cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Napoleon Bonaparte
La reorganizacion de França
Dins lo domeni administratiu, ordonèt ansin la redaccion dau Còdi Civiu (dich « Còdi Napoleon » en 1807) que foguèt publicat lo 21 de març de 1804. Permetent d'unificar la legislacion francesa, insistiguèt sus lei valors borgesas coma la proprietat privada ò lo liberalisme economic. Dins lo domeni economic, redreicèt lei finanças nacionalas gràcias a la creacion dau franc germinau e de la Banca de França. Transformèt tanben l'educacion amb la creacion dei licèus destinats a l'ensenhament classic e scientific. Per o completar, modifiquèt l'ensenhament superior amb la fondacion d'una Universitat Imperiala e de l'Institut de França.
Per privar lei reialistas dau sostèn de la Glèisa, Bonaparte negocièt tanben un concordat amb lo papa Piu VII (15-16 de julhet de 1801). Aqueu tèxte permetèt lo restabliment dau culte catolic en França mai placèt la Glèisa sota lo contraròtle de l'Estat.
La represa de la guèrra
La patz d'Amians foguèt gaire respectada tant per lei Francés que per lei Britanics. D'efiech, Bonaparte contunièt d'estendre son influéncia en Euròpa (instauracion d'una constitucion an Olàndia, reorganizacion d'Alemanha, annexions en Itàlia...), çò qu'inquietava Londres qu'èra totjorn ostil a l'establiment d'una poissança continentala egemonica. Bonaparte aviá tanben de projèctes d'expansion en Loïsiana qu'èran susceptibles d'i instaurar una fòrta preséncia francesa. De mai, la politica proteccionista de França èra un subjècte de maucontentament grèu per Londres. De son caire, lei Britanics avián pas evacuats certanei territòris ocupats coma Malta.
La rompedura entre França e lo Reiaume Unit aguèt luòc en mai de 1803. Lei Britanics sasiguèron totei lei naviris francés e olandés dins sei pòrts e lei Francés arrestèron totei lei Britanics presents en França e en Itàlia. Una guèrra navala comencèt, a l'avantatge dei Britanics. Pasmens, Bonaparte negocièt un sostèn pus important de la Republica Batava e una aliança amb Espanha. Comencèt tanben la preparacion d'una invasion deis Illas Britanicas.
La proclamacion de l'Empèri
thumb|right|[[Pintura dau sacre de Napoleon.]]
En 1804, un complòt foguèt organizat per lo cap reialista Georges Cadoudal, desbarcat per un naviri britanic, per raubar lo Premier Cònsol. Descubèrt, lo projècte s'acabèt per l'arrestacion de plusors opausants de Bonaparte coma Pichegru ò Moreau. En represalhas, lo duc d'Enghien, important cap emigrat que viviá dins lo Grand Ducat de Bade, foguèt raubat per lei tropas francesas e executat.
Pasmens, lo complòt inquietèt leis elèits de la nacion. Ansin, nasquèt lo projècte d'abolir lo Consulat per proclamar un Empèri. L'interès èra dins la natura ereditària dau títol imperiau que permetiá de mantenir leis institucions en plaça dins lo cas de la mòrt de Bonaparte. Aqueu darrier acceptèt aisament – foguèt benlèu a l'origina de l'idèa – e foguèt proclamat « emperaire dei Francés » per un vòte dau Senat lo 18 de mai de 1804. Un plebiscit ratifiquèt aquela decision lo 6 de novembre seguent e, finalament, Bonaparte organizèt son sacre, en preséncia dau papa, lo 2 de decembre de 1804.
Vengut l'emperaire Napoleon I, Bonaparte establiguèt un regime similar a una monarquia classica mai gardèt plusors aquists de la Revolucion e la màger part deis institucions dau Consulat. Contunièt tanben sa politica de modernizacion amb de reformas dins lo sector agricòla (introduccion de la bledaraba), de mesuras en favor de l'industria e de trabalhs importants per melhorar leis infrastructuras.
Lei Tresena e Quatrena Coalicions
thumb|right|[[Pintura de la rediccion dei tropas austrianas a l'eissida de la batalha d'Ulm.]] thumb|right|[[Pintura de la batalha de Trafalgar.]] thumb|right|[[Pintura representant l'intrada de Napoleon I dins Berlin après l'afondrament de l'armada prussiana.]]
En 1804-1805, lo Reiaume Unit capitèt de formar una novèla coalicion còntra França. Gropant Àustria, Russia, Suècia e Nàpols, obliguèt Napoleon d'abandonar son projècte d'invasion deis Illas Britanicas. Desplaçant rapidament son armada vèrs l'èst, anientèt una armada austriana a la batalha d'Ulm (20 d'octòbre de 1805) e bateguèt durament una armada austrorussa a la batalha d'Austerlitz (2 de decembre de 1805). Obligada de demandar la patz, Àustria deguèt abandonar la quasi totalitat de sei possessions italianas, Istria e Dalmàcia. Pasmens, durant aquela campanha, la flòta francesa cargada de protegir lo passatge eventuau d'una armada en Anglatèrra foguèt destrucha per l'amirau Horatio Nelson a la batalha de Trafalgar (21 d'octòbre de 1805). Après aquela desfacha, la marina francesa arrestèt de contestar la superioritat maritima britanica, çò qu'empediguèt de vencre definitivament lei Britanics.
De son caire, Russia decidèt de perseguir la lucha. Totjorn gràcias a l'ajuda financiera de Londres, se constituïguèt una coalicion de remplaçament a l'entorn de Russia e de Prússia. L'armada prussiana foguèt dislocada ai batalhas d'Iena e Auerstaedt (14 d'octòbre de 1806 e quasi totalament capturada durant la perseguida. Assaiant de secorrir son aliat, lei Rus foguèron batuts a Eylau (8 de febrier de 1807) onte lei dos camps perdiguèron plusors miliers d'òmes. Obligat de reformar sei tropas, Napoleon esperèt la fin de l'ivèrn puei ataquèt tornarmai capitant de destrurre una armada russa a Friedland (14 de junh de 1807).
Lei Tractats de Tilsit (7-9 de julhet de 1807) marquèron la fin d'aquelei combats. Prússia i foguèt durament tractada amb la pèrda de la mitat de son territòri. Lei territòris perduts formèron lo Grand Ducat de Varsòvia e lo Reiaume de Vestfàlia. Jérôme Bonaparte ne'n venguèt rèi. En revènge, Russia foguèt paupada e venguèt – oficialament – una aliada de l'Empèri. D'efiech, per sometre lo Reiaume Unit, Napoleon aviá enebit a totei leis estats europèus de mantenir de relacions comercialas amb leis Anglés. Dicha Blocus Continentau, aquela decision necessitava lo sostèn de tot lo continent e lei Francés avián donc besonh d'aliats per la metre en plaça.
La campanha d'Espanha
thumb|right|[[Pintura representant la repression de l'insureccion espanhòla dau 2 de mai de 1808.]]
Pasmens, tre lo 2 de mai de 1808, lo pòble de Madrid se revoutèt còntra aquela ocupacion. Encoratjat per lo clergat espanhòu, especialament l'Inquisicion qu'èra estada abolida per Josèp, la populacion menèt una guerilha saunosa còntra lei tropas imperialas. A la fin de l'annada, Napoleon menèt una campanha en Espanha per i restablir la dominacion francesa. Tornèt conquistar la capitala (4 de decembre de 1808). Dins aquò, poguèt pas acabar sa campanha car deguèt se preocupar dau rearmament austrian.
La Cinquena Coalicion
thumb|right|[[Pintura de Napoleon après la premiera jornada de la batalha de Wagram.]]
Assegurada de la neutralitat russa, Àustria assaièt d'aprofichar la mobilizacion de la màger part dei fòrças francesas per prendre son revenge. Per aquò, esperava utilizar movement nacionau aparegut en Alemanha amb la reorganizacion francesas deis estats renans. Capitèt ansin de mobilizar una armada fòrça importanta a partir d'una levada en massa inspirada per la França Revolucionària.
Vauthiermont
Vauthiermont es una comuna francesa, situada dins lo departament del Territòri de Belfòrt e la region de la Borgonha Franca Comtat.
Napoleon Bonaparte
La Cinquena Coalicion
En fàcia, Napoleon deguèt improvisar una armada novèla. Pasmens, dispausava d'unitats professionalas e aguerridas. La guèrra foguèt donc brèva, d'abriu a octòbre de 1809, e marcada per de batalhas saunosas. Après una brèva campanha marcada per lei batalhas d'Eckmühl (21-22 d'abriu de 1809) e de Ratisbonne (23 d'abriu de 1809), lei Francés ocupèron Viena (13 de mai de 1809). Pasmens, lo rèsta de l'armada austriana capitèt de se retirar darrier Danubi. Una premiera temptativa de passar lo fluvi s'acabèt per una revirada a la batalha d'Aspern-Essling (16-17 de mai de 1809) onte lo manescau Jean Lannes foguèt mortalament bleçat. En revènge, la segonda temptativa capitèt e l'armada austriana foguèt durament batuda a la batalha de Wagram (5-6 de julhet de 1809) entraïnant la fin de la guèrra e la dubertura de negociacions.
Neuròna
Ua neuròna qu'ei ua cellula hèra ramificada deu teishut nerviós qui pòt arrecéver e mandar senhaus electrics aperats diferéncia de potenciau. Las neurònas que's brancan las uas suber las autas au meian d'ua zòna tanhenta aperada sinapsi.
Napoleon Bonaparte
La Cinquena Coalicion
Àustria foguèt durament tractada a la patz de Viena amb la pèrda de plusors territòris balcanicas que formèron lei Províncias Illirianas. De mai, per mantenir leis Austrians dins una aliança amb França, Napoleon annulèt son maridatge amb Joséphine de Beauharnais e se maridèt amb Maria Loísa de Habsborg-Lorena, filha de l'emperaire austrian Francés II (1792-1835).
Vauthiermont
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Napoleon Bonaparte
Lo maridatge amb Maria Loísa d'Àustria e la naissença dau rèi de Roma
Lo maridatge amb Maria Loísa d'Àustria permetèt a l'emperaire d'aver un eiretier, subrenomat lo rèi de Roma, que nasquèt lo 20 de març de 1811. Aquò marquèt l'apogèu de l'Empèri que teniá la premiera armada dau continent e que s'estendiá, dirèctament ò indirèctament, sus la mitat d'Euròpa. De mai, se lo Reiaume Unit dominava totjorn lei mars, França èra a construrre una importanta flòta que deviá permetre de compensar la manca d'experiéncia navala per la superioritat numerica. Dins lo país, tota oposicion organizada èra estada eliminada maugrat l'aumentacion dau maucontentament causat per lei guèrras e la crisi economica consecutiva au Blocus Continentau.
Pasmens, aquelei mesuras començavan d'alassar, compres dins lo camp napoleonenc. Per exemple, Louis Bonaparte, fraire de Napoleon qu'èra estat nomat rèi d'Olàndia refusèt de l'aplicar estrictament per protegir leis interès de sei subjèctes. Lo 1 de julhet de 1810., foguèt obligat d'abdicar e França annexèt son reiaume. Un autre problema per Napoleon èra l'oposicion d'una partida dau clergat après l'empresonament dau papa Piu VII en julhet de 1809, totjorn en causa d'una oposicion au Blocus Continentau.
La campanha e la retirada de Russia
thumb|right|[[Pintura de Napoleon durant la retirada de Russia.]]
A partir de 1812, foguèt lo torn dau tsar Alexandre I (1801-1825) de refusar l'aplicacion dau Blocus Continentau. Pensant una guèrra inevitabla, Napoleon decidèt de l'entraïnar e reünir una armada fòrça importanta (771,500 òmes) per sometre Russia. L'ataca comencèt lo 24 de junh de 1812. L'armada russa, comandada per Mikhail Kutuzov, basèt sa defensa sus la tèrra cremada e sus de temptativas ponctualas d'arrestar leis envaïsseires. La campanha foguèt donc marcada per plusors batalhas saunosas (Smolensk, La Moskova...) que permetèron ai Francés d'intrar dins Moscòu (14 de setembre de 1812).
Pasmens, lei Rus refusèron de negociar, çò que foguèt mau comprés per Napoleon. Aqueu darrier demorèt donc dins l'anciana capitala russa fins au 18 d'octòbre agotant sei viures. Lo 24, dos còrs d'armada cargats de desgatjar la rota de la retirada foguèron batuts a Maloyaroslavets. Aquò obliguèt l'emperaire d'ordonar una retirada passant per lo meteis camin que l'anar. Òr, aqueu trajècte èra ja estat destruch per avitalhar lei tropas. Ansin, la retirada de Russia se debanèt dins de condicions fòrça duras (ivèrns intens, manca de manjar, malautiás...).
Aprofichant aqueu caòs, lo generau Malet organizèt un complòt d'inspiracion republicana. Inquiet, Napoleon s'entornèt a París per i restablir sa posicion. Laissèt lo comandament a Murat qu'abandonèt rapidament Russia per anar dins son reiaume de Nàpols. Aquelei problemas de comandament agravèron la situacion de l'armada francesa que perdiguèt plusors centenaus de miliers d'òmes (390,000 mòrts e presoniers) e una gròssa quantitat d'equipament. La cavalariá, basa de l'estrategia napoleonenca, foguèt decimada.
La represa de la guèrra generala e la desfacha de Leipzig
thumb|right|[[Pintura representant la batalha de Leipzig.]]
Lo resultat catastrofic de la campanha de Russia decidèt la totalitat deis adversaris de Napoleon de jonhér Russia : Prússia lo 16 de març de 1813, Suècia lo 23 de març, Àustria lo 11 d'aost e Bavièra lo 14 d'octòbre. Dins aquò, Napoleon gardèt inicialament lo sostèn de la màger part dei princes alemands e la demografia francesa permetèt de remplaçar una partida dei pèrdas. Ansin, capitèt de reformar una armada de 400,000 soudats francés e de 250,000 soudats aliats. Aquò li permetèt de defendre Alemanha que foguèt atacada a partir de genier de 1813.
Napoleon ganhèt lei batalhas de Lützen (2 de mai de 1813), Bautzen (20-21 de mai de 1813) e Dresden (27 d'aost). Pasmens, maugrat de pèrdas importantas, lei Coalizats i foguèron pas anientats car lei Francés avián plus la cavalariá leugiera necessària a la perseguida de l'enemic en retirada. Concentrant sei fòrças, lei Coalizats poguèron aprofichar sa superioritat numerica a la batalha de Leipzig (16-19 d'octòbre de 1813) onte totei contingents alemands abandonèron definitivament lo camp francés. Aguent perdut 58,000 òmes, Napoleon deguèt se retirar darrier Ren e preparar la defensa de França. Pasmens, en causa de l'avançada rapida de seis adversaris, perdiguèt plusors centenaus de miliers d'òmes que foguèron blocats dins de vilas alemandas onte foguèron assetjats.
En parallèl, en Espanha, lei Francés foguèron batuts a Vitoria (21 de junh de 1813) e obligats de se retirar au nòrd dei Pirenèus.
Concerto per trompeta (Hummel)
Lo concerto per trompeta en Mi major o Concerto a Trombe Principale de Johann Nepomuk Hummel qu'ei (amassa dab los concertos de Leopold Mozart e de Joseph Haydn) ua de las principaus òbras d'estil classic compausadas per aqueth instrument.
Neuròna
Estructura d'ua neurona
Ua neuròna que's compausa d'un còs cellular massís on lo nuclèu qu'ei de bon véder, e de ramificacions de duas menas : axòn e dendrita. L'axòn, a bèths còps hèra long, que pòt estar caperat e emparat per cellulas de Schwann qui forman la mielina (alavetz que's dit qu'ei mielinizat) o pas. La termièra enter duas cellulas de Schwann que s'apera lo nòd de Ranvier. L'endom deu nuclèu que pòt estar devut a la grana activitat de sintèsi de la neuròna, qui las soas sinapsis e foncionan mercés a la liberacion massiva de proteïnas aperadas neuromediators La preséncia importanta de reticulum endoplasmic (amb rediculum endoplasmis lis e reticulum endoplasmic granulós, aqueths darrèrs corpuscul de Nissl) que testimònia tanben d'aquesta activitat de sintèsi proteïca. Los cromosòmas que son desplegats en cromatina e que's ved un nucleòl (e, en çò de las cellulas hémias, un corpuscul de Barr qui ei en verat un cromosòma X replegat).
Concerto per trompeta (Hummel)
Hummel e l'escrivó entau trompetista Anton Weidinger e entà ua trompeta de claus (un instrument navèth alavetz e qui peu purmèr còp e dava lo parat d'intrepretar melodias cromaticas dab ua trompeta, au prètz d'ua dramatica pèrta de qualitat deu son).
Neuròna
Briu nerviós
400px|right|thumb|Diferéncia de potenciau a l'arrepaus enter lo mitan intracellular (negatiu) e lo mitan extracellular (positiu) mantiengut per la pompa actiu Na/K ATPsa, qui consoma [[ATP entà escambiar los ion a contra briu en mantiéner atau la diferéncia de propocion d'ion, e donc de cargas.]] Quan la neuròna qu'ei arrepausada (quan cap briu nerviós trauca pas la neuròna) ua diferéncia de potenciau (qu'ei a díser ua diferéncia de cargas electricas) que s'estableish enter lo dehens de la cellula (lo mitan intracellular, e donc lo dehens de l'axòn) e lo dehòra (lo mitan extracellular) mercès a la proporcion d'ions Na2+ (ions sodium, acompanhats dab cargas negativas deus Cl-, ions clorur) e K+ (ions potassium) qui ei mantienguda, a contra briu, per ua pompa actiu (aquò que vòu díser que consoma energia produsida per l'oxidacion de l'ATP). Un briu nerviós que's s'escorreish au long de l'axòn canaus ionics que s'obreishen en tot provocar ua entrada massiva d'ions que crea un potenciau d'accion.
Concerto per trompeta (Hummel)
Que compausa deus movement seguents :
Neuròna
Istòria
200px|right|thumb|[[Santiago Ramón y Cajal]] 300px|left|thumb|Neurònas dessenhadas per [[Santiago Ramón y Cajal : (A) cellulas de Purkinje (neurònas bipolaras), (B) cellulas granularas, amb escantilhs observats dens un cervèth de paloma colorat dab la coloracion argentica de Camillo Golgi]] L'istòria de la debuta de l'estudi de las neurònas qu'ei mei que mei ligada au nom deu biologista aragonés Santiago Ramón y Cajal qui, mercés a la coloracion argentica desenvolopada peu son rival italian Camillo Golgi, e podó observar e representar ua grana quatitat de neurònas en las identificant com las vias de circulacion deu briu nerviós e en eméter l'ipotèsi de qu'èran ligadas enter elas e que comunicavan amassas, com la loa estructura ramificada e dab contactes mutuaus e podèva har pensar.
Concerto per trompeta (Hummel)
Lo purmèr moviment que s'acaba dab ua cadenzza.
Napoleon Bonaparte
La campanha de França e l'abdicacion
Retirat a Fontainebleau, Napoleon assaièt de negociar son abandon dau tròne en cambi d'una regéncia de Maria Loísa. Pasmens, se turtèt au refús categoric dei Coalizats. Lo 4 d'abriu de 1814, acceptèt donc d'abdicar e de s'exiliar, a la demanda dei venceires, sus l'illa d'Elba. En parallèl, la monarquia francesa foguèt restaurada amb l'arribada de Loís XVIII.
Concerto per trompeta (Hummel)
Dens aquesta òbra, la trompeta solo qu'ei acompanhada per : 2 flabutas, 2 clarins, 2 bassons, 2 trompas, timpani e còdas.
Napoleon Bonaparte
Lo premier exili e lei Cent Jorns
thumb|right|[[Pintura illustrant lo raliment dau 5 regiment d'infantariá durant lo retorn de Napoleon.]]
Concerto per trompeta (Hummel)
Que cau soslinhar que lo concerto per trompeta de Haydn que ho egaument escrivut per ua trompeta de claus e entà Anton Weidinger.
Napoleon Bonaparte
Lo premier exili e lei Cent Jorns
Lo 14 d'abriu de 1814, lei Coalizats creèron lo Principat de l'illa d'Elba per Napoleon que gardava sei títols mai deguèt renonciar a sei pretencions sus lo tròne de França. L'emperaire deviá tanben recebre una importanta pension de part dau rèi de França. Aqueu periòde d'exili durèt fins au 1 de març de 1815. Durant aqueu sejorn, Napoleon reorganizèt l'illa e desvolopèt l'esplecha dei minas de fèrre e la viticultura. Ordonèt tanben la construccion d'un espitau. Pasmens, una partida de la populacion se revoutèt còntra l'aumentacion deis impòsts necessàrias per finançar aquelei projèctes.
Au començament de 1815, lei dificultats de Loís XVIII e lo refús dau rèi de respectar lei clausas financieras dau tractat d'exili de Napoleon encoratjèron aqueu darrier d'organizar son retorn. Quitèt donc l'illa lo 26 de febrier de 1815 e desbarquèt dins lo Golf Joan dos jorns pus tard. Recebèt un acuelh popular favorable e lei tropas mandadas per l'arrestar se ralièron aisament. Napoleon intrèt ansin dins París lo 20 de març de 1815 e restaurèt l'Empèri. Assaièt pasmens d'instaurar un òrdre pus liberau mai refusèt d'apielar son regime sus l'onda revolucionària suscitada per son retorn.
De mai, aguèt en realitat gaire la possibilitat de tornar organizar prefondament lo país. D'efiech, Euròpa refusèt de lo reconéisser e una novèla guèrra comencèt. En despiech de plusors succès iniciaus, Napoleon foguèt batut a la batalha de Waterloo per lei fòrças angloprussianas (18 de junh de 1815). Deguèt tornarmai abdicar e, aqueu còp, lei Britanics decidèron de l'exiliar dins l'illa de Sant Elena situada dins la mitat sud de l'Ocean Atlantic. Durant doas setmanas, son fiu foguèt reconegut per lo Senat coma sobeiran mai lei reialistas capitèron finalament de tornar restaurar la monarquia.
L'exili a Santa Elena e la mòrt
thumb|right|[[Pintura de Napoleon durant son exili a Santa Elena.]]
Napoleon demorèt a Sant Elena fins a sa mòrt lo 5 de mai de 1821 sota la garda dau governador britanic Hudson Lowe. Lo decès foguèt probablament causat per un cancèr de l'estomac agravat per lei prescripcions aberrantas dei mètges anglés locaus (antimòni, mercuri...). Aperevans, aviá dictat sei memòrias a un pichon grop de fidèus que l'avián acompanhat.
Inicialament enterrat dins l'illa, son còrs foguèt entornat en França en 1840. Son tombèu foguèt installat dins l'Ostau deis Invalids onte se tròba totjorn a l'ora d'ara.
L'afebliment de França
thumb|right|Carta d'Euròpa après lo [[Congrès de Viena (1815).]]
En despiech de victòrias impressionantas, lo periòde napoleonenc s'acabèt per un afebliment considerable de França que perdiguèt la màger part de sei colonias e de sei conquistas territòrialas realizadas dempuei 1792. De mai, au mens 700,000 Francés foguèron tuats per lei guèrras. Enfin, diplomaticament, lo país èra excluch deis alianças europèas e enviroutat per un ensems d'estats tampons que l'isolèt en Euròpa fins ais ans 1850.
L'afiermacion dau principi dei nacionalitats
Una consequéncia majora de la reorganizacion de l'Euròpa continentala menada per Napoleon foguèt l'afiermacion dau principi dei nacionalitats. D'efiech, aqueu principi, eissit de la Revolucion, foguèt utilizada per crear divèrseis estats satellits de l'Empèri coma lo Reiaume d'Itàlia ò la Confederacion de Ren. Politicament somesas a París e sovent dirigidas per un Bonaparte, aqueleis entitats laissèron pasmens una remembrança positiva en una partida dei populacions europèas.
Après 1815, foguèron a l'origina de corrents politics poderós visant a l'unificacion dei diferents país europèus. A partir de 1848, venguèron fòrça importants e favorizèron l'unificacion d'Itàlia (1859-1871) e d'Alemanha (1864-1871). Entraïnèron tanben la fragmentacion de l'Empèri Otoman amb l'independéncia dei pòbles balcanics. Enfin, aquela idèa foguèt integrat dins lo drech internacionau modèrne amb lo drech dei pòbles de dispausar d'esperelei.
La fin de l'America Francesa
Au començament dau Consulat, Napoleon Bonaparte aviá lo projècte de desvolopar rapidament Loïsiana per implantar una preséncia francesa duradissa en America dau Nòrd. Pasmens, la revòuta d'Aïtí l'empediguèt de trobar lei ressorsas necessàrias, especialament leis esclaus. Ansin, en 1803, decidèt de vendre la region, jutjada impossible de defendre còntra lo Reiaume Unit, ais Estats Units d'America. Aquò marquèt la fin de l'America Francesa que foguèt d'ara endavant reducha a quauqueis illas dins leis Antilhas e a Guaiana.
L'acabament de la Revolucion e la creacion d'institucions establas
Au nivèu interior, l'òbra principala de Napoleon foguèt l'acabament de la Revolucion Francesa amb la creacion d'un regime novèu basat sus l'estabilizacion deis institucions, la reconciliacion nacionala, la defensa deis interès de la borgesiá e lo mantenement d'una partida importanta de l'eiretatge revolucionari. D'efiech, durant son rèine, Napoleon organizèt – ò reorganizèt – l'educacion (fondacion dei licèus, creacion dau bacheleirat, recreacion deis Universitats...), lo sistèma judiciari (creacion dei corts d'apèus, de la Cort de Cassacion e dei prodomiás, redaccion dau Còdi Civiu e dau Còdi Penau...), l'economia (creacion dau franc germinau, reorganizacion deis impòsts, creacion de la Banca de França e de la Cort dei Còmptes...) ò lo drech de proprietat (creacion dau cadastre...). Trabalhèt tanben a l'adopcion definitiva dau sistèma metric per la populacion francesa.
La segonda partida de la politica intèrna de Napoleon foguèt d'acabar lo conflicte intèrne entre revolucionaris e emigrats. Per aquò, tre 1801, negocièt un concordat amb la papautat que permetèt de restablir lo culte catolic. Puei, un an pus tard, proclamèt una amnistia generala per leis emigrats desirós de s'entornar en França. Pasmens, per contentar la borgesiá, preservèt la màger part dei principis eissits de la Revolucion coma la liura entrepresa e lei crompas de bens nacionaus. Enfin, per mantenir l'idèa de la sobeiranetat nacionala, Napoleon adoptèt lo principi dau plebiscit que permetiá au sobeiran de sometre dirèctament una question au pòble.
Sent Sulpici de Faleirens
Sent Sulpici de Faleirens (en francés: Saint-Sulpice-de-Faleyrens) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Napoleon Bonaparte
L'acabament de la Revolucion e la creacion d'institucions establas
Aquela filosofia donèt naissença a un corrent politic francés, dich bonapartisme, que tenguèt un ròtle important dins lo corrent dau sègle XIX. Èra basat sus la formacion d'un Estat nacionau d'origina republicana amb un executiu fòrt e centralizat fondat sus la consultacion regulara dau pòble. Conoguèt durant lo Segond Empèri amb son aplicacion per Napoleon III. En despiech de sa disparicion, a inspirat plusors tendàncias politicas modèrnas e plusors principis de la V Republica son eissits de concèptes bonapartistas (centralisme, executiu renforçat, referendum a l'iniciativa dau president...).
Lo restabliment de l'esclavatge
Entre 1802 e 1803, Napoleon Bonaparte restabliguèt l'esclavatge dins totei lei colonias francesas. Son objectiu èra de trobar la man d'òbra destinada au desvolopament dei territòris americans, especialament aqueu de Loïsiana. Pasmens, aquò li permetiá tanben d'obtenir lo sostèn de la borgesiá marchanda. Organizèt donc lo desarmament deis oficiers negres deis Antilhas avans d'adoptar un decrèt ordenant la restauracion dei lèis en vigor en 1789. Aquò mau foncionèt en Sant Domingo que se revoutèt e venguèt independenta en 1804.
Durant lei Cent Jorns, Napoleon revisèt en partida aquelei decisions amb l'enebiment de la tracha negriera. Dins aquò, dins lo contèxte de la Guèrra de la Setena Coalicion, aquò èra subretot destinat a sedurre l'opinion publica britanica qu'èra fòrça ostila a aqueu comèrci. La Restauracion annulèt aquela decision.
L'eiretatge culturau
Enfin, Napoleon, en causa de sei capitadas multiplas, fascinèt la generacion d'artistas nascuts durant son epòcas coma Victor Hugo (1802-1885). D'efiech, foguèt considerat coma lo « grand òme » destinat a trevirar lo mond e venguèt un arquetipe per lei romantics que jutjavan lo caòs pus constructiu que destructiu.
L'eiretatge militar
L'eiretatge militar de Napoleon es fòrça important e demòra estudiat dins leis escòlas de guèrra actualas. Li permetent de ganhar la màger part de sei batalahs, compres dins de situacions d'inferioritat numerica grèva, es constitüit de plusors innovacions majoras coma l'importància donada a la conquista e l'esplecha de l'iniciativa durant la campanha e sus lo prat batalhier. Per aquò, Napoleon desvolopèt lo concèpte de còrs d'armada autonóms capables de sostenir lo combat còntra una armada enemiga durant una jornada entiera. La dispersion d'aquelei còrs d'armada facilitava lo desplaçament e l'avitalhament dei tropas mai èra pron limitada per reünir tota l'armada per menar una batalha totei mejans reünits.
De mai, Napoleon donèt una importància novèla ai batalhas. D'efiech, son objectiu èra de cercar una batalha decisiva que li permetiá de rompre l'armada enemiga. Aquò entraïnèt de melhoraments dins la planificacion dei campanhas per concentrar lei mejans necessaris a l'endrech dau combat. Entraïnèt donc la formacion d'importants còrs de cavalariá que son ròtle èra d'obtenir d'ensenhaments sus lei projèctes de l'enemic e de perseguir lei fugidors après la batalha. Aquela nocion de perseguida èra fòrça importanta per Napoleon car permetiá sovent d'agravar la desfacha de l'enemic. L'exemple pus remarcable es la batalha d'Iena-Auerstaerd onte lei prussians perdiguèron 37,000 òmes sus lo prat batalhier e mai de 100,000 durant la perseguida.
Títols portats e creats per Napoleon
Durant son rèine, Napoleon portèt plusors títols. Lei pus importants son aquelei de :
Napoleon donèt tanben divèrsei títols a sei fraires ò a sei generaus :
La Ròcha l'Abelha
La Ròcha l'Abelha  (La Roche-l'Abeille en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Rochauds.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de La Ròcha l'Abelha en Nauta Vinhana
Gréning
Gréning es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Concerto per trompeta (Leopold Mozart)
Lo concerto per trompeta, trompa e còrdas en Re major de Leopold Mozart (lo pair deu famós compositor (Wolfgang Amadeus Mozart) qu'ei ua pèça importanta deu repertòri d'estil classic per aqueth instrument.
Que compta dab dus moviments :
Au cap deu largo que's pòt generaument intrepretar ua cadenzza.
Qu'ei cracterizat per la soa simplicitat : escrivut entà ua trompeta naturau, lo son registre qui non puja pas autan dens los aguts com aquò b'èra generaument lo cas dab las òbras escrivudas per las trompetas barròcas. D'un aute costat, au contre deus concertos per trompeta de Josehp Haydn e de Hummel, lo concerto de Leopold Mozart b'ei vertaderament escrivut per ua trompeta naturau e pas per ua trompeta de claus.
Qu'ei donc ua òbra unica per lo son estil, la soa tessitura e lo tipe d'instrument emplegat (ua combinason qui impausa la simplicitat armonisca de la particion deu solista).
Ligam extèrne
Sus youtube.com, interpretacion dab ua trompeta barròca.
Canton d'Albi 1
Lo canton d’Albi 1 es una division electorala francesa dins lo departament de Tarn. Sa populacion es de 0 abitants.
Compausicion
Lo canton se compausa d’una part de la comuna d’Albi.
Istòria
Lo canton es creat en 2014 e dintra en vigor a las eleccions del conselh departamental de Tarn de 2015.
Alemand
L'alemand (autonim: Deutsch o deutsche Sprache) es una lenga germanica del grop occidental. Es la lenga qu'a lo nombre pus grand de locutors natius de l'Union Europèa (120 milions), e ocupa la 9 plaça dins lo classament mondial de las lengas per nombre de locutors.
I a fòrça dialèctes locals, qui se despartisson en dos grops: Alemand bas (Niederdeutsch o Plattdeutsch), e Alemand naut (Hochdeutsch). L'alemand naut es la basa per la lenga estandartizada d'Alemanha e d'Àustria.
L'alemand foguet tanben parlat en diversas colonias en America (p.e. en Pensilvània) e Africa (p.e. Namibia). Uèi, existisson de comunitats alemandas en Russia e Cazacstan.
Istòria
L'istòria de la lenga alemanda se despartartís en quatre periòdes:
Vocalas
Y pòt èsser [j] o coma i en anglés.
Una vocala + h es prononciada longa: -ah- [a:], -eh- [e:] etc.
Consonantas
b, d, g, son fòrts en posicion finala. k, p, t, son aspiradas (una pichona h après la letra).
Substantiu e Declinason
I a quatre cases: Nominativ, Genitiv, Dativ, Akkusativ.
(62) Erato
(62) Erato es un asteroïde.
Alemand
Genres e articles
I a tres genres en alemand: feminin, masculin e neutre.
Vèrb
En alemand, i a de vèrbs fòrts (vèrbs irregulars) e de vèrbs febles (vèrbs regulars). De vèrbs fòrts importants Verbs son sein (èsser) e haben (aver).
Exemple d'un vèrb regular : Präsens (present):
Exemple d'un vèrb regular en Präteritum (passat simple):
Dins qualques cases, i a una mutacion de la raiç del mot: Winken passa a gewunken al participi passat. schwimmen passa a (ich) schwamm al Präteritum e a geschwommen al participi passat.
Aquesta mutacion vocalica es un sistèma complex.
Ecques
Geografia
A 250 km de París, a 60 km de Lille, Calava, Boulogne-sus-Mar
À 250 km de Paris, à 60 km de Lille, Calais, Boulogne-sur-Mer
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sainte-Beuve-en-Rivière
Sainte-Beuve-en-Rivière es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rotterdam
Rotterdam es la segonda vila dels Païses Basses. Sa populacion èra estimada a 584,046 abitants, en 2007. Sa superfícia totala es 319 km².
Cultura
Lo Musèu Boymans Van Beuningen (en neerlandés, Museum Boijmans Van Beuningen) es lo principal musèu d'art a Rotterdam, als Païses Basses. Lo sieu fons compren dempuèi l'art europèa medieval fins al art modèrna.
Lo musèu Boymans de Rotterdam recebèt lo legat de l'industrial e colleccionaire olandés Daniel George Van Beuningen (1877-1955), en passant a se nomenar Musèu Boymans Van Beuningen.
thumb|left|Vista generala del musèu
Capitòli (omonimia)
Itàlia
Lo capitòli (en italian Campidoglio e en latin Capitolium) es un dels sèt puèges de Roma, ont se trapa la plaça del Capitòli.
Occitània
A Tolosa, lo Capitòli es lo bastiment abrigant l'ostal de vila e lo Teatre deu Capitòli. Lo monument balhèt lo nom:
Lo Capitòli es une sala de cinèma a Usès.
Estats Units d'America
Lo Capitòli dels Estats Units es lo bastiment qu'abriga lo Congrès dels Estats Units d'America a Washington. Autres bastiments als Estats Units:
Cuba
A L'Avana, El Capitolio, o Capitolio National, es l'acadèmia de las Sciéncias cubanas.
Soïssa
Le Capitole es un cinèma situat à Lausana
Canadà
Lo Capitole de Québec es une sala d'espectacle situada a Quebèc.
Foucherans
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
11 de febrièr
Decèsses
Vejatz tanben:
Ostal de Bagis
thumb|right|Faciada de l'Ostal de Bagis
En 1608, Francés de Clari (president del parlament) ne venguèt proprietari. Edifiquèt alara una impausanta faciada de pèira escultada, çò qu'es un novelum dins une vila que las construccions se fasián de bricas, que l'escai ostal de pèira. Accusat d'aver utilizat de pèiras destinadas a la construccion del Pont Nòu, moriguèt en 1616 sens veire la faciada acabada. Calvet-Besson, lo nòu proprietari en 1857 terminèt l'òbra.
Galariá
<Gallery>
Hotel de Pierre - Toulouse.jpg|Vista generala de la faciada Toulouse- Hôtel de pierre -1.JPG|Detalh de la faciada Hôtel de Bagis, Toulouse, cour intérieur.jpg|Vista de la cort interiora Hotel de Bagis - Porte des vieillards.jpg|Pòrta de Nicolas Bachelier </Gallery>
Contrières
Contrières es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(63) Ausonia
(63) Ausonia es un asteroïde.
Seraucourt-le-Grand
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Una mapa del Vermandois en datant de 1558 apren que lo vilatge actual èra a l'epòca compausada de dos pòbles : Straucourt lo Grand e Straucourt lo Pichon. Se tròba en l'archiu en datant de la Primièra Guèrra mondiala una variation de nom : Seraucourt-lo-Grand es sovent mencionat coma Grand Séraucourt.
Lo vilatge a #èsser totalament rasat pendent la Primièra Guèrra mondiala.
Une carte du Vermandois datant de 1558 nous apprends que le village actuel était à l'époque composé de deux villages : Straucourt le Grand et Straucourt le Petit. On trouve dans les archives datant de la Première Guerre mondiale une variation de nom : Seraucourt-le-Grand est souvent mentionné comme Grand Séraucourt.
Le village a été totalement rasé pendant la Première Guerre mondiale.
Gabriel Ramanantsoa
Gabriel Ramanantsoa (1906-1979) militar, foguèt lo president e tanben lo primièr ministre de Madagascar entre 1972 e 1975.
Juiz de Fora
Juiz de Fora es una vila de l'estat brasilièr de Minas Gerais. Sa populacion totala èra estimada a 517 029 personas en 2007. Sa superfícia totala es de 1436 km².
Es un centre industrial important al sud de l'estat.
Los Cantores del Alba
thumb|200px|left|Los Cantores del AlbaLos Cantores del Alba qu'ei un deus màgers grops argentins de folclòre. Que ho fondat a Salta en 1959. Los sons membres alavetz qu'èran Tomás Campos, Gilberto Vaca e lo famós Jorge Cafrune qui hore un deus principaus cantaires de folclòre.
Francisco Rabal
Francisco Rabal, (se ‘pela tanben Paco Rabal) (Múrcia, lo 8 de març de 1926-dins l’avion entre Montreal e Madrid, lo 29 d’aost de 2001), foguèt un actor espanhòl.
Estudièt a Madrid a l’escòla delhs jesuistas. Comencèt alh cinèma en 1946 embe La pródiga. Trabalhèt embe Michelangelo Antonioni, Claude Chabrol, Eriprando Visconti, Carlos Saura, Pedro Almodóvar o Luis Buñuel.
En 1950, se casèt embe Asunción Balaguer. Z-an dos enfants : Benito Rabal (realizator) e Teresa Rabal (chantaire). Z-es lo grand de Liberto Rabal.
Mesurava 1,80 m.
Gòrbs
Geografia
Gòrbs es un pichin vilatge al sobran de Menton e Rocabruna. Es traversat de part en part pel Rai, torrent que pren la siá fònt a Pelha, e que, en calant de Gòrbi traversa Ròcabruna e Menton, denant de se getar dins la mar Mediterranèa.
Istòria
Gòrbs es poblat despuèi la fin de la preistòria, coma la testifican lo produch d'escavaments sus un luòc situat franc al dessobre del vilatge actual, e los multiples abrics sota ròca amb muralhas ciclopeanas repartidas sus l'ensems de la comuna. Los objèctes dels registres son expausats al musèu de la preistòria de Menton : òsses d'umans e d'animals, tròces de terralhas....
Lo vilatge se desplaçarà sul sieu luòc actual sota la forma de la commandaria templièra d'Agerbol, bastida sota lo comte Ottone II de Ventimilha segon l'archiu de la catedrala de Ventimilha.
Se tròba una primièra mencion del vilatge sota lo nom de « Golbi » en 1157. Apareis jos lo sieu nom actual en 1301.
Fèu dels comtes de Ventimilha (sègle XII e sègle XIII), lo vilatge es una proprietat dels comtes de Provença entre 1257 e 1285, per tornar sempre als comtes de Ventimilha, los sieus eretièrs, la familha Lascaris. Als sègles XVII e XVIII, d'unas autras familhas, coma las Isnardi, las de Gubernatis, las Raimondi, de contunh las Corvesi, las Alziari de Malaussène, las Guigliotti i an a lo sieu torn de las parts de distincion.
Entre 1400 e 1580, las familhas Basen, Imbert, Maulandi, Muratore, Pastor, Raimondi e Rocca vivon dins lo vilatge. Los Dental de Peillon, los Giausseran de Villefranche, los Lottier de Pelha e los Vial de la Mortola s'i installèron al sègle XVII.
Dempuèi 1388, lo comtat de Niça aperten als comtes de Savòia. Gòrbs seguiguèt alavetz la destinada del comtat de Niça e de liguèt a França en 1860 après un plebiscite que donèt a Gòrbi : 26 « pas » al restacament e 59 « òc ».
En 1793, Anna Maria Lantideri se distinguèt dins la resisténcia contra las fòrças d'ocupacion francesas revolucionàrias, resisténcia qu'aviá per nom Barbetisme.
Al musèu del Risorgimento de Turin, se tròba traça d'un Alessandro de Gubernatis, de Gòrbi, sergent de la brigada Pineròl, que la tèsta foguèt mesa a pretz per Carbonarisme e foguèt executat lo 14 de junh de 1833 a Chamberí sus decision del rei de Piemont-Sardenha.
A la fin del sègle XIX, lo vilatge aprofiechèt del desvolopament del torisme a Menton.
(65) Cybele
(65) Cybele es un asteroïde.
Éply
Éply es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montclús (Gard)
Montclús (Montclus en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
(64) Angelina
(64) Angelina es un asteroïde de talha mejana de Cencha principala descobèrt per Ernst Wilhelm Tempel lo 4 de març de 1861 a l'Observatòri de Marselha. Foguèt lo primièr dels cinc asteroïdes que descobriguèt.
Sainte Christine (Maine e Léger)
Sainte Christine (Sainte-Christine en francés) es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger. Lo 15 de decembre 2015, Sainte Christine e autras onze comunas, tota la comunautat de comunas de la Region de Chemillé, fusionèron per formar la comuna novèla de Chemillé-en-Anjou, dont Sainte Christine es una comuna delegada.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Catedrala de Sant Alan de La Vaur
Situada a La Vaur en Castrés, la catedrala foguèt bastida entre 1255 e 1300. L'edifici abriga una orguena Cavaillé-Coll, un bufet policròm del sègle XVI e una taula d'altar romanica. Un Jacomard i dona las oras del naut de la Torre.
Originas
L'origina del Sant Alan onorat a La Vaur demòra desconeguda, es pas Alain Delaroche, nimai lo sant Alan onorat en Bretanha.
La fondacion del priorat de Sant Alan es atestada per una carta du 5 agost de 1098 que l'evesque de Tolosa Isarn de La Vaur i fa una donacion als monges benedictins de l'abadiá de Sant Ponç de Tomièiras, en carga per eles de tornar bastir la glèisa de Sant Elan de La Vaur, alara en roïnas, çò que mòstra que lo culta de sant Alan (o Elan) a La Vaur es plan anterior a aquela data.
Una glèisa romanica foguèt alara bastida entre 1099 e 1211 pels benedictins de Sant Ponç per lor priorats de La Vaur, detruita pendent la Crosada dels albigeses pendent lo sètge de 1211. La glèisa actuala foguèt bastida al mitan del sègle XIII, començada vèrs 1255 conservent de la marca romana lo pichon cloquièr sud del Jacquemart. De pur estil gotic miègjornal de vasta nau unica de proporcions primas (H per L ), la glèisa del sègle XIII comportava pas que cinq travadas tapadas als dos tèrmes per una paret drecha. L'ereccion del priorat en evescal de La Vaur en 1317 transforma la glèisa en catedrala, e comencèron d'agrandiments que contunhèron fins al començament de sègle XVI comendat pels evèsques.
Foguèt sonque al sègle XIV que s'edifiquèt de capèlas entre los contrafòrts (un dels primièrs dispositius d'aquel tipe adoptat en Lengadòc). Al mitan del sègle XV foguèt edificada la capèla de Sant Marcial qu'es a l'ora d'ara la sacristia e en 1480 atenent a l'oèst d'aquela, los canonges establiguèron una sala del capitòl dedicada a Sant Gautièr. De pinturas a frescas executadas en 1730 ornan los parets, contan per episòdis l'istòria de La Vaur. Son escafadas sus una pron larga partida per l'umiditat.
L'iniciativa de l'evesque Joan Vigièr
Catedrala de Sant Alan, detalh|thumb Es dins lo darrièr quart del sègle XV, comendats per l'evèsque Joan Vigièr (1469-1497) comencèron de grandas òbras. En mai de la construccion d'un nòu palais episcopal flancat al nòrd la catedrala (destroït al començament del sègle XIX) faguèt edificar l'impausant campanar torre occidental de tres terrassas, naut de (susmontat d'una flècha pastida en 1540) e, de lo jònher per una travada de mai al rèsta de la glèisa, realizant al meteis temps un vaissèl d'una granda amplor. La curiosa coronna escultada de flors de liri al suc de la torre remembra que foguèt acabada jos l'episcopat seguent aquel d'Ector de Borbon (1497-1500) e mai a la fin del sègle XV qu'una capèla es adjonta al sud de l'ancian pòrge romanic, plan conservat, de rics capitèls evocant de l'enfança del Crist. Una nòva dintrada laterala, ornada de pinacles, ornats de l'escut de l'evèsque foguèt alara bastit al flanc sud de la travada de joncion.
Al sègle XVI, lo portal gotic flamejant
L'òbra quasi acabada, gaireben sens esculturas, al sègle XV s'ornèt d'un magnific portal gotic flamejant amb trumèl; d'un campanar pòrge - l'ensems delidament ciselat - s'apondrán mai tard las doas capèla costat sud de vòltas fòrça trabalhadas que l'una presenta una nissa fòrça ornada encastrant a l'ora d'ara una bèla pietà de fusta pintada e daurada del sègle XVII.
La campana e lo Jacomard
Lo primièr mecanisme e la campana que fa sonar lo "celèbre" Jacomard datan de 1523. Mas l'automat actual (lo tresen) foguèt installat en 1604.
La legenda dich que lo primiar Jacomard foguèt fabregat per un presonièr, condemnat a sonar las campanas cada ora per senhalar la seuna preséncia. Alara auriá fabregat un automata de fusta per trucar a la seuna plaça e poder atal s'escapar.
Cal remarcar subretot la taula d'altar romanica sègle XI amb de rics motius iconografics plaçada al centre del còr e tanben lo bèl mobilièr, e los quadres.
Libe deus Jubilèus
Lo Libe deus Jubilèus qu'ei un tèxt apocrif de l'Ancian Testament atribuit a Moïses qui presenta l'istòria deus patriarcas despuish la Creacion dinc a l'instauracion de la Hèsta de Pascas. En grèc qu'ei coneishut devath lo nom de Λεπτογένεσις Leptogenesis, valent a díser "Genèsi minora". Los Jubilèus que son un exemple de Bíblia reinventada. Produit per mieis judius pendent lo periòde deu Segond Temple, lo libe n'obtiengó pas estatut canonic dens lo judaïsme rabinic e n'estó pas integrat a la Bíblia deus Setanta mes qu'estó inclús dens lo canon de la Glèisa ortodòxa etiòpa. Difusat en Euròpa a partir deu sègle XIX quan uns manuscrits estón importats d'Etiopia, qu'estó arrevirat deu gueez en mantua lenga mes non suscitè pas hèra d'interès dens la comunautat academica abans de la descobèrta de mantun fragment en ebrèu.
Châteaubleau
Châteaubleau es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Saint-Jean-de-Tholome
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Châteaubleau
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Comunautat de comunas daus Tuquets bordalés
Istòria
La Comunautat de Comunas daus Tuquets bordalés se creèt per arrestat prefectorau dau 10 de decembre 2002, damb 7 comunas.
Lo 1èir de genèir 2014, la comuna de Cronhon, que venèva de la Comunautat de comunas dau Crionés, passèt a la Comunautat de comunas.
Gordon (Aups Maritims)
Gordon (Gourdon en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
Lo vilatge de Gordon es quilhat subre un pueg vertiginós de 760 m e susplomba la vau de Lop. Aquela localizacion li valguèt l'escais de "Nís d'Agla".