cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Sulpice-de-Favières
Istòria
Segon Pèira Leroy, la tradicion vòl que sant Sulpice i aja #èsser aunorat a Favières dempuèi lo. Lo Sant, en un viatge a París, i auriá ressuscitat un mainat estofat en la Juine, a Chamarande. La confidança en sant Sulpice #venir òc general #que sulpic après la siá mòrt una glèisa i aguèt elevat en lo sieu onor. Doas glèisas foguèron successivament bastidas a e, en remplaçant l'anciana bastissa, per aculhir un pelegrinatge de mai en mai popular. Un Otèl Dieu es egalament bastit en cara de la glèisa. Ne demòra pas uèi que lo portail.
Lo pelegrinatge se manten fins al e mai se la glèisa siá dins dolent estat. Es un dels primièrs monuments classificats l'an 1850.
La vallée de la Renarde se trouvait à l'époque gauloise à la limite des territoires Carnutes et Parisiens. Elle restera Romaine jusqu'en 486 date à laquelle Clovis roi des Francs prend le contrôle de la Gaule du nord ; elle fera ensuite partie du royaume franc de Neustrie.
Selon Pierre Leroy, la tradition veut que saint Sulpice ait été honoré à Favières dès le. Le Saint, dans un voyage à Paris, aurait ressuscité un enfant noyé dans la Juine, à Chamarande. La confiance en saint Sulpice devint si générale qu'aussitôt après sa mort une église fut élevée en son honneur. Deux églises vont être successivement construites aux et, remplaçant l'ancien édifice, pour accueillir un pèlerinage de plus en plus populaire. Un Hôtel Dieu est également construit en face de l'église. Il n'en reste aujourd'hui que le portail.
Le pèlerinage se maintient jusqu'au bien que l'église soit en mauvais état. C'est un des premiers monuments classés en 1850.
La commune était traversée par le Tacot, ligne de chemin de fer secondaire qui allait d'Arpajon à Étampes et qui a fonctionné de 1911 à 1948.
Karl Davidov
thumb|300px|left|Karl DavidovKarl Davidov (en rus: Карл Юльевич Давыдов) - Kuldiga, Empèri Rus, lo 15 de març (3 de març de l'annada gregoriana) de 1838 – Moscòu, lo 26 de heurèr (lo 14 de heurèr de l'annada gregoriana) de 1889) que ho un violoncelista rus. Au cors de la soa vita un mecènas que'u auherí un violoncèl d'Antonio Stradivari conegut desempuish com lo stradivarius de Davidov (que ho tanben proprietat de la violoncelista Jacqueline du Pré puish deu violoncilsta Yo-Yo Ma).
Que vadó en Lituània (alavetz dehens l'Empèri Rus e qu'aprengó en familha lo piano e lo violoncèl. La soa familha qu'insistè entà qu'estiduessi e atau que ho diplomat de matematica a l'Universitat de Sant Petersborg. Arron, qu'estudiè au Conservatòri de Leipzig.
Lo compositor Piotr Ilich Chaikovskii que'u bategè lo tsar deus violoncelistas.
Saint-Paul-de-Vézelin
Saint-Paul-de-Vézelin es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Sant-Briag
Sant-Briag en breton ( Saint-Briac-sur-Mer en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Geografia
La commune est bordée au Nord par la Manche et à l'ouest par le Frémur et son estuaire qui marque la limite occidentale du département d'Ille-et-Vilaine. Un pont la relie à Lancieux (département des Côtes-d'Armor).
Istòria
Lo nom de Sant-Briac ven d'un sant nomenat Briac, procedent de Irlanda.
Briac desembarca A Bretanha amb sant Tugdual sus la còsta del Léon vèrs 548. dins lo vilatge de la Capèla i auriá #èsser bastida, sembla, una capèla o un oratoire aital coma una crotz sobrenomenada « Sant-Palm ».
Le nom de Saint-Briac vient d'un saint nommé Briac, originaire d'Irlande.
Briac débarque en Bretagne avec saint Tugdual sur la côte du Léon vers 548. Au village de La Chapelle aurait été bâtie, semble-t-il, une chapelle ou un oratoire ainsi qu'une croix surnommée « Saint-Palm ».
Peter New
Peter New es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Sacramento (flume)
miniatura|esquèrra|250px|Lo bacin idrografic del Sacramento. (Lo) Sacramento (anglés: Sacramento River; espanhòl: Río Sacramento) es lo flume principal del nòrd de Califòrnia als Estats Units e lo mai grand flume de Califòrnia. Nais dins los monts de Klamath e raja cap al sud sus 640 km abans de se geta dins lo dèlta de Sacramento e la baia de San Francisco. Son bacin idrografic drena aperaquí 69 000 km² dins 19 comtats de Califòrnia, principalament dins la region agricòla fertila delimitada per las Cadenas Costièras e la Sierra Nevada coneguda coma la Val de Sacramento, mas s'esten tanben fins als platèls volcanics del nòrd-èst de Califòrnia. Istoricament, son bacin estendèt al nòrd cap al centre-sud d'Oregon, ont l'actual lac Goose, principalament endoreïc, rarament se geta cap al sud dins lo Pit, l'afluent mas septentrional del Sacramento.
Ultraviolet
Lo raionament ultraviolet (var. ultravriulet ) es l'ensemble dei radiacions electromagneticas situadas entre la lutz visible e lei rais X. Descubèrt en 1801 per Johann Wilhelm Ritter, constituís un element important de la tecnologia modèrna gràcias a sei proprietats energeticas e esterilizantas. Dins la natura, leis ultraviolets son produchs per leis objèctes fòrça cauds coma leis estelas. Pasmens, la quantitat d'ultraviolets a la superficia de la Tèrra es largament reducha per l'absorpcion deis ultraviolets pus poderós per lo jaç d'ozòn. Leis ultraviolets residuaus an un ròtle important dins mai d'un ecosistèma coma fònt d'energia. Pasmens, en cas d'exposicion tròp importanta, pòdon encara aver d'efiechs negatius per leis organismes vivents (efiechs letaus dirèctes, aparicion de cancèrs...).
Istòria
thumb|right|Retrach de [[Johann Wilhelm Ritter (1776-1810).]]
Lo raionament ultraviolet foguèt descubèrt en 1801 per lo fisician alemand Johann Wilhelm Ritter (1776-1810) durant una experiéncia que consistiá a observar la velocitat de reaccion d'un papier embegut d'una solucion de clorur d'argent expausat a la lutz solara descompausada per un prisma. D'efiech, observèt una coloracion pus rapida dau papier plaçat en delà dau violet. Establiguèt l'existéncia dau raionament invisible e li donèt lo nom de « rais oxidants » en causa de sa reactivitat quimica. Aqueu tèrme èra tanben un biais de diferenciar sa descubèrta dei « rais termics » – lo raionament infraroge – descubèrt un an aperavans per William Herschel (1738-1822).
Lo tèrme « rais quimics » foguèt utilizat durant la màger part dau sègle XIX. De cercaires, contestant l'origina luminosa d'aquelei rais, prepausèron sensa succès divèrsei teorias non luminosas per explicar sa formacion. Lo pus important foguèt l'Estatsunidenc John William Draper (1811-1882) qu'utilizèt l'expression « rais titonics » per designar lei « rais quimics ». Pasmens, sa teoria foguèt pas acceptada. En revènge, lei tèrmes « infraroge » e « ultraviolet » s'impausèron pauc a pauc au sen de la comunautat scientifica.
En parallèl, durant lei sègles XIX, XX e XXI, plusors descubèrtas foguèron realizadas en matèria d'aplicacion dei rais ultraviolets. Una dei pus importantas aguèt luòc en 1878 e foguèt la descubèrta de l'accion esterilizanta deis ultraviolets corts sus lei bactèris. Pus tard, en 1960, foguèron establits leis efiechs deis ultraviolets sus l'ADN. Una autra descubèrta importanta regardant leis ultraviolets foguèt la descubèrta deis « ultraviolets cosmics » per Victor Schumann (1841-1913) en 1893.
Definicion
Lo raionament ultraviolet compren leis ondas electromagneticas situadas entre la lutz visibla e lei rais X. Aquò correspònd principalament a de longors d'ondas compresas entre 100 e 400 nm e a de nivèus d'energia situats entre 3,10 e 12,4 eV. Lei raionaments situats entre 10 e 100 nm son dichs « ultraviolets extrèms » e son estacats a la familha deis ultraviolets. Dins aquò, son considerats coma una categoria distinta.
La classificacion dei diferents raionaments ultraviolets es complèxa. Uei, es definida per la nòrma internacionala ISO 21348 que foguèt editada en 2007 per remplaçar un ensemble de definicions adoptadas en 1932 e en 1999. Definís lei domenis seguents :
Occuréncia e ròtles dins leis ecosistèmas
Dins l'Univèrs, leis objèctes fòrça cauds emeton principalament dins lo domeni ultraviolet (lèi de Wien). Lei raionaments ultraviolets son donc frequents dins la natura, especialament aquelei produchs per lo Soleu. Pasmens, lo jaç d'ozòn arrèsta la màger part deis ultraviolets intens. Lo rèsta a un ròtle important per mai d'un organisme e d'un ecosistèma.
D'efiech, en causa de son energia, lei raionaments ultraviolets asseguran lo debanament de certanei reaccions quimicas necessàrias au metabolisme d'un gròs nombre d'organismes vivents. Per exemple, en l'òme, leis ultraviolets permèton la sintèsi de la vitamina D. Dins aquò, leis organismes aqüatics, especialament leis algas, semblan ben pus sensibles a una demenicion dau raionament UV que leis organismes terrèstres. Se fau nòtar que lo perilh representat per un excès d'ultraviolet es relativament ben gerit per leis organismes gràcias au desvolopament d'adaptacions (pigments protectors, evitament...).
Efiechs negatius sus lo vivent
Un raionament ultraviolet tròp intens a d'efiechs negatius sus leis organismes vivents. Per aquela rason, leis astronòms e biologistas qu'estúdian lei possibilitats de desvolopament d'una vida extraterrèstra cercan puslèu de planetas dotadas d'un jaç d'ozòn ò d'un autre mejan d'absorpcion deis ultraviolets pus energetics. D'efiech, leis ultraviolets an una energia sufisenta per entraïnar la rompedura de moleculas organicas, compres l'ADN, dins lei teissuts vivents. A tèrme lòng, aquò es la causa d'aparicion de mutacions e de cancèrs. Ansin, lo raionament solar foguèt classat coma agent cancerigèn en 1992. Se lei dòsis son pus importantas, d'efiechs letaus dirèctes pòdon aparéisser (cremaduras...). Son pus importants per lei microorganismes, çò qu'explica lei proprietats germicidas dei raionaments ultraviolets.
Utilizacions e aplicacions
thumb|right|Identificacion de [[bilhet de banca|bilhets de banca gràcias a un raionament ultraviolet.]]
Leis aplicacions modèrnas dei raionaments ultraviolets son fòrça nombrosas e diversificadas. Despendon principalament de lor longor d'onda : En geologia, lei raionaments ultraviolets son tanben utilizats per facilitar l'identificacion de certanei mineraus e, dins l'industria quimica, permèton totjorn d'iniciar de reaccions quimicas en portant l'energia necessària a la rompedura de certanei liasons quimicas.
Annay-la-Côte
Annay-la-Côte es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Geografia
Al nivèl idrografic, la municipalitat a l'avantatgi de beneficiar d'aigas-vivas en venent del scenari de Valloux. La preséncia de argila a ciment permet a la cobrís phréatique de aflorar cap al mièg del vilatge e dona naissença a divèrsas fonts. La una d'a permeses antany de far virar un molin.
Le territoire de la commue s'étend sur 1292 hectares et ne comprend qu'un seul hameau, Le Champ-du-Feu
Le village est situé. Du sommet (environ 338 mètres) on domine le plateau ondulé au nord d'Avallon, et plus loin au sud les premiers contreforts du Morvan. Les deux paysages sont bien contrastés : champs et prairies autour d'Avallon, forêts immenses du Morvan. La ligne Auxerre-Avallon passe au bas de la colline ; la gare la plus proche étant située à Vassy.
Au niveau hydrographique, la commune a l'avantage de bénéficier d'eaux-vives venant du plateau de Valloux. La présence d'argile à ciment permet à la nappe phréatique d'affleurer vers le milieu du village et donne naissance à plusieurs sources. L'une d'elles a permis autrefois de faire tourner un moulin.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La primièra mencion de Annay remonta a 634. Las tèrras apertenián a la évêché de Aussèrra' e portavan lo nom de Auduniaca Colonia. Pallade #Donar aquel territòri al monastèri de Sant-Julien.
A, Anneiacum es segon Claude Courtépée.
En 1213 Eudes, pòrti de Bourgogne, confirma las libertats concedidas als abitants pels abbesses de Sant-Julien. Los ducs de Bourgogne controtlavan una part de las vinhas del pòble. Lo prévôt èra cargat dels far conrear e dels récolter.
A, una glèisa a bastit :
Jos Charles V los abitants s'illustran per una revòlta : eles refusent l'impòst e aucisson lo receveur. La replica del bailli d'Aussèrra es exemplar : vint-cinc abitants presoèrs, quinze inféaux e mécréans de Annet penjats.
En novembre 1441, Annay ven lo camp a partir #que lo maréchal de Bourgogne ne combatèt los écorcheurs.
La première mention d'Annay remonte à 634. Les terres appartenaient à l'évêché d'Auxerre' et portaient le nom de Auduniaca Colonia. Pallade donna ce territoire au monastère de Saint-Julien.
Au cours des années 800, la colonie a pris de l'ampleur et forme un village qui dépend en partie du monastère de Saint-Germain d'Auxerre.
Au, Anneiacum est selon Claude Courtépée.
En 1213 Eudes, duc de Bourgogne, confirme les libertés accordées aux habitants par les abbesses de Saint-Julien. Les ducs de Bourgogne contrôlaient une partie des vignes du village. Le prévôt était chargé de les faire cultiver et de les récolter.
En 1312 ces vignes sont données en fief à Jean de Seignelay comme remboursement de 50 livres qu'on lui devait.
Au, une église est construite :
En novembre 1441, Annay devient le camp à partir duquel le maréchal de Bourgogne va combattre les écorcheurs.
Au cours des guerres de la Ligue, Annay fut disputé et par les ligueurs et par les royalistes. .
Nòtas
<references group=N/>
Comunas del Nòrd
Per las autras comunas, vejatz Listas de las comunas de França.
Lista de las 652 comunas del departament del Nòrd per òrdre alfabetic, amb lor còdi INSEE e lor còdi postal principal, e mai lor apartenéncia a las estructuras intercomunalas en 2006.
Veire tanben la lista dels cantons, las Intercomunalitats del Nòrd (classadas per importància de la populacion), la lista de las comunautats de comunas del Nòrd (classadas per arrondiment) e la lista de las ancianas comunas del Nòrd.
Lista
border|right|200px
Tucidides
Tucidides (entre 460 e 455 aC – c. 400 aC) es un istorian grèc de l'Antiquitat e l'autor de l'Istòria de la Guèrra de Peloponès.
Chevregny
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gautier Capuçon
Gautier Capuçon (Chamberí, lo 3 de seteme de 1981) qu'ei un violoncelista concertista de fala internacionau originari de Savòia e tanben un pianista.
Vita
Que comencè a estudar lo violoncèl aus 4 ans uis que perseguí hens l'Ecole Nationale de Musique de Chambéry. Que he los sns estudis superior de violoncèl hens lo Conservatoire National Supérieur de Musique de Paris on arrecebó lo purmèr prèmien 2000.
En 2001 qu'arrecebó ua Victoire de la Musique (dens la categoria "navèth talent de l'annada").
Qu'ei maridat dab ua violoncelista nomada Delphine Borsarello e qu'ei lo hrair deu violonista Renaud Capuçon.
Intruments
Gautier Capuçon que possedeish un violoncèl de Matteo Goffriller de 1701 e un de Joseph Contreras de 1746.
Banvillars
Banvillars (en francomtés: Banv'lai), es una comuna francesa, situada dins lo departament del Territòri de Belfòrt e la region de Borgonha Franca Comtat.
Batalha de Montcornet
La batalha de Montcornet es un episòdi de la batalha de França durant la Segonda Guèrra Mondiala que se debanèt lo 17 de mai de 1940 a Montcornet dins lo departament francés d'Aisne entre d'unitats de la Wehrmacht e de l'Armada francesa. Es una de las temptativas de contratacas de l'armada francesa, venguda famosa de per lo comandament del coronèl Charles de Gaulle que prenguèt inicialament maites punts estrategics, mas que se soldèt per una desfaita de la 4ena division francesa de coirassat que se deguèt retirar amb 23 carris destruits, mentre que la 10ena Panzerdivision contunhèt son avançada sens cap de perda materiala.
Dommartin-Varimont
Dommartin-Varimont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Quercus petraea
Le roire (var. rove) (Quercus petraea), es une espècia d'arbres dels bòsques de las regions temperadas de l'emisfèri nòrd de la familha de las Fagacèas.
Caractèrs generals
Es un arbre bèl de 25 a 40 mètres de naut, de fulhatge caduc. Isolat, pòt aver una envergadura impausanta, e un tronc qu'atenh o despassa los 5 m de circonferéncia.
A una longevitat maximala de mai de 600 ans, de còps que i a duscas. Fructifica a partir de l'atge de 60 ans. Es une espècia monoïca pollinizada pels insèctes. La florison e la liberacion de pollèn an luòc generalament a mièg-mai en Occitània. Las granas (aglands) son dispersadas pels animals. Es una espècia postpionièra.
Caractèrs descriptius
thumb|left|upright|Inflorescéncias.
Reparticion geografica
Espècia europèa amb una tendéncia subatlantica, lo rove es comun dins gaireben tota l'Euròpa occidentala, mas s'estend mens luenh al nòrd-èst que lo casse. Despassa pas los 60° nòrd en Norvègia e atenh son limit sud al centre d'Espanha e al sud d'Albania. Es una espècia de l'estatge colinèu e de la basa de l'estatge montanhòl que s'encontra pertot entre lo nivèl de la mar e 1750m d'altitud. Commun dins la part nòrd del Massís Central sa preséncia es pus escassa en zona mediteranèa e dins lo bacin aquitan. En Occitània entre las roiredas pus bèlas podèm citar Gresinha o Buset en Lengadòc, Bocona en Savés, o Òrta en Charanta Occitana. De grandas fustadas remarcablas de roires se tròban pus al nòrd dins tot lo bacin de Léger e de Sèina, especialament dins la selva de Tronçais en Borbonés o la de Bercé (Sarthe).
La fusta
La fusta de Quercus petraea es gaireben indiscernible de la de son cosin Quercus robur, amb las meteissa proprietats e aspècte. Es una de las fustas d'òbra de fuelhut pus importanta en Euròpa, amb d'utilizacions ancianas e tradicionalas nombrosas e variadas. La fusta de roire es sovent produita en fustada çò que li balha una granda valor. Es fòrça presat per l'ebenistariá, e la fabricacion de meirams per la tonelariá, e pel trencatage.
Utilizacions de la fusta
Per la fabricacion de meirams en tonelariá, la fusta de roire e la del casse son a l'ora ssd'ara consideradas coma ben distintas, de per sas caracteristicas organolepticas distintas qu'apòrtan al vin, los tanins e aròmas desparièrs e sas quantitats que diferisson sensiblament. En mai la fusta de casse pus porosa libèra pus rapidament dins lo vin de tanins poderoses, comparativament al roire qu'apòrta pus lentament un gost tanic pus fin e sople mas tanben pus aromatic. Pasmens aquò pòt variar considerablament en fonccion de la provenància e quitament de las condicions de creis de cada arbre.
Utilizacion dels aglands
Los aglands tomban durant l'aglanada en auton. Noirissián autrcòps los pòrcs e uèi puslèu los singlars.
Los aglands foguèron consomats per l'òme en periòde de carestiá. La farina d'aglands desruscats, trissats e coitas amb mai d'una aigas dona una purèa que se pòt manjar sul pic en plat salat o dessèrt sucrat o èstre secada e molguda per produire una farina que se consèrva. Los aglands torrats son un succedanèu de cafè.
Taxonomia
Lo rove foguèt descrit pel primièr còp per Heinrich Gottfried von Mattuschka en 1777, que lo descriguèt coma una varietat del casse (Quercus robur) : Quercus robur var. petraea. En 1784, Franz Kaspar Lieblein dona al roire un estatut d'espècia a part entièra : Quercus petraea.
Toponims e patronims
Roire se retròba dins divèrses toponims: La Rovièira, Roièra, Lo Roret.
Diferéncias amb lo casse
Lo roire e lo casse son semblables en aparéncia e pasmens pron desparièrs. Son ambedos fòrça presents pels bòsques e sovent mesclats, mas an pas la meteissa ecologia, es doncas util d’aprene a los distinguir.
Pr'aquò, las doas espècias s'ibridan sovent (per formar Quercus ×rosacea Bechst. un ibrid fertil), çò que fa venir l'identificacion pus malaisida.
Es pas possible de distinguir la fusta copadas d'aqueles arbres.
Castèl
thumb|Façada del castèl de [[Tarascon (Bocas de Ròse)|Tarascon en Occitània.]] Lo castèl (var. castèu, castèth, chastèl, chastèu, chasteu) (del latin castellum, forma diminutiva de castrum) es una «plaça fòrta, clausurada de muralhas, baloards, dogas e d'autras fortificacions». Existís tota una tièra d'edificis militars que presentan d'analogias amb lo castèl, coma l'alcazar, lo torreón, l'atalàia, lo fòrt, lo palais fortificat, la ciutadèla o l'alcazaba, çò que fa pas de bon afortir se la construccion es vertadièrament o pas un castèl. Se considèra normalament coma tal un ensems format per una encencha emmuralhada qu'embarra un pati d'armas, que a son entorn se situan una tièra de dependéncias e que dispausa d'almens una torre abitabla.
Evolucion
200px|thumb|right|[[Castèu de Himeji en Japon.]]
thumb|244ppx|left|Castèl de [[Neuschwanstein que faguèt construire Loís II de Bavièra, amb una finalitat mai decorativa que defensiva]]
A mai se los castèls espeliguèron en abondància entre los sègles VIII e XVI, son origina es mai anciana e an de precedents dins l'arquitectura militara de la Grècia classica. Pendent la Nauta Edat Mejana s'utilizava coma cerco defensiva una simpla palissada de fusta, mas l'evolucion de l'armament e de las tecnicas militaras faguèron venir obsolèta aquesta mena de defensa. Mai tard, se faguèron servir per sa soliditat las construccions en pèira e de murs nauts dels murs que con este material podía alcanzarse.
Pendent l'Edat Mejana, lo castèl aviá pas sonque de foncions purament defensivas, tanben èra residéncia dels senhors de la noblesa e dels quites reis. Al cap de cèrt temps d'unes castèls venguèron una mena de palaisses fortificats. A mai se podiá èsser enclavado dins los núcleos urbans, çò mai frequent es que se situase dins d'airals estrategics, abitualament quilhats sus de ponches elevats e próximos a un curso de agua para su abastecimiento, desde donde pudiera organizarse la propia defensa y la de las villas que de él dependían.
A partir del sègle XVI, en seguida de la davalada del feudalisme e la consolidacion de las monarquías absolutistas, la noblesa proprietària dels castèls los abandonèt dapasset per anar viure dins de palaisses vesins de la cort reiala. Per aquesta rason, e perque venguèron obsolèts dins sa foncion militara, los castèls perdèron son interès e anèron a se destrantalhar fins a la roïna actuala d'un bon nombre d'eles.
Elements del castèl
Dins l'arquitectura castelara se pòdon remarcar los elements seguents essencials e mai caracteristics:
La muralha
Tota l'encencha es enrodada d'una muralha nauta e espessa, qu'en general s'i pòt caminar por su adarve, es a dire, per un camin que la recorre sus sa partida superiora. De trecho en trecho, se intercalan dins la muralha de cubos o torreones que permeton de diversificar los angles de tir e de defendre mejor las cortinas. Todos los lienzos suelen estar rematados per d'almenas per la proteccion de los defendeires. Es tanben abitual de disponer de matacanes e de garitas voladas pr'amor de melhorar las condicions de tir sobre los asaltantes. Al pè de la muralha e rodeándola por el exterior se abre a veces un foso para empachar la aproximación dels enemics; se salva con ponts levadisses. Puede haber más de un anillo defensiu emmuralhat.
La torre de l'omenatge
Es la torre principala, la que servís de residéncia al senhor e cumple las foncions principalas del castèl, albergando las estancias principalas e, en ocasions, los magazins de viandas. Se encuentra en la posicion mai abrigada en relacion amb un possible ataca exteriora, de tal biais que se tombèsse lo demai de las defensas, aquesta torre poguèsse ofrir un darrièr refugi.
Lo pati de armas
Constituís un espaci central que dins qualques cases ramenta las clastras monasticas. A l'entorn de al patio se distribuyen determinadas estancias, coma la capèla (se n'i a una), la sala de recepcions, las naves para acuartelamiento de las tropas, la armería, etc. La dintrada al castèl se fa a través del patio de armas; desde él se pòt accedir al demai de las dependéncias como pasillos de accès a las mazmorras o incluso a pasadisses secrets de fugida, que suelen èsser reservats al senhor.
Lo castèl en Espanha
thumb|240ppx|right|Castèl de [[Turégano (Segòvia)]]
Los nòu sègles que durèt lo periòde que se sona «Reconquista» (711-1492) menada a cabo pels reialmes de Castelha e d'Aragon mantenguèron la Peninsula Iberica en estat de guèrra permanenta. Si se añaden a ello las tensions intèrnas entre la noblesa e la monarquía, frecuentes durante la baja Edad Media e la Renaissença, que derivan a veces en vertadièra guèrra civila, es de bon comprendre lo ròtle qu'aguèron los castèls e el porqué de su abundancia en España.
Gots (Lanas)
Gots (Gouts en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [guts]. Las fòrmas ancianas que son Goti en latin, au sègle X, Sanctus Martinus de Goz aus sègles XI-XII, Gouts (mapa de 1714), Goutz (mapa de 1733).
Per Dauzat, lo nom que vien deu pòble barbar germanic deus gots.
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'ei d'acòrd dab Dauzat. Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, que prepausa got, ua fòrma masculina de gota, dens lo sens d'«arriu ».
Bénédicte Boyrie-Fénié qu'explica l'apellatiu got e esgot existeish en gascon, mès sembla absent de la toponimia. L'abondància deus vestigis arqueologics de l'epòca romana a l'epòca merovingiana dens la comuna que permet de supausar lo nom ei devut a ua colonia de gots.
Biscaia
Biscaia qu'ei un parçan deu Bascoat.
Los sons estatjants que s'apèran los biscaïns.
Administrativament, qu'ei un de la Comunautat Autonòma Basca e ua província d'Espanha tòca tocanta dab Cantàbria (oèst), Burgos (sud-oèst), Alaba (sud), Guipuscoa (èst) e lo golf de Gasconha (nòrd). La ciutat d'Urduña qu'ei ua enclava biscaïna situada enter Alaba e Burgos.
Micenas
thumb|Roïnas de la partida auta de la vila.
Biscaia
Los sons cors d'aiga mei importants que son, de l'òest a l'èst: Agüera, Barbadun, Cadagua, Nervión, Ibaizabal, Asua, Butroe, Oka, Lea e Artibai.
Micenas
thumb|right|Intrada principala dins lo barri de la vila.
Micenas èra una vila antica de Grècia situada en Peloponès. Es un centre important de la civilizacion micenèa que foguèt ocupat entre 1700 e 1200 avC e enviroutat per un barri fòrça important. Son declin foguèt rapid e brutau coma per la màger part dei centres micenèus. Es generalament liat ai migracions dau pòple Dorian vèrs lo sud de Grècia.
Los gentilicis son micenenc -a, micenian -a.
Biscaia
Istòria
Segon la legenda, en 840, las tropas asturianas deu rei Anfós II, comandadas peu son hrair l'infant Ordoño que reclamèn a Biscaia los impòsts non pagats (un bueu, ua vaca e un cavath blanc)...
Eraldica
Sus la crotz, un arbre qu'arrepresenta lo casso de Gernika, simbèu de las libertats bascas. Ancianament, dus lops qui pòrtan un anhèth dens la boca que i figuravan.
Campanha de Vicksburg
thumb|right|[[Litografia de 1863 representant lo passatge de la flòta de Grant davant lei fortificacions de Vicksburg.]]
La campanha de Vicksburg es un ensemble d'operacions militaras que se debanèron dau 26 de decembre de 1862 au 4 de julhet de 1863 durant la Guèrra de Secession. Opausèt l'armada unionista dau generau Ulysses S. Grant ai fòrças confederadas dau generau John C. Pemberton. S'acabèt per una victòria dau Nòrd, succès que foguèt la premiera etapa dins la desfacha dau Sud.
Contèxte
A la fin de 1862, lo Nòrd èra en superioritat numerica mai aviá de dificultats importantas per combatre lo Sud que dispausava de tropas pus experimentadas. Pasmens, maugrat una tiera d'ofensivas arrestadas, lo Nòrd aviá enregistrat quauquei succès coma la presa per suspresa de la Nòva Orleans (1 de mai de 1862) e la conquista de Tennessee a l'eissida de la batalha de Shiloh (6-7 d'abriu de 1862). A tèrme, aquelei succès menaçavan de copar lo territòri dau Sud. Per aquela rason, lei Confederats fortifiquèron la vila de Vicksburg, situat sus una bòna posicion defensiva, lòng de Mississipí.
Debanament
thumb|right|Esquèma generau de la campanha de Vicksburg durant leis operacions de [[1863.]]
L'ofensiva nordista còntra Vicksburg comencèt en decembre de 1862 per d'operacions preliminàrias que permetèron d'organizar una ataca dirècta a partir dau 26. Pasmens, entre genier e març de 1863, lei paluns de Mississipí bloquèron aisament totei lei projèctes de Grant (construccion d'un canau, ataca per de rius segondaris... etc.).
Finalament, a la fin d'abriu, lo cap unionista decidèt de cambiar totalament de plans. Gràcias a de fintas destinadas a atraire l'atencion de Pemberton vèrs lo nòrd, poguèt embarcadar sei fòrças, passar de nuech davant la garnison de Vicksburg e desbarcar au sud de la vila. Aquò li permetèt de trobar de rotas practicablas. De mai, lo movement susprenguèt lei Sudistas que reagiguèron tardivament. Aprofichant aqueu retard, Grant poguèt atacar vèrs lo nòrd per se plaçar a l'èst de Vicksburg e isolar sei defensors entre Mississipí e son armada.
Consequéncias
Lei pèrdas umanas de la campanha foguèron relativament equilibradas amb aperaquí 10,000 tuats e bleçats dins lei rengs nordistas e 9,000 dins aquelei dau Sud. Pasmens, 30,000 Confederats foguèron capturats. De mai, après la presa dei darrierei posicions sudistas lòng de Mississipí, lo territòri dei rebèls èra desenant copat, çò que privèt leis armadas sudistas dei renfòrç en provenància de Tèxas.
Montans
Montans (Montans en francés) es una comuna lengadociana del País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Villatge prèp de Galhac e de la sortida n° 9 de l'autorota A68. Lo vilatge es bastit a l'extremitat d'una laissa dominant Tarn. Fa partida de l'airal de l'AOC del galhac.
Istòria
Lo site de Montans foguèt ocupat par un oppidum gallés.
Ala ja los Galleses produsián de terralhas. Lo luòc èra favorable : las alluvions que recòbran la laissa de Montans compòrtan de jaça d'argila.
Aprèp l'ocupacion romana, lo site venguèt un dels dos centres pus importants de produccion de tralhas sigillada del monde galloroman. Aquelas terralhas èran exportadas, en granda partida per Tarn puèi Garona. Se trapa fòrça terralhas de Montans dins tot l'oèst de França, fins en Bretanha e en Grand Bretanha. Se fabricava tanben a Montans antefixes e anfòras pel vin qu'èra ja produit aquí d'aquel temps.
Civilizacion micenèa
thumb|Posicion dei sites arqueologics principaus de la civilizacion micenèa.
Màslama al-Majrití
Abu-l-Qàssim Màslama ibn Àhmad al-Faradí al-Majrití (en arabi: أبو القاسم مسلمة بن أحمد المجريطي), pus conegut coma Màslama al-Majrití o Al-Majrití (Madrid, 950- Còrdoa, 1008) foguèt un erudit andalós de grand renom, astrològ-astrònom, matematician e alquimista.
Prenguèt part a la traduccion del Planisphaerium e melhorèt las traduccions existentas de l'Almagest de Ptolemèu, presentèt e melhorèt las taulas astronomicas d'Al-Khwarizmí, ajudèt los istorians a l'elaboracion de taulas per fin de convertir lo calendièr persa en calendièr islamic e introduguèt las tecnicas de l'agrimensura e de la triangulacion.
Se li atribuís la paternitat (mas benlèu ne'n faguèt sonque la compilacion) de l'òbra Ghayat al-hakim, traduita en latin en Picatrix, un tractat de magia e astrologia ont se tròban las primièras referéncias explicitas d'Al-Farabí. Tanben se pensa qu'intervenguèt dins las Epistòlas dels Fraires de la Puretat, una enciclopèdia subre las sciéncias fisicas, la filosofia e l'esoterisme, mas son implicacion dins l'òbra es pas ges segura.
S'agís del primièr madridenc istoric conegut. La seuna filha, l'astronòma Fatima de Madrid, collaborèt als seus trabalhs.
George Minot
George Richards Minot (n. 2 de decembre de 1885 - m. 25 de febrièr de 1950) foguèt un mètge nòrd-american. Foguèt assistent en l'Universitat Johns Hopkins, en essent premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1934 amb William Parry Murphy e George Hoyt Whipple, per los sieus trabalhs ligats a la anemia.
Biografia
Durant la siá vida coma professionala publiquèt de divèrses trabalhs sus divèrses tèmas coma lo càncer, la artritis e las deficiéncias alimentarias. Malgrat aiçò, anèt encara mai luènh en l'estudi de la coagulacion de la sang, la transfusion, las plaquetas e cèrts parrabastatges associats al anemia esperlongada. Estudièt tanben la condicion de la sang en cèrts cases de l'empoisonament industrial.
Entre los sieus interèsses èran tanben la leucemia e los parrabastatges dels teissuts fins limfatics, mas las siás contribucions mai importantas foguèron ligadas als sieus estudis del anemia. Lo sieu nom es intimament associat a la terapia de la anemia perniciosa, recebut qu'anèt lo primièr a s'interessar en ela en 1914. Malgrat aiçò, serà pas fins a mai endavant que, al bòrd de George Hoyt Whipple e Willian Murphy, descriguèsson un tractament eficaç per aquela malautiá.
Le Pont-de-Beauvoisin (Isèra)
Le Pont-de-Beauvoisin en arpitan (Le Pont-de-Beauvoisin en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Istòria
thumb|Visita del president Herriot l'an 1949, en lo moment de la manifestacion de la 600 anniversari del rattachement del Dauphiné a la França. Vila francesa dempuèi lo rattachement del Dauphiné a la França en 1349 pel Tractat de Romans.
La municipalitat del Pont-de-Beauvoisin, de l'autre costat del Guiers en lo departament de la Savoie, ela, i aguèt ligat l'an 1860, amb la Savoie, a la França.
Es doncas una vila frontièra e, per #encobrir, es lo luòc de qualqu'uns de las gèstas de Louis Mandrin. La familha Cléret, basada dins aquela vila, a fach fortuna al començament de la a partir de la contrebande de teles índies #que la importation i n'aviá enebit a França. Es amb la familha París la sola familha a aver-i aprofechat a grand escalièr de las opportunités de la posicion transalpine del Dauphiné. Lo un dels pichons-fils, Emmanuel Crétet, vendrà lo primièr dels ministres de l'Interior de Napoleon Bonaparte E primièr director de la Banc de França.
La centenaire del rattachement del Dauphiné a la França a donat luòc en 1949 a una manifestacion grandiose dins las doas vilas bessonas : totas las bastissas aguèron decòr, los abitants disfressats, lo tot coronat per una ceremònia presidida per Édouard Herriot, alavetz president de la Cambra dels deputats.
La commune du Pont-de-Beauvoisin, de l'autre côté du Guiers dans le département de la Savoie, elle, fut rattachée en 1860, avec la Savoie, à la France.
C'est donc une ville frontière et, pour cela, elle est le lieu de certains des exploits de Louis Mandrin. La famille Cléret, basée dans cette ville, a fait fortune au début du à partir de la contrebande d'étoffes indiennes dont l'importation était interdite en France. Elle est avec la famille Paris la seule famille a avoir profité à grande échelle des opportunités de la position transalpine du Dauphiné. L'un des petits-fils, Emmanuel Crétet, deviendra le premier des ministres de l'Intérieur de Napoléon Bonaparte et premier directeur de la Banque de France.
Le 6 centenaire du rattachement du Dauphiné à la France a donné lieu en 1949 à une manifestation grandiose dans les deux villes jumelles : tous les bâtiments furent décorés, les habitants déguisés, le tout couronné par une cérémonie présidée par Édouard Herriot, alors président de la Chambre des députés.
Cai Lun
Cai Lun (vèrs 50 - 121 apC) es un eunuc de la cort imperiala chinesa durant lo periòde dei Han Orientaus. Ministre durant lo rèine deis emperaires Han Hedi (88-105) e Han Andi (106-125), foguèt obligat de se suicidar après lo començament dau rèine personau de Han Andi qu'ordonèt son arrestacion per se venjar de son implicacion dins lo murtre de l'emperatritz Jingyin en 82.
Argenton (Vasadés)
Argenton (Argenton en francés) es ua comuna occitana de Vasadés, en Gasconha, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Cai Lun
Cai Lun es un personatge famós de l'istòria chinesa en causa de son ròtle supausat dins la definicion de la recèpta dau papier. De mai, auriá agut l'idèa de remplaçar lei supòrts tradicionaus de l'escritura chinesa (de tauletas de bambó ò de tròç de seda) per de papier. Pasmens, l'arqueologia contesta uei aquela legenda car l'utilizacion de papier es atestada en China tre lo sègle II avC.
Argenton (Vasadés)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Argenton
La prononciacion es [arʒeŋ'tuŋ]. Las fòrmas ancianas son : Argento (feudum de ~), en latin, en 1263, Argenten, en latin, en 1263, Argentem, en latin, en 1289 e en 1305. Segon Dauzat, lo nom ven de argant, « argent » e (a perpaus d' Argenton-sur-Creuse) de magos, au sens de « mercat ». Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, e B. Boyrie-Fénié era-medisha accèptan l'explicacion; per Dòna Boyrie-Fénié, lo tèma seré lo « cognomen » gallés Arganto e lo segond element pòt estar lo gallés magos o lo sufixe latin -one; au revèrs, Jacques Astor, citat tanben per Bénédicte Boyrie-Fénié, pensava a un nom de persona Argantius, que conven pas (auré donat *Argençon, o meilèu *Argançon). Bénédicte Boyrie-Fénié trebola un pauc son discors en evocant una influéncia deu riu Argenton suu toponime : cau causir enter son explicacion, que supausa implicitament que lo riu deu son nom au vilatge, e un manlèu au nom deu riu. Mès tot es pas dit sus la question, que la basa sia un nom de persona o lo mot qu'a lo sens d'« argent ». Arganton (en gallés « argent », cf. latin argentum) o un nom d'òme Arganto, dab sufixe, mian regularament a *Arganton e pas a Argenton; se lo nom es gallés a l'origina, cau supausar ua substitucion o una atraccion per son correspondent latin, probablament quan lo gallés èra enqüèra comprés; o alavetz lo nom èra entèirament latin, basat sus argentum o sus un nom de persona qu'en deriva. Dens las fòrmas ancianas, lo -o de Argento, en 1263, es pas un sufixe; mès que pensar, a perpaus deu sufixe, de las fòrmas estranhas Argenten, Argentem ? La finala -m de la segonda seré un argument per -magos, mès lo vocalisme de la tresena sillaba embarrassa.
Figuès
Figuès (Higuèirs ?), anciana parròpia (mès son annèxa Bachac es dens Rufiac). Lo nom poiré representar l'aubre (lo higuèir) au plurau, donc dab ua valor collectiva, mès carré aver fòrmas ancianas.
Soire
200px|left|thumb|Tor dau relòtge
Soire [ˈswiʁə]/[ˈswɛjʁə] (formas arcaïcas: Ussoire, Issoire ) z-es 'na viala d'Auvèrnhe (Occitània), administrada par le departament dau Puèi de Doma de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe. z-Es v-una de las quatre sosprefecturas dau Puèi de Doma ('bei Tièrn, Riam e Embèrt).
Geografia
Soire z-es situada au sud de Clarmont-Farrand a rasa de l'autorota A75. z-Es travarsada par le riu Alèir.
Toponimia
Vejatz https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1931_num_33_4_2623
Istòria
200px|left|thumb|Glèisa de Sant Astremòni en [[1825]] Una abadiá seriá estada fondada sobre le site de vès Soire au sègle IV par Sant Astremòni mas seriá estada destruita par los Visigòts pauc de temps après.
Au sègle XVI, Soire visquèt las Guèrras de Religion e fuguèt victima de los dos camps (los protestants dau capitani Merle e l'armada reiala catolica). Fuguèt tant tochada par le conflicte de la Liga.
La vinha fuguèt durament tochada per la filloxèra au cors dau sègle XIX e l'arribada dau tren en 1855 provoquèt la falhita de los batelèirs qui transportavon le bòsc. Un regiment s'installèt dins la viala 'jodant un pauc a sobreviure economicament.
Au sègle XX, Soire s'industrializèt 'bei d'usinas metallurgicas e lo regiment fuguèt remplaçat per l'Escòla Nacionala de los Sosoficièrs d'Activa.
Eraudica
100px|left|thumb|Escut de Soire Blasonament : d'azur embei la letra d'aur, la coa inversada a mança e enrotlada par la poenta, surmontada d'una corona de marqués dau mèsma.
Las armas de Soire pòrtan una "Y" par ce que le nom de la viala s'escriviá en francés Yssoire, embei aquesta letra, davant la Revolucion Francesa.
Nòtas
<references group="N"/>
Anfós Daudet
Anfós Daudet (Alphonse Daudet en francés; Nimes, 13 de mai de 1840- París, 16 de decembre de 1897) foguèt un escrivan, poèta, contaire e autor dramatic occitan qu'escriguèt son òbra en francés.
338a division d'infantariá (Alemanha)
La 338 division d'infantariá (338. Infanterie-Division en alemand) es una division de la Wehrmacht durant la Segonda Guèrra Mondiala (1939-1945). Formada lo 9 de novembre de 1942, foguèt desplegada lòng dau litorau mediterranèu entre Mauguiò e Sausset dei Pins de febrier de 1943 a aost de 1944. Obligada de se retirar vèrs lo nòrd per la vau de Ròse après lo desbarcament de Provença, foguèt en partida destrucha a la batalha de Montelaimar dins la temptativa deis Aliats d'enceuclar la 19a armada alemanda (21-28 d'aost de 1944). Tornada formar a partir dei rèstas de divèrseis unitats, demorèt engatjada sus lo frònt occidentau onte foguèt destrucha dins la Pòchi de Ruhr en abriu de 1945.
Gla
thumb|Roïnas dau barri de la vila.
Angerville-l'Orcher
Angerville-l'Orcher es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Comunas limitrophes : al nòrd, Vergetot e Sant-Salvador-de Émalleville, al nòrd-es Manneville-la-Goupil, a l'èst Graimbouville, al sud Étainhus, a l'oèst Manéglise e al nòrd-oèst Hermeville.
Principalas separacions : La Romainerie, Lo Loir e Esclatot.
Commune du Pays de Caux située dans le canton de Criquetot-l'Esneval.
Communes limitrophes : au nord, Vergetot et Saint-Sauveur-d'Émalleville, au nord-est Manneville-la-Goupil, à l'est Graimbouville, au sud Étainhus, à l'ouest Manéglise et au nord-ouest Hermeville.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La primièra mencion de la comuna data de 1199. Establiment rural probablament fondat al per un cèrt Asgeir o Ansgar, d'origina scandinave. Nom de familha actuala "Anger". Per "Orcher", veire Gonfreville-lo Orcher
La première mention de la commune date de 1199. Établissement rural probablement fondé au par un certain Asgeir ou Ansgar, d'origine scandinave. Nom de famille actuel "Anger". Pour "Orcher", voir Gonfreville-l'Orcher
Écaillon (Nòrd)
Écaillon es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Carlos Mauricio Funes
Carlos Mauricio Funes Cartagena (n. 1959) jornalista e òme politic, foguèt president del Salvador de 2009 a 2014.
La Chapelle-Gaugain
La Chapelle-Gaugain es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Nòtas
<references group=N/>
Avranville
Avranville es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Lengas yandang
Las lengas yandang (o lengas yendang) son un grop de lengas adamawa parladas dins l'estat d'Adamawa, en Nigèria.
Classificacion
La classificacion intèrna del boa es pas establida, suubretot per manca de donadas sus las lengas del grop. Blench (2009) dona una classificacion provisòria, mas pas demostrada :
Cristóvão de Moura e Távora
thumb|Cristóvão de Moura e Távora Cristóvão de Moura e Távora – tanben conegut en castelhan com Crístobal de Moura – (Lisbona, 1538 - Madrid, 1613) que ho un nòble portugués pro castelhan qui arribè quitament au reng de vicerei de Portugal deu rei Felip III d'Espanha.
Que serví mei que mei com diplomata durant lo regnat deu son predecessor Felip II d'Espanha.
Batalha dei Termopilas
La batalha dei Termopilas foguèt una batalha de la Segonda Guèrra Medica qu'aguèt luòc en 480 avC. Se debanèt entre una fòrça de ciutats grègas dirigida per lo rèi d'Esparta Leonidas Ier (7,000 òmes) e l'armada de l'Empèri Pèrsa de Xèrxes Ier (unei desenaus d'òmes). Après tres jorns de resisténcia e de pèrdas considerablas per l'armada pèrsa, lei fòrças grègas foguèron quasi enceucladas e se deguèron replegar. Pasmens, lo còrs dei soudats d'Esparta, compausats de 300 combatents, demorèt sus lo prat batalhier ambé quauqueis aliats per protegir la retirada dau rèsta de l'armada grèga e foguèt anientat.
Le Mémont
Le Mémont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jørgen Løvland
Jørgen Løvland, òme politic (1848-1922) foguèt primièr ministre de Norvègia entre 1907 e 1908.
Milly-Lamartine
Istòria
Ancian « Milliacum ». Mencionat als e.
Ancien « Milliacum ». Mentionné aux et.
Batalha de l'Artemision
La Batalha de l'Artemision es un ensems de batalhas navalas de la Segonda Guèrra Medica. Aguèt luòc en 480 entre una flòta de ciutats grègas coalizadas e una flòta de l'Empèri Pèrsa. L'objectiu èra de sostenir la resisténcia terrèstra ai Termopilas. Après tres jorns de combats, lei Grècs abandonèron la posicion venguda inutila après la presa dei Termopilas per lei Pèrsas.
Gignéville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En l'istòria recenta, Gignéville s'es distinguit per lo sieu vòt en favor del candidat de l'extrèm drecha (Tèsta Nacionala), lududes en concedint 63,40 % al primièr torn de la presidenciala de 1995. En 2002, Jean-Marie Le Pen #far 51,35 % al primièr torn. Per çò qu'es de Bruno Mégret #obténer 13,51 % dels sufragis. Al segond torn, totjorn en 2002 Lo president del FN, #realizar 58,97 % dels sufragis ; #çò que fa de Gignéville, la cinquena comuna de França a aver-i votat çò de mès per Jean-Marie Le Pen al segond torn de l'eleccion presidenciala francesa de 2002.
Dans l'histoire récente, Gignéville s'est distingué pour son vote en faveur du candidat de l'extrême droite (Front National), lui accordant 63,40 % au premier tour de la présidentielle de 1995. En 2002, Jean-Marie Le Pen fit 51,35 % au premier tour. Quant à Bruno Mégret il obtint 13,51 % des suffrages. Au second tour, toujours en 2002 Le président du FN, réalisa 58,97 % des suffrages ; ce qui fait de Gignéville, la cinquième commune de France à avoir voté le plus pour Jean-Marie Le Pen au second tour de l'élection présidentielle française de 2002.
Kpasam
Lo kpasam (o kpasham, sam, nyesam) es una lenga adamawa, de la familha nigèrocongolesa parlada al Nigèria. Lo nom kpasam, o kpasham, es en fach aquel d'un vilatge ont la lenga es parlada. Los locutors se sonan en realitat ísàm, e la lenga es lo ɲé sàm « la lenga dels isam »