cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Servici (economia)
La gestion de la produccion dels servicis
La produccion de servicis venguèt l'activitat de produccion principala de las economias desvelopadas. Aquò s'acompanha d'especificitats dins la gestion de la produccion que son ligadas d'esprelas a las caracteristicas d'aquela produccion qu'es subretot immateriala, non estocable, reünissent simultanèament consomacion e produccion çò qu'implica mai sovent una participacion del client a la production. Las particularitats de l'analisi de la valor, lo caractèr precari del novelum dins los servicis, lo descopatge classic de la produccion en interaccion amb lo client) e en l'abséncia del client fan que la gestion de produccion de servicis desvelopa de metòdes e d'aisina diferents de la produccion industriala.
Camp d'activitat
La partida dels servicis (representada gaireben pel « sector terciari ») aumenta en chifre d'afars e en efectiu emplegat dins la produccion, la consomacion finala e la consomacion intermediària (vejatz la teoria del desversament enonciada per Alfred Sauvy).
Servicis non mercands e servicis mercands
Se destria los servicis mercands, que son aisit de se fornir sul mercat, e los servicis non mercands que s'obtenten dins d'esncastres e amb de règlas mai especificas.
Servicis non mercands
Las prestacions d'aqueles servicis son pas liuradas contre pagament (regim de la gratuitat totala o du pagament d'una contribucion simboliaca, o mejans un tèrç pagant).
Servicis mercands
La prestacion d'aqueles servicis  s'obten contra pagament d'un prètz, mai sovent fixat liurament pel mercat:
Servicis Publics e Servicis Privats
Un servici public es « una activitat d'interés general, assegurada jol contraròtle de la Poténcia publica per un organisme public o privat beneficiant de prerogativas li permetent d'e n'assegurar las obligacions (per exemple en matèria de continuitat e d'egalitat) e dependent alara tot o partida d'un regime de drech administratiu (mission dicha de servici public) ». Tota autra activitat de servici -que depend pas de l'excepcion definida per la categoria precedenta- se deu considerar coma una activitat de natura privada. (Aplicacion en França del principi constitucional de la libertat del comèrci e de l'industria).
Servicis Publics
Son las activitats consideradas coma utilas de per e cap a la collectivitat e que son assegurats dins un encastre particular. Çò que significa que pòdon èsser realizadas quitament quand los critèris de simpla rendabilitat financièra deurián menar a lor abandon.
Importança d'aquel sector economic
Dins los païses desvelopats mai terciarizats (se dich a vegada « economia pòstindustriala »), los servicis representan fins a 70% de la produccion nacionala (PIB) e son venguts lor principal motor de creissença economica.
Aquela evolucion pòt a vegada èsser un pauc relativizada pel fach que las entrepresas industrialas externalizan una partida de lor procediment de produccion utilizant de prestataris que se classifican dins las entrepresas de servicis mas que participan a la produccion industriala.
Los servicis crean una granda partida del capital imaterial de las entrepresas.
Son los servicis imaterials?
Segon Jean Gadrey, per bastir una economia ecologica dels servicis, cal d’en primièr s’interessar als bilances ecologics complèts d'aquelas activitats. Aparéis alara que l’imaterialitat a vegada supausada dels servicis es un mite. Sempre segon lo meteis autor, l'activitat de servicis compta d'externalitats environamentalas importantas que caldriá internalizar.
Un exemple d'enjòc dins lo sector dels servicis es constituit per la desmaterializacion, que se fa a vegada dins un objectiu de desvelopament sostenable. La desmaterializacion permetriá tanben d'estalivar de papièr, veire de passar al zero papièr. Dins lis projèctes de desmaterializacion, s'utiliza fòrça lo servicis. Mas realizar lo bilanç global d'una desmaterializacion es pas aisit! La desmaterializacion agís suls fluses de gestion entre partenaris, pas sus la qualitat environamentala dels bens venduts.
Enjòcs environamentals
Los enjòcs environamentals son al subjècte de la pression environamentala e de la contribucion dels servicis qu'emeton de gas d'efièch de sèrra.
Redován
Redován es un municipi de la província espanhòla d'Alacant e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Servici (economia)
Enjòcs environamentals
De servicis sont emetors dirèctes (transpòrts, logistica), d'autres son emetors indirèctes de gas d'efièch de sèrra.
Enjòcs socials
Los enjòcs socials son tanben importants :
Relacions entre las entrepresas de servicis e lors partidas prenentas
Una partida dels servicis es constituida per las societats de conselh e las societats informaticas que donan de prestacions de servici a las entrepresas de l'industria (o d'autras entrepresas de servicis).
De fach, una fòrça fèbla partida de l'activitat de las societats de conselh s'orientèt cap al conselh en desvolopament sostenable. Per las entrepresas que fan del conselh en desvolopament sostenable, encara cal qu'aquel concèpte siá pas desviat, et que l'entrepresa clienta considère lo desvelopament sostenable coma quicòm d'estrategic. La recerca del benefici de cort tèrme amaga tròp sovent las questions de fons.
Per las SSII, la sostenablitat es sovent vist sonque jos l'angle del reciclatge dels equipaments informatics, non pas jos l'angle de la gestion. Se nota que la durada de vida dels materials e dels logicials es fòrça corta en informatica. Mai, existís de grands problèmas de compatibilitat e d'interoperabilitat entre sistèmas.
De fach, los enjòcs del desvelopament sostenable son portaires de modèls economics novèls, e las societats de conselh e las societats informaticas tornèron pas vertadièrment sus lor modèl d'entreprisa en foncion d'aqueles enjòcs. Segon Jean-Louis Lequeux, alara que lo modèl entreprenarial « classic » se viu a dos (lo crompaire, lo vendepre), los modèls sostenables e etics se conjugan a tres. Dins ambedos cases, las doas partidas reconeisson a l'encòp l'existéncia, o puslèu lo drech a l'existéncia e lo drech al respècte d'una tresena partida:
Ligams extèrnes
https://web.archive.org/web/20170421210423/http://www.servicesgenerauxjob.com/
Morelh
Nòtas
<references group="N"/>
La Bastida Sent Pèire
La Bastida Sent Pèire (en francés Labastide-Saint-Pierre) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
La Neuville-lès-Bray
La Neuville-lès-Bray es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
La Bastida Sent Pèire
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, La Bastida Sent Pèire èra de la diocèsi civila del Bas-Montalban, donc de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de la diocèsi de Montalban e de la senescaucia de Tolosa. Tanlèu 1790, La Bastida Sent Pèire èra del canton de Grisòlas.
La comuna de Saint-Lizier (nom francés) èra del canton de Montuèg en 1790. L'incorporèron a La Bastida Sent Pèire en l'an II. La mapa de Cassini mòstra qu'èra una parròquia annèxa, al nòrd de La Bastida. Lo lòc, escrit Ste Liziès, sense glèisa nimai cementèri, es sus la RD 930 al nòrd de La Bastida e a perdut tota importància.
Sainte-Foy (Sòna e Léger)
Sainte-Foy  es una comuna francesa administrada per lo departament de Sòna e Léger de la region de Borgonha Franca Comtat.
La Neuville-lès-Bray
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Pònt delh Diable (Tuèis)
Lo pònt delh Diable en dessobre de la ribèira d'Ardecha, a Tuèis, en Bas Vivarés, es constituit d'un sol arc e es construt sobretot en pèira de basalte caracteristica d'aquel luòc de la val nauta d'Ardecha. L'airau presenta un interès geologic excepcionau en mai d'èstre ideau per las escorregudas e las banhadas. Aus environs immediats se trapan la cascada de la gola de l'Infèrn e la chauçada daus Gigants. La legenda ditz que aquel pònt seguèt bastit per lo Diable en persona.
Melquiòr Bartés
Melquiòr Bartés (en francés Melchior Barthès; Sant Ponç de Tomièiras, 11 de genièr de 1818- 18 de febrièr de 1886) foguèt un escrivan e botanista occitan del país de Sant Ponç de Tomièiras.
Istòria
Melquiòr Bartés nasquèt a Sant Ponç en 1818 dins una familha borguesa de mercadièrs. Faguèt son escolaritat al collègi de Bedarius abans de se n'anar a Montpelhièr ont estudièt la farmacia. La mòrt de son paire quand aviá pas que catòrze ans lo marquèt prigondament. Quand acabèt los estudis s'installèt a Sant Ponç e dobriguèt sa farmacia. Comencèt a escriure en occitan a l'entorn de sos vint ans, en 1838. En 1844 se maridèt amb Clarissa Semat, la sòrre de son amic Josèp. La publicacion en 1873 de son glossari botanic li valguèt de felicitacions de Frederic Mistral. En 1878 publiquèt lo primièr volum de sas Floretas de montanha, un recuèlh de poesias escrichas entre 1838 e 1842. Foguèt seguit d'un segond volum de poesias compausadas entre 1842 e 1870. Tre la debuta participèt a la Societat de Lengas Romanicas e publiquèt qualques òbras coma Lo plaidejaire dins la revista d'aquesta entitat e en 1881 venguèt Majoral del Felibritge. Èra membre de la Societat d'Orticultura e de Botanica d'Erau e mai dempuèi 1864 de la Société Botanique de France.
Moriguèt en seguida d'una malautiá longa en 1886.
Molin Nòu
Molin Nòu (Moulin-Neuf en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Simon Ostrovsky
thumb|Simon Ostrovsky Simon Ostrovsky (Russia, 2 de febrièr de 1981) es un jornalista e realizador israeloamerican. Es un jornalista independent d'investigacion que realiza de documentaris qu'an per tòca de mostrar e denonciar la corrupcion e las marridas condicions de vida dins las societats visitadas. A realizat un bon nombre de documentaris per mantun canal de television internacional coma l'american HBO, l'arab Al Jazeera o l'anglés BBC. Segon Wikileaks foguèt gràcias a el que los enfants d'Ozbequistan se vegèron pas mai forçats de trabalhar a la culhida del coton per las industrias internacionalas textilas.
Trabalha actualament per la seccion mèdias de la revista Vice. A realizat en 2014 una tièra de documentaris sonats Russian Roulette, per Vice News, a prepaus de la situacion politica d'Ucraïna en penetrar dins l'intimitat dels divèrses movements separatistas de l'èst del país.
Foguèt arrestat lo 21 d'abril de 2014 e posteriorament gardat coma ostatge amassa amb una jornalista ucraïniana, Irma Krat, a Sloviansk per las fòrças pro-russas capitanejadas per Viacheslav Ponomarev. Per encausa de las pressions internacionalas se vegèt finalament liberat tres jorns mai tard, lo vèspre del 24 d'abril.
Confessèt qualque temps aprèp sa liberacion qu'èra estat violentat pels insurgents pro-russes durant son empresonament.
Pont del Diable (Sant Joan de Fòrcs)
250px|right|thumb|Lo pont del Diable Lo pont del Diable sus Erau se tròba a Sant Joan de Fòrcs, en Lengadòc, dins lo departament francés d'Erau.
Es un pont romanic de pus de mil ans. Situat a la fin de las gòrgas d'Erau, atrai un grand nombre de toristas cada estiu.
Als environs immediats se trapan la balma de Clamosa e Sant Guilhèm dau Desèrt, vilatge medieval amb son abadiá de Gellona.
Saint-Eugène (Sòna e Léger)
Saint-Eugène  es una comuna francesa administrada per lo departament de Sòna e Léger de la region de Borgonha.
Istòria
En 1385, las causas de crida del tribunal del Duché de Bourgogne reconeisson que la tèrra de « Chanchauvain », aperten entre autras a la Abbaye de Sant-Martin de Autun dempuèi tempses ancians e #qu'ela i jouit de l'anautita, mièja e bassa justícia. Los fraires d'aquela abbaye bénédictine i avián bastit una filiala dicha : Abbaye de Chanchanoux, aguèron de contunh remplaçat per moniales del meteis òrdre. Al fil del temps vendrà un prieuré, conegut jol vocable de « Prieuré La nòstra-Madama de Chanchanoux ». Aquel monastèri possedissiá entre los sieus bens la tèrra de Chamchanoux a Sant-Pierre lo Etrier, dicha antany « Chanchauvain » e en avent apertengut als fraires del Abbaye de Sant-Martin de Autun, #que la capèla #èsser aliénée en 1676. Lo prieuré i n'aguèt transferit a Toulon-sus-Arroux, en 1686, e suprimit pel rei en 1777,.
La distincion, en dependent del Bailliage de Montcenis, #èsser aliénée en 1784.
En 1385, les causes d'appel de la cour du Duché de Bourgogne reconnaissent que la terre de « Chanchauvain », appartient entre autres à l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun depuis des temps anciens et qu'elle y jouit de la haute, moyenne et basse justice. Les moines de cette abbaye bénédictine y avaient construit une filiale dite : Abbaye de Chanchanoux, puis ils furent remplacés par des moniales du même ordre. Au fil du temps il deviendra un prieuré, connu sous le vocable de « Prieuré Notre-Dame de Chanchanoux ». Ce monastère possédait parmi ses biens la terre de Chamchanoux à Saint-Pierre l'Etrier, dite autrefois « Chanchauvain » et ayant appartenu aux moines de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, dont la chapelle fut aliénée en 1676. Le prieuré fut transféré à Toulon-sur-Arroux, en 1686, et supprimé par le roi en 1777,.
La seigneurie, dépendante du Bailliage de Montcenis, fut aliénée en 1784.
Fresnicourt-le-Dolmen
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Firmin (Sòna e Léger)
Saint-Firmin  es una comuna francesa administrada per lo departament de Sòna e Léger de la region de Borgonha.
Arzhon-Raez
Arzhon-Raez en breton ( Arthon-en-Retz en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Genre (sciéncias socialas)
thumb|300px|Una femna a l'usina pendent la [[Segonda Guèrra Mondiala, ocupant un ròtle tradicionalament vist coma masculin.]]
Lo genre es un concèpte utilizat en sciéncias socialas per designar las diferéncias non biologicas entre las femnas e los òmes.
Alara que le sèxe fa referéncia a las diferéncias biologicas entre femnas e òmes, lo genre referís a las diferéncias socialas, psicologicas, mentalas, economicas, demografics, politicas, eca.
Lo genre es l'objècte d'un camp d'estudis en sciéncias socialas, los estudis de genre. Aquel concèpte apareguèt dins los ans 1950 dins los mitans psiquiatrics e medicals, als Estats Units d'America. A partir dels ans 1970, lo genre es frequentament utilizat pels feministas per demostrar que las inegalitats entre femnas e òmes son eissida de factors socials, culturals e economics puslèu que biologicas.
Etimologia e istòria en sciéncias socialas
Lo mot « genre » ven del latin « genus ». Lo mot foguèt longtemps associat al genre gramatical.
Lo tèrme de « genre » (gender) foguèt pel primièr còp emplegat amb lo sens non gramatical dins una publicacion scientifica en 1955 pel psicològ e sexològ John Money, dins un article ont introduch lo concèpt de « ròtle de genre » (gender role) :. En 1964, los psicanalistas Robert Stoller e Ralph Greenson crean lo concèpte d' « identitat de genre » (gender identity) per designar « lo sentiment qu'avèm d'apartenir a un sèxe particular; s'exprima clinicament per la consciéncia d'èsser un òme o un mascle per disctinccion d'èsser una femna o una feme ». En 1968, Robert Stoller prepausa d'articular las doas nocions de ròtle de genre e d'identitat de genre:. En 1972, John Money considèra, de biais convergent, que.
En 1972, la sociologa Ann Oakley torna utilizar lo tèrme s'escartant de las definitions de Money e Stoller: s'apièja sus l'articulacion entre natura e cultura desvelopada per Claude Lévi-Strauss per mandar lo sèxe al biologic e le genre al cultural.
A partir dels ans 1980, jos l'influéncia de la pensada de Michel Foucault, lo genre foguèt estudiat dins son rapòrt al poder e a las normas socialas. Dins lo meteis temps, los estudis de genre s'espadiguèron dins las universitats al delà de la sociologia, coma en istòria.
Fin finala, lo genre e son « injonccion normativa » son la basa de las reflexions de Gayle Rubin e Judith Butler a partir dels ans 1990 dins lors estudis sus las minoritats minoritats sexualas.
La nocion de genre es tanen utilizada pel movement femenista a partir dels ans 1970 puèi 1980, que desira demostrar l'oppression creada per la ierarquia dels sèxes.
Definicion
Lo genre pòt se definir de biais seguent :
Le genre se distinguís donc du sèxe va al delà dels attributs biologics per s’interessar a la diferéncia sociala. Lo concèpte de genre permet donc de pensar las relacions entre femnas e òmes en tèrmes de rapòrts socials.
Mas le genre se distinguís tanben de l'orientacion sexuala (eterosexualitat, bisexualitat, omosexualitat) que la quita orientacion se distinguís de la transsexualitat.
Construccion sociala
thumb|Mary Frith (Moll Cutpurse) escandalizèt la societat [[Anglatèrra|anglesa del sègle XVII portant de vesits masculins e fumant en public, a l'oposat del ròtle de genre.]]
La sociologa britanica Ann Oakley explica que masculinitat e femenitat sont pas de substéncias « naturalas » inerentas a l’individú, mas d'attributs pscologics e culturals, fruchs d’un processus social pendent que l’individú aquerís las caracteristicas del masculin o del femenin. Prepausa tanben d’introduire la nocion de genre coma l'aisina d’analisa per permetre la distinccion entre la dimension biologica (lo sèxe) e la dimension culturala (lo genre).
Atal lo genre es l'identitat bastida pel mitan social dels individús: la masculinitat o la feminitat son pas de donadas naturalas mas lo resultat de mecanismes de construccion e de reproduccion sociala. Conscientament ou inconscientament, la societat s’organisa segon lo paradigma en « cò dels òmes » e en « cò de las femnas », al punt que se convencèm existisson de domenis o de nivels de domenis socialament reservats a l'un o l'autre d'ambedos sèxes.
Simone de Beauvoir esriviá en 1949, dins un virat d'uèlh cap al « Naissèm pas òme, o venem » d'Erasme :. Dins Lo sèxe segond, explica cossí la civilizacion e l'educacion agisson suls enfants per los orientar dins un ròtle masculin o feminin que servís l'òrdre social quitament se la filhas e garçons son pas inicialament destriables.
Judith Butler apond que le genre es « performatiu »: los actes e discors dels individús en mai de descriure çò qu'es lo genre a la capacitat de produire çò que descrivon. Atal, lo genre {{cita|designa l’aparelh de produccion e d’institucion dels quita sèxes. Descriu lo genre coma {{cita|una seria d’actes repetits […] que se prenon amb lo temps de biais qu’acaban per produire l’aparéncia de la substéncia, un genre natural de l’èsser .}}
Atal, per Christine Delphy, pensar lo sèxe en tèrmas de donada biologica es una adrona. Per ela lo sèxe es d'en primièr una representacion de çò que la societat se fach de çò qu'es « biologic » : {{cita|lo genre precedís lo sèxe; dins aquel ipotèsi lo sèxe es simplament un marcaire de la division sociala .}} Aquela division sociala binara entre masculin e feminin es pas universala perque de societats podon inclure un tresen sèxe amb de ròtles que son considerats coma distincts dels rótles feminins o masculins ; aquel tresen sèxe pòt inclure los intersèxes o los eunucs. D'exemples ne sont los Hijras del soscontinent indian o los Muxe de l'Oaxaca (Mexic).
Processus relacional
thumb|upright=1.1|right|[[Loís XIV de França|Loís XIV enfant amb son fraire Felip d'Orleans, vestit de rauba coma totes los garçons de son edat.]] Atal, lo genre es una construccion sociala dins la mesura que la societat balha « des ròtles, de pretzfachs, de caracteristicas e d'atributs » diferenciats per cada sèxe .Pasmens aquelas caracteristicas son pas aqueridas de biais autonòma mas de segur dins la relacion amb los autres e la societat, e aquò a partir de la naissença. En efècte,. Los trabalh sociologics e psicologics mostran que lo sèxe es una categoria sociala qu'influís los rapòrts dels parents al respècte de l'enfant, la presa en carga per las estructuras d'acuèlh, eca.: existís una « socializacion sexuada » que contribuís a la construccion de l'identitat de l'enfant.
Atal segon Lawrence Kohlberg, los enfants aprenon a conéisser los estereotipes de genre dempuèi lor environament. Quand aquerisson la « consisténcia de genre » (la coneissença que lor sèxe es fixe), al cap dels sièis ans, lo fach de se conformar a çò qu'es esperat (per exemple, jogar a las monacas per las drolletas e al camion de pompièr pels drollets) es alara gratificant socialament. Al contrari, ven inacceptable de se comportar pas en accòrdi amb son genre. L'apròche psicosociologic apond que las diferéncias de comportament entre femnas e òmes son lo resultat de la division sexuala dels pretzfachs e qu'aquela division se reproduch per las practicas tradicionalas e culturalas: los estereotipes de genre faiçonan la percepcion dels comportaments e menan la lor realizacion. Pasmens, las practicas pòdon evoluar amb lo temps e segon lo país: los estereotipes de genre evoluan dins l'espaci e lo temps.
Quitament, en sociologia, l'apròchi interaccionista parla de genre coma quicom qu'es « complit »: los atributs feminins e masculins existisson sonque pel sens qu'es donat als actes de las femnnas e dels òmes. Erving Goffman desvolopa atal un apròchi dramaturgic: las personas agisson coma d'actors sus l'entrepont que los comportaments son interpretats.
Rapòrt de poder
La division genrada dels ròtles es a vegada percebuda coma indusent una ierarquia. L'istoriana Joan W. Scott presenta aquela dimension dins aqueles tèrmes:
Segon Françoise Héritier, l'observacion del mond inclusissent las diferéncias anatomicas e fisiologics mena cap a una classificacion binara: {{cita|La mai importanta de las constantas, aquela que percorrís tot lo mond animal, que l’òme fa partit, es la diferéncia dels sèxes. (…) Cresi que la pensada umana s’organizèt dempuèi aquela constatacion: existís d’identic e de diferent. Totas las causas van enseguida èsser analizadas e classadas entre aquelas doas rubricas. (…) Dins totas las lengas i a de categorias binaras .}} Constata que dins totas las lengas, aquelas categorias binaras son dependent al masculin o al feminin. Par exemple, lo caud e lo sèc son dependents al masculin dins la pensada grega, lo fred e l'umid al feminin. E encara aquelas categorias son culturalament ierarquizadas: {{cita|L’observacion etnologic nos mòstra que lo positiu es totjorn del costat del masculin, e lo negatiu del costat del feminin. Aquo depend pas de la quita categoria: las meteisas qualitats ne sont pas valorizadas del meteis biais jos las latituds. Non, aquo depend de son afectatcon al sèxe masculin o al sèxe feminin. (…) Per exemple, a cò nòstres, en Occident, “actiu” (…) es valorizat, e donc associat al masculin, alara que “passiu”, mens apreciat, es associat al feminin. En Índia, es lo contrari: la passivitat es lo signe de la serenitat (…). La passivitat aicí es masculina e es valorizada, l’activitat – vista coma totjorn un pauc desordonada – es feminina e es devalorizada .}}
Per Friedrich Engels, que desvolopèt la teoria marxiana de la luta de las classas analisant la familha, la relacion expleitant-expleitat qu'existís entre la borgesia e lo proletariat s'escampa cap al fogal, que lo marit es un autocrata: amb l'emergéncia de l'economia capitalistica, lo trabalh domestic de la femna, que produch pas de demai, a pas cap d'importança.
Aquela ierarquia del masculin-feminin es analizada pel sociològ Pierre Bourdieu coma una vertadièra dominacion masculina socialament menadas: {{cita|es mejan tota una educacion, composada de rituals d'integracion de la norma masculina, que se faiçona l'identitat masculina, e que l'òme assegura dins la societat una foncion de reproduccion de la dominacion}}.
Per Isabelle Jacquet son los òmes que dominan, legiferan, comandan, alara que las femnas lor son inferioras dins aquela organizacion. L'antropològ Nicole-Claude Mathieu parla d'androcentrisme coma un biais concernissent la non prisa en consideracion dels rapòrts socials que las femnas son implicadas.
Politica publica e genre
Lo concèpte de genre e los recercas universitàrias ligats servissent a vegada de basa a las politicas publicas visant a reduira las inegalitats entre las femnas e los òmes. En França, l'Inspeccion generala dels afars socials nota en efecte que « Totas las politicas de promocion de l'egalitat butan sus un obstacle major, la question dels sistèmas de representacion, qu'assignan òmes e femnas a de comportaments sexuats, dichs masculins e feminins, d'un biais predeterminats » atal « substituir a de categorias coma lo sèxe […] lo concèpte de genre que […] mòstra que las diferéncias entre los òmes e las femnas sont pas fondadas sus la natura, mas sont istoricament bastidas e socialament reproduchas ».
De notar que lo tèrme de « genre » es atal integrat al rapòrt final de la Quatrena conferéncia mondiala sus las femnas de Pequin, organizada per l'ONU en 1995. S'agissiá alara d'abordar las inegalitats de biais olista, dins una reflexion qu'engloba los òmes e las dinamicas socialas.
La nocion de genre es tanben utilizada per l'Organizacion Mondiala de la Santat, per que L'UNESCO plaça l'egalitat de genre dins sas prioritats globalas, la considerant coma
Rojales
Rojales es un municipi de la província espanhòla d'Alacant e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
La Bastida del Temple
La Bastida del Temple (Labastide-du-Temple en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Ducat de Milan
Lo Ducat de Milan foguèt un estat situat au nòrd de la Peninsula Italica que faguèt partida dau Sant Empèri Roman Germanic. Existiguèt de 1395 a 1797 e foguèt l'enjòc de divèrsei guèrras entre estats italians e país vesins coma França, Espanha o Àustria.
La Bastida del Temple
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, La Bastida del Temple èra de la diocèsi civila del Bas-Montalban, donc de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de la diocèsi de Montalban e de la senescauciá de Tolosa. Tanlèu 1790, La Bastida del Temple èra del canton dels Sarrasins.
Manuscrit
vinheta|Clèrgue al scriptorium d'un monastèri copiant un manuscrit Un manuscrit (del latin manu scriptus) es coma indica lo sieu nom un tèxte 'escrich a man', sovent per de clèrgues. La majoritat datan de las epòcas de l'Antiquitat e de l'Edat Mejana; es un artefact singular e unic de cada tèxte. La reproduccion manuscrita del tèxte es un prètzfach que tòca un subjècte unic e dona luòc a un còpia o un exemplar unic. Los manuscrits tractan de quin tèma que siá, dempuèi la religion fins a la sciéncia. A partir del sègle XV, amb l'invencion de l'estampariá, predominan los libres imprimats.
Concordat de Worms
Lo Concordat de Worms foguèt un tractat signat en 1122 entre lo cap dau Sant Empèri Roman Germanic e la papautat per reglar lei questions suscitadas per la Querèla deis Investiduras. Venguèt una lèi fondamentala de l'Empèri.
Manuscrit
Antiquitat classica
Dins l'Antiquitat classica, subretot e, Grècia, los libres èran fòrça presents dins la cultura, e de personas los colleccionavan e d'autras se consacravan al comèrci des libres. Se sap pas del segur, mas lo mai probable es que los autors daissavan solament copiar sos libres a d'amics, restrenhissent atal lo ròtle dels editors.
A Roma, existissiá un comèrci de libres perfièchament organizats; l'autor vendiá son libre a un editor que podava li pagar lo nombre d'exemplars venduts o dirèctament amb una soma per l'òbra totala. Se sap que las edicions preferidas del public de l'epòca podavan arribar a un milion d'exemplars, aquò indicta que lo manuscrit de l'autor se dictava a l'encòp a un grand nombre de secretaris. Los secretaris èran d'esclaus estrangièrs qu'avián pas una bona coneissença del latin e podavan sovent far d'errors a la dictada; alara de las còpias sortissián an fòrça errors. Lo procediment comun de transcriure de manuscrits a la man se realizava en copian lo manuscrit original, d'aqueste biais s'evitavan los errors de dictada, subretot poder copiar mai exactament la calligrafia e las enluminuras dels manuscrits originals.
La Romana
Romana, la es un municipi de la província espanhòla d'Alacant e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Manuscrit
Edat medievala
Pendent l'Edat Mejana nauta, los monastèris vengavan los centres del patrimòni cultural, subretot los monastèris benedictins, que la còpia dels manuscrits dins los scriptoriums èra una de las principalas ocupacions dels monges d'aqueste òrde. Al començament, los copistas realizavan las còpias suls genolhs pausat sus un supòrt de fusta qu'utilizavan coma escriptòri. A fins de l'Edat Mejana los secretaris utilizavan de pupitres e de taulas per realizar sas còpias.
Un còp preparat lo pergamin o lo papièr, lo copista procedissiá a la realizacion de las raias orizontalas e del marge traçant de linhas verticalas per limitar las colomnas. La qualitat d'una còpia s'evaluava per la regularitat dins la calligrafia del copista. Quand s'acabavan la còpia, la majoritat e apondissiá son colofon, que conteniá de detalhs importants coma: lo títol de l'òbra transcricha, indicacions cronologicas, lo nom del copista, la demanda que se pregue per son alma e que lo siá perdonat per sas possiblas errors e fautas comesas dins la transcripcion e s'apondiá fin finala un malediccion per qui ensajariá de panar lo codèx.
La secularizacion dels manuscrits
Al sègle III, los manuscrits confeccionats pels monges èran sufisents per provesir la demanda, que la màger partida de gents podavan pas esperar n'obténer. Lo pauc atrach dels manuscrits per la populacion èra causat per la carestiá del prètz, la manca de coneissença generala, la lentor de la produccion e la dificultat de se provesir.
Amb lo vam de las universitats e l'aument de l'activitat intellectuala, la produccion de còpias manuscritas dels monges veniá plan insufisenta. Alara, lo manuscrit venguèt lo patrimòni exclusiu dels grands centres eclesiastics e mai tard passèt a un mond mai laïc, subretot los universitaris, las corts reialas e los ostals dels grands capulièrs. Per provesir totes los estudiants de las nòvas universitats, s'adoptèt una tecnica que consistissiá a devesir lo manuscrit en diferents quasèrns e aqueles se los distribuissián entre los copistas de las universitats. Cadun copiava una pecia (seccion o quasèrn dividission d'un manuscrit) tant de còps que necessari per crear un exemplar. La persona de l'univeritat especialament encargada, demanda a las gents que volgavan de manuscrits per copiar. Pauc a pauc, aquel procès venguèt en un negòci coma aquò mai de la populacion podava aquerir de manuscrits.
Pasmens lo problèma de capitar pas a tocar totas las gents a causa del procés lent de còpia e dels paucs exemplars produsits se resolguèt sonque amb l'arribada del papièr. Se podèt atal passar lo fach que lo prètz del pergamin o del velin sus que s'escrivián los manuscrits èra fòrça naut.
Nasquèt l'institucion de la pecia per la necessitat de multiplicar los exemplars dels libres indispensables al trabalh escolar; alara, dins lo sègle XIII, dins lo mitan universitari se diferenciava l'exemplar de la pecia. Se realizava amb una calligrafia granda e traçada amb suenh un exemplar tipic que comptava unas quatre fuèlhas. Aqueles quasèrns èran corregits per una comission universitària e venián alara de pecias que, amb pagament, podián passar dins las mans dels copistas per èsser transcrichas. Antan, dins unes monastèris, aquela metòda de copia èra tanben utilizada de biais excepcional.
Edat modèrna
La primièra estapa, la gotica internacionala, se caracteriza pel fach que los grands clients e promotors dels libres manuscrits son: de monarcas, las familhas reialas, los clèrgues e la noblesa. Son al vam los libres d'òras (de tematica religiosa, sègles XIII e XIV), destinats subretot a las femnas. En França, se copiavan fòrça òbras literàrias, istoricas, politicas e scientificas, tradusidas de l'italian o lo latin.
Dins la corona d'Aragon, en Catalonha, la monarquia èra en crisi. Aquel fach toquèt la produccion de codèx luxosos enluminats, que foguèt redusida. La noblesa èra tanpauc en una situacion gaire mai bona. Per aquò, los principals clients dels codèxs èra de corporacions, d'eclesiastics, avesques e los parroquians. Per contra, dins la corona de Castelha, la produccion de libres manuscrits enluminats èra favorabla, que los reis e la nauta noblesa fasiá fòrça comandas.
Pendent la Guèrra de cent ans, los enluminaires dels manuscrits se trobèron separats dins diferentas vilas, mas la produccion mermèt pas, quitament aumentèt la diversitat tematica e los clients, que la borgesiá comecèt a ne crompar.
Volumen o codex
vinheta|156x156px|Enluminura ont se vei que lo personatge legís un rotlèu o volumen Lo rotlèu o volumen es la forma que portavan los escrits e tèxtes sus papir. Los tèxtes se dispausavan en colomnas amb mèsme nombre de linhas. Dins la colomna del títol o a la fin del volumen, s'escriviá lo nombre de linhas del manuscrit. Totas aquelas nòrmas estilisticas servissián per poder calcular lo salari del copista; s'utilizava una mesura d'unes 16 a 17 sillabas (de 34 a 38 letras).
La facilitat de lectura e de consultacion dels libres actuals, la recèrca d'una citacion o d'una error per lo corregir es malaisida sus de rotlèus a causa de disposicion en colomnas; qu'èra pauc practica la lectura pacienta e fastigosa de desenrotlar e enrotlar per aviar la lectura.
Lo rotlèu o volumen durèt fins al sègle V ApC alara que lo codèx comencèt a èsser utilizat dins al sègle I o II. Aquel cambiament de tendéncia del volumen al codèx se vei dins las representacions artisticas; fins al sègle V, totas las esculturas crestianas representadas acompanhadas de quin escrit que siá, èran presentada sus de rotlèus; mas, a partir del sègle V, per aquelas presentacions dels escrits se comencèt a predominar lo codèxs. Es dins la vida videnta que trionfava lo codèx sul volumen a causa del format del pergamin e de la forma en libre.
Codèx
Lo codèx es inspirat de las formas de las tauletas de cera mas utilizant una autra matèria, lo pergamin, qu'èra un melhor supòrt d'escritura a l'encòp sul recto e sul verso. Après aver fabricat lo pergamin, se lo talhava e se lo plegava; los plecs èran ligats per formar de quasèrns amb un nombre variable fulhets; èran nomenats segon lo nombre de plecs amb que èran realizats. L'escritura se presenta en linha entièra o en colomnas, mai sovent doas e a vegada tres. L'utilizacion del papir en forma de codèx foguèt fòrça excepcional dins los sègles VI – X. Los monastèris benedictins realizavan un prètzfach de granda importància culturala que compreniá los prètzfaches artesanals dels monges: la còpia manuala d'ancians codèxs, unes d'enluminats. Atal los monastèris contribuissián a preservar e transmetre la cultura anciana, en mai de la crestiana, permetent que se perdèsse aquel grand patrimòni ancian. vinheta|188x188px|Codèx, tipe de manuscrit La tradicion manuscrita permetèt de saber que los codèxs mai ancians qu'avèm dins las bibliotècas datan del sègle IV ApC, que la majoritat de la òbras classicas es conservada dins manuscrits del sègle IX e X e fòrça dins de codèx profans dels sègles XV e XVI.
Manuscrits religioses
I a 3 tipes diferents  de manuscrits religioses:
Los evangelaris: son los libres que contenián los evangèlis jornalièrs de l'annada. Los mai importants son aquestes qu'apertenon als sègles XII e XV, e foguèron utilizats abans de l'aparicion de la messa.
Los libres de preguièras que contenián las oracions utilizadas a totas oras del jorn e de l'an, que se nomenava tanben libres d'oras. Èran mai sovent enluminats. Dins los sègles XV e XVI, se faguèt d'edicions preciosas estampadas amb fòrça gravaduras, se destria las estampas per Simon Vostre a París.
Palimpsèst
Los palimpsèsts son una categoria fòrça especiala de rotlèus de pergamin, tanben conegut jol nom de codèx rescripte. Aquestes codèx an la caracteristica d'aver estat ja escriches de per abans que se ruscavan e raspaven per'mor poder èsser reutilizats e i rescrichs. Los palimpsests s'utilizavan sustot dins los monastèris ont i aviá pas pro de pergamin. Los codèxs que s'escafavan èran en majoritat de caractèr profan, mas existís lo cas d'unes religioses ont se tornèt escriure un tèxte classic. Unes dels palimpsèsts mai importants son: De Republica de Ciceron, Instituciones de Gayo (catedrala de Verona) e Ambrosianus de Plaut (Ambrosian de Millan).
La lectura e interpretacion dels escrits dels palimpsèsts son plan malaisidas de grandas dificultats tant per legir lo tèxre novèl coma per recuperar los tèxtes raspats o escafats. Per çò far, s'utilizava l'acid gallic concentrat e la tintura de Giobert, mas la reaccion escursissiá lo pergamin. Lo sulfidrat d'amoniac èra mens agresiu, e permetiá de ressuscitar las inscripcions illegiblas amb la lutz de la lampa de Wood, fasent luminosas las matèrias dels pergamins e papièrs (las tintas fòrça palle se destaca de la color negra sus un fons fosforescent).
=== Manuscrits d'autor === Amb l'estampariá, los manuscrits podava èsser al l'encòp copiats a la man e amb de las letras de mòtle. Las copias que se realizavan amb l'estampariá, mai sovent, èran de copias d'usatge personal o d'escrits de creacion, que, après passats per l'estampariá, se destruissiá los originals. Per aquò, sol los manuscrits d'autor que foguèron pas estampats son conservats, an estats copiats per pas cap d'estampariá.
=== Copiás d'usatge personal realizat per de non professionals de l'escritura === Amb l'espandiment de l'alfabetizacion cap a de sectors mai largs de la societat las gents, amb lo besonh de libres manuscrits per aumentar lor coneissença, podavan pas encara los pagar qu'èran carestissim. Aquò faguèt que fòrça personas que sabián escriure comencèron a copiar las òbras de lor interés. Se podián pas comparar los manuscrits d'execucion sonhada dins totas las estapas amb las còpias de manuscrits de forma personala amb de calligrafias cursiva, sanada e amb manca d'inicialas sonhadas que se diferéncian solament de la rèsta per sas dimensions e pas per la color o l'ornamentacion; se respectavan tanpauc las justificacions de las linhas del tèxte. En definitiva, aquelas copias se realizavan solament per utilizar lo contengut. L'estampariá acabèt tanpauc amb aquel tipe de libre.
Papir
Lo papir es una planta de l'òrdre de las ciperacièas de talh prim, de forma triangulara e de mai d'un mètre de nautor; a l'interior, i a una seriá de filaments que se pòt extraire. Aqueles filaments s'extrason, se dispausan en doas sèrias sobrepausadas, premsadas e secadas al solelh en formant la fuèlha de papir. Segon las dimensions e la qualitat volguda après lo procès de transformacion de la planta, se podava obténer diferents tipes de papir coma: la ieratica, mai tard nomenada augusta, es lo supòrt de dimensions màger e consacrat a la transcripcion dels tèxtes sagrats; la charta emporetica èra lo supòrt de mai pichonas dimensions; los autres noms o de dimensions del papir èran los seguents: amphitheatrica, fanniana, saitica e taeneotica.
Las fuèlhas se talhavan en benda de mèsme farmat e dimensions e s'empegavan las unas amb las autras, d'esquèrra a drecha e pel costat mai larg, per poder obténer lo rotlèu o volumen. Las paginas s'organizavan en doas colomnas; podián èsser de difrentas grandors segon lo luòc e l'epòca.
Pergamin
Lo pergamin se fabricava amb de pèls d'animals, normalament de cabras e vacas de per abans preparadas. S'extrasiá la pèl dels animals, èra macerada dins la calç pendent unes jorns, al sortir la pèl èra raspada amb un instrument plan afilat, fin finala se polissiá amb una pèira ponce fins a obténer una superfícia lisa e uniforma.
Las originas del pergamin remontan a l'epòca de Tolomeo V Epifanes, rei d'Egipte qu'enebiguèt l'exportacion de papir; alara, lo monarca ordenèt d'utilizar las pèls dels animals coma supòrt de l'escritura.
Abans lo sègle XIII, la fabricacion de pergamin se realizava exclusivament dins los monastèris, ont dins sas bòrdas los monges realizavan tot lo procès necessari a las realizacion dels pergamins. Enseguida, la produccion de pergamins s'espandiguèt a la populacion laïca, creant las corporacions dels pergaminièrs dins las vilas màger.
Papièr
Lo papièr se fabricava amb de pelhas o substàncias fibrosas. Foguèt introdusit pels arabs a Euròpa avent aprés la tecnica de son elaboracion de la part dels chineses pendent lo sègle VIII. Aquesta tecnica consistissiá a triturar de pelhas de lin e de còrdas de cambe per los redusir en fuèlhas primas jos pression e dessecacion; puèi, per polir las imperfeccions se recobrissiá la pasta amb una capa glutinosa. Aquesta tecnica se perfeccionèt, amb trituracion de las pelhas dins l'aiga e sabon, s'obteniá una pasta espessa que s'introdusissiá dins un recipient plen d'aiga a una temperatura determinada. Dins lo recipient, se banhava lo quadre de fusta amb la forma desirada del papièr a obténer; lo quadre aviá una tela de fils que permetiá que l'aiga passe e se restanque la pasta, e en movent lo quadre se la repartissiá unifòrmament. Se retirava lo quadre, e se metiá la pasta sus un filtre perque restanque l'aiga, comença lo procès de dessecacion e, puèi, per acabar a elimina l'aiga, se plaçava lo papièr dins una premsa. Après, las fuèlhas de papièr se daissavan secar e, un còp secas, s'i aplicava una pèga que se pòsca fixar plan la tinta.
Molins (Arièja)
Molins  (Moulis en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Manuscrit
Papièr
== Instruments grafics ==
Instruments d'escriura
vinheta|Lo calame: instrument per escriure Lo calame s'utilizèt dempuèi un bon començament per l'escritura en tinta; es un instrument de cana talhada en punta; aqueste tèrme punchut se deviá passar a la pèira ponce o per afilar quand s'aflaquissiá. Se fabriquèron tanben excepcionalment qualques de plumas metallicas als sègles V-VI qu'en Euròpa se calguèt substituir lo calame.
Instruments per escafar
Se s'agissiá de papir, s'utilizava una esponja per escafar çò que s'èra escrich; dins lo cas del pergamin, s'utilizava una gavina o raspador.
Instruments per marcar los intervals de linhas e colomnas del tèxe
Lo ponchon o compas s'utilizava per marcar los ponches dels intervals de linhas e colomnas dels tèxtes amb las nòrmas de l'escritura existenta.
== Tintas e tintièrs ==
Las tintas
La tinta negra èra aquela que s'utilizava dempuèi l'antiquitat. Èra compausada de 75 % de negre de fum e de 25 % de goma. Aquesta mèscla se secava al solelh e per la poder utilizar se li caliá barrejar amb d'aiga. Per escriure sus pergamin, s'utilizava una tinta amb una basa metallica, lo coire.
La tinta roja s'utilizava dempuèi l'antiquitat per escriure las inicialas e los títols dels tèxtes e escrits.
Se realiza tanben la tinturadura del pergamin de color porpra e escriure dessús amb tintas d'aur e argent; aquel art s'utilizèt en Euròpa dempuèi lo sègle VI, subretot a l'epòca bizantina. Dins los manuscrits medievals, per ornar los tèxtes, s'utilizavan de tintas d'autras colors coma verd, blau, jaune, violet, entre d'autras.
Los tintièrs
Los mai ancians èran fabricats de fusta. Dins un tròç de fusta se realizavan dos orificis, l'un amb una bola compacta de color roja e l'autre de color negra. Se'n pòt tanben trobar d'autres materials coma la ceramica e lo bronze.
Comèrci e prètz
Al subjècte del prètz dels libres, se crei que deviá èsser carestiós, subretot lo prètz dels codèxs. Mai, segon diferentas fonts, se sap tanben que se realizavan de prèsts de codèxs e de manuscrits, e per aquò se fasiá una mena de contracte.
La miniatura grèga classica, bizantina e medievala
L'enluminadura del libre remonta a temps fòrça alunhats, dempuèi los egipcians. La substitucion del rotlèu pel codèx compren un cambiament tecnic amb l'enluminadura dels manuscrits, profiechan que lo pergamin èra una matèria melhora que lo papir, tant per recebre coma per gardar las enluminuras. Mas, coma l'art d'illustrar los manuscrits èra nascut suls rotlèus de papir, los escribes e enluminaire adoptèron las meteissas modalitats dins lo codèx. vinheta|Eluminura o miniatura d'un manuscrit Los papirs illustrats que demoran son fòrça rars e las enluminuras se limitan a de simples esquèmas o croquis. Los testimònis classics defendon que lo retrach de l'autor se plaçava al començament del volum. La miniatura bizantina se dividís en quatre periòdes. Lo primièr periòde (325-717) se caracteriza per d'illustracions de doas categorias, quadres e figuras de plantas e animals dins lo tèxt. Lo segond periòde (717-842) se caracteriza per d'ensags ornamentals, arcs e colomnas pels evangèlis, decoracion fantastica, geometrica, aucèls, entre autras. Lo tresen periòde (842-976) se caracteriza per una melhoracion de las miniaturas, ensajant reproduire de modèls ancians dins los personatge; e una ornamentacion plena de fantasia. Lo quatren periòde (976-1025) se caracteriza per una tendéncia a alongar las siloetas per èsser mai primas.
La miniatura entre los sègles VIII e XII
La decoracion dels libres manuscrits se redusiá e solament al decòrs de las letras inicialas mejançant d'enlaces de fuèlhas amb tèsta estilizadas d'animals reals o imaginaris.