cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zanzibar
150px|right|thumb|Zanzibar e la Tanzania (Fr) Zanzibar, en swahili Funguvisiwa ya Zanzibar, es un archipèla de l'Ocean Indian situat en fàcia Tanzania e compausat de tres illas principalas que son dichas Unguja, Pemba e Mafia. Dins lo corrent de l'Istòria, Unguja e Pemba formèron un territòri que foguèt independent (Sultanat de Zanzibar, Estat de Zanzibar), colonizat per lei Britanics (protectorat de Zanzibar) o incorporat a Tanzania. En revènge, Mafia foguèt totjorn integrada a la Tanzania continentala.
center|500px|thumb|Vuda aeriana de l'[[illa Bawe e sos bancs coralhans autorn, au large de la vila de Zanzibar sus l'illa d'Unguja.]]
Schindler's List
Schindler's List es un filme american realizat per Steven Spielberg, sortit en 1993. Aquel film foguèt nomenat 12 còps pels Oscars e se'n gasanhèt 7.
Raj Britanic
Lo Raj Britanic es un tèrme non oficiau que designa lo periòde de dominacion coloniala britanica sus lo soscontinent indian (Índia Britanica e principats mai o mens autonòms). Durèt de la fin dau sègle XVIII a 1947. A partir de 1858, lo poder foguèt transferit de la Companha Anglesa deis Índias Orientalas au govèrn britanic e se formèt l'Empèri deis Índias que son cap èra lo sobeiran britanic. Pauc a pauc, leis autoritats localas, contraròtladas per de Britanics e d'elèits localas, foguèron en carga de la gestion dei vilas, de la policía e de l'organizacion de l'Armada deis Índias Britanicas que participèt ai dos conflictes mondiaus.
The Lord of the Rings: The Return of the King
The Lord of the Rings: The Return of the King es un filme american realizat per Peter Jackson, sortit en 2003. Aquel film foguèt nomenat 11 còps pels Oscars e se'n gasanhèt 11.
Ahillones
Ahillones es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Forrest Gump
Forrest Gump es un filme american realizat per Robert Zemeckis, sortit en 1994. Aquel film foguèt nomenat 13 còps pels Oscars e se'n gasanhèt 6.
Alburquerque
Alburquerque es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Heligoland
Heligoland (en alemand : Helgoland) es un archipèla alemand situat dins lo sud-èst de la Mar dau Nòrd. Faguèt partida de Danemarc fins a 1814 e dau Reiaume Unit de 1814 a 1890. En 1890, foguèt cambiat per lei Britanics còntra Zanzibar. Durant lei dos conflictes mondiaus, Heligoland assostava una basa de sosmarins e foguèt bombardada mai d'un còps per leis Aliats. Puei, en 1947, lei Britanics organizèron la destruccion deis installacions militaras de l'illa. Dempuei, lo torisme es vengut l'activitat principala de l'archipèla.
Ernest August Ier de Hanovre
Ernest August I de Hanovre (5 de junh de 1771 - 18 de novembre de 1851) foguèt rèi de Hanovre de 1837 a sa mòrt. Succediguèt a Jòrge IV (1830-1837) e foguèt remplaçat per Jòrge V (1851-1866). Venguèt rèi gràcias a la lèi salica qu'empachèt Victòria I (1837-1901) de gardar la corona de l'estat alemand après son accession au tròne britanic. Aquò marquèt la fin de l'union personala entre lei dos reiaumes.
La Albuera
La Albuera es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Coco (filme, 2017)
Coco es un filme american realizat per Lee Unkrich, sortit en 2017. Aquel film foguèt nomenat 2 còps pels Oscars e se'n gasanhèt 2.
Emilia Clarke
thumb|250px|Emilia Clarke durant la ceremonia de presentacion de la sason 3 de Game of Thrones en març de 2013 a Hollywood Emilia Clarke (Londres, 1 de mai de 1987) es una actritz anglesa. Venguèt famosa internacionalament gràcias a son ròtle de Daenerys Targaryen dins la sèria del canal american HBO Game of Thrones.
Alconchel
Alconchel es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Prouville
Prouville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
The Avengers (filme, 2012)
The Avengers es un filme american realizat per Joss Whedon, sortit en 2012. Aquel film foguèt nomenat 1 còps pels Oscars.
Saint-Côme-de-Fresné
Geografia
Sant-Côme-de-Fresné es una municipalitat littorale del Calvados situada en lo Bessin a dètz quilomètres de Bayeux, entre las municipalitats de Arromanches-los-Bains a l'oèst e Asnelles a l'èst.
Saint-Côme-de-Fresné est une commune littorale du Calvados située dans le Bessin à dix kilomètres de Bayeux, entre les communes d'Arromanches-les-Bains à l'ouest et Asnelles à l'est.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Situada sul luòc de la plaja de débarquement de Gold Beach, lo vilatge i aguèt liberat dempuèi la per tropas britanicas.
Située sur le site de la plage de débarquement de Gold Beach, le village fut libéré dès le 6 par des troupes britanniques.
Alconera
Alconera es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Pozières
Pozières es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Geografia
Vilatge rural picard situat sul anciana rota nacionala 29 (actuala RD 929), entre Albert e Bapaume ;.
Village rural picard situé sur l'ancienne route nationale 29 (actuelle RD 929), entre Albert et Bapaume ;.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat situada sus la tèsta de la Primièra Guèrra mondiala a #èsser marcada per de violentes combats. Es a Pozières que los soldats australianes del ANZAC avián portats de pichonas locomotores fòrça utils pel transpòrt de tropas e de materials sus la tèsta.
Los sequèlas de guèrras las mai visiblas an pauc a pauc #èsser esborradas amb la reconstruction, après un periòde de déminage e de nettoyage dels obus e d'autras munitions pas-espetadas (en 1919-1920). thumb|left|Locomotores Australianas partiellement destruidas pels alemands (fòto de Junh 1916 thumb|left|Lo combat dels Australianes a soslinhat dempuèi l'intrada dins lo pòble.
Nòtas
<references group=N/>
Blaen
Blaen en breton ( Blain en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
.bayern
(Bavària en alemand) es un nom de domeni generic e geografic. Es en servici dempuèi lo 3 de mai de 2014.
Avengers: Infinity War
Avengers: Infinity War es un filme american realizat per Anthony Russo e Joseph Russo, sortit en 2018. Aquel film foguèt nomenat un còp pels Oscars.
Sentenac de Seron
Sentenac de Seron (Sentenac-de-Sérou en francés) es una comuna occitana situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Hautecour (Savòia)
Hautecour en arpitan (Hautecour en francés) es una comuna arpitana de Savòia administrada per lo departament de Savòia de la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.globo
es un nom de domeni generic creat per l'empèri mediatic brasilièr Organizações Globo. Es en servici dempuèi lo 3 de mai de 2014.
Illas Ionianas
Leis Illas Ionianas son un archipèla mediterranèu situat a l'oèst d'Epira e au nòrd-oèst de Peloponés. Fa partida de Grècia dempuei 1864 après de periòdes de dominacion romana, bizantina, veneciana, francesa e britanica.
Sant Estève dei Champs
Sant Estève dei Champs (Saint-Étienne-des-Champs en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group="N"/>
Tèrmas d'Entrammes
right|thumb|250px|Caldarium dei Tèrmas right|thumb|250px|Ipocaust dei Tèrmas
Lei Tèrmas d'Entrammes son un monument galloroman plan preservat que se tròban dins lo centre dau pichon vilatge d'Entrammes en Maièna.
Es en 1987 a l'ocasion d'òbras d'adobament de la glèia dau vilatge, que foguèron descobèrts lei rèstas d'un edifici termau dau sègle II. Lo 1èr de setembre 1988 foguèron declarats Monument istoric.
Aljucén
Aljucén es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Ilex paraguariensis
thumb| L'Iles paraguaiensis o èrba deu Jesuitas (var. èrba dels/dei/aus/delh/deth jesuitas/jesuista - yerba mate en castelhan ; ka'a en guaraní erva-mate en portugués) qu'ei com ac indica sa nomenclatura binominau un arbust de Paraguai e tanben deus país qui'u costejan : Argentina, Brasil e Uruguai. Que viu naturalament en dessús deus autes arbos. Qu'ei mei que mei famós per'mor las soas huelhas que serveishen entà preparar lo mate, l'infusion consomada a grana escala dens los país d'on ei originària aquesta planta. Qu'ei donc cultivada industrialament e aquò dempuei que los jesuitas e decidèn de lançar aquesta produccion qui b'èra estada ensenhada peus amerindians guaranís.
Victòria dau Reiaume Unit
Victòria dau Reiaume Unit (24 de mai de 1819 - 22 de genier de 1901) foguèt rèina dau Reiaume Unit de 1837 a sa mòrt e emperairitz deis Índias de 1876 a sa mòrt. Succediguèt a Guilhèm IV (1830-1837) e foguèt remplaçada per Edoard VII (1901-1910). Son rèine de 63 ans e 7 mes es lo pus lòng de l'istòria dau Reiaume Unit e veguèt unei cambiaments economics, sociaus e tecnologics que permetèron lo renfòrçament de la dominacion britanica e l'extension de son empèri.
Almendral
Almendral es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Auvilliers-en-Gâtinais
Auvilliers-en-Gâtinais es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Jol Ancian Regim, Auvilliers dépendait del archidiaconé del Gâtinais e del archevêché de Sens.
Sous l’Ancien Régime, Auvilliers dépendait de l’archidiaconé du Gâtinais et de l’archevêché de Sens.
Pila electrica
Vocabulari: pila, batariá, acumulator
A l'origina, lo tèrme « pila » designa un dispositiu inventat pel sabent italian Alessandro Volta, compausat d'un empilament de rondèlas de dos metals diferents, separats per de feutres banhat d'un electrolit. Per extension, lo mot « pila » designa una batariá monoblòc. Pasmens, lo tèrme « batariá » designa un ensemble d'elements montats en seria per obténer una tension volguda, dins un emballatge unic. Dins aqueste sens es abusiu lo tèrme « pila » per designar d'autres generators electroquimics : pila de combustible, acumulator electric.
Principi de foncionament
esquèrra|vinheta|160x160px|Simbòl electronic d'una pila que se referís a l'estructura de la [[pila voltaïca.]] vinheta|Esquèma d'una pila. Cada aisina constituís una mijacellula. Un electròde (simbolizat per una brica) es perlongada dins cada mièjacellula. Las doas mièjacellulas son ligadas per un [[pont salin que servís al manten de l'equilibri de las cargas electricas. Aqueste pont permet lo passatge d'ions, mas pas aqueste del solvent. Quand los electròdes son constituits de materials presentant una diferéncia de potencial sufisenta, un corrent electric s'establís del catòde e de l'anòde, es a dire de l'electròde positiu a l'electròde negatiu.]] La bòstia d'una pila abriga una reaccion quimica entre doas substéncias que l’una pòt donar aisidament d'electrons (materials reductor), e l’autre que los pen (material oxidant). Caduna d'aquesta reaccions quimicas est dicha « mièjaaccion ». Quant son netament combinadas, forman una reaccion d'oxidoreduccion. Cada mièjareaccion se passa dins una solucion ont se realiza un escambi d'electrons. Son aquestes electrons que son escambiats entre las doas substéncias. Per assegurar l'equilibri dels escambis electrics, cal ligar las doas solucions mejans un pont salin, sistèma que permet lo transpòrt d'unes ions tot interdisent la circulacion del solvent.
Cada element del coble oxidant/reductor es ligat a un electròde. Aquestes electròdes, quand son ligadas a un consomator electric, venent de la circulacion d'un corrent electric; la reaccion quimica provòca una circulacion de cargas (electrons, ions). Una pila dona donc de corrent continú. La bòrna (-) d'una pila correspond a l'anòde ont se realiza la reaccion d'oxydacion que donarà los electrons. La bòrna (+) d'una pila correspond al catòde ont se realiza la reaccion de reduccion que recebrerà los electrons.
Aqueste sistèma es utilizat per las pilas electricas e las batarias d'acumulators, amb diferents cobles electroquimics. Una pila electrica pòt conténer mai d'un d'aquestes cobles montats en seriá, çò que permet d'aumentar la tension disponibla a las bòrnas de la pila.
Es possible de realizar una pila artesanala, per exemple en fissant dins un citron un estaca desplegada o un clavèl (en acièr galvanizat, cobèrt donc de zinc) e un fil electric desnudat (de coire) ligats una pichona lampa o un diòde electroluminescent plan causit.
Ceiba speciosa
Ceiba speciosa, tanben conegut en castelhan dab lo nom de palo borracho ("barròt o pau briac", var. "pal/pau sadol") qu'ei un arbo sud-american hicat a bèth còps dehens la familha de la bombaceas (e atau dab lo nom de Chorisia) mès totun tanhent de la familha de la Malvaceas d'un punt de vista filogenetic ; aquò que hè d'eth un tanhent deus baobabs.
Pila electrica
Istòria
Exitís d'objèctes arqueologics, coma aquestes trobats en 1936, pareissent a de pilas. Es lo cas de la pila electrica de Bagdad qu'es datada entre 250 AbC e 250 mas poirián èsser plan mai anciana e explicarián lo placatge tan perfièch de fòrça jòias anticas tan leugièras. Aurián foncionat amb de chucs de fruchs veire de sulfat de coire, d'experimentacions sus de reconstitucions modèrnas validèron la fasabilitat de dos modèls. Existís pas cap de ligam istoric entre aquestes objèctes e lo desvelopament de las pilas contemporanèas tan que l'usatge d'aquestas serián lo placatge de metals precioses çò qu'explicarián son usatge minor, confidencial, veire associat a un usatge de falssari (veire Arquimèdes e la corona del rei Ieron),.
Ceiba speciosa
Qu'ei originari d'Argentina, Paraguai, Bolívia, Brasil e Uruguai ; a maugrat que los exemplaris joen e cranhin lo hred e mei que mei lo tor, qu'ei present en Mediterranèa e en particular a Niça sus la còsta de Provença.
Que deu lo son nom castelhan a la soa forma de botelha, siant mei estret aus sons dos caps per'mor l'endom deu son tronc que l'ajuda a amassa aiga ; qu'ei tanben vert çò que'n hè en exemplaris joens un lòc de fotosintèsi que pòt compemsar la caduda de huelhas. Las soas hlors que pòden estar de color jaune o ròsa e ua hont de fibra que pòt plea un coissin per exemple. Los sons arrams e lo troncs joen que son caperats d'espinas que pòden emparar nids d'aucèus com per exemple l'ausèth hornèr. Qu'ei egaument aisit de'n har vàder bonsais.
Pila electrica
Istòria
En 1786, Luigi Galvani obsèrva que los muscles d'una cuèissa de granhòta se contractan quand son plaçadas en contacte amb de metals, del mèsme biais que quand se connècta la branca sus una maquina electrostatica. Descobrís que la reaccion es mai fòrta quand utiliza un instrument compausat de dos metals diferents.
En oposicion amb la recercas de Galvani (electricitat d'origina animala), Alessandro Volta inventa la premièra pila en colomna lo 17 de març de 1800 ; aquestes primièrs sistèmas èran constituits d'un « empilament » de disques de dos metals diferents separats per de disques de feutre, banhats d'acid, d'ont lo nom de l'invencion. La pression de la colomna suls disques del bas provòca un assecament dels cilindres de feutre que s'acaba lo procés. Volta inventa lèu la pila en corona, constituida d'empilaments mai pichon montas en seria.
Unes meses après l'invencion de Volta, dos quimistas britanics, William Nicholson (1753-1815) e Anthony Carlisle (1768-1840) utilizan la pila de Volta per realizar la primièra electrolisi artificiana (electrolisi de l'aiga) lo 2 de mai de 1800.
En 1802, William Cruickshank crea la pila de nauc pausant verticalament las lamas de zinc e de coire dins un nauc de parets isolantas emplit d'aiga acidulada. Es fòrça mai simpla de realizar que la pila de Volta.
Pilas polarizablas
Entre 1813 e 1815, William Hyde Wollaston desvelopa la pila Wollaston ont l'electròde de coire enròda l'electròde de zinc. Aquò permet de doblar la superfícia de l'electròde e de perlongar lo foncionament de la pila. Aquestas primièras pilas an una deca de foncionament : la polarizacion dielectrica.
La reaccion d'oxydoreduccion provòca una accumulacion de sosproduchs que perturba lo foncionament de la pila. Dins aquestas pilas zinc-coire es la reduccion de l'acid de l'electrolit que larga de bofigas de diidrogèn sul coire qu'empacha lo passatge del corrent. Amb lo temps, se cal netejar la pila d'aquestes depauses per que contunha de foncionar.
Pilas impolarizablas
alt=schema du principe de la pile Daniell|vinheta|Esquèma del principi de la pila Daniell. Dins las pilas impolarisablas, los produchs de la reaccion d'oxidoreduccion utilizada altran pas las proprietats electroquimicas de l'ensemble.
Amoniac
L'amoniac es un compausat quimic de formula NH3. Dins lei condicions normalas de temperatura e de pression, es un gas. Fa partida dei produchs pus utilizats per l'indústria quimica (produccion segon lo procès Haber Bosch) car es un compausat de basa necessari per la sintèsi de mai d'una molecula, especialament per la produccion d'engrais. A lei proprietats d'una basa, d'un nucleòfil, d'un ligand e d'un reductor.
Pila electrica
Pilas impolarizablas
En 1829, Antoine Becquerel crea la primièra pila de dos liquids separats embarrant la placa de zinc en solucion acid dins un gròs budèl de buòu, que la separa de l'electròde de coire plaçat dins un banh de sulfat de coire. La generacion d'idrogèn es remplaçada per una accumulacion de coire suls parets del catòde.
Pilas de depolarizacion
vinheta|Pilas botons. vinheta|Pila Bunsen. Las pilasa de depolarizacion utilizan un reductor per levar los produchs de reaccion que se forman sul catòde.
La primièra pila de depolarizacion es inventada en 1838 per William Robert Grove. Remplaça lo coire per de platin e utiliza d'acid nitric (nomenat acid azotic a l'epòca). Obten una pila poderosa mas cara que lo platin es un metal rar. En 1843, Robert Wilhelm Bunsen remplaça lo platin per de carbon çò que redusís plan los costs (veire Pile Bunsen) mas la depolarizacion nitrica provòca un largatge de vapors toxicas que fa l'empec d'aquestas pilas malcomòde.
Pendent la Segonda Guèrra mondiala, Samuel Ruben e Philip Mallory crean la pila de mercuri.
En 1959, la primièra pila alcalina grand public es concebuda per Lewis Urry, Karl Kordesch e P.A Marsal pr Union Carbide.
En 1970, las primièras pilas de liti, que permeton de remplaçar lo zinc per un metal mai reductor, son realizadas. Son comercializadas en 1977.
De pilas an estat utilizadas coma referéncia per definir una norma de tension abans d'èsser remplaçada per una mesura basada sus l'efièch Josephson : la pile Daniell, puèi la cellula de Clark inventada en 1872 per Josiah Latimer Clark foguèt utilizada fins a 1905, puèi remplaçada per la cellula de Weston fins a 1972.
Pilas de concentracion
Tanben existisson de pilas de concentracion que son de dispositius electroquimics coma las pilas (doas solucions e un pont salin) que prenon lor energia de la diferéncia de concentracion d'un solutat d'una solucion cap a l'autra. Las solucions e los anòdes son totas de mèsme tipe. Es un metòde simple per realizar l'electricitat. Aqueste modèl de pila s'utiliza subretot dins l'industria metallurgica per realiza la galvanizacion e de l'estudi de la corrosion.
Classificacion
vinheta|Diferents ties de pilas
Per tecnologia
Existís quatre tecnologias de pilas grand public : Dempuèi decembre de 1998, las pilas de mercur son interditas en Euròpa (directiva 98/101/CE) e als EUA a causa de la toxicitat e de l'impacte environamental del mercuri.
Par format
Los formats de pilas son sovent designadas per un còdi (AA, LR12, CR2032…) normalizat per la Comission electrotecnica internacionala (CEI) e per l'American National Standards Institute (ANSI). Pasmens se la norma CEI veguèt un estandard, nombre d'apellacions son aquestas dels fabricants de pilas demoran.
Per fòrça electromotritz
La fòrça electromotritz (f.e.m.) es la tension qu'existís a la bòrnas de la pila en circuit dubèrt. La f.e.m es variabla amb lo temps e es foncion de la capacitat restanta de la pila : diminuís amb la descarga de la pila.
La f.e.m nominala es la f.e.m de la pila e l'estat nòu, e es aquesta qu'es inscricha sus la quita pila o son emballatge
Las pilas salinas e alcalinas an una f.e.m. gaireben nominala de 1,5 V, alara qu'aquestas de las pilas de lithi es de 3,6 V gaireben.
Las pilas amb f.e.m. mai nautas son constituidas d'una associacion en seria de cellulas de 1,5 V (3 elements en seria, dins una pila 3LR12 de 4,5 V; 6 dins una pila 6LF22 de 9V).
Per capacitat
Depend de la quantitat d'electrolit e d'electròde, mas tanben de las condicions de descarga (intensitat del corrent de descarga, tension de copadura de l'aparelh, temperatura d'utilizacion).
Se l'intensitat de descarga I es constanta, la capacitat Q es proporcionala a la duretat de descarga Δt :
Se l'intensitat i varia, alara:
La capacitat teorica d'una pila, definida pels fabricants, es de 20 oras (lo temps de descarga) multiplicat pel corrent que pòt donar la pila pendant aquesta durada. Es observada a 20 °C sus un equipament normalizat. Sa mencion es pas obligatòria alara es rarament mencionada.
Capacitat e descarga de las pilas
vinheta|Un aparelh oer verificar la tension d'una pila. La relacion entre lo corrent, la descarga e la capacitat per una bataria au plomb es aproximativament determinada per la lei de Peukert modelizant la capacitat d'una pila en foncion del corrent debitat. ont : Per las bassas poténcias, l'auto-descarga deu èsser integrada.
En practica, una bataria es mai eficaça s'es descargada amb una bassa intensitat. Per una pila qu'a una autodescarga relativament nauta, l'autodescarga pòt consomar la majoritat de la capacitat de la bataria. De precisar que totas las pilas se descargan amb lo temps, quitament se son pas utilizadas. Existís de tecnologias de pilas activablas que permeton de retardar l'aviada de la reaccion. Son per exemple utilizadas dins los elements de seguretat (coissin gonflable, balisa de destressa de nau, etc.) o dins unas aplicacions militaras. Es tanben lo cas de las pilas botons zinc-aire, cal levar la langueta que capa l'element abans de lo metre en servici.
En corrent continú, l'energia es lo multiple de l'intensitat e del temps per la tension. S'obten donc : Cal pas confondre la capacitat d'una pila (exprimit en Ampèr.ora) e la poténcia que pòt donar (exprimit en Vòlt.Ampèr).
Assemblatge en seria
Fòrça pilas son utilizadas per grop de 2 a 6 elements en seria. La performància d'un assemblatge de pilas connectada en seria es aquesta de son element mai fèble.
.gmo
es un nom de domeni generic creat pel grop japonés GMOインターネット (GMO Internet). Es en servici dempuèi lo 3 de mai de 2014.
Cendrey
Geografia
Situat en la vallée de la Ognon, lo territòri de Cendrey es pro accidentat. Lo vilatge a bastit sus un esperó estrech #que domina la plana alluviale de la Ognon e aquela del ruisseau de la Beune. Los ostals s'alinhan de part e d'autra del C.D. 23 per se concentrar a l'entorn de la glèisa e de la comuna. L'altitud a aquel endroit es d'unitat|266|mètres, s'elèva de contunh gradualment fins a unitat|468|mètres en l'Anautit-Bòsc. Lo territòri communal a traversat pel ruisseau de la Beune, #que llom la esperó sus lo sieu en vessant nòrd-es.
Situé dans la vallée de l'Ognon, le territoire de Cendrey est assez accidenté. Le village est construit sur un éperon étroit qui domine la plaine alluviale de l'Ognon et celle du ruisseau de la Beune. Les maisons s'alignent de part et d'autre du C.D. 23 pour se concentrer autour de l'église et de la mairie. L'altitude à cet endroit est de 266 mètres, puis s'élève graduellement jusqu'à 468 mètres dans le Haut-Bois. Le territoire communal est traversé par le ruisseau de la Beune, qui longe l'éperon sur son versant nord-est.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Avengers: Endgame
Avengers: Endgame es un filme american realizat per Anthony Russo e Joseph Russo, sortit en 2019. Aquel film foguèt nomenat 1 còps pels Oscars.
Sulfur d'idrogèn
Lo sulfur d'idrogèn es un compausat quimic compausat d'idrogèn e de sofre que sa formula es H2S. Dins lei condicions normalas de temperatura e de pression, es un gas incolòr, toxic, inflamable e caracterizat per una odor d'uòu porrit. Sa solubilitat dins l'aiga es febla mai pòu reagir ambé de solucions basicas e de metals o d'aliatges coma argent o acièr. Es un compausat naturau de petròli e de gas volcanic. Pòu tanben èstre produch per d'activitats indústrialas umanas.
Etèn
L'etèn o etilèn es un compausat quimic que sa formula es H2C=CH2. Dins lei condicions normalas de temperatura e de pression, es un gas inflamable qu'es utilizat coma compausat de basa per l'indústria quimica per la sintèsi de moleculas pus complèxas.
Almendralejo
Almendralejo es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Azuaga
Azuaga es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Atalaya
Atalaya es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Dinastia Xin
La dinastia Xin (新朝 Xīn Cháo, « novèla dinastia ») es una dinastia chinesa del Sègle I EC comptat pas qu'un sol emperaire. Son fondator, Wáng Măng (王莽), un dignitari de la dinastia Han, prenguèt lo poder en 9 ApC. Volgava realizar l'ideal social e politic dels classics confucèus, projècte irrealista que s'acabèt dins lo caòs e la pèrda de sa corta dinastia en 23, lo daissant amb una reputacion d'usurpator.
Originas de Wáng Măng
Wáng Măng (tanben nomenat Jujun 巨君) aparteniá au clan Wang originari del districte de Wei 魏 dins lo Hebei. Aquel clan aviá acquerit une posicion importanta jos la dinastia Han, donant a la cort de dignitaris e une imperatritz (Wang Zhengjun 王政君). Wang Mang èra pas lo favorit del clan familhal, son paire essent mòrt abans d'aver obtengut un títol. Sens pòste, se concentra un temps sus l'estudi dels classics confucèus, subretot los Lishu 禮書 (Libre dels Rites).
Primièras foncions, parentèla, e imatge confucèu
Fin finala, s'apròcha de Wang Feng 王鳳, un oncle titular d'un pòste important a la cort (sima 司馬). Es alara qu'obten per recomandacion près de l'imperatritz son primièr pòste. Rapidament mòstra en grada, e lèu sa reputacion passa aquela de son oncle qu'accèpta de li donar una partida de son fèu. En -16, es fach marqués de Xindu 新都侯. La familha Wang compta alara cinq simas e nòus marqueses.
Dins sa rapida promocion, se pòt veire l'ajuda d'una poderosa parentèla, mas tanben a l'efièch de l'imatge que se dona, aquela d'incarnacion viventa de las vertuts confucèas. S'ocupa de son oncle mentor melhor encara que son quita filh, e lo curarà pendent sa malautiá. Promogut, dona una partida dels sieus emoluments als subaltèrns o fa de dònas de caritats. Ten a còr, coma o vòl l'ideal de politesa confucèa, de refuzar tres còps abans d'acceptar de dons e promocions. Gardarà tot lo long de sa vida aquele actitude qu'es malaisit de far la partida de la sinceritat e d'un sens politic avisat. En 8 AbC., rempla!a un oncle recentament defunt (Wang Gen 王根) dins la positcon de Grand sima.
Retirada e retorn
En -7, son ascension subís un còp d'arrèst amn la mòrt de l'Emperaire Han Chengdi. L'imperatritz etson clan prenon lo poder real al nom de son filh jove Han Aidi (哀帝). Wang Mang deu abandonar son pòste e de se retirar a Xinye 新野 dins lo Henan. Torna als estudis, e fa tot per cultivar son imatge de politician plan fòrça intègra desprovesit de tot esperit de favoritisme: fa executar lo sieu filh copable du murtre d'un servidor, accion per que es pla lausat.
Barcarrota
Barcarrota es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Dinastia Xin
Un Primièr ministre fòrça confucèu
A 49 ans, ven primièr ministre, dominant totes los nòbles e dignitaris. Contunha de prene sonh son imatge: torna una partida dels sieus emoluments e condamna a mòrt per suicidi son fill aïnat Wang Yu 王宇 implicat dins un complòt. Fa de la coneissença dels obratges d'instruccion morala Jieshu 誡書 e del Classic de la pietat filhala Xiaojing 孝經 un critèri essencial pel recrutament dels foncionaris. Contribuís de promòure lo confucianisme creant d'escòlas per l'ensenhament dels classics e en multiplicant per cinq lo nombre d'especialistas del Canon confucèu demorant al palai. Se liga atal lo sosten dels letrats, que lo lausan clamant que prenguèt pas que quatre ans a realizar un sistèma alara que ne prenguèt set lo celèbre Zhou Gong.
Han Pingdi ven malaut. Pendent sa malautiá, Wang Mang manca pas l'escasença de manifestar son abnegacion al suzeran declarant voler morir a sa place s'aquò èra possible. L'emperaire pasmens morí en l'an 6.
Transmission del mandat célest
Wang Mang causís per li succedir Ruzi 孺子, un enfant de dos ans. Nomenat oficialament « regent imperial » (shehuangdi 攝皇帝) pels ministres, e de biais non oficial es « pseudo emperaire » (jiahuangdi 假皇帝). Lo nom de l'èra imperiala es encargat en « regéncia » (居攝). Tot aquò escapa pas a l'atencion d'oposants (Zhai Yi 翟義, Zhao Ming 趙明 et Huo Hong 霍鴻) que desencadena una sosmauta armada, fin finala matada per Wáng Yì 王邑.
La propaganda en favor de Wang Mang contunha, sul tèma del mandat del Cèl, un fòrça ancian concèpte que vòl que tota dinastia conesca un apogèu e un declin, al tèrma de que surgís un savi sobeiran designat pel Cèl, que fonderà la dinastia seguenta. D'obratges son escrich sus aquel tèma. De fuming 符命, mena d'escrichs oraculars favorables a Wang Mang surgisson. Aqueles que los presentan son primats: los oracles se multiplican. Fin finala, un nomenat Aizhang 哀章 pausa dins le temple del fondator dels Han un document al nom d'11 dignitaris declarant que Wang Mang es le futur titular del mandat del Cèl. L'endeman, lo 10 de genièr de l'an 9, de cinquanta quatre ans d'edat, Wang Mang accèpta « modestament » la decision del Cèl e puja sul tròn. Nomena sa dinastia Xin 新, novelum. La primièra èra ne será shijianguo 始建國 començament de construccion de l'Estat.
Wang Mang emperaire
Emperaire, Wang Mang cerca a aplicar aquela « politica novèla » (xin zheng 新政), un ensag de realizacion del sistèma administratiu descrich dins lo Zhouli 周禮 Rites de la dinastia Zhou, equivalent en fach al retorn a un passat mai mitic que real. Las mesuras comprenon l'instauracion d'un sistèma de cultura per grop d'uèit fogals nomenat jingtian 井田, modèl d'equitat teorica, mas que l'aspècte en realitat pauc avantatjós foguèt mostrat per de sinològs modèrnes coma Léon Vandermersch. Instaura un monopòli d'Estat sul comèrci del fèrre, del sal e de l'alcoòl, « nacionaliza » las sèlvas e las tèrra non cultivadas. L'Estat contraròtla los prètz e la moneda, fa obstacle al liure escambi. De biais general, tot, de las ceremonias de mariadatge fins als vestits, deu èsser confòrme a las prescripcions dels Lishu, tractats rituals dels Zhou.
Mai lo fach que fòrça d'ideals socials e politics confucèus èran subretot de bèlas idèas qu'èran pas jamai fins alara plaçat a l'esprova de la realitat, Wang Mang aviá fòrça sosestimat las dificultats de lor realizacion. Lo desmantelament dels grands domènis prevesent la reparticion de las tèrras als païsans que pagarián l'impòst a l'Estat, decidit en l'an 9, foguèt anullat tres ans après, debans la resisténcia dels grands proprietaris. Fàcia a las dificultats, Wang Mang modifica de contunh los òrdres e la moneda. Mesfisant al vejaire d'aqueles que demoran dins las regions frontalièras que considèra pauc civilizadas, reduch lo títol dels nòbles d'aqueles fèus, provocant de susmautas.
Regime de la tèrra e del servatge
vinheta|140x140px|Sistèma dich « potz-camp » (井田 jǐngtián).
Comèrci e finanças
Los mercats (五均賒貸 Wǔ jūn shēdài): a Chang'an e dins cinc autras vilas, un foncionari contraròtle lo mercat e fixa cada sason lo prètz a passar pas. Crompa a prètz costant los produchs de subsisténcia (cerealas, teissut) en demai que devon pas èssser servats inutilament. Dona de prèsts sens interés als paures pels mariadatges o enterraments, o coma capital a utilizar dins l'exercici de lor profession.
Las escasenças climaticas
Lo malastre vòl que lo lièch de l'imens fluvi Jaune que de contunh s'obstruís de limon ne ven a un punt critic, fins a que lo fluvi a desbondar, serpejar, e fin finala desplaçar sa bòca del nòrd del Shandong a mai de cent de quilomètres mai al sud (ans 2, 5, e 11 ApC). Aquel eveniment fluvial rare provòca l'aigada de planas entièras: los camps de cerealas son negats, los blats poirisson dins l'aiga o son levats, las culhidas son pas meissonadas. Los abitants pastisson donc de terribles ans de faminas, de caòs e d'epidèmias. La fam los buta cap a las contradas mejancièras que pilhan, aumentant encara la superfícia de las zonas tocadas.
Frondas e susmautas
Aquela catastròfa fluviala e lo caòs associat fan bascular la paisanariá dins l'oposicion. La cresença chinesa ligant la noblesa del sobeiran e la bona santat de l'empèri, los tèrratrem e aigadas màger son aicí interpretadas coma la volontat de cèl de punir l'usurpator Wang Mang. La paisanariá, supersticiosa, es encouratjada per la noblesa e los mercands malcontents de las refòrmas a se revoltar. Tanben, vèrs 17 ApC, d'armadas se constituisson. I a de susmautas païsanas dels Lülín (綠林兵, armada de las « Sèlvas Verdas » ) al sud (Henan, Hubei) e dels Chìméi (赤眉, Ussas Rojas) cap a la còsta Èst (Shangdong, Jiangsu), que s'organizan per pilhar. Mas de senhors de l'anciana familha imperiala Liú (t:劉, s:刘) constituisson tanben d'armadas, e s'afirmisson coma los defendeires d'una restauracion de la dinastia Han e de l'òrdre. Es lo cas dels fraires Liú Yǎn (t:劉縯, s:刘演) e Liú Xiù (t:劉秀; s:刘秀), al sud de la capitala (sud del Henan). Liú Yǎn aguèt l'abiletat de combinar sa legitimitat dinastica e sas tropas amb aquelas dels Lülín. Mas quand calguèt causir un pretendent al tròn, los generals Lülin preferisson sortir de lors rengs un soldat - Liú Xuán (t:劉玄, s:刘玄 ; n:?, d:25 ApC) -, un descendent alunhat de la familha imperiala. L'ora buta Liú Yǎn a acceptar.
La batalha de Kunyang
La batalha de Kunyang se debana en 23 ApC. Es un exemple d'estrategia e de guèrra psicologica. Après de victòrias rebèlas, l'Emperaire Wang Mang se decidís a mandar una armada de 430 000 òmes. Las tropas Liú-Lülin (~10 000) son divisadas en doas unitats. L'unitat de Liú Xiù se retira dins la vila de Kunyang e los soldats menaça de desertar. Lo subtil Liú Xiù anoncia que seriá una erròr terrible: es necessari de far blòc, de tenir plan fèrm la vila, e de cridar las ajudas que caseràn sus los assetjants fatigats e deprimits. Liú Xiù e tretze cavalièrs s'eclipsan de nuèch, lèvan de tropas novèlas e torna cridar aquelas de Liú Yǎn e dels autres Lülin. Ensemble, provòcan le general leialista qui, atacant amb una armada equivalenta de 10,000 òmes, es desfach e tuat al combat. Las tropas leialistas demoradas al sètge de Kunyang son estupefachas e s'inquiètan. Quand las tropas rebèlas venon los atacar per rèire, lors aliats embarrats sortisson, e los soldats leialistas desèrtan dins lo caòs, aumentant lor pèrdas. A l'anóncia d'aquela desfacha imperiala, de susmautas naisson pertot dins l'empèri. La pichina armada rebèla venquèt una armada de 430 000 òmes que jamai tornèt se constituir.
La presa del poder Lülin
Las tropas rebèlas prenon Wǎnchéng (宛城), e donan a Liú Xuán lo títol d'Emperaire Gèngshĭ (更始帝, p : Gèngshĭ Dì). Aquel darrièr, crenhent la popularitat de Liú Yǎn, lo fa executar, alara que son fraire Liú Xiù se vei escartat de l'estat màger. L'Emperaire Gèngshĭ e los generals e tropas Lülín prenon Luoyang en 23, puèi caminan sus Chang'an. A la capitala, Wang Mang amassa sos cortisans per una ceremonia ont se « se planh al Cèl » (哭天大典 Kū tiān dàdiǎn), li rapelant que deu pas l'abandonar après l'aver causit, e s'acarnís a afinar los rituals. Quand las tropas Lülín arriban a las pòrtas de la vila, la jovença se soslèva. L'emperaire Wang Mang se retira dins lo palais imperial e es assassinat amb sa garda personala e ss cortisans, sa tèsta es expausada sus la plaça Wǎnshì (宛市). Arribada sul tròn, la novèla administracion Lülín, facha d'ancians païsans venguts bandits, soldats, menaires puèi administrators, se mòstra incompetenta e corrompuda. Las esperança de bona administracion son pas satisfachas, las regions lunhadas se someton pas a la capitala, la rebellion de las Ussas Rojas (Chìméi) torna.
Soulevament Chìméi e retorn de Liú Xiù
Liú Xiù, missionat per sometre lo nòrd du Henan en 23, i es fin finala victoriós coma dins lo Hebei en 24, puèi al Shanxi e al Shaanxi en 25. Refuda de tornar a la capitala, consolida sas posicions sus aquela riba nòrd del fluvi Jaune e espèra que los insurgents Chìméi capviran los Lülín incompetents de l'Emperaire Gèngshĭ. A partir de 24, los generals leialistas s's'entregafan, favorisant l'avançada dels 300 000 Chìméi que prenon Chang'an en 25 amb la rendeson de l'Emperaire Gèngshĭ. Encara un còp, la patz tarda a venir alara que los soldats Chìméi contunhan a agir abusivament. De palais son brutlats, lo pilhatge dels vilatges contunha, malgrat las cridas a l'òrdre de l'Emperaire fantòche (p:Liú Pénzĭ, t:劉盆子, 17 ans). De novèlas susmautas anti-Chìméi començan. Los Chìméi, a cort de viures, envisatja una retirada cap a lor Shandong d'origina. Mas aquela retirada es trencada per Liú Xiù, auçat dempuèi fa pauc per sas tropas al reng d'Emperaire Guāngwǔ. Los Chìméi, agotats, se rendon e se sosmeton als armadas Liú, que, elas, prenon Chang'an.
Memento
Memento es un filme american realizat per Christopher Nolan, sortit en 2000. Aquel film foguèt nomenat 2 còps pels Oscars.
Sent Tiène
Sent Tiène [sɛ̃ˈtʃɛnə] (Saint-Étienne-sur-Usson en francés) es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
Calor
Un transferiment termic, tanben dich calor, es un transferiment desordonat d'energia. Correspònd a un transferiment d'agitacion termica entre particulas.
CODA
CODA es un filme american realizat per Sian Heder, sortit en 2021. Aquel film foguèt nomenat 3 còps pels Oscars e se'n gasanhèt 3.
Sèrras d'Arget
Sèrras d'Arget (Serres-sur-Arget en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es ['sɛroj ðaɾ'ʒet]. Las fòrmas ancianas son Serris en 1272 e 1320, Serras (Esquerrièr, letra de 1446 e Cronica, cap a 1460). Segon Dauzat e Rostaing, lo nom de Sèrras ven del prelatin serra « montanha alongada ». Segon Negre, citat per Patrici Pojada, Sèrras es le plural de l'occitan sèrra « morrèl alongat, linha de cresta d'una autura alongada, acrin de montanha, tuca, bòrn de planòl ». Segon Miquèu Grosclaude, citat per P. Pojada, en Bearn, es un mot d'origina prelatina passat en occitan, ambe'l sens d'acrin, tuca, tuca alongada,. [NB. En Gasconha, l'idèa d'alongament se verifica pas totjorn e le mot sembla de còps èsser un simple sinonime de puei, tuca, turon]. Segon Jacques Lacroix, citat per P. Pojada, *serra es un mot gallic que designa una podadoira, un volam, una dalha, qu'es benlèu a l'origina del latin serra. La fòrma encrocada de l'instrument es estada aplicada per metafòra a de puèges,. Segon Patrici Pojada, aquel mot plan espandit en toponimia occitana (e en catalan, espanhòl, portugués) es tanben un mot corrent de la lenga que designa una autura, un acrin, una tuca, mai o mens alongada. La tuca alongada e estreta ont le vilatge de Sèrras d'Arget se crinca es una sèrra tipica.
Baterno
vinheta
Baterno es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Lo Bosquet d'Òrb
Lo Bosquet d'Òrb ( Le Bousquet-d'Orb en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Lo Bosquet
Las fòrmas ancianas son : le Bousquet en 1643, le village de Bousquet en 1740-60, le Bousquet en 1770-72 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat, lo nom es format de boscus e del sufixe -ittum, de valor diminutiva, o puslèu de lors resultats (lo nom se fixèt probablament a una epòca que se parlava pas mai latin). Segon Hamlin, l'origina del nom es lo « mas du Bosquet » atestat en 1392-93. Lo determinant es un nom de flume, Òrb.
Òrb
Las fòrmas ancianas son : ὂ Ορβις (correccion de Οβρις) al primièr sègle après J-C (Estrabon), Orbis, al 1èr sègle ap. J-C (Pomponius Mela), Ορόβιος ποταμον, Orobus, al sègle IV-VI (Avienus, Ora maritima), flumen qui vocatur Orbus, Orbus en 788, ad Fontem Orbi en 837, fluvio Orbis en 969, fluvium Orbi en 1062, aqua que vocatur Orbis cap a 1095, in fluvio Orbo en 1132, fluvium de Orbo en 1137, mansi de Fontorb Alzaramenc en 1163, flumen Orbi en 1199, la ribiey[ra] d'Orp en 1376, Orbe en 1570, Orb en 1571, 1613, Orp en 1643, Orb R. en 1708, 1770-72 (mapa de Cassini), Orb en 1740-60, Orbe en 1740-60, 1771. Segon Frank R. Hamlin, a son epòca, pensava que Òrb veb d'un tèma idronimic preindoeuropèu *or(o)b-, de sens desconegut. Segon Delamarre, los gallics interpretavan l'afluent coma « l'eretièr », orbios, d'un flume pus grand (mas justament, Òrb es afluent de cap de flume, çò que pausa problèma : benlèu que concebián Òrb coma afluent de Jaur, cors d'aiga abondós ?),.
Sant Martin de Clemençan
Las fòrmas ancianas son : S. Martini de Clementiano en 1135, de Clemenciano en 1153, de Clementiano en 1216, prieur de Clemensan en 1571, St Martin de Clamenssan en 1590, l'eglise de St Martin de Clemensan en 1740-60, S. Martin de Clamensan en 1759, St Martin de Clemensan en 1770-72 (mapa de Cassini), St Martin-d'Orb (mapa d'Estat-Major). Sant Martin es un agiotoponime : es un nom de luòc que fa referéncia a un nom de sant, Sant Martin de Tors, evangelizator de la Gàllia al sègle IV, avesque de Tors,. Clemençan, qu'èra benlèu lo nom ancian del vilatge, sembla pas mai utilizat coma determinant (las mapas pòrtan lo nom de Sant Martin d'Òrb). Clemençan ven del gentilici latin Clementius, amb lo sufixe -anum. Clemençan èra una proprietat galloromana.
Istòria
Coma la comuna prèpa La Torre d'Òrb, Lo Bosquet d'Òrb existissiá pas fa dos sègles, en tot cas amb aquel nom. La comuna se creèt en 1844, del territòri de Camplong e de Lunaç. Son primièr nom foguèt Saint-Martin-d'Orb (del nom de Sant Martin de Clemençan, nom supausat, vilatge ajocat sus son puòg, a pauca distància de la val) e lo capluòc se mudèt al Bosquet d'Òrb en 1881, un nom de bòria o de masatge sus la mapa de Cassini a la fin del sègle XVIII. Coma per La Torre d'Òrb, aquelas evolucions marcan l'aumentacion d'importància e de poder de l'axe de la val d'Òrb (actuala RD 35-RD 8), al detriment dels autres luòcs. Dins lo canton de Lunaç, lo capluòc vertadièr, provesit per exemple d'una gendarmariá, venguèt Lo Bosquet e pas mai Lunaç. Ne foguèt aital de l'equipament comercial : tipicament, l'agéncia del Crèdit Agricòla del canton es al Bosquet d'Òrb e n'i a pas a Lunaç.
María Elena Walsh
thumbMaria Elena Walsh (Ramos Mejía, Província de Buenos Aires, lo 1 de heurèr de 1930 – Buenos Aires, lo 10 de genèr de 2011) que ho ua poetessa argentina hèra famosa e emblematica dehens l'encstre culturau de son país es subretot dens lo genre de la cançon peus mainatges. Enter los sons tèxte, be son hèra famós e se destancan : El Reino del revés, La tortuga Mañelita, La reina batata, El twist del monoliso, La canción para tomar el té, La vaca estudiosa. La tortuga Mañuelita que servè d'inspiracion per una adaptacion en dessenh animat dab lo medish títol qui compte enter las mei conugudas de totas las animacion en long metratge d'Argentina realisada per lo gran dessenhaire ispano-argentin Manuel García Ferré.
Energia intèrna
L'energia intèrna es, en termodinamica, l'energia totala d'un sistèma termodinamic.
María Elena Walsh
La soa òbra que caup haut o baish dehens un vintenat de disque audio e ua cinquantea de libes.
Sharon Turner
Sharon Turner (Londres, 24 de setembre de 1768 – 13 de febrièr de 1847) èra un istorian anglés.
History of the Anglo-Saxons
Son Istòria dels Anglo-saxons (History of the Anglo-Saxons) publicada entre 1799 e 1805 lucha contra las idèas de la revolucion francesa en presentar los Normands coma de conquistaires barbars d'una Anglatèrra saxona mai tard idealizada per Walter Scott dins son Ivanhoe.
Seguida
L'istòria dels Anglo-saxons foguèt seguida per una History of England During the Middle Ages qu'emplega lo mot Occitanie en francés dins lo meteis sens que lo fasèm servir uèi.
Artannes-sur-Thouet
Artannes-sur-Thouet es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Comuna angevine del Saumurois, Artannes-sus-Thouet se situa sus la rota D360, al sud de Saumur e al nòrd-es del Coudray-Macouard.
Lo riu Lo Thouet travèrsa lo sieu territòri.
Commune angevine du Saumurois, Artannes-sur-Thouet se situe sur la route D360, au sud de Saumur et au nord-est du Coudray-Macouard.
La rivière Le Thouet traverse son territoire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Berlanga
Berlanga es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Nomadland
Nomadland es un filme american realizat per Chloé Zhao, sortit en 2020. Aquel film foguèt nomenat 6 còps pels Oscars e se'n gasanhèt 3.
Albedo
L'albedo es lo rapòrt de l'energia solara rebatuda per una superficia a l'energia solara incidenta. Es una grandor sensa dimension qu'es fòrça utilizada en astronomia, en planetologia e en geologia. Foguèt introducha au sègle XVIII per lo matematician e astronòm soís Johann Heinrich Lambert (1728-1777). Per definicion, sa valor se situa entre 0 (cas d'un còrs negro perfèct) e 1 (cas d'un mirau perfèct).
Echinopsis atacamensis
thumbL'Echinopsis atacamensis o cardon de la puna qu'ei un grand cactus originari de la puna dens la cordilhèra deus Andes mei exactament en Argentina, Bolívia e Chile. Que hè ua husta traucada de petit horats alinhats qui permet de realizar mòbles e de bastir hustatge d'ostaus e quitament de quauques glèisas.
Bienvenida
Bienvenida es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Benquerencia de la Serena
Benquerencia de la Serena es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Bodonal de la Sierra
Bodonal de la Sierra es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.