cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hagetmau
Arreproèrs
(Çò qui sembla voler díser : a Hagetmau, petitas gents) (Aqueth arreproèr que seré en ligason dab lo passatge deus Anglés en 1814 : gojatas de Haget qu'aurén ahiscat sordats anglés tà'us atirar dens quauque tracanard, avant de tuà'us, e d'ahonar los còs dens lo Los o de'us har cresmar dens lo horn deu panissèr.) (Flairar lèd)
Dobròtja
thumb|Mapa de Romania amb la Dobrudja Septentrionala en irange, e de Bulgaria amb la Dobrudja Meridionala en jaune
La Dobròtja (Добруджа en bulgar, Dobrogea en romanés, es un territòri cobrissent l’èst de Romania e lo nòrd èst de Bulgaria, siá a pauc près del sud del bas Danubi cap a la mar Negra. En Romania, la Dobròtja se divisa en dos departaments comprenent un pòrt de la mar Negra : Constança (dins lo județ de Constança), e lo dèlta de Danubi (dins lo județ de Tulcèa); en Bulgaria, aquela region es considerada coma lo « granièr de blat » del país.
La Dobròtja es ara una region agricòla e toristica, que las principalas vilas son los pòrts de Constança e Tulcèa  en Romania, e las vilas de Silistra, Dobritch e Baltchik en Bulgaria. Sa superfícia es de e sa populacion de prèp de  que  dins la Dobròtja romanesa e  dins la Dobròtja bulgara.
Agricultura
La Dobròtja romanesa (al nòrd), que los sols son loessics, es una tèrra de pastura d'ovins (fedas Merinos), de vergièrs e de vinhas (vins de Murfatlar). La plana de la Dobròtja bulgara (sud) es plantada de vastas parcèlas de cerealas, de mai de cent d’ectaras caduna e avent la particularitat d’èsser separadas per de barranhas de 10 a 20 mètres de larg que foguèron plantadas a la fin de l’epòca comunista per lutar contra l’erosion dels sols. Malgrat una agricultura totjorn mai intensiva, que los nitrats contaminan las aigas superficialas, aquelas barranhas an une foncion importanta d’acuèlh e de refugi per la fauna utila a l’agricultura. Pasmens, encara existís de rèsta de selvas d'euses, en Romania e en Bulgaria.
Environament
La fauna de Dobròtja es rica malgrat las catastrofas environamentalas de l’epòca comunista (regim que promoviá « la luta de l’Òme contra la Natura »). La region mai rica es al nòrd: es lo dèlta de Danubi, qu'abriga encora fòrça aucels aquatics e una fauna ictiologica en diminucion dempuèi la privatizacion dels dreches de pesca, alara qu’una fòrta urbanizacion de lésers.
La Dobròtja coneguèt la gripa aviara en 2005.
En Dobròtja, a la frontièra romanesabulgara mas costat romanés, se trapa la espeluga de Movile, totalament isolada del monde exterior dempuèi un mièg milion d’ans e abrigant una fauna endemica unica al monde, adaptada a la manca de lutz et d’oxigèn, e que la subrevida es fondada sus la proliferacion de bacterias se noirissent de las matièras en suspension dins l’aiga.
Istòria
left|thumb|Los « pensaires » d'Hamangia La Dobròtja es abitada dempuèi lo paleolitic, e las culturas neoliticas d'Hamangia en Dobròtja romanesa, e calcolitic de Varna-Durankulak en Dobròtja bulgara (millenari IV AbC), son mondialament conegudas per lors esculturas, lors construccions ja de pèira e lors tombas ricas d'aur.
Royal Academy of Music
thumb|200px|Royal Academy of Music La Royal Academy of Music qu'ei ua branca de l'Universiatat de Londres, qu'ei la mei anciana escòla anglesa d'estudis superior en musica. Que ho fondada en 1822 per John Fane e l'arpista francés Nicolas Bochsa.
Aquesta institucion qu'autreja formacions en musica enter las mei prestigiosas au monde, que compta tanben dab un musèu d'instruments (dab vriolons stradivarius enter autes) e dab ua bibliotèca qui acessa manescrits de grans mèstes de la musica.
Dobròtja
Istòria
La region èra poblada dins l’Antiquitat per las tribús Daces o Gètas fasent partida de l’ensemble trace. La populacion locala, pauc a pauc ellenizada, faguèt de comèrci amb las colonias grègas de la mar Negra (Callatis, Istria, Tomis) fins a la conquèsta romana (Roma contrarotlava la Mesia pendent sèt sègles, seguida per l’Empèri Bizantin), puèi patiguèt de las invasions dels pòbles migrators eslavas e turcofòns (Uns, Avars, Protobulgars, Ozes, Petchenègs, Comans, Tatars).
La Dobròtja foguèt integrada al Primièr Estat bulgar de 681 a 971, tornèt venir romana (bizantina) de 971 a 1186, puèi faguèt partida del segon reialme bulgar, (Regnum Bulgarorum et Valachorum ), fondat sul bas Danubi per la dinastia valaca Assen, de Tarnovo. En 1205, lo papa Innocenci III dins une correspondéncia amb lo rei Caloian (1197-1207) lo qualifica de rex Bulgarorum et Blachorum (rei dels Bulgars e dels Valacs).
Ordinator
thumb|right|Slot PCI de 32 bit. Sus l'imatge se remarca lei pistas onte lei donadas viatjan en de velocitats vesinas d'aquela de la lutz. Lo tèrme d'ordinator (o ben ordenador [var. ordenaor, ordenader]) designa un dispositiu fisic materializant una maquina de Turing.
Dobròtja
Istòria
En 1325 la Dobròtja es mencionnada pel primièr còp coma despotat independent, avent coma prince Balică ou Balko de Dobritch, amb per Kaliakra prèp de Karvona (uèi Kavarna). En 1346, sos filhs, Dobrotitch e Teodòr, s’impliquèron dins las rivalitats dinasticas de l’Empèri Bizantin coma aligats de l’imperatritz Ana de Savòia. En represalhas, en 1347, l’emperaire Joan V Paleològ envièt una de sas naus, l’emir turc Baod d’Umur, en expedicion contra la Dobròtja. Balică e Teodòr perdèron la vida dins le naufragi de lor nau almirala e Dobrotitch demorat a tèrra venguèt lo nòu despòta. thumb|Lo despotat de Dobròtja en 1370 Poblat (segon las cronicas genoesa) de Bulgars, de Valacs (Romaneses), de « Romeeses » (Grècs), de Josieus ievanics (« Romaniòtas ») e d’Armenians (« Ermins »), aquel despotat s’espand sul bas Danubi dempuèi los bòcas del flum al cap Emina al sud de Varna. Las lengas lmai parladas son lo bulgar, lo grèc e lo valac. Los portulans genoeses lo descrivon o coma un despotat grèc ( terra graecorum ), o coma una « pichona Valaquia » ( Velacia minor), o coma una « tresena Bulgaria » ( Bulgaria tertia, las doas autras Bulgarias essent los Tzarats de Vidin e de Tarnovo). Se dubriguèt a las marcants genoeses que n'asseguran la prosperitat, li fornissent naus e armas, e installan los establiments de San Giorgio (Giurgiu, Djurdjevo), Dorostolo (Silistra), Barilla (Brăila, Ibrahil), Caladda (Galați), Licovrissi (Oblucița, Izmail), Licostomo (Periprava prèp de Chilia Veche), Constanza (Constança, Kustendje), Carvona (Kavarna), Danissa (Baltchik) e Odessa (uèi Varna; lo nom modèrne d’Odessa, en Ucraïna, ven d'aquí, mas l’Odessa modèrna foguèt fondada al sègle XVIII.
Entre 1352-1359, la potencia dels Tatars de la Chormalha d’Aur declinant, un segond despotat apareguèt prèp de la bòca du Danubi, governat pel prince Demetrios, que se metèt jos la proteccion de la Valaquia: dempuèi aquela s'espand sa dominacion sul Bas Danubi (Galați, actual Boudjak, Chilia).
Ordinator
Una maquina de Turing (e per ansin un ordinator) es concebuda per executar de programas : un ordinator sens un programa d'executar es inutil. Totei leis ordinators an doncas besonh de programas : lo programa mai important, de fòrça, per un ordinator es son sistèma operatiu, que s'ocupa de gerir la maquina, sei ressorsas e lei programas qu'executa d'esperela, e balha a l'utilizaire un mejan per introduire e executar leis autrei programas, comunament sonats aplicacions.
Pont del Golden Gate
miniatura|drecha|250px|lo pont del Golden Gate vist dels [[Marin Headlands.]] Lo pont del Golden Gate (Golden Gate Bridge en anglés, literalament "pont de la pòrta daurada") es un pont pendolant american traversant lo Golden Gate, l'estrech de 1,6 km de larga que religa la baia de San Francisco a l'ocean Pacific. L'estructura religa la vila de San Francisco, en Califòrnia―la poncha nòrd de la peninsula de San Francisco―al comtat de Marin, transportant a l'encòp la Rota 101 e la Rota 1 a travèrs de l'estrech. Lo pont es un dels simbòls mai reconeguts internacionalament de San Francisco, de Califòrnia e dels Estats Units. Es estat inicialament concebut per l'engenhaire Joseph Strauss en 1917. Es estat declarat una de las meravilhas del mond modèrn per l'American Society of Civil Engineers.
Appoigny
Appoigny es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Pont del Golden Gate
Istòria
vinheta|gaucha|Golden Gate amb [[Fort Point en primièr plan, c. 1891]]
La Baffe
La Baffe es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
David Cross
David Cross es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Jusuf Habibie
Bacharuddin Jusuf Habibie Bacharuddin Jusuf Habibie, conegut coma B.J. Habibie (n. lo 25 de junh de 1936 en Pare-Pare, Sulawesi del Sud, Indonesia) es un militar, engenhaire e òme politic, que foguèt lo tresen president d'Indonesia, entre 1998 e 1999.
Dobròtja
Istòria
En 1357, Dobrotitch perdèt Messembria (uèi Nesebăr) e Anhialos (uèi Pomorje) al profèit de l’emperaire Joan V Paleològ, mas en 1359, prendèt a Demetrios las ciutats de Vicina e de Chilia qu'expulsèt las Genoeses que gardèron pas que le pòrt de Licostomo. Iacint, arquevecat de Vicina, passèt en Valaque que ne venguèt lo primièr metropolit. En 1366, Jean V Paleològ s'anèt Budapèst e a Roma, per cercar de finançaments per sa campanha contra la Dobròtja e contra los Turcs otomans que s'intallèron en Euròpa dempuèi 1354: los obtenguèt e al sètge de Kaliakra foguèt capturat. Dobrotitch apareguèt alara coma un aligat dels Otomans. Amedèu VI de Savòia faguèt sul còp campanha contra la Dobrojja amb l'ajuda genoesa. Dobrotitch negocièt, liberèt l’emperaire bizantin, e se faguent son compaire maridant sa filha a Miquèl Paleològ.
Gordon
Gordon (Gourdon en francés) es una comuna carcinòla, situada dins lo departament d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Jusuf Habibie
Graduat coma engenhaire aeronautic a l'Universitat d'Aquisgran, Alemanha, en 1960; recebèt lo títol de doctorat en 1965. En 1974 lo president Suharto li convenç de tornar en Indonesia e o nomena assessor tecnologic de la Presidéncia. En 1978 es designat Ministre de la Tecnologia e Investigacion, carga que deviá exercir pendent 20 ans e que ne deviá far dels membres pus influents del regim de Suharto.
Dobròtja
Istòria
En 1369, Dobrotitch s’aliguèt a Vladislav I de Valaquia per restaurar lo tròn del tsar bulgar Ivan Stracimir de Vidin. En 1379, una guèrra comerciala opausada debans Constantinòple los Genoeses a una flauta valaca, bulgara e Dobròtjana: l’afar se concluguèt per un compromés.
Dobrotitch moriguèt en 1386 e daissèt son tròn a son filh Ivanko o Iancon, alara que los Otomans comencèron ja la conquèsta dels Balcans e l’enrodamement de Constantinòple. Ivanko faguèt la patz amb lo sultan otoman Morad I e signe tanben un tractat amb Gènoas. Mas en 1388 lo grand visir otoman Çandarli Ali Pacha ataquèt de nòu e Ivanko foguèt tuat al combat: Bulgaria tomba jos la dominacion turca per prèp de cinc sègles, alara que la Dobròtja passèt jos sobeiraneitat valaca per qualques decennias.
Ordinator
L'ensemble dei programas es lo logiciau, en oposicion au materiau qu'es la partida fisica deis ordinators.
Dobròtja
Istòria
Mas la Valaquia a son torn deguèt plegar debans los sultans otomans qu'occupèron la Dobròtja entre 1421 e 1878 n'i colonisant de fòrça tatars e turcs musulmans. La Dobròtja es integrada dins l’Özi Eyaleti, província turca govenada pels pachas de Silistra, alara que sas abitants crestians relèvan de l'exarchat del Proïlavon qu'aguèt per sèti Brăila e incluguèt los territòris otomans a majoritat crestiana entre Varna e l’estuari de Dniestr.
200px|left|thumb|Las diferentas subdivisions istoricogeograficas de la Dobròtja.
Pendent la guèrra russoturca de 1877-1878, la Dobròtja foguèt revendicada tant per Romania que per la Bulgaria novelament independantas de l’Empèri Otoman. Ambedós païses son d’acòrdi sul principi d’un partatge, mas Romaneses e Bulgars foguèron mesclats (als Turcs e als Tatars) dins tota la Dobròtja: onte plaçar la frontièra? Los Romaneses essent mai nombroses al nòrd e los Bulgars al sud, una comission austroalemanda attribuiguèt a Romania los dos tresens nòrd e a Bulgaria lo tresen al sud. La frontièra va de la sortida èst de la vila de Silistra e s'acaba entre los dos massatges de pescaires grècs e turcs d’Ofidaki (Yilanlik en turc, Vama-Veche ara) e de Limanaki (Durankulak en turc, e Mlaștina en romanés) sus la Mer Negra.
Jusuf Habibie
En març de 1998 es elegit vicepresident pel Parlament, e a pena dos meses après, après la renóncia de Suharto se convertís en president, en mantenent la meteissa linha del regim. Mas al començament de 1999 empren una fòrta reforma politica, en promovent lo pluralisme e la descentralizacion del país. Convocat un nòu parlament en octòbre de 1999, Habibie pèrd la possibilitat de contunhar lo sieu mandat davant lo cap islamista Abdurrahman Wahid.
Saint-Léopardin-d'Augy
Saint-Léopardin-d'Augy es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Dobròtja
Istòria
En 1913 Romania profeitèt de las dificultats de Bulgaria alara de la Segonda Guèrra balcanica, per li arancar la Dobròtja del Sud: la Dobròtja venguèt alara una poma de discòrdia entre ambedós païses. Bulgaria prend sa revancha als costats dels Alemands pendent la Primièra Guèrra Mondiala, en ocupant tanben tota la Dobrobja. La patz de 1918 la tornèt donar tota a Romania, mas un arbitratge d'Hitler, en 1940, tornèt al partatge de 1878 (tractat de Craiova sul fond de tractat entre lo Tresen Reich e l’Union sovietica (pacte germanosovietic). La frontièra de 1878 e de 1940 es ara plan reconeguda per Romania e Bulgaria. Ambedós Estats essent membres de l’Union europèa dempuèi 2007, la frontièra es pasmens venguda ara permeabla.
Referéncias
<References/>
Ordinator
Constituents d'un ordinator
thumb|left|Case nero per [[Personal ordinator de tipe MiddleTower]] Coma es ja estat dich, un ordinator es la materializacion fisica d'una maquina de Turing, segon l'arquitectura imaginada per Von Neumann: doncas totei leis ordinators an aumens un processor, una cèrta quantitat de memòria RAM de trabalh e una cèrta quantitat de memòria non volatila (ROM, PROM, EPROM, EEPROM o Flash) ont es inscrich lo premier programa d'executar a l'entraïnament de l'ordinator : segon lei cas, aquest programa pòt èsser lo solet que la maquina executarà (firmware) o ben servir de trempolin per cargar lo sistèma operatiu propriament dich dins la memòria de trabalh : en aquest cas se parla de loader (o de BIOS se complís tanben d'autrei foncions en mai d'aquesta). En generau aquestei tres components se tròban fisicament ensems dins lo meteis circuit integrat o subre la meteissa carta electronica, qu'en aquest cas es dicha carta maire. Es important de rementar qu'actualament, i a una pichona quantitat de memòria sonada Cache au dintre dau processor ; coma la velocitat dau Bus de liason entre processor e memòria es limitada, lo processor poiriá èsser "frenat" per lo còl de botelha de la RAM ; lo biais de defugir aquò es d'apondre au dintre dau processor una pichona quantitat de memòria onte son cargadas leis informacions pus sovent tractadas.
Morillon
Morillon en arpitan (Morillon en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Saint-Léopardin-d'Augy
Geografia
La municipalitat a vorejat per dos cors d'aiga : lo Aliar, al nòrd-es e al nòrd, #que forma lo sieu limit amb las municipalitats nivernaises de Chantenay-Sant-Imbert e de Livry, e la Burge, a l'èst, afluent de l'Aliar, #que forma l'essencial de lo sieu limit amb la municipalitat de Aubigny.
La commune est bordée par deux cours d'eau : l'Allier, au nord-est et au nord, qui forme sa limite avec les communes nivernaises de Chantenay-Saint-Imbert et de Livry, et la Burge, à l'est, affluent de l'Allier, qui forme l'essentiel de sa limite avec la commune d'Aubigny.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat resulta de la fusion de doas municipalitats anterioras (sortidas caduna d'una parròquia de l'Ancian Regim), Sant-Léopardin e Augy, per ordonnance del rei Louis Philippe en data del 18 de junh de 1843. Ladite Comuna de Sant-Léopardin #portar, pendent la Revolucion francesa, lo nom de Vivier.
Mosièis e Panens
Mosièis e Panens (Mouzieys-Panens en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Gordon
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Mosièis e Panens
Istòria
Mosièi ven del nom d'un personatge germanic, Mothari, Moderius, que venguèt lo nom del luòc (Mosieihs, 1261, DPCT, 94)
Morillon
Geografia
Situada a 700 m d'altitud, la station dispausa d'un lac e de remontadas mecanicas en permetent d'accedir dins zònas situadas a 2100m d'altitud.
Ordinator
Constituents d'un ordinator
En mai d'executar de programas, un ordinator deu tanben poder comunicar ambé l'exterior : per aiçò son totjorn presentas d'interfàcias entre l'ordinator e de dispositius divèrs. Quasi sempre, levat lei cas de microcontrarotlaires fòrça simples, es prevista la possibilitat de plaçar un clavier e un dispositiu de visualizacion (monitor, estampadoira). De mai un ordinator utiliza en generau de memòrias de massa per registrar lei donadas e lei programas en liberant la memòria RAM, e quasi sempre es possible d'i apondre de periferics extèrnes e de cartas d'extension.
Mosièis e Panens
Istòria
Panens es una formacion germanica sul nom de la persona germanica Panno, seguit del sufixe -ingos, que venguèt en occitan -ens (Panencs, 1261 DCPT, 94; Panenchis, 1382, EACL, 146).
Ordinator
Constituents d'un ordinator
Una dei cartas d'extension pus importantas es la carta VGA, o carta vidèo. Aquesta carta s'ocupa de gerir totei leis imatges e de lei visualizar sus l'ordinator ; lei cartas vidèo de darriera generacion an una poténcia excepcionala e permeton d'experiéncias novèlas ambé l'ordinator.
Morillon
Geografia
En fasent part del Grand Massiu (amb Flaine, Los Carroz de Arâches, Samoëns e Sixt-Fèrre-a-Caval), 265 quilomètres de pistas son accessibles a la sortida de Morillon vilatge o del scenari dels Esserts. Los Esserts es un luòc piéton a 1100 m d'altitud ont se reagrupen la majoritat dels lotjaments aital coma las principalas remontadas mecanicas.
Ordinator
Memòrias de massa
thumb|300px|right|D'epòcas divèrsas comparadas. Un "banc" [[RAM de 1986 ambé solament 4 MB de memòria es talament gròs que uei, sus la meteissa superficia de circuit estampat se pòt aisadament plaçar lei circuits d'un ordinator entier e mai de Gigaoctets de memòria]]
Morillon
Geografia
Située à 700 m d'altitude, la station dispose d'un lac et de remontées mécaniques permettant d'accéder à des zones situées à 2100m d'altitude.
Ordinator
Memòrias de massa
La memòria RAM de trabalh es de verai fòrça rapida, mai i a dos problèmas : Per aquesta rason, se li aponde totjorn un autre tipe de memòria, fòrça mai lenta e economica mai subretot capabla de conservar lei donadas que i son inscrichas per un temps indefinit : aquesta es sonada memòria de massa e es constituida en generau per de discs magnetics (existisson pasmens de produchs compausats de memòria solida - aquela qu'es utilizada per lei RAM - mai aquestei dispositius son fòrça costós e s'utilizan mai que mai dins de domenis medicaus o militars). En cas d'aplicacions qu'exigisson pauc de memòria son utilizadas lei NOVRAM, de RAM particularas non volatilas, se se vòu escriure e reescriure lei donadas, lei ROM se lo programa deu pas èsser cambiat, o au mai cambiat fòrça rarament (de ROM escafablas per mejan de rais UV o tensions predefinidas). En generau, lei donadas son escrichas sus aquestei memòrias sota forma de fichiers : lo biais d'organizar e de catalogar lei fichiers se sòna sistèma de fichiers.
Condrieu
Condrieu en arpitan (Condrieu en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Auvèrnhe Ròse Aups.
Appoigny
Nòtas
<references group=N/>
Morillon
Geografia
Faisant partie du Grand Massif (avec Flaine, Les Carroz d'Arâches, Samoëns et Sixt-Fer-à-Cheval), 265 kilomètres de pistes sont accessibles au départ de Morillon village ou du plateau des Esserts. Les Esserts est un site piéton à 1100 m d'altitude où se regroupent la plupart des logements ainsi que les principales remontées mécaniques.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Condrieu
Geografia
Condrieu se situa en riba drecha de Ròse, a prèp d' al sud de Viana e al sud de Lion, al pè dels darrièrs penjals del Mont Monnet. thumb|Vista panoramica de Condrieu e de las Ròcas de Condrieu en julhet del 2012
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ordinator
Bus de sistèma
Nòstre ordinator poiriá pas foncionar sensa lo bus de sistèma. Aquest es en fach la liason entre lei divèrs components d'un ordinator : processor, chipset, carta vidèo, etc. Es constituit de fieus onte passan leis informacions en forma de donadas que s'escàmbian lei divèrs periferics e components de l'ordinator. Existisson tres tipes fondamentaus de bus que, ensems, forman lo bus de sistèma : Lei periferics extèrnes pòdon èsser reliats au bus de sistèma per mejan deis interfàcias fornidas per lo constructor (dins lo cas de components integrats), o per mejan deis interfàcias proprietàrias dins lo cas de components particulars o non integrats dins lo sistèma propriament dich (carta maire). Aquestei components son dichs cartas d'extension e se plaçan directament dins d'emplaçaments ad hoc (slot) de la carta maire. Aquestei slot dialògan, gràcias a l'interfàcia dau chipset, ambé tota la rèsta dau sistèma. Per ansin naturalament la preséncia de cèrteis interfàcias o d'autrei depend unicament dau chipset present subre la carta maire.
Quauquei tipes d'interfàcias de "Slot":
thumb|right|Pòrt parallèl (Centronics)
Julius Klengel
thumb|200px|Julius Klengel en 1903 Julius Klengel (Leipzig, lo 24 de seteme de 1859 – lo 27 d'octobre de 1933) ho un violoncelista alemand e un pedagòg d'aqueth instrument. Que ho professor au Conservatòri de Leipzig. Com compositor qu'estampè los sons estudis per violoncèl.
Ordinator
Interfàcias genericas
Interfàcias: A l'ora d'ara lei lectors de disqueta e leis interfàcias Centronics vènon obsolèts e en meteis temps s'installa de lectors de smartcard.
Nòtas tecnicas
Aquesta descripcion è da riferirsi solamente alla scheda de sistèma de l'ordinator personau "classic" configuracion IBM compatible. Totei lei dispositius derivats, coma leis ordinators portables, leis ordinators palmari, lei consòlas per jòcs vidèo e totei leis autrei dispositius informatics pòdon presentar una arquitectura intèrna tanben fòrça diferenta. Leis ordinators portables per exemple per esigenze de spazio pòdon integrar il chipset dins d'autrei components (o viceversa). Lei consòlas per jòcs vidèo son desprovesidas de Bios (lei sosprogramas necessaris per l'entraïnament son memorizats e automaticament executats directament per un solet circuit integrat). Inoltre alcuni ordinators de vièlha generacion (comprés totei lei consòlas per jòcs vidèo e mai lei pus recentas) intègran un processor directament soudat subre la carta maire e ansin non levadís. D'autrei dispositius au contrari (coma lei superordinators, leis estacions de trabalh e lei servidors) pòdon integrar subre la carta maire 2 o più socket per l'installacion de mai d'un processor (sistèmas multiprocessors) o addirittura mai d'una carta maire per obtenir de configuracions avançadas basadas sus de sistèmas ambé de centenaus o addirittura de miliers de processors foncionant ensems.
Alcune vecchie mainboard de la mitat deis annadas 90 progettate per lei processors Pentium II e per lei premiers processors Pentium III (con core non Coppermine) èran appositamente desprovesidas de socket e au contrari montavano un slot simile ai normali slot d'extension PCI per alloggiare una carta electronica contenent 2 circuits integrats o mai qu'ensems constituissián lo processor de l'ordinator.
Uei ambé la tecnologia dual core e la pus recenta multi core es au contrari possible d'integrar directament au dintre d'un unic processor 2 (per lo dual core) o mai (per lo multi core) core logici dins lo meteis package, capables d'aumentar la poténcia de calcul sens aumentar la frequéncia de foncionament dau processor.
Tipes d'ordinators
Leis ordinators pòdon èsser repartits en quauquei categorias fòrça generalas, segon sei caracteristicas, l'usatge qu'en generau se ne fa, dau logiciau e dei sistèmas operatius que fan virar e de sa data d'aparicion. Lei definicions an fòrça variat dins lo temps e lei frontieras son sovent foscas.
Mainframe
Au començament de l'informatica leis ordinators ocupavan de salas entieras, l'energia necessària per lo foncionament e lo refrejament èra elevada e, naturalament, èran fòrça costós ; per aquesta rason, l'utilizacion era generalament partejada entre un grand nombre d'utilizaires.
Lei mainframe uei son d'ordinators gaire mai grands que lo PC de casa, mai maugrat sei dimensions aquesteis ordinators son fòrça poderós, e mai pòdon suportar mai de 1000 utilizaires. L'unic defaut es que son fòrça costós. Abitualament, s'utilizan dins d'escòlas, d'ostalariás, e en d'autreis estructuras qu'an besonh de fòrça poténcia.
Miniordinators
Dins un segond temps, dins leis annadas seissanta, en particular per Digital e per HP, vennero introdotti elaboratori dau pretz pron reduch per poder èsser crompats per piccole aziende o per singoli dipartimenti de recèrca, e de dimensions comparablas a un armari. Aquò permetèt una utilizacion pus flexibla e per ansin lei premiereis experimentacions dins lo domeni informatic. Per lei destriar dei mainframe foguèt creat lo tèrme de miniordinator.
Saint-Léopardin-d'Augy
Istòria
Lo nom de Sant-Léopardin ven d'aquel d'una ermita, sant Léopardin, #Que la vida n'apareis tot tanben légendaire qu'aquela de sant Menoux. Lo prieuré de Sant-Léopardin a bastit ailà ont l'ermita i auriá viscut.
Mosièis e Panens
Istòria
La reünion de Mosièis e de Panens data de 1810.
Augusto Roa Bastos
thumb|200px|left|[[Yo el supremo, considerat com l'òbra màger de Roa Bastos]]thumb|200px|Augusto Roa BastosAugusto Roa Bastos (Asunción, lo 13 de junh de 1917 e lo 26 d'abriu de 2005) que ho un deus escrivan màgers de Paraguai. En 1989 qu'arrecebè lo Prèmi Cervantes.
Vadut a Asunción, la capitala, que passè ua bona partida deu son temps de mainatge a Iturbe dens un contèxte bilingue castelhan e guaraní. Qu'arrecebó ua bona educacion intellectuau dens lo son mitan de classa mejana e auprès d'un onco bisbe.
A 15 ans, que serví com infirmièr durant la Guèrra deu Chaco, coneguent atau ua mena violenta de batejament deu huec.
Qu'entrè dens la vita activa com emplegat de banca puish com jornalista dens El País. Atau, que viatgè a Euròpa en bèth entervistar Charles De Gaulle e tanben en tot assistir au Procès de Nurembèrg.
L'òbra de Roa Bastos qu'ei de segur ua de las màgers dehens lo corpus literari latinoamerican e paraguaian deu sègle XX. Ua de las soas originalitats, qu'ei la plaça qu'autreja (com ac hèi tanben Paraguai com nacion) a la cultura e a la lenga guaraní. En 1974 que publiquè Yo el supremo, un roman considerat com lo son cap d'òbra e ua de las òbras màgers de la literatura latinoamericana ; qu'ei basat sus un monològ imaginari d'un cap d'Estat emblematic e autoritari de Paraguai : José Gaspar Rodríguez de Francia.
Saint-Léopardin-d'Augy
Istòria
La commune résulte de la fusion de deux communes antérieures (issues chacune d'une paroisse de l'Ancien Régime), Saint-Léopardin et Augy, par ordonnance du roi Louis Philippe en date du 18 juin 1843. Ladite commune de Saint-Léopardin porta, pendant la Révolution française, le nom de Vivier.
Le nom de Saint-Léopardin vient de celui d'un ermite, saint Léopardin, dont la vie paraît tout aussi légendaire que celle de saint Menoux. Le prieuré de Saint-Léopardin est construit là où l'ermite aurait vécu.
Ordinator
Microordinators
Au començament deis annadas setanta l'introduccion dau premier microprocessor, l'Intel 4004, rendèt disponibles d'ordinators dau pretz pron reduch per poder èsser crompats per una simpla persona. La premiera generacion d'aquestei dispositius, destinada subretot ais afecionats, èra de mal utilizar. Lei personal ordinator pòdon èsser considerats coma de microordinators.
Ordinators personaus
La segonda generacion de microordinators faguèt son intrada sus lo mercat dins la segonda mitat deis annadas Setanta e venguèt comuna dins lo corrent deis annadas Uechanta.
Leis ordinators personaus, maquinas de pretz accessible e d'utilizacion generalament domestica, contribuiguèron largament a popularizar l'usatge de l'ordinator e a alfabetizar (en matèria informatica) de vastei jaç de la populacion — especialament lei joves— dins lei país desvolopats.
Basats au començaments sus de processors 8 bits e arquitecturalament fòrça simples, èran dotats d'interfàcias exclusivament textualas e coma memòrias de massa se servián, aumens inicialament, de cassetas audio. Èran utilizats principalament coma consòlas per videojuecs, o ben per l'iniciacion a la programacion.
Ambé mai de dètz milions de maquinas vendudas, l'ordinator pus representatiu d'aquesta categoria foguèt lo Commodore 64. Leis ordinators 16/32bits Amiga e Atari ST aguèron tanben un brave succés a la fin deis annadas 1980 e lo començament deis annadas 1990, avans que s'impausèsson leis compatibles IBM que sachèron mesclar au còp usatge professionau e ludic.
Canton de Zuric
Lo Canton de Zuric (Kanton Zürich en alemand) es un dei 26 cantons de Soïssa.
Nòtas e referéncias
<references responsive="1" group="">
La Baudière
La Baudière (nom francés, lo nom occitan es desconegut) en francés) es una localitat occitana dau Daufinat, dins la comuna majoritàriament arpitana de Saint-Lattier, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Topori
Lo topori (o toupouri, tupuri) es una lenga adamawa, de la familha nigèrocongolesa parlada en Chad e en Cameron.
Localisacion
Lo topori es parlat dins lo departament de Mayo-Kebbi dins lo sud-oèst de Chad e dins los departaments de Mayo-Kani e Mayo-Danay en Chad.
Classificacion
Lo topori es classat dins lo grop de las lengas mbom, que fan partida de las lengas adamawa.
Émerchicourt
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Mandres-en-Barrois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Guitèras-en-Barrois se trucava, en 1033, Mandrae, de la ancià francés "mandre" #que significa bergerie. Al luòc-dich Via romaine, se distinguís encara qualques vestigis de l'ancian via romaine de Nais-a las-Forges a Langres. Partejat entre Barrois e Lorraine, lo vilatge i aguèt vendut, al XIVe sègle, per Ancel de Joinville al coatz de Sants-Texans de Laon. Abans la Revolucion, el dépendait del diocèse de Toul tot en apertenent al bailliage de Bourmont, en Champagne. A partir de 1790, se #erigir en cap de-luòc de costat e lo #demorar fins en 1800. En 1850, comptava 483 abitants contra 150 uèi.
Sainte-Marie-en-Chaux
Sainte-Marie-en-Chaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sarzay
Sarzay es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Stradivarius de De Munk
Lo stradivarius de De Munk qu'ei un violoncèl creat per Antonio Stradivari a Cremona en 1730.
Qu'ei conegut dab lo nom d'un deus violocelista qui'u possedó mes qu'ei tanben aperat per la Nippon Music Foundation dab lo nom de stradivarius de Feuermann deu nom deu gran virtuòse qui'u possedó abans de passar enter las mans deu violoncelista brasilian Aldo Parisot qui se'n desseparè en 1996.
Que ho tanben un deus dus stradivarius de violoncelista francés Auguste-Joseph Franchomme.
Mangiennes
Mangiennes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Zlín (vila)
vinheta|drecha|Zlín : vista dau centre vila.
Zlín (que li aguèron dich "Gottwaldov" entre 1948 e 1990) es una vila de Chequia, la capitala de la region de Zlín e lo capluec dau destrech de Zlín. La populacion èra de 74 947 abitants en 2018.
Canton de Basilèa-Vila
Basilèa-Vila es un dei 26 cantons de Soïssa.
Economia dels Emirats Arabis Units
Las activitats economicas tradicionalas dels Emirats Arabis Units son la recuelhuda de dàtils, las pèrlas, la cria de camèls e la pesca. Totun, e dempuèi la montada subta dels prèses internacionals del petròli de la Crisi del Petròli de l'an 1973, l'indústria petrolièra es la màger generadora de luòcs de trabalh e la majoritat dels emirats donèron de concessions per la recèrca de petròli e gas natural.
Wollert Konow (SB)
Wollert Konow (n. 1845 òme politic foguèt primièr ministre de Norvègia entre 1910 e 1912.
Personalitat politica
vinheta|drecha|Fotografia que moastra lei delegats dau [[Grop dels 20|Grope dei 20 (G20) au moment dau rescoantre que si tenèt a Londres lo 2 d'abriu de 2009.]]
Una personalitat politica es una persona que s'implica dins la vida politica. Tanben s'utiliza mai d'un sinonime, coma frema politica, òme politic, o familiarament politic. Tanben s'utiliza correntament lei mòts politician e politiciana, mai poadon presentar una connotacion pejorativa. D'éfèct, de còups s'utiliza per parlar de quauqu'un que viu ren que de sei foncions politicas e fa pròva d'una gròssa abiletat per leis intrigas de la vida politica.
L'expression "frema politica" es mai recenta, que longtemps siguèt estat leis òmes qu'exercissèron la màger part dei foncions politicas, d'un biais exclusiu o non. De mesuras talas que la paritat an per objectiu de far evoluir aquela situacion. Au moment que la personalitat politica exercisse lei foncions executivas mai autas, si reconeis coma un òme, o frema d'Estat.
Mau Còrn Haut
Mau Còrn Haut, o Maucòr Haut [maw'kɔ], per la prononciacion (Haut-Mauco en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [maw'kɔ]. Bénédicte Boyrie-Fénié cita pas que duas fòrmas ancianas : Mauco (mapa de 1638), Mauco la Crauste (mapa de 1714).
Per Dauzat, lo nom caracteriza ua tèrra ingrata, comparabla aus Crèvecœur.
Negre e Astor (citats per B. Boyrie-Fénié) que son tanben per l'idèa d'ua tèrra que descoratja e qu'interprètan la finau de Mauco com lo mot gascon còr.
Bénédicte Boyrie-Fénié qu'accèpta lo sens generau, mès dab ua diferéncia, lo nom qu'auré meilèu lo sens de còrn « endret, lòc, canton », dab l'adjectiu mau; l'atraccion de còr qu'auré influenciat la prononciacion. Dens la fòrma de 1714, Crauste qu'a lo sens de clastre, del latin claustra « lòc barrat, sens religiós d'aqueth mot ». Qu'ei a remarcar B. Boyrie-Fénié, a despièit de la prononciacion e de la sua explicacion, escriu *Còrn; sembla pas tanpauc en estat de justificar per la fòrma orala atestada lo determinant Haut. A véder Mau Còrn Baish (las duas comunas que's son separadas despuish 1793 e qu'èran ua sola comunautat e parròpia abans) e Maucòr (Bearn), escriut Maucoo en 1402.
Èrm (Lanas)
Toponimia
La prononciacion qu'ei [ɛrm]. Las fòrmas ancianas que son Erm en 1105, Sanctus Andreas de Hermus, en latin, aus sègles XI-XII, de Cerm aus sègles XI-XII, Herm (mapas de 1638, 1714 e 1733).
Lo mot èrm o gèrm que vien deu grec eremos, manlevat en latin com eremus; lo sens qu'ei de « lana nuda, desèrt, artiga, bodiga, tèrras inocupadas ». Aqueth sens que convién peu nom d'ua comuna desprovesida de vestigis arqueologics,.
Burzy
Burzy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Burzy, #Que significa tempèsta, en polonais, a #èsser probablament fondat per Burgondes.
Burzy, qui signifie tempête, en polonais, a été probablement fondé par des Burgondes.
Thizy
Thizy pòt essèr:
Chézy-sur-Marne
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Abans 1755, al temps ont la rota d'Alemanha (actuala rota nacionala 3 de París a Sarrebruck) llom encara los sieus remparts, lo bourg coneis una pro granda prospérité. S'i fabrica de las teles e s'i fa lo comèrci del vin e dels grands, mercés a un pòrt vendeire establit sus la Marna. Pendent divèrses sègles, en mai de la glèisa abbatiale, lo bourg possedís doas glèisas paroissiales : Sant-Martin-d'en-Bas, situada en defòra dels murs al bòrd del Dolloir #que i aurà destruit cap a 1850, e Sant-Martin-de detlo-Anautit #que, dévastée per la guèrra de, serà reconstruite entre 1515 e 1555. A l'epòca modèrna, malgrat de terriblas estralls a causa de la guèrra de 1870 e a doas oras de guèrras mondialas, lo bastiment d'una estacion SNCF sus la linha París-Estrasburg donarà un nòu essor dins lo pòble.
Le site de la commune est peuplé depuis 4000 ans. À l'époque gallo-romaine, elle se nomme Casiacus, puis Casiei. Après la fondation de l'abbaye de Saint-Pierre sur les bords de la Marne par l'ordre bénédictin, elle devient Chézy l'Abbaye. L'abbaye brûle en 887 lors des invasions normandes. Au, fuyant les combats entre les troupes de Louis VI le Gros et de Thibaud de Champagne, les moines reconstruisent l'abbaye au cœur du village. En 1414 pendant la guerre de Cent Ans, afin de contrer l'envahisseur anglais, le village est fortifié et l'abbaye transformée en château fort, mais celui-ci est aussitôt incendié et sera définitivement détruit peu après la Révolution. En 1791, Chézy l'Abbaye est devenue Chézy-sur-Marne.
Sorio
Soriu en còrs (Sorio en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Georgi Parvanov
Georgi Sedefchov Parvanov, istorian e òme politic n. 1957, foguèt lo president de Bulgaria de 2002 a 2012.
Chézy-sur-Marne
Istòria
Avant 1755, au temps où la route d'Allemagne (actuelle route nationale 3 de Paris à Sarrebruck) longe encore ses remparts, le bourg connaît une assez grande prospérité. On y fabrique des étoffes et on y fait le commerce du vin et des grains, grâce à un port marchand établi sur la Marne. Pendant plusieurs siècles, outre l'église abbatiale, le bourg possède deux églises paroissiales : Saint-Martin-d'en-Bas, située en dehors des murs au bord du Dolloir qui sera détruite vers 1850, et Saint-Martin-d'en-Haut qui, dévastée par la guerre de Cent Ans, sera reconstruite entre 1515 et 1555. À l'époque moderne, malgré de terribles ravages dus à la guerre de 1870 et aux deux guerres mondiales, la construction d'une gare SNCF sur la ligne Paris-Strasbourg donnera un nouvel essor au village.
Sorio
Geografia
Sorio Es una municipalitat del Nebbio (Nebbiu en lenga corse), una microrégion situada al nòrd de la Corsega, entre la Balagne e la Plana de la Marana. Es la una dels dètz comunas constituenta çò costat de la Nautor-Nebbio.
Sorio est une commune du Nebbio (Nebbiu en langue corse), une microrégion située au nord de la Corse, entre la Balagne et la Plaine de la Marana. Elle est l'une des dix communes constituant le canton du Haut-Nebbio.
Canton de Neuchâtel
Lo Canton de Neuchâtel es un dei 26 cantons de Soïssa.
Saint-Andéol
Sant Andiòu ò Sant Andeòu, fòrma probablament imaginària, coma sovent sus aqueu site (Saint-Andéol en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Geografia
Situat al còr del balcon èst del Vercòrs, lo territòri d'aquela municipalitat fa partida del Parc natural regional del Vercòrs.
Batalha d'Esfacteria
La batalha d'Esfacteria es una batalha de la Guèrra de Peloponès qu'aguèt luòc en 425 avC. Opausèt la garnison d'Esparta de l'illa d'Esfacteria a una tropa d'infantariá leugiera d'Atenas. Après quauquei jorns de combats, leis Atenencs e seis aliats capitèron de replegar la garnison dins lo nòrd de l'illa puei de la capturar. Per lo premier còp de l'Antiquitat grèga, de ciutadans d'Espartan capitulèron sus lo prat batalhier.
L'Isla de Haut
L'Isla de Haut (en francés L'Isle-en-Dodon) qu'es ua comuna de Comenge en Gasconha situada dens lo parçan de Savés e traucada justament per l'arriu Sava; qu'es administrada peu departament de Hauta Garona, dens la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Heraudica
100px|leftL'escut de L'isla de haut que's blasona atau : ''de gules au castèth d'aur dab ua tor portau au bèth miei caperada e auberta de sable, ua tor caperada a senèxtre e ua escargaita caperada a dèxtre, tot aquò ajornat de sable pausat sus ua terrassa ondada d'argent cargarda de doas ondadas de sinòple, deu cap cosut d'azur e cargat de quate otelas d'argent adossadas e pausadas en sautadèr. 2OOpx|thumb|left|La Sava
Begas
Begas (Bègues en francés ) es una comuna occitana de Borbonés dins lo departament d’Alèir e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Brens
Brens (Brens en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Begas
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Begas (s. XI "Becgues") ven del celtic Bec, lo suc.
Istòria
La comuna de Begas es dins lo districte de Gatnat puèi dins l'arrondiment de Gatnat. En 1789 Begas depend :
En 1926, passa dins l'arrondiment de La Paliça (1942 de Vichèi).
L'Isla de Haut
Geografia
La vila que's situa a un quaranteat de quilomètres de Sent Gaudenç (on passan las vias deu tren e l'A64) capvath deu paltèu de Lanamesa. Es traucada per l'arriu Sava.
Istòria
Restas protoistoricas e romanas que hon mantuns còps trobadas suu territòri de l'Isla de Haut. Que sembla qui aja avut ua villa romana e que's mentau sustot un orador vodat au semidiu Ercules, bastit au long d'ua via romana suu lòc on uei e's quilha la capèra de Sent Ròc. Un altar marcat d'inscripcions latinas, ara plaça a l'esterior deu còr de la glèisa de Santa Adrian, que mentau un cèrte Philetus qui merceja Ercules e lo son mèste Pompeius qui l'aurè aquitat.
Un cartulari de 987 que mentau un l'existéncia d'un borg a l'emplaçament de L'Isla de Haut (aquesta qu'ei donc la data mei anciana dens l'istòria coneguda de la vila). A la neishença deu Comtat de Comenge, L'Isla de Hauta qu'existiva ja e que hore ua hortalessa deus comtes de Comenge. Un d'eths, Dodon, que dè lo son nom a la vila. Lo còr de la glèisa de Sent Adrian que s'estau au bèth miei de çò qui demòra d'ua de las duas pòrtas principaus de la fortificacion. Las muralhas de la fortificacions deu castèth qu'èran entornejadas per un gran varat au ras de la Sava, formant atau (com dens lo cas de mantuas ciutat hortificadas) ua mena d'isla qui dè lo son nom a la ciutat.
Un islenc aperat De Bon e partit en crozada qu'aurè portat relíquias de Sant Adrian a qui la glèisa b'ei vodada. Sant Adrian que ho tanben atau lo nom d'un barri de la vila.
Lo comte Bernad IV, dit Dodon, qu'autrejè ua carta a L'Isla de Haut en 1266. En 1299 que's fondè un espitau suu lòc on uei e's tròba la maison de retreta. En 1372 que's fondè un convent jacobin.
En 1454 L'Isla de Haut, atau com la resta de Comenge que ho restacada a la corona de França.
200px|thumb|left|Maison comuna de l'Isla de Haut dab los sons dus mercats Durant las guèrras de religion la ciutat que ho esparnhada a maugrat de la presença pròcha d'ua posicion protestanta a Poimaurin qui sacamandejava la region.
Ua grana partida deu castèth que tombè en roeina au sègle XVII mentre que la vila e's modernizava dab ostaus borgés au sègle XVIII.
Pendent l'Ancian Regime, L'Isla de Haut qu'èra de l'eleccion de Lomanha, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Comenge e de la senescaucia de Tolosa. Lo vocable de la glèisa qu'es Sent Adrian. Tanlèu 1790, L'Isla de Haut qu'èra caplòc de canton. Qu'anexèn Lagarde-de-l'Isle a L'Isla de Haut per ordenança deu 20 de seteme 1828. Lagarde de l'Isle, benlèu en occitan La Garda (Guarda) de l'Isla, qu'èra de l'eleccion de Comenge e de la senescaucia de Tolosa. En 1790, qu'èra deu canton de L'Isla de Haut. Qu'èra probablament ua comunautat, mès pas ua parròquia. La Garda qu'es a l'oèst-nòrd-oèst en direccion de Molans. Au sud de La Garda, que i a un lòc nommat St-Pierre, damb ua capèra, mès i a pas d'informacions suu diccionari de las localitats de Nauta Garona.
Durant la Revolucion Francesa la vila que vadó caplòc. Wellington que passè dab las soas òsts per L'Isla de Haut suu son camin de cap a Tolosa.
En 1897 la ciutat que conegó ua creishuda catastrofica qui tuè e sacamadegè avalí mantuns ostaus.
La vila que ho marcada per l'execucion crudèla deus martirs de Melhan qui comptavan enter eths 24 maquisards islencs per la 2au panzerdivision SS Das Reich. Après la Segonda Guèrra Mondiau, lo salon principau de la mairia que ho ondrat de frescas deu pintre locau René Gaston-Lagorre e ua d'eras qu'aunoreish los fusilhats.
En 1977 las aigas de la Sava que creishón un còp mei e lo cors que ho amenatjat entà emparar la vila. L'Isla de Haut que causí l'annada 1987 entà hestejar los sons mila ans.
Lòcs e Monuments
thumb|left|200px|Capèra de Sent Ròc
Educacion
L'Isla de Haut possedeish ua escòla primària e un collègi. Que compta tanben dab ua escòla de musica. 200px|thumb|Plaça deu castèth
Equipament
La vila que compta dab un terrenh de rugbi e un estanc d'aiga. Entau torisme, i a un vilatge de vacanças.
Transpòrts
L'Isla de Haut es desservida de cap a Tolosa e Sent Gaudenç per autocars de la Companhia Arc-en-ciel de Hauta Garona.
Romain-aux-Bois
Romain-aux-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Jos l'Ancian Regim, Romain-a los-Bòsques lèva del bailliage de Lamarche, del diocèse de Toul e del doyenné de Bourmont.
Mercey-le-Grand
Mercey-le-Grand es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Romain-aux-Bois
Istòria
Sous l'Ancien Régime, Romain-aux-Bois relève du bailliage de Lamarche, du diocèse de Toul et du doyenné de Bourmont.
Mercey-le-Grand
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Anneville (Sèina Maritima)
Geografia
Anneville A situat sul marge esquèrre de la Ressèga, en lo país de Caux. Anneville A situat a Unitat|5|km}} de Longueville-sus-Serra, a Unitat|7|km de Offranville, a Unitat|10|km  de Bacqueville-en-Caux e a Unitat|13|km  de Dièpa. En avent perdut la siá estacion, es ara desservie per las estacions de Longueville-sus-Serra e de Sant-Aubin-sus-Serra situadas a Unitat|5|km.
Anneville est située sur la rive gauche de la Scie, dans le pays de Caux. Anneville est située à 5 km de Longueville-sur-Scie, à 7 km d'Offranville, à 10 km de Bacqueville-en-Caux et à 13 km de Dieppe. Ayant perdu sa gare, elle est maintenant desservie par les gares de Longueville-sur-Scie et de Saint-Aubin-sur-Scie situées à 5 km.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Clèlas
Geografia
Lo Territòri de Clèlas fai partida del Parc natural regional del Vercors.