cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Província de Bergam
La Província de Bergam es una província de la region de Lombardia en Itàlia.
Província de Verona
La Província de Verona es una província de la region de Venèt en Itàlia.
Catània
Catània es una vila de Sicília e una dei pus grandas d'Itàlia.
Província de Pàdoa
La Província de Pàdoa es una província de la region de Venèt en Itàlia.
Batalha de Sandfontein
La batalha de Sandfontein se debanèt pendent la Premiera Guèrra Mondiala lo 26 de setembre de 1914 en Namibia. L'armada alemanda de Joachim von Heydebreck averèt lei combats contra l'armada sud-africana de R.C. Grant. Foguèt tanben lo premier rescòntre seriós de la campanha britanica en Namibia. Enfin, aquela victòria alemanda entraïnèt la revòuta dei Boèrs d'Erik Victor Franke.
Província de Breissa
La Província de Breissa (en italian provincia di Brescia) es una província de la region de Lombardia en Itàlia.
Província de Màntoa
La Província de Màntoa (en italian provincia di Mantova) es una província de la region de Lombardia en Itàlia.
Bismarck
Bismarck pòt designar:
Aguilar del Río Alhama
Aguilar del Río Alhama es una comuna de la Rioja.
Alfaro
Alfaro es una comuna de la Rioja.
Província de Varese
La Província de Varese es una província de la region de Lombardia en Itàlia.
Província de Còme
La Província de Còme (en italian provincia di Como) es una província de la region de Lombardia en Itàlia.
Andy Murray
Andrew "Andy" Murray, (Glasgow, Escòcia, Reialme Unit, 15 mai 1987) es un jogaire de tennis britanic. Foguèt nº 2 del mond 2009. Murray a ganhat la medalha d'aur als Jòcs Olimpics de Londres 2012, 2 Grand Chelem e 28 torneges en individuals.
En 1996, anèt l'unic subrevivent de la massacre dins l'escòla de Dumblane.
Rochier de Puegchaud
Lo Rochier de Puegchaud son daus gròs blòcs granitics situats dins los Monts de Blom en Lemosin aperaquí  d'altitud. 'Na placa celebra lo chantorau de l'occitanisme Frederic Mistral.
Bermeo
Bermeo es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Rouvroy-sur-Serre
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Castèl (vila)
Castèl (var. Castèu, Castèth, Chastèl, Chastèu, nom occitan classic) o Càlher (Casteddu en sarde, Cagliari en italian) es una vila e un pòrt de Sardenha, capitala de la region autonòma de Sardenha e de la província de Castèl. Ten 160,770 abitants.
Roupy
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Albelda de Iregua
Albelda de Iregua es una comuna de la Rioja.
Província de Trevís
La Província de Trevís (en italian provincia di Treviso) es una província de la region de Venèt en Itàlia.
Sam Querrey
Sam Austin Querrey, (7 d'octobre de 1987, San Francisco, Estats Units d'America), es un jogaire de tennis american. Ganhèt 7 torneges en indiviales.
Otto von Emmich
Albert Theodor Otto Emmich (von Emmich dempuei 1913) (Minden, 4 d'abril de 1848 – Hannover, 22 de decembre de 1915) foguèt un generau alemand.
S'engatjèt dins l'armada prussiana en 1866. Venguèt generau d'infantariá en 1909 a la tèsta dau 10 còrs d'armada a Hannover. Durant la Premièra guèrra mondiala, comandèt lei tropas alemandas qu'ataquèron e prenguèron la vila bèlga de Lièja dau 5 au 16 d'aost de 1914.
Ajamil de Cameros
Ajamil de Cameros es una comuna de la Rioja.
Mamadou Tandja
Mamadou Tandja Mamadou (n. 1938) militar es lo president de Nigèr. Lo 18 de febrièr de 2010 es renversat per un còp d'estat.
Província de Venècia
La Província de Venècia es una anciana província de la region de Venèt en Itàlia. Dempuèi 2015 es remplaçada per la Ciutat metropolitana de Venècia.
Simencourt
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Galli
Lo galli es un element quimic, de simbòl Ga e de numèro atomic 31. Sa temperatura de fusion (29.76°C) lo fa fondre dins la man. Se tròba jos forma de traça dins la mena de baucita e de zinc.
Pierre (Dakota del Sud)
thumb|280px|right|Edifici del govèrn del Dakota del Sud, dins la vila de Pierre.
Pierre es la capitala de l'estat american de Dakota del Sud. Sa populacion èra estimada a 13,876 abitants, en 2000. Sa superfícia totala es 33,7 km².
Cinquena batalha de l'Isonzo
La Cinquena batalha de l'Isonzo se debanèt dau 9 au 15 de març de 1916 entre leis armadas italiana e austriana pendant la Premiera Guèrra Mondiala. Èra destinada a ajudar lei Francés durament atacats a Verdun. Pasmens, la manca d'artilhariá e lo marrit temps donèron pas de resultats interessants e lei posicions cambièron gaire.
Parròquia d'Andòrra
Andòrra es dividida administrativament en set parròquias.
L'equivalent dins los autres païses es lo municipi, Ajuntament o Comuna. La parròquia es una agropament de nuclèus de populacion, amb una capitala administrativa que li balha lo nom.
Qualques parròquias son divididas en circonscripcions territorialas, per exemple Ordino, la Massana e Sant Julian de Lòria son divididas en quarts e la parròquia de Canillo en veïnats.
Tylopodes
La clad dels Tilopòdes compren de mamifèrs artiodactils que presentan la particularitat de caminar sus las superfícias plantaras de las doas darrièras falanjas, la bata recobrissent pas que lo davant de la darrièra falanja. Es uèi representat per la familha dels Camelids.
Parròquia d'Andòrra
La foncion de las parròquias es eclesiastica e civila. Coma foncion civila, la juridiccion civila se nomena comú e lo Consell del comú s'elegís pel sufragi universal cada quatre ans.
Volta Redonda
Volta Redonda es una vila de l'estat brasilièr de Rio de Janeiro. Sa populacion totala èra 258,145 abitants en 2006. Sa superfícia totala es 182,3 km².
Es coneguda coma La Vila de l'Acièr.
Montardo
Eth Montardo o Montarto ei un som des Pirenèus Centraus, ena Vath d'Aran, damb ua altitud de 2 833,8 metres.
Gérard Leman
thumb|right
Gérard Mathieu Joseph Georges Leman (Lièja, 8 de genier de 1851 – Lièja, 17 d'octòbre de 1920) foguèt un generau bèlga. En 1914, comandèt la garnison de Lièja que resistèt ais aussauts alemands fins au 16 d'aost. Pendent la batalha, Leman foguèt bleçat e fach presonier. A sa mòrt, lo govèrn bèlga decretèt de funeralhas nacionalas.
Província de Milan
La província de Milan (en italian provincia di Milano) es una anciana província de la region de Lombardia en Itàlia. El 1èr de genièr de 2015, es remplaçada, sul meteis territòri, per una entitat novèla, la ciutat metropolitana de Milan.
Collarada
Lo puèg de Collarada es un somal pirenenc situal sus la comuna de Villanúa, dins la província d'Òsca. Culmina a d'altitud.
Camelus dromedarius
150px|right|thumb|Dromedari Lo dromadari (Camelus dromedarius) es un grand ongulat originari del nòrd d'Africa e de l'oèst d'Asia, e lo pus conegut dels camelids.
Danubi
thumb|left|250px|Mapa de la correguda de Danubi
Camelus dromedarius
Qualques imatges
thumb|left|250px|Una caravana de dromadaris en [[Argeria]]
Danubi
Danubi es lo segond cors d'aiga d’Euròpa per la longor (aprèp Vòlga) e lo mai long de l’Union Europèa. Sa longor es de 2850 km. Nais en Alemanha e traversa mantuna capitala d’Euròpa Centrala e Orientala (Viena, Bratislava, Budapèst e Belgrad). Se geta dins la mar Negra per lo dèlta de Danubi situat en Romania e en Ucraïna.
Defensa activa
En deportis de combat, se sona d'una "activitat" qu'a per objectiu evitar de suportar l'ofensiva de l'adversari e utilizar l'accion ofensiva de l'adversari a lo sieu pròpri favor, al contrari a una defensa cridada "classica" que se satisfà simplament de defendre. Segon lo provèrbi: "la defend melhor es l'atac". Per exemple: "A" assesta un còp d'estancada quand lo sieu adversari se sarra.
"Defensa activa" es una expression utilizada per qualques expèrts d'espòrts de combat per designar una forma de defensa diferenta de ela telefonada "classica" (Per exemple: blocatge o evitació). Coma lo sieu qualificatiu indica, ela se demòstra per una "activitat" dirigida a l'ofensiva de l'adversari. A per objectiu l'utilizacion de l'accion de l'adversari a lo sieu pròpri favor, en luòc de se satisfar simplament de defendre.
Quin es la diferéncia d'una "defensa classica"? Sustot, s'agís de far que l'ofensiva de l'adversari faga lo mens de damatges possibles e, d'una autra part, d'utilizar l'activitat de l'adversari per complir un contraatac eficaça essencialament un còp de contra.
Monts de Blom
right|250px|thumb|Localizacion daus Monts de Blom dins lo Massís Centrau Los Monts de Blom son los prumiers contrafòrts dau Massís Centrau que despassan 400 metres d'altitud, en venent de l'Atlantic, las prumieras nautors en venent de l'oest aprep lo Massís de l'Arbre, en Charanta Lemosina. Forman la part occidentala daus Monts de la Marcha.
Rouvroy (Aisne)
Rouvroy es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Savy-Berlette
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Michel-sous-Bois
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Puèi de Sant Circ
Lo Puèi de Sant Circ o Puèi de la Crotz (Puy de Sancy en francés) es un volcan estench situat dins lo Massís Central, dins lo departament del Puèi de Doma. Es situat a 35 quilomètres al sud oèst de Clarmont-Ferrand.
Es lo mai naut somalh del Massís Central amb. Es un ancian volcan de tipe estratovolcan qu'apareguèt fa prèp de 220,000 ans.
Dos recs o torrents qu'an la font au Puèi de la Crotz: Dòr d'altitud, e Donha a ,e que se rejonhon a 1370 mètres d'altitud, per donar naissença a Dordonha.
Fogatge
A l'Edat Mejana, lo fogatge (focagium) èra un impòst extraordinari percebut sus cada fuec (focus) o fogau, valent a dire, per unitat familiala e/o d'abitacion.
Lo fogatge existiguèt dins divèrsei províncias. Tendèt a se generalizar au sègle XIV quand lei finanças reialas assetèron sus lei vilas e sus lei parròquias d' dins la tòca d'encarar lei despensas creissentas (salari dei gents de guèrra, retribucion deis oficiers d'estat en nombre creissent).
Camelus bactrianus
La populacion de 1,400,000 camèls de Bactriana es gaireben entièrament domesticada, mas en octobre de 2002, los 950 individús encara a l'estat salvatge al nòrd-oèst de la China e en Mongolia son estats plaçats sus la lista de las espècias menaçadas.
Barberà del Vallès
Barberà del Vallès es una vila pichona de 20,000 estatjants, a uèch quilomètres de la capitala catalana, Barcelona.
Shimon Peres
Shimon Peres, nascut Szymon Perski (en ebrieu: שמעון פרס; Vishnieva, actualament Bielorussia, 2 d'agost de 1923 - Ramat Gan, Israèl, 28 de setembre de 2016) foguèt un politician israelian. President d'Israèl de 2007 a 2014, foguèt tanben dos còps primièr ministre del país, dos autres còps primièr ministre interin e membre de 12 cabinets long d'una carrièra politica que durèt mai de 66 ans.
Saint-Martin-Boulogne
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Barberà del Vallès
La construccion pus anciana de tota la vila es la glèisa apelada la Romànica, del sègle XI. Aprèp, vèrs l'an 1960, amb l'arribada d'immigrants del sud d'Espanha, la vila s'espandiguèt fins qu'arribèt a sos limits amb las autras vilas vesinas, Sabadell, Cerdanyola del Vallès e Badia del Vallès. Per la vila passa lo flum Ripòlh, qu'es plan contaminat per las fabricas que se tròban a son òrle.
Avuèi, es una vila amb pauc comèrci, pr'amor que la màger part dels estatjants i van sonque per dormir. Aital, l'activitat es concentrada dins una sola avenguda, apelada Avinguda del Doctor Moragas, ont se tròban la màger part dels comèrcis e lo mercat municipal.
Royaucourt e Chailvet
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Saint-Martin-Boulogne
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Royaucourt e Chailvet
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Elena Ledda
Elena Ledda (Selargius, 1959) es una cantaira sarda. Estudièt l'aubòi e lo cant al conservatòri quand èra adolescenta abans de se virar cap al cant tradicional sarde. Ledda a una votz de soprano dramatica adaptada per l'opèra pasmens decidiguèt de causir lo cant folcloric de son país, Sardenha. Sa carrièra s'orienta essencialament sus aqueste genre de musica. Trabalhèt amb la Cooperativa Teatro de Sardegna pendent las darrièras annadas del decenni de 1970. A fach mantuna virada de pertot e a enregistrat d'un biais important al nivèl internacional.
Chanaur
Chanaur (en francés: Chenaud) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània. Dempuei lo 1èr de genièr de 2016, Chanaur es venguda una comuna delegada de la comuna novela de Parcol e Chanaur.
Lo parlar de la comuna es l'engolmesin.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [θɒ’naw]. Las fòrmas ancianas son Chanaor en 1098, Canaor en 1100, Chanard au segle XIII, Chanaura au segle XIV. Dauzat considera lo nom coma escur, Chantal Tanet e Tristan Hordé tanben, mas ausan lo nom germanic Chainoaldus , lo site de las comunas de Dordonha balança entre l'ancian occitan *chanavor, « chanabiera » e Chainoaldus , mas Xavier Delamarre prepausa cāno-duron, lo merchat (barrat) e la propietat de Cānos, nom atestat.
Banca Centrala Europèa
thumb|250px|L'Eurotower, sedença actuala de la Banca centrala europèa a Francfort
Concepción (Chile)
Concepción es la mai granda vila e la capitala del sud de Chile. Sa populacion èra estimada a 216,061 abitants en 2002. Elle s’étend sur 221,6 km² et a une densité de 975 habitants/km². Es situada a de la vila de Santiago, 285 km de Temuco e 255 km de Talca. Foguèt fondada lo 5 d'octobre de 1550 per l'espanhòl Pedro de Valdivia coma La Concepción de María Purísima de Nueva Extremadura. La vila es tanben sèti de l'importanta Universitat de Concepción (fondada en 1919 e una de las principalas universitats de Chile) e tanben d'autras importantas institucions d'ensenhament superior. La ciutat es un important centre industrial de Chile. Lo gentilici es penquista.
Clima
*''Font:
Banca Centrala Europèa
La Banca Centrala Europèa (var. Banca Centrau Europèa; BCE o ECB en anglés) es una institucion d'esséncia federala qu'es la banca centrala de l’Union Europèa, Foguèt creada l'1 de genièr 19981 e es situada a Francfòrt (Alemanha). Sa mission consistís a emetre l'èuro, coma moneda comuna e unica, a definir las grandas orientacions de politica monetària de la zòna èuro e de prendre las decisions necessàrias a son aplicacion, valent a dire mantenir lo poder de crompra de l'èuro doncas l'estabilitat dels prèses dins la zòna èuro que comprend actualament los 17 païses de l'Union Europèa qu'an introduit l'èuro dempuèi 1999. L'actual president de la BCE es l'economista italian Mario Draghi
Galganh
Galganh, (Galgan en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Economia de las Illas Marshall
L'ajuda dels Estats Units es la principala font de ressorsas d'aqueste pichon archipèla. Entre 1986 e 2002, las illas recebèron mai d'un miliard de dolars del govèrn nòrd-american. Lo govèrn del país es la principala font d'emplecs: gaireben 46% de la populacion activa trabalhan per el
Galganh
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Economia de las Illas Marshall
L'agricultura se tròba concentrada en pichonas proprietats. La pichona indústria se concentra en la produccion d'artesanias, lo processament de ton e còpra. Lo torisme, qu'es una de las principalas esperanças de melhorament de la renda nacionala, emplega actualament mens de 10% de la populacion.
Sains-lès-Pernes
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Batalha de Lièja (1914)
La batalha de Lièja se debanèt dau 5 au 16 d'aost de 1914 entre leis armadas bèlga e alemanda pendant la Premiera Guèrra Mondiala. Per l'armada alemanda, foguèt la premiera batalha de la guèrra e una victòria marcada per la presa de la vila e de sei fòrts. Pasmens, la resisténcia bèlga sosprenguèt leis Alemands que perdèron una setmana a respèct dau plan de l'ofensiva prevista contra lei Francés.
La garnison menada per lo generau Gérard Leman aguèt largament pus de combatents a respèct de çò que leis Alemands pensavan. D'efèct, 32,000 soudats bèlgas e 252 canons èran dins la vila e sei 12 fòrts còntra una estimacion de 9000. Lo premier assaut contra lei fòrts enviroutant Lièja amb un còrs de quasi 30,000 foguèt donc un escac saunós e de renfòrç foguèron mandats. Ansin, ambé 30,000 òmes suplementaris, leis Alemands poguèron s'infiltrar entre lei fòrts e prendre la vila lo 7 d'aost. Puei, lei fòrts foguèron bombardats per de canons d'importants calibres e lei diferentei garnisons se rendèron pauc a pauc fins au 16 d'aost.
Saint-Martin-au-Laërt
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pocets
Los Pocets, naut de es lo segon somal dels Pirenèus en altitud.
Topografia
Situat al centre de la cadena de montanhas, la vista qu'ofrís ne fa un objectiu fòrça corregut dels alpinistas.
Es situat sul penjadís espanhòl dels Pirenèus, a meteissa distància dels vilatges de San Juan de Plan e de Benás.
Istòria
thumb|Ascencion del pic en 1895 Le primièr pireneïsta a aténher lo somal foguèt lo britanic Henry Halkett e los guidas de Luishon Pierre Redonnet e Pierre Barrau lo 6 d'agost de 1856 fòrça aprèp lo pic d'Aneto alara qu'es mai naut. Vint-e-cinc ans aprèp se faguèt la primièra ascencion ivernala, per Roger de Monts e Célestin Passet.
Vias d'accès
thumb|200px|Camis cap als Pocets L'ascencion se fa en general per la carrièra Reiala dempuèi lo pont d'Espiantosa, dins la val de Benás, primièra estapa fins al refugi Angel Orus (1 h 45 de caminada) e aprèp lo pic es a gaireben 4 h 15. Una caminada esportiva classica fa le torn dels Pocets de 4 a 6 jorns, que fa descobrir de vistas fòrça bèlas sul massís. Es tanben possible de far aquela ascencion en un jorn via lo glacièr rocós del Forau de la Neu e lo penjadís èst, mas dins aquel pas se fa de casudas de pèiras e es fòrça desconselhat de lo prendre per descendre... L'aresta nòrd oèst ofrís tanben un pas d'ont se pòt observar la deliquescéncia del glacièr occidental. Aquela via es la normala quand se ven de la val del rio Cinqueta e lo refugi de Viados, mas lo desnivèl es important per manca d'un refugi intermediari.
Nòtas e referéncias
<References/>
Vòlga
Vòlga (en rus Волга) es lo flume pus long d'Euròpa. Amb sos afluents, drena mai d'un terç de la superfícia de la Russia europèa. Sa font se tròba dins los pueges de Valdaï a d'altitud entre Moscòu e Sant Petersborg abans de se traire dins la mar Caspiana après una longa escorreguda de. Lo flume es navegable gaireben dins sa totalitat gràcias a las òbras realizadas, especialament durant la segonda mitat del sègle XX. Son bacin idrografic, d'une superfícia de concentra dempuièi la Segonda Guèrra Mondiala una part importanta de las activitats industrialas de Russia. Vòlga ten una plaça importanta dins la cultura russa e inspirèt nombroses romans, tablèus e cansons.
Noemi
Noemi (nascuda Veronica Scopelliti lo 25 de genièr de 1982 a Roma) es una cantaira italiana.
Singles
250px|right|thumb|Noemi & Fiorella Mannoia
Bismarck (Dakota del Nòrd)
thumb|250px|right|Edifici de l'administracion de l'estat de Dakota del Nòrd, a Bismarck.
Bismarck es la capitala de l'estat american de Dakota del Nòrd. Sa populacion èra estimada a 55,532 abitants, en 2000. Sa superfícia totala es de 71 km². Foguèt fondat en 1872.
Pic de Mieidia de Bigòrra
Eth Pic de Mieidia de Bigòrra qu'ei eth som mei haut de Bigòrra dab eths sons , Que's situa dens lo departament deths Hauts Pirenèus, ath limit deras comunas de Sers e de Banhèras de Bigòrra. Coneishut per eth son observatòri.
Edat Modèrna de Catalonha
En l'Edat modèrna de Catalonha succediguèron de divèrses episòdis istorics:
Introduccion
Dab lo compromís de Casp (1412) se met fin a la dinastia del Casau de Barcelona a la Corona d'Aragon e l'arribada al poder de la dinastia Trastamara, d'origina castelhana.
Lo auge de l'Empèri Ispanic (dab lo domeni de mièja Euròpa e la descobèrta d'America) e la crisi intèrna catalana portèron a una cèrta castelhanizacion de la noblesa catalana.
La desbranda a la Guèrra de Succession (1700-1714) e l'arribada del rei francés Felip V accelerèron aquel procès en favorint una legislacion que marginalizava lo catalan e grauava l'economia locala.
Berret
Lo berret o boneta es un cobrecap, un capèl sople de feutre, sens visièra ni bòrd, generalament plan e sovent ornat d'una mena de mamelon central.
Originas
A l'origina, èra l'atribut del pastor : protector contra lo freg o la pluèja, serviá per amassar los campairòls, o coma recipient per las castanhas caudas a fin d'evitar de se cramar los dets al canton.
Cripton
Lo cripton es l'element quimic de numèro atomic 36, de simbòl Kr. Es un gas nòble, inodòr e incolòr, descobèrt per William Ramsay e Morris Travers lo 30 de mai de 1898 en realizant una distillacion de l'aire liquid. Etimologicament, lo nom de « cripton » deriva del grèc ancian κρυπτός (kryptos) que significa « amagat ».
Una de sas proprietats fisicas, la longor d'onda de la raia espectrala iranja de l'isotòp Kr, serviguèt per definir lo mètre de 1960 fins en 1983 coma valent 1650763.73 fois aquesta longor d'onda dins lo voide.
Dinastia Trastamara
La dinastia Trastamara en Catalonha s'installèt, coma dins la rèsta de la Corona d'Aragon, dempuèi los acòrdis del Compromés de Casp qu'escuelhèron un nòu rei après la mòrt de Martin l'Uman de l'Ostal de Barcelona.
Lo malèsser entre las institucions catalanas e la nòva dinastia arribèt al moment de tension maximala dins la Guèrra Civila Catalana quand la Generalitat declarèt que lo rei aviá pas drech de metre lo pè en Catalonha sens lo sieu consentiment. Al mitan de la guèrra ensagèron de cambiar de dinastia divèrses còps sens succès, en causissent divèrses nòus reis.
Fin finala, lo rei se transportèt a demorar en defòra de la Corona d'Aragon, en Castelha, en perdent la pression dels catalans e assentant las basas per qu'al sègle XVII Felip IV vegèsse Catalonha coma un apendix a annexar e assimilar al reialme e a la cultura castelhana.
Camelidae
Los camelidae son un familha de mamifèrs artiodactils.
La familha dels camelids compren, actualament, 3 genres e 7 espècias :
Aquestes dos darrièrs genres vivon dins lo mond novèl alara que lo primièr es originari d'Africa/Asia.
Los camèls, dromadaris e lamas son sustot de bèstias de bast alara que las vigonhas, alpagas, guanacos son sustot recercats per lor lana.
Sens èsser incomestible, la carn d'aquestes animals es dura e pauc saborosa. Los camelids son los sols mamifèrs qu'an d'ematias qu'an gardat lor nuclèu.
Pedro de Sousa Holstein
Pedro de Sousa Holstein, Duc e Marqués de Palmela (1781-1850) diplomata, militar e òme politic foguèt Primièr ministre de Portugal en tres ocasions: entre 1834 e 1835, entre lo 7 e lo 9 de febrièr de 1842, e entre lo 30 de mai e lo 6 d'octobre de 1846.
Minnesòta
Minnesòta es un estat dels Estats Units d'America qu'a pas cap de frontièra maritima. Confronta Canadà al nòrd, Wisconsin a l'èst, Iowa al sud e lo Dakota del Nòrd e lo Dakota del Sud a l'oèst.
Geografia
Minnesòta es l'estat pus septentrional dels Estats Units se comptam pas Alaska ; son Northwest Angle (Caire Nòrd-oèst) es l'unica part dels 48 estats que se plaça al nòrd del Parallèl 49. Es limitat al nòrd per las províncias canadianas de Manitòba e Ontàrio, a l'èst per Wisconsin e pel Lac Superior, al sud per Iowa, e a l'oèst pel Dakota del Nòrd e lo Dakota del Sud. Los sieus 225,365 km² representan 2,25 % de la superfícia dels Estats Units. Minnesota es lo 12 màger estat en superfícia totala.
Economia
L'economia de Minnesòta s'es transformada dins los 200 darrièrs ans en una economia basada sus las matèrias primièras amb coma basa los produches acabats e la prestacion de servicis. Las primièras activitats economicas foguèron lo comèrci de pèls e l'agricultura. Aquesta darrièra es encara una part importanta de l'economia de l'estat, e mai se uèi sonque ocupa una pichona percentatge de la populacion, a l'entorn de 2 %.
Charvard
Charvard (Cherval en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de la Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [θær’vær] o [ʃær’vær]. Las fòrmas ancianas son Charavart en 1382, Charvart en 1489, Charavard en 1560, Charval (atraccion de val), en 1760. Charvard ven d'un nom germanic d'òme, Hariward (o Hairoward); h- iniciau se muda regularament en ch-, ,.
Luòcs e monuments
thumb|left|300px|La nau e lo còr de la gleisa
Kim Campbell
Avril Phaedra Douglas Campbell, mai coneguda coma Kim Campbell (Port Alberni, Colómbia Britanica 10 de març 1947), avocada e femna politica, es estat la dètz-e-nòuena primièr ministre de Canadà, entre lo 25 de junh e lo 4 de novembre de 1993 en substituissent Brian Mulroney. Es estat l'unica femna qu'a ocupat aquela carga, e la tresena femna qu'es estat cap de govèrn a America del Nòrd (après Eugenia Charles de Dominica e Violeta Chamorro de Nicaragua).
Andonsh
Andonsh (Andoins en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [an'dunʃ]. La prononciacion [ʃ] de l's finau s'explica per la règla qui vòu ua s qui sèc ua consonanta palatalizada (n o t) se palataliza tanben. Ex : lo besonh [lu bezuɲ], los besonhs [lus bezunʃ]. Las fòrmas ancianas que son Andongs au sègle XIau e en 1101, Andons au sègle XIIau, Andoniae, en latin, en 1270, Andonhs' au sègle XIIIau, Andoyns au sègle XIVau, Andoins'' (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Segon Dauzat, lo nom que vien d'un radicau *and- de sens escur, dab lo sufixe -onium, o d'un nom germanic d'òmi Andoenus.
Segon Miquèu Grosclaude, lo radicau *and « pèira, ròc » convien pas au site d'Andonhs. Pèire Bèc que remarca un radicau and- mia en gascon a an-. Que cau supausar ant-. Grosclaude que perpausa lo nom latin d'òmi Antonius, qui hè Antòni en occitan, mès Anton en basco. Que cau ajustar ua terminason shiulanta de sens possessiu (Anton + tz). Andonhs qu'èra benlhèu « la proprietat d'Antonius ».
Kim Campbell
Se graduèt en Sciéncias Politicas a l'Universitat de la Colómbia Britanica. Ensagèt èsser eligidaa dins lo parlament de la Colómbia Britanica lo 1986. Foguèt nomenada primièra ministra après la demission de Mulroney lo 25 de junh del 1993, tot en s'impausant a la candidatura de Jean Charest; èra estat anteriorament ministra de justícia del 1990 al 1993. Se presentèt coma candidata pel Partit Conservador Progressista del Canadà a las eleccions del 25 d'octòbre del 1993, mas foguèt derrotada pel Partit Liberal del Canadà amb supòrt del Blòc Quebequés. Foguèt substituida per Jean Chrétien, qui lo 1996-2000 la nomenèt cònsol general a Los Angeles.
Pòrt dera Bonaigua
Ath costat aranés se dauric era estacion d'esquí de Vaquèira-Beret qu'a anat creishent enquia aué, quan se tròben es sòns remontadors ad ambdús costats deth pòrt e tanben ath bèl miei d'aguest pas.
Ena Bonaigua s'estend d'un versant ar aute des Pirenèus: era Val d'Aran que se tròbe ath costat atlantic dera sarrada, deth temps que eth arriu dera Bonaigua, cap ar èst, ei tributari dera Noguèra Palharesa e donques, aparten ara conca der Èbre. Era sua grana nautor e eth hèt qu'ei ua pòrta d'entrada entàs depressions atlantiques cap ar penent sud des Pirenèus hè que soent i hèsque tempèri. En iuèrn, eth pòrt demore barrat fòrça dies a causa dera grana acumulacion de nhèu e ath perilh de botassi que pòden trauessar era carretèra dempús des montanhes pròplèus.
Lanuèjols
Lanuèjols, (Lanuéjouls en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Chavanhac (Perigòrd)
Chavanhac  (en francés: Chavagnac) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània. Au 1èr de genier 2017, fusionèt emb Gresas per formar la comuna novela daus Termes Perigòrds (nom supausat) e ne n'es comuna delegada e chapluòc desempuei.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Lanuèjols
Istòria
La comuna siaguèt incorporada entre 1837 e 1908 a Privasac.
Chavanhac (Perigòrd)
Toponimia
La prononciacion seriá [ɕɒvɒ’ɲa].
Lo nom de Chavanhac es fòrmat d'un nom gallés d'òme e dau sufixe -acum, latinizacion del sufixe gallés -aco(n), mas i a de las divergéncias leugieras entre los toponimistas. Chantal Tanet e Tristan Hordé chausisson Cavanus + -acum ; en realitat, fonciona pas (afar de declinason), donariá *Chavanac. Los Feniés son per Cavanus e sufixe -iaco(s) (varianta de -aco-), Dauzat e Rostaing per *Cavannius, varianta latinizada de Cavannus, emb lo sufixe -acum.
Pic de Miègjorn
Pic de Mieidia o Pic de Miègjorn pòt èsser:
Economia de Ghana
L'economia de Ghana s'enfortiguèt mercés a una solida gestion durant un quart de sègle, per aténher un nivèl de negòcis competitius e la reduccion persistenta del nivèl de pauretat. Ghana es un dels païses mai rics d'Africa tropicala, e la siá economia se basa en l'extraccion de ressorsas naturalas e l'agricultura. La principala font de revenguts dels agricultors es lo cacau e los sieus produches derivats, que constituissaon generalament dos tèrces de las exportacions. Expòrta tanben fusta, òli de palma, lo coco e d'autres produches eissits dels palmièrs, lo karité, del qual se trai de graissa comestibla e lo cafè.
Se practica tanben l'espleitacion minièra - principalament d'aur, diamants, manganès e baucita. L'unic camp petrolifèr que i aviá foguèt abandonat après aver produch 3.5 milions de barrils (560 000 m²) durant sèt ans, mas i a d'indicis de la preséncia de gas natural.
Mont Blanc
Lo Mont Blanc (en francés e francoprovençal Mont Blanc, en italian Monte Bianco), dins lo massís del Mont Blanc, entre lo departament d'Auta Savòia (França) e la Val d'Aosta (Itàlia), es lo punt culminant dels Alps. Amb una altitud de 4,810.9 mètres, es lo trescòl d'Euròpa Occidentala e lo cinquen sus lo plan continental en considerar las montanhas de Caucàs.
Lo som a despuèi de nombroses sègles representat un objectiu per totas menas d'aventurièrs, en començant per sa primièra ascension en 1786, mas tanben un objècte de fascinacion dins nombrosas òbras culturalas.
Panorama
Despuèi lo som del Mont Blanc, es possible de veire o d'apercebre quatre massisses montanhoses : Jura, Vòges, la Selva Negra e lo Massís Central. La vision teorica luenchenca depend de la geomorfologia e de l'influéncia de la corbadura terrèstra.
Nòrma
Una nòrma es un ensems de règlas per fixar un usatge. Las nòrmas existisson dins d'activitats fòrça divèrsas. Vejatz en particular:
Drulha
Drulha, (Drulhe en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, lo nom de Drulha ven del bas-latin *derullia, tirat del gallic *dervos « casse, garric », ambe un doble sufixe -ull-ia. Segon Negre, citat per Patrici Pojada a prepaus de Drulha (Arièja), Drulha ven del gallic *drull-« casse, garric »; l'occitan druèlha a per sens « aliga, aliguièr, ensemble d'aliguièrs » ?. Segon Astor, tanben citat per P. Pojada, Drulha ven del gallic dervos, sòrta de casse > dervullia « aliguièr ». Segon Delamarre, Drulha ven del celtic druliā « la proprietat de *Drulios, inatestat » o eventualament « los casses ». Segon Patrici Pojada, totjorn a prepaus de Drulha (Arièja), una origina celtica es plan probabla. Un derivat del mot gallic que designa los casses es l'ipotèsi a privilegiar, aquel mot es a l'origina d'un dels noms de l'aliguièr (drulhièr). Çaquelà, l'ipotèsi d'un nom de proprietat sostenguda per Delamarre es pas impossibla.
Rozet-Saint-Albin
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Frederico Gil
Frederico Gil, (24 de març de 1985, Lisbona, Portugal), es un jogaire de tennis portugués.
Purmèra moneda argentina
La purmèra moneda argentina que ho emesa en 1813 sus iniciativa de l'Amassada de l'An XIII e abans la quita declaracion d'independéncia a l'escadença deu Congrès de Tucumán.
Grafia
En occitan existisson de sistèmas concurrents de grafia. Las grafias mai utilizadas uèi son:
Thomas Malthus
Thomas Robert Malthus (n.1766, m.1834) foguèt un economista classic anglés de la fin del sègle XVIII e començament del sègle XIX.
Metabolisme
Lo metabolisme qu'ei ua branca de la bioquimia qui s'interèssa aus procès quimics qui debanan dens las cellulas e los organismes vius. Qu'implica duas vias quimicas : l'anabolisme (la sintesi deus elements constituents de las cellulas e deus elements utilizats peu son foncionament) e lo catabolisme (la degradacion de moleculas entà prodúser energia qui, per los organismes eterotròfs, ei la sola hont d'energia, au contra deu organismes autotròfs qui poden préner la loa energia de la lutz deu só).
Economia de Sierra Leone
Sierra Leone es lo segond país pus paure del mond, après Papoa-Nòva Guinèa e tanben compta amb una distribucion de la riquesa fòrça inegala. A d'importants recorses minerals e de pesca e una agricultura a potenciar. Malgrat aiçò, l'infrastructura sociala e economica es pauc desvolopada, e de divèrses problèmas socials contunhan d'empachar lo desvolopament economic, après una guèrra civila de 9 ans. Es un país ric en diamants, en mai d'autres produchs, la que causa li a convertit a un territòri fòrça desirat per grandas companhiás minaires multinacionalas. Près de dos tèrces de la populacion en edat de trabalhar viu de l'agricultura de subsisténcia. L'indústria se redusís al tractat de matèrias primièras e a l'indústria leugièra dirigida al mercat domestic.
En essent en 2004 83% de la valor de los sieus exportacions los diamants, lo prètz del mineral a condicionat constantament l'economia del país. En los decènnis de 1970 e 1980, la davalada del prètz del mineral ocasionèt de problèmas a l'economia. La nòva crisi que se desliguèt en 2003 tornèt punir lo precari sistèma economic.
De l'espleitacion del diamant, solament entre lo 7 e 10% del total es legal, la que causa empedís que los beneficis arriben a la populacion. L'espleitacion illegala contribuissi al sostenament de la lucha armada de grops guerrilhèrs, comèrci d'armas e activitats delictivas en general, amb un govèrn fòrça flac que pòt a pena afrontar de solucions a la situacion. Malgrat tot dempuèi l'an 2000 se multipliquèt per 20 lo volum d'exportacion legala declarada. Aiçò, amassa amb la creacion, a instàncias de las Nacions Unidas, d'un fons amb los impòsts que grauan l'exportacion de diamants, a permés lo retorn als ciutadans de las regions minaires d'una part importanta de ressorsas.
Glucid
thumb|right|280px|La [[lactòsa qu'ei un disacarid de la lèit. Que's compausa d'ua molecula de β-D-galactòsa e d'ua molecula deβ-D-glucòsa ligats per un ligam glucosidic β1-4.]] Un glucid (tanben aperat sacarid) qu'ei ua molecula organica de formula generau Cn(H2O)p. Com aquesta formula e sembla d'estar ua combinason d'aiga (H2O) dab atòms de carbòni, los glucids que son tanben aperats idrats de carbòni. Aquestas moleculas que son ua hont d'energia (com ac son tanben los lipids e las proteïnas). Los organismes vius autotròfs que sintetizan glucids a partir d'ua hont d'energia (la lutz deu só) mentre qui los organismes eterotròfs qu'an besonh de trobar dens la loa alimentacion la loa hont de glucids.
La Bastida Gavaussa
La Bastida Gavaussa o La Bastida Gavauça (Labastide-Gabausse en francés) es una comuna occitana de Lengadòc en País d'Albi situada dins lo departament francés de Tarn e la region d'.
Economia de Botan
Botan es una de las economias pus flacas del mond, amb un fòrt deute extèrne. Se basa en lo sector primari e la venda d'energia electrica a l'Índia. Als darrièrs ans i a agut un aument del torisme, centrat en l'alpinisme e en seguir los passatges del del bodisme. Cal remarcar que lo govèrn limita la preséncia estrangièra dins unas paucas zònas del país. Las culturas principalas son lo ris, lo blat, lo milhòc, los fruches e las ortolalhas.
La balança comerciala es negativa. Impòrta sustot combustible e de produches industrials. Gaireben 90% dels escambis se fan amb l'Índia. Los seguents sòcis en importància son Hong Kong, Bangladèsh e Japon. D'Euròpa, lo país amb mai relacions es Suècia (informacions de l'an 2007).
La manca d'infrastructuras, a causa de l'orografia, e la manca d'accès a la mar an dificultat o desvolopament del país. La devisa nacionala, lo ngultrum, depend totalament de la ropia indiana, gaireben cooficiala.
Referéncias
ভুটান
Província de Gènoa
La Província de Gènoa es una anciana província de la region de Ligúria en Itàlia. Lo capluòc n'èra la vila de Gènoa. Es remplaçada per la Ciutat Metropolitana de Gènoa dempuèi lo 1èr de genièr de 2015.
Ernesto Sabato
Ernesto Sabato (Rojas, Província de Buenos Aires, 1911-2011) qu'ei un escrivan argentin.
De formacion scientifica (qu'a coneguda ua carrièra de las prestigiosas com cercaire) que s'ei virat de cap a la literatura en bèth escríver tres romans hèra famós : El Túnel (1948), Sobre héroes y tumbas (1961) e Abbadón el exterminador (1974).
Sus un plan ideologic, qu'ei estat un iportant membre deu Partit Comunista Argentin durant la purmèra meitat deu sègle XX abans de s'esluenhar per'mor de l'estalinisme ; antiperonista, qu'ei estat ua tempsada pròche de las juntas militaras qui hen càder lo generau Perón, abans de se'n desseparar per'mor deu lor emplec de la tortura. Qu'a marcat atau ua distincion enter lo son jutjament de cap a Perón e au peronisme d'un costat, e la figura politica d'Evita e deus obrèrs peronistas d'un aute.
A la debuta de la dictatura de 1976 que ho arrecebut entar disnar peu president de facto, çò qui'u hore arreprochat après. A la caduda de la Dictatura, lo navèth president democraticament elejut, Raúl Alfonsín, que'u demandè un rapòrt suus crimes de la dictatura e mei que sus la desaparicion e la detencion illegau de personas ; aqueth rapòrt que ho editat dab lo títol Nunca más ("anc jamei").
Malavila
Malavila (Maleville en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Luganh (Roergue)
Luganh, (Lugan en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Toponimia
Per Dauzat e Rostaing, que citan la fòrma de 1031-1061, vicaria Luganensis, Luganh ven del nom d'òme latin Luca ambe'l sufixe -anum, o del nom d'òme Lucanus. Sonque per Luganh (Tarn), accèptan lo derivat Lucanius. A prepaus de Luganh, ancian nom de La Vaureta, Paul Burgan e André Lafon fan observar que se -n es prononciat, Lucanius, derivat de Lucanus, es l'origina pus probabla. La granda frequéncia regionala de Luganh los fa dobtar pr'aquò de son origina antroponimica, es a dire que venga d'un nom d'òme.
Giorgio Napolitano
Licenciat en Drech al 1947, foguèt elegit deputat pel primièr còp en 1953 pel Partit Comunista Italian a la circonscripcion de Nàpols, e foguèt reelegit per de mandats successius.
Puerto Rico
Es l'illa mai pichona e mai orientala de las Grandas Antilhas. Se situa entre l'ocean Atlantic al nòrd e la mar Cariba al sud. Lo passatge de la Mona la separa de la Republica Dominicana, e lo passatge de las Verges a l'èst de las Illas Verges Americanas.
La superficia es de 9100km² e la populacion èra de 3 195 193 abitants en 2018.
Gentilici: puertorican -a.
Istòria
Anciana colonia espanhòla, abans la guèrra ispanoamericana de 1898 e l'ocupacion per los nòrdamericans. En 1952, lo territòri adoptèt una constitucion e se declarèt "Estat liure" associat amb los Estats Units d'America. La denominacion en anglés es "the Commonwealth of Puerto Rico".
Divèrs referèndums decidiguèron de l'estatut de l'illa. Fin à l'ora d'ara, totjorn ganhèt l'opcion de conservar lo statu quo, davant las autras possibilitats, coma aquesta de venir un Estat dels Estats Units (lo cinquanta-e-unen) o de se declarar independent.
Populacion
Un estudi qu'utilizèt l'ADN mitocondrialu encontrèt que los Pòrt-riquencs possedisson un nauta composicion genetica taïno (indigèna pòrt-riquenca) e guanche (indigena canària, especiaument aquestes de l'illa de Tenerife). Tamben i a d'abitants amb una origina essenciaument africana e/ò europèa (espanhola, còrsa, francesa...).
L'immigracion en provenéncia de la Republica Dominicana es impòrtanta, sustot a Sant-Joan e la soas banlègas.
Economia
Las condicions economicas del territòri se son temporariament amelioradas dempuèi la Granda Depression, en causa de l'investiment nòrd-american dins de activitas coma los produches farmaceutic e petroquimics. Après aver estat los beneficiaris de lo regim fiscau de lo govèrnement de los Estats-Units d'America, mantun industrias localas son à l'ora d'ara en concurència dirècta amb de regions economicament mai paures de lo mond, onte los salaris son mai bas.
Pòrt-Ric a una deut de gaireben 73 milhiards de dollars equivelent à 100 % de lo PIB annuau.
En 2016, mentre que la crisi economica (dètz ans de recession) foguèt agravada per una emigracion fòrça importanta, sustot en direccion de Florida, e que lo Partit Republican critica las elèits localas que an praticat un endeutament massiu per finançar d'emplecs pletorics dins los servicis publics (coma ço que se pratica dins las Antilhas francesas), lo Congrès nòrd-american adoptèt una lei per renegociar la soa deute e atau d'escapar aus sasisdas.
Lengas
Après l'occupacion nòrd-americana, l'anglès fa sentir una influència fòrta dins los domenis de l'administracion, lo tòrisme, lo comèrci exterior quasi exclusiu amb los Estats-Units d'America, la presència de fòrças militaras estatsunidenquas sul'illa e la grand quantitat de Pòrt-riquencs que abitan sul sòu estatsunidenc.
L'anglès s'ensenha coma dusau lenga, quitament se entre 10 e 20% de los Pòrt-riquencs e residents de l'illa dominan anglès "fòrça ben" (2010).
Rozières-sur-Crise
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Tectifòrme
thumb|Un tectifòrme de l'[[cauna de Bernifal|espeluga de Bernifal, en Peirigòrd]] Dens l'encastre de l'estudi de l'art parietau paleolitic, un signe  que bremba la forma d'un teit.
Aqueths signes enigmatics, mei o mensh geometrics e complèxes, qu'estón en purmèr interpretats com figuracions de cabanas o de tracanards. Segon André Leroi-Gourhan, que serén simbèus femenins.
Los purmèrs tectifòrmes gravats qu'estón identificats en 1902 dens l'espeluga de las Combarèlas.
Que son presents dens l'art francocantabric, sensiblament a Altamira, Bernifal, Font de Gaume, La Mota...
Província d'Impèria
La Província d’Impèria es una província de la region de Ligúria en Itàlia. Una franja occidentala d’aquela província es de parlar roiasc e se tròba en Occitània, dins las Valadas Occitanas.
Istòria
Dins las divisions administrativas de l'estat italian, la província d'Impèria pren la seguida de la província de Pòrt Maurici lo 21 d'octobre de 1923, quora lo caplòc Pòrt Maurici fusiona amb Onelha, Piani, Caramanha Ligura, Castelvièlh de Santa Maria Majora, Lo Borgo Santa Agata, Còsta d'Onelha, Poggi, Torrazza, Moltedo e Montegrazie dins la comuna d'Impèria.
Rozoy-Bellevalle
Rozoy-Bellevalle es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
Vilatge del costat de Condé en Brie, en lo sud del departament de l'Aisne, en region Picardie.
Village du canton de Condé en Brie, dans le sud du département de l'Aisne, en région Picardie.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Carlit
Lo Carlit es un somal granitic dels Pirenèus amb de naut es lo punt culminant del  departament dels Pirenèus Orientals e de la region de Lengadòc-Rosselhon.
Lo Riu Tet i pren sa font.
Istòria
La primièra pujada foguèt realizada per Henry Russell en 1864.
Vias d'accès
L'ascencion es possibla tanben pels caminaires de pauc d'experiéncias. Se fa per l'èst dempuèi l'Estany de la Bullosa, o per l'oèst a partir de l'Estany de Lanós que mena a la fàcia Nòrd qu'es la pus dificila.
Nòtas e referéncias
<References/>
Ravensburger
La Capèla (omonimia)
La Capèlao La Capèra pòt designar diferents toponims en :
en : en : en en '' en :
Vejatz tanben
'La Chapela o La Chapèla'
Província de Savona
La província de Savona (provincia di Savona en italian oficialament, provinsa de Sann-a en ligur) es una província de la region de Ligúria en Itàlia.
Nòrma lingüistica
Definicion
Remarca - Certans lingüistas utilizan lo tèrme nòrma lingüistica dins un sens restrench, coma sinonim de nòrma orala solament.
Nòrma e estandardizacion
Dins la granda majoritat de las lengas del Mond, una nòrma lingüistica se concep sonque per fixar la varietat estandard de la lenga, sens se preocupar dels dialèctes ni dels parlars locals. En aquel cas, la codificacion e l'estandardizacion son practicament una sola e meteissa operacion.
Dins un pichòt nombre de lengas coma l'occitan, pasmens, la nòrma lingüistica permet de fixar tant los parlars locals coma la varietat estandard (occitan larg). En aquel cas, la codificacion es una operacion que pertòca totas las varietats de la lenga mentre que l'estandardizacion pertòca sonque la varietat estandard de la lenga.
Dins las lengas subordenadas
Las lengas subordenadas, coma l'occitan, lo wolof, lo basco o lo lapon, pòdon conéisser de dificultats per difusar e per far acceptar una nòrma, pr'amor que son de lengas fragilas. La diglossia, la manca de mejans de comunicacion o d'ensenhament, la manca d'autoestima, de còps la manca de pression sociala subre l'usatge, pòdon explicar que certans usatgièrs d'aquelas lengas pòscan pas (o vòlgan pas) tostemps aplicar una nòrma. L'existéncia d'un organisme de codificacion es pas sistematica.
En occitan
La situacion de l'occitan es particularament complèxa perque aquela lenga ten almens quatre nòrmas concurrentas uèi lo dia (sens comptar las practicas fòra nòrma):