cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
August
Lo començament de la carriera politica d'August
Au retorn d'Espanha, Octavius participèt au trionf de son oncle e Cesar modifiquèt en secrèt son testament en favor d'Octavius. Puei, Cesar contunièt de s'ocupar de l'educacion e de la formacion de son nebot que foguèt mandat ambé seis amics Agrippa Gaius Maecenas e Salvidienus Rufus en Macedònia. De mai, en fòra de la question educativa, lo grop deviá tanben preparar cinc legions per acomençar una guèrra còntra lei Partes. Octavius deviá venir en 43 avC lo Mèstre de Cavalariá de Cesar, es a dire lo segond personatge de l'Estat Roman après son oncle. L'assassinat de Cesar en març de 44 avC empachèt lo debanament d'aqueu plan mai permetèt a Octavius de recuperar una partida granda de la fortuna e de la clientèla de son oncle.
La revendicacion de l'eiretatge de Cesar e la formacion d'un partit poderós
Quand Cesar foguèt assassinat lo 15 de març de 44 avC, Octavius èra a Apollonia per estudiar e preparar sa campanha a partir de Macedònia. Refusèt d'escuchar lei conseus d'anar en Macedònia per jónher sei legions e preferiguèt desbarcar dins lo sud d'Itàlia per avalorar la situacion e sei possibilitats. Demonstrant de capacitats politicas fòrça importantas, va aprofichar lei tensions entre Marc Antòni e leis assassins de Cesar per formar un partit e una armada poderosa favorables a seis interés. Ansin, a la fin de 44 avC, èra vengut un òme incontornejable de la politica romana.
D'efèct, quand desbarquèt a Brundisium, aprenguèt lo contengut dau testament de Cesar e poguèt donc aprofichar la fortuna de son oncle per servir seis interés. La situacion politica èra tanben favorabla : una trèva mau-segura existiá entre Marc Antòni e leis assassins de Cesar. De son caire, lo Senat esperava reconquistar son poder ancian. Lo senator Ciceron èra un dei caps dau Senat. Per eu, Octavius èra l'otís permetent de complir lei projèctes senatoriaus. Una aliança se formèt donc entre Ciceron e Octavius que poguèt aprofichar una partida dau budget previst per la guèrra còntra lei Partes per recrutar de soudats veterans deis armadas de Cesar per formar una armada privada.
D'autra part, sa posicion d'eiretier oficiau de Cesar li permetèt d'acampar lo sostèn de mai d'un cap dau partit de son oncle. Per aquò, poguèt aprofichar leis errors de Marc Antòni que s'èra opausat a la divinacion de Cesar au contrari de la màger part dei partisans dau dictator ancian. Poguèt tanben aprofichar la campanha dau Senat menada per Ciceron per descreditar Marc Antòni depintat coma la menaça pus gròssa còntra l'òrdre public roman. Aital, quand Octavius arribèt a Roma lo 6 de mai de 44 avC, teniá una armada de 3,000 òmes e lo sostèn d'un nombre important de partisans de son oncle e de senators. En novembre, la poissança d'aqueu partit foguèt encara renfòrçada quand doas legions fidèlas a Marc Antòni cambièron de camp au profiech d'Octavius.
Lo premier conflicte ambé Marc Antòni e la formacion dau Segond Triumvirat
L'annada 43 avC foguèt marcada per lo premier conflicte entre Octavius e Marc Antòni. Sensa venceire vertadier, aquela guèrra entraïnèt lo partiment dau poder entre lei tres caps pus poderós de Roma (Octavius, Marc Antòni e Lepidus) e la formacion dau Segond Triumvirat. Lo plan dau Senat per reconquitar son autoritat anciana s'acabèt per una revirada totala e l'institucion perdiguèt son influéncia.
Pasmens, au començament de l'annada, lei senators menats per Ciceron podián esperar de retrobar aqueu poder. Octavius èra jove e la posicion de Marc Antòni mau-segura en fàcia de la poissança politica creissenta de son advèrsari. Inquiet per sa seguritat, Marc Antòni preferiguèt se retirar dins lo nòrd d'Itàlia e assaièt de prendre lo contraròtle de la region a son governador. Lo Lo refús d'aqueu darrier entraïnèt un conflicte e lo Senat aprofichèt la situacion per condamnar oficialament Marc Antòni e demandar a Octavius d'eliminar aquela menaça. Aperavans, gràcias au sostèn de Ciceron, Octavius obtenguèt l'imperium, permetent de venir lo cap legau de fòrças militaras, un pòste de senator e lo drech de votar ambé leis ancians cònsols.
Leis operacions militaras acomencèron en abriu e lei fòrças d'Octavius e dau Senat bateguèron lei tropas de Marc Antòni au Forum Gallorum e a Mutina. Pasmens, lei dos cònsols comandant l'armada d'Octavius foguèron tuats dins lei combats e l'armada de Marc Antòni capitèt de se retirar dau prat batalhier e de defugir la destruccion. Lei manòbras maladrechs dau Senat, qu'assaièt de retirar son comandament a Octavius, van entraïnar un cambiament d'alianças. Lo nebot de Cesar refusèt de contuniar lo combat còntra Marc Antòni puei ataquèt e conquistèt la capitala. Lo 19 d'aost de 43 avC, se faguèt elegir cònsol enterin que Marc Antòni s'aliava ambé Marcus Aemilius Lepidus que foguèt Mèstre de Cavalariá de Cesar.
De negociacions acomencèron entre lei tres òmes a partir d'octòbre de 43 avC. Sus lo modèl de Cesar, Pompèa e Crassus, formèron un Triumvirat per dirigir e se partejar l'empèri. Lo perdeire d'aquel acòrd èra lo Senat e l'aristocràcia abitualament elegida ai pòstes pus importants de la Republica. Lei triumvirs decidiguèron donc d'organizar una repression feròça e de listas de proscripcion foguèron realizadas. Aital, 300 senators e 2,000 equites foguèron fòrabrandits o assassinats coma Ciceron lo 7 de decembre. En fòra dau renfòrçament politic dau Triumvirat, aquela operacion permetèt tanben ai tres triumvirs de restaurar de finanças tocadas per lei despensas de guèrra. A la fin de l'annada, la poissança dau Senat èra fòrça demenida e leis institucions aguèron plus de ròtles decisius dins lo debanament deis afaires politics que van entraïnar la fin de la Republica e la formacion de l'Empèri.
L'eliminacion deis assassins de Cesar e lo renfòrçament de popularitat d'Octavius entre lei fòrças militaras
En 42 avC, lei triumvirs ataquèron lei fòrças acampadas per leis assassins de Cesar en Macedònia. Gropant lei darriers partisans de la Republica tenent de fòrças militaras importantas, leis assassins de Cesar foguèron desfachs a Philippi en octòbre de 42 avC. Aquò permetèt au Triumvirat d'eliminar son darrier advèrsari perilhós e de realizar un partiment novèu de l'empèri. Permetèt tanben a Octavius d'aumentar sa popularitat entre lei soudats gràcias a sa politica de distribucion de tenements ai veterans dei doas armadas.
D'efèct, après lo còp d'estat d'Octavius, son eleccion coma cònsol e la conclusion dau Segond Triumvirat, una partida dei senators preferiguèt abandonar la capitala avans lo començament de la repression dei listas de proscripcion. Jonhèron leis assassins de Cesar — Brutus e Cassius — que formavan una armada dins lei províncias orientalas per defendre la Republica. Vèrs la fin de 43 avC, lei fòrças orientalas dei partisans de Cesar foguèron vencudas a Laodicea e una armada importanta foguèt creada per lei republicans. Una fòrça compausada dei legions de Marc Antòni e d'Octavius foguèt donc mandada en Macedònia. Lei doas batalhas de Philippi (3 e 23 d'octòbre de 42 avC) s'acabèron per la desfacha e lo suicidi de Brutus e de Cassius. D'ara endavant, lo Triumvirat aviá plus d'enemics interiors vertadiers e un partiment novèu de l'empèri se debanèt entre Marc Antòni, Octavius e Lepidus. Lo premier obtenguèt lei províncias orientalas, lo segond Gàllia, Espanha e Itàlia e lo tresen lei províncias africanas.
De mai, Octavius capitèt d'aprofichar la situacion per ganhar lo sostèn d'un nombre gros de soudats. D'efèct, après la batalha, unei miliers de soudats rintrèron en Itàlia e demandèron lei tenements promés avans la guèrra coma pagament de sei servicis. Mèstre d'Itàlia, Octavius s'ocupèt de cumplir aquela promessa. S'ocupèt tanben de cumplir lei promessas similaras realizadas per Brutus e Cassius. Ansin, obtenguèt lo sostèn de la màger part dei veterans dei doas armadas installats en Itàlia. Una temptativa de rebellion de certanei soudats en 40 avC aguèt donc pauc de succès e Octavius foguèt aisament venceire.
Lo segond conflicte entre Octavius e Marc Antòni
La politica militara d'Octavius aviá de limits en causa de sa manca — relativa — de gost per leis afaires militars. Per exemple, durant lei batalhas, Octavius fisèt lo comandament de sei tropas a son amic Agrippa e foguèt accusat de coarditge per Marc Antòni. De mai, assaièt tanben en 40 avC de formar d'alianças novèlas gràcias a un cambiament de frema. Aquò causèt la revòuta de 40 avC aisament vencuda. En revènge, sa repression saunosa demeniguèt la popularitat d'Octavius e li causèt de dificultats novèlas. Marc Antòni assaièt d'aprofichar la situacion e desbarquèt dins lo sud d'Itàlia. Pasmens, lei dos camps èran pas capables de menar una guèrra lònga e un acòrd foguèt donc negociat assaiant sensa succès de renfòrçar l'aliança entre Octavius e Marc Antòni.
La crisi foguèt causada per lo volontat d'Octavius de divorciar de sa frema Clodia Pulchra, filha de Fulvia Pulchra qu'èra la frema de Marc Antòni. Maucontenta, Fulvia capitèt de formar una aliança ambé Lucius Antonius per crear una armada en Itàlia e se revòutar còntra Octavius. Pasmens, aquela armada aguèt de dificultats per acampar un nombre sufisent de soudats e foguèt finalament enceuclada e vencuda a Perusia en 40 avC. Durant lei combats, la màger part dei soudats demorava fidèla a Octavius que teniá de finanças capablas de suportar un esfòrç de guèrra important au contrari de sei dos advèrsaris. Lei dos caps de l'insureccion, pròches de Marc Antòni, foguèron esparnhats mai seis aliats deguèron faciar una repression saunosa : 300 senators o nobles romans foguèron tuats e Perusia foguèt pilhada e cremada per servir d'avertiment au rèsta d'Itàlia.
Aital, Octavius venguèt fòrça impopular e Marc Antòni assaièt d'aprofichar aquela situacion per eliminar son rivau. Desbarquèt amb una fòrça importanta pròche de Brundisium. S'acomencèt lo sètge de la vila e Octavius organizèt una armada per desblocar la ciutat. Pasmens, lei soudats dei dos camps, especialament aquelei de Marc Antòni, èran gaire desirós de se batre e de mutinariás se debanèron. De mai, Fulvia moriguèt d'una mòrt subita durant la guèrra entraïnant la disparicion d'un dei partisans principaus de la guèrra.
Octavius e Marc Antòni deguèron donc tornarmai negociar e un tractat, dich tractat de Brundisium, foguèt finalament signat. Lo partiment de l'empèri èra mantengut segon lo sistèma adoptat après Philippi : Lepidus en Africa, Octavius a l'Oèst e Marc Antòni a l'Èst. Puei, un maridatge foguèt conclut entre Marc Antòni e Octavia Minor, la sòrre d'Octavius. L'idèa d'aqueu maridatge èra de renfòrçar lei ligams entre lei dos triumvirs. Maugrat la relacion entre Marc Antòni e Cleopatra VII, doas filhas, dichas Antonia Mayor e Antonia Minor, nasquèron d'aquela union. Aquela patz va oficialament durar fins a 32 avC mai Octavius va l'aprofichar per afeblir la posicion de Marc Antòni e renfòrçar la sieuna.
La conquista de Sicília e l'eliminacion de Lepidus
La conquista de Sicília se debanèt en 36 avC a l'iniciativa d'Octavius e de Lepidus. Permetèt tanben a Octavius d'eliminar Lepidus dau Triumvirat. L'illa èra dirigida per Sextus Pompeius, fiu de Pompèa, qu'aviá pres son contraròtle durant lei trebols causats per la mòrt de Cesar. Aprofichant sa posicion estrategica, sa produccion agricòla necessària a l'avitalhament de Roma, una flòta poderosa e lei tensions regularas entre triumvirs, Sextus Pompeius aviá negociat una tièra d'acòrds amb Octavius per assegurar sa posicion e estendre sa dominacion sus divèrseis illas de Mediterranèa (Corsèga, Sardenha...) e dins Peloponés en 39 avC. Aperavans, aviá negociat un maridatge entre Octavius e sa filha adoptiva.
Desèrt de Chihuahua
Lo desèrt de Chihuahua (en espanhòl: Desierto de Chihuahua, Desierto Chihuahuense) es un desèrt e una ecoregion cobrissent una part del nòrd de Mexic e del sud-oèst dels Estats Units. Ocupa una granda part de l'oèst de Tèxas, una part de las val mejana e bassa del Rio Grande e la val bassa del Rio Pecos al Nòu Mexic, e una part del sud-èst d'Arizòna, e las parts centrala e nòrd del replanat mexican. Es bordat a l'oèst per la vasta cadena occidentala de la Sierra Madre, e per las bassas tèrras del nòrd-oèst de la cadena orientala de la Sierra Madre. Del costat mexican, cobrís une granda part de l'Estat de Chihuahua, e de l'Estat de Coahuila, lo nòrd-est de Durango, l'extrême nòrd de Zacatecas e una pichona parts occidentala de Nuevo León. Amb una superfícia d'aperaquí 362 000 km2, es lo segond pus grand desèrt de las Americas e lo pus grand d'America del Nòrd.
August
La conquista de Sicília e l'eliminacion de Lepidus
Dins aquò, aqueu sistèma diplomatica se fragilizèt en 38 avC quand Octavius divorcièt tornarmai per esposar Livia. Pus grèu, un generau de Sextus Pompeius se revoutèt en Corsèga e Sardenha per se plaçar sota la proteccion d'Octavius. La guèrra acomencèt en 36 avC. Lo 3 de setembre, la flòta d'Agrippa aprefondèt aquela de Pompeius a Naulochus dins lo nòrd de Sicília. Lo cap de l'illa assaièt de resistir ambé sei tropas terrèstras mai foguèt capturat e executat en 35 avC. Octavius prenguèt lo contraròtle de l'illa.
Desèrt de Chihuahua
Clima
Lo desèrt es principalament un desèrt d'ombra pluviometrica pr'amor que las doas principalas cadenas de montanhas que bordan lo desèrt, la Sierra Madre Occidentala a l'oèst e la Sierra Madre Orientala aà l'èst blocan respectivament la màger part l'umiditat de l'ocean Pacific e del golf de Mexic. Sul plan climatic, lo desèrt a un clima sèc amb una sola sason de pluèjas en estiu e de pichonas quantitats de precipitacions al començament de l'ivèrn. La màger part de las pluèjas d'estiu tomban entre la fin de junh e la debuta d'octobre, pendent la monson nòrdamericana, quora l'aire umid del golf de Mexic penetra dins la region. En rason de sa posicion al dintre de las tèrras e d'una altitud pus enauçada que lo desèrt de Sonora a l'oèst, variant principalament de 600 a 1 675 m d'altitud, lo desèrt a un clima leugièrament pus suau en estiu. Las temperaturaes son de l'òrdre de 35 a 40 ° C e los ivèrns fresques o freds amb de geladas ocasionalas. La temperatura mejana annadièra dins lo desèrt es de 24 ° C, variadissa amb l'altitud. Las temperaturas pus caudas se produson dins las zonas de bassa altitud e dins las vals. Las regions del nòrd an d'ivèrns pus rigoroses que la part sud e pòdon recebre de tempèstas de nèu. Las precipitacions annadièras mejanas pel desèrt de Chihuahuan son de 235 mm amb una gama d'aperaquí 150 à 400 mm), e mai que recépia mai de precipitacions que los autras ecoregions caudas del desèrt. Près dels dos terces de las estacions de la zona arida an de totals annadièrs comprés entre 225 e 275 mm . Las nevadae son secassas, fòra sus las crèstas. Lo desèrt es pron jove, qu'existís pas que dempuèi 8 000 ans.
August
La conquista de Sicília e l'eliminacion de Lepidus
Pasmens, la conquista de l'illa foguèt pas lo solet succès d'Octavius durant aquela guèrra. D'efèct, capitèt de prendre a la leca Lepidus sota l'accusacion d'entenduda ambé Sextus Pompeius e d'usurpacion de poder en Sicília. Lo Senat, contraròtlat per Octavius, votèt l'accusacion e Lepidus perdèt sa carga de triumvir. Lo mèstre dei províncias africanas preferiguèt negociar amb Octavius. Finalament, en cambi de l'abandon de sa carga, gardèt sei foncions — fòrça onorificas — de Pontifex Maximus e foguèt exilat a Circeii au sud de Roma.
Lo tresen conflicte entre Octavius e Marc Antòni e la victòria finala d'Octavius
Lo tresen e darrier conflicte entre Octavius e Marc Antòni se debanèt entre 32 e 30 avC. S'acabèt per la desfacha de Marc Antòni e de son aliada egipciana Cleopatra VII. Permetèt a Octavius d'unificar l'empèri roman sota sa direccion unica e d'i apondre lei territòris d'Egipte.
La preparacion de la guèrra se debanèt a partir de l'expulsion d'Octavia vèrs Roma per Marc Antòni. La propaganda d'Octavius poguèt alora aprofichar la relacion entre Marc Antòni e Cleopatra VII coma contrari ai mors romans. De mai, a partir de 34 avC, lei succès romans en Armenia permetèron a Marc Antòni lo títol de rèi a son fiu qu'èra tanben prince egipcian. En 33 avC, Octavius dirigiguèt una campanha de propaganda fòrça violenta còntra son rivau e l'accusèt de donar de territòris romans ais Egipcians o de menaçar la dominacion de Roma sus la Mar Mediterranèa. Octavius capitèt tanben de raliar mai d'un ministre o d'un oficièr de Marc Antòni. Venguèron au Senat confirmar leis accusacions d'Octavius e, a la fin de l'annada 32 avC, lo Senat acceptèt de declarar la guèrra a Cleopatra VII e de retirar sei títols e cargas a Marc Antòni.
Leis operacions militaras comencèron l'annada seguenta en Grècia. Agrippa capitèt de devesir lei fòrças de Cleopatra VII e de Marc Antòni. Puei, anientèt la flòta dei dos aliats a Actium benlèu ambé l'ajuda de certanei generaus de Marc Antòni ja raliats en secrèt a Octavius. Marc Antòni e Cleopatra VII se retirèron a Alexàndria. De son caire, Octavius capitèt de raliar a son camp la màger part dei fòrças terrèstras de Marc Antòni situadas en Grècia e dins certanei províncias orientalas. Lo 1 d'aost de 30 avC, conquistèt Alexàndria e sei dos enemics se suicidiguèron. Leis enfants dau pareu e lo fiu de Cleopatra e de Juli Cesar foguèron assassinats per defugir l'emergéncia d'un eiretier novèu de Cesar.
Aital, la batalha d'Actium e sei consequéncias permetèt d'unificar la direccion de l'empèri roman per lo premier còp dempuei la mòrt de Juli Cesar en 44 avC. Octavius ne'n èra lo mèstre solet e sa dinastia èra d'ara endavant renfòrçada per l'eliminacion de sei rivaus o deis eiretiers possibles. Son poder èra tanben fòrça superior a aqueu deis institucions romanas e leis annadas après Actium van veire la fondacion de l'Empèri Roman.
L'instauracion e la consolidacion de l'Empèri
Après la desfacha de Marc Antòni, Octavius venguèt lo cap unic de Roma e de son empèri. Pasmens, maugrat lo periòde lòng de guèrras civilas dins lo corrent dau sègle I avC, leis institucions republicanas e lo pòble èran pas lèst a acceptar una restauracion de la monarquiá. Ansin, en 44 avC, l'objectiu de l'assassinat de Juli Cesar èra justament d'empachar Cesar, ja dictator a vida, de venir rèi. Octavius decidiguèt donc d'adoptar una autra estrategia basada sus lo mantenement, au mens de façada, deis institucions republicanas e sus la creacion d'una posicion novèla per eu li permetent de venir de facto lo rèi de Roma sus una apelacion diferenta e totjorn dins lo respèct de la tradicion romana. Autre ponch important, privilegièt tanben lo redreiçament economic de Roma per limitar lei riscs de rebellion còntra son autoritat.
Michael Bublé
thumb|250px|Michael Bublé en 2011
August
L'instauracion e la consolidacion de l'Empèri
Aital, doas tièras de reformas constitucionalas foguèron adoptadas en 27 e en 23 avC per fondar l'òrdre novèu desirat per Octavius que va lèu venir August. Reformèt tanben prefondament la politica urbana de Roma per assegurar l'avitalhament e l'economia de la capitala.
La premiera tièra de reformas
La premiera tièra de reformas se debanèt en 27 avC. Octavius fenhiá de rendre sei poders au Senat mai gardèt son ret d'influéncia sus l'administracion dei províncias o sus lei fòrças armadas e son contraròtle sus sei ressorsas financieras. Ansin, lo Senat, afeblit après la tièra de guèrras civilas dau sègle e la repression saunosa dei complòts de senators, foguèt pas capable d'assegurar la gestion dei províncias romanas e de l'Estat. Deguèt donc finalament, gràcias a la complicitat de certanei senators, de rendre seis atribucions a Octavius.
Michael Bublé
Michael Steven Bublé (Burnaby, Canadà, 9 de setembre de 1975) es un cantaire e actor canadian. Encara que son primièr album arribèt dins lo "top ten" de divèrsas ràdios de Canadà e del Reialme Unit, foguèt sonque en 2005 que sa carrièra musicala progressèt e que lo cantaire venguèt famós als Estats Units gràcias a son quatren album It’s time que se vendèt a mai de 8 milions d'exemplars. L'album seguent Crazy Love consolidèt sa notorietat e lo faguèt conéisser a nivèl internacional. Bublé a ganhat mantun prèmi, coma tres prèmis Grammy e mai d'un Juno Awards.
August
La premiera tièra de reformas
D'efèct, après Actium, i aviá oficialament ges de rasons de gardar l'estructura autoritària dau Triumvirat. Per respectar la tradicion romana, Octavius deviá donc tenir sei poders dau Senat. Gràcias a la poissança de son ret d'influéncia e de sa clientèla, capitèt donc d'empachar lo Senat de tenir lei capacitats sufisentas per dirigir l'empèri. Après lo succès d'aquela manòbra, fenhiá donc d'acceptar ambé reticéncia de dirigir lei províncias au profiech dau Senat per una durada limitada a dètz annadas.
Lei províncias foguèron partejadas entre Octavius que s'ocupava de zonas pus expausadas ai menaças exterioras e lo Senat. Aqueu partiment permetiá a Octavius de gardar lo contraròtle dirèct de la màger part dei legions (20 sus 26). De mai, la poissança financiera d'Octavius li permetèt de realizar divèrsei trabalhs sensa lo sostèn dau Senat. Pasmens, aqueu sistèma, fòrça a l'avantatge d'Octavius, permetiá de presentar un poder partejat ambé lo Senat tradicionau. De mai, lei províncias sota la diraccion d'Octavius avián ja conegudas un govèrn militar durant lei periòdes precedents, especialament sota l'epòca de Pompèa. Ansin, lo sistèma format en 27 avC permetiá de gardar una Republica de façada amb un Senat autonòm mai sensa la capacitat militara de rebutar Octavius.
Michael Bublé
Biografia
Michael Bublé nasquèt en 1975 a Burnaby, una vila importanta de Colómbia Britanica, dins una familha modèsta, ainat de tres enfants. Son paire, Lewis Bublé, èra un pescaire e Michael trabalhèt amb el quand èra jove. Sa maire, Amber, èra d'origina italiana e lo paire d'aquesta, un emigrant originari del Venèt, aguèt una influéncia enòrma sul jove Bublé.
August
La premiera tièra de reformas
Per completar aqueu sistèma, Octavius capitèt tanben d'obtenir lei títols d'August, que va venir son nom principau, e de Princeps. L'objectiu èra de marcar sa superioritat e d'evitar lo títol de Romulus tróp liat a la monarquiá. August èra un títol religiós novèu e Princeps èra un títol republican utilizat per regraciar un servitor de l'Estat. Enfin, obtenguèt divèrsei títols per marcar son poder sus lei fòrças armadas e sei succès militars. Aqueu segond ensems de títol èra relativament important car Octavius aviá fondat sa dominacion sus lo Senat gràcias au contraròtle de la màger part dei fòrças armadas.
La segonda tièra de reformas
La segonda tièra de reformas se debanèt a partir de 23 avC per corregir lei limits e leis abús tròp vesedors dau sistèma de 27 avC.
Michael Bublé
Biografia
Estudièt a la Seaforth Elementary School e a Cariboo Hill Secondary School. L'interès de Bublé pel jazz comencèt a l'entorn de l'edat de cinc ans.
Creta
Restacada a Grècia en 1913, Creta n'es una dei tretze regions administrativas (periferias). Foguèt lo brèç de la brilhanta civilizacion minoïca —qu'aviá per centre Cnòssos—, la pus anciana civilizacion de Grècia, e una dei premieras d'Euròpa.
Melgar de Tera
Melgar de Tera es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Creta
D'activitat tradicionalament mai que mai agricòla, es venguda una destinacion toristica importanta, particularament per sei sites naturaus (mar e montanha), istorics e arqueologics.
Leis abitants de Creta son lei cretés e lei cretesas.
Geografia
thumb|300px|right|Carta topografica de Creta (en francés) Creta separa la mar Egèa de la mar de Libia. Es l'illa mai granda de Grècia, e la cinquena de Mediterranèa per la superfícia (8336 km), après Sicília, Sardenha, Chipre e Corsega. Sa populacion es de 623,666 abitants (estimacion de 2005) que la gròssa majoritat d'entre elei rèstan sus la còsta septentrionala.
L'illa es alongada (260 km de lòng) e estrecha (de largor compresa entre 12 et 57 km); a aperaquí 1000 km de còstas fòrça retalhadas. Lo relèu es mai que mai montanhós, e lei planas ocupan ren qu'una part modèsta dau territòri: la principala es la plana litorala de Messarà, dins lo sud. L'illa es traversada en tota sa longor per una auta cadena de montanhas formada principalament de tres massís calcaris; son, d'oèst a èst:
Clima
thumb|300px|right|Vista estivala de Creta Creta es escambarlada subre doas zonas climaticas: la mediterranèa (qu'es predominanta) e la nòrd-africana. Ansin, lo clima cretés es temperat, per l'essenciau. L'atmosfèra pòt èsser pron umida, especialament près de la mar. Leis ivèrns son doç: la nèu es quasi desconeguda dins la baissa (mai es frequenta en montanha entre novembre e mai). La còsta meridionala, comprenent la plana de Messarà e lo massís litorau d'Asteroussia, es dins l'airau climatic nòrd-african: ailà i a netament mai de jorns solelhats e de calorassa; lei paumiers i fruchan e d'aucèus migrators coma lei dindoletas i rèstan en fach tot l'an.
Economia
L'economia de Creta es en evolucion rapida. Lo sector primari (agricultura), preponderant pendent de sègles, es encara pron important, mai s'es reduch quasi de mitat en valor entre 1995 e 2002 (de 21,4% a 11% dau PIB). Lei tenements son pichons e aparcelats, l'irrigacion gaire desvolopada. Es de senhalar l'importància dei culturas tradicionalas, en particular oliviers (que se ne còmpta 35,000,000) e vinhas. Lo sector segondari (10,7% dau PIB en 2002) es representat essencialament per l'industria agroalimentària, ambé d'entrepresas pichonas, alevat lei cooperativas. Creta es una gròssa productritz d'òli d'oliva: en 2004, ambé 154,211 tonas, assegurèt 46% de la produccion grèca. Lo sector terciari es vengut, de fòrça, lo pus important (78,3% dau PIB en 2002). Es de notar la creacion pron recenta (dins leis annadas 1980) d'establiments universitaris d'ensenhament e de recèrca; entre elei, l'Institut de Biologia e de Genetica Marinas, conegut internacionalament.
L'illa a tres aeropòrts: l'aeropòrt internacionau Nikos Kazantzakis a Irakleio, l'aeropòrt militar Daskalogiannis a La Canèa e l'aeropòrt civil de Sitia, creat recentament.
Administracion
200px|right|thumb|La Canèa Creta es devesida administrativament en quatre prefecturas:
Lista dels presidents de Soïssa
Aquí la lista dels presidents de Soïssa dempuèi la creacion de la foncion, en 1848.
August
La segonda tièra de reformas
Lo pus important èra lo consulat permanent d'August. Aquò èra necessari per intervenir dins leis afaires intèrns dei províncias dirigidas per de procònsols. Pasmens, èra un limit ais ambicions deis òmes politics romans desirós d'agantar la carga supausada pus auta de l'Estat Roman. L'objectiu d'August foguèt donc d'abandonar aquela carga venguda geinanta au profiech d'una carga novèla tenent de poders similars. Per aquò, deguèt donc obtenir dau Senat la definicion e lo vòte d'aquela posicion. Aquela aliança foguèt obtenguda gràcias a una aliança ambé certanei senators republicans. De mai, l'abandon de la carga de cònsol permanent èra puslèu una novèla bòna per lei senators car aumentava lei possibilitats de venir cònsol e de complir lo cursus honorum. En cambi, August venguèt imperium proconsulare maius, es a dire « premier dei procònsols » ambé de poders identics au periòde avans 23 avC. Venguèt tanben censor e tribun. Aquelei pòstes li permetián de tenir un drech de veto sus leis afaires de l'Estat, de presidir leis eleccions e de contraròtlar la nominacion dei senators. Enfin, totei lei tropas militaras romanas, i comprés la miliciá urbana de Roma, èra d'ara endavant sota son comandament.
La transformacion de Roma
La transformacion de Roma foguèt una deis òbras principalas d'August que designèt especialament son amic Agrippa per dirigir la capitala e acomençar lei trabalhs durant son absència. Fòrça riche après lei guèrras civilas, lo generau aviá ja acomençat de modernizar la vila en 33 avC. Sa politica èra basada sus tres principis : Per aquò, Agrippa s'ocupèt inicialament d'acabar lei projèctes acomençats durant lo periòde de Cesar. Puei, bastiguèt de termes e melhorèt l'avitalhament en aiga gràcias a la bastida d'un aqüeducte suplementari. Enfin, organizèt la construccion d'un Panteon, destruch en 80 avC, per celebrar la victòria d'Actium.
Aquela politica foguèt contuniada per August que melhorèt l'avitalhament de la vila en cerealas e s'ocupèt de restaurar sei temples. De modificacions foguèron realizats sus lo Forum. La segonda partida dau rèine veguèt la bastida de monuments novèus per celebrar lei succès militars d'August e tanben l'instauracion de la patz interiora dins l'Empèri.
La politica d'expansion territòriala imperiala
thumb|Modificacions territòrialas de l'Empèri Roman durant lo rèine d'August.
Après la formacion de l'Empèri, August decidiguèt d'una politica estrangiera agressiva e adoptèt lo nom Imperator (en occitan : « comandant victoriós ») coma premier nom per associar a la nocion de victòria militara. Fins a l'an 13, foguèt proclamat vingt-e-un còps imperator per sei tropas e divèrsei conquistas avián aumentat la superficia de l'Empèri Roman dins lo nòrd d'Espanha, dins leis Aups, en Illiria, en Panònia e dins lei províncias africanas e orientalas. Sa revirada quasi unica foguèt la resisténcia dei pòbles germanics que resistiguèron a la conquista romana a Teutoborg.
Lei conquistas foguèron dirigidas per de generaus o per de mejans diplomatics. Ansin, la victòria còntra Marc Antòni e Cleopatra aviá permés d'ocupar Egipte e Siria. En 25 avC, l'estat de Galatia venguèt una província romana sensa combat après l'assassinat de son rèi legitim per un complòt de Cort. Judèa conoguèt un sòrt similar a la fin dau rèine d'Eròde lo Grand (73-4 avC). D'operacions militaras foguèron necessàrias per esquichar l'insureccion dau nòrd d'Hispania e ocupar tota la peninsula en 19 avC, conquistar lei pòbles deis Aups entre 16 avC e Panònia entre 12 e 9 avC. En revènge, lei pòbles germanics, inicialament vencuts per Drusus, se revoutèron en 9 avC e anientèron tres legions durant la batalha de Teutoborg. August deguèt mandar d'urgéncia de renfòrç e ordonar l'abandon de la província de Germania. A l'Èst, la menaça dei Partes demorèt mai lei relacions se melhorèron e August obtenguèt en 20 avC deis emblèmas de legions capturats en 53 avC après la batalha de Carrhae.
La succession e la mòrt d'August
La question de la succession d'August apareguèt en 23 avC quand l'emperaire foguèt grèvament malaut. Per assegurar l'estabilitat de la societat romana e de seis institucions, deguèt designar un eiretier a sa posicion unica dins l'istòria de Roma. Pasmens, aquò deviá pas suscitar la crenhença d'una restauracion de la monarquiá.
Ròclas
Ròclas (Rocles en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
La prononciacion es ['rɔklɔ], d'un informator de Prunet.
TAM (carri de combat)
Lo carri TAM (en espanhòu : Tanque Argentino Mediano) es un carri de combat principau argentin desvolopat dins leis ans 1970 amb una ajuda alemanda. Intrèt en servici au sen de l'armada argentina en 1983. Conoguèt ges de conflicte e foguèt pas exportat.
Moûtiers
Motiérs en arpitan (Moûtiers en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Usaghade
L'usaghade (o usakade, usakadet) es una lenga cross river parlada en Cameron e en Nigèria. Fa partida de la branca cross river bas.
Localisacion
L'usaghade es subretot parlat en Cameron, dins l'arrondiment d'Isanguele, situat dins lo departament de Ndian de la region del Sud-Oèst. Unes locutors vivon de l'autre costat de la frontièra, dins la zòna de govèrn local d'Odukpani de l'Estat de Cross River.
ENIAC
Foguèt precedit en 1941 pel Z3 alemand, una maquina programabla mas encara electromecanica (utilizacion de relaisses), e per l'ordinador britanic Colossus. L'ENIAC e lo Colossus utilizavan de tubs de vuèg.
Canton de Montpaun e Menesteiròu
Lo canton de Montpaun e Menesteiròu (pusleu que de Montpaun e Menestairòu) es una division administrativa de Perigòrd, venguda dempuei 2015 solament circonscripcion electorala, situada dins l'arrondiment de Periguers, lo departament de Dordonha e la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Istòria
Lo canton de Montpaun se creet en 1790 dins lo districte de Moissídan
Lo 13 de brumaire an X (4 de novembre de 1801), lo canton de Montpaun fuguet conservat,.
Sant Eustaqui (Antilhas)
Geografia
thumb|right|320px|Lo Quill de Sant Eustaqui L'illa es d'origina volcanica amb tres volcans, lo Quill (que culmina al pic Mazinga, 600 ) al Sud-Èst e lo parelh Còla del Senhal (Signal Hill, tanben sonada Bergje, Mont Pichon) e Mont Boven al Nòrd-Oèst.
Canton de Montpaun e Menesteiròu
Istòria
A las eleccions departamentalas del 22 de març 2015, en aplicacion dau decret dau 21 de feurier de 2014 que delimita los cantons dau departament de Dordonha, lo canton de Montpaun e Menesteiròu fuguèt modificat : gardet las 8 comunas dau canton vielh e ganhet 10 comunas de las 12 dau canton de Senta Aulaia, suprimit e la comuna de Molin Nuòu (de la comunautat de comunas d'Eila, Dobla e Landés) dau Canton de Vilafrancha de Lochac, suprimit. Lo nombre de comunas passet de 19 a 15 (situacion en 2020) per'mor de fusions dins l'ancian canton de Senta Aulaia :
Sant Eustaqui (Antilhas)
Cultura
La populacion parla una mena de creòl de la basa anglesa.
Canton de Montpaun e Menesteiròu
Composicion après 2015
thumb|left|300px|Lo canton de Montpaun e Menesteiròu en 2015
Ellen Johnson-Sirleaf
Ellen Johnson-Sirleaf (n. 1938) economista, es la presidenta actuala de Libèria, après véncer las eleccions presidencialas del 8 de novembre de 2005, quand derrotèt l'autre principal candidat, l'èx-jogaire de fotbòl George Weah. Serviguèt coma Ministra de las Finanças durant lo mandat del President William Tolbert, de 1972 fins a 1973, an en a on un còp d'Estat desroquèt a Tolbert. Après çò, daissèt Libèria e ocupèt de nautas cargas dins divèrsas institucions financièras.
Canton de Montpaun e Menesteiròu
Las comunas dau canton vielh
8 comunas, sens fusion de comunas.
Ellen Johnson-Sirleaf
Obtenguèt la segonda plaça a las eleccions presidencialas de 1997. Pus tard, foguèt elegida presidenta a las eleccions presidencialas de l'an 2005 e prenguèt possession de la sieuna carga lo 16 de genièr de 2006.
Canton de Montpaun e Menesteiròu
Las comunas dau canton de Senta Aulaia
10 comunas en 2015, 6 en 2017.
Puèg l'Avesque
Puèg l'Avesque (Puy-l'Évêque en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Lo nom es format de puèg, del latin podium; lo luòc passèt jos la sobiranetat del comte-avesque de Caors Guilhèm de Cardalhac, d'aquí la referéncia a l'avesque.
Demografia Lopiac
En 1793, 284 abitants.
Demografia Martinhac
En 1793, 204 abitants.
Calhan (Gers)
Calhan (Callian en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Calhan que veng deu nom latin d'òme Callius dab lo sufixe latin -anum. Que seré donc la propietat, la villa de Callius. Segon Negre, Calhan que veng deu nom de persona Callianus, derivat de Callius. Henri Polge qu'explica dens ua bona partida deu Gers, a l'excepcion de l'èst (diocèsis de Leitora e de Lombers), en mei de -n- intervocalica, n palatala (-nh-) s'amudí sovent dens los documents entre lo sègle XI e lo sègle XIII en gardar solament un -i-, puish tornè paréisher eventualament (mei dens los toponimes en -ac que dens los en -an) a la fin de l'Edat Mejana. Calhan que seré a l'origina un Calinhan ; explicable com Calinhac, per Calinius, varianta deu cognomen latin Calinus, , dab un suffixe diferent, -anum.
Cadrete
Cadrete es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Saint-Jean-Soleymieux
Saint-Jean-Soleymieux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Purugupta
Purugupta foguèt un emperaire gupta que regnèt de 467 a 473. Succediguèt a Skandagupta.
Règne
Purugupta es conegut per lo sagèl de nalanda descubèrt en 1927-1928. Aquest sagèl d'argila de l'emperaire Narasimhagupta ditz qu'es lo filh de Kumaragupta II e lo felen de Purugupta. Un autre sagèl de Budhagupta lo presenta coma lo filh de l'emperaire Purugupta.
Mètro de Turin
drecha|sens_quadre Lo mètro de Turin es un malhum de mètro servissent la vila de Turin, capitala de Piemont, e la comuna de Collegno.
Carces
Carces (Carcès en francés) es una comuna de Provença administrada per lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Durant lei Guèrras de Religion foguèt un important centre catolic.
Mètro de Turin
Linha 1
La linha 1 dobriguèt lo 4 de febrièr de 2006. S'estend actualament a partir de l'estacion Fermi a aquela de Bengasi.
Carces
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Personalitats liadas ambé la comuna
vinheta|[[Eraudica|Armas de Jan de Pòntevès: De golas au pònt de doas arcas d'aur. ]]
Pèir Tucoo-Chala
Pèir Tucoo-Chala (Bordèu, 20 d'abril de 1924 – Pau, 23 de genièr de 2015 ), es un universitari e istorian occitan de Bearn. S'especializèt dins l'estudi de la Peninsula Iberica e del territòri occitan (subretot lo gascon) a l'Edat Mejana, e mai de la preséncia dels anglosaxons dins los Pirenèus als sègles XIX e XX.
Baan
Lo baan (o ogoi, ban-ogoi) es una lenga cross river parlada en Nigèria. Fa partida de la branca ogoni.
Localisacion
Lo baan es parlat dins las zònas de govèrn local de Gokana, Tai e Eleme de l'Estat de Rivers.
Efièch de sèrra
L'efièch de sèrra (var. efiech de sèrra, efèit de sèrra) es un fenomèn de regulacion de la temperatura d'una planeta amb atmosfèra, qui consistís en l'acumulacion al dintre de l'atmosfèra d'una partida de l'energia termica venent de l'estela que l'astre i vira a l'entorn, pr'amor de la preséncia dins l'atmosfèra d'unes gases, sonats "gases d'efièch de sèrra". Aquestes gases permeton d'efièch la dintrada del raionament solar de l'estela, en tot entravar la sortida del raionament infraroge reemés dempuèi la superfícia de l'astre (caracterizat per una longor d'onda d'aperaquí 15 microns, superiora a la longor d'onda del raionament incident) : aquò mena d'un latz a una aumentacion de la temperatura de l'astre implicat dins lo fenomèn e d'autre latz a d'excursions termicas mens intensas que las que se produirián en l'abséncia d'efièch de sèrra, a mesura que la calor absorbida es deslargada pus lentament cap a l'exterior L'efièch de sèrra natural de la Tèrra es essencial al manten de la vida e foguèt inicialament un precursor del deplaçament de la vida de l'ocean cap a la tèrra. Las activitats umanas, principalament la combustion de combustibles fossils e lo desboscament, an fach créisser l'efièch de sèrra e provocat lo rescalfament climatic.
La planeta Vènus coneguèt un efièch de sèrra incontrolable, qu'entrainèt una atmosfèra à 96 % de dioxid de carbòni e una pression atmosferica a de superfícia a pauc près identica a la trapada a 900 m jos l'aiga sus Tèrra. Venus aguèt benlèu d'oceans d'aiga, mas se serián evaporats quora la temperatura mejana de superfícia s'es enauçada a 735 K (462 °C; 863 °F).
Lo tèrme efièch de sèrra es un tèrme impròpri, dins lo sens ont las sèrras fisicas se rescalfan per un mecanisme diferent. L'efièch de sèrra coma mecanisme atmosferic fonciona per deperdicion de calor radiativa mentre qu'una sèrra tradicionala coma estructura bastida bloca la deperdicion de calor per conveccion. Lo resultat, pasmens, es una aumentacion de la temperatura dins los dos cases.
Thiré
Thiré es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
August Veirièr
August Teodòr Veirièr es un escrivan francés de lenga occitana nascut a La Cavalariá lo 9 de novembre de 1848 e defuntat a Milhau lo 22 de febrièr de 1936.
Thiré
Nòtas
<references group="N"/>
August Veirièr
Execèt lo mestièr de sastre d'en primièr a Montpelhièr puèi a Milhau.
August Veirièr a publicat en 1923 Contes rouergats et poésies françaises. Aqueste recuèlh acampa d'òbras paregudas dins l'Almanac Montpelhierenc e dins la premsa de Milhau. La pèça mai celèbra èra Lou sermou del curat del Mounna. Otra aquela pèça, escriguèt de pèças en general umoristicas : L'iou de saumo, Lou pastre et lou poufre, Lous nessis de Machobeire, Lou sermou d'un caluc, Montpellier-lou-Biel. Compausèt una Pastourela mesa en musica per Victor Dubernard, director d'Estudiatina millavoise.
Charraix
Charraix (Charraix en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe (region).
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
La prononciacion es [tsa'rraj] o [tsa'raj] (?) a Cubèl.
Braves gens de la maison
Braves gens de la maison Se durmètz revelhatz vos !
Bonnétable
Bonnétable es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Kumaragupta II
Kumaragupta II Kramaditya foguèt un emperaire gupta que regnèt de 473 a 476. Succediguèt a Purugupta.
Règne
Lo sagèl de Nalanda foguèt descubèrt en 1927-1928. Aquest sagèl d'argila de l'emperaire Narasimhagupta ditz qu'es lo filh de Kamaragupta II e lo felen de Purugupta.
M-84
Lo carri M-84 es un carri de combat principau iogoslau de segonda generacion desvolopat entre 1979 e 1983 a partir dau T-72 sovietic. 651 unitats foguèron produchas de 1984 a 1991. Intrèt en servici en 1985 au sen de l'armada iogoslava e foguèt tanben adoptat per Kowait.
Participèt a la Guèrra de Kuwait (1990-1991) e ai conflictes d'ex-Iogoslavia. En Iraq, combateguèt ambé succès de carris T-55 e T-62 iraquians. Dins lei Balcans en revènge, conoguèt de pèrdas importantas dins una tièra de combats engatjats sensa sostèn d'infantariá còntra d'unitats enemigas equipadas de missils anticarri. En particular, lo missil chinés HJ-8 capitèt de pretusar son blindatge frontau.
Micereces de Tera
Micereces de Tera es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Borijòla
Borijòla (Bourigeole en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Borijòla
Las fòrmas ancianas son Borigotte (comprene Borigolle), en 1372-1587, Borrigole, en 1589, Bourigolle, en 1647, Bourigeole, château de Bourigeole, en 1781. Borijòla es lo diminutiu de Borièja. Lo riu que i passa se ditz tanben Bourigeole (en francés).
Saint-Clément (Meurthe e Mosèla)
Saint-Clément  es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Carlos Gardel
Carlos Gardel, famós cantaire e autor argentin de tango. Nascut a Tolosa en Occitània, l'11 de decembre de 1890 dab lo nom de Charles Romuald Gardès ( a maugrat d'ua controvèrsia suu lòc e la data de la soa neishença, devuda, mei que mei, a la necessitat entad eth, de viatjar dab documents faus per'mor de n'aver pas arrecotit en Euròpa entà har la Guèrra de 14), e que's morí en un accident d'avion a l'aeropòrt de Medellín en Colómbia lo 24 de junh de 1935.
La soa mair qu'emigrè en Argentina e Gardel que creishó a Buenos Aires en un quartièr nomentat pr'amor deu son mercat "El Abasto" (en vertat El Abasto que demora dens lo quartièr oficiau de Balvanera). Per aquesta rason (e tanben per'mor qu'era moret) qu'arrecebó lo chafre "el morocho del Abasto" (qu'ei tanben coneishut com "el zorzal criollo", la trida argentina). La soa carrièra que comencè en duo dab lo cantaire "el oriental" José Razzano. Puish que hasó l'actor en Euròpa e en America e que tribalhè per la companhia americana Paramount ("El dia que me quieras", "Tango Bar", "Melodia de arrabal", "Cuesta abajo"). Aquestes filmes que's filmèn aus Estats Units e en Euròpa, quitament quan l'accion e s'escad a Buenos Aires. Aquò que balhè lo parat a un mainatge nomat Ástor Piazzolla (lo famós compositor qui, alavetz, e s'estava aus Estats Units) de debutar au cinèma en El dia que me quieras. Mantuns deus tangos que cantè Gardel en los sons filmes qu'èran òbras d'Alfredo Le Pera. Qu'ei sepelit au cemitèri de la Chacarita on los visitaires alucan ua cigarreta que hican enter los dits de la soa estatua. Que's morí joen e au som de la soa carrièra artistica.
Enter las soas cançons mei famosas que podem mentàver:
Bassens
Bassens (Bassens en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, administrada pr'au departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Verdinhi
Verdinhi (Verdigny en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre e Vau de Léger.
Bassens
Geografia
Comuna de l'airal urban de Bordèu situada au Nòrd de Bordèu sus la Garona.
Verdinhi
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bassens
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Bassens, en 1273, Sanctus Petrus de Bassenxs,Sanctus Petrus de Bacenxs, Sanctus Petrus de Bassenx, dau sègle XIII au sègle XIV, Hospitalis de Bassan, en 1285, parrochia de Bassenxs, en 1339, Bassenxs, en 1361. Segon Dauzat, Bassens ven dau nom germanic d'òme Basso, damb lo sufixe germanic -ing. Per Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, es lo nom germanic d'òme Baso, damb lo sufixe germanic -ingos (equivalent a -ing). Bénédicte Boyrie-Fénié considèra que la sibilanta sonòra de Baso, nom atestat, permet pas d'explicar Bassens, perqué totas las atestacions e la prononciacion actuala. Aima mèi una formacion romanogermanica constituïda dau cognomen Bassus e dau sufixe germanic -ingos.
Urbanisme
Se pot destriar la zòna bassa de long de la ribèira ont son installats lo pòrt e las industrias, a l'èst, la linha dau camin de fèr, e sus lo costat, los  carreirats de pabalhons e d'òrts.
Rueda
Rueda es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Laval-le-Prieuré
Laval-le-Prieuré es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Eleme
L'eleme es una lenga cross river parlada en Nigèria. Fa partida de la branca ogoni.
Localisacion
L'eleme es parlat dins las zònas de govèrn local de Gokana, Tai e Eleme de l'Estat de Rivers.