cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
President dels Estats Units d'America
Podèrs juridiciaris e privilègis
Lo President a lo poder de nominar los jutges federals, que son los membres de corts d’apellacion members e de la cort suprèma. Pasmens, aquelas nominacions demandan la confirmacion del Senat abans de prene son ofici. Obténer l’aprobacion del Senat pòt venir un obstacle pels presidents que volon orientar la politica judiciària amb de senténcias federalas d’una ideologia particulara. Al nominar los jutges a las corts dels districtes, los presidents an l’abitud de respecta un tradicion de la longas cortesia senatoriala. Los Presidents pòdon tanben acordar lo perdon juridic e an lo drech de gràcia. Gerald Ford perdonèt Richard Nixon un mes après aver pres son ofici. Los Presidents sovent acòrdan la gràcia just abans de qitar lors oficis.
Las doas doctrinas al subjècte del poder executiu se desvolopèron per permetre al president de realizar son exercici executiu amb un cèrt gra d’autonomia. lo primièr es lo privilègi executiu, qu’es lo drech del president dels EUA e otres membres de l’executiu de manténer de comunicacions confidencialas per escasença d’obeir a las subpoenas (injonccion de produire, paréisser, ...) e assignacions de las brancas legislativas e del judiciàrias del govèrn.
Lo Privilègi del secret d'Estat (State Secret Privilege) tanben es una règle juridica que restrenh l’usatge de las pròvas creada per la règla del precedent. Consistís a escartar una pròva de tòca la seguretat nacional.
Cap de l’Estat
Coma cap de l’Estat, lo President representa lo govèrn dels EUA per son pòble, e represent la nacion pel rèst del mond.
Coma líder de la nacion, lo president tanben complís de cermonias formalas e tradicions.
Cap de parit
Lo President es considered coma lo cap de son partit politic. Donat que la totalitat de la Cambra dels representants e al mens 1/3 del Senat es elegit al meteis temps que lo president, los candidats d’un partit politic tenon lo siccès electoral a la performança del partir del candidat.
Líder mondial
Amb la pujada dels EUA al reng de superpoténcia al sègle XX, son president es vist coma un líder mondial e una figura politica mai poderosa del mond. La posicion dels EUA coma membre dirigent de l’OTAN, e las relacions solidas amb de païses rics e democratics coma las nacions de l’UE, fa que lo president dels EUA foguèt chafrat "líder del mond liure."
Economia de Micronesia
L'economia de Micronesia consistís principalament en agricultura e pesca de subsisténcia. Las illas an pas gaire de ressorsas mineralas explechablas, a l'excepcion del fosfat. Existís un potencial pel torisme, mas la localizacion alunhada, la manca d'installacions apropriadas e las paucas linhas aerianas que servisson l'archipèla entrepachan son desvolopament. Segon los tèrmes originals del Pacte de Liura Associacion, los Estats Units paguèron 1,3 miliard de dolars en ajuda durant lo periòde 1986-2001; mai tard lo nivèl d'ajuda foguèt redusit. Las perspectivas a terme mejan de l'economia del país semblan fragilas a causa de la reduccion de l'ajuda dels Estats Units e tanben de la reduccion actuala de la creissença del sector privat.
President dels Estats Units d'America
Eligibilitat
Una persona que satisfach aquelas condicions precedentas pasmens serà discalificada per complir l’ofici de president se presenta las condicions seguentas:
Economia de Micronesia
Los Estats Federats de Micronèsia an pas de leis suls brevets.
President dels Estats Units d'America
Campanha e nominacion
Los candidats participan als debats televizats nacionals, mai sovent als debat participan los candidats democrata e Republican, los candidats dels partits minoritaris ( third party ) pòdon èsser invitats. Los candidats fan campanha per tot lo país per explicar lors vejaires, convéncer lors votants sollicitat las contribucions. Fòrça procediment electoral modèrne consistís en ganhant los Estats cambiadisses ( swing states ) per de visitas frequentas e de pubicitats dins los mèdias.
Eleccion
vinheta|Mapa dels [[Estats Units d'America|EUA mostrant lo nombre de vòtes balhats segon lo cens de 2010 census dins cada Estat e lo Districte de Colúmbia per la eleccions presidencialas de 2012, 2016 e 2020; de notar que Maine e Nebraska distrian los electors pel biais del metòde del districte de Congrès. 270 vòtes son necessàris per obténer la majoritat del 538 vòtes possibles.]] Lo President es elegit de biais inderècte pels votants de cada Estat e de Districte de Colúmbia mejans lo collègi Electoral, un còrs d’electors format cada quatre ans dins lo sol objectiu d’elegit lo President e lo vice President pel mandat seguent de quatre ans. Segon l’Article II, Secion 1, Clausula 2, a cada Estate se li balha un nombre d’electors egal a la talha de congrès. Puèi, lo 23n amandament provesís al Districte de Colúmbia li es balhat lo nombre qu’auriá agut s’èra estat un Estat, mas jamai mai mai que l’Estat mai poblat. Ara, totes los Estats e lo Districte de Colúmbia causisson los elector se basant sus una eleccion populara. Dins totes los Estats levat dos, lo partit que lo tiquet president–vice president recep la majoritat relativa dels vòtes dins l’Estat vei sa lista entièra d’electors candidats causits per èsser electors de l’Estat. Maine e Nebraska s’escarta de la practica de « ganhant pren tot », atribuissent dos electors al ganhant de l’Estat entièr e un per cada districte del Congrès.
Lo primièr dimarç après lo segon dimercre de decembre, unas 6 setmanas après l’eleccion, los electors rejongan lor capitala d’Estat respectiu (e Washington, D.C.) per votar pel president e, dins un bulletin separat, pel vice president. Vòtan abitualament pels candidats del partit que los nominèt. Quitament s’existís pas de mandat constitucional o de lei federala per que faga atal, lo Districte de Colúmbia e 32 Estats an de leis qu’obligan los electors vòten pels candidats per que fs’engatgèron. (constitucionalitat confirmada en Chiafalo v. Washington (2020)). Après lo vòte, cada Estat envia un certificat registrant lo vòte al Congrès. Los vòtes dels electors son dobèrts e comptat pendent una sesilha del Congrès, se debanant la primièra setmamna de genièr. Se lo candidat recep una majoritat absoluda dels vòtes pel President (270 sus 538), la persona es declarada ganhanta. Senon, la Cambra dels Representants deu se reünir per elegir un president segon la procedura dicha contingent election ont los representants, votant per delegacion d’Estat, cada Estat donant un sol vòte, causissent entre los tres melhors votants pel president. Per qu’un candidat ganhe deu recebre los vòtes a la majoritat absoluda dels Estats (26 dels 50).
Investidura
Segon 20n Amendament, lo mandat de quatre ans de l’ofici a l’encòp del president e del vice president comença al sonar miègjorn lo 20 de genièr.
Abans de realizar los poder de son ofici, lo president deu recitar lo jurament de la carga presidenciala (presidential Oath of Office), fondat per l’Article II, Seccion 1, Clausula 8 de la Constitucion. Es la sola compausanta de la ceremonia d’investura presenta dins la Constitucion:
Tradicionalament los Presidents have plaçan una man sus la Bíblia pendent lo jurament, e apondon "Que Dieu m’ajuda" après lo jurament. Lo jurament es dirigit per una persona autorizada per la lei a presidir los juraments, los presidents tradicionalament juran en preséncia del jutge en cap dels EUA.
Fin del mandat
Quand lo primièr president, George Washington, faguèt son Farewell Address que se presentarà pas per un tresen mandat, estibliguèt un precedent dels "dos manda puèi sortida". Precedent que venguèt tradicion amb Thomas Jefferson e sos dos successors, James Madison and James Monroe. Malgrat la tradicion dels dos mandats, Ulysses S. Grant e Theodore Roosevelt assagèron d’obténer un tresen mandant mas i capitèron pas.
En 1940, après la Granda Depression, Franklin Roosevelt foguèt elegit per un tresen mandat, trencant un long periòde de precedent. Quatre ans mai tard, que los EUA èran engatjats dins la Segonda Guèrra mondiala, tornèt èsser elegit magrat sa santat fisica s’aflaquissent; moriguèt lo 82n jorn de son quatren mandat lo 12 d’abril de 1945.
Lo 22n amadament foguèt adoptat en 1951. Enebís quin que siá d’èsser elegit president maide dos còps, o un còp se la persona serviguèt mai de doas annadas (24 meses) sus quatre.
Vacança e succession
Segon la Seccion&nbsp;1 de 21n Amendament, ratificat en 1967, lo vice president ven president en cas de remandament de la foncion, mòrt, o demission del president.
Incapcitats
Segon la Seccion & nbsp;3 del 25n Amendament, lo president pòt transferir los poders e devers presidencials al vice president, que ven president en actes, en transmetent una declaracion al president de la Cambra a al president <i id="mwA68">pro tempore</i> del Senat mencionant las rasons del transferiment. Lo president torna exercir poders e foncions presidencialas après aver transmés, a dos president del Congès, un declaracion escricha establissent lo retorn.
Segon la Seccion&nbsp;4 del 25n Amendament, lo vice president, en acòrdi amb la majoritat del Cabinet, pòt transferir los poders e devers presidencials del president cap al vice president en transmetent una declaracion escicha al president de la Cambra e al president pro tempore del Senat que lo president es incapacble de complir sos poders e devers presidencials. En l’escasença, quand lo vice president complirà los dever e poders del president, pasmens lo president pòt declarar qu’es pas incapable e tornar prene sa carga per complir los devers e poders presidencials. Se lo vice president e lo Cabinet contestisson la declaracion del president, ven al Congrès, que deu se reünir dins los dos jorns s’es pas ja en sesilha, per decidir del ben fondat de la demanda.
Remandament
L’Article II, Seccion 4 de la Constitution permet de remandar los nauts foncionaris, lo president comprés, de sa carga per "traïson, corrupcion, o autres crimes a delictes màger". L’Article I, Seccion 2, Clausula&nbsp;5 autoriza la Cambra dels Representants a se constituir "granda jurada" amb per poder de metre en acusacion los nauts foncionaris a la mjoritat del vòte. L’Article I, Seccion 3, Clausula&nbsp;6 autorizar lo Senat a se constituir en cort per remandar los foncionaris meses en acusacion, Per 2/3 dels vòtes en culpabilitat.
Residéncia
L’Ostal Blanc a Washington, D.C. es la residéncia oficiala del President. Lo site foguèt causit per George Washington, bastit a partir de 1792. las installacions de l’ostal permeton l’accès al personal, sonhs medicals, léser, menatge, e services de seguretat. Lo govèrn federal paga los repais d’Estat e autras foncions oficialas, mas lo president paga pel personal, famiha, e invitats privats.
Camp David, (oficialament: Naval Support Facility Thurmont), un camp militari a Frederick County, Maryland, es la demorança de camp del president.
Ostal dels invitats del President dins lo complèxe de l’Ostal Blanc e Lafayette Park, servís de residéncia oficiala pels invitats e tanben d’autra demorança pel president se cal. Es constituit de quatre ostals del sègle XIX reünits —Blair House, Lee House, e 700 e 704 Jackson Place—.
Protection
Los services secrets dels EUA es encargat de proptegir lo President e sa familha.
Les Républicains
thumb|right|Lògo de Los Republicans dempuèi 2015 thumb|right|Lògo de l'ancian partit de 2002 a 2015: l'Union per un Movement Popular
Los Republicans (LR) (en francés Les Républicains) es un partit politic francés de dreita atal renomenat per Nicolas Sarkozy, creat jol nom Union per la Majoritat Presidenciala (en francés Union pour la majorité présidentielle) per Jaume Chirac e regropant divèrs partits de dreita, el Rassemblament per la Republica (RPR), Democracia Liberala e una majoritat dels membres de l'UDF. En 2002 ja l'aviá renomenat Union per un Movement Popular (UMP), (en francés, Union pour un Mouvement Populaire).
Istòria
L'Union per la Majoritat Presidenciala se fondèt per las eleccions legislativas de 2002 per sostenir l'accion del president Jacques Chirac qu'èra estat novèlament tornat elegir. A coma origina l'Union en movement, un movement politica que son objectiu èra d'amassar dins un partit unic totes los corrents de la dreita e del centre. Aquesta idèa venguèt populara al moment de l'eleccion presidenciala de 2002, que l'esquèrra i foguèt absenta del segond torn per amor de sa division.
Qualque temps aprèp sa fondacion, lo partit foguèt tornat nomenar Union per un Movement Popular per Nicolas Sarkozi puèi en 2015 Les Républicains.
Virus de l'immunodeficiéncia umana
Lo virus de l'immunodeficiéncia umana (abreujat VIU en occitan e HIV en anglés) qu'ei un retrovirus responsable, en çò deus umans, deu sindròm de l'immunodeficiéncia aquesida (SIDA) e qui's multiplica en parasitant las cellulas immunitàrias umanas en tot utilizar la loa maquinaria cellulara entà reprodúser lo son cabau genetic e prodúser las soas proteïnas en tot panar los lipids de la membrana cellulara per se'n har ua.
Com tots los virus, non pòt pas estar vertaderament considerat com un èste viu puish que n'a pas cap de metabolisme, n'a pas cap besonh de's neurir e non creish pas. Qu'ei per aquesta rason qui deu parasitar ua cellula entà poder proheitar deu son metabolisme e deus sons organets entà reprodúser lo son ARNg e las soas proteïnas, e atau, mantuns autes VIU.
Enlòc de morir (puish qu'ei pas viu), un virus non pòt pas sonque pèrder la soa capacitat d'infectar (per'mor de la degradacion de las soas proteïnas o deu son acid nucleïc, aquiu donc, l'ARNg). Dens lo cas deu VIU, lo contacte dab l'aire que'u hè pèrder aquesta capacitat au cap d'ua brèva estona.
En çò deus felins (gat o tigre per exemple) lo VIF (FIV en anglés) qu'ageish deu medish biais mes que cau solinhar que lo virus uman non pòt pas estar transmetut aus felins e vicevèrsa. Aquò que's deu a la grana especificitat de las glicoproteïnas deus virus qui an per foncion de "s'arrapar" a las proteïnas (hèra diferentas d'ua espècia a ua auta) de la membrana de las cellulas entà las infectar.
Au dia de uei, non i a pas cap tractament qui pòsca eliminar lo VIU d'un organisme. Los sols tractaments existints que son los qui se las ac viran entà isolar lo virus e estancar atau lo son desenvolopament mercés a ua presa regulara e de potingas hèra caras.
Estructura
Lo cabau genetic (o genòma) deu VIU qu'ei contiengut dens duas moleculas d'ARN genomic (ARNg). Aqueths ARNg que son embarrats dens ua caisha proteïca aperada nucleocapsida (constituida de las proteïnas p6 e p7). Au ras deus dus tròç d'ARNg be's tròban enzims: la transcriptasa invèrsa p64, la proteasa p10 e l'integrasa p32. La transcriptasa invèrsa que transcriu l'ARN en ADN entà qui la cellula infectada lo pòsca léger e atau sintetizar las proteïnas viralas.
La nucleocapsida qu'ei contienguda dens ua auta caisha proteïca aperada capsida constituida de proteïnas p24.
Au son torn, aquera capsida qu'ei entornejada per ua membrana lipidica (formada peus lipids de la membrana de la cellula parasitada qui a produsit lo virus). Aquera membrana qu'ostenda las glicoproteïnas gp41 e gp 120; aquera darrèra que capèra la purmèra e qu'a per foncion de s'arrapar a la cellula de parasitar (dens lo cas deu VIU : los linfocits T4)
San Muñoz
San Muñoz es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Ballore
Ballore es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Ballore Fa partida del Charolais.
Ballore fait partie du Charolais.
Carles IV d'Espanha
230px|left|thumb|Lo rei Carles IV Carles IV (Portici, Nàpols, l'11 de novembre de 1748-Roma, lo 20 de janvièir de 1819) foguèt rei d'Espanha entre 1788 e 1808. Foguèt seguit per son filh Ferrand VII d'Espanha.
Èra lo filh de Carles III d'Espanha e de María Amalia de Sajonia. Se casèt embe sa cosina María Luisa de Parma. María Luisa foguèt 24 còps prens e agueron 14 enfants entre quelh:
380px|right|thumb|La familha de Carles IV pelh pintre [[Francisco José de Goya y Lucientes|Goya.]]
Gadencourt
Gadencourt en normand (Gadencourt en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sant Jaume (Provença)
Sant Jaume (Saint-Jacques en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
Sant-Jacques es vilatge bastit sus un esperó a 800 m d'altitud, perché a lo-dessus de la vallée de la Asse amb un panorama. La municipalitat lo mai prèp èst Barrême (2 km), sus la expedís Napoleon.
Thurins
Thurins en arpitan (Thurins en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Sant Jaume (Provença)
Geografia
De nombrós loisirs s'ofrisson als enamorats de la natura : persec, caça, VTT, passejadas forestalas. Se pòt egalament consagrar-se a la cueillette de las champignons.
Thurins
Geografia
Thurins Se situa a una trentena de quilomètres a l'oèst de Lion en un espaci trucat Monts del Lionès. La municipalitat es limitrophe de Sant-Martin-en-Anautit, Rontalon, Messimy, Yzeron e Soucieu-en-Jarrest.
Sant Jaume (Provença)
Geografia
Sant Jaume (Provença) est village bâti sur un éperon à 800 m d’altitude, perché au-dessus de la vallée de l’Asse avec un panorama. La commune la plus proche est Barrême (2 km), sur la route Napoléon.
Thurins
Geografia
En s'estendent sus unitat|19.4|km|2}}, lo vilatge compti 2 762 abitants al recensement de 2007. La densitat de populacion es de 143 abitants/km².
Sant Jaume (Provença)
Geografia
De nombreux loisirs s’offrent aux amoureux de la nature : pêche, chasse, VTT, promenades forestières. On peut également s’adonner à la cueillette des champignons.
Thurins
Geografia
Thurins se situe à une trentaine de kilomètres à l'ouest de Lyon dans un espace appelé Monts du Lyonnais. La commune est limitrophe de Saint-Martin-en-Haut, Rontalon, Messimy, Yzeron et Soucieu-en-Jarrest.
Sant Jaume (Provença)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La via salinaria o via Vintinia, de Cagnes a Digna-las-Bains, e #que lo traçat n'es gaireben intégralement conegut de Vence a Digne, passava sus la comuna.
Thurins
Geografia
S'étendant sur 19.4 km, le village compte 2 762 habitants au recensement de 2007. La densité de population est de 143 habitants/km².
Sant Jaume (Provença)
Istòria
Lo vilatge de Sant-Jacques es la possession d'una prévôté de fraires augustins, testificada en 1108, installada a qualques centenats de mètres del pòble mas sul meteis tuc ,. Aquel monastèri pren lo continuament d'una glèisa #que i i auriá existit dempuèi lo. Lo fief aperten als Villeneuve del sègle al mièg de la XVIII sègle.
En 1570, pendent los guèrras de religion, la prévôté de las augustins a destruit sus òrdre del governador de Provence, lo comte de Carcès, per empedir los protestants dempuèi fortificar-i.
Thurins
Istòria
L'aucupacion Romaine : Thurins a gardat de l'aucupacion romaine #que #durar de la a  de las traces materialas e de brevets. Aquelas traces, a Thurins, son escassas, e i existisson totun. Se pòt encara veire, sul ruisseau Salvatel, al pè del masatge caseriu de la Còsta, un pichon pont, a mitat arruïnat, mas #que l'arc sòlidament cintré, ne ditz s'informar a l'epòca romaine. En la direccion opausada, al caseriu del Jarricot, existís un bòsc de pins #que s'es pres la costum de trucar lo bòsc de Sant-Romain, mas #qu'en realitat, s'i aviá totjorn trucat lo Camp dels Romains per endavant. Sus la montanha la mai prèpa d'aquel bòsc i auriá existit un pichon castèl-fòrt #que los ancians de n'a/de n'an uèi encara vist las ruïnes e d'ont vendriá dins la montanha lo nom del Châtelet, que # a designat jos el en las mapas d'estat-màger. Es de la nautor del Châtelet e del Camp dels Romains que los vencedors dels Gaulois aurián, pendent l'aucupacion, susvelhat las nòstras campanhas. Se'n defendián los abitants contra totas agarriscam possiblas, sabián tanben, perque èran practicas, los far trabalhar.
L'occupation Romaine : Thurins a gardé de l'occupation romaine qui dura du au  des traces matérielles et patentes. Ces traces, à Thurins, sont rares, et y existent pourtant. On peut encore voir, sur le ruisseau Salvatel, au pied du hameau de la Côte, un petit pont, à moitié ruiné, mais dont l'arc solidement cintré, semble bien se rapporter à l'époque romaine. Dans la direction opposée, au hameau du Jarricot, existe un bois de pins qu'on a pris l'habitude d'appeler le bois de Saint-Romain, mais qu'en réalité, on avait toujours appelé le Camp des Romains auparavant. Sur la montagne la plus proche de ce bois aurait existé un petit château-fort dont les vieillards d'aujourd'hui ont encore vu les ruines et d'où viendrait à la montagne le nom du Châtelet, sous lequel elle est désignée dans les cartes d'état-major. C'est du haut du Châtelet et du Camp des Romains que les vainqueurs des Gaulois auraient, pendant l'occupation, surveillé nos campagnes. S'ils en défendaient les habitants contre toutes agressions possibles, ils savaient aussi, car ils étaient pratiques, les faire travailler.
Sant Jaume (Provença)
Istòria
Pendent la Revolucion francesa, per seguir lo decrèt de la Convencion del 25 vendémiaire an II en convidant las municipalitats en avent de noms en podent remembrar los remembres de la royauté, de la féodalité o de las superstitions, als remplaçar per d'unas autras denominacions, la municipalitat càmbia de nom contra Jacques-lès-Barrême.
La via salinaria ou via Vintinia, de Cagnes à Digne-les-Bains, et dont le tracé est presque intégralement connu de Vence à Digne, passait sur la commune.
Le village de Sant Jaume (Provença) est la possession d’une prévôté de moines augustins, attestée en 1108, installée à quelques centaines de mètres du village mais sur la même colline ,. Ce monastère prend la suite d’une église qui y aurait existé depuis le. Le fief appartient aux Villeneuve du siècle au milieu du XVIII siècle.
En 1570, pendant les guerres de religion, la prévôté des augustins est détruite sur ordre du gouverneur de Provence, le comte de Carcès, pour empêcher les protestants de s’y fortifier.
Durant la Révolution française, pour suivre le décret de la Convention du 25 vendémiaire an II invitant les communes ayant des noms pouvant rappeler les souvenirs de la royauté, de la féodalité ou des superstitions, à les remplacer par d'autres dénominations, la commune change de nom pour Jacques-lès-Barrême.
(1509) Esclangona
(1509) Esclangona es un asteroïde. Foguèt descobèrt lo 21 de decembre de 1938 par l'astronòm occitan André Patry a Niça. Sa designacion iniciala foguèt 1938 YG. Foguèt nomenat Esclangona en onor de l'astronòm occitan Ernest Esclangon.
Esclangona a una pichona luna, provisoriament nomenada S/2003 (1509) 1, que mesura 4 km de diamètre e orbita a l'entorn de l'asteroïde principal a una distància mejana de 140 km.
Saint-Bérain-sur-Dheune
Saint-Bérain-sur-Dheune es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Istòria
Al cors de la Revolucion francesa, la municipalitat #portar provisoirement los noms de Bérain-la-Dheune e de La Motte-sus-Dheune.
Au cours de la Révolution française, la commune porta provisoirement les noms de Bérain-la-Dheune et de La Motte-sur-Dheune.
Villemer (Iona)
Villemer  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Coloured
thumb|right|250px|Una familha coloured En Sud-Africa, Namibia, Zambia, Botswana e Zimbabwe, lo tèrme coloured (tanben dich cruinmense, kleurlinge o bruin afrikaners en afrikaans) designa un grop etnic d'originas mescladas que possedisson d'avis africans subsaharians, mas pas pron per èsser considerats negres per la lei sud-africana. Son d'origina multiraciala e sovent possedisson d'avis europèus, indonesians, malgashes, malais, moçambiques, mauricians, de Santa Elena e sud-africans. Darrièr lo fum de combinasons d'aquestes divèrses eretatges dins la província del Cap Occidental – ont se fa una distincion entre "coloured del Cap" e "malai del Cap" – dins d'autras parts de Sud-Africa, lo desvolopament de la comunitat coloured foguèt generalament lo resultat de l'encontra de dos grops distints. Los estudis genetics suggerisson qu'es lo grop qu'a lo nivèl pus enauçat d'avis mesclats al mond.
Los coloureds representan 4,424,100 personas, e en Sud-Africa 8,8% de la populacion.
Bonnebosq
Bonnebosq es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Istòria
À la création des cantons, Bonnebosq est capluòc de canton. Ce canton est supprimé lors du redécoupage cantonal de l'an IX (1801).
Sench Albin de Lencais
Sench Albin de Lencais (Saint-Aubin-de-Lanquais en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ʂe n sal’bi] [delɪ n ’kaj]. Las fòrmas ancianas son Sanctus Albinus de Montibus, en 1365, en latin, Saint-Albi en 1520, Saint-Aubin-de-Lanquais al sègle XVII, Saint-Aubin d'Issigeac al sègle XIX. Sanctus Albinus es lo nom de dos avesques, un de Lion del sègle IV, l'autre d'Angieus del sègle VI. Lo determinant es lo nom de la comuna de Lencais, ,.
Arts plasticas
L'expression arts plasticas es d'origina anciana dins lo mond occidental (del lat. plastica e del grèc plastikos, veire tanben l'etimologia del tèrme art entre saver teoric e saver-far, tradicionalament opausat a las sciéncias e al drech). Designavan alara las arts relativas al modelatge coma l'escultura e l'arquitectura. Coma l'arte del designo de la Renaissença italiana, qu'o amassava tanben amb la pintura e las arts graficas (donc les arts de la surface et ceux du volume), cette expression fait depuis le XIXe siècle référence à tout art qui a une action sur la matière, voire qui évoque des formes (fins a la poesia per d'unes). Uèi on y ajoute les œuvres explorant les anciens et nouveaux médiums, et les nombreuses pratiques artistiques expérimentales.
Hawaiian
L'hawaiian (nom autoctòn: ʻōlelo Hawaiʻi) es una lenga austronesiana parlada a las illas Hawaii. Fa part del grop polinesian oriental e es una lenga qu'aperten al sosgrop marquesic que son nuclèu se tròba a las illas Marquesas. L'hawaiian proven d'aquel nuclèu marquesan.
La proximitat lingüistica màger de l'hawaiian es amb lo marquesian sud. Parteja tanben una granda part del vocabulari amb la rèsta de las lengas polinesianas. Aital 76% del vocabulari de l'hawaiian fa veire de similituds o es identic al tahitian o al maòri.
Classificacion
L'hawaiian es una lenga polinesiana, un grop de las lengas oceanianas centralas restacat a las lengas oceanianas. Aquestas fan partida de la branca malaiopolinesiana de la familha austronesiana. L'hawaiian es pròche del mangarevan e del marquesian.
Ostal de Trencavèl
right|thumb|180px|Escut de la dinastia de Trencavèl La familha Trencavèl foguèt una importanta dinastia vescomtala que governava, entre los sègles X e XIII, los vescomtats de Nimes, Albi, Carcassona, Rasés, Besièrs e Agde, en Lengadòc.
Linhatge dels Trencavèl
Aqueste conglomerat de tèrras al centre de Lengadòc e dins las mans dels Trencavèl donèron a aquesta familha una posicion de poder considerable durant los sègles XI e XII. Tant es que sos vesins dirèctes (los comtes de Tolosa a l'oèst e de Barcelona al sud), vesent l'importància dels Trencavèl e las sieunas tèrras cercaràn aliança amb els. Majoritàriament, los Trencavèl foguèron aliats dels comtes de Barcelona.
Lo govèrn dels Trencavèl s'acabarà en 1209 per Carcassona, Rasés, Besièrs e Albi, e en 1214 per Nimes e Agde (a causa de la conquista de Simon de Montfòrt, pendent la Crosada Albigesa). Recobraràn lo poder brèvament entre 1224 e 1227 e après parcialament en 1240, mas finalament renonciaràn a tots lors drets en favor e jos la pression del rei de França en 1247.
Ramon Rogièr Trencavèl foguèt un dels protagonistas importants de la Crosada dels Albigeses. S'opausèt mai d'un còp al terrible Simon de Montfòrt, fins qu'aqueste darrièr lo capturèt e li confisquèt totas las tèrras.
Etimologia del nom
Lo nom de Trencavèl ven benlèu del mot compausat trencavelana ("trenca avelana"). A l'origina escaisnom, o prenom, Trencavèl venguèt, pus tard, un nom d'ostal que portèron tres vescomtes (Raimon Trencavèl I, II e III), e qualques dònas de l'ostal vescomtal.
Genealogia
Los traches plens correspondon a de ligams de parentat segurs, los traches en puntilhat a de ligams ipotetics.
(1510) Charlois
(1510) Charlois es un asteroïde. Foguèt descobèrt per André Patry a l'observatòri de Niça en 1939 e nomenat aital per omenatjar l'astronòm occitan Auguste Charlois.
Le Creusot
Le Creusot es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
San Pedro de Rozados
San Pedro de Rozados es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
(1511) Daléra
(1511) Daléra es un asteroïde.
Lengas caribas
thumb|250px|L'espandida geografica actula de las lengas caribas, indicada per de ponches, e al sègle XVI, en color Las lengas cariba son una de las mai grandas familha de lengas amerindas parladas en America del Sud.
Classificacion
La classificacion de las lengas caribas, segon Fabre, es partida en uèch grops.
(1512) Oulu
(1512) Oulu es un asteroïde.
San Pedro del Valle
San Pedro del Valle es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Apròchi foncional de l'informatica
Coma enonciat çai-sus, l'informatica es lo Tractament automatizat de donadas per un aparelh electronic : l'ordenador ; los germanofòns parlan de elektronische Daten Verarbeitung / EDV (« Tractament electronic de donadas »), los anglofòns d'informacion technology / IT (« tecnologias de l'informacion »), valent a dire :
La Breula
La Breula (La Bréole en francés) es una anciana comuna provençala, situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Lo 1èr de genièr de 2017 fusionèt amb Sant Vincenç dei Fòrts dins la comuna novèla d'Ubaia e La Sèrra de Ponçon.
Comunicacion
La comunicacion (del latin communicare significant « metre en comun ») es lo procès de transmission d'entresenhas. Se pòt considerar la comunicacion coma un procès de mesa en comun d'entresenhas e de coneissenças.
La comunicacion, bèl primièr, es un fenomèn cognitiu. Quand se fan servir las tecnologias de telecomunicacion, la comunicacion se deu apiejar sus de foncions complèxas (protocòl de comunicacion, normats, etc.).
Es tras qu'important de diferenciar maitas nocions tre que se parla de comunicacion:
Communication et interaction: approche psychosociologique
thumb|[[Alexander Graham Bell parlant au téléphone en 1876 (actor, 1926).]]La communication et la relation interpersonnelle sont deux termes proches (cf. E. Marc et D. Picard, Relations et communications interpersonnelles, Dunod (coll. Les Tposos) La relation désigne la forme et la nature du lien (familial, de voisinage, professionnel...)qui unit deux personnes. La communication est le rapport d'interaction qui s'établit lorsque les partenaires sont en présence. Ce rapport s'analyse à trois niveaux: intrapsychique (les dimensions de la personnalité de chacun des protagonistes), interactionnel (la structure relationnelle et sa dynamique) et social (le contexte culturel avec ses normles, ses valeurs et ses rituels dans lequel il se place).
Aspects culturels
La communication est le vecteur de la connaissance et de la culture. Envisager la culture sur un plan strictement individuel, comme celle d'un érudit, serait négliger les aspects de civilisation. La communication constitue le mode d'échange pour des communautés de personnes souhaitant partager des cultures communes.
Au niveau istoric, dempuèi quelques décennies, les historiens (école des Annales) ont montré l'importance des représentations sur ce point. On peut remonter aux modes de communication du Edat Mejana (voir Georges Duby). Les historiens contemporains prennent en compte le contexte culturel, afin d'éviter les erreurs d'interprétation (historicisme).
San Pelayo de Guareña
San Pelayo de Guareña es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Comunicacion
Aspects culturels
Aujourd'hui comme hier, la communication et ses canaux sont les moyens de diffuser des informations à caractère cultural - au sens large - sur les évènements, les découvertes et les tradicions, et d'en garder la trace.
Les entreprises elles-mêmes deviennent sensibles à cet aspect des choses lorsqu'elles entretiennent une culture d'entreprise.
Metting
Metting es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Papièr
thumb|right|[[Fotografia d'un fuelh de papier.]]
Lo papier (var. papèr, papèir, papièr ) es un materiau fabricat a partir de fibras de cellulòsa. Inventat en China vèrs lo sègle II avC, se presenta sota la forma de fuelhs fins. Se difusèt lentament vèrs Euròpa en remplaçant pauc a pauc leis supòrts d'escritura pus ancians coma lo papirús ò lo pergamin. Venguèt predominant a la fin de l'Edat Mejana e demòra uei un element de basa dins lei domenis de l'escritura, de l'estampatge, dau dessenh, de l'embalatge e l'igièna.
De l'aparicion de l'escritura a aquela dau papier
L'invencion dau papier foguèt pas concomitanta a aquela de l'escritura. D'efiech, durant l'Antiquitat Auta, leis escrichs foguèron premier conservats sus de supòrts durs e resistents coma de tauletas d'argiela, de tròç d'escòrças ò de muralhas de pèira. Pasmens, rapidament, apareguèron de materiaus pus leugiers e pus soples permetent de simplificar lo transpòrt e l'estocatge. Prefigurant lo papier, lei dos principaus son lo papirús e lo pergamin.
Lo premier apareguèt en Egipte vèrs 3,000 avC. Se difusèt pauc a pauc dins tota la region mediterranèa. Es eissit de cambas entremescladas de cyperus papyrus, una planta originària de la vau bassa de Nil. Lo metòde precís de fabricacion es desconegut mai èra probablament constitüit de tres etapas : decopatge de vetas dins la camba, assemblatge dei vetas dins lei sens verticau e orizontau en preséncia d'aiga, secatge de la preparacion. Puei, un vintenau de fuelhs èran empegadas ensems per formar un rotlèu destinat a l'utilizacion.
Lo pergamin es considerat coma una invencion dau sègle II avC. Dins aquò, de pèus animalas foguèron utilizadas coma supòrt d'escritura avans aquela data que correspond subretot a la generalizacion de son usatge dins certanei regions mediterranèas. A respècte d'aquelei preparacions, lo pergamin se destria per un procès de fabricacion ben definit e per la possibilitat de copar lei pèus per formar de paginas qu'èran assembladas en rotlèus ò en codèx. Apreciat per sa resisténcia e sa soplesa, s'impausèt coma lo supòrt principau de l'escrich en Euròpa a partir dau sègle VII. Pasmens, èra una matèria onerosa.
Lo papier en China
En China, lei supòrts iniciaus de l'escrich foguèron probablament d'òs e de placas de pèira. Puei, se desvolopèt l'usatge de placas de fusta liadas per de cordetas per formar de rotlèus pus aisats de desplaçar e d'aigar. Lo teissut, generalament de seda, foguèt tanben adoptat mai, coma lo pergamin en Euròpa, èra un materiau costós.
Dins aqueu quadre, lo papier apareguèt dins lo corrent dau sègle II avC e aguèt un succès rapid. Èra principalament fach de fibras de lin e de bambó. L'inclusion d'autrei fustas permetiá de variar la textura e la color. Pasmens, segon la legenda, la recèpta de fabricacion foguèt fixada per lo ministre Cai Lun en 105 apC. A cha pauc, lo papier venguèt lo supòrt ordinari de l'escritura e foguèt pereu adoptat en Vietnam (sègle III), en Corèa (sègle IV) e dins l'archipèla nipon (sègle V). Au sègle VII, l'aparicion de la xilografia permetèt de l'utilizar per estampar pus rapidament de tèxtes. Aquela generalizacion dau papier facilitèt lo cambi dei tèxtes gràcias a l'aparicion dau libre dins lo corrent dau sègle III.
La difusion dins lo mond musulman
Au sègle VIII, l'utilizacion dau papier se desvolopèt en Asia Centrala mai son origina es pauc clara. Segon l'ipotèsi pus frequenta, aquò seriá estat entraïnada per la desfacha chinesa còntra leis Arabs a la batalha de Talas (751). D'efiech, entre lei soudats chinés capturats, se serián trobats de papetiers qu'aurián creat un centre de produccion a Samarcanda e ansin favorizat la difusion dau papier dins lo mond musulman. Pasmens, aqueu racònte es uei fòrça contestat per leis arqueològs qu'an descubèrt mai d'un tèxte escrich sus un supòrt papier dins la region datant d'epòcas anterioras a la batalha. De mai, lo procès de fabricacion utilizat per lei papetiers de Samarcanda èra diferent d'aqueu en vigor en China.
Dins totei lei cas, lo papier se difusèt rapidament dins l'espaci islamic onte remplacèt lo pergamin. L'existéncia de papetariás es atestada a Bagdad en 793, au Caire en 900 e en Al Andalós en 1046. Aquò entraïnèt la formacion d'una importanta industria amb d'especializacions regionalas marcadas. Per exemple, Samarcanda venguèt lo centre principau per la fabricacion de papiers preciós destinats ai corts princieras. Au contrari, Egipte s'orientèt vèrs de papiers espés pauc apreciats per escriure mai qu'èran utilizats au sègle XI per embalar d'èrbas ò d'espècias sus lei mercats dau Caire.
La difusion en Euròpa
La difusion dau papier dins l'Euròpa crestiana comencèt amb l'aparicion d'una industria papetiera en Al Andalós dins la region de Valéncia vèrs 1056. De centres de produccion apareguèron pauc a pauc a l'entorn d'aqueu centre a Toledo tre 1085, en Occitània vèrs 1190 e a Fabriano en Itàlia Centrala en 1276. Puei, lo movement s'accelerèt amb de papetiers mencionats en Alemanha dins leis ans 1320, en França en 1348 e en Olanda entre 1340 e 1350. Tot lo rèsta dau continent foguèt agantat avans leis ans 1620.
Lo centre de Fabriano aguèt un ròtle particular durant aqueu periòde en causa de son utilizacion de presoniers arabs per concebre sei procès de produccion. Aquò li permetèt d'aquistar rapidament un important saupre-faire dins lo domeni dau papier preciós entraïnant lo declin dau pergamin. Puei, capitèt de melhorar lo principi dau molin de papier, ja conegut dempuei lo sègle XI en Samarcanda, amb l'introduction d'un sistèma idraulic alternatiu permetent un movement verticau. Aquela innovacion autorizèt lo remplaçament de la mòla utilizada per trissar la pelha per de macetas. De progrès importants aguèron tanben luòc en matèria de preparacion de la pelha.
Dins lo corrent dei sègles seguents, la produccion de papier s'industrializèt en Euròpa amb la constitucion de centres papetiers capables d'exportar sa produccion a plusors centenaus de quilomètres. Per exemple, foguèt lo cas d'Aquitània onte leis Olandés investiguèron de somas importantas. De progrès tecnics suplementaris permetèron d'aumentar la produccion. Lo pus important es probable lo cilindre olandés, aparegut en 1673, que remplacèt lei macetas per la fabricacion de papier de qualitat bassa. Format d'un cilindre eiriçat de lamas copantas e d'un pòst garnit de clavèus, accelerèt considerablament lo tractament de la pelha.
Lo papier mesoamerican
Lo papier foguèt descubèrt d'un biais independent en Mesoamerica a una data encara mau identificada. A l'ora d'ara, lo tròç pus vielh clarament identificat per leis arqueològs provèn de la segonda mitat dau sègle I apC. Foguèt trobat sus un site de la cultura dei tombas de potz, un ensems culturau mau conegut de l'Oèst dau Mexic actuau qu'aviá probablament pas de sistèma d'escritura. Pasmens, aquela preséncia pòu s'explicar per l'utilizacion dau papier, en Mesoamerica, dins de ceremònias religiosas ont èra cremat coma ofrenda ai dieus. L'usatge coma supòrt d'escritura sembla pus tardiu e apareguèt probable dins lei regions maias au sègle V. Coma lei Romans, lei Mesoamericans inventèron de codèx per reliar entre elei plusors paginas.
Dich amatl en nahuatl, lo papier mesoamerican èra fabricat a partir de la rusca intèrna dau ficus. Per aquò, aquela darriera èra trempada dins una solucion alcalina (generalament a basa d'aiga de cauç), caufada e lavada. Aqueu procès permetiá d'extraire lei fibras de cellulòsa qu'èran dispausadas en lei crosant sus una superficia dura e rugosa. Puei, èran batudas per omogeneïzar la preparacion avans secatge. Aquò permetiá de produrre un papier fòrça rugós qu'èra cubèrt d'un jaç d'amidon ò de cauç per i permetre l'escritura.
L'aparicion de la pasta de papier cellulosica
L'aparicion de l'estampariá en Euròpa au sègle XV i entraïnèt una aumentacion progressiva de la demanda de papier. Per faciar la demanda e protegir sei centres de produccion, leis autoritats adoptèron de reglementacions per limitar ò enebir leis exportacions dei matèrias premieras necessàrias a l'industria papetièra (pelha, pega...). Pasmens, lei besonhs contunièron d'aumentar e lo progrès tecnic agravèt la situacion, especialament a partir de la Revolucion Industriala. D'efiech, en 1798, lo Francés Louis Nicolas Robert (1761-1828) inventèt la premiera maquina otís dedicada a la fabricacion de papier. Lo premier modèl permetiá d'accelerar la produccion d'un factor 10 e foguèt largament perfeccionat e copiat, principalament per lo Britanic Henry Fourdrinier (1766-1854) que donèt son nom a la maquina. Vèrs 1850, n'aviá 300 au Reiaume Unit, 250 en França e un nombre quasi identic en Alemanha.
Per resòuvre la question dau provesiment en matèrias premieras, una premiera solucion foguèt trobada per Justus Claproth (1728-1805) que concebèt un procès permetent de levar la tencha e de reciclar lo papier. Pasmens, la solucion vertadiera venguèt amb la descubèrta de la cellulòsa per lo Francés Anselme Payen (1795 ò 1798 - 1871) en 1834. Dins lo corrent deis ans 1840, Friedrich Gottlob Keller (1816-1895) capitèt de trobar un metòde per utilizar aquela fibra per produrre una pasta de papier novèla a basa de fusta. Sospichada tre 1719 per Réaumur (1683-1757), aquela possibilitat foguèt fòrça estudiat per lei quimistas de la segonda dau sègle XIX que melhorèron la qualitat dei fibras utilizadas e dei pastas. Vèrs 1900, la pelha èra ansin estada totalement abandonada au profiech de la fusta.
Demorèron alora doas questions qu'ocupèt l'industria papetiera durant una partida importanta dau sègle XX. La premiera regardèt un fenomèn de destruccion lenta dau papier causat per l'utilizacion d'alum coma additiu per preparar la pasta. Aguent de proprietats acidas, aquela substància degradava lo papier en quauquei decennis. Dins lo corrent deis ans 1930, la crenhença d'una pèrda massisa dei documents escrichs foguèt donc a l'origina de recèrcas sus de papiers sensa aciditat. Plusors metòdes foguèron desvolopats amb la neutralizacion de la pasta coma principi de basa. Per aquò, es necessari siá d'apondre de substàncias basicas per eliminar l'aciditat (bicarbonat) siá d'utilizar d'additius neutres (carbonat de calci). En comparason dau papier acid, lo papier alcalin a una durada de vida mejana de 500 ans que pòu agantar 1,000 ans per lei papiers de qualitat superiora.
L'invencion dau carton
L'invencion dau carton es tradicionalament atribuïda a un estudiant de Réaumur que l'auriá imaginat per fabricar de jòcs de cartas e de plats. Foguèt probablament inventat ulteriorament dins d'autrei regions d'un biais independent. Son usatge se genaralizèt dins lo corrent de la segonda dau mitat dau sègle XIX amb la Revolucion Industriala. Una premiera etapa importanta aguèt luòc en 1850 amb la mesa en servici de la premiera maquina permetent de produrre un carton de mai d'un jaç. Puei, en 1871, foguèt inventat lo carton ondejat que son usatge se difusèt largament durant la Premiera Guèrra Mondiala (1914-1918). Uei, es lo materiau de basa per lo transpòrt d'objèctes de talha mejana.
En mai dau carton ondejat, existís mai d'un autre tipe de carton. Lei pus frequents son :
Fabricacion de la pasta de papier
La pasta de papier es lo materiau de basa de la fabricacion dau papier. Uei, es principalement producha a partir de fusta mai tot materiau contenent de fibras de cellulòsa pòu èsser utilizat. Istoricament, serviguèron donc de matèrias premieras de teissuts d'origina vegetala (coton, lin, canebe...), de vegetaus lignocellulosics (lin, canebe, cana de sucre...), de papiers gausits ò de cròtas d'erbivòrs domestics.
La premiera etapa de la fabricacion de la pasta consistís a facilitar la liberacion de la cellulòsa en destructurant la matèria en preséncia d'aiga. La fusta es ansin deruscada, trissada e raspada, la pelha es estraçada e desfilfrada e lo papier es trissat avans d'èsser mesclat amb d'aiga. Puei, la mescla obtenguda a la sortida d'aqueleis operacions dèu èsser filtrada e omogeneïzada. Per aquò, es necessari de la passar dins de banhs onte pòu subir de tractaments complementaris. Aquò es fòrça important dins lo cas de la pasta de fusta que contèn d'impuretats (lignina...) que pòdon s'eliminar amb un apondon de bisulfat (subretot utilizat per lei conifèrs) ò de sulfat. Es tanben possible de realizar una operacion de blanquiment gràcias a d'agents oxidants (peroxids, clòr, oxigèn...) ò de fongicidas per conservar la pasta pus lòngtemps.
Lei quantitats d'aiga pura requistas per la preparacion de la pasta son fòrça importantas (51 L per 500 fuelhs de papier produch a partir de fusta e 130 L dins lo cas de fuelhs reciclats ). La consumacion d'energia es tanben una question de considerar dins l'implantacion de l'usina.
Produccion dei fuelhs
Maugrat la modernizacion dei metòdes de produccion, la fabricacion dei fuelhs seguís lei tres meteisseis etapas dempuei l'invencion dau papier. Premier, es necessari d'injectar la pasta dins una forma onte va pèrdre una partida importanta de son aiga per gravitat. Puei, la mescla es preissat per eliminar lo rèsta de l'aiga. Enfin, après secatge, s'obtèn un fuelh que pòu subir de tractaments complementaris segon lei besonhs.