cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Morlana
Toponimia
Segon Miquèu Grosclaude, Morlana qu'ei situat sus ua hautor qu'ei en suspart d'ua lana aperada Gert (Gèrt ?), qui perlonga las lanas de Pont Long. Lo quartièr de Lana, de la comuna de Morlana, qu'ei dens aquera lana. Lo nom de Morlana que contién probablament lo mot lana, mès non pòt pas aver lo sens de lana de Maurus, pr'amor l'aglomeracion ei pas dens la lana. La prumèra sillaba qu'ei l'arrasic toponimic *mor (preindoeuropèu), qui ei a l'origina de mor o morre en occitan, « som arredondit, mus ». La situacion qu'ei identica a la del belvedère de Morlanne, a Sent Sever, qui ei en suspart de la lana. Véder Morlans, qui pausa mei de problèmas.
Rumegies
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Kalle Keituri
thumb|250px|Kalle Keituri en 2010 Kalle Keituri (Lahti, Finlàndia, 25 d'abril de 1984) es un sautaire amb esquís finlandés.
Diosdado Macapagal
Diosdado Pangan Macapagal (1910-1997) avocat, economista e òme politic, foguèt president de las Filipinas entre 1961 e 1965.
Senta Colomba de Montaurós
Senta Colomba de Montaurós es una anciana comuna gevaudanesa situada dins lo departament de Losera e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Es incorporada a Grandriu dempuèi 1965.
Geografia
Lo borg, a 1107 m d'altitud, es sus un plan que domina la val de Chapaurós. La RD 226 permet d'i accedir.
Luòcs e monuments
La glèisa.
Illas
Illas es un municipi de la província d'Astúrias.
Villeneuve-sur-Fère
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Montrenc
Montrenc (Montrem en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Montrenc
La prononciacion es [mũn’trɛ̃m]. Las fòrmas ancianas son Montrent au segle XIII, Montrenc en 1365, Sanctus Petrus de Montrenco,en latin, en 1490. Montrenc vendriá benleu, segon Chantal Tanet e Tristan Hordé, de mont e d'un nom germanic d'òme, Ragino (de ragin, « conselh »); ni Dauzat e Rostaing nimai lo site de las comunas de Dordonha se pronóncian pas,.
Montancés ?
Las fòrmas ancianas son Mons Incensus, en latin, en 1081, Vadum de Montances, « ga de M- », en 1168, Capella de Monte Inciso, en latin, en 1287, Montences en 1217, Montanceix e Montancey en 1760. Lo sens de « mont burlat, cramat » pareis tanleu la prumiera atestacion, signe d'un luòc usclat, desboijat per lo fuòc; Monte Inciso mòstra una confusion entre « mont burlat » e « mont entalhat », per'mor de la semblança daus dos verbes latins.
Eino Kirjonen
Eino Kirjonen (Koivisto, 25 de febrièr de 1933 - Kouvola, 21 de agost de 1988) foguèt un sautaire amb esquis finlandés.
Villers-Saint-Paul
Villers-Saint-Paul es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Geografia
Villers-Sant-Paul fa partida de l'aglomeracion de Creil.
Lo ponch culminant de la municipalitat a situat 117 mètres, se tròba a la Crotz-Méfroid, ancian calvaire ont subsisteix lo socle.
Villers-Saint-Paul fait partie de l'agglomération de Creil.
Le point culminant de la commune est situé 117 mètres, se trouve à la Croix-Méfroid, ancien calvaire où il subsiste le socle.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Langreo
Langreo (officialament Llangréu) es un municipi de la província d'Astúrias.
Tami Kiuru
Tami Kiuru (Vantaa, Finlàndia, 13 de Setembre 1976) es un ancian sautaire amb esquís finlandés.
Saint-Albain
Saint-Albain es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha Franca Comtat.
Vladimir Vysotzkii
Vladimir Semionovich Vysotzkii (en rus: Владимир Семёнович Высоцкий) (Moscòu, lo 25 de genèr de 1938 e lo 25 de julhet de 1980) que ho deus cantaires de varietat sovietic màger deu sègle XX. Que ho tanben actor de cinema.
Hilh d'un oficièr sovietic d'origina judiva e d'una interpreta russa, son parents que divorcien chic après la soa naissença e que s'anè víver dab lo son pair e sa mairastra dens la sector sovietic de Berlin. Qu'abandonè los sons estudis d'engenheria entà víver de la musica e qu'aquesó ua renomada de las granas en Union Sovietica, perpetuada après dens la cultura russa.
Que's morí d'ua ataca cardiaca devuda a la soa consomacion de drògas durant los Jòcs Olimpics organizats en Union Sovietica e mantuns espectadors qu'abandonèn alavetz l'estadi entà anar véder lo son atahut. A maugrat d'aver hèita la soa carrièra a despart deus mejan deu poder politic, que ho onorat dab la medalha d'Artista de Merit de l'Union Sovietica.
Donasan
Donasan (del latin Donatianus) es un parçan d'Occitània situat en Lengadòc (País de Fois). Aqueste pichon territòri pirenenc d'una altitud mejana de 1100 m se tròba al sud-èst del departament d'Arièja.
Amb una populacion d'aperaquí 465 abitants, lo país, que sa vila principala es Queragut, se pòt considerar coma una enclava ariegesa dins Aude, que lo flume d'Aude lo travèrsa e perque depend d'Aude per qualques administracions coma La Pòsta (l'ivèrn) e los pompièrs d'Atsat. L'airal forma tanben un canton que son caplòc es Queragut.
L'activitat economica principala del territòri es lo torisme amb l'estacion d'espòrts d'ivèrn de Mijanes.
Lo gentilici dels abitants es donasanenc -a.
Lo sosdialècte de l'occitan lengadocian parlat en Donasan es lo donasanés.
Miranas
Miranas (Mirannes en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Miranas que veng de « l'ancian provençal » miranda, « tor de guait ». Segon Negre, Miranas que veng deu gascon miranda (sic) « güèit, guait, lòc de guarda », dab -nd- > -n-. Vistas en direccion deu nòrd.
Mirapeish
Mirapeis/Mirapeish pòt èsser :
Audeloncourt
Audeloncourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lamath
Lamath es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Garlin
Garlin (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna bearnesa deu Vic Vilh administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Que produseish vin madiran e paisherenc.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [gar'li n ]. Las fòrmas ancianas que son Garlin un còp), Garlii en 1385, Garlin (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Dauzat qu'interprèta Garlin, a la seguida de Gröhler, com lo resultat d'un nom germanic d'òmi Kazelin (fòrmas ancianas supausadas Gasli, cap a 984, Caslinus au sègle XI).
Segon Miquèu Grosclaude, que i a avó ua seguida d'errors de lectura o d'interpretacion, dab l'intervencion de Pèir de Marca, de Pau Raimond e de Gröhler (fòrmas supausadas Castini e Gasti, interpretadas Caslinus, Gasli, qui benlhèu vienen, segon Louis Batcave, de Sent Castin) e lo nom germanic Kazelin qu'ei a desbrembar. Lo mot gascon garlin (Diccionari Palay p. 516), « sòu umide, hangós » qu'explica lo nom de la vila.
Jacques Boisgontier, dens la soa recension deu Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, que dobta deu mot gascon garlin, probablament inventat per Palay.
Lo Riòl
Lo Riòl (Le Riols en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Toponimia
L'atestacion de 1330, del Riol, mòstra que lo nom a pas cambiat desempuèi. Riòl es un derivat de riu, ambe un sufixe vengut del latin -eolum, , mas lo nom es de formacion medievala.
Anssi Koivuranta
Anssi Einar Koivuranta (Oulu, 3 de julh de 1988) es un atlèta de combinat nordic e sautaire d'esquis finlandés.
Alfabet grèc
L'alfabet grèc (en grèc: Ελληνικό αλφάβητο) es un repertòri de 24 letras que servisson per escriure la lenga grèga desempuish los sègles 9 o 8 aC. Es lo primièr alfabet amb un sistèma d'escritura dels caractèrs diferents per cada vocala e cada consona.
Actualament es utilizat per escriure lo grèc modèrne e tanben per designar d'unitats (en matematicas, fisica, astronomia, etc.)
Laviana
Laviana es un municipi de la província d'Astúrias.
Sarthe (omonimia)
Sarthe pòt èsser:
Ribièiras (Gard)
Ribièiras (Rivières en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Joan Francés Champolion
thumb|right|200px|Joan Francés Champolion, Pertrèit per [[Léon Cogniet (1831) .]]
Joan Francés Champolion (dit "lo joen"), (Fijac, Òlt, lo 23 de deceme de 1790 - París, lo 4 de març de 1832) orientalista, erudit e filològ occitan considerat com lo fondator de l'egiptologia modèrna per'mor de s'estar escadut lo purmèr (mercés a la soa coneishença deu còpte e a ua replica de la Pèira de Roseta) a tornar léger los ieroglifs (e tanben los autes sistèmas grafics de l'antiquitat egipciana com lo ieratic e lo demotic) en bèth muishar qu'èran ua combinason de signes ideografics e fonetics.
Educacion
Joan Francés Champolion que vadó a Fijac lo darrèr d'ua familha de sèt mainatges (dus deus sons hrairs que s'èran morts abans la soa neishença). A l'atge de ueit ans que's mudè a Grenòble dab lo son hrair. Hèra chin, la Campanha d'Egipte e las soas garbas iconograficas que'u marquèn e que hen germiar en lo son esperit lo gost per l'antiquitat egipciana e las lengas orientaus. Lo son hrair qu'ahortí aquera vocacion e que l'ajudè a la desvolopar. Mainatge dorèc e determinat, Champolion qu'aprengó un sarròt de lengas (enter las quaus, de segur, lo còpte) e, a l'edat de 20 ans, que mestrejava lo latin, lo grèc, l'ebrieu, lo sanscrit, l'arabi, lo siriac, lo caldèu, l'etiopian, lo persan, lo chinés, e d'autas lengas. En 1809 que vadó professor d'istòria a Grenòble. Per'mor de la soa simpatia bonapartista, que devó har un paus e exilià's a Fijac en 1816. Que tornè a Grenòble en 1817 e que s'i maridè dab Rosina Blanc, sòr de la molhèr deu son hrair.
La grana descobèrta
En 1819, que comprengó en estudiar lo Libe deus Morts que lo ieratic qu'èra ua forma simplificada deus ieroglifs. Enter 1822 e 1824 que tribalhè au deschiframent de la Pèira de Roseta qui pòrta inscripcions en ieroglifs, ieratic e grèc ; qu'èra estada descobèrta per l'armada de Napoleon, e còp sec, presa peus anglés ; per'mor d'aquò, Champolion que tribalhè sus ua replica. Los punts de partida de la soa descobèrta que son expausats dens la soa Letra au Sénher Dassier relativa aus ieroglifs fonetics. A despart de las soas immensas coneishenças filologicas, Champolion que sabó avià's de plan e causir los bons sendèrs de recèrca com, lo de la tèsi segon la quau los ieroglifs n'èran pas un sistèma purament ideografic (com lo chinés) ni purament fonetic (com lo noste) mes los dus au còp. Dab aquera purmèra ipotèsi (qui n'èra pas partatjada peus sons malurós competitors com l'anglés Thomas Young) Champolion qu'arremarquè que lo tèxte grèc e parlava deus monarcas Cleopatra e Ptolemèu. De mei, lo tèxte egipcian que muishava duas menas diferentas de cartochas. 150px|right|thumb|Cartocha de Ptolemèu on se legeish P T O L M I I S. La soa dusau ipotèsi que ho alavetz que lo cartocha èra lo signe determinatiu (qu'ei a díser, ideografic) per definir ua paraula com estant un nom reiau. Com aqueths dus noms reiaus e partatjan las letras P, T e L, que las cerquè e las trobè. Qu'avèva començat d'arrevirar e la soa erudicion que hasó la rèsta. Adarron qu'apliquè la medisha tecnica a la Lista deu Reis de Turin entà enriquir lo son alfabet. Lo son tribalh que'u miè tà la redaccion d'ua Gramatica Egipciana (véder lo ligam externe juson). Qu'ei coneguda l'anecdòta segon la quau, de descobrir quin deschifrar los ieroglifs, e's seré estavanit d'emocion.
Las recèrcas seguentas
left|200px|thumb|L'obelisc de Loxòr Que ho conservator de las Antiquitats egipcianas deu Lovre e que i apielè las purmèras colleccions en demandar fons a Loís XVIII e Carles X. Qu'adobè lo projècte de har arrecotir l'obelisc de la Plaça de la Concòrdia entà París, çò qui's comencè peu son despart de Loxòr en 1831 e la soa quilhada en 1833. Enter 1828 e 1830 que podó fin finala viatjar en Egipte, dab lo son disciple Ippolito Rosellini, mercés a l'ajuda economica de Carles X e deu duc de Toscana Leopòld II. Per'mor d'aquò lo periple qu'ei brembat com l'Expedicion Francotoscana. Rosellini publicore en italian los dessenhs e las nòtas deu son mèste dens Monumenti dell'Egitto e della Nubia. Champolion qu'i hascó aquesidas arqueologicas, e que'u dè lo parat d'i estudiar mantun texts gravats suus monuments egipcians. Mercès aus sons tribalhs enlugarnants, au son retorn, que ho nomat professor d'egiptologia au Collègi de França e membre de l'Acadèmia de las Inscripcions e Bèras letras.
Qu'ei sepelit au cemitèri deu Père Lachaise.
Jean-Luc Dehaene
Jean Luc Joseph Marie Dehaene, òme politic n. en 1940, foguèt primièr ministre de Belgica de 1992 a 1999.
Coizard-Joches
Coizard-Joches es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bibliotèca d'Alexàndria
Istòria
La ciutat d'Alexàndria foguèt fondada entr 332 e 331 AbC per Alexandre lo Grand. Venguèt pendent l'antiquitat lo primièr pòrt d'Egipte. Foguèt dins aquel temps un dels grands centres culturals de Mediterranèa. Sens dupte la seuna granda bibliotèca èra un dels principis fonamentals de la seuna fama.
Foguèt un dels generals d'Alexandre, Ptolemèu Ièr, que recebèt Egipte dins lo partatge que se faguèt a la mòrt de l'emperaire, e donèt lo vam intellectual e comercial de la futura granda d'Alexàndria. Faguèt bastir un musèu (museion: lo palais de las Musas), qu'abrigava una universitat, una acadèmia e la bibliotèca (amb 700 000 volums estimats). Puèi demandèt que cada país conegut li trameta d'òbras de tota mena d'autors, que fasiá traduire en grèc. Coma la ciutat èra un pòrt, demandava tanben a totas las naus que fasián escala que permetan que los libres qu'èran al bòrd sián copiats e tradusits. La copia tornava a la nau e l'original èra gardat a la bibliotèca!
La traduccion cap al grèc de totes aquelas òbras èra un trabalh colossal que mobilizava una granda partida dels intellectuals e sabents de cada país. Caliá qu'aqueles òmes dominèsson perfectament la seuna lengua e tanben lo grèc. La bibliotèca èra dirigida per d'erudits coma Callimac, Eratostenes, Aristarc de Samotràcia, Apollòni de Ròdas o Aristofanes de Bizanci. Se pòt parlar, per exemple, dels Setanta, un grop d'erudits sortits del corrent filosofic del meteis nom, que traduguèron l'Ancian Testament. La legenda dels Setanta dich que sièis representants de cada tribú josieva se barrèron dins l'illa de Faros per acabar aquela traduccion. Èran, alara, 72 rabins, qu'aurián fach la traduccion en 72 jorns.
Destruccions de la bibliotèca
En 47 AbC, las tropas de Juli Cesar incendièron la flòta d'Alexàndria. Lo fuèc se seriá propagat al cai e auriá destruït una partida de la bibliotèca. En 292, un edicte de Dioclecian manèt a la destruccion dels libres d'alquimia. De nòu bastida, la bibliotèca tornèt èsser destruïda en 391, e tanben en 642 e en 645, per l'emir Amr Ibn al-As, esperit religiós rigide, que considerava que se los libres èran en acòrdi amb l'Alcoran èran superflús, e que se lo contradisián, èran pernicioses. Mas, aquela istòria es mesa en dubte e s'atribuís a la propaganda antiislamica. Cossí que siá, lo contingut de la bibliotèca desapareguèt en aquela epòca.
Lo fach que fòrça escrichs d'Aristòtel sián arribats fins a nosautres suggerís, en tot cas, que se i aguèt d'òrdres de destruccion, i aguèt de voluntaris que salvèron d'amagat aquela partida dels documents. Aquels voluntaris devián aver drech a la neutralitat benvolenta de las tropas d'ocupacion, se n'èran pas partits. La tradicion explica, de fach, que los tèxtes d'Aristòtel escapèron en partida a la destruccion (e que la destruccion pel fuòc dins los centenars de caudièras dels banhs d'Alexandria se perlonguèt de meses).
La bibliotèca actuala: Bibliotheca Alexandrina
thumb|Bibliotheca Alexandrina, faciada amb escrituras divèrsas thumb|Interior de la bibliotèca modèrna Dins l'encastre d'un projècte comun de l'UNESCO e de l'Egipte, la bibliotèca del mond mediterranèu foguèt bastida sus las roïnas de l'ancian edifici Ptolemaïc. Deuriá poder aculhir prèp de.
Après que lo president Hosni Mubarak pausèt la primièra peira de l'edifici, lo 26 de junh de 1988, foguèt convocat un concors mondial en setembre del meteis an per permetre als Estats del mond que proposessin projectes. I participèron 400 arquitèctes de mai de 77 païses. Lo jurat causiguèt entre los mai grands arquitèctes e bibliotecaris d'Alemanha, Soïssa, Itàlia, França, Anglatèrra, los Estats Units d'America, Mexic, Japon, Índia e Egipte. Lo ganhant del primièr prèmi, de, foguèt l'estudi de l'arquitècte norvegian Snohetta. L'entrepresa Snohetta/Hamza signèt lo contracte relatiu a la concepcion e a la supervision de l'execucion del projècte en octobre de 1993.
Pauc de temps après de l'obertura al public, la novèla Bibliotheca Alexandrina foguèt inaugurada pel president de la Republica Araba d'Egipte lo 16 d'octobre de 2002.
D'una belesa arquitectonica atrasenta e d'una foncionalitat optimala, l'edifici, situat a la vòra de la mar, a la forma d'un long cilindre de 160 mètres de diamètre, talhat de biais. De l'exterior es un imens semicercle que s'auça de tèrra, omenatge a Ra, lo dieu Solelh. L'inclinason del plafon permet als nivèls superiors de la bibliotèca de beneficiar de la lutz naturala e de mermar los efièchs de las ombras. Mai prigondament, los arquitèctes concebèron pas la bibliotèca, estrictament, coma un simbòl solar, mas reconeisson que pretendon que siá un imatge del dardalh e d'obertura e pas un luòc tancat o reservat. Vista d'en dessús, efectivament, la seuna forma circulara remembra l'imatge del solelh (los ieroglifs lo representan generalament coma un simple disc). Aquel simbolisme solar s'accentua encara mai per la volontat de se ligar amb la saviessa de la bibliotèca antica e de contribuir a la compreneson entre los pòbles e la construccion de la patz. Es aquela idèa que s'exprima per las parets: son gravadas totas las escrituras conegudas del mond, dempuèi l'araba a la chinesa, passant pels caracters cirillics, ebrieus, latins... La nòva Bibliotheca Alexandrina se presenta atal coma lo nòu temple del saber universal, e lo darrièr grand monument de l'èra novirtuala.
Eratostenes
thumb|Eratostenes (Ερατοσθένης) Eratostenes (Eratosthenes, Ἐρατοσθένης) nasquèt a Cirena (Libia) en 276 AbC. Èra astronòm, istorian, geograf, filosòf, poèta, critic teatral e matematician. Estudièt a Alexàndria e a Atenas.
Èra filh d'Aglaos (segon Suides) o d'Ambròsi (segon d'autres). Aviá per mèstres Ariston de Quios, Lisanias de Cirena e Callimac (un filosòf, un escrivan e un poèta). Quitèt Atenas invitat en Egipte per Ptolemèu III, que lo placèt al cap de la bibliotèca d'Alexàndria en 255 AbC (foguèt lo tresen director) e i demorèt fins al reialme de Ptolemèu V.
Trabalhava sus de problèmas matematicas, com la duplicacion del cube o los nombres primièrs. Es famós lo metòde per listar los nombres primièrs que pòrta lo seu nom: lo crivèl d'Eratostenes. Escriguèt fòrça libres que d'unes son referenciats bibliograficament jos d'autres autors.
Esfèra armillara
S'atribuís a Eratostenes l'invencion, cap a 255 AbC., de l'esfèra armillara, encara utilizada al sègle XVII. Pasmens que l'instrument foguèt utilzat per diversas observacions astronomicas, solament es registrat que menèt a la determinacion de l'obliquitat de l'ecliptica. Determinèt que l'interval entre los tropics (lo doble de l'obliquitat de l'ecliptica) equivaliá a la fraccion 11/83 de la circonferéncia terrèstre complèta, resultant per l'axe d'obliquitat una valor de 23° 51′ 19″, chifra que mai tard utilisèt l'astrònom Claudi Ptolemèu.
Segon d'istorians, Eratostenes obtenguèt una valor de 24º e l'afinament del resultat a 23° 51′ 19″ seriá degut a Ptolemèu. Encara, segons Plutarc de Queronea, de las seunas observacions astronomicas pendent los eclipsis deduguèt que la distància cap al Solelh èra de, la distància cap la Luna de e, segons Macròbi, que lo diamètre del Solelh èra 27 còps ma long qu'aquel de la Tèrra.
Pentti Kokkonen
Pentti Kokkonen (Jämsä, Finlàndia, 15 de decembre 1955) es un ancian sautaire amb esquís finlandés.
Eratostenes
Mesura de la Tèrra
Una de las seunas principalas contribucions a la geografia èra la mesura de grandor de la Tèrra. Eratostenes, estudiant los papirs de la bibliotèca d'Alexàndria, trobèt la donada que, dins la ciutat de Siena (l'actuala Assoan) los rais solars al mièg de jorn del solstici d'estiu (l'actual 21 de junh) cason verticalament, de tal biais que penetran fins al fons dels poses, tant prigonds que sián, e que dels objèctes sortissiá pas cap d'ombra.
Eratostenes esperava alara lo solstici d'estiu al miègjorn a Alexàndria per veire se se produsiá de mèsme, e apercebèt lo temps arribat qu'aquò se passava pas: dins la seuna ciutat los objèctes fasián una ombra amb un angle de 7º 12′ amb la verticala, la cinquantena partida del cercle, causa que deduguèt observant l'ombra de la tòrre del celèbre far d'Alexàndria.
Formacion de Santana
Era Formacion de Santana ei un lòc geologic d'amassada de fossils ena conca d'Araripe, en eth nòrd-èst de Brasil on an termièra es estats de Pernambuco, Piauí e Ceará. Era formacion geologica siguec aperada atau pera vila de Santana do Cariri, plaçada ena conca d'Araripe. Siguec descurberta per Johan Baptist Spix en 1819.
Eratostenes
Mesura de la Tèrra
Eratostenes supausèt de vertat que se lo Solelh se tròba a granda distància, los seus rais en arribar cap a la Tèrra deurián aver una incidéncia parallela. Se, al contrari, la Tèrra èra plana, coma se cresiá a l'epòca, se deuriá pas trobar de diferéncias entre las ombras projectadas pels objèctes a la meteissa ora del meteis jorn, quin que siá lo punt d'observacion. Sabent que las doas ciutats son gaireben sul meteis meridian (en realitat i a gaireben pas que 3º de diferéncia entre la longitud de l'una e l'autra). A partir d'aquí caliá saber la distància sul terren en linha drecha entre Sirena e Alexàndria. Amb aquela donada poirá calcular la longor totala del cercle maxim de la Tèrra.
Formacion de Santana
Es strata son deth Cretacèu inferior, e mès particularments deth Cenomanian, hè 92 milions d'ans, qu'ère un mar interior. En aquera epoca er Atlantic del Sud es dubria en una estreta mar.
Eratostenes
Mesura de la Tèrra
Eratostenes enviá diverses ajudas per mesurar -pel camin mai drech possible- la distància entre las doas ciutats. Tanben entrevistèt los camelièrs e los empleguèt per mesurar la distància amb la mai granda precision possibla. Amb aquelas donadas concluguèt que la distància en linha drecha èra de. Alara, se la cinquantena partida d'un cercle correspond a, la circonferéncia totala de la Tèrra será de 50 x 5 000 = 250 000 estadis.
Formacion de Santana
Aciu s'an descurbert enquia 25 espècies de peishi fossil damb es sòns contenguts laguens er estomac. Açò permetèc es paleontològs estudiar er ecosistema e era relacion des predators-preses. S'i an trapat esemples de pterosaures, reptils, amfibis e insectes e tanben plantes. En 1996 siguec descrit enquia un dinosaure dera familha des maniraptors. Es fossils s'an conservat en noduls on i auia acid e pr'açò an d'éster preparats damb tecniques especials (1).
Eratostenes
Mesura de la Tèrra
Sabent qu'un estadi grèc (o estadi atic) equivaliá a uns 185 m, auriá obtingut una circonferéncia de, fòrça alunhada de la realitat. Mas se supausam qu'Eratostenes utilizava la mesura de l'estadis egipcian, qu'equival a uns 156,9 m, aquò dona una circonferéncia de. Coma la mesura vertadièra del meridian es de podèm conclure qu'Eratostenes (amb las resorças de l'epòca) obtenguèt un resultat d'una bèla exactitud: mens d'un 1% d'error.
Formacion de Santana
S'i an trapat pterosaures dera familha des Composognathidae e dinosaures dera familha des Spinosauridae, diuersi pterodactyls coma Santanadactylus e Tropeognathus e tortugues malaissides de trapar coma Santanachelys.
Eratostenes
Autres estudis
Tanben calculèt la distància cap al Solelh: e la distància cap a la Luna:. Calculèt gaireben amb precision l'inclinason de l'ecliptica: 23° 51′ 15″. Un autre dels seus trabalhs astronomics es una compilacion dins un catalòg de prèp de 675 estelas.
Formacion de Santana
Era mineria tà hèr bastides e estanques a hèt mau ar environament e era beutat deth lòc. I a un comerç illegal de fossils pendent es darrèrs dètz ans e arran d'açò a vadut ua industria local plan importanta. Es paleontològs hè temps que demanden un programa tà conservar eth lòc damb urgencia.
Ath delà, es formacions de Crato e de Santana an ues tèrres meravelhoses. Eth Manakin d'Araripe (Antilopia bokermanni) ei un audèth pauc comun descurbert hè paucs ans e se pensa que sonque demora en es bòsqui dera Chapada d'Araripe en aguesti lòcs.
Eratostenes
Autres estudis
Inventèt lo mesolabi, un instrument permetent de resòlvre lo celèbre problème de la duplicacion del cube.
Formacion de Santana
Era Formacion de Crato a sigut considerada tradicionauments coma eth membre mès baish dera formacion de Santana ( o Formacion Araripina). Ei producte d'ua soleta fase e es sòn strata mostren ues condicions que cambiaven quan era mar ère duberta.
Eratostenes
Autres estudis
En geografia escriguèt Geografica (Γεωγραφικά, erronèament nomenat γεωγραφούμενα o γεωγραφία) en tres libres. Un autre libre geografic en vèrs Ἑρμῆς (Ermès) tracta de la forma de la Tèrra, de las Temperaturas, de las constellacions e aparentadas.
Un poèma seu titulat Ἠριγόνη (Irigon) es mensionat per Longin.
Jacques Santer
Jacques Santer (n. 1937) es un economista e òme politic luxemborgés. Foguèt president de la Comission Europèa de 1995 a 1999. Foguèt tanben primièr ministre de Luxemborg de 1984 a 1995.
Formacion de Santana
Era estension dera unitat de Crato e era sua relacion damb era formacion de Santana siguec dejà descrita hè temps. Siguec pas enquia 2007 que Martin, Bechly e Loveridge qu'era Formacion de Crato ère d'un tipe de tèrra local e qu'açò la desseparava dera formacion de Santana, qu'ei 10 milions d'ans mès joena.
Eratostenes
Autres estudis
En matèria filosofica escriguèt Περὶ Ἀγαθῶν καὶ Κακῶν (Del bonastre e del malastre), Περὶ Πλούτον καὶ Πενίας (De la riquesa e de la pauretat) e Περὶ Ἀλυπίας (De Alipias). Tanben li es atribuit Περὶ τῶν κατὰ Φιλοσοφίαν Αἱρέσεων (tractat contra l'eretgiá en filosofia), Μελέται (Estudis) e Διάλογοι (Dialògs), mas son pas d'el.
Formacion de Santana
Referències Sitis web Tà léger mès
Eratostenes
Autres estudis
Atenèu menciona una letra nomenada Ἀρσινόη (Arsinoè) e una autra Ἀρίστων (Ariston).
Tanben escriguèt un libre de cronologia istorica del nom de Χρονογραφία (Cronografia) o Χρονογραφιῶν (Dronografion); un libre Ὀλυμπιονῖκαι nomenat coma ganhants de las Olimpiadas e d'autres tèmas en relacion.
Es escrivan d'una òbra en 12 libres de comedia grèga que benlèu Ἀρχιτεκτονικός (Arquitectura) e σκευογραφικός (Esquevogarafia).
Eratostenes, a la fin de sa vida, venguèt cèc e morguèt de fam de la seuna voluntat per que aviá perdut lo desir de viure, en 194 AbC a Alexandria. Aviá uns 80 ans.
Plaser
Lo concèpte de plaser es emplegats en filosofia e en psicologia, sovent associat a un qualificatiu: plaser sexual, alimentari, intellectual, professional, mairal, moral, civic (ou del dever complit), etc.
Fisiologia del plaser
En 1952, James Olds e Peter Milner, collègas de José Delgado, descobrisson per asard, per de rats, las primièras regions cerebralas que l'estimulacion provesís d'efièchs exteriors similaris a l'orgasme. D'òbras permetèron de cenchar enseguida los centres cerebrals del plaser, coma essent representats pel complèxe Ipotalam lateral - Amigdalas basolateralas. Lo cervelet, lo cortèx frontal e las puntas anterioras dels lòbes temporals prenent tanben partida a la sensacion de plaser.
Per l'Òme, l'activacion artificiala d'aqueste airals cerebrals se pòt traduire per la sensacion de plaser, mas es descricha coma una sensacion « d'anar cap l'orgasme sens jamai l'aténher ».
Epicur
Epicur es un dels primièrs pensaire del plaser. Constata que nomenam « plaser » çò que cercam dins la vida, e que s'agís donc d'una classificacion posteriora l'experiéncia (idèa qu'utilizarà Hume): cercam los plasers, mas simplament que nous nomenam plaser çò que cercam. L'epicurisme se destria de l'edonisme. Lo primièr rend compte de la condicion umana - mòrt, los dieus antics ignoran los òmes e d'aqueste fach pòrtan pas cap de jutjament, bon o mal, sus eles. Aqueste dieus pòdon èsser pres coma modèl ideal de perfeccion. Per aténher l'ataraxia, l'òme deu pas cercar a possedir lo poder o a aténher la riquesa al delà de çò que li es necessari per viure - tot en mostrant que lo plaser es necessari al bonaür, plaser trobant sovent sa fonr dins l'apasiment d'una sensacion desagradable veire dolorosa (lo plaser de manjar per calmar la sofrença de la fam per exemple) mas que deu pas se situar dins l'excès que provocarà un estat de dolor futura (Prene fòrça de plaser a tròp manjar e sofrir d'una indigestion enseguida) :
Vilanava de La Vaur
Vilanava de La Vaur (Villeneuve-lès-Lavaur en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Plaser
Epicur
Ne cal far l'objectiu de l'existéncia:
Presica tanben una vida d'autosufisença, prefigurant tanben l'estoïcisme:
Khayyam
Omar Khayyam, matematician e astronòma de primièr plan, abandonèt totas las òbras per se consacrar a la poesia, al vin e a la companhia de las joventas. Dins sos celèbre quatrins, s'indigna que Dieu semble per sos tèxtes religioses donar a l'òme d'òrdres tot en implantant en el de desirs qu son tant d'òrdres contraris.
Sade
Donat Anfós Francés, marqués de Sade, libertin, mòstra que lo plaser deu èsser al centre de totas las activitats umanas qu'es çò que la Natura donèt a l'òme per qu'il accedir al bonaür - qu'aquò contràrie las valors de la sociatat o non. Aqueste posicionament li permet de "justificar" l'omicidi, l'adultèri, l'incèst e fòrça actes interdits en Occident e endacòm mai per assegurar lo bon foncionament de la societat.
Nietzsche
La posicion de Nietzsche, plan inspirada tanben d'Epicur - es en se que cal trobar las fonts de bonaür - incita pasmens a trobar mai lo bonaür dins la volontat de poténcia sus se-mèsme e sul mond puslèu que dins lo poder d'inquietar impunidament altrú.
Barthes
Dans son ensag Sade, Fourier, Loyola (1971), lo semiològ Roland Barthes compara tres vejaires tan diferents que sián del plaser - o, a son grat - de la motivacion, amb tres exemples istorics. Fa remarcar que totes tres dels inventors d'escritura e que los tres estructuran lor personalitat mejans aquesta lenga e l'univèrs sosjacent que suggerís, que dona un sens fòrt a lor vida, e donc rejonh la question modèrna de l'identitat.
Cap Gris-Nez
vinheta|Lo cap Gris-Nez. Lo cap Gris-Nez es un cap situat a Audinghen dins lo Pas de Calais, a environ al nòrd de Bolonha de Mar e  al sud-oèst de Calais. S'agís del punt del litoral francés lo mai pròche de l'Anglatèrra (solament ).
Plaser
En psicanalisi
Lo principi del plaser es en psicanalisi, dempuèi Sigmund Freud, opausat al principi de realitat.
Cap Gris-Nez
Es un site remarcable classat en zòna naturala d'interès ecologic, faunistic e flòristic dont lo Conservatòri del Litoral a aquerit.
Forma, ambe lo cap Blanc-Nez situat mai al nòrd, lo Grand Site dels Dos Caps, labellizat Grand Site de França dempuèi 2011. Aqueste ensemble es l'un dels sites emblematics del pargue natural regional dels caps e paluns d'Opale, e l'un dels mai atractius del nòrd de la França (2,5 milions de visitaires per an ).
Vilanava de La Vaur
Geografia
La comuna es situada dins l'airal urban de Tolosa.
Dover (Kent)
Dover es una vila costièra e portuària del comtat del Kent, dins lo sud-èst de l'Anglatèrra.
Es situada al bòrd de la Marga, a de las còstas francesas e del cap Griz-Nez. Es donca la vila del Reialme Unit mai pròche de França.
Còsta d'Opale
vinheta|La còsta d'Opale. La còsta d'Opale es la partida nòrd-oèst del littoral de França metropolitana, situada entre la còsta bèlga e la còsta picarda, de cara a las còstas anglesas, bordant la Marga e la mar del Nòrd.
Vergonha (lingüicidi)
La Vergonha fa referéncia en Occitània tota dels Alps fins a la Mar Granda (franc de Mónegue, de las Valadas e d'Aran) a l'ensemble dels marrits efièches de divèrsas politicas governamentalas en França sus de mainatges e ciutadans franceses de nacionalitat occitana, al sens larg del tèrme, que lor lenga mairala èra un dels pretenduts pateses — que valdriá mai justament sonar lengas pas oficialament reconegudas parladas sul territòri de l'Estat illegitim francés, — e en particular la lenga nòstra. La Vergonha consistís en fòragetar e s'avergonhar de la quita lenga natala non francesa (o mai la dels parents) jos l'aflat de l'exclusion oficiala, de l'umiliacion a l'escòla e/o de l'ostracisme mediatic organizats e justificats pels menaires politics franceses alienadors e imperialistas, d'Henri Grégoire fins a François Hollande, fins a engimbrar una diglòssia tras que vergonhosa. La Vergonha, que demòra encara un subjècte fòrça tabó en França ont d'unes que i a contunhan de negar qu'una tala discriminacion aja jamai agut luòc, pòt èsser considerada coma una temptativa de lingüicidi a l'escala d'un país, coma çai-aprèp demostrat.
Politicas antipatesas
Ja en 1539, amb l'Article 111 de l'Ordonança de Villers-Cotterêts, las lengas non francesas de França partiguèron una traduccion de las bèlas per çò que venguèt obligatòri de prononciar e de botar per escrich tot acte administratiu en francés (de prononcer et expedier tous actes en langaige françoys). Çò qu'a l'origina foguèt concebut coma un biais de se desfar del latin dins los tèxtes oficials, ja que pauques subjèctes del sègle XVI avián l'educacion necessària per comprene lo latin, estipulava atanben que lo francés, e res qu'el, gaudiriá d'ara enlai d'un estatut oficial al reialme (en langage maternel françoys et non aultrement).
La necessitat d'anientar los pateses
Ça que la, la començança vertadièra de l'eradicacion deliberada de las lengas vernacularas dins la França modèrna, e mai lor relegacion mespresiva al reng de dialèctes simples sovent estrictament orals, se tròba dins lo Rapòrt sus la necessitat d'anientar los pateses e d'universalizar la lenga francesa que l'Abat Grégoire presentèt lo 4 de junh de 1794 a la Convencion Nacionala e que s'enseguèt del faidiment oficial de tota lenga autra que lo francés dins l'administracion e l'educacion amb tòca d'uniformizar lingüisticament la França pòstrevolucionària que d'aquel temps sol lo dètz del cent de la populacion i parlava correntament lo francés, es a dire unes tres milions sus un total de vint-e-uèch. Quant a la tria plan pejorativa del mot "patés", qu'es pas qu'un sinonim imperfièch de "dialècte" o "parlar", Jean Jaurès rèsta famós per declarar que "s'apèla patés la lenga d'un pòble vençut". Segon lo Chambers Dictionary, l'origina del tèrme es contestada mas poiriá èsser una "corrupcion de patrois, del latin vulgar patriensis, autoctòn".
Quatre meses pus lèu, lo 27 de genièr, Bertrand Barère de Vieuzac, ni per èsser un quite occitan de Tarba, aviá anonciat davant d'aquela meteissa Convencion que: La monarquia aviá de rasons de revertar la torre de Babèl; dins la democracia, daissar los ciutadans ignorar la lenga nacionala, incapables de contrarotlar lo poder, aquò's traïr la patria... Per un pòble liure, la lenga cal que siá una e la mèma per totes. [...] Quantas despensas avèm pas ja fachas pel traduire de las leis de las primièras doas amassadas nacionalas als divèrses parlars de França! Coma s'aviam nosautres de manténer aqueles girgons salvatges e mai aquelas lengassas grossièras que pòdon pas servir pus que los fanatics e los contrarevolucionaris!
La fin de las províncias occitanas tradicionalas
Aquela politica ultrarepublicana se vei particularament ben dins la manièra que las termièras interioras de França tornèron èsser dessenhadas en crear 83 departaments. La lei passada lo 22 de decembre de 1789 prenguèt efièch l'annada seguenta, lo 4 de març de 1790.
Al sègle XX, los departaments los gropèron en regions per que i aguèsse una mena de ligam entre aquestes departaments e lo som de l'Estat. Ni per dever remplaçar las províncias vièlhas, las regions n'esposèron pas necessàriament los limits centenaris. Coma o mòstra la carta, èran sèt (puèi onze) enclavas occitanofònas dins la França d'abans 1789, coma los territòris poissants de Lengadòc e de Gasconha, mas foguèron retalhadas en sèt regions sens cap de respècte per las identitats culturalas e geograficas. Aital es que Provença-Aups-Còsta d'Azur nasquèt dels tròces de cinc províncias occitanas e que tres capitalas desapareguèron al profièch de Marselha mentre qu'Auvèrnhe finiguèt que comprenguèt d'entitats a l'encòp occitanas e de lenga d'oïl. Del meteis biais, la vila de Nantas foguèt administrativament sostracha de Bretanha, que n'èra sempre estada una de las doas capitalas tradicionalas amb Rennes; e la ciutat de Tolosa foguèt pas enclausa dins la region de Lengadòc-Rosselhon, encara que foguèsse la capitala istorica de Lengadòc.
Fòrça aquelas regions an de fach de noms compausats, çò qu'es lo rebat de la mescla abusiva de tot un fum d'airals geografics istoricament distints. Es lo cas de quatre entre las sèt regions occitanencas: Lengadòc-Rosselhon, Miègjorn-Pirenèus, Provença-Aups-Còsta d'Azur amb Ròse-Aups. En consequéncia, las singularitats pluricentenàrias dels diferents païses d'Òc foguèron pas presas en compte e mai s'aflaquiguèron jos l'accion deliberada del govèrn novèlament format per fragilizar e devesir los domenis feudals establits fa bèl temps, de tal biais que la França republicana s'apoderèsse de las afinitats tradicionalas, coma Antonin Perbòsc o confessa dins lo prefaci de son Antologia : Quand la Constituenta creèt los departaments, son intencion èra clarament d'escafar l'anciana destinga geografica amb istorica de las províncias; pr'aquò aquesta tòca foguèt pas atencha tan plan coma d'unes que i a o aguèssen esperat: en general, los departaments nasquèron de la fragmentacion de las províncias, pro rarament de l'agropament de parts que venián de províncias diferentas. S'òm pòt far lo repròchi a aquel devesiment territorial d'èsser tròp arbitrari e tròp geometric, qué dire del caganís, Tarn e Garona, eissit del senatus-consulta del 2 de novembre de 1808? Òc-plan, se pòt soscar que lo Centralizador sentèt un contentament intens al mostrar qu'èra capable de far melhor encara que los quites centralizadors de la Constituenta. Amb petaces de Carcin, de Roergue, d'Agenés, de Lomanha, de Gasconha e de Lengadòc, crear una unitat nòva tan pauc espandida e pasmens tan divèrsa de sòl, de lenga, de raça, quina meravilha! E benlèu que lo demiürg audaciós rencurèt pas qu'una causa: d'èsser vengut una mica tròp tard per decopar sul meteis mòde totas las províncias de la França vièlha...
Politicas e eiretatge de Jules Ferry
Dins los ans 80 del sègle XIX, Jules Ferry metèt en plaça una seria de mesuras per afeblir encara las lengas regionalas de França, coma o mòstra lo rapòrt de Bernard Poignant a Lionel Jospin en 1998. Aquestas enclausián lo castig pels regents dels escolans preses a parlar la lenga nòstra a Tolosa o breton en Bretanha. Coma Pêr-Jakez Helias (1914-1995), l'autor del roman de bon vendre Lo Caval d'orguèlh (1975), se'n remembra dins aquesta entrevista: Ara sabi, ai aprés que i aviá una politica governamentala que sa tòca precisa èra plan de far França una e indivisibla, e per consequent las lengas regionalas lor caliá desaparéisser. Mas d'aquel temps o sabiái pas e bensai que los mèstres de la Tresena Republica o sabián, encara que n'aja questionats qualques unes e que totes ajan dich de non. Lo lor trabalh èra de nos ensenhar lo francés. Es aital qu'a l'escòla volián que parlèssem francés. Cada còp que parlavam breton, fasiam pas nòstra part e meritàvem d'èsser remandats. Aquò rai.
D'autras umiliacions frequentas comprenián lo còp de l'esclòp, que consistissiá en penjar un esclòp al còl dels joves refractaris, çò qu'aquela domaisèla sap per sos grands: Mos grands tanben parlavan breton, mas pas amb ieu. Quand èran petits, lor tustavan suls dets s'una paraula bretona lor escapava. D'aquel temps, lo francés de la Republica una e indivisibla deviá regnar dins totas las escòlas, e los reguitnaires èran avergonhats amb un esclòp al còl o de genolhons sus una règla, sos una placa que disiá: "Es pas permés d'escupir pel sòl ni de parlar breton". Alara, i a d'ancians que vòlon pas far passar la lenga als dròlles qu'atrai d'embestiaments.
Aquela practica portava lo nom de "simbòl", oficialament, e de "vaca", demest escolans, amb los delinquents venent "vacards". Tot un fum d'objèctes èran utilizats, pas sonque l'esclòp: fèrres, codolasses, lausas, placas de fust amb un messatge engravat, de pèças de moneda marcadas d'una crotz... Aquí per exemple las recomandacions oficialas del sosprefècte de Finistèrra al còs ensenhaire en 1845: "E rementatz-vos ben, mossens, que sètz pas establits que per tuar la lenga bretona." Lo prefècte dels Basses Pirenèus al País Basc francés escriguèt en 1846: "Nòstras escòlas al País Basc an particularament per tòca de remplaçar lo basc per la lenga francesa..."
A l'escòla de Cameles en Catalonha del Nòrd, segon una anciana escolana : Et sauf les enfants de l'instituteur, nous parlions tous catalan entre nous. Nous nous faisions d'ailleurs punir, parce qu'à l'époque il fallait que tout le monde parle français. Soyez propres, parlez français! C'était marqué sur tous les murs de l'école. Et si l'on ne parlait pas français, on nous donnait une espèce de petite plaque en bois qu'il fallait refiler au voisin jusqu'à ce que mort s'en suive, c'est-à-dire que le dernier, le soir, avait vingt lignes à copier. On parlait français dans la cour, on parlait français peut-être dix mètres sur le chemin, tant qu'on pensait que l'instituteur pouvait nous entendre, et puis on se remettait à notre langue maternelle qui était le catalan.
À ce moment-là, on méprisait un peu celui qui parlait catalan. Ç'a été ma génération où on a ressenti que de parler catalan, c'était un peu une tare, qu'on était moins que les autres, qu'on risquait de ne pas pouvoir monter dans l'échelle sociale comme les autres, que ça créait des difficultés.
Coma aquels exemples o mòstran, lo tèrmes meteisses de l'Abat Grégoire foguèron conservats per designar las "lengas de França": si la lenga de Bretanha s'apelava ben breton, lo mot "patois", englobava totas las lengas romanicas, entre autres l'occitan e l'arpitan. Dins son Rapport, lo còrs e l'alsacian èran tractats amb mesprètz de fòrmas tras que-degeneradas d'italian e d'alemand, respectivament. En consequéncia, cèrts apèlan encara lor lenga "patois", encoratjats per lo fait que son pas estats jamai ensenhats a l'escriure et que los an convencuts que sol lo francés s'escriu.
Mièg-sègle XX fins a l'ora d'ara
Coma Jaume Corbera Pou o declara: Lorsqu'au mileu du XIXe siècle, l'école primaire est rendue obligatoire à travers l'État, on indique aussi clairement que seul le français y sera enseigné, et les maîtres d'école puniront sévèrement tout élève parlant patois. Le but du système éducatif français ne sera donc pas de donner sa dignité à l'humanité naturel des enfants en développant leur culture et en leur apprenant à écrire leur langue, mais plutôt de les humilier et de les rabaisser moralement pour le simple fait d'être le produit de traditions et de la nature. L'auto-proclamé pays des Droits de l'Homme va donc ignorer l'un des droits les plus fondamentaux de l'Homme, celui d'être lui-même et de parler l'idiome de sa nation. Et c'est avec cette attitude que cette "Grande France", qui aime à se surnommer la championne de la liberté, passera le XXe siècle, indifférente aux timides mouvements protestataires des diverses communautés linguistiques qu'elle a soumises et au prestige littéraire dont elles peuvent être accompagnées.
[...]
La France, qui sous Franco était considérée ici [en Catalogne] comme le havre de paix de la liberté, a le misérable honneur d'être l'État d'Europe — et probablement du monde — qui a le mieux réussi dans sa quête diabolique de destruction de son propre patrimoine ethnique et linguistique et de surcroît, de destruction du tissu familial et humain: de nombreux parents et enfants, ou bien des grands-parents et leurs petits-enfants, ont des langues différentes, et ces derniers ont honte des premiers parce qu'ils parlent un méprisable patois, et aucun élément de la culture des aïeux n'a été transmis à la jeune génération, comme s'ils étaient nés sur une autre planète. Voici l'État français qui vient d'entrer dans le XXIe siècle, un pays où les monuments de pierre et les parcs naturels sont préservés et respectés, mais où des siècles de création populaire exprimée en diverses langues sont en voie d'extinction. La "gloire" et la "grandeur" bâties sur un génocide. Pas de liberté, pas d'égalité, pas de fraternité: juste une extermination culturelle, telle est la véritable devise de la République française.
Problèmas constitucionals
En 1992, après que certains se furent interrogés sur la ségrégation anticonstitutionnelle des langues minoritaires en France, l'Article II de la Constitution française de 1958 fut amendé de manière à ce que la langue de la République [fût] le français. Ceci fut réalisé à peine quelques mois avant que le Conseil de l'Europe ne mît en place la Charte européenne des langues régionales ou minoritaires, que Jacques Chirac ignora malgré le plaidoyer de Lionel Jospin devant le Conseil constitutionnel en vue d'inclure toutes les langues vernaculaires parlées sur le sol français. Cependant encore, les langues non françaises de France se virent refuser toute reconnaissance et furent jugées trop dangereuses pour l'unité du pays, et les Occitans, les Basques, les Corses, les Catalans, les Bretons, les Alsaciens etc n'ont à ce jour toujours aucun droit d'exister en tant que tels sur leur propre terre.