatjar en dehòra de l'archipèla.
L'epòca d'Edo (1651-1853): barradura, patz e desvolopament economic e culturau
Aquesta barradura deu país qu'ei ua caracteristica màger de l'epòca d'Edo, dont lo començament ei mercat convencionaument a 1615, quan Ieyasu elimina lo son concurrent Hideyori Toyotomi (lo hilh de Hideyoshi) en s'apoderant deu casteràs d'Osaka.
L'epòca d'Edo qu'ei lo segond long periòde de patz interiora dens l'istòria de Japon. Dens aqueth periòde, lo Japon qu'aqueseish lo sons limuts definitius. La patz qu'estó assegurada com ua “patz armada” dens ua estructura politica e militara federau. Lo poder deu shōgun qu'ei ahortit per la legitimacion qui deriva de la soa nominacion per l'emperaire e los daimyō qui regnan suus principats, qu'an a residir a Edo la mieitat de l'an e que son associats a l'administracion deu bakufu en tribalhant dens la soa burocracia.
thumb|left|Ua representacion d'[[Edo deu sègle XVII]]
Edo, arrefondada com casteràs per Ieyasu, qu'ei en efèit la capitala administrativa e ceremoniau deu gran maine territoriau deus shōgun Tokugawa, e lo milion d'abitants qui i viven que hèn d'era la prumèra capitala deu monde au sègle XVIII; los grans principats que son obligats de i véner ua partida de la lor produccion, çò qui hè a mei anar mei de Japon un mercat nacionau.
L'epòca d'Edo qu'ei ua epòca de prosperitat economica e d'aviada demografica. Se la poblacion de Japon e s'estima a uns 12,000,000 abitants au sègle XV, lo prumèr recensament, en (1721), qu'amuisha 26,000,000 abitants dens lo país. La produccion agricòla que creish dab l'aumentacion deus rendements e de la superficia agricòla (+ 50 %). Vilatges navèths que son creats, lo desvolopament deu comèrci que permet l'aviada de las culturas industriaus (amorèr, terièr, arbo de laca, arbo de papèr, lin, plantas tinctoriaus). Ōsaka, dab 500,000 abitants, qu'ei ua placa viradissa deus escambis e de la finança, e Kyōto (400,000 abitants) que jòga, com a las epòcas precedentas, lo ròtle de centre artisanau de luxe entà l'eleit de tot lo país.
L'instruccion que s'espandeish: los temples en campanha, escòlas privadas dens las vilas, qu'ensenhan a léger, escríver e comptar. Cada principat màger qu'a la soa escòla on se forman los futurs administrators. L'edicion comerciau que s'amplifica, e au miei deu sègle XIX, lo 40 % deus òmis e lo 15 % de las hemnas que saben léger.
D'auta part, l'epòca d'Edo qu'ei mercada per ua vigorosa reflexion intellectuau. En prumèras, que continua la tradicion deu confucianisme japonés (dab Nakae Tōju, Kumazawa Banzan e Ogyū Sorai); mei tard, a comptar de la mieitat deu sègle XVIII que s'espandeish lo Kokugaku (literaument Estudis nacionaus) qui s'estaca a arredescobrir los tèxtes japonés ancoans e la lor sensibilitat amagada peus manlhèus culturaus a la China.
L'epòca d'Edo que coneish tanben, solide, crisis. Au sègle XVIII, la creishença demografica qu'ei ua de las encausas de hamièras qui tornan regularament e las dificultats economicas que provòcan revòltas popularas.
L'irrupcion deus occidentaus e la fin de l'epòca d'Edo
En 1853, peu prumèr còp despuish mei de dus sègles, los japonés que son acarats a l'estrangèr, quan pareish dens la baia de Tòquio lo commodòre american Perry, qui a recebut mission deu son govèrn d'aubrir rotas comerciaus de cap tà l'achipèla japonés. Impressionats peu son armament desconegut d'eths, los japonés fin finala que cedeishen e l'annada seguenta, un tractat comerciau, la Convencion de Kanagawa, qu'aubreish lo país au comèrci dab l'Occident, mes atau com en China ne i aurà pas nada vertadèra colonizacion: en dehòra de quauques punts de la còsta lo Japon que demora barrat aus occidentaus.
Lo Bakufu que s'èra ahortit en se barrant a l'estrangèr. Aquesta ubertura impausada peus occidentaus que mia los japonés a decidir de modernizar lo país. Mes la soa division politica que va provocar ua longa crisi qui s'acabarà per la caduda deu Bakufu e l'emergéncia deu Japon contemporanèu.
Lo Japon contemporanèu
Ua guèrra qu'opausa en 1868-1869 los partisans deu shōgun e los de l'emperaire. Que s'acaba per la victòria deu camp “imperialista” e lo començament d'un navèth periòde on l'emperador, simbèu de l'unitat nacionau, exerceish la realitat deu poder.
L'epòca Meiji
Lo govèrn imperiau que mia ua seria de refòrmas. La capitala qu'ei transferida de Kyōto a Edo, qui pren lo nom de Tòquio. Lo sistèma feudau qu'ei abolit : la proprietat de las tèrras ne revien pas mei a l'aristocratica, e lo Japon qu'ei dividit en prefecturas. Que s'encoratja la practica deu shintoïsme, qui devien ua mena de religion d'Estat, e un sistèma de servici militar obligatòri qu'ei establit.
Lo govèrn que moderniza tanben lo país : construction d'un hialat telegrafic, de vias de camins de hèr, d'obradors navaus, de fabricas de municions, e d'usinas textilas. Lo Japon que devien lo prumèr país asiatic industrializat.
Comunitat de comunas deth Haut Bearn
Era comunitat de comunas deth Haut Bearn (o comunautat..., o deu Haut Bearn) qu'ei ua intercomunalitat, bearnesa, situada en departament deths Pirenèus Atlantics e era region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Eth son còdi SIREN qu'ei 200 067 262.
Japon
L'imperialisme japonés e lo Japon dens la segonda Guèrra mondiau (1931-1945)
thumb|right|Operacions principalas sus lo teatre asiatic de la [[Segonda Guèrra Mondiala de 1937 a 1942.]]
Comunitat de comunas deth Haut Bearn
Era lenga autoctòna qu'ei eth occitan gascon, ena varianta bearnesa (eth basco a Esquiula). Ua partida deth territòri qu'utiliza eth article pirenenc.
Japon
L'imperialisme japonés e lo Japon dens la segonda Guèrra mondiau (1931-1945)
Aquò que hè deu Japon ua poténcia d'endom mondiau e la sola poténcia d'Asia. Au sortit de la prumèra Guèrra mondiau, lo Japon qu'ocupa ua posicion solida en Orient Extrème, dab l'armada mei poderosa de la zòna. Qu'exerceish ua grana influéncia en China e qu'a beneficiat de la guèrra deu punt de vista economic. Dens lo decenni de las annadas 20, la societat japonesa qu'estó acarada a problèmas qui la democracia non podó pas resòlver. La corrupcion a l'interior deu govèrn qu'èra insuportabla e las acusacions contra los membres de la Crampa baisha que provocavan susmautas a continuar, e mentretant, los grops sociaus mei conservadors qui tienèn la Crampa hauta e lo Conselh que criticavan la democracia en per'mor de la soa feblessa. La prosperitat comerciau atenhuda au darrèr de la prumèra Guèrra mondiau que comencè de s'amendrir quan, en 1921, l'Euròpa e comencè la soa recuperacion. Las consequéncias de la Grana Depression qui s'aviè en 1929 qu'estón nefastas entau Japon per'mor de l'aumentacion de las tarifas doanèras de las parts deus país qui crompavan produits japonés, e que's desvolopè dens lo país ua grana praubèra. Aqueths problèmas e l'actitud de la China qui ensajava de descaçar lo comèrci japonés, qu'explican l'invasion peu Japon de la Manchoria en 1931.
Comunitat de comunas deth Haut Bearn
Istòria
Era comunitat de comunas que's creè eth purmèr de gèr de 2017 dab eth nom de comunitat de comunas deth país d'Auloron e deras Vaths deth Haut Bearn. Que provién d'ua fusion de :
Que prengó eth nom de comunitat de comunas deth Haut Bearn per arrestat deth 18 d'agost de 2017.