cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Las pòrtas de la percepcion
Aquel títol, a son torn, inspirèt Jim Morrison dins la causida del nom del group que n'èra l'alma e lo cantaire, The Doors.
Benessa de Maremne
Toponimia
Negre (citat per B. Boyrie-Fénié) qu'ei per Vindicius e que precisa en gascon, -nd- > -n-. Bénédicte Boyrie-Fénié refusa pas la causida de Negre, mès lo cognomen Vindicius ei pas atestat qu'un sol còp. B. Boyrie-Fénié qu'arreliga lo toponime a Benés (Petrus de Benes en 1233. Joan Coromines que descriu lo nom com ibero-basco, basat sus iben « cama d'arbo » (en supausant ua aferèsi, dab un sufixe preindoeuropèu -esse.
Lo determinant qu'ei lo país o anciana viscomtat de Maremne, citat en 1527 archipresbyteratus Maritime. Lo nom que vien de marítimu > marítmu > marétme > marénme > marémne.
Las pòrtas de la percepcion
Resumit
Après una brèva presentacion de recercas al subjècte de la mescalina, Huxley conta que n'aviá consomit 0,4 gramas un jorn de mai de 1953 dins l'esper de contemplar de païsatges visionaris vivament colorats. Fin finala, constata un grand cambiament dins sa percepcion del mond exterior, mas vei pas que de luses e de formas, imputa lo fach per qu'es un marrit visualizaire.
Huxley afirma que l'experiéncia es ni agradabla ni desagrabla simplament es.
Globalement, escrich que la capacitat a pensar e a soscar normalament es pas mermada jos la mescalina: las percepcions visualas son just exacerbadas, e l’utilizator veirá pas cap de rason d'agir tant l'experiéncia es fascinanta.
Fin finala, Huxley conclutz que la mescalina permet pas d'esclairir lo subjècte, ni de li donar de visions beatificas mas considèra l'experiéncia coma una gràcia. La mescalina es pas necessària, mas pòt èsser utila, subretot pels intellectuals que pòdon venir de victimas dels mots e dels simbòls (veire : Benjamin Lee Whorf). Afirma qu'una persona que viu una tala experiéncia es transformada positivament.
Acuèlh
Lo libre recebèt un acuèlh a l'encòp positiu e negatiu de las personnalitats apartenent a de domenis plan diferents coma la literatura, la psiquiatria, la filosofia o la religion.
Per exemple, lo psiquiatre anglés William Sargant examinèt lo libre pel British Medical Journal se concentrant sus las reflexions al subjècte de l'esquizofrenia. Considèra que lo libre torna al primièr plan los patiments mentalas dels esquizofrèns e plaça atal los psiquiatres en fàcia a lor escac a los solatjar. D'autres coma Ronald Fisher e Joost A.M. Meerloo dobtan de la validitat del raconte d'Huxley o insistisson sus son caractèr subjectiu.
Notas e referéncias
<div data-cx-weight="194" data-cx-state="source" data-source="116" class="references-small decimal" id="cx116" style="column-count: 1; -moz-column-count: 1; -webkit-column-count: 1" contenteditable="true">
Herbeumont
Herbeumont es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Nick Cave
thumb|250px|Nick Cave durant un concèrt a Mainz (Alemanha) l'11 de novembre de 2006 Nicholas Edward Cave, mai conegut coma Nick Cave (Warracknabeal, Austràlia, 22 de setembre de 1957) es un musician, escrivan, actor e compositor de cinèma australian. Se faguèt conéisser subretot gràcias a sa formacion Nick Cave & The Bad Seeds.
Iaai
L'iaai es una lenga oceaniana parlada a Nòva Caledònia.
Localizacion
L'iaai es parlat dins la part centrala de l'illa d'Ouvéa, dins las Illas Leialtat. La rèsta de l'illa es ocupat per una lenga polinesiana, lo fagauvea. La meitat dels locutors de l'iaai vivon defòra d'Ouvéa.
Classificacion
L'iaai es una lenga caledoniana, un grop de las lengas oceanianas del sud restacat a las lengas oceanianas. Aquestas fan partida de la branca malaiopolinesiana de la familha austronesiana.
Smithsonita
La smithsonita es un minerau de color fòrça variada (incolòr, blanc, blau, verd, ròsa, brun ò jaune) qu'a una duretat de 4,5-5,0 e una densitat de 4,0-4,5. Son nom vèn dau quimista britanic James Smithson (1765-1829) qu'es a l'origina dau Smithsonian Institution. Es formada de carbonat de zinc (simbòl quimic : ZnCO3) cristallizat segon un sistèma trigonau de classa ditrigonala escalenoedrica. Lei cristaus naturaus son rars, escalenoedrics ò romboedrics, e aqueu minerau forma generalament de massas fibrosas ò botrioidas. Son esclat es veirenc.
La smithsonita se troba dins lei zònas d'alteracion dei jaciments de zinc generalament associada ambé la cerusita, l'hemimorfita, la malaquita, l'anglesita e la piromorfita. Es utilizada coma minerau de zinc e de còps per l'ornamentacion.
.um
.um es un ancian nom de domeni reservat a las illas americanas de l'Ocean Pacific e la mar de las Antilhas agropadas jol còde ISO um (United States Minor Outlying Islands).
Referéncias
Toppdomän
Istme de Panamà
L’istme de Panamà es una faissa de tèrra estrecha que se tròba entre la mar Cariba e l'ocean Pacific, religant l'America del Sud e l'America del Nòrd. Se formèt fa 3 milions d'annadas pendent lo Pliocèn. Constituís l'essencial del territòri de la Republica de Panamà, e es copat en dos pel canal de Panamà. Coma fòrça d'istmes, es un luòc de granda importància estrategica. La Ciutat de Panamà foguèt fondada vèrs 1519.
Geologia
L'istme comencèt de se formar fa 15 milions d'annadas per lo tust de la placa pacifica e de la placa cariba e l'aparicion d'un volcanisme de subduccion. L'istme se formèt en seguida tancat amb apòrt de sediment venant de l'America del Nòrd e de l'America del Sud fa 4,1 Ma pendent lo Pliocèn. Sa tancadura provoquèt un cambiament dins la circulacion dels oceans menant a la creacion del Corrent del Golf. Per qualques scientifics, la tancadura definitiva de l'istme de Panamà, en modificant las circulacions oceanicas, provoquèt un cambiament climatic responsable de las glaciacions del Quaternari. Pasmens, aquela ipotèsi demòra encara fòrça discutida.
Los nombroses cambiaments geologics qu'arribèron dins la region faguèron de l'istme de Panamà una mescla de geotipes marins, sedimentaris e magmatic que faguèron malaisida la bastison del canal de Panamà.
Biosfèra
La biosfèra panamenca se compausa de fauna e de flòra venent tan d'America del Nòrd coma del Sud. Per exemple, i a mai de 500 espècias d'aucèls sus l'istme. Lo clima tropical encoratja tanben la proliferacion d'espècias coloradas : insèctes, sèrps, peisses e reptils. Devesit dins sa longor par una cadena de montanhas, lo clima de l'istme es generalament umid sus son costat Atlantic mas mòstra una neta division entre sason seca e sason de las pluèjas sul costat Pacific.
Sent Jòrgi d'Aurac
Sent Jòrgi d'Aurac (Saint-Georges-d'Aurac en francés) z-es una comuna auvernhata situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Houffalize
Houffalize es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Tetanòs
Lo tetanòs es una malautiá infecciosa causada per l'exotoxina Tetanoespasmina del Clostridium tetani, caracterizada per un aument de la tonicitat musculara e per la preséncia d'espaimes.
Epidemiologia
Varia fòrça entre los païses qu'an o pas un programa de vaccinacion. Dins los païses sens programas de vaccinacion tòca subretot los menons e mainats. Dins los païses amb un programa de vaccinacion lo tetanòs apareis de biais esporadic e tòca las personas pas o mal vaccinadas.
Mai sovent lo tetanòs es precedit per una lesion aguda coma una incision, una abrasion o una laceracion. Aquelas pòdon èsser grevas, mas soven son leugièra çò que motiva pas lo malaut a consultar lo mètge. Es associat tanben a la consomacion de drògas injectadas o la cirurgia. Normalament la vaccinacion, se realiza als menons o un mainas. Se pòt contractar la malautiá quand se fa de nafras amb de fèrre rovelhat o d'autra matèrias rovelhadas. Cal netejar la nafra en cas que la ferrida amb un fèrre, que lo tetanòs se transmés per via cutanèa.
Transmission
La forma mai frequenta de contagion es per de lesions a la pèl (nafras, mossegadas, cremadas, percings e tatuatges realizats amb materials non esterilizats, agulhas, eca.) que lo Clostridium tetani penetra dins l'organisme. Es pas necessari que las lesions sián pas prigondas o marridas; que que siá es per escasença perilhós se dintra en contacte amb lo bacil tetànic.
Un còp dins l'organisme, la bacteria deliura un toxic nomenat "tetanospamina", que bloca los senhals nervioses dempuèi la mesolha espinosa fins als muscles. Aquò provòca l'apareisson d'espaimes musculars per tot lo còrs e rigiditat.
Simptòmas
Los simptòmas principals son rigiditat e espaimes musculars, fins a èsser doloroses e provocar de fracturas ososas e esquiçaduras muscularas.
Los espaimes tòcan los muscles de la cara, lo còl, lo torax e l'esquina, e tanben se'n pòt i aver als muscles abdominals, de las cambas e dels braces. Segon los muscles tocats, la persona pòt patir de problèmas respiratòris, dificultats per engolir e corbadura de l'esquina.
Clarmont (Aude)
Clarmont (de Lauquet) (Clermont-sur-Lauquet en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Tetanòs
Tractament
Cal netejar plan los talhs e nafras e recebre un tractament medical. Lo tractament pòt comprene: d'antibiotics (penicillina, metronidazòla...), gammaglobulina antitetanica, relaxants musculars, La cirurgia per netejar la nafra e eliminar lo teissut contaminat, blocants neuromusculars, repaus.
Se cal pas confondre la gammaglobulina antitetanica amb la vaccinacion antitetanica, que la primièra s'utiliza pas que per d'immunizacions urgentas contra lo tetanòs e a un efièch protector fòrça cort (unes vint jorns).
Hotton
Hotton es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Tetanòs
Prevencion
Lo tetanòs se pòt pas que prevenir mejançant la vaccinacion, que lo fach d'aver patit de la malautiá protegís pas. Lo tetanòs es una malautiá de declaracion obligatòria individualizada. Doncas, los professionals la devon declarar a l'agent de vigilància epidemiologica correspondent del moment que'n suspèctan l'existéncia.
Smithsonian Institution
La Smithsonian Institution es una institucion de recèrca scientitifica creada per lo govèrn estatsunidenc en 1846 gràcias a un legat dau quimista britanic James Smithson (1765-1829). Au fieu deis ans, a adoptat de missions suplementàrias regardant l'edicion de publicacions, la creacion e la gestion de musèus ò lo desvolopament d'òbras pedagogicas e educativas. Ansin, l'institucion es uei associada a un ret de 19 musèus e de 9 centres de recèrca.
Crux-la-Ville
Crux-la-Ville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Janka Kupala
thumb|right|200px|Janka Kupala Janka Kupala (nascut Ivan Daminikavič Lusevič lo 25 de junh de 1882 a Viazynka e mòrt lo 28 de junh de 1942 a Moscòu) es un poèta bielorús considerat coma lo fondator de la lenga literària bielorussa.
Comencèt a escriure en polonés, mas passèt al bielorús. Sa poesia Мая доля (1904) es considerada coma lo primièr poèma dins aquela lenga. Escriguèt subretot entre 1913 e 1922. Escapèt a la repression estaliniana mas sa casuda mortala, en 1942, faguèt nàisser lo dobte: suïcidi o assassinat.
thumb|right|200px|Ostal de naissença del poeta
La Roche-en-Ardenne
La Roche-en-Ardenne es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
.bn
Domenis de segond nivèl
Los domenis de segond nivèl son:
Referéncias
Toppdomän
La Vaca (mètro de Tolosa)
Situacion sul malhum
L'estacion es situada sus la linha B del mètro de Tolosa, entre las estacions Tres Cocuts al nòrd-èst, e Barrièra de París al sud.
Istòria
L'estacion tira son nom de Jehan Calmet, ditz agricultor dont la tèrra èra situada a aqueste endrech. Lo nom del proprietari del domeni s'es alara transmés al quartièr, e per consequent a l'estacion de mètro.
Dessèrta
Coma dins l'ensemble del mètro tolosenc, la primièra partença dels caps de linha es a 5h15, e la darrièra es a 0h del dimenge al dijòus, e 3h lo divendres e dissabte.
Arquitectura
Òbra realizada per Corinne Sentou. Al fons de la sala dels bilhets se trapa un semicilindre gris encastrat dins la paret.
Esferocobaltita
L'esferocobaltita es un minerau de color roge ò ròsa que vèn pauc a pauc negre quand s'altera. A una duretat de 4,0 e una densitat de 4,13. Es formada de carbonat de cobalt (simbòl quimic : CoCO3) cristallizat segon un sistèma trigonau de classa ditrigonala escalenoedrica. Lei cristaus naturaus son rars, escalenoedrics ò romboedrics, e aqueu minerau forma generalament de massas fibrosas ò botriodas. Son esclat es veirenc.
Oxid
Un oxid es un compausat de l'oxigèn amb un element mens electronegatiu qu'el, es a dire totes levat lo fluor e el meteis. Lo tèrme « oxid » designa tanben l'ion oxid O.
Un peroxid es un oxid contenent una quantitat mai granda d'oxigèn qu'un oxid normal ; un sosoxid, un oxid contenent una mens granda quantitat d'oxigèn qu'un oxid normal.
Descripcion
esquèrra|vinheta|226x226px|Exemple d'oxid, l'alumina : lo [[Star of Bombay, un safir de 182 carats (36,4 g) servat al Smithsonian Institute]] De biais general, se definís un oxid coma un compausat quimic constituit d'oxigèn amb un autre element quimic mens electronegatiu qu'el.
Per exemple, lo rovilh es d'oxid de fèrre e lo corindon es d'oxid d'alumini. Gaireben totes los minerals coneguts sus Tèrra son de fach d'oxids e son fòrça espandits dins l'univèrs. Fòrça d'oxids an una granda importança: mai important d'entre eles es l'oxid d'idrogèn H2O, qu'es l'aiga.
Segon lo compausat associat a l'oxigèn e son gra d'oxidacion, l'oxid es molecular (aiga, dioxid de carbòni) o cristallin amb una estructura que va d'una fòrta ionicitat (Na2O, CaO) e de solids miègconductors (FeO).
Los oxids an una estructura, mai sovent, cristallina, pasmens se n'i a d'amòrfes (coma lo veire, forma amòrfa de la silici). Dins los oxids cristallizats, los ligams entre los atòms son parcialament ionics, parcialament covalents e parcialament metallics (subretot pels grases d'oxidacion flacs dels metals de transicion). Per simplificacion, se considèra sovent de ligams purament ionics.
Una proprietat importanta dels oxids es lor comportament amb l'aiga. Fòrça reagisson amb l'aiga per donar d'acids (tant mai fòrts que l'element associat a l'oxigèn es electronegatiu o fortament oxidat lo cas extrèma essent representat per HClO4 mas i a tanben H2SO4) de l'autre costat i a d'oxids basics amb al cap los oxids alcalins, subretot Na2O que reagís amb l'aiga per donnar NaOH : la soda caustica fortament basica (que cal pas confondre amb la soda Na2CO3) e, entre las doas, i a los oxids amfotèrs coma CuO o Al2O3 que segon le contèxte se comportan coma los oxids acids o coma los oxids basics.
En metallurgia, ls oxids (mai sovent de compausats d'acid a basa d'oxigèn coma los carbonats, sulfats e autres) son lo punt de començament de la produccion de metal per reduccion de gaireben totes los metals levat lo sòdi preparat a partir de son clorur.
Gaireben totes los metals forman d'oxids al contacte de l'oxigèn. A causa de son agressivitat, lo dioxigèn los cobrís d'un prima sisa d'oxid. Aquela capa pòt aver per efièch d'aparar lo metal sosjacent e se parla alara de passivacion, o al contrari presentar una vulnerabilitat coma dins lo cas du fèrre.
Fin finala los oxids fan partit mai sovent de la familha dels compausats de l'oxigèn coma los peroxids, los superoxids e los ozonuras.
Ligam amb la nocion d'oxidacion
L'origina de la nocion d'oxidacion se deu a la granda electronegativitat de l'oxigèn (despassada pas que pel fluor) e de sa situacion d'element mai abondant sus l'escòrça terrèstra. Se considèra formalament que dins los compausats de l'oxgèn amb l'element i a un transferiment total d'electrons entre aquel element e l'oxigèn de tal biais qu'aquel aja la carga -2e. Lo nombre d'oxidacion de l'element es alara la carga del cation obtengut per realizar aquela condicion.
Nomenclatura dels oxids
Quand existís diferents oxids d'un meteis element E, s'i apond un prefixe au mot oxyd. Aquel prefixe caracteriza lo rapòrt dels nombres d'atòms d'oxigèn e de l'element E :
Exemples
Oxids metallics : Oxids nonmetallics :
Preparacion
Dempuèi l'estat natural, es sovent inutil de far reagir quimicament un oxid e un simple tractament fisic servís a isolar l'oxid. Los tractaments quimics servisson mai sovent a separar los metls dins los oxids multiples que d'obtenir l'oxid àdempuèi un compausat, quitament se aquela operacion es sovent realizada amb los sulfurs metallics de fèrre e de coire subretot.
En laboratòri, se pòt far un precipitar l'oxid del metal directament (rarament) o en doas passas l'idroxid o lo carbonat del metal e prene l'oxid per grasilhatge e eliminacion d'aiga o de CO2.
Coma aisina
drecha|vinheta|250x250px|Dos exemples d'utilizacion d'oxids: un veire (majoritariament SiO2) colorat de blau per apond d'oxid de cobalt Fòrça oxids an de proprietats interessantas coma:
Aspècte environamental
A causa de lor poder oxidant, de lor reaccion amb l'aiga o de lor estructura d'unes oxids pòdon pausar de problèmas environamentals, coma:
Referencias
<References/>
Marianne Faithfull
thumb|250px|Marianne Faithfull en concèrt a Istambol en 2008 Marianne Evelyn Gabriel Faithfull (Hampstead, Londres, 29 de decembre de 1946) es una cantautora e actritz anglesa. Sa carrièra musicala, que dura dempuèi mai de 50 ans, comencèt en 1964 amb la cançon "As Tears Go By", escricha per Mick Jagger e Keith Richards. Foguèt puèi l'amiga del menaire dels Rolling Stones, e quand se disseparèt de Jagger, Faithfull venguèt dependenta de las drògas. Tornèt a venir populara dins lo mond de la musica en 1979 gràcias a son album Broken English.
Janvilliers
Geografia
Pichon vilatge #que se situa en la brie champenoise, en lo costat de Montmirail en la marne.
Petit village qui se situe dans la brie champenoise, dans le canton de Montmirail dans la marne.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Napoleon s'es batut per Janvilliers e las siás granjas alentoures, s'es batuda dins qualques pòbles vesins coma Vauchamps, Champaubert....
Napoléon s' est battue pour Janvilliers et ses fermes alentoures, il s' est battue dans quelques villages voisins comme Vauchamps, Champaubert....
Port Vila
Port Vila es la capitala de Vanuatu. Sa populacion èra estimada a 29,356 abitants en 1999.
thumb|left|430px|Parlament de [[Vanuatu a Port Vila.]]
Libin
Libin es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Lignerolles (Còsta d'Aur)
Lignerolles  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Ciers-Champagne
Saint-Ciers-Champagne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Armenia
La capitala es Erevan e lo gentilici es armèni -a.
Preïstòria e Antiquitat Auta
La preséncia umana en Armenia data d'au mens 325,000 ans. Lei periòdes liats au Temps de la Pèira son mau coneguts. Pasmens, de recèrcas semblan indicar l'existéncia d'una cultura neolitica, dicha cultura de Kmlo, que mestrejava la fabricacion d'otís d'obsidiana. A la fin dau Neolotic, vèrs 6,000 av. JC, lei culturas d'Aratashen e de Shulaveri-Shomutepe que durèron fins a 4,000 av. JC. Desvolopèron l'usatge de la terralha e la metallurgia dau coire. Vèrs 4,000 av. JC, acomencèt lo Temps dau Bronze ambé la cultura de Transcaucàsia anciana que dominèt Caucàs fins a 2,200 av. JC. Es caracterizada per de terralhas lustradas amb un interior roge e l'aparicion de la cultura dei cerealas. Enfin, foguèt remplaçada per la cultura de Trialeti qu'es marcat per un melhorament dei tecnicas de la cultura precedenta e l'aparicion de tumulús funeraris dichs kurgans.
Dins lo corrent dau sègle IX av. JC, se formèt lo Reiaume d'Urartu a partir de l'union de mai d'un principat de Caucàs. Centrat sus lo lac de Van, venguèt una poissança importanta au nòrd de Mesopotamia. A son apogèu, sei frontieras agantavan lo lac de Sevan, lo lac d'Urmia e Eufrates. Dispareguèt dins de circonstàncias mau conegudas que correspondon a l'invasion de la region per plusors pòbles que li infligiguèron de desfachas duras. Un pòble indoeuropèu, leis Armènis, s'installèron sus son territòri. Foguèron rapidament vassalizats per lei Medes e lei Pèrses de l'Empèri Aquemenida.
La conversion au cristanisme
La conversion deis Armènis au cristianisme se debanèt dins lo corrent dau sègle IV ap. JC quand lo rèi Tiridate IV (298-330) l'erigiguèt au reng de religion d'Estat. A l'iniciativa de Gregòri l'Illuminaire, foguèt fondada la Glèisa Apostolitica Armenia que son creator ne'n venguèt lo premier cap (catholicos).
En 390, un acòrd entre l'Empèri Roman e l'Empèri Sassanida organizèt lo partiment d'Armenia entre lei dos estats. Se lo cristianisme foguèt pas menaçat dins la partida romana, lei garrolhas religiosas causèron de tensions importantas entre lo clergat armèni e lei partisans dau concili de Calcedònia que sei tèsis foguèron pas rebutadas en 555. Au contrari, leis Armènis adoptèron lo monofisisme e rompèron ambé la Glèisa Ortodòxa. En Pèrsia, divèrsei conflictes aguèron tanben luòc en causa de la temptativa sassanida d'impausar lo mazdaïsme dins sei territòris armènis. Aquò entraïnèt de revòutas (batalha d'Avarair, 451) e leis autoritats pèrsas foguèron finalament obligadas de laissar la libertat religiosa ais Armènis en 484.
Lo periòde arabi
Au començament de l'Edat Mejana, Armenia demorava un enjòc de la rivalitat bizantinosassanida. En particular, de 602 a 628, lei dos empèris se liurèron una guèrra lònga e saunosa que s'acabèt per una victòria bizantina. Pasmens, après aqueu conflicte, lei Bizantins avián plus lei ressorsas necessàrias per protegir sei províncias orientalas e meridionalas còntra leis Arabis. En 653, Armenia venguèt ansin tributari dau califa. Pasmens, gardèt una autonòmia importanta fins a la fin dau sègle VIII.
Aquò cambièt vèrs 700 ambé l'institucions d'una província d'Armenia dotada d'una administracion aràbia dirècta. Maugrat de trèbols locaus, generalament sostenguts per Constantinòble, aquela dominacion demorèt en plaça fins au sègle IX. Pasmens, lo poder musulman s'enfriunèt pauc a pauc a mesura dau declin abbassida.
Lo periòde bagratida
A la fin dau sègle IX, en 884, la dinastia bagratida, que fasiá partida de l'aristocracia auta d'Armenia dempuei lo sègle IV, prenguèt lo poder quand son cap se proclamèt rèi sota lo nom d'Achot I (884-890). Aquò èra la consequéncia de revòutas recurrentas en Armenia dempuei leis annadas 850. Gràcias a d'alianças ambé leis autreis ostaus poderós de la noblesa armenia (Ardzruni, Siunia... etc.), capitèt de formar un ensems de reiaumes armènis mai ò mens plaçats sota sa primautat dins l'èst d'Anatolia. Puei, se sei successors foguèron mens capables, l'unitat dau pòble armèni demorèt gràcias a l'autoritat dei catholicos e lo rèine dei Bagratidas foguèt un periòde de desvolopament economic e culturau fins ais invasions turcomanas.
« L'Armenia Menora »
En parallèl dei reiaumes dirigits per lei Bagratidas, una partida deis Armènis vivián dins l'Empèri Bizantin que capitèt de reconquistar l'Armenia Occidentala dins lo corrent dau sègle IX. Dicha « Armenia Menora », aquela region, situada a l'oèst d'Eufrates, venguèt un centre demografic important car d'Armènis venguèron s'i installar per fugir lei combats còntra lei musulmans.
Lei Bizantins i recrutèron de soudats e dètz emperaires foguèron d'origina armenia entre lei sègles IX e XI, especialament Basili I lo Macedonian (867-886). Aquelei relacions bònas durèron fins ais annadas 1020 après l'ataca dau reiaume armèni de Vaspurakan per Basili II lo Bulgaroctòn (976-1025). De miliers d'Armènis foguèron alora desportats en Cilícia e dins de províncias occidentalas de l'Empèri.
Leis invasions d'Armenia e lo Reiaume Armèni de Cilícia
A partir dau sègle X, divèrsei pòbles turcs menats per lei Seldjokides arribèron en Orient Mejan. En 1071, infligiguèron una desfacha grèva ai Bizantins e ais Armènis a Manzikert. Aquò causèt l'afondrament dei reiaumes armènis e de l'Anatolia Bizantina. Armenia foguèt ravatjada per leis incursions turcas e l'agricultura declinèt en causa dau mòde de vida nomada deis envasseïres. Aquò, e leis invasions ulterioras dei Mongòls, dei Turcomans (Moton Blanc, Moton Negre) e dei Timuridas, accelerèt l'emigracion en direccion de Cilícia.
Dins aquela region, lo redreiçament crestian iniciat per lei Crosadas e lei còntra-atacas bizantinas e la preséncia d'un nombre important de soudats d'origina armenia entraïnèron la fondacion dau Reiaume Armèni de Cilícia en 1080. De còp vassalizat per lei Bizantins, aqueu reiaume se mantenguèt fins a 1375 e sa conquista per lei Mamelocs. Assostèt lo catholicos e una partida importanta de l'elèit armenia. Diplomaticament pròche dei Crosats, adoptèt una partida dei mors de la cavalariá franca. De mai, dins lo corrent dau sègle XIII, la Glèisa Armenia acceptèt de reconóisser la primautat romana. Pasmens, aquò subrevisquèt pas a la disparicion dau reiaume.
Entre Otomans e Sefevidas
Dins lo corrent d'aqueu periòde, lo clergat foguèt lo factor principau d'unitat dau pòble armèni. En Armenia, èra dominat per lo catholicos, installat a Edjmiadzin dempuei 1441. En mai de son ròtle religiós, aviá tanben un ròtle administratiu car l'autoritat otomana sus la region regardava subretot leis afaires militars. Dins lo rèsta de l'Empèri Otoman, onte se trobava la màger part de la diaspòra, leis Armènis formavan un millet plaçat sota l'autoritat dau patriarcat armèni de Constantinòble.
L'influéncia de la diaspòra
La renaissença armenia acomencèt ai sègles XV e XVI au sen de la diaspòra que son dinamisme economic li donèt un ròtle important. D'efèct, lei comunautats armenias eissidas dau periòde bizantin (Constantinòble, Tràcia, Anatolia Occidentala... etc.) foguèron renforçadas per l'arribada dei refugiats aguent quitat Armenia après leis invasions turcomanas. Puei, rapidament, se formèron de comunautats novèlas e la diaspòra venguèt un actor economic important en Euròpa e en Orient Mejan. L'etapa decisiva d'aquela renaissença economica foguèt la presa de contraròtle dau comèrci de la seda iraniana. De comunautats marchandas armenias se formèron alora pauc a pauc en Mediterranèa (Venècia, Gènoa, Roma, Marselha... etc.), en Euròpa Centrala (Bulgaria, Lvov...), en Iran e ais Índias.
Saint-Laon
Saint-Laon es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Armenia
L'influéncia de la diaspòra
Au començament dau sègle XIX, aperaquí tres milions d'Armènis au sen de l'Empèri Otoman e de Pèrsia e entre 350,000 e 500,000 èran installats dins d'autrei país. Lo desvolopament economic de la diaspòra aviá entraïnat l'aparicion de diferéncias importantas entre la borgesiá e la massa dei païsans encara installats en Anatolia Orientala. Pasmens, la sauvagàrdia de la lenga e de la religion mantenguèt l'unitat culturala dau pòble armèni. Dins lo corrent dau sègle, anava entraïnar lo retorn en Armenia de centenaus de miliers d'Armènis.
Cardonville
Cardonville es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia.
Saint-Laon
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Libramont-Chevigny
Libramont-Chevigny es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Armenia
L'influéncia de la diaspòra
La causa d'aquela evolucion foguèt l'irrupcion de Russia en Caucàs. Una tiera de victòrias còntra lei Pèrses e leis Otomans li permetèt de conquistar una partida d'Armenia onte 150,000 Armènis venguèron s'installar. Aquela emigracion contunièt durant tot lo sègle entraïnant la formacion d'una « Armenia Russa » que seis interès èran diferents d'aquelei de « l'Armenia Otomana ». Au sen de l'Empèri Otoman, aquò entraïnèt una rompedura deis equilibris istorics entre poblaments turcs, curds, armènis e autres. Aquò foguèt agravat per l'installacion de refugiats musulmans venguts dei territòris perduts per Constantinòble en Euròpa. De tensions apareguèron ansin a cha pauc entre Armènis, autoritats otomanas e populacions musulmanas.
Cardonville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Comunautat de comunas de Charanta Lemosina
La comunautat de comunas de Charanta Lemosina (en francés Communauté de communes de Charente Limousine) es una intercomunalitat situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, aus extremitats nòrd-oest de la Charanta Lemosina e sud-est de Peitau. Son sieti es Confolent.
Saint-Laon
Nòtas
<references group="N"/>
Luxiol
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo data|12|de, Christian Dornier, un jove agricultor del pòble, preses d'una baujum subta, abat catorze personas, #que la siá sœur maridada tres jorns mai d'ora, dins lo vilatge e sus la rota #que lo ne pòrta a Autechaux, vilatge avoisinant. Uèch unas autras personas auràn ferit, #que lo en comandant de la companhiá de gendarmerie de Baume-las-Madamas. Grèvament ferit e stoppé pels gendarmes, lo'n desmentís survivra totun. En 1993, la justícia prononciarà un pas luòc davant l'estat de démence del Sr. Dornier. A l'ora d'ara, es interné a l'unitat per malautas malaisidas de Sarreguemines.
Le 12, Christian Dornier, un jeune agriculteur du village, pris d'une folie soudaine, abat quatorze personnes, dont sa sœur mariée trois jours plus tôt, dans le village et sur la route qui le mène à Autechaux, village avoisinant. Huit autres personnes seront blessées, dont le commandant de la compagnie de gendarmerie de Baume-les-Dames. Grièvement blessé et stoppé par les gendarmes, le dément survivra néanmoins. En 1993, la justice prononcera un non lieu devant l'état de démence de M. Dornier. Actuellement, il est interné à l'unité pour malades difficiles de Sarreguemines.
Comunautat de comunas de Charanta Lemosina
Compausicion
Regropa 62 comunas au 1er de genier 2017:
Armenia
L'emergéncia dau nacionalisme armèni
Pasmens, la situacion armenia evolucionèt a l'eissida de la Guèrra Russo-otomana de 1877-1878 ambé la cession a Russia dei territòris de Kars, d'Ardahan e de Batum. Conjugadas ambé l'introduccion dins lo tractat de patz de clausas de proteccion dei populacions armenias otomanas còntra lei populacions musulmanas, aquelei conquistas permetèron ai Rus de se presentar coma lei protectors deis Armènis. La Question Armenia foguèt alora considerada coma una menaça per lei Turcs e lei relacions entre Constantinòble e leis Armènis se desgradèron mai.
.bo
.bo es lo nom de domeni d'Internet per Bolívia.
Armenia
L'emergéncia dau nacionalisme armèni
La formacion dei premiers partits nacionalistas e revolucionaris armènis melhorèt pas la situacion. En particular, lo partit Hentchak, fondat en 1887 e d'inspiracion socialista, suscitèt d'insureccions en Anatolia Orientala dins lo corrent deis annadas 1890. D'autra part, un autre partit revolucionari, lo Dachnak fondat en 1890, organizèt una ataca en 1896 una ataca, dirèctament dins la capitala, còntra la Banca Otomana.
.bo
Referéncias
Toppdomän
Armenia
L'emergéncia dau nacionalisme armèni
Per reprimir aquelei trèbols, lo sultan Abdul Hamid II (1876-1909) mandèt de fòrças militaras còntra leis insurgents e suspendiguèt la constitucion dau millet armèni. De 1894 a 1896, divèrseis operacions militaras entraïnèron lei premiers chaples d'Armènis (entre 80,000 e 300,000 mòrts), la destruccion de centenaus de vilas e de vilatges e l'emigracion de 100,000 personas en Russia.
La radicalizacion armenia
Au començament dau sègle XX, la societat armenia èra devesida entre una borgesiá totjorn fòrça dinamica e de partits politics revolucionaris en cors de radicalizacion. D'efèct, la borgesiá armenia èra estada pas tocada per lei chaples de la fin dau sègle precedent. Gardèt ansin son poder economic e s'interessèt a d'activitats novèlas coma l'esplecha dei jaciments petroliers d'Azerbaitjan ò la creacion d'industrias entraïnant la formacion d'un proletariat obrier armèni.
De son caire, lei partits politics revolucionaris e nacionalistas acomencèron de generalizar la lucha independentista. Ansin, en 1905-1906, lo Dachnak foguèt a l'iniciativa de combats entre Armènis e Azèris en Russia. La situacion s'amaisèt pas avans 1908. Aquela radicalizacion inquietava tanben leis autoritats otomanas. En 1909, de rumors d'insureccions en Cilícia entraïnèron lo chaple d'aperaquí 30,000 Armènis.
La Premiera Guèrra Mondiala e lo genocidi
Per l'Empèri Otoman, la Premiera Guèrra Mondiala acomencèt lo 29 d'octòbre de 1914 quand Constantinòble jonhèt lo camp deis Empèris Centraus. Caucàs venguèt una linha de frònt entre Otomans e Rus qu'assaièron de suscitar de revòutas au sen dei populacions crestianas ò musulmanas de la region.
En abriu de 1915, una revòuta armenia en Van entraïnèt l'arrestacion deis elèits armenias de Constantinòble e la desportacion dei populacions installadas en Anatolia Orientala. Puei, rapidament, plusors captaus foguèron executats e de centenaus de miliers de personas moriguèron en causa dei condicions espaventablas dei desplaçaments e en causa de chaples. Dins lo corrent de l'estiu, leis Armènis de Cilícia foguèron a son torn desportats aumentant lo nombre de victimas dau genocidi.
Lo nombre totau de mòrts es desconegut mai es generalament estimat a 1,25 milions de personas sus una populacion d'aperaquí 1,7 milions d'Armènis otomans en 1914. Sei consequéncias demograficas foguèron importantas ambé la liquidacion de plusors fogaus istorics de poblament armènis maugrat lo retorn de subrevivents, refugiats en Russia, après la conquista per lei Rus d'una partida de l'Anatolia Occidentala en 1916-1917.
Lo projècte de Transcaucàsia e sa revirada
Après l'acomençament de la Revolucion Russa en març de 1917, Armenia faguèt partida de Transcaucàsia, federacion autonòma dei pòbles de Caucàs. Aperaquí 150,000 èran rintrats dins la region de Van e una fòrça militara armenia foguèt creada per assegurar sa proteccion. En decembre de 1917, quand leis autoritats de Transcaucàsia signèron un armistici ambé l'Empèri Otoman, leis Armènis avián lo contraròtle d'una region anant dau Lac de Van a Erzincan. Pasmens, lo projècte de Transcaucàsia durèt gaire.
D'efèct, en genier de 1918, una assemblada constituenta foguèt elegida ambé 33 Armènis sus 112 deputats. Pasmens, l'assemblada mau capitèt de definir una posicion comuna en fàcia a l'Empèri Otoman. Fòrça ostils ai Turcs, leis Armènis s'opausèron ais Azèris que li èran favorables e ai Georgians que volián la fin dei combats. En març, lo problema foguèt reglat amb una represa dei combats entre Transcaucàsia e l'Empèri Otoman marcats per d'avançadas turcas fins a Van e Kars. Puei, en mai, Georgians entraïnèt la fragmentacion de Transcaucàsia e Armenia foguèt obligada de proclamar son independéncia.
L'independéncia e la guèrra còntra lei Turcs
La proclamacion de l'independéncia reglava pas lei problemas immediats e Armenia conoguèt mai d'una dificultat durant leis annadas 1918-1920 avans d'èsser integrada au sen de l'Union Sovietica. Lo premier ponch foguèt la perseguida de la guèrra còntra l'Empèri Otoman. La batalha de Sardarabad permetèt de blocar l'avançada turca mai leis Armènis deguèron acceptar de concessions importantas per obtenir la signatura d'un tractat de patz a Batum. En particular, deguèron permetre lo passatge dei tropas turcas en direccion d'Azerbaitjan.
La preséncia turca en Azerbaitjan entraïnèt l'aparicion de la question de Karabagh, region armenia enclavada au sen de territòris azèris. En aost de 1918, una assemblada de captaus armènis refusèt lo restacament a Azerbaitjan mai foguèt rapidament obligada d'acceptar. Pasmens, la desfacha otomana e l'armistici de Mudros (29 d'octòbre de 1918) entraïnèt lo retirament dei soudats turcs e un conflicte generau entre totei lei pòbles de Caucàs.
Au nòrd, Armenia e Georgia se disputèron divèrsei territòris frontaliers fins a una mediacion britanica en abriu de 1919. Permetèt de fixar lo limit — totjorn en vigor — entre lei dos país e entraïnèt l'installacion d'Armènis georgians en Armenia. A l'oèst, la situacion èra pus malaisada car lei musulmans de Kars avián proclamat un govèrn provisòri. Lei Britanics intervenguèron per restablir la preséncia armenia mai ren èra reglat d'un biais definitiu. Enfin, a l'èst, Londres intervenguèt tanben per resòuvre lei questions de Karabagh e de Nakhitchevan (territòri azèri enclavat entre Armenia e Pèrsia). Lo premier foguèt donat a Azerbaitjan e lo segond a Armenia.
Armenia èra alora fòrça instabla en causa de l'afondrament de l'economia, dau nombre important de refugiats (un tèrç de la populacion) e de l'ostilitat dei populacions musulmanas. En mai d'aquò, lo país aviá ges d'institucion. A la conferéncia de Versalhas, foguèt ansin representat per doas delegacions eissidas deis Armènis de l'Empèri Otoman e deis Armènis independents. Sei demandas (accès a la Mar Negra, cession dei territòris fins a Cilícia... etc.) foguèron jutjadas excessivas e refusadas. Pasmens, un drech sus l'Anatolia Orientala, sensa mai de precisions, li foguèt reconegut.
Aquela manca de precision entraïnèt un conflicte novèu còntra lei Turcs qu'èran a restaurar sa poissança en Anatolia sota la direccion de Mustafa Kemal. En aost de 1920, leis Armènis avián perdut la quasi totalitat dei regions contestadas e lo còr dau país èra menaçat. En octòbre, lei Turcs prenguèron Kars e Armenia deguèt negociar una ajuda sovietica. Lo 29 de novembre de 1920, foguèt ansin proclamat una Republica Socialista Sovietica d'Armenia permetent de plaçar sota la proteccion de Moscòu lei territòris encara tenguts per lei tropas armenias.
La question dei frontieras
L'integracion d'Armenia au sen de l'Union Sovietica necessitèt de reglar la question dei frontieras dau país pendenta dempuei la fin de la Premiera Guèrra Mondiala. Signats per l'URSS, Turquia e la RSS d'Armenia, lo tractat de Kars (13 d'octòbre de 1921) permetèt de reglar la situacion fins ais annadas 1980. Armenia i perdiguèt la region de Kars e lo territòri d'Igdir atribuits ai Turcs e Karabagh e Nakhitchevan donats ais Azèris. Regardant Karabagh, la pèrda foguèt en partida equilibrada ambé la creacion d'una region autonòma, dicha Aut Karabagh, per leis Armènis de la RSS d'Azerbaitjan. Enfin, una clausa enebiguèt la cession de Nakhitchevan a un autre país per leis autoritats azèris.
Lo periòde estalinian
Après la fin de la guèrra, Armenia conoguèt un periòde de renaissença culturala dins lo corrent deis annadas 1920. Pasmens, aquò s'acabèt ambé la presa dau poder per Estalin qu'ordonèt de luchar còntra lo nacionalisme armèni. En 1938, lo catholicos Khoren I foguèt ansin assassinat per d'agents dau NKVD. Lo regime de terror durèt fins a la Segonda Guèrra Mondiala.
Après la guèrra, Estalin mobilizèt lei revendicacions nacionalistas armenias per demandar la cession dau territòri de Kars. Aquela idèa mau capitèt en causa dau refús dau govèrn turc sostengut per leis Estatsunidencs. Pasmens, permetèt a Armenia d'obtenir de mesuras en sa favor coma l'eleccion d'un novèu catholicos en 1945 e un sostèn oficiau au retorn de la diaspòra. 100,000 Armènis venguèron s'installar au país. I subiguèron una desillusion importanta e plusors quitèron lo país après la fin dau periòde estalinian en 1956.
Lo desvolopament armèni au sen de l'URSS
Entre la fin deis annadas 1950 e lo començament deis annadas 1980, Armenia conoguèt un periòde de desvolopament marcat per una importanta creissença demografica, una aumentacion rapida de la populacion urbana e una industrializacion accelerada dau país. Pasmens, aquò foguèt pas sufisent per absorbir lei diplomats produchs per un sistèma educatiu relativament eficaç. Aquò entraïnèt una emigracion armenia dins lei regions pus dinamicas de l'URSS que foguèt simbolizada per lei fraires Artem Mikoyan, fondator dau burèu d'estudi aeronautic Mikoyan-Gurevich (MiG), e Anastas Mikoyan, president dau Praesidium dau Soviet Suprèm en 1964-1965.
En parallèl, una politica activa de renaissença cultura foguèt menada per leis autoritats. Pasmens, entraïnèt una resurgéncia d'un nacionalisme violent e independentista. A partir de la fin deis annadas 1960, leis autoritats sovieticas venguèron donc prudentas a respèct de son sostèn a la cultura armenia.
La fin dau periòde sovietic e lo retorn de la question frontaliera
A la fin deis annadas 1980, lo poder centrau sovietic, qu'aviá estofat lei tensions etnicas en Caucàs dempuei leis annadas 1920, poguèt plus i empachar la resurgéncia dei conflictes. En 1988, de manifestacions violentas aguèron luòc en Armenia e en Azerbaitjan. En julhet, lo soviet d'Aut Karabakh votèt son restacament a Armenia mai se turtèt au refús de Moscòu. En decembre, un grèu tèrratrem en Armenia (benlèu 100,000 mòrts) permetèt ais autoritats URSS de mandar de tropas dins la region e d'organizar l'arrestacion de mai d'un cap nacionalista.
Lo Maiet de Montanha
Lo Maiet de Montanha (en francés Le Mayet-de-Montagne) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Armenia
La fin dau periòde sovietic e lo retorn de la question frontaliera
Pasmens, la tension demorèt viva entre Armènis e Azèris e de violéncias se debanèron tornarmai en genier de 1990 amb un seissantenau de victimas a Bakó. L'armada sovietica intervenguèt alora per restablir l'òrdre dins la capitala azèri. Pasmens, ambé l'afondrament de l'URSS, poguèron pas empachar l'independéncia dei republicas de Caucàs. Ansin, Armenia restaurèt sa sobeiranetat dins lo corrent de l'estiu de 1990 e proclamèt son independéncia lo 23 de setembre de l'annada seguenta. Levon Ter Petrossian (Movement Nacionau Panarmèni), un nacionalista d'Aut Karabakh ne'n venguèt lo cap de l'Estat.
Lo Maiet de Montanha
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Armenia
L'independéncia e la guèrra còntra Azerbaitjan
A partir de 1992, la question d'Aut Karabakh, que sa populacion se considerava coma armenia, s'agravèt e se transformèt en guèrra vertadiera. Aquò comencèt ambé la supression de l'estatut autonòm de la region per lo govèrn azèri e lei premiers combats importants aguèron luòc tre la fin de l'ivèrn. Mens nombrós mai fòrça motivats, leis Armènis d'Aut Karabakh proclamèron son independéncia, sostenguts per l'armada armenia regulara, e capitèron de durbir un passatge permetent d'establir de comunicacions dirèctas amb Armenia. Puei, de còntra-ofensivas azèris mau capitèron de rompre la resisténcia armenia entraïnant una crisi politica en Azerbaitjan. Minada per aquelei tensions, l'armada azèri foguèt alora pauc a pauc rebutada e perdiguèt lo contraròtle de la quasi totalitat d'Aut Karabakh en 1993-1994.
Una alta-au-fuòc foguèt finalament concluda lo 16 de mai de 1994 après la revirada saunosa dei darriereis ofensivas azèri. Divèrsei temptativas de negociacions, menadas a partir de novembre de 1995, mau capitèron. En 1997, Levon Ter-Petrossian deguèt laissar lo poder en causa de posicions jutjadas tròp conciliatritz.
Armenia dempuei 1998
En 1998, Robert Kotcharian (independent) foguèt elegit president de la Republica. Capitèt d'estabilizar la situacion dau país e se raprochèt de Russia entraïnant la formacion progressiva en Caucàs d'un axe diplomatic Russia-Armenia-Iran que s'opausa a l'axe Turquia-Georgia-Azerbaitjan sostengut per leis Estats Units. Per rompre son isolament, lo govèrn armèni assaia tanben de se raprochar d'Euròpa e de renfòrçar sei liames ambé la diaspòra que son ajuda financiera es importanta per l'economia armenia.
En 2008, Serzh Sarsyan (Partit Republican d'Armenia) foguèt elegit president maugrat lei contestacions de l'oposicion que l'acusèt de fraudas electoralas. Un an pus tard, acomencèt un raprochament malaisat ambé Turquia qu'es menaçat per lo rearmament azèri e la resurgéncia d'un discors bellicista a Bakó. En 2013, Sarsyan foguèt tornat elegir a la presidéncia.
Loís Formaud
Loís Amedèu Formaud (en francés: Louis Fourmaud; Marsilhargues, 4 d'octobre de 1888 - 1 de julh de 1944) foguèt un escrivan occitan de Lengadòc e Majoral del Felibritge.
Biografia
Loís Formaud nasquèt en 1888 a Marsilhargues dins una familha de proprietaris agricòlas, filh d'Alfred Edoard Formaud e d'Emma Bonalh. Èra lo segond de tres enfants, envirat per doas sòrres. Faguèt sos estudis primaris amb lo pastor del vilatge abans de partir pel licèu de Montpelhièr ont se destinava a venir veterinari. Malastrosament, la venda del vin traversèt una granda crisi e los parents poguèron pas contunhar de pagar los estudis de Loís e n'avián de besonh per trabalhar la vinha. Arrestèt doncas aicí aquela via per s'avodar a la tèrra.
Airon-Notre-Dame
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Sòna
Sòna o la Sòna (Saône en francés) es un riu de l'Èst de França que nais dins lo departament dei Vòges en Lorena. Se geta dins Ròse a Lion.
Airon-Notre-Dame
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sòna
Es cantada per Godolin: A Lion, l'aiga de la Sòna Banha coma la de Garòna. (citat per Frederic Mistral, dins Lo tresòr dau Felitbritge).
Geografia
Sòna es devesida en tres seccions : Nauta, pichona e Granda Sòna.
Annie Lennox
thumb|250px|Annie Lennox durant la promocion de sa campanha contra lo SIDA Ann Lennox, mai coneguda coma Annie Lennox (Aberdeen, 25 de decembre de 1954) es una cantautora e activista escocesa. Sa carrièra comencèt dins la decada de 1970 dins una formacion sonada The Tourists. Qualques ans mai tard amb un dels membres d'aquel grop, Dave Stewart, formèron amassa lo duo Eurythmics. Comencèt sa carrièra en solista tre 1992 amb l'album Diva.
Lei Penas de Mirabèu
Lei Penas de Mirabèu (Les Pennes-Mirabeau en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Corts (Gironda)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La sola fòrma anciana citada per Bénédicte Boyrie-Fénié es Coortz (Templi de ~), en 1289. Lo nom de Corts ven deu latin vulgar cortem, deu latin classic cohortem. Designè purmèrament lo centre deu maine, pui lo maine tot entièr,. La preséncia de -s finala, pas etimologica, deu s'explicar per la confusion deu nom de la parròpia e deu vilatge dab lo nom deus abitants, *los Corts. Es quauquarren de frequent en Vasadés. Oficiaument, ajustèn lo 7 de març 1887 lo determinant de -les-Bains au nom de la comuna, per la diferenciar de Corts de Montsegur (qu'avèva pas de determinant avant 1927) e pr'amor de honts ferruginosas utilizadas per la medecina de l'epòca contre las anemias e la cloròsi.
Manhay
Manhay es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Sèina
Sèina o la Sèina es un flume de França. Sa font es situada a Saint-Germain-Source-Seine près de Langres dins lo departament de Còsta d'Aur.