cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lourenzá
Lourenzá es un municipi de la província espanhòla de Lugo e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Valeta (Cantal)
Valeta (Valette en francés) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Valleta, en 1441, Valette, en francés, en 1506, Valeta, en 1520. Valeta es format del mot val, del latin vallis, amb lo sufixe diminutiu -ĭtta. Lo sens es donc de « petita val ». La prononciacion es [va'letə] (informator del Montelh, nascut a Valeta, mas de lenga pauc segura) o [va'litə] (ves Osèrs) ; la barradura en [-i] de -e tonic es regulara, mas lo fonèma '-e tonic demòra a l'escrit.
Nòtas
<references group="N"/>
Lista de las ribièras francesas
Aqueste tablèu presenta lo classament dels rius entièrament o parcialament en França, segon lor longor sul territòri francés.
Der Tagesspiegel
Lo Der Tagesspiegel es un jornau quotidian en lenga alemanda, creat en 1945, es editat a Berlin en Alemanha.
Partit de la Justícia e del Desvolopament
Lo Partit de la Justícia e del Desvolopament o AKP (en turc Adalet ve Kalkınma Partisi) es un partit islamo-conservador, al poder en Turquia dempuèi 2002. Recep Tayyip Erdoğan en es lo president general dempuèi lo 21 de mai de 2017, designat durant un congrès extraordinari a Ankara. Succedís a Binali Yıldırım.
Son nom es sovent abreujat en «AK Partit», çò que significa «lo Partit clar». Fondat lo 14 d'agost de 2001, es eissit del Partit de la Vertut (Fazilet Partisi), de Necmettin Erbakan.
Còrdas
Ten son nom de Còrdoa, en Espanha. La forma anciana del nom de la vila èra Còrdoas, qu'es utilizat suls panèls de dintrada de la vila. En francés, se disiá Cordes e, dempuèi 1973, se sona Cordes-sur-Ciel.
Geografia
Còrdas es situada dins lo nòrd-oèst del departament de Tarn, dins la val de Ceron. La comuna es sus la RN122 e sus la riba esquèrra de Ceron, un afluent d'Avairon, a 1 h 15 per la rota, de Tolosa.
Istòria
thumb|300px|Foto aeriana de Còrdas.
La bastida de Còrdas, plaça fòrta al nòrd del comtat de Tolosa, foguèt edificada entre 1222 e 1229 sus la demanda de Ramon VII de Tolosa per amassar las populacions escampilhadas, caçadas mai que mai del castelar de Sant Marcèl brutlat per las tropas de Simon IV de Montfòrt en 1215, pendent de la primièra crosada francesa contra los albigeses. Pendent la segonda crosada, la magnificéncia e la soliditat de las muralhas de Còrdas faguèron renonciar Humbert de Beaujeu de la prene.
Segon lo Tractat de París (1229), Joana, filha unica de Ramon VII de Tolosa, maridèt en 1241 Anfós II de França, comte de Peitieus, fraire del rei Loís IX de França (Sant Loís). Lo comtat de Tolosa, fins alara autonòm, serà ligat a la Corona de França a la mòrt d’Anfós II e de Joana en 1271. Pas jamai presa, Còrdas venguèt aital tèrra francesa en 1370. Una carta foguèt balhada als Cordiòls lor autrejant de bastir de demòras aparadas pels barris. Aital foguèron construits qualques magnifics ostals entre la fin del sègle XIII e la mitat del sègle XIV, dont las faciadas perduran. L’arquitectonica de la bastida, dins un pur estil gotic, li valguèt l'escais de « Ciutat de las Cent Ogivas ». Son edat d'aur va del sègle XIVn al sègle XVI amb un maximum de 6,000 estatjants. Son economia èra basada sul comèrci e lo teissatge.
Còrdas, fidèla a « la Glèisa de Dieu » ben aprèp lo lenhièr de Montsegur en 1244, resistiguèt a l’Inquisicion fins a 1312, data de sa somission oficiala a la Glèisa Catolica Romana. Las Guèrras de religions de la fin del sègle XVI provoquèron pauc de damatge a Còrdas.
Albert Camus aprèp l'aver visitada dins los ans 1950, diguèt.
Economia
L'economia de la comuna es ligada al torisme e als artistas que son installats dins los ostals del vilatge.
Lòcs e monuments
thumb|220px|Ostal del Grand Venaire thumb|Joglars davant la glèisa pendent la fèsta annala del Grand Falconièr
Hermelange
Hermelange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Còrdas
Lòcs e monuments
Lo vilatge es enrodat de quatre muralhas e de pòrtas coma la dels Olmats, la de Joana o la del Relòtge.
Hermelange
Geografia
A Hermelange se tròba la jonction de las doas Sarres : la Sarre roja e de la Sarre Blanca, #que ven "La Sarre".
A Hermelange se trouve la jonction des deux Sarres : la Sarre rouge et de la Sarre Blanche, qui devient "La Sarre".
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.ceb
(acronim de The Corporate Executive Board Company, "la companhiá del comitat executiu de l’entrepresa", en anglés) es un nom de domeni generic depausat per la societat de servicis americana CEB. Es en servici dempuèi lo 8 d’agost de 2015.
13 de julhet
Referéncias
Veire tanben :
Barry Marshall
Barry James Marshall (n. 30 de setembre de 1951) es un mètge australian. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 2003, amb Robin Warren, per la descubèrta del rotle de Helycobacter pylori dins l'ulceri al estomag.
Blòc 0810
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Occitan transpirenenc
L'occitan lo portavan las personas originàrias d'Occitània que s'establissián dins las vilas bascas e aragonesas situadas al sud dels Pirenèus. Long del Camin de Sant Jaume, los comerçants e artisans occitans i èran en contacte amb los pelegrins, que sovent parlavan occitan tanben. Los repoblaires occitans mantenián mens lor lenga dins d'autras zonas pus meridionalas coma la val d'Èbre o lo sistèma Iberic perque tenián pas tant de contacte amb de gents de lor país e perque èra aisat per eles d'aprene e d'emplegar las lengas romanicas de la populacion aragonesa, navarresa o mossaràbia amb la quala coexistissián.
Una traça d'esta lenga es la preséncia de trobadors en lenga occitana e de bèls documents oficials, especialament los Establiments de Jaca e diferentas redaccions del Fòr de Jaca.
En rason de la preséncia de l'occitan en Aut Aragon, l'aragonés ten fòrça occitanismes, mai que mai de gasconismes, ja que dins los parçans d'Occitània frontalièrs amb Aragon se parla lo dialècte gascon.
Charanta (flume)
Charanta es un flume d'Occitània (Lemosin) e de França. La font se situa a Charennac dins la Nauta Vinhana a 295 mètres d'altitud, travèrsa puèi los departaments de Charanta, una pichona part de Vinhana, Charanta tornarmai, la Charanta Maritima abans de s'escampar dins l'ocean Atlantic entre Port-des-Barques e Fouras per un larg estuari.
Geografia
Charanta travèrsa quatre departaments e nombrosas comunas:
La longor totala del flume es de 381,4 quilomètres, que sonque 224 quilòmetres son dins lo departament de Charanta. Pres en linha dreita de la font a la boca, sa longor es solament de 160 quilòmetres, gaireben la mitat de son cors en comtant las corbas. Charanta es devesís en diverses braces en mantun punts formant diversas illas, que la majoritat inabitadas e inondablas.
miniatura|esquerra|upright|Lo cors de Charanta, fàcia a l'[[illa d'Oleron e a l'illa Madame.]]
Son bacin a una superfícia de 10.549 km². Charanta desboca dins l'ocean Atlàntic per un larg estuari entre Fouras e Port-des-Barques en aval e au sud de Rochefort.
Giovanni Battista Amici
Giovanni Battista Amici es un astronòm e un microscopista italian, nascut lo 25 de març de 1786 a Modena e mòrt lo 10 d'abril de 1863 a Florença.
Aprèp sos estudis que faguèt a Bolonha, venguèt professor de matematicas a Modena. En 1831, venguèt inspector general dels estudos del Ducat.
Thiescourt
Thiescourt es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Virgínia Occidentala
La Virgínia Occidentala es un estat dels Estats Units d'America qu'a pas cap de frontièra maritima. Confronta Pensilvània al nòrd, l'estat de Maryland al nòrd-èst, Virgínia a l'èst e al sud, Kentucky al sud-oèst, e Ohio a l'oèst.
Linda B. Buck
Linda B. Buck (n. en 1947) es un biologista american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 2004, amb Richard Axel.
Blòc 0811
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Breuil-Barret
Breuil-Barret es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group="N"/>
Meira
Meira es un municipi de la província espanhòla de Lugo e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Empèri Sassanida
L' Empèri Sassanida (en pèrsa mejan : 𐭠𐭩𐭥𐭠𐭭𐭱𐭲𐭥𐭩 / Ērānshahr), es la darrièra dinastia imperiala pèrsa qu'existiguèt abans la conquista arabomusulmana al mitan del sègle VIIen. Nomenat d'après l'ostal de Sasan, durèt mai de quatre sègles, de 224 a 651, çò que ne fa la pus longa dinastia pèrsa. L'empèri sassanida succediguèt a l'Empèri Part e restabliguèt los iranians coma superpoissença de l'antiquitat tardiva, als costats del vesin e rival, l'empèri roman, puèi mai tard l'empèri bizantin.
Fondat per Ardashir Ièr, que metèt en derota Artaban IV, lo darrièr rei part (arsacid), prenguèt fin amb la desfacha del darrièr rei dels reis (emperaire) Iasdgart III (632-651). Aquel darrièr, après catòrze ans de lucha, pervenguèt pas a arestar la progression del califat musulman, lo primièr dels empèris islamics. Lo territòri de l'Empèri sassanida cobrissiá alara la totalitat de l'Iran actual, Iraq, l'Armenia d'uèi e lo Caucàs del sud (Transcaucasia), i comprés lo Daguestan del sud, l'Asia centrala del sud-oèst, l'Afganistan occidental, de parçans de Turquia (Anatolia) e de la Siria modèrna, un part de la còsta de la peninsula aràbia, la region del golf Persic e de parçans del Paquistan occidental.
Lo periòde de la dominaction sassanida es considerat coma un punt culminant de l'istòria iraniana e en fòrça aspèctes foguèt l'apogèu de l'anciana cultura iraniana abans la conquista pels musulmans arabis jol califat de Rashidun e l'islamizacion ulteriora d'Iran. Los sassanidas tolerèron las religions e culturas variadas de sos subjèctes, desvolopèron una burocracia governamentala complèxe e centralizada e reviscolèron lo zoroastrisme coma fòrça legitimatritz e unificatritz de son règne. Bastiguèron tanben de grands monuments, faguèron de trabals publics e d'institucions culturalas e educativas. L'influéncia culturala de l'empèri s'espandiguèt ben al delà de sas frontièras territorialas - i comprés l'Euròpa occidentala, Africa, China e Índia e contribuguèt a faiçonar l'art medieval europèu e asiatic. La cultura persana es venguda la basa d'una granda part de la cultura islamica, influenciant l'art, l'arquitectura, la musica, la literatura e la filosofia dins tot le mond musulman.
Originas
La dinastia sassanida s'originèt a la Perside (Fars), ont governava alavetz una dinastia teocratica vassala de las parts, amb capitala a Ishtaqr (l'anciana Persepòlis). Dels sobeirans d'aquela dinastia rèstan de monedas ont apareisson qualques Ardakhshahr (Artaxèrxes), Daryev (Darios), Manushihr e Peroz (Firuz). Èran de prèires de la deessa Anahita. Entre 205 e 212, segon las fonts, lo nòble Pabag (Papak o Pahhagh), filh de Sassan, governador d'un vilatjòt nomenat Kheir, depausèt lo darrièr rei dels Bazrangi, Gocihr (un governador local qu'agissiá coma vassal dels arsacidas) e fondèt una nòva dinastia. La femna de Pabag se sonava Rodhagh e èra la filha del governador provincial de Persis. Lo fondator eponim de la dinastia foguèt lo paire de Pabag, nomenat Sassan, grand prèire del temple d'Anahita.
Los esfòrces de Pabag per aténher lo poder de la província s'escapèron de l'atencion de l'emperaire arsacida Artaban V de Pàrtia, qu'en aqueles jorns èra afrontat amb lo sieu fraire Vologès VI de Pàrtia per una question dinastica en Mesopotamia. En aprofechant l'oportunitat qu'aquelas circonstàncias li ofrissián, Pabag e lo sieu ainat Sapor E tractèron d'espandir lo sieu poder sus tota Pèrsia e Pabag ajudèt a Artaban en la conquista de Caramània. Los eveniments que seguiguèron son d'origina dobtosa.
200px|thumb|right|Moneda d'argent d'[[Ardashir Ier amb un autar de fuòc al revèrs.]]
Una version de l'istòria ditz qu'en 222 moriguèt Pabag e li succediguèt lo sieu filh Sapor. Aquel, mas, seriá mòrt en un accident e alavetz lo sieu fraire Ardashir auriá atengut lo poder. L'autra version ditz qu'Ardashir, governador de Darabgid, trionfèt sus lo sieu paire e faguèt executar son fraire. Es probable que Sapor moriguèsse l'an 222 en s'estartalhar la bastissa ont anava s'amassar amb lo sieu fraire.
Hermann Suchier
Hermann Heinrich Ludwig Suchier (Carlshafen, 11 de decembre de 1848-Halle, 4 de julhet de 1914) es un linguista alemand d’origina occitana qu’estudièt l’occitan e lo francés ancians.
Foguèt professor a Zuric e a Halle.
Publicacions
Donam pas que las publicacions que pertòcan l’occitan. Hermann Suchier emplega "Provenzalisch" dins lo sens d’occitan.
Anfós VI de Portugal
Anfós VI de Portugal dich lo Victoriós, nascut lo 21 d'agost de 1843 e mòrt lo 12 de setembre de 1683, es rei de Portugal e dels Algarves de 1656 a 1683, lo segond eissit de l'ostal de Bragança.
Biografia
Segond filh de Joan IV, ven eritièr de la corona a d'edat de son ainat, Teodòsi lo 13 de mai de 1653.
Succedís a d'edat a son paire Joan IV mòrt lo 6 de novembre de 1656, sota la regéncia de sa maire Loïsa de Guzmán fins al 28 de junh de 1662. En 1666, esposa Maria Francesca de Savòia. Lo rei se revèla impotent. Sa conducha, subretot cap a son esposa, sa flaquesa fisica (es epileptic) e son instabilitat mentala, pròcan una crisi de regim. La reina ven la mestresa de son fraire Pèire. Una cabala dels dos amants lor permet de far proclamar la descasença del rei e de far remandar son primièr ministre Luís de Vasconcelos e Sousa, comte de Castelho Melhor en 1667. Las Cortes pronòncian sa descasença lo 24 de novembre de 1667 e donan la regéncia a son fraire Pèire. Aqueste esposa Maria Francesa de Savòia Nemors après l'anullacion del maridatge de son fraire lo 2 d'abril de 1668.
Es a aqueste periòde que Loís XIV de França conclutz lo 31 de març de 1667 amb Anfós VI una novèla aliança qu'obliga la monarquia espanhòla a acabar amb la guèrra en signant lo tractat de l'independéncia del Portugal a Lisbona lo 13 de febrièr de 1668.
A la seguida de sa descasença, Anfós es enviat a Terceira, als Açòres, ont demora fins a 1675. De retorn al Portugal, demora al castèl de Sintra find a sa mòrt en 1683.
Titulatura complèta
Rei de Portugal e de las Algarves, de cada costat de la mar en Africa, duc de Guinèa e de la conquista, de la navigatcon e del comèrci d'Etiiopia, d'Arabia, de Pèrsa e d'Índia per la gràcia de Dieu.
Bernières-d'Ailly
Bernières-d'Ailly es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1858, Bernières-sus-Dive (220 abitants l'an 1856) absorbeix Ailly (105 abitants) al sud del territòri. Ailly I aviá per endavant, en 1831, absorbit Santa-Anne-de Antremont a l'oèst (53 abitants l'an 1821 contra 106 a Ailly).
En 1858, Bernières-sur-Dive (220 habitants en 1856) absorbe Ailly (105 habitants) au sud du territoire. Ailly avait auparavant, en 1831, absorbé Sainte-Anne-d'Antremont à l'ouest (53 habitants en 1821 contre 106 à Ailly).
Carta de Bedolina
thumb|right|[[Fotografia de la carta de Bedolina.]]
Goviller
Goviller es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Carta de Bedolina
La carta de Bedolina es un petroglif preïstoric de la vau de Camonica. Es interpretat coma un plan topografic de la region vesina qu'es gravat sus una superficia de 9 x 4 m. Gravat entre 2200 e 750 avC, es considerat coma una dei cartas pus vièlhs de l'istòria umana.
Goviller
Geografia
Aquel vilatge a situat al pè del bòsc de Anon, #qu'aperten, uèi, a la familha Greiner, presenta en Goviller dempuèi la fin del XVII°sègle, e près de la tuc de Sion-Vaudémont.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Preséncia gallo-romaine.
Présence gallo-romaine.
Mondoñedo
Mondoñedo es un municipi de la província espanhòla de Lugo e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Sèrbe
Lo sèrbe (српски језик) es es una modalitat del diasistèma eslau nomenat sèrbocroat. Es parlat per gaireben 12 milions de personas. Es lenga oficiala en Serbia, cooficiala en Montenegro, Bòsnia e Ercegovina (ont es emplegat sustot per las comunitats sèrbas) e dins de municipis amb percentatge màger d'abitants sèrbes en Kosova. Emplega indiferentament l'alfabet cirillic o l'alfabet latin amb de pichons cambiaments.
Alfabet
thumb|250px|Alfanet latin sèrbe e alfabet cirillic sèrbe, dins Comparative orthography of European languages. Font: [[Vuk Stefanović Karadžić Srpske narodne pjesme [poèmas populars sèrbes], Viena, 1841]] Lo sèrbe se pòt escriure dins dos alfabets diferents: l'alfabet cirillic (ћирилица = ćirilica). Dins l'estat de Serbia, l'alfabet cirillic es oficial mas s'utiliza e s'accèpta tanben l'alfabet latin.
L'òrdre alfabetic es diferent entre los dos alfabets:
Yamamoto Isoroku
thumb|right|Yamamoto Isoroku
Yamamoto Isoroku (4 d'abriu de 1884, Nagaoka - 18 d'abriu de 1943, Illas Salomon) es un amirau japonés de la Segonda Guèrra Mondiala e una personalitat importanta dei combats dins l'Ocean Pacific.
Acceptat dins la marina imperiala japonesa en 1904, participèt ai combats navaus de la Guèrra Russojaponesa en 1905. Durant la Premiera Guèrra Mondiala, foguèt mandat ais Estats Units per facilitar la cooperacion entre flòtas aliadas. Puei, durant l'entre doas guèrras, foguèt delegat ai conferéncias navalas de Londres de 1929 e de 1934. En 1936, foguèt nomat vice-ministre de la Marina e recebèt lo comandament de la flòta nipona en 1939. Melhorèt l'entraïnament e privilegièt l'utilizacion dau pòrta-avions.
Pauc favorable a una ataca còntra leis Estats Units, foguèt pasmens cargat de menar l'ofensiva japonesa còntra Pearl Harbor. Puei, enregistrèt de succès importants en Asia dau Sud-Èst. Dins aquò, foguèt durament batut a Midway (6-9 de junh de 1942). Après aqueu combat, leis operacions se concentrèron dins l'illa de Guadalcanal onte lei Japonés èran a assaiar de blocar l'avançada dei tropas dau generau Douglas MacArthur. Dins aquò, leis Estatsunidencs conquistèron la totalitat de l'illa en fevrier de 1943. Après aquela revirada, Yamamoto reorganizèt lei defensas niponas dins leis Illas Salomon. Pasmens, l'itinerari de son avion foguèt descubèrt per leis Estats Units. L'aeronau foguèt ansin interceptat lo 18 d'abriu de 1943 e abatut.
Russell Alan Hulse
thumb|250px|Russell Alan Hulse en 2007 Russell Alan Hulse (Nòva York, 28 de novembre de 1950) es un fisician american. Especializat dins l'estudi dels pulsars e de las ondas gravitacionalas, obtenguèt lo Prèmi Nobel de Fisica, amassa amb Joseph Hooton Taylor Jr., "per la descobèrta d'una mena novèla de pulsars, descobèrta que a dobèrt de possibilitats novèlas per l'estudi de la gravitacion".
Sant Laurenç (Berric)
Sant Laurenç (Saint-Laurent en francés, oficialament) es una comuna de Berric. Administrativament, es situada dins lo departament de Char e la region de Centre e Vau de Léger de l’estat francés.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Las atestacions ancianas son Sanctus Laurentius de Berenjum (1190), Beatus Laurencius super Berrenjun (s. XII), Seint Lorant sus Beranjon (1287), Saint Lorent sur Barenjon (1304), Sainct Laurens de Berenjon'' (1560).
A la revolucion, la comuna prend provisòriament lo nom de Laurent les Bois.
Charleston (Virgínia Occidentala)
thumb|280px|right|Lo capitòli de Charleston.
Charleston es la capitala de l'estat american de Virgínia Occidentala. Sa populacion èra estimada a 51,176 abitants en 2005. Sa superfícia totala es 84,7 km².
Noyelles-sur-Escaut
Noyelles-sur-Escaut es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Istòria
Pendent lo periòde gallo-romaine, lo territòri i aviá poblat pels Nerviens, #que los ne cabes-de luòcs #èsser Bavay de contunh Cambrai.
Una prospection efectuada l'an 1986 a revelat al luòc-dich « Lo Quartièr del Rei », al sud del pòble, un luòc gallo-romain en dominant lo Escaut d'una vintena de mètres e en datant de la, ocupat fins a. La tradicion vòl #que s'i i aja extrach a la s-|XI|s}} la pèira #que #servir al bastiment de la glèisa La nòstra-Madama de Cambrai. Un molin apertenent al abbaye de Sant-Sepulcre a mencionat dempuèi 1064.
Noyelles Possedissiá un castèl fòrt #que i aguèt cremat l'an 1153 pel avesque de Cambrai Nicolas de Chièvres.
Lo 9 d'agost de 1533 lo vilatge i aguèt incendiat per las tropas francesas. L'armada espanhòla #installar lo sieu camp a doas recuperacions près de de lo pòble, en 1580 e 1595. En 1649 e en 1677, en lo moment de bancs de la vila de Cambrai, lo vilatge #èsser victima de nòus pillages. En 1711 las tropas del maréchal de Villars aguèron acantonat al luòc #que prendrà lo nom de « Quartièr del Roy ».
Pendent la Primièra Guèrra mondiala, Noyelles a ocupat pels Alemands e se tròba darrièr de la linha Hindenburg. Lo pòble a capturat per las tropas britanicas lo 21 de novembre de 1917, en lo moment de la Batalha de Cambrai. A représ dempuèi lo 29 de novembre al continuament de la contra-ofensiva alemanda, e patís d'importantas destruccions.
Pendant la période gallo-romaine, le territoire était peuplé par les Nerviens, dont les chefs-lieux furent Bavay puis Cambrai.
Une prospection effectuée en 1986 a révélé au lieu-dit « Le Quartier du Roi », au sud du village, un site gallo-romain dominant l'Escaut d'un vingtaine de mètres et datant du, occupé jusqu'au. La tradition veut qu'on y ait extrait au la pierre qui servit à la construction de l'église Notre-Dame de Cambrai. Un moulin appartenant à l'abbaye de Saint-Sépulcre est mentionné dès 1064.
À la suite du traité de Verdun de 843 qui partageait l'empire de Charlemagne, l'Escaut devint pour huit siècles la frontière du royaume de France et de l'Empire. La position frontalière de Noyelles l'exposa à plusieurs reprises aux destructions et aux pillages de troupes françaises, bourguignonnes ou espagnoles.
Noyelles possédait un château fort qui fut brûlé en 1153 par l'évêque de Cambrai Nicolas de Chièvres.
Le 9 août 1533 le village fut incendié par les troupes françaises. L'armée espagnole installa son camp à deux reprises près du village, en 1580 et 1595. En 1649 et en 1677, lors de sièges de la ville de Cambrai, le village fut victime de nouveaux pillages. En 1711 les troupes du maréchal de Villars furent cantonnées au lieu qui prendra le nom de « Quartier du Roy ».
Lors de la création des départements pendant la Révolution française, Noyelles fut rattachée au canton de Ribécourt (puis de Marcoing en 1801), dans le district de Cambrai et le département du Nord. thumb|Alt=Carte de la zone rouge zoomée sur l'Artois|La [[zone rouge (séquelles de guerre)|zone rouge au niveau de l'Artois durant la Première Guerre mondiale.]] L'activité du village, surtout agricole, comprenait aussi deux moulins, à farine et à huile, sur l'Escaut, une brasserie et une sucrerie. Le canal de Saint-Quentin fut inauguré par Napoléon en 1810.
Pendant la Première Guerre mondiale, Noyelles est occupé par les Allemands et se trouve derrière la ligne Hindenburg. Le village est capturé par les troupes britanniques le 21 novembre 1917, lors de la Bataille de Cambrai. Il est repris dès le 29 novembre à la suite de la contre-offensive allemande, et subit d'importantes destructions.
Jordan Catalan
Jordan Catalan (en latin: Jordanus Catalani; Severac del Castèl, sègle XIII - sègle XIV) foguèt un missionari dominican e explorador probablament occitan. Es famós universitàriament que faguèt una descripcion, sovent considerada mai interessanta que la de Marco Polo, d'Africa e d'Asia dins son òbra Mirabilia Descripta, escricha en latin en 1328.
Qualques cercaires, coma lo jornalista Jordi Joan Baños autor d'una traduccion en catalan en 2014, pensan que podiá èsser originari de Catalonha per encausa de son nom d'ostal mas coma o demòstran las recercas de Christine Gadrat, lo nom èra fòrça espandit en Roergue, e a Severac, en aquel temps.
Francés Boya
Francés Xavier Boya Alòs, mès coneishut coma Paco Boya (Les, Val d'Aran, 23 de gèr de 1960) ei un politician, escrivan e musician aranés. Estó lo Sindic d'Aran de 2019 a 2020. Tanben siguèc sindic de 2007 a 2011 e senator d’Espanha de 2011 a 2015.
Biografia
Ei autor deth libre Aran, deth guida literari Era Val d'Aran (1995), deth recuelh de narracions cortes L'alè del bosc (1997) e dera novèla Presoèrs dera mar gelada (1999), pera quau arrecebèc eth Prèmi Les Talúries en 1998.
Collaborèc ath diari Segre e ara revista Descobrir Catalunya.
Siguèc director deth programa Era lucana, de Televisió Espanyola a Catalunya (1989-1990).
Ei membre dera associacion culturau Es Corbilhuèrs de Les, dera associacion Lengua Viua, dera Fondacion Musèu Etnologic dera Val d'Aran, dera Associacion Recreatiua de Les, e soci deth Club Aranés d'Espòrts d'Iuèrn e ei fondador e menaire deth grop de musica Bramatopin.
Recebèc era medalha Vila de Luishon (1998) e era medalha Stéphen Liégeard (1999), pera òbra Presoèrs dera mar gelada.
Politica
Membre fondador d'Unitat d'Aran (1978), dera quau ei Secretari Generau. Afiliat ath Partit des Socialistes de Catalonha (PSC-PSOE) dempuish 1995. Siguèc regidor de Cultura der Ajuntament de Les (1989-1991), deth quau siguèc dempús alcalde adjunt (1991-2007). Siguèc elejut diputat ath Parlament de Catalonha en 1999 e 2003.
Après es eleccions deth mai de 2007, aconseguís era carga de Sindic d'Aran damb eth supòrt deth son partit UA-PSC e deth Partit Renovador d'Arties e Garòs (PRAG). As eleccions de 2011 deisha la carga de sindic a Carles Barrera.
Illas Aleutianas
Las illas Aleutianas (Aleutian Islands en anglés) son un archipèla d'illas volcanicas situadas al sud-oèst d'Alaska (Estats Units). Forman un arc dins la mar de Bering. An una superfícia totala de e 8162 abitants segon lo recensament de 2002, que mens de la mitat ne son inuits o aleutians.
Francés Boya
Politica
Eth 21 de noveme de 2011 ei elejut ath Senat espanhòu.
En julhet de 2015 ei elejut ara Deputacion provinciau de Lhèida.
Sant Andrieu e Apèla
Sent Andriu e Apèla o Sent Andreu e Apèla (Saint-André-et-Appelles en francés) es una comuna d'Occitània, en Agenés, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
13 de novembre
Decèsses
Veire tanben :
Mamisan
Mamisan (Mimizan en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bòrn situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Nekhen
thumb|200px|[[Paleta de Narmer]] 150px|thumb|Cap de massuga de Narmer thumb|left|150px|Cap de massuga d'[[Escorpion II]] Nekhen (en grèc : Ἱεράκων πόλις - Ieracompolis - la "Ciutat deu haucon") qu'ei un deus lòcs arqueologics mei ancian de l'Egipte antica. Durant lo periòde tinita o protodinastic (e mei que mei durant los regnats de la I dinastia egipciana que sembla estar estada la capitala religiosa deu joen reiaume dab lo son temple e lo son culte vodats au diu Her considerat com lo purmèr faraon.
Sant Andrieu e Apèla
Toponimia
Las atestacions ancianas fornidas per Béatrice Boyrie-Fénié son : Sanctus Andreas, en latin, en 1361, e Apela (capela de ~), en occitan, en 1326.
Mamisan
Toponimia
La prononciacion qu'ei [mami'zaŋ]. Las fòrmas ancianas que son ecclesia Sanctae Mariae de Mimizan en 1009, de Mimisano, en latin, en 1255, in stagno nostro Mimisano, en latin, en 1281, de Mimisano, en latin, en 1289, Monte Misano, en latin, en 1305, la ciutad antiqa de Mimisan en 1400, Memisan (mapa deu sègle XVII, shens data), Mamisan (mapa de 1630), Memisã (mapa de 1638), Menisan (mapa de 1647), Memisan (mapa de 1651), Mimissan (mapa deu començament deu sègle XVII), Memisan (mapa de 1714), Mimissan (mapa de 1733).
Dauzat e Rostaing qu'explican lo nom per un nom d'òmi Mimisius, derivat de *Mimus, dab lo sufixe -anum.
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que causeish lo nom latin d'òmi Mimesius (tirat de Mimesis) e lo sufixe -anum. Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, que pren la solucion de Dauzat.
Illas Aleutianas
Geografia
Forman una cadena d'illas volcanicas al nòrd del Pacific que s'estendon al cors de 1900 km dempuèi la peninsula d'Alaska fins a la de Kamchatka a travèrs de las illas Komandorski. A l'excepcion d'aquelas darrièras illas, qu'apertenon a Russia, la rèsta de l'archipèla es part de l'Estat d'Alaska. Las illas son localizadas al nòrd de la Cencha del Pacific, entre los 52 e los 55 gras de latitud nòrd e los 172 e los 163 gras de longitud oèst.
Sant Andrieu e Apèla
Toponimia
Béatrice Boyrie-Fénié escriu textualament : Sent Andriu e Apela [sentan'drew e a'pɛlɔ], en laissant a l'interpretacion la plaça que refusa a l'informacion. Lo prumièr element se referís a l'apòstol Andreas. Ap(è)la deu venir deu nom de persona romanic Apella, tractat coma si fuguèsse *Appella, puèi que i a pas agut de sonorizacion de -p- intervocalic (a l'exemple d'Apèla un omonime de Tarn, estudiat per Ernèst Negre). Bénédicte Boyrie-Fénié considèra que l' s d'Appelles (en francés), es adventícia. Coma lo parlar local pronóncia pas las consonantas finalas, aquò deuriá pas intervenir dins la grafia en occitan. La grafia de la mapa Cassini per la segonda parròquia es Appelle, los sites toponimics occitans donan Sent Andriu e Apèla, segon la prononciacion d' Apèla o Sent Andriu e Apela. Si la prononciacion fornida per B. Boyrie-Fénié es observada e pas teorica, la grafia de la prumièra parròquia es Sent Andreu (o Sent Andreus : cf. Sent Andrés (de Cubzac), segon l'Atlàs Lingüistic de la Gasconha, vengut logicament de *Sent Andreus) e la de la segonda es Apèla.
Illas Aleutianas
Istòria
Las illas foguèron administradas per Russia dempuèi sa descobèrta al sègle XVIII fins a la venda amb la rèsta d’Alaska als Estats Units en 1867. Pendent la Segonda Guèrra Mondiala totas las illas foguèron ocupadas per Japon.
Sant Andrieu e Apèla
Istòria
Sent Andrieu annèxa Apèla (o fusiona emb Apèla) entre 1806 e 1820. Lo borg es transferit au Pont de la Beauze, en francés, (Lo Pont de la Beusa ?), en 1960.
Nekhen
La ciutat que condava tanben dab ua mena de hortalessa bastida per faraon Khasekhemoi dab bricas de grava seca (que's supausa qu'èra mei que mei ua mena de palais).
Mamisan
Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié que causeish tanben lo cognmen Mimisius, hòrt rare : *Mimisianu > *Mimeisan > *Mimesan [mès las fòrmas mei ancianas que son en Mimi-] > Memisan (metatèsi) > Mamisan (dissimilacion). Qu'ei un nom antic, la proprietat de Mimisius.
Istòria
Mamisan qu'ei situat a quauques lègas de la via litorau antica e de la mutatio de Segosa mentavuda per l'itinerari d'Antonin, adara coneishuda au nòrd-èst de la comuna vesia de Sent Pau de Bòrn e que guarda traças d'ua ocupacion permanenta entre la prumèra Edat deu Hèr e l'epòca romana.
Nekhen
Las resta deu temple de Her que hon horrucada per James Edward Quibell e per Frederick William Green a la fin deu sègle XIX e qu'i troben tres deus mei importants objèctes coneguts deu periòde protodinastic : los caps de massuga deus reis Narmer e d'Escorpion e la paleta de Narmer.
Illas Aleutianas
Economia
Las ressorsas alieuticas d'aquela zòna del Pacific Nòrd son excepcionalas. En 2007, 353,000 tonas de produchs de la mar an transitat pels cais de Dutch Harbor, primièr pòrt de pesca dels Estats Units. Dutch Harbor es pas vertadierament una vila, mas gaireben una zòna industriala. La vila vertadièra se tròba a cinc minutas amb veitura, sus l'illa bessona de Unalaska, ligada dempuèi pauc per un pont. De mai en mai d'estrangièrs i venon trabalhar dins las fabricas de condicionament de peis.
Frasne
Frasne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Topografia
thumb|right|Exemple de carta topografica contemporanèa.
La topografia es la sciéncia que permet la mesura e la representacion sus un plan ò una carta dei formas e dei detalhs visibles dau relèu naturau (montanhas, rius, etc.) e artificiau (construccions, rotas, etc.). Son objectiu principau es donc de determinar la posicion e l'altitud d'un ponch situat dins una zòna donat que que siegue la talha d'un continent, d'una region ò d'una carriera. Es una disciplina geografica anciana car lei premierei cartas assaiant de representar una region datan de la fin de la Preïstòria e dau començament de l'Antiquitat Auta (petroglif de Bedolina, cartas primitivas en Egipte e en Mesopotamia, etc.). Uei, la topografia es largament fondada sus la geodesia qu'es lo domeni scientific e tecnic que s'ocupa de la determinacion matematica de la forma de la Tèrra.
Frasne
Geografia
thumb|left|TGV Lausanne-París en s'arturant n'estacion Frasne a traversat per la rota nacionala 471. La parca de Frasne a situat a una bifurcation de doas vias internacionalas de camin de fèrre (vèrs Berne e Lausanne).
thumb|left|TGV Lausanne-Paris s'arrêtant en gare Frasne est traversée par la route nationale 471. La gare de Frasne est située à une bifurcation de deux voies internationales de chemin de fer (vers Berne et Lausanne).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo vilatge dépendait de la distincion de Nozeroy e pendent portava longtemps lo pas de Frâne-los-Nozeroy. Per la siá situacion el dépendait de Lo Riu pel bourg e de Nozeroy per las aigas e los bòsques. La via romaine passava près del pòble, mai justament dejós-lo-Pré-de-Bry, a Pouaille e a Ès-Libard (los Liébards) ; en lo veïnat d'aquela via existissiá una fontaine environada de pèira de talha trucada lo Puit-de-Fraigneau (al luòc-dich Frainiau). Dintre lo vilatge e Bief-de detlo-Fourg se levava una hita nomenada « La pèira-#que-vire ».
Le village dépendait de la seigneurie de Nozeroy et pendant longtemps il portait le non de Frâne-les-Nozeroy. Par sa situation il dépendait de La Rivière pour le bourg et de Nozeroy pour les eaux et les forêts. La voie romaine passait près du village, plus précisément à Sous-le-Pré-de-Bry, à Pouaille et à Es-Libard (les Liébards) ; dans le voisinage de cette voie il existait une fontaine entourée de pierre de taille appelée le Puit-de-Fraigneau (au lieu-dit Frainiau). Entre le village et Bief-du-Fourg il se dressait une borne nommée « La pierre-qui-vire ».
Charmoy (Iona)
Charmoy  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha.
Noyelles-sur-Sambre
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Geografia
Noyelles Sus Sambre se situa en lo sud-es del departament del Nòrd (Enaut) en plena cœur del Parc natural regional del Avesnois. Lo Avesnois a conegut per las siás pradas, lo sieu bocage e lo sieu relief un pauc vallonné en la siá part sud-es (començament dels contreforts dels Ardennes), dicha "pichona Soïssa del Nòrd".
Noyelles Sus Sambre fa part administrativement de la Avesnois, istoricament del Enaut e los sieus païsatges remembran la Thiérache.
La municipalitat se tròba a 95 km de Lille (Prefectura del Nòrd), a 110 km de Brusselles (Belgica), a 128 de Rems (Marna), a 46 km de Valencianas e Mos (B), a 68 km deCharleroi (B), a 29 km de Fourmies, a 21 km de Maubeuge, a 13 km de Avesnes-sus-Helpe (Jos-Prefectura) e a 5 km de Maroilles.
La Belgica se tròba a 25 km. Lo Departament de l'Aisne se tròba a 10 km.
La municipalitat a traversat pel Helpe Màger.
Noyelles sur Sambre se situe dans le sud-est du département du Nord (Hainaut) en plein cœur du Parc naturel régional de l'Avesnois. L'Avesnois est connu pour ses prairies, son bocage et son relief un peu vallonné dans sa partie sud-est (début des contreforts des Ardennes), dite "petite Suisse du Nord".
Noyelles sur Sambre fait partie administrativement de l'Avesnois, historiquement du Hainaut et ses paysages rappellent la Thiérache.
La commune se trouve à 95 km de Lille (Préfecture du Nord), à 110 km de Bruxelles (Belgique), à 128 de Reims (Marne), à 46 km de Valenciennes et Mons (B), à 68 km deCharleroi (B), à 29 km de Fourmies, à 21 km de Maubeuge, à 13 km d'Avesnes-sur-Helpe (Sous-Préfecture) et à 5 km de Maroilles.
Meretnet
Meretnet que ho ua reina de la I dinastia egipciana. Com lo rei d'aquesta dinastia que ho sepelida dens la necropòli d'Umm el-Qa'ab (tombèu Y). Lo son nom que vòu díser Aimada de [la divessa] Net. I a controvèrsias suu hèit qu'aja regnada o pas en bèth assegurar la regéncia.
Noyelles-sur-Sambre
Geografia
La commune est traversée par l'Helpe Majeure.
Charmoy (Iona)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Meretnet
Que's supausa generaument que ho la hilha deu faraon Djer, l'esposa deu faraon Oadji e la mair deu faraon Den.
Charmoy (Iona)
Istòria
Dintratz -6000 e -1800, de divèrses ostals neolítics an #èsser bastidas. En 1236, lo Abbaye de Sant-Martin de Autun, fa lo aquesiment d'una grange de pré Charmoy.
Entre -6000 et -1800, plusieurs maisons néolithiques ont été construites. En 1236, l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, fait l'acquisition d'une grange de pré Charmoy.
Nòtas
<references group=N/>
Pèire II de Portugal
Pèire II de Portugal, lo Pacific, nascut lo 26 d'abril e 1648 a Lisbona e mòrt lo 9 de decembre de 1706 a Sintra, es rei de Portugal de 1683 a sa mòrt en 1706. Sota lo règne de son fraire, Anfós VI, exercís la regencia fins sa pujada al tròn. èra lo cinquen e darrièr enfant de Joan IV e de Loïsa Maria de Guzmán.
Biografia
Filh del rei Joan IV de Portugal e fraire d'Anfós VI, rei de Portugal, es proclamat regent del reialme après la descasença de son fraire per las Cortes lo 24 de novembre de 1667. L'annada seguenta, signa lo tractat de Lisbona amb l'Espanha (12 de febrièr) e esposa Maria Francesa de Savòia lo 2 d'abril amb una dispensa papala seguent l'anullacion del maridatge d'aquesta amb son fraire, lo rei descasut. Puja sul tròn a la mòrt d'aqueste, lo 12 de setembre de 1683.
Pendent la Guèrra de Succession d'Espanha, d'en primièr favorable a l'aveniment de Felip de França (1701), rejonh la Granda Aliança lo 6 de mai de 1703 en cambi de set vilas a tornar d’Espanha. Morís a Sintra d'una ataca d'apoplexia en 1706.
Maridatge e descendéncia
Pèire II esposa en primièras nòças en 1668 sa cunhada Maria Francesa de Savòia (1646-1683), qu'aviá primièr esposat son fraire Anfós VI en 1666 (maridatge anullat en 1668).
De son union amb Maria Franceda de Savòia nasquèt:
Pièire II esposa en segonda nòças, en 1687, Maria Sofia de Neuborg (1666 † 1699), cunhada de l'emperaire Leopold I del Sant Empèri.
I aguèt d'enfants naturals:
Titulatura complèta
Rei de Portugal e de las Algarves, de cada costat de la mar en Africa, duc de Guinèa e de la conquista, de la navigatcon e del comèrci d'Etiiopia, d'Arabia, de Pèrsa e d'Índia per la gràcia de Dieu.
Richard Axel
Richard Axel (n. en 1946) es un biologista american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 2004, amb Linda B. Buck.
Mittainvilliers
Mittainvilliers es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Noyelles-sur-Selle
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
École nationale des ponts et chaussées
L’escòla nationale des ponts et chaussées (en francés École nationale des ponts et chaussées o pus simplament École des Ponts ParisTech) es una granda escòla francesa situada a Champs-sur-Marne.
Monforte de Lemos
Monforte de Lemos es un municipi de la província espanhòla de Lugo e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Lei Palús
Lei Palús o Alten (Althen des Paluds en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Imperatriz
Imperatriz es una vila de l'estat brasilièr de Maranhão. Sa populacion èra estimada a 253,123 abitants en 2015. Sa superfícia totala es 1367,9 km².
Concord (Nòu Hampshire)
Concord es la capitala de l'estat American de Nòu Hampshire. Sa populacion en 2000 èra estimada a 40,687 abitants. Sa superfícia totala es 174,9 km².
Pratiglione
Confronta las comunas de Sparone, Canischio, Canischio, Valperga, Prascorsano, Corio, Forno Canavese, Rivara
Estève III (papa)
Estève III (vèrs 720 - 1 de febrier de 772) foguèt lo 94 papa de la Glèisa Catolica Romana dau 7 d'aost de 768 au 1 de febrier de 772. Succediguèt a Pau I (757-767) e foguèt remplaçat per Adrian I (772-795).
Dins lo corrent de son pontificat, Estève III contunièt la politica d'aliança ambé lei Francs adoptada per sei predecessors per s'aparar còntra la menaça lombarda en Itàlia. Reüniguèt tanben en 769 un concili per clarificar lei reglas d'eleccion dau papa e empachar l'ingeréncia dei laïcs, especialament de l'aristocracia. Lei decisions de Constantin II foguèron tanben annuladas. Dins aquò, en causa dei luchas d'influéncia entre Francs e Lombards e entre lei diferents candidats a l'eleccion de 767-768, son pontificat foguèt subretot marcat per de revòutas intèrnas recurrents au sen dei diferentei faccions romanas.
Muras
Muras es un municipi de la província espanhòla de Lugo e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Sent Príech
Sent Príech  (Saint-Priest-le-Betoux en francés) es una anciana comuna dau departament de la Nauta Vinhana dins la region de Lemosin. Sos abitants s'apelavan los Sent-príechs o sent-priauds. Fuguet annexada a Sent Sòrnin en 1972.
La Neuvelle-lès-Lure
La Neuvelle-lès-Lure es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1855 a #èsser descobèrt près d'una via romaine un centenat de condecora en sòus.
En 1855 a été découvert à proximité d'une voie romaine une centaine de médaille en argent.
Ròcacorba
Geografia
L'altitud mejana es de 218 m. La vila es situada dins la val d'Agot, al pè del massís granitic de Sidòbre. Es solament a 8 km de Castras e a 40 km d'Albi. Agot ven dels Monts d'Espinosa (Erau). Aprèp èsser passada a Ròcacorba, va a Castras e acaba per s'escampar dins Tarn prèp de Sant Sulpici. Per i anar cal prene la rota que ven siá de Castras, siá de La Croseta, siá de Burlatz, siá de Vabre o siá de La Bessoniá. Ròcacorba es un pichon vilatge plan desservit. Fa 16,65 km².
Clima
Lo clima de Ròcacorba es temperat. L'estiu es caud e sec. La davalada es mai doça e pluviosa. L'ivèrn es freg e sec, generalament. E la prima es doça e un pauc pluviosa. Lo vent d'oèst es lo vent dominant. Bufa tot l'an. Lo vent d'autan bufa generalament plan fòrt. Per acabar, lo vent del nòrd qu'es freg bufa de temps en temps.
Urbanisme
A l'Edat Mejana, lo site arqueologic que s'apèla Santa Juliana es descubèrt. Èra un endrech religiós. Pendent sègles e sègles de personas anavan per practicar lor religion. Ara podèm visitar aqueste endrech qu'es plan polit.
Pendent l'epòca modèrna un temple protestant es bastit. Se tròba lo long d'Agot. Encara uèi es dubèrt.
Pendent lo sègle XIX es un cloquièr gotic qu'es bastit. Es sus la plaça centrala de Ròcacorba e fonciona plan.
A l'epòca d'ara, i a de bastiments industrials ont se fabrica de tricòts. Mas foncionan pauc. Benlèu que van tampar lèu-lèu.
Croissy-Beaubourg
Croissy-Beaubourg es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Union Democratica Bretona
vinheta|Anciana [[bandièra roja de l'UDB durant son periòde marxista dins las annadas 1970.]] L'Union Democratica Bretona (en breton Unvaniezh Demokratel Breizh e en francés Union démocratique bretonne), abreujat UDB, es un partit politic breton creat en 1964. Situada a esquèrra de l'escaquièr politic e prigondament ecologista, lo UDB met en avant l'autonomia politica de Bretanha — es a dire una fòrta descentralizacion — coma mejan d'accion per arribar al projècte de societat que prepausa.
Es membre de l'Aligança Liura Europèa e de la federacion Regions e Pòbles Solidaris.
Sant Andrieu deu Bòi
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
La Vòuta (Vivarés)
La Vòuta (La Voulte-sur-Rhône en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.
Fratercula arctica
Lo martinòt, la picòra o benlèu lo frairet atlantic (Fratercula arctica) es una espècia d'aucèl marin de l'Atlantic Nòrd.
La Vòuta (Vivarés)
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Miramont e Sensac
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Per Sençac, anar a l'article.
La prononciacion qu'ei [mira'mun]. Las fòrmas ancianas que son de Miromonte, en latin, en 1274, castrum seu Locus de Miromonte, en latin, en 1276, de Miramunde, en latin ?, en 1277, Miramunde, en latin ?, en 1278, castrum Miromonte, en latin, en 1279, de Miromontis, en latin, en 1289, Miri Montis, en latin, en 1289, Mirau-mont (mapa dau començament deu sègle XVIII), Miramont (mapa de 1714).
Segon Dauzat e Rostaing, Miramont qu'ei compausat deu vèrbe mirar, « gueitar » e deu latin mons, « montanha ».
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'interprèta mira com un imperatiu e lo sens globau com « admira lo mont », per un mont haut, qui's ved plan.
Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, Miramont qu'ei un pòste d'observacion per tau de gueitar on son los enemics (e tanben véder los Pirenèus). Qu'ei un nom medievau, lo d'ua bastida fondada per Edoard Ièr d'Anglatèrra.
Marcellin Albèrt
Enfància e joventut
Marcellin Albèrt nasquèt en 1851 dins una familha fòrça modèsta plan enrasigada dins la viticultura a Argelièrs (Aude). Son paire, Joan Pèire Albèrt, moriguèt l'1 de decembre de 1856 quand Marcellin teniá pas que 5 ans e lo drollet foguèt doncas abalit amb son fraire pichon, Pèire Estève (nascut en 1856), per sa maire, Celèsta Albèrt (nascuda Cabanas) e son grand. Aprèp d'estudis primaris faches dins sa vila, se n'anèt a l'institucion religiosa Montès a Carcassona qu'abandonèt tre que faguèt sos 16 ans per ajudar e trabalhar las vinhas de la familha. Malgrat qu'acabèsse pas son escolaritat, prenguèt pr'aquò de çò qu'aviá aprés l'amor de la retorica e tanben del teatre. En 1870, quand esclatèt la guèrre entre França e Alemanha, mentre qu'èra dispensat de conscripcion per sa situacion familiala d'orfanèl, Marcellin amb pas que 19 ans s'engatgèt. L'envièron dins lo regiment dels 2ème Tirailleur en Argeria.