cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lista de provèrbis occitans
C
Chascun fai virar l'aiga de vers son molin. (Peiregòrd
Chascun sap çò que bul dins son ola. (Vivarés)
Chasque ausèl tròba son niu bèl (Lemosin)
Cu fai pas quand pòt, fai pas quand vòl. (Carcin)
Cu l'acaba va a la cava. (Carcin)
Cu non pòu portar, tirassa. (Provença)
Cu parla dau mau dau vesin, z-a lo sieune en chamin. (Auvèrnhe)
Cu petaça, son temps passa. (Carcin)
Cu s'assembla se sembla. (Carcin)
D
De raça lo can ne caça. (Carcin)
Del temps que lo boièr dinna, lo temps s'aisina. (Carcin)
De quante biais que l'òm se vire, n'òm a totjorn lo cuol de darrièr. (Vivarés)
D'una gresa se pòt far un canabal, e d'un canabal se pòt far una gresa. (Carcin)
E
En mai la craba es borruda, en mai lo boc l'aima. (Carcin)
F
Fa la saussa a l'aucèu sensa aver vist la pluma. (Provença)
La nèu de FEBRIER, quò's d'aiga dins un panier (Auvèrnhe)
Per beure de bona aiga chau 'nar vers la bona FÒNT. (Auvèrnha)
G
Gau de carriera, dolor d'ostau. (Provença)
Per la GULA i a totjorn de monde. (Provença)
H
Ne cau pas tròp horgar la HAUÇ si vòlen que cope la toja. (Bearn)
HILH de la mair, parent deu pair. (Bearn)
J
JORN passat, jorn ganhat. (Provença)
L
La fam fai sortir lo lop de la siauva. (Auvèrnhe)
Las estèlas revèrtan lo soc. (Roergue)
Lausa la mar e ten-te en tèrra. (Provença)
Lo ben de rifa-rafa s'entòrna coma s'amassa. (Carcin)
Lo gentum fai pas bulir l'ola (o : Lo gentum sala pas l'ola). (Vivarés)
Lo promier au molin, lo promier engrana (Lemosin)
'''Lo que trabalha manja la palha. Lo que fai ren manja lo fen.''' (Carcin)
Los ans ne'n saben mai que los libres. (Peiregòrd)
Los bons nadaires son los bons negaires. (Carcin)
Los mestiers en -aire ne valon gaire (Lemosin)
Los uns que segoteishen lo plèish, los autes qu'amassan las amoras. (Bearn)
M
Montanhas nèiras, Lemosin escur, fará de plueja, de segur. (Auvèrnhe).
N
NEJAR de feurieir vau de fomarieir. (Auvèrnhe)
Non i a mèu sensa fèu, ròsa sensa espina, ni nòse sensa crovèu. (Provença)
Non i a tala mordedura que d'un pevolh revengut. (Provença)
Non i vagues, e non t'enfangaràs. (Provença)
Non se fa d'una lèbre un lion. (Provença)
Non te rises de mon mau, que quand lo mieu serà vièlh, lo tieu serà nòu. (Provença)
Non vague au bòsc cu crenhe lei fuelhas. (Provença)
O
Òbra facha li fa gaug. (Provença)
On i a un hasan, las poras non cantan. (Bearn)
P
Lo PAN de taula a pas de mèstre. (Carcin)
Mauvat PAN n'es pas fam. (Auvèrnhe)
PAS a pas, l'òm va ben luench. (Provença)
I a pas de PASCADAS sens uòus.
Au mai PENDE, au mai rende. (Provença)
PETAÇAR fai durar. (Carcin)
PICHON gasanh emple la borsa. (Provença)
PIU-PIU totjorn viu. (Lengadòc, Provença)
PLUÈJA d'abrial, secada d'estiu. (Roergue)
Q
Vejatz tanben la letra C
Qual pana un uòu, pana un buòu. (Lengadòc)
Quand las filhas se maridan, lhas consenton en dire non. (Auvèrnhe)
Quan los chivaus n'an pas mei de hen, que hèn aus còps de pès. (Bearn)
Quand tròna au mes de febrier, tot l'òli caup dins un culhier. (Provença)
Quau vòu se faire messongièr, se fàsia devinaire de temps. (Vivarés)
Que per Nadal se solelha, per Pascas se torrelha. (Roergue)
Que plaidia tot sol a totjorn rason. (Auvèrnha)
Que vai charchar 'na femna luenh, pòrta la tara o ben la pren. (Auvèrnhe)
Qui dab cans va, apren a lairar. (Bearn)
Qui fa piu piu dura un brieu.
Qui lenga a, a Roma va.
'''Qui trabalha, manja la palha. Qui fa res, manja lo fen.''' (Carcin)
Quò que regetan bei lo pè, o van quèrre bei lo bèc. (Auvèrnhe)
R
Rat de glèisa, diable d'ostal. (Lengadòc)
Rat escaudat, l'aiga tébia li fai paur. (Carcin)
Robin se soven totjorn de sas flutas (Lemosin)
S
Segon lo temps fau navegar. (Provença)
T
Tau a pensament de farina, qu'a pron de pan cuech. (Provença)
Tau consente que se'n pente. (Provença)
U
Una poma poirida ne'n gastariá mila (Lemosin)
Un bon badalhaire nen fai badalhar detz. (Auvèrnhe)
V
VAL mai faure que faurisson. (Carcin)
VAL mai se tener au tronc qu'a las branchas. (Lemosin)
VAU mai èsser quinçon de champ que rossinhòu de gàbia. (Provença)
VAU milhor passar per bèstia que per hòl. (Gasconha)
Una VESITA fai totjorn plaseir, si quò-es pas quand ven, quò-es quand fila. (Auvèrnhe)""
Lo qui a VESINS qu'a socís (Bearn)
VODRE e podre son de chausas mesparièras. (Auvèrnhe)
Nòtas
<references group=N/>
Recado
thumb|200px|Corruda de gauchos montant suus lors recados Lo recado qu'ei un ensemble de pèças de teishut e de linçòu caperats per ua pèth d'aulha qui son emplegat en lòc e plaça de sèra entà montar suu chivau peus gauchos. Qu'ei ua de las particularitats màger de l'aquitacion dens la region de l'Arriu de la Plata.
L'ensemble deus elements qui compausan lo recado qu'ei aperat l'apero.
Desigual
thumb|250px|La botiga Desigual a Barcelona Desigual es una entrepresa multinacionala de produches textils qu'a sa sedença a Barcelona. Foguèt creada a Eivissa en 1984 per l'entrepreneire soís Thomas Meyer. La companhiá qu'a atench un prestigi internacional, cresquèt entre 2002 e 2009 d'aperaquí 60% cada an, e arribèt a de vendas de 250 milions d'èuros en 2009 e dos ans mai tard en 2011 atenhèt la soma de 560 milions.
Crotz dau combatent volontari 1914-1918
La Crotz dau combatent volontari 1914-1918 es una decoracion de la Republica Francesa creada lo 4 de julhet de 1935. Recompensa leis individús volontaris per servir dins una unitat combatenta dins lo corrent de la Premiera Guèrra Mondiala. Lo 10 d'abriu de 1936, foguèt tanben atribuida per decrèt ai volontaris subrevivents de la guèrra de 1870-1871.
Camaleño
Camaleño es un municipi de la província de Cantàbria. Population: 1050 ab. (2010), superfícia: 161,1 km², densitat de population: 6,52 ab./km².
Operon lac
L'Operon lac qu'ei un operon (lo purmèr estudiat istoricament) descobèrt en çò deu bactèri Escherichia coli qui còda e qui regula la sintèsi de tres enzims implicats dens lo metabolisme de la lactòsa. Aqueste operon qu'ei regulat, enter autas causas, per la concentracion en glucòsa e en lactòsa. 600px|center|thumb|Estructura de l'operon lac e lo son foncionament en abséncia de [[lactòsa : lo gèn repressor que sintetiza la molecula Lac I qui empacha l'ARN polimerasa de's hicar sus l'operator de de transcríver los tres gèns estructuraus de l'operon]]
L'operon lac qu'ei compausat de :
Iggy Pop
James Newel Osterberg, Jr., mai conegut coma Iggy Pop (Muskegon, Michigan 21 d'abril de 1947) es un cantaire, compositor e actor american. Es considerat coma un dels artistas rock dels mai influents. Foguèt un dels membres mai importants del grop The Stooges qu'agiguèt coma una de las formacions precursoras del movement punk.
A.J. Styles
Allen Lloyd Jones, mai conegut jol pseudonim A.J. Styles (Gainesville, Estats Units, 2 de junh de 1977) es un luchaire professional american. Trabalha actualament per la Total Nonstop Action Wrestling.
Evolucion
En biologia, l'evolucion es la transformacion d'espècias viventas al fial de generacions.
Canton de Montagut de Carcin
Lo canton de Montagut de Carcin es una anciana division administrativa d'Agenés, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment dels Sarrasins, lo departament de Tarn e Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Las 6 comunas son ara dins lo canton de País de Sèrras Sud-Carcin (burèu centralizator La Francesa). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian.
Onomatopèia
Una onomatopèia (del grèc ονοματοποιία, « creacion de mots ») es una categoria d'interjeccion emesa per simular un bruch particular associat a una persona, una bèstia o una causa, per l'imitacion dels sons qu'aquestes produson. D'unas onomatopèias que i a son improvisadas espontanèament, d'autras son convencionalas.
Canton de Montagut de Carcin
Istòria
Los cantons de Montagut e de Recacòrn se creèron en 1790 dins lo districte de Vilanuèva d'Òut, en Òut e Garona.
Onomatopèia
Lista d'onomatopèias tradicionalas
Onomatopèias de sons divèrses
Canton de Montagut de Carcin
Istòria
En 1801, lo canton de Montagut foguèt conservat e lo de Recacòrn suprimit.
Camargo
Camargo (Camargu en càntabre) es un municipi de la província de Cantàbria.
Aissa
Aissa (Aixe-sur-Vienne en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los aissauds.
Toponimia
miniatura|250px|gaucha|Paneu d'entrada a Aissa. Una atestacion latina a l'epòca carolingiana, Axia pòt menar a un nom d'òme, Axius. Chau benlèu comprene una origina *Axia Villa, la propietat de Axius.
Istòria
A la revolucion, la parròquia de Tarn es annexada a Aissa.
Scatman John
John Paul Larkin nais a El Monte, en Califòrnia. Sofrís de quequejadís. A 12 ans, apren lo piano, e a 14 ans, a cantar lo scat.
Jòga de piano per dissimular sa paur de parlar, fins al jorn ont descobrís que son andicap li balha d'unas proessas vocalas.
Guitarra
thumb|Guitarra thumb| La guitarra es un instrument musical de còrda, compausat d'una caissa de fusta -de forma que pòt ramentar lo numèro uèch-, amb un trauc circular dins lo centre de la fàcia superiora, sièis còrdas e un margue, sul qual i a lo diapason, devesit en dètz-e-nòu compartiments.
Istòria
Lo primièr instrument que se ditz que donèt origina a la guitarra foguèt l'ud arabi. Es plan possible que l'union de la citara e l'ud afavoriguèssen lo desvolopament posterior de l'instrument.
La Masiera Nauta
La Masiera Nauta (Lamazière-Haute en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Chastèunòu Vau Sant Donat
Chastèunòu de la Vau de Sant Donat (Châteauneuf-Val-Saint-Donat en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Ben Shenkman
thumb|200px|Benjamin Shenkman en 2009 Benjamin Shenkman, nascut Sheinkman (Nòva York, 26 de setembre de 1968) es un actor e comedian american. Se revelèt gràcias a son ròtle del Dr. Jeremiah Sacani, dins la sèria Royal Pains de la cadena USA Network.
Crastatt
Krastatt en alemannisch (Crastatt en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Istòria
Crastatt Apareis al Mièja Edat, lo sieu nom a mencionat a divèrsas recuperacions en los bens dels abbayes de Wissembourg (acte de donation de Chrasftestate villa del 19 de junh de 739 de Nordoald al abbaye de Wissembourg), de Marmoutier (1120) e de Obersteigen (1220 e 1289). Lo vilatge fa partida del bailliage del Kochersberg. Après una longa disputa entre lo Saint-Empèri romain germanique e lo Évêché d'Estrasburg, lo vilatge demorarà possession indivise fins a. L'avesque d'Estrasburg après aquel periòde ne vendrà sol proprietari fins a la Revolucion francesa. En 1790, Crastatt a integrat en lo costat de Marmoutier.
Una nécropole mérovingienne de 7 cavòts en datant de la a #èsser descobèrta al luòc-dich Ritterpfad l'an 1914. Lo campanal roman es de la o començament de la, lo chœur de la glèisa a #èsser bastit l'an 1883 e dispausa d'un orgue de Molsheim de 1890.
Crastatt apparaît au Moyen Âge, son nom est mentionné à plusieurs reprises dans les biens des abbayes de Wissembourg (acte de donation de Chrasftestate villa du 19 juin 739 de Nordoald à l'abbaye de Wissembourg), de Marmoutier (1120) et d'Obersteigen (1220 et 1289). Le village fait partie du bailliage du Kochersberg. Après une longue dispute entre le Saint-Empire romain germanique et l'Évêché de Strasbourg, le village restera possession indivise jusqu'au. L'évêque de Strasbourg après cette période en deviendra seul propriétaire jusqu'à la Révolution française. En 1790, Crastatt est intégré dans le canton de Marmoutier.
Charles Mingus
Charles Mingus (1922-1979) foguèt un important compositor e musician Estats Units d'America de jazz e tanben un activista politic dels Drechs Umans.
Crastatt
Istòria
Une nécropole mérovingienne de 7 tombes datant du a été découverte au lieu-dit Ritterpfad en 1914. Le clocher roman est du ou début du, le chœur de l'église a été construit en 1883 et dispose d'un orgue de Molsheim de 1890.
Viralenga
Un viralenga o repetièra es una frasa (o grop de frasas) jogarèla, mai que mai de mal prononciar, que sa compreneson orala es malaisida o quitament los dos.
Crotz dau combatent volontari
La Crotz dau combatent volontari es una decoracion de la Republica Francesa creada lo 4 de febrier de 1953 e modificada lo 8 de decembre de 1981. A l'origina, èra destinada a guierdonar leis individús volontaris per servir dins una unitat combatenta francesa dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala. En 1981, foguèt reformada e es d'ara endavant ai volontaris de totei lei conflictes. Un sistèma d'agrafas permet de mencionar la o lei guèrras a l'origina de l'atribucion de la decoracion.
Ostau dei Cants
L'Ostau dei Cants es, dins lei religions mazdeïsta e zoroastriana, lo luòc de residéncia dau dieu Ahura Mazda. Correspònd au paradís crestian. Son accès necessita de passar per lo pònt de Chinvat, lo pònt que separa lo monde dei vivents e lo monde dei mòrts, e de passar lo jutjament deis armas. Lei fidèus dignes d'intrar dins l'Ostau dei Cants contunian son camin. Lo rèsta es dirigit vèrs l'Ostau dau Druj, que correspònd a l'infèrn crestian, onte devèon esperar un certan temps avans d'accedir au paradís.
Drosophila melanogaster
200px|thumb|Ua drosofila La Drosophila melanogaster (aperada mei simplament drosofila o mosca deu vinagre) qu'ei ua mosca (diptèr) hèra comunament emplegat peus experiments genetics. Qu'ei, per aquesta rason, un deus insèctes los mei estudiats per l'òmi (com ac son tanben Escherishia coli en çò deus bacteris e lo milhòc e lo tobac en çò de las plantas).
Un deus avantage d'emplegar ua tau mosca com organime modèu qu'ei la repiditat deu son cicle de generacion (2 setmanas, haut o baish) e la quantitat d'individús sus cada generacion (de cap a 400 uèus)qui ajuda a hargoar resultas estatisticas significativas.
Grande Terre (Nòva Caledònia)
La Grande Terre es l'illa principala de la Nòva Caledònia, dins la mar de Coralh, una mar de l'ocean Pacific. Representa 88 % de l'ensemble del territòri de la Nòva Caledònia. Orientada del nòrd-oèst cap al sud-èst, perlongada al nòrd per las illas Belep e al sud per l'lilla dels Pins amb las qualas forma l'archipèla de la Grande Terre, forma un ensemble alongat de 400 km de long (del "cap del monde" a Poingam dins la comuna de Poum a l'extremitat nòrd-oèst fins al cap N'Dua al limit entre lo Mont-Dore e Yaté a la punta sud) per 64 km a son endreit pus larg (entre la presqu'illa de Pindai dins la comuna de Poya sus la còsta oèst e Poindimié sus la còsta èst).
Canton de Caors Sud
Lo canton de Caors Sud es una anciana division administrativa de Carcin, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Caors, lo departament d'Òut e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, la comuna de Caors foguèt despartida entre los tres cantons de Caors-1, Caors-2 e Caors-3. Arcambald passèt al canton de Caors-2 e las autras 3 comunas anèron al canton de Caors-3 (burèu centralizator : Caors per aqueles cantons). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian carcinòl.
'''NB. La superficia dins l'infobox es aproximativa, perqué la comuna de Caors es sus tres cantons.''' La partida grisa sus l'infobox entre las doás rojas es la comuna de Caors.
Istòria
Lo canton se creèt en 1801.
A las eleccions departamentalas del 22 de març 2015, en aplicacion del decret del 13 de febrièr 2014 que delimita los cantons del departament d'Òut, lo canton foguèt suprimit.
Campoo de Enmedio
Campoo de Enmedio es un municipi de la província de Cantàbria.
Le Champ-de-la-Pierre
Le Champ-de-la-Pierre es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Inscricha en lo Bocage normand e lo parc natural regional Normandie-Maine, la municipalitat, al jos-sòl de granite roge, presenta de nombrós étangs ancians. Lo sieu bourg es al sud de Rânes, a Unitat|7.5|km  al nòrd-es de Carrouges e a Unitat|14|km  a l'èst de La Ferté-Macé.
En cobrint 405 ectaras, lo territòri es lo mens estendut del costat de Carrouges ; 95 % apertenon a la familha de Andigné.
Inscrite dans le Bocage normand et le parc naturel régional Normandie-Maine, la commune, au sous-sol de granite rouge, présente de nombreux étangs anciens. Son bourg est à 4 km au sud de Rânes, à 7.5 km au nord-est de Carrouges et à 14 km à l'est de La Ferté-Macé.
Couvrant 405 hectares, le territoire est le moins étendu du canton de Carrouges ; 95 % appartiennent à la famille d'Andigné.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat s'es desvolopada a l'entorn d'importantas forgis ne n'activitat del al, #que ne demòra lo anautit foguet classificat monument istoric.
Lo Camp-de-la-Pèira presenta dels pòbles restaurats tradicionalament al Bòsc Viel, Hamel, Pommerel, lo Aulnay, la Fendrie, los Monts, la Foncière, la Boisnière, la Forja, lo Bourg amb la comuna, èca.
La commune s'est développée autour d'importantes forges en en activité du au, dont demeure le haut fourneau classé monument historique.
Le Champ-de-la-Pierre présente des villages restaurés traditionnellement au Bois Viel, Hamel, Pommerel, l'Aulnay, la Fendrie, les Monts, la Foncière, la Boisnière, la Forge, le Bourg avec la mairie, etc.
Tirador
Un tirador (var. tiraor) o una tireta o un tiret es un element de mobilièr. Es un receptacle o espaci mobil d'un mòble (taula, armari, bufet, èca.), amb de guidas e contraguidas, qu'en estirant sòrt del mòble ont es contengut e en quitjant i dintra.
Servís a i guardar d'objèctes e la siá primièra aparicion remonta a l'Antiquitat.
Sotteville-sur-Mer
Sotteville-sur-Mer es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bassins
vinheta Bassins ei ua vila soïssa de 1301 abitants (2013) dens lo districte de Nions e lo canton de Vaud.
Economia de Tailàndia
Amb una bona infrastructura, una economia de mercat dubèrt, politicas favorablas a inversions e fòrtas politicas d'exportacion, Tailàndia aguèt una solida creissença entre los ans 2000 e 2007, superior a 4% a l'an, en atenhent de còtas de 6,9% e 6,1% en 2003 e 2004, après se recuperar de la crisi asiatica del 1997-1998.
Sant Pèire (Montrós)
Sant Pèire (en italian, San Pietro di Monterosso ) es una anciana comuna occitana de la Val Grana. En 1929, es annexaa a Montrós per lo regim fascista.
Economia de Tailàndia
Durant la darrièra estapa del govèrn del primièr ministre Thaksin lo 2006, lo nivèl d'inversions descenèt 26%. La crisi financièra globala del 2008-2009 afectèt severament las exportacions del país, amb la majoritat dels sectors en sofrint de reduccions significativas. Lo 2009 l'economia contractèt 2,2%. .
Las exportacions del país - principalament maquinas e compausants electronics, produchs agricòlas e jòias - contunhan a impulsar l'economia, en representant mai de mitat del produch intèrne brut.
Dombrot-sur-Vair
Dombrot-sur-Vair es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
Dombrot-Sus-Vair, vilatge a l'èst del autoroute A31 E21, a situat a ieu-camin entre La Neuveville-jos-Châtenois (al nòrd) e Sant-Remimont (al sud) e li cal pas pas èsser confondut amb un autre del meteis departament, Dombrot-lo-Shut, symétriquement opausat a Contrexéville, mai al sud.
La municipalitat de Dombrot-sus-Vair (anciennement "Bouzey"), en lo costat de Bulgnéville e lo arrondiment de Neufchâteau, es un vilatge #que s'estend en la vallée del Vair sus una longitud approximative d'Unitat|1200|m, appuyé per las siás extremitats sus doas coteaux de pauc d'elevacion. Lo sieu altitud (mencionada en 1889 per la instituteur) es d'Unitat|325|m. Malgrat qualques abitacions éparses, presenta quatre aglomeracions desparièras #que los noms n'an patit qualques alteracions o de cambiaments dempuèi lo sègle darrièr. Aquel son, en disposicion del miègjorn al nòrd e per òrdre d'importància : Aquela darrièra sòla se tròba sul marge drech del Vair, en se connectant dins la carrièra de Val per un pont de reconstruction recent en 1907. Fin finala a dos quilomètres aperaquí, cap a Houécourt, se tròba lo molin de la Gravière #que i aguèt antany la siá importància coma molin banal destinat als abitants de la distincion e en fasent partida d'una distincion desparièra, aquela del Ban de Velay.
Dombrot-sur-Vair, village à l'est de l'autoroute A31 E21, est situé à mi-chemin entre La Neuveville-sous-Châtenois (au nord) et Saint-Remimont (au sud) et ne doit pas être confondu avec un autre du même département, Dombrot-le-Sec, symétriquement opposé à Contrexéville, plus au sud.
La commune de Dombrot-sur-Vair (anciennement "Bouzey"), dans le canton de Bulgnéville et l'arrondissement de Neufchâteau, est un village qui s’étend dans la vallée du Vair sur une longueur approximative de 1200 m, appuyé par ses extrémités sur deux coteaux de peu d'élévation. Son altitude (mentionnée en 1889 par l'instituteur) est de 325 m. Malgré quelques habitations éparses, il présente quatre agglomérations distinctes dont les noms ont subi quelques altérations ou changements depuis le siècle dernier. Ce sont, en allant du midi au nord et par ordre d’importance : Cette dernière seule se trouve sur la rive droite du Vair, se reliant à la rue de Vaux par un pont de reconstruction récente en 1907. Enfin à deux kilomètres environ, vers Houécourt, se trouve le moulin de la Gravière qui eut autrefois son importance comme moulin banal destiné aux habitants de la seigneurie et faisant partie d’une seigneurie distincte, celle du Ban de Velay.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Dempuèi la siá origina, lo pòble li a calgut portar lo nom de Bouzey. Los mai vièlhs documents lo presentan coma tèrra de nom e d'arma del Chevalier de Bouzey, mas a rason de divèrs partejas de la distincion e per evitar a l'anciana familha del senhor lo désagrément de dever comparsionner dins la tèrra de lo sieu nom, lo pòrti de Lorraine Léopold, per carta brevet del 20 de genièr de 1715, interchangea los noms de Bouzey e del pòble d'en un autre luòc fòrça sarrat de Dombrot (Dombrot-lo-Shut) : lo ancià Bouzey #dever dempuèi alavetz portar lo nom de Dombrot, e lo ancià Dombrot aquel de Bouzey.
A la Revolucion, la abolition dels vestigis de la féodalité en essent agach coma una mesura de salvacion publica, los noms d'origina seigneuriale lor calguèsse desaparéisser/desaparéisser. Los dos pòbles, #qu'unas primièras fes avián fach escambi de nom, lor calguèt se trucar lo un e l'autre "Dombrot". La proximitat del luòc en podent portar la confusion en los actes administratius, i aguèt convengut que lo ancià Bouzey seriá d'ara endavant designat jol nom de Dombrot-sus-Vair, e lo ancià Dombrot Dombrot-lo-Shut, per una rason basada en la siá posicion géographique. Uèi encara, malgrat los cambiaments oficiales successius, la localité contunha de se trucar en lo lengatge popular Bouzey, en patois "Bougeye".
En relacion amb lo étymologie de caduna d'aquelas denominacions, voici l'origina probabla del primièr Dombrot, Dom nòu préfixe jonch al nom del patron Brice. Tròba pas-t-se pas en lo veïnat bon nombre de appellations identics : Dom-Martin, Dom-Julien, Dom-Vallier, Dom-Rémy. Per çò qu'es del primièr Bouzey, la tradicion es unanima a l'atribuir a la paraula "boue", es una opinion #que sembla justificar la natura de lo sieu sòl.
Depuis son origine, le village a dû porter le nom de Bouzey. Les plus vieux documents le présentent comme terre de nom et d’arme du Chevalier de Bouzey, mais à raison de divers partages de la seigneurie et pour éviter à l’antique famille du seigneur le désagrément de devoir comparsionner dans la terre de son nom, le duc de Lorraine Léopold, par lettre patente du 20 janvier 1715, interchangea les noms de Bouzey et du village d’ailleurs très rapproché de Dombrot (Dombrot-le-Sec) : l’ancien Bouzey dut dès lors porter le nom de Dombrot, et l’ancien Dombrot celui de Bouzey.
Concernant l’étymologie de chacune de ces dénominations, voici l’origine probable du premier Dombrot, Dom nouveau préfixe joint au nom du patron Brice. Ne trouve-t-on pas dans le voisinage bon nombre d’appellations identiques : Dom-Martin, Dom-Julien, Dom-Vallier, Dom-Rémy. Quant au premier Bouzey, la tradition est unanime à l’attribuer au mot "boue", c’est une opinion que semble justifier la nature de son sol.
Medalha de la Resisténcia francesa
La Medalha de la Resisténcia francesa es una decoracion de la Republica Francesa creada lo 9 de febrier de 1943 per lo generau Charles de Gaulle. Èra destinada a recompensar leis actes de fe e de coratge en França, dins l'Empèri o dins un país estrangier aguent participat a la Resisténcia francesa còntra Alemanha e seis aliats a partir dau 18 de junh.
Saint-Dié-des-Vosges
Saint-Dié-des-Vosges es una vila de França dins lo departament dels Vòges.
Istòria
Vallées E sustot de tucs recèlent dels luòcs de peuplement escampilhats e fòrça ancians. Lo archéologue pas i amassada pas solament dels luòcs de periòde laténienne. Una multitude d'indicis soslinha una précoce preséncia neolític e una intensificacion de l'aucupacion dels sòls i a 5000 ans. Se lo forum o fanum seguent los autors, es-a dire lo Vièlh-mercat sant Martin a liurat a la s|XIX|e}} qualques vestigis d'ostals solidaires adossades a remparts #que las fòssas comblées après un incendi cap a l'an 90 n'an liurat minaria fonduts, çò de mès de conegut pels registres, un scenari barrat per un murus gallicus e protegit per un rempart, es lo camp de la Bure demorat en l'epòca gauloise, de contunh gallo-romaine per una familha de ferrièrs e los sieus emplegats. Lo camp servís tanben longtemps de refugi de nautor, autentica oppidum a las epòcas de disturbis e de guèrras. A l'epòca gallo-romaine tardana, a equipat d'una granda estatua en portant un Jupiter en cavant çò anguipède, una granda balise visibla de l'anciana via romaine, la via salinatorum.
thumb|La glorification de [[Sant Dié|sant Déodat (B. Prot, 1662).]]
Vallées et surtout collines recèlent des lieux de peuplement dispersés et très anciens. L’archéologue n’y rencontre pas seulement des sites de période laténienne. Une multitude d'indices signale une précoce présence néolithique et une intensification de l'occupation des sols il y a 5000 ans. Si le forum ou fanum suivant les auteurs, c'est-à-dire le Vieux-marché saint Martin a livré au quelques vestiges de maisons solidaires adossées à des remparts dont les fosses comblées après un incendie vers l'an 90 ont livré des minerais fondus, le plus connu par les fouilles, un plateau barré par un murus gallicus et protégé par un rempart, est le camp de la Bure habité à l’époque gauloise, puis gallo-romaine par une famille de forgerons et ses employés. Le camp sert aussi longtemps de refuge de hauteur, véritable oppidum aux époques de troubles et de guerres. À l’époque gallo-romaine tardive, il est équipé d’une grande statue portant un Jupiter terrassant l’anguipède, une grande balise visible de l’antique voie romaine, la via salinatorum.
thumb|La glorification de [[Saint Dié|saint Déodat (B. Prot, 1662).]]
1507 : Cosmographiae Introductio  (Martin Waldseemüller)
Geografia
thumbnail|left|200 px|Capital de la geografia A 22.569 abitants (1999), una superfícia de 46,15 km2 (densitat 489 h/km2).
Lo Festival internacional de geografia se celèbra annalament a Saint-Dié-dempuèi-Vòges, "capital mondial de la geografia".
Té 22.569 habitants (1999), una superfície de 46,15 km2 (densitat 489 h/km2).
El Festival internacional de geografia se celebra anualment a Saint-Dié-des-Vosges, "capital mundial de la geografia".
left|80 px De veire:
Cultura
thumb|left|150 px|Catedrala
Ensenhament superior e recèrca
Institut universitari de tecnologia :
Ligams extèrnes
.