cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Senat espanhòl
Foncion politica
vinheta|Façada del Senat Lo Senat contraròtla l'accion del govèrn mejans d'interpellacions e de questions, que quin que siá los sieus membres pòt sometre al govèrn e que pòdon iniciar una mocion que la cambra manifesta per donar sa posicion.
Dins quin cas que siá sa foncion de contraròtle politic es subordonada al Congrès dels Deputats, lo sol a qui lo govèrn respond a de sa gestion.
Foncion legislativa
Lo Senat a l'iniciativa legislativa, amb lo Congrès dels Deputats e lo govèrn.
Lo Senat gerís de projèctes de lei, es a dire, d'iniciativas remesas pel govèrn dins lo Congrès dels Deputats e ja aprovadas per aqueste, e de proposicions de lei, e mai, d'iniciativas remesas pel Congrès de Deputats o iniciadas pel quita Senat. Dins totes los cases pòt introduire d'amendaments dins los respectius tèxtes o opausar son veto, dins aquel darrièr cas lo tèxte deurà tornar al Congrès dels Deputats.
Foncion d'integracion territoriala
La Constitucion reconeis al Senat un ròtle preeminent dins la consideracion del besonh que l'Estat armonize de disposicions generalas de las comunautats autonòmas e amb l'autorizacion dels acòrds de cooperacion entre de comunautats autonòmas, mas dins lo cas de desacòrdi lo Congrès dels Deputats a lo darrièr mot, podent impausar son critèri pel vòte a la majoritat absoluta de sos membras.
Sonque dins un cas lo Senat a un poder plen e exclusiu, sens possibilitat d'intervencion del Congrès dels Deputats: quand una comunautat autonòma respectèt pas las obligacions que la Constitucion o d'autras leis li impausen o agiguèt de biais grèvament contrari a l'interès general d'Espanha, lo Govèrn pòt requerir a son president qu'arrèste en tala actitud e se la quita demanda foguèt pas entenduda, pòt sollicitar l'autorizacion del Senat per impausar las mesuras de cal per assegurar lo compliment de las mencionadas obligacions o protegir l'interès general d'Espanha.
L'autorizacion del Senat deu èsser aprovada per majoritat absoluta del meteis e pòt inclure de condicions e de limitacions, e mai abilita automaticament dins lo govèrn per donar d'instruccions obligatòrias a totas las autoritats de totas las comunautats autonòmas. En practica es una suspension de l'autonomia per de causas excepcionalas e çò que jamai foguèt utilizat.
Criticas e de peticions de reforma
Fòrça politics, analistas politics e universitaris veson dins lo Senat una cambra qu'exercís pas en la practica una foncion utila, doncas que para gaireben totas sas foncions lo Congrès es el qu'es decisiu. E las paucas foncions exclusivas se son pas utilizadas. Se crida per reformar lo Senat que siá un organ que done importància a las regions, d'autras vòlon l'eliminar. Quina reforma que siá auriá de besonh d'un cambiament de la Constitucion.
Lo budget annal del Senat en 2015, èra de 51 milions d'èuros, que 41 % son de despensas de personal, 41 % de despensas e de servicis e corrents e fin finala un 14 % son de transferiment corrents (la basa son d'institucions e de fondacions sens tòca lucrativa).
Grébault-Mesnil
Guérbeu-Mégni en picard (Grébault-Mesnil en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Geografia
Vilatge rural del scenari del Vimeu, facilament accessible pel anciana RN 28 (actuala RD 928) e per la autoroute, situat a 12 km al sud-oèst de Abbeville.
Village rural du plateau du Vimeu, aisément accessible par l'ancienne RN 28 (actuelle RD 928) et par l'autoroute, situé à 12 km au sud-ouest d'Abbeville.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bévy
Bévy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.
Sardegna Possibile
Sardegna Possibile es un projècte politic sard qu'aglutina divèrsas entitats e sensibilitats de Sardenha a l'entorn de l'escrivana Michela Murgia e qu'a per tòca primièra de donar mai d'autonomia e de capacitat d'autodeterminacion a l'isla mediterranèa. Aquesta coalicion que compta tres associacions (Gentes, ProgReS e Comunidades) se deu presentar a las eleccions regionalas en Sardenha de 2014 que se faràn lo 16 de febrièr de 2014. L'organizacion, començaira en politica, creèt ja de cambiaments notables dins las practicas politicas del país en emplegar lo catalan dins sos cartèls de propaganda a L'Alguer e lo sard dins lo demai del territòri a mai de l'italian, la lenga tradicionalament dominanta.
Bévy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nancy Sinatra
thumb|250px|Nancy Sinatra en 1971 Nancy Sandra Sinatra (Jersey City, Nòva Jersei, 8 de junh de 1940) es una cantaira e actritz americana. Filha ainada del cronaire Frank Sinatra, es subretot coneguda per sa cançon "These Boots Are Made for Walkin'" que venguèt famosa internacionalament tre 1966.
Grébault-Mesnil
Istòria
Grébert-Mesnil A citat l'an 1126 #que lo senhor n'es lo chevalier Hugo o Hugues de Grébert-Maisnil
Sardegna Possibile
Comptava d'intencions de vòts compresas entre 11 e 21 % cap a la mitat de genièr de 2014, çò que la situava en foncion de las previsions mai bassas coma tresena fòrça politica del país, e en primièra posicion segon los resultats mai optimistas.
Grébault-Mesnil
Istòria
En 1226 lo senhor n'es Jehan de Grébert-Mesnil, chevalier ; #que lo fraire Hugues n'es Abbé de Centule (Sant-Riquier). Aquel linhatge es probablament a l'origina de la familha Grebmesnil
De Abbéville e seriá sortida de l'ancian Ostal de Grébert del Cambrésis. Veire Aegido de Greberto.
La distincion fasiá partida del bailliage de Abbeville e levava d'aquela de Sant-Maxent.
La Curació èra a la collation del prieur de Canchy.
A la fin de la, la distincion passa per matrimòni a Aléaume de Brimeu ; lo sieu hereva la farà passar en la nòbla familha Boutery pendent aperaquí un sègle.
Cap a 1415, Jeanne Boutery n'ereta e esposa Jean de Caumont, genet.
En 1460, Jeanne de Caumont es l'esposa de Pèira de Haucourt, genet.
En 1498, lo senhor es Jean de Haucourt, chevalier e capitani del castèl de Abbeville.
Lo sieu eretièr e descendent dirècte es Jean de Toeuffles, chevalier e capitani del castèl de Montreuil.
En 1625, lo senhor es Jean de Grouches, baron de Chépy.
En 1650, se cita Augustin de Grouches, Marques de Gribeauval coma senhor de Grebault-Mesnil.
En 1689, Nicolas de Grouches, marques de Chépy, Maréchal de Camp e Granda-crotz de Sant-Louis. Aicí-dessous
Grébert-Mesnil est cité en 1126 dont le seigneur est le chevalier Hugo ou Hugues de Grébert-Maisnil
en 1226 le seigneur en est Jehan de Grébert-Mesnil, chevalier ; dont le frère Hugues est Abbé de Centule (Saint-Riquier). Cette lignée est probablement à l'origine de la famille Grebmesnil
d'Abbéville et serait issue de l'antique Maison de Grébert du Cambrésis. voir Aegido de Greberto.
La seigneurie faisait partie du bailliage d'Abbeville et relevait de celle de Saint-Maxent.
La Cure était à la collation du prieur de Canchy.
À la fin du, la seigneurie passe par mariage à Aléaume de Brimeu ; son héritière la fera passer dans la noble famille Boutery pendant environ un siècle.
Vers 1415, Jeanne Boutery en hérite et épouse Jean de Caumont, écuyer.
En 1460, Jeanne de Caumont est l'épouse de Pierre de Haucourt, écuyer.
En 1498, le seigneur est Jean de Haucourt, chevalier et capitaine du château d'Abbeville.
Son héritier et descendant direct est Jean de Toeuffles, chevalier et capitaine du château de Montreuil.
En 1650, on cite Augustin de Grouches, Marquis de Gribeauval comme seigneur de Grebault-Mesnil.
En 1689, Nicolas de Grouches, marquis de Chépy, Maréchal de Camp et Grand-croix de Saint-Louis. ci-dessous
Nòtas
<references group=N/>
Tradicion
La tradicion designa la transmission de contunh d'un contengut cultural dins l'istòria dempuèi un eveniment fondator o un passat de memòria perduda (del latin traditio, tradere, de trans « mejans » e dare « donar », « far passar a un autre, remetre »). Aquel eritatge immaterial pòt constituir lo vector d'identitat d'una comunautat umana. Dins son sens absolut, la tradicion es una memòria e un projècte, dins un mot un consciéncia collectiva: lo sovenir de çò qu'èra, amb lo dever de lo transmetre e de l'enriquir. Amb l'article indefini, una tradicion pòt designar un movement religiós per çò que l'anime, o mai sovent, una pratictica simbolica particulara, coma las tradicions popularas.
Dins lo lengatge corrent, lo mot tradicion es a vegada emplegat per designar un usatge, veire una abituda, consacrat per una practica longa al sen d'un grop social quitament restrench (par exemple una tradicion familhala).
Lo concèpt de tradicion pren un sens diferent dins lo mot tradicionalisme, que representa una volontat de retorn a de valors tradicionala, e non pas de transmission d'un eritatge dins l'evolucion istorica. Lo tradicionalisme es l'opausat del progressisme. S'agís donc pas d'una notion dirèctament ligada a la definition primièra de la tradicion.
Religion
Selon Maurice Halbwachs, « la religion entièra se resumís dins lo procediment de traditionalizacion ».
Sciéncias umanas
Una tradicion es, en sociologia, una costuma o una abitud qu'es memorizada e transmesa de generacion en generacion, a l'origina sens besonh d'un sistèma escrich. Las aisinas per ajudar a aquel procediment inclusisson d'elements de poesia coma la rima e l'alliteracion. D'istòrias son bastidas per una ritualizacion de la pensada a l'entorn d'un biais de far e de sos accessòris, ara plan relevat per la publicitat e las leis.
Diferéncia entre costuma e tradicion
La tradicion es universala e se presenta sovent jos diferentas formas segon los païses, mas una tradicion es pas totjorn a l'escala nacionala, pòt èsser familhala. La costuma es una istòria de localitat, de region. Las tradicions illustran l'istòria de pòbles. La tradicion es una transmission culturala que dura dins lo temps e concernís de doctrinas que pòdon èsser religiosas, moralas, politicas, etc. Las tradicions se transmeton de generacion en generacion e s’agís mai d’una pensada e d’un estat d’esperit qu'environa de fachs e d'abituds. Una costuma es una practica que s’aplica mejans las generacions per reproduire e conservar las meteissas abitudas e las meteissas conduchas ancianas d’un pòble, d’un país o d’una familha. La costuma e la tradicion son intimament ligadas e sont sovent associadas mas la tradicion pòt èsser definida coma la pensada qu'environa la mesa en aplicacion concrèta de costuma dins los fachs.
Batalha de Castèlnòu d'Arri (1211)
La batalha de Castèlnòu d'Arri se debanèt en 1211 durant la Crosada deis Albigés entre l'armada crosada de Simon IV de Montfòrt e leis armadas coalizadas dei senhors occitans de Tolosa, de Fois, de Comenge e de Bearn. S'acabèt per una victòria occitana limitada car lei Crosats capitèron de se replegar e foguèron pas anientats maugrat d'efectius fòrça inferiors ai Coalizats.
La batalha se debanèt en tres etapas principalas. Au començament, leis Occitans acomencèron un sètge parciau de la vila ocupada per una garnison crosada e lei dos camps assaièron de reünir de tropas suplementàrias. Dins lo corrent d'aqueu procès, un combat de cavalariá se debanèt entre lei fòrças de Simon de Montfòrt e aquelei dau Comtat de Fois que s'acabèt per un succès francés. Pasmens, Ramon VI e Ramon Rogièr capitèron d'utilizar aqueu combat per espandre la rumor de la desfacha e de la mòrt de Simon de Montfòrt. Ansin, mai d'una vila se revoutèt còntra lei Francés que deguèron se replegar per preparar una conquista novèla dei territòris perduts.
Senat
Lo Senat es una institucion politica dins un regime bicameral, presenta dins diferents païses e a diferentas epòcas. Sps membres son nomenats senators e senatoras o senatiças. Lo nom ven de son origina del Senat roman; lo mot senat ven del mot latin senatus que significa « conselh dels ancians » (bastit sul meteis radical que senex, « un vielh », radical ques e trapa dins senil).
Ara, es mai sovent la « Cambra nauta » del poder legislatiu dins los regims d'un Parlament bicameral.
Manuel Baixauli
thumb|250px|Manuel Baixauli durant la Diada de Sant Jòrdi a Barcelona en 2014 Manuel Baixauli i Mateu (Sueca, País Valencian, 2 d'octobre de 1963) es un escrivan e pintor valencian. Faguèt d'estudis de Bèlas Arts abans de s'avodar professionalament a l'ensenhament de la pintura. Sas òbras literàrias recebèron totas un prèmi. Qualque temps aprèp qu'acabèsse la redaccion de L'home manuscrit, sa tresena òbra espelida en 2007, se vegèt afectat per una malautiá, lo sindròme de Guillain-Barré que lo paralizèt. Aprèp un bèl moment de reeducacion capitèt de recuperar sa mobilitat e consignèt aquela experiéncia dins La cinquena planta, son quatren libre publicat en 2014.
Bing Crosby
thumb|250px|Bing Crosby dins las annadas 1930 Harry Lillis Crosby, mai conegut coma Bing Crosby (Tacoma, estat de Washington, 3 de mai de 1903 – Madrid, 14 d'octobre de 1977) foguèt un cantaire e actor american. Cronaire dels mai populars dins las annadas 1960 e 70 amassa amb Frank Sinatra, es tanben associat al corrent del jazz vocal.
Daniele Barbaro
Daniele Matteo Alvise Barbaro (8 de febrier de 1514 - 13 d'abriu de 1570) es un umanista e un noble venecian dau sègle XVI que foguèt cardenau de la Glèisa Catolica, escrivan, diplomata e scientific. En particular, foguèt l'autor d'una traduccion en italian dei dètz libres d'arquitectura de Vitruvi e d'un important tractat d'optica dich La pratica della perspettiva (« La practica de la perspectiva » en occitan). Son trabalh contèn la premiera descripcion coneguda dau foncionament d'un diafragma. Ambé son fraire Marcantonio, foguèt tanben lo protector de mai d'un artista major (Tasso, Palladio, Veronese...) e son ostau (la Villa Barbaro) foguèt classada au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat en 1994.
Grécourt
Gricourt en picard (Grécourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Geografia
Vilatge picard del Santerre situat al sud de Nesle e Ham, facilament accessible per las ancianes nacionalas RN 30 e RN32 (actualas RD 930 e RD 932)
Village picard du Santerre situé au sud de Nesle et Ham, aisément accessible par les anciennes nationales RN 30 et RN32 (actuelles RD 930 et RD 932)
Istòria
Pòble fòrça deteriorat pendent la Primièra Guèrra mondiala
Nòtas
<references group=N/>
Amanda Knox
thumb|Amanda Knox (2016) Amanda Marie Knox, escaissada dins la premsa Foxy Knoxie o "La Reina de Glaç" (Seattle, 9 de julhet de 1987) es una estudianta americana que se trobèt al centre d'un afar criminal en 2009. Foguèt acusada amb son amic Raffaele Sollecito e Rudy Guede d'aver assassinat una estudianta anglesa, Meredith Kercher, dins la vila italiana de Perosa. Faguèt quatre ans de preson abans d'èsser liberada lo 3 d'octobre de 2011.
Pasmens lo jutjament contunhèt e lo 30 de genièr de 2014 foguèt condemnada amb Sollecito a 28 ans de preson. Knox que viviá dempuèi un temps als Estats Units podiá èsser l'objècte d'una extradicion cap a Itàlia mas finalament lo 28 de març de 2015, aprèp un quatren jutjament Amanda Knox e Sollecito se vegèron aquitats per la Cort de Cassacion italiana.
Claude François
thumb|360px|Claude François e las Claudettes en 1976 Claude Antoine Marie François, escaissat popularament «Cloclo» (Ismailha, 1 de febrièr de 1939 - París, 11 de març de 1978) foguèt un cantautor e productor francés d'origina egipciana. Artista dels mai famoses durant las annadas 1960 e 1970, moriguèt tragicament d'electrocucion en 1978. Foguèt l'autor en 1967 amb lo paraulièr Gilles Thibaut e lo compositor Jacques Revaux de la celèbra cançon "Comme d'habitude" que venguèt tre 1969 un succès internacional gràcias a sa version anglesa "My Way" interpretada pel cronaire american Frank Sinatra.
Pisseleu (Oise)
Pisseleu es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Luis Aragonés
thumb|250px|Luis Aragonés en 2008 José Luis Aragonés Suárez Martínez (Hortaleza, Madrid, 28 de julh de 1938 - Madrid, 1 de febrièr de 2014) foguèt un fotbolaire e entrainador espanhòl. Jogava mai que mai coma centre de terrenh e subretot al Club Atlético de Madrid, que s'i faguèt remarcar durant las annadas 1960 e 1970. Disputèt en total 360 partidas dins la Primera Division d'Espanha e marquèt 160 buts. Entrainèt la seleccion nacionala espanhòla de 2004 a 2008 abans de se trachar de l'equipa turca del Fenerbahçe. Se moriguèt a la Clinica Cemtro de Madrid l'1 de febrièr de 2014 al cap d'una malautiá longa.
Nesles
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Julien Clerc
thumb|250px|Julien Clerc en 2011 Paul Alain Leclerc, mai conegut coma Julien Clerc (París, 4 d'octobre de 1947) es un cantaire francés.
Revòuta de Sabardu
La revòuta de Sabardu se debanèt en 1211 durant la Crosada deis Albigés pendent leis operacions a l'entorn de Castèlnòu d'Arri. La populacion de la vila capitèt de se revòutar còntra sa garnison francesa que foguèt massacrada.
Nielles-lès-Ardres
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Nielles-lès-Ardres A situat a 14,7 km al oèst de la bòsc de Éperlecques, a 28,9 km de Calava e a 24,4 km de Sant Omer
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'histoire de Nielles-lès-Ardres nous est raconté dans la notice historique sur le commune de Nielles-lès-Ardres de René Ringot.
Revòuta de La Grava
La revòuta de La Grava se debanèt en 1211 durant la Crosada deis Albigés après leis operacions a l'entorn de Castèlnòu d'Arri. La populacion de la vila capitèt de se revòutar còntra sa garnison francesa e d'assassinar son cap entraïnant l'evacuacion de la vila.
Licèu Edgar Allan Poe
Lo licèu Edgar Allan Poe es un establiment francés d'ensenhament segondari, situat 2 carrièra du Faubourg-Poissonnière a París, dins lo X arrondiment. Lo provisor actual es Evelyne Clinet.
Aimeric Picaud
Aimeric Picaud (o Aimery Picaud) foguet un monge benedictin de Partenai, en Peitau, que viscut au seglhe XII. Es tradicionalament considerat coma l'autor de la Guida dau Pelegrin, escrich vers 1140, primiera òbra consagrada au pelegrinatge de Sent Jacme de Compostela.
Lo Codex Calixtinus es una òbra eclesiastica, la part dau capítol V qu'es atribuida a Picaud seriá estada destinada non pas aus pelegrins mas aus clhercs e es estat fòrça pauc difusada e legida. S'agiriá mai d'una òbra de "propaganda" de l'Eglheisa que d'un veritablha "guida toristica".
Se la Guida es son òbra, es probablhe—mas pas confermat—que Picaud parlava l'occitan ancian. Fa menciona dau mot "sentjacaïre", qu'es "sentjacaire" en lemosin moderne.
Nòtas
<references group="N"/>
Bolin
Bolin (Boulin en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [bou'li] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : De Baulino, en latin, en 1313, Bon Lin, Volin en 1429, Boulin (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Dauzat, Bolin que vien deu nom galloroman d'òmi *Bullinius (deth gallic Bullius).
Segon Miquèu Grosclaude, Bolin que vien benlhèu deu nom germanic d'òmi Bulinus (hornit per Negre). *Bullinius (de Dauzat) > *Borin. Grosclaude escarta pas completament un nom laudatiu coma Bon Lin (atestacion de 1429).
Tao Lin
thumb|250px|Tao Lin en 2010 a Japon Tao Lin (en chinés: 林 韜, en chinés simplificat: 林 韬, e en pinyin: Lín Tāo; Alexandria, Virgínia, 2 de julhet de 1983) es un romancièr, poèta, ensagista e artista american. Participèt tre la debuta e frequentament a Thought Catalog. Escriu tanben dins lo New York Times, Granta, New York Observer, Gawker, Poetry Foundation, e The Believer. En novembre de 2008 Lin fondèt Muumuu House, un ostal d'edicion independent, e puèi en 2010 foguèt lo cofondador de MDMAfilms, una companhiá independenta de produccion cinematografica.
Borough reial de Kensington e Chelsea
Lo Borough reial de Kensington e Chelsea (en anglés : Royal Borough of Kensington and Chelsea) es un borough de Grand Londres, e un dels sols dins la region (amb aquel de Kingston-upon-Thames) a portar lo títol onorific de Districte Rieal. Aquela circonscripcion foguèt fondada en 1965 per fusion dels boroughs de Kensington e de Chelsea. Aquel borough que possedís la mai forta densitat de populacion de tot lo Reialme Unit, compta los districtes de:
Lo club de fotbal de Chelsea Football Club es pas localizat dins aquel borough mas se dins lo Borough londonenc de Hammersmith e Fulham.
Bordèras de Loron
Geografia
Aute vilatge o quartièr : Medàs. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Bordères
Segon Dauzat, Bordères qu'ei, damb eth sufixe -èra, eretat deth latin -ella, eth mot bòrda, d'origina probablament germanica, qui avè lo sens de « cabana », « ostau petit », puish qui prengó eth que coneishem. Eth sufixe que seré -aria peths Féniés [foneticament, qu'ei tanben possible] e per era soa valor collectiva, qu'explicaré eth sens de « vilatge ».
Segon Miquèu Grosclaude, Bordères qu'ei equivalent ath gascon bordèras, diminutiu de bòrdas, dab eth sufixe -ellas. L'idèa de Palay, « ensemble de bòrdas » qu'ei ua error. Eth sens prumèr d'aqueth mot germanic qu'ei « pòst », e après « cabana de pòstes », puish « petita abitacion rurau ». Bordères qu'ei donc « las petitas casas; eth sens de « granja » que sembla mei recent. Eth plurau qu'ei en -es.
Ilhan
Era prononciacion qu'ei [i'lyo] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : De Ilano, en latin, ath sègle XII, Petrus Dilan en 1216, De Ylhano, en latin, en 1387.
Segon Dauzat, Ilhan que vien deth nom gallic d'òmi Ilius o Illius, dab eth sufixe latin -anum. Que seré donc ua anciana grana proprietat gallo-romana. Segon Negre, Ilhan que vien deth nom latin d'òmi Ælianus. R. Aymard que considèra èras duas explicacions son valablas.
Segon Miquèu Grosclaude, Ilhan que vien d'Illius, dab eth sufixe -anum (era proprietat antica d'Illius). -Anum qu'ei prononciat locaument o. Mes autes noms de persona que son possibles.
Segon Xavier Delamarre, Ilhan que vien deth nom celtic d'òmi Illius, dab era derivacion celtica -ānon.
Aristèu
drecha|vinheta|385x385px|Aristèu par François-Joseph Bosio (1768-1845), [[Lovre|musée du Louvre]] Dins la mitologia grèga, Aristèu (en grèc ancian Ἀρισταῖος) es un eròi, filh d'Apollon e de la nimfa Cirèna, associat a l'activitat pastorala e & l'agricultura.
Henning Mankell
thumb|Henning Mankell a la Fièra del Libre de Göteborg en 2005 Henning Mankell (Estocòlme, 3 de febrièr de 1948) es un escrivan e dramaturg suedés. Es conegut internacionalament gràcias a son personatge mai emblematic, l'inspector Kurt Wallander, e l'adaptacion cinematografica de sos romans. Es maridat amb Eva Bergman, la filha d'Ingmar Bergman.
Aristèu
Mite
Foguèt elevat per las nimfas que li aprenguèron a calhar lo lach, a cultivar los olivièrs, e a s'ocupar de las abelhas. Enamorat, foguèt la causa de la mòrt la sieuna driada Euridice, la perseguissent lo jorn de sas nòças amb Orfèu : alara fugissiá endavant d'el, apercebèt pas sota sos pés una sèrp amagada dins las èrbas nautas. La fissada de la sèrp li prenguèt la vida. Per la venjar, las nimfas, sas companhas, faguèron perir totas las abelhas d’Aristèu. Sa maire Cirèna, de qui implorèt ajuda per reparar la pèrda, lo menèt consultar Protèu, qu'aviá ausit la causa de son malastre, e Aristèu recebèt òrdre d'amastigar los manes d'Euridice amb de sacrificis expiatòris. Docila a sos conselhs, Aristèu, avent sul pic immolat quatre taurèls e tant de vedèlas, ne vengèt sortir un fum d'abelhas que li permetèt de tornar far los bornats.
Esposèt Autonoèa, filha de Cadmos, qu'aguèron Acteon. Après la mòrt d'aqueste filh esquiçat per sos cans, se retirèt a Ceos, illa de la mar Egèa, alara desolada per una pèsta que faguèt acabar donant als dieus de sacrifiis; d'alà, passèt en Sardenha que civilizèt lo primièr, enseguida en Sicília ont lo meteis faguèt, e fin finala en Tràcia ont Dionís l'inicièt a las orgias. Establit sul mont Emos qu'aviá causit per demorança, e i dispareguèt. Los dieus lo placèron dins las estelas, e, selon unes autors, venguèt le signe del Aqüari.
Culte
Son culte èra per exemple espandit en Beocia, a Ceos, en Sicília, en Sardenha, en Tessàlia e en Macedònia (Grècia).
Lo sol sanctuari conegut que li es dedicat se trapa a Ieras (Provença) : se faguèt d'escavacions dempuèi los ans 1970 e se repertorièt 40 000 fragments de teralhas.
Technicolor
Lo technicolor es una seria de processes de filmes en color lançats per la Technicolor Motion Picture Corporation, fondada per Herbert T. Kalmus, Daniel F. Comstock e W. B. Westcott en 1915.
Lo technicolor bicròm
240px|thumb|right|[[The Toll of the Sea]] Dins un primièr temps, lo procés emplegat consistís dins una sintèsi additiva bicroma (projeccion amb doble objectiu de filmes amb filtres de colors). L'unic filme realizat mejans aquel procés sortiguèt en 1917: s’agís d’un cort metratge, The Gulf Between. Aquel procés se trapèt pauc practic, e Herbert Kalmus presentèt un nòu procés al començament de 1920, qu'es una sintèsi sostractiva: son empegats dos positius que foguèron de per abans virats en color (roga e verd). Per balhar dos fons per far un filme que mostrariá la capitada del procés, Kalmus contactèt George Eastman, lo fondator de Kodak, que se declarèt pas interessat. Fin finala foguèt Bon-Ami, une marca de detergent, e lo productor Joseph M. Schenck que li permetèron de realizar lo procés del technicolor bicròm. Lo filme, The Toll of the Sea, sortiguèt en 1922, realizat per Chester M. Franklin. D’autres filmes utilizèron aquel procés pendent los ans 1920: que Wanderer of the Wasteland d'Irvin Willat, The Ten Commandments (1923) e The King of Kings (1927) de Cecil B. DeMille, o encara The Phantom of the Opera (Rupert Julian, 1925), aqueles tres darriers filmes n'utilisan lo procés technicolor per qualques sequéncias.
Filmar en technicolor demorava fòrça costós. Kalmus decidiguèt d’emplegar una vedeta hollywoodiana per far mai visibile son procés: l’actor Douglas Fairbanks investiguèt alara un milion de dollars per que siá realizat The Black Pirate, en 1926 ; mas las projeccions d'aquel filme, alara que fòrça plan acculhit per la critica, faguèt problèma: lo filme, compausat de dos positius empegats l’un amb l’autre, es tròp espeça e se damatja lèu. Lo procés technicolor foguèt melhorat, ambedos positius tintats qu'èran tirats sus un sol positu final: es lo tiratge per imbibicion, utilizat a partir de 1929. Un dels filmes mai coneguts avent utilizat lo procés bichròm es Mystery of the Wax Museum, réealizat per Michael Curtiz en 1933. Malgrat l'avançada, las recètas de technicolor mervavan.
left|thumb|La camèra de Technicolor tricròm|240px
Lo technicolor tricròm
Herbert Kalmus metèt al punt en 1932 la camèra que permet de filmar tot en colors: la camèra de Technicolor tricròm. Es la tecnica del technicolor classic, que se fa referéncia ara per parlar de l'edat d’aur del technicolor. Gerís tres negatius blanc e negre a l'encòp, entraïnats en sincronisme perfach, l’un essent sensible al roge, l’autre al verd e lo darrièr al blau. Lo procés demandava fòrça suenh al tiratge final, per que los tres imatges se superpausan exactament sus la copia. Los studios demorèron apaurats per la manca de succés e de la qualitat imparfacha dels precedents proceses. Foguèt a Walt Disney que Kalmus prepausèt son invencion; Disney aviá estat gaire interessat pels proceses bicromics, mas aguèt l’intuicion que la nòva version despassará en qualitat tot çò que s'èra fach de per abans.
Lo primièr filme utilizant lo technicolor tricròm foguèt un filme d’animacion, Flowers and Trees (1932), eissit de las Silly Symphonies, laboratòri d’expérimentacion pel futur primièr long metratge de Walt Disney, Snow White and the Seven Dwarfs (1937). E mai, Disney signèt amb Kalmus per una exclusivitat de cinc ans. Mas amb la pression dels autres studios la durada foguèt mermada a un an. Foguèt en 1934 que sortiguèt lo primièr cort metratge amb presas de vista reala en technicolor tricròm, financiat per Kalmus: La Cucaracha, amb entre autres la jova Judy Garland.
thumb|250 px|[[Snow White and the Seven Dwarfs]]
Lo primièr long metratge en presas de vista realas foguèt Becky Sharp (1935), realizat per Rouben Mamoulian. Malgrat lo caractèr davancièr de l’entrepresa, lo filme aguèt pas de succés esperat: en efècte, al contrari del filme d’animacion, fòça pensavan encora que lo technicolor donava a la presa de vista reala una manca de natural, a causa de colors tròp saturadas. Aquela reaccion foguèt sonque temporária, e los sucesses venguèron: Snow White and the Seven Dwarfs (1937), A star is born (1937), The Adventures of Robin Hood (1938), The Wizard of Oz (1939), Gone with the Wind (1939), Fantasia (1940), eca. La tecnica del technicolor venguèt pendent la guèrra marca de qualitat. E d'actriças foguèron reveladas per las colors treselusentas del technicolor, coma Lucille Ball, Betty Grable o Maureen O'Hara. Universal creèt una vertadièra vedeta amb lo technicolor: María Montez, que dins los ans 40 joguèt dins fòça filmes en color.
D'autres processes de filmes en colors èran en concuréncia amb lo technicolor, coma l'Eastmancolor de Kodak o l'Agfacolor, sens jamai capitar a la meteissa renomada.
L'abans darrièr filme en technicolor tricròm es Foxfire, avec Jane Russell, sortit en 1955. Aprèp, encara de filmes èran mancionat « Color by Technicolor ». Designa pas mai lo procés technicolor (filmat amb una camèra especifica), mai que lo filme èra tractat dins los laboratòris Technicolor. La mancion « Color by Technicolor » es alara equivalenta a « Color by Deluxe », « Color by Warnercolor » o « Color by Metrocolor »: designa lo laboratòri de tractament.
Lo darrièr filme qu'utilizèt una camèra Technicolor es Suspiria de Dario Argento en 1977. Lo realzator utilizèt lo procés abandonat fa 20 ans per poder jogar amb las colors de qualques scenas: levèt en totalitat lo blau per donar de tons vius roges e jaunes.
Herbert Kalmus foguèt primat d'un Oscar especial en 1939 per sa contribucion a la color.
Technicolor Motion Picture Corporation
Technicolor Motion Picture Corporation, es l'entrepresa estatsuniana fondada en 1915 per Herbert T. Kalmus, Daniel F. Comstock e W. B. Westcott creatritz de la tecnologia Technicolor.
L'entrepresa, qu'aparteneniá alara Carlton Television, foguèt comprada en 2000 per Thomson SA, que ne prenguèt lo nom en 2009.
Pierrefonds (Oise)
Pierrefonds es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Geografia
Pierrefonds Se situa en lisière sud-es de la bòsc de Compenha sul ru de Berne. La municipalitat se situa a aperaquí 80 km al nòrd-es de París e a 15 km a l'èst de Compenha.
Palesne Es un caseriu #que fa partida de la municipalitat de Pierrefonds.
Pierrefonds se situe en lisière sud-est de la forêt de Compiègne sur le ru de Berne. La commune se situe à environ 80 km au nord-est de Paris et à 15 km à l'est de Compiègne.
Palesne est un hameau qui fait partie de la commune de Pierrefonds.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gaston VI de Bearn
200px|right|thumb|Escut de Bearn : deu camp d'aur cargat de duas vacas de gules cornadas, colletadas e clarinadas d'azur Gaston VI de Bearn (1173 - 1214) foguèt vescomte de Bearn, de Gavardan e de Brulhés. Venguèt comte de Bigòrra de per son maridatge en 1196 amb Petroniha de Bigòrra. Pendent la Crosada deis Albigés de 1211 a 1213 èra dins lo camp occitan coma vassau dau rèi Pèire II d'Aragon.
Purpan
vinheta|Lo tramvai a l'estacion de Purpan Purpan es un quartièr de Tolosa situat a l'oèst de la vila.
Content los sectors d'Ancely, de Baluffet e de las Arenas Romanas e lo CHU de Tolosa Purpan.
Villaines-en-Duesmois
Villaines-en-Duesmois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sètge de Caüsac
Lo sètge de Caüsac se debanèt en 1212 durant la Crosada deis Albigés entre la garnison de la vila e l'armada crosada de Simon de Montfòrt. Leis operacions de sètge foguèron alentidas per d'autreis operacions dins la region entre lei fòrças crosadas principalas e l'armada occitanas de Tolosa, de Fois e de Comenge. Pasmens, après la retirada deis Occitans dins la vila de Tolosa, lei Crosats poguèron se concentrar còntra lei defensas de Caüsac e un assaut entraïnèt la casuda de la ciutat.
Tiphaigne de la Roche
Charles-François Tiphaigne de La Roche (19 de febrier de 1722, Montebourg - 11 d'aost de 1774, Montebourg) es un escrivan francés.
Recebèt una educacion scientifica fòrça avançada e venguèt metge a l'Universitat de Caen en 1744. Foguèt l'autor de romans utopistas e còntra-utopistas escrichs d'un biais anonim. Sei racòntes mesclavan de tematicas eissits dei dos corrents de pensada principaus dau sègle XVIII qu'èran lo racionalisme scientific e l'illuminisme. En particular, i depintèt d'innovacions futuras, coma la fotografia ò la television, e i estudièt de subjèctes sociaus que venguèron d'enjòcs majors a partir dei sègles XIX e XX coma la libertat sexuala ò lo socialisme. Per aquelei rasons, es sovent considerat coma un dei premiereis autors de sciéncia-ficcion.
Plainville (Oise)
Plainville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vilard Lobiera
Vilard Lobiera (Villar-Loubière en francés) es una comuna dau Daufinat occitan situada dins lo departament daus Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Mauriana
Mauriana (Môrièna en arpitan, Maurienne en francés) es una val alpenca situada dins lo departament de Savòia e la region Auvèrnhe Ròse Aups. D'una longor de, es traversada per la ribièra d'Arc. Correspond a una de las sièis províncias istoricas de Savòia, que foguèt una entitat territoriala romana (pagus Maurianensis), puèi un Comtat integrat al comtat de Savòia abans de venir una de las províncias administrativas (de 1723 a 1860) del ducat de Savòia.
Blussangeaux
Blussangeaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Le Pré-d'Auge
Le Pré-d'Auge es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo Pré de Auge èra un vilatge de potiers, en fabricant la ceramica del Pré-de Auge fins a la fin del. Los continuaments de Palissy (vaisselle), las pavés e de cabelhs de faîtage an fach la siá reputacion.
Le Pré d'Auge était un village de potiers, fabriquant la céramique du Pré-d'Auge jusqu'à la fin du. Les suites de Palissy (vaisselle), les pavés et épis de faîtage ont fait sa renommée.
Nédonchel
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Antonio Albanese
thumb|left|Edicion per flaütas de Vive les fillettes, tèma de [[Lei filhetas de Tolon peu compositor gascon Nicolau d'Alayrac]]thumb|Egidio Giuseppe Antonio Albanese (francisat en Antoine Albanèse - Albano di Lucania, ca 1729 - 1800) que ho un cantador e un compositor italian castrato que conegó ua carriera màger au Reiaume de França dab los Concèrts Spirituels'' e com cantador de la Capèra deu Rei.
Segon l'edicion per Naderman deu Concerto en Fa Major Opus 9 de Jan Křtitel Krumpholtz aqueth compositor mentau aver près lo tèma de la cançoneta Vive les fillettes d'Albanes, qu'ei lo tema de la cançon occitana e provençau Lei filhetas de Tolon.
Lo son tèma composat entau poèma Les tendres souhaits (conegut dab los sons purmèrs vers Que ne suis-je la fougère) que dè en occitan Adiéu paure Carnaval.
Wilhelm Homberg
Wilhelm Homberg (3 de genier de 1652, Batavia - 24 de setembre de 1715, París) es un quimista olandés.
Originari d'una familha protestant, rescontrèt mai d'un sabent europèu durant sa jovença e venguèt un metge e un sabent reconegut. En 1682, se converiguèt au catolicisme e s'installèt en França a la demanda de Colbert. Intrat a l'Académia dei Sciéncias en 1691, ne foguèt elegit sòci sièis ans pus tard e aguèt accès au laboratòri de l'institucion, çò que li donèt una importanta libertat dins sei recèrcas. Construguèt plusors instruments optics coma de microscòpis e descurbiguèt l'acid bòric.
Ambloy
Ambloy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Grivillers
Grévilé en picard (Grivillers en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Auzouer-en-Touraine
Auzouer-en-Touraine es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En la nuèch del 7 a la una explosion provòca un incendi dins la fabrica Protex-Synthron de produchs chimiques de Auzouer-en-Touraine. L'aiga déversée pels pompièrs per apagar lo fuòc ruisselle cargada en produchs chimiques en la Brenne, afluent de la Cisse #que se tira-quitament en la Loire. A partir del 9 de junh e pendent 10 jorns la vila de Tors e cinc comunas situadas sul marge drech de la Loire, siá près de 200,000 personas, an privat d'aiga potabla. Aquela entrepresa a #èsser condemnat al pénal e al civil a 300 000 Èuros de multa en Julhet 2008 per d'unes autres faches de contaminacion sobrevinguts l'an 2004 (Comunicat de Fabrica Nòva).
Dans la nuit du 7 au 8 une explosion provoque un incendie dans l'usine Protex-Synthron de produits chimiques d'Auzouer-en-Touraine. L'eau déversée par les pompiers pour éteindre le feu ruisselle chargée en produits chimiques dans la Brenne, affluent de la Cisse qui se jette elle-même dans la Loire. À partir du 9 juin et pendant 10 jours la ville de Tours et cinq communes situées sur la rive droite de la Loire, soit près de 200,000 personnes, sont privées d'eau potable. Cette entreprise a été condamné au pénal et au civil à 300 000 Euros d'amende en Juillet 2008 pour d'autres faits de pollution survenus en 2004 (Communiqué d'Usine Nouvelle).
La succession d'accidents survenus dans l'usine Synthron du groupe Protex est répertoriée dans la base officielle du ministère en charge des risques technologiques (base ARIA) :
Sètge d'Autpol
Lo sètge d'Autpol se debanèt en 1212 durant la Crosada deis Albigés entre la garnsion de faidits dau castèu d'Autpol comandada per Jordan de Saissac e l'armada crosada de Simon IV de Montfòrt. Après quatre jorns de resisténcia acarnada, la garnison capitèt de s'espacar e lo castèu foguèt cremat per lei Crosats.
Optica
L’optica es la branca de la fisica qu'estudia lo comportament e lei proprietats de la lutz visibla, dei raionaments infraroges e ultraviolets e deis objèctes utilizant ò emetent aquelei raionaments. Es una sciéncia anciana, apareguda tre l'Antiquitat, que sei basas principalas son l'electromagnetisme e la mecanica quantica. Tròba d'aplicacions dins un nombre variat de domenis scientifics e tecnics coma l'astronomia, la medecina ò l'electronica.
Bonneval
Bonneval pòt essèr:
Sètge de Sant Marcèu
Lo sètge de Sant Marcèu se debanèt en 1212 durant la Crosada deis Albigés entre l'armada dei senhors occitans coalizats (Tolosa, Fois, Comenge) dirigida per Ramon VI de Tolosa, Ramon Rogièr de Fois, Bernat IV de Comenge e l'armada crosada comandada per Simon IV de Montfòrt. S'acabèt per una victòria occitana e una retirada de l'armada crosada que son avitalhament èra menaçat per d'operacions de guerilhas.
Nebulosa
Una nebulosa es un nívol format de gas e de poussas interestellars. La màger part dei nebulosas son esclairadas per la lutz d'una estela contengut dins lo nívol. Pasmens, lei nebulosas pus gròssas son gaire lusentas e son subretot visiblas per l'intercepcion de la lutz en provenància d'estelas pus luechencas. N'existís donc plusors tipes diferents que son classats en foncion de lor origina, de lor evolucion probabla ò, pus simplament, de lor aspècte. Lei nebulosas son donc d'objèctes divèrs que presentan de diferéncias importantas. Lei pus importantas, compausadas d'idrogèn, son ansin lo luòc de naissença deis estelas. Lei mens importantas son sovent lei rèstas d'estelas mòrtas.
= Istòria =
Quauquei nebulosas son visiblas a uelh nus coma la Granda Nebulosa d'Orion. Pasmens, en l'abséncia d'instruments astronomics, son similaras ais estelas. L'observacion e l'estudi dei nebulosas comencèt donc amb l'aparicion dei premiers telescòpis. La question de la plaça dei galaxias au sen dau grop dei nebulosas foguèt un element important per l'evolucion de l'astronomia au començament dau sègle XX. D'efiech, avans leis ans 1910-1920, lei galaxias èran consideradas coma de nebulosas. Èra ansin possible de parlar de « nebulosa espirala » per descriure la Galaxia d'Andromèda e la Galaxia dau Triangle.
Iniciat per lei mesuras d'escart vèrs lo roge publicadas en 1914 per l'astronòm american Vesto Slipher (1875-1969), aqueu debat opausèt lei partisans de l'existéncia d'objèctes en defòra de la Via Lactèa e aquelei convencuts dau contrari. S'acabèt en 1924 amb l'observacion d'estelas cefeïdas dins mai d'una « nebulosa espirala » per Edwin Hubble (1889-1953). Aquò èra la pròva que lei nebulosas espiralas èran en realitat de galaxias distintas de la galaxia nòstra. Per consequéncia, menèt a la definicion actuala de la nebulosa.
= Tipes de nebulosa =
Lei nebulosas difusas
Lei nebulosas difusas son l'ensemble de nebulosas qu'emeton de raionaments luminós. N'existís dos tipes diferents : lei nebulosas d'emission qu'emeton un raionament visible pròpri e lei nebulosas de reflexion que rebaton d'autrei raionaments visibles.
Lei nebulosas d'emission
Lei nebulosas d'emission son lei nebulosas pus coloradas. Compausada de gas ionizat qu'absorbís la lutz d'una estela cauda presenta dins lo nívol ò a proximitat, brilhan per la reemission d'aqueu raionament.
Lei regions HII
Lei regions HII son de nívols de gas ionizat que pòdon s'estendre sus de distàncias de l'òrdre de plusors ans lutz. L'ionizacion es producha per la proximitat d'estelas jovas e caudas, sovent de tipe espectrau O ò B, que se son formadas dins lo nívol. Pus tard, lo vent solar emés per aqueleis estelas, e de còps lei supernovas deis estelas pus massisas, dispèrsan lo gas.
En causa de lor talha, aquelei nebulosas son visiblas a de distàncias fòrça importantas. Es donc possible d'estudiar de regions HII dins d'autrei galaxias, çò que permet de precisar lor evolucion (istòria, composicion quimica...) e de mesurar pus precisament lor distància.
Lei nebulosas planetàrias
Lei nebulosas planetàrias son de bofigas de gas ejectada per d'estelas de tipe solar en fin de vida. Lo gas es ionizat per lo raionament dau nuclèu estellar transformat en nana blanca. L'adjectiu « planetari » es istoric. D'efiech, per lei premiereis astronòms, aqueleis objèctes avián l'aspècte exterior d'una planeta. Pasmens, nebulosa planetària e planeta son d'objèctes ben diferents. Lei nebulosas planetàrias se dispèrsan lentament sota l'influéncia de la velocitat iniciala de l'ejeccion e dei vents solars engendrats per la nana blanca.
Lei remanents de supernova
Lei remanents de supernova son lei rèstas d'una supernova. N'existís tres tipes. Lei remanents « en cauquilha » an una estructura mai ò mens circulara situada a una certana distància dau centre l'explosion. Lo centre es sorn ò pauc luminós mentre que l'estructura circulara es un luòc d'emission de lutz. Lei remanents « plens » presentan au contrari una emission pus importanta au centre que dins lei regions perifericas. Lei remanents « compositis » presentan lei dos elements.
Lei bofigas de Wolf-Rayet
Lei bofigas de Wolf-Rayet son d'objèctes encara pauc coneguts. Identificats dins leis ans 1990 a l'entorn deis estelas de Wolf-Rayet, son lo resultat de l'ejeccion d'un important de particulas dins lei jaç extèrnes d'aqueleis estelas supermassisas. D'efiech, lo vent solar engendrat per aqueleis objèctes pòu èstre un miliard de còps pus intens que lo vent solar dau Soleu. Aquò entraïna alora la formacion d'una bofiga de gas qu'es ionizat per lo raionament extrèm de l'estela.
Lei nebulosas de reflexion
Lei nebulosas de reflexion son de nívols de poussa e de gas que rebaton la lutz d'una ò de plusors estelas vesinas. Aqueleis estelas son pas pron caudas per ionizar lo gas coma dins lei nebulosas d'emission mai son pron luminosas per permetre una dispersion sufisenta per veire la poussa. Aquelei nebulosas son sovent de luòcs de formacion d'estelas. Son relativament raras.
Lei nebulosas sornas
Lei nebulosas sornas an l'aparéncia de regions vuejas contenent pas ò pauc d'estelas. En realitat, son de nívols de gas ò de poussas que blòcan lo raionament luminós en provenància dei regions pus alunchadas. An sovent de formas irregularas e son formadas de poussas e d'idrogèn molecular (H2). An egalament un camp magnetic que permet d'equilibrar lei fòrças de gravitacion. Aquò empacha un afondrament susceptible d'entraïnar la formacion d'estelas. Pasmens, en cas de perturbacion gravitacionala fòrta, l'afondrament pòu intervenir.
= Annèxas =
SOMUA S35
Lo SOMUA S35 es un carri de cavalariá francés desvolopat durant leis ans 1930. Foguèt produch a 430 exemplaris entre 1935 e 1937. Participèt a la Segonda Guèrra Mondiala.
Destinat a la cavalariá, lo SOMUA S35 èra un carri fòrça modèrne a sa sortida. D'efiech, èra dotat d'un blindatge relativament espés (47 mm), d'un armament anticarri eficaç còntra la quasi totalitat dei blindats existents (un canon de 47 mm e una mitralhièra de 7,5 mm). Avián tanben una autonòmia importanta (entre 120 e 280 km). Pasmens, defaut comun a totei lei carris francés dau periòde, son equipatge èra tròp reduch amb un conductor, un operator ràdio e un cap de carri que deviá tanben assegurar lo tir au canon. De mai, l'entretença dau veïcul èra relativament costosa, çò que limitèt lo nombre d'exemplaris produchs.