cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Olfaccion
Elements anatomics
Al nivèl anatomic, lo sistèma olfactiu es composat de doas estructuras, lo sistèma olfactiu principal que l'estumulacin induch las sensacions d'odor e lo sistèma trigeminal qu'induch de sensacions somatosensorialas (tactila, termica, dolor, umiditat). Existís una tresena partida anomenada « organ vomeronasal », qu'es situada en retrach dins l'orifici de las narras. Per l'òme l'organ vomeronasal demora dins un estat rudimentari que sas aferéncias nerviosas desaparéisson la 18a setmana de la vida embrionària. Sembla pas foncional, mas son implicacion dins la deteccion de feromònas faguèt l’objècte d’un viu debat (Giorgi et al., 2000; Foltan et Sedy, 2009; Mast et Samuelsen, 2009). Per fòrça espècias de vertebrats aquel organ sensorial es ligat a la percepcion de las feromònas per sa reproduccion o lo marcatge de son territòri per exemple.
Anosmia e iposmia
La pèrda de l'odorat se nomena anosmia, sa diminucion substanciala es nomenada iposmia. Es deguda mai sovent e de traumatismes, o d'infeccions mal curadas (riniti, ...), mas pòt tanben aver una origina genetica o congenitala. L'anosmia pòt concernir totas las odors o sonque unas d'entre elas (anosmias especificas). Es sovent acompanhada d'agueusia (son equivalent ligada al gost), pasmens s'aquela diminicion del gost siá constatada per las gents avent perdut l'odorat tardièrament. Aquela pèrda d'odorat pòt tanben signalar que los sinus son tancats, per exemple dins la malautiá polipòsi nasosinusiana.
L'anosmia o la dificultat de reconeissença de las odors pòdon èsser de signes anonciant de malautiás neurodegenerativas, coma la malautiá d'Alzheimer o la malautiá de Parkinson, o d'autres problèmas diferents de las pèrdas sensorialas "normalas", ligadas al vielhiment. Mai foguèt constatat, per de mirgas de laboratòris modificadas per produire naturalament de placas amiloïdas, reprodusent atal çò que s'obsèrva per l'òme dins lo cas de malautiá d'Alzheimer, que la primièra partida tocada per la degenerecéncia del cervèl es aquela qu'es responsable de l'odorat de la mirga, situada entre lo centre del cervèl e lo morre. Los primièrs simptòmas son efectivament una diminucion de las capacitats olfactivas de la mirga, de biais plan rapids e sensibles, que detectadas a partir de las primièras placas, vèrs 3 meses (per la mirga modificada). Aquó fa pensar qu'un tèst olfactiu pòt èser una de las alternativas als metòdes mai costoses de diagnostic precòces de la malautiá d'Alzheimer ».
Jurament del Jòc de Pauma
Lo Jurament del Jòc de Pauma foguèt un engatjament d’union prés lo 20 de junh de 1789 a la sala del Jòc de Pauma, a Versalhas, per 578 deputats del Tèrç Estat pendent los Estats generals de 1789. Fàcia a las pressions del rei de França Loís XVI, faguèron la promessa de se separar pas abans l’elaboracion d’una Constitucion. E mai qu'aqueste jurament aguèsse pas de valor juridica, son impacte simbolic foguèt fòrça important, amor que foguèt lo preludi de l'obtencion de la sobeiranetat nacionala e de la separacion dels poders. Provoquèt l'amassada dels tres òrdres (Noblesa, Clergat, Terç estat) en una "Assemblada nacionala constituenta", que ne seràn eissits l'abolicion de la feudalitat (4 d'agost de 1789), la Declaracion dels Dreches de l'Òme e del Ciutadan (26 d'agost de 1789), e los grands principis de la Constitucion (fin de 1791).
Olfaccion
Anosmia e iposmia
La pèrda d'odorat pòt aver d'efièch variats sus l'organisme de las gents que ne patisson. Se constata sovent un periòde de fòrta depression ligada a l'anosmia, acompanhada de simptòmes diferents, coma un pèrda de l'apetit e de l'excitacion sexuala.
Un tèst eficaç quines que sián l'edat e la cultura del pacient e implicant pas las capacitats de memòria se basa sus l'inalacion de parfums fòrça desagradables : Una persona normala bloca (per reflèxe) sa respiracion dal començament de l'inalacion, alara qu'un deficient olfactiu inalarà mai longtemps abans de detectar l'odor o la  detectarà pas.
Iperosmia
L'iperosmia es un aument de la capacitat olfactiva, pzr exemple aver la capacitat d'identificar la darr!èra persona a aver quitat una cadièra mercé a son odor. Se'n trapa lo simptòmas per las personas atengudas d'algia vasculària de la fàcia, de migranas, o d'insufiséncia surrenaliana cronica primària.
Cacosmia
Treble de l'odorat que mena los pacients a amar o percebre d'odors fetidas, putridas o conegudas coma desagradablas. La cacosmia pòt aver una origina physiologique (rhinite, sinusite, tumorale) ou psicologica. Sovent confonduda amb la cacostomia que designa l'emanacion d'odors desagradablas. Aquò ven de trebles foncionals (de la boca o dels sistèma digestiu).
Parosmia
La parosomia es una distorsion d'una odor cap a una autra odor, mai sovent desagradabla.
Fantosmia
La fantosmia es una odor fantasma que ven sens qu'una font d'odor siá présenta. Pòt èsser agradabla o desagradabla.
Tama ʻaiga
Lo títol de tama ʻaiga es donat als quatre caps majorals de l’aristocracia de Samoa.
Apareis al s. XIX per las quatre dinastias de Malietoa, Mataʻafa, Tupua Tamasese e Tuimalealiʻifano.
Emai se pas res es escrich dins la constitucion, dempuèi l’independéncia de las Samoa en 1962, lo cap d’estat es estat sempre causit demèst los tama ʻaiga.
Arrondiment de Castèlnòu d'Ari
L’arrondiment de Castèlnòu d’Ari es una anciana division administrativa francesa del departament d’Aude.
Istòria
Se creèt l’arrondiment de Castèlnòu d'Ari en 1800. Èra compausat de cinc cantons: Bèlpuèg, Castèlnòu d'Ari Nòrd,Castèlnòu d'Ari Sud, Fanjaus e Salas d'Èrs.
Es suprimit en 1926. Los cinc cantons passan dins l’arrondiment de Carcassona.
Campanha de l'Òc
La Campanha de l'Òc (Catalan: Campanya del Sí) es una campanha formada de desparièras organizacions e personas en favor del «Òc» en lo referendum sus l'independéncia de Catalonha, 2017. Foguèt presentada lo 3 d'agost de 2017 a Barcelona.
La campanha es impulsada per la Assemblada Nacionala Catalana e compren Òmnium Cultural, lo Associacion de Municipis per l'Independéncia, lo Partit Democrata Europèu Catalan, Esquèrra Republicana de Catalonha, la Candidatura d'Unitat Populara, Democratas de Catalonha, Movement d'Esquèrras e Solidaritat Catalana per l'Independéncia.
Nacimiento (Chile)
Nacimiento es una comuna chilena de la region del Biobío.
Arundo donax
Arundo donax es una de planta erbacèa de la familha de las Poaceae, sosfamilha de las Arundinoideae, es una canavèra. Son cultivar pigalhat la fa mai atractiva e s'utiliza per ornar pargues e jardins.
Descripcion
Es una graminèa de rizòma caracteristic dels luòcs umids de las regions mediterranèas. A de grandas fuèlhas desfiladas, penjantas, glaucas, e de crestas terminalas d'espiguets de color vers palle a violacèu.
Sembla a una canavèra o un bambó, subretot abans l'aparicion dels espiguets. Sa nautor varia de 1 m a 8 m segon las varietats e las condicions de cultura. L'ivèrn pren un aspècte dessecat.
L'inflorescéncia apareis de setembre a octobre, es una crèsta d’espiguets pollinizats pel vent (anemogamia). Lo fruch es un cariòpse.
Déwé Gorodey
Déwé Gorodey (Pwäräiriwa, Nòva Caledònia, 1 de junh de 1949 – 14 d'agost de 2022) es una escrivana e politiciana canaca. Ardenta defensora de las lengas e culturas canacas, las posicions d'aquesta activista son favorablas a l'independéncia de l'isla.
Arundo donax
Cultura
Arundo donax es pro rustic un còp installada (fins a -10 °C pels cluèges e -15°C pels rizòmas) e es pauc sensibla als parasits o malautiás.
Coma totas las espècas pigalhada, lo cultivar 'Versicolor' (mai utilizat en ornament) es fòrça mens vigorós que l'espècia tipe (la partida blanca del fulham participa pas a la fotosintèsi).
Abitat e espandiment
L'airal de reparticion d'origina d'Arundo donax s'espandís dins las regions temperadas e tropicalas del Mond Vièlh. Pasmens se l'espècia es sovent considerada coma indigèna dins le bacin mediterranèu o d'autras regions mai caudas del Mond Ancian, seriá una introduccion anciana en Euròpa dempuèi l'Asia tropicala. Son airel original seriá donc purament asiatic. Aquela espècia es uèi largament espandida dins totas las regions caudas del mond. Se naturalizèt dins fòrça regions e es a vegadas venguda envasissenta, subretot en Africa australa, dins las regions subtropicalas dels EUA, al Mexic, dins las Antilhas, en America del Sud e dins las illas del Pacific.
Arundo donax figura dins la lista de las cent espècias envasissentas d'entre las mai nosiblas del mond de l'UICN. Dins las Illas Canàrias, l'espècia es classificada coma planta envasissenta e alara enebida de detencion, comèrci e propagacion pel decret reial 1628/2011.
Bioenergia
Sul plan industrial, Arundo donax es una de las culturas mai prometosa per la produccion de bioenergia jos clima mediterranèu ont es ja adaptada al mitan, dona de rendements importants e durables, e resistís a las secadas. D'estudis sul terren mostrèron sos febles besonhs en trabalh de sol, engrais e pesticids. a l'avantatge de far pas concurréncia a las culturas alimentàrias que sos febles besonhs li permeton de butar ont pas cap d'autre cultura alimentària serà pas envisajabla. Mai, Arundo donax dona una proteccion contra l'erosion dels sols, un dels procediments mai importants de degradacion de las tèrra dins lo bacin mediterranèu. A. donax a un potencial impressionant per mai d'un procediment de conversion en matèrias primièras bioenergeticas. Son recòrd istoric de produccion foguèt establit en Itàlia per SNIA Viscosa sus 6 300 ha a Torviscosa, per aténher la produccion annala mejana de 35 t/ha de matèria seca. Uèi, d'estudis per trobar de culturas energeticas foguèron menats per mai d'una universitat als EUA e UE dins l'UE per evaluar e identificar las practicas melhoras de gestion per maximizar los rendements de biomassa e evaluar los impactes environamentals.
Òrt
Sovent utilizadas en sèga a Occitània, buta plan en situacion abrigada e plan solelhada, amb un sol umid e puslèu sablonós, mas plan drenat l'ivèrn. S'adapta a la salinitat dels sòls.
Tradicionalament, dona lo material de basa per realizar las canissas e de banastariá. Se las tijas son mal servadas se desvolòpan de mosiduras.
Tirúa
Tirúa es una comuna chilena de la region del Biobío.
Comunautat de comunas de La Sala Comunautat
La comunautat de comunas de La Sala Comunautat es una intercomunalitat, roergassa, situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Son còdi SIREN es 200 067 064.
Istòria
La comunautat de comunas de La Sala Comunautat resulta de la fusion, lo 1èr de genièr de 2017, de doás comunautats :
thumb|300px|center|L'anciana CC del Bacin de La Sala Aubinh thumb|300px|center|L'anciana CC de la Val d'Òlt
Veire tanben
thumb|450px|center|Mapa dels EPCI d'Avairon lo 1èr de genièr de 2019
Denotacion
La denotacion es lo sens objectiu d'un mot o expression, aquel que la majoritat dels parlants d'una lengua li autrejan per convencion e que se reculhís en d'òbras normativas coma los diccionaris. Lo contengut denotatiu es pas fixat, per que varia amb lo temps segon l'evolucion naturala de la lenga, mas es pas tan subjècte al cambi que la connotacion o sens subjectiu.
En semantica s'ensaja d'estudiar la denotacion a partir de trachs minims de sens, de camps semantics que meton en relacion de paraulas similaras o dempuèi l'interaccion de la paraula amb los autres d'elements de la frasa ont es inserida. La lingüistica cognitiva rebuta l'existéncia de la denotacion pura, mas admet l'ensems dels traches coma definicion del sens.
Mulchén
Mulchén es una comuna chilena de la region del Biobío.
Tupua Tamasese
Lo Tupua Tamasese es un dels quatre títols aristocratics majorals (Tama ʻaiga) de las Samoa.
Lo titulari actual Tupua Tamasese Tupuola Tufuga Efi (elegit en 1983) foguèt cap d’estat de las Samoa de 2007 a 2017.
Lista dels primièrs ministres de Botan
thumb|200px|Emblèma de Botan. Aquesta es la lista dels primièrs ministres de Botan de 1907 fins a uèi.
Mataʻafa
Lo Mataʻafa es un dels quatre títols aristocratics majorals (Tama ʻaiga) de las Samoa.
I a pas de titulari per ara.
Venise
Venise es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Champ
Saint-Champ-Chatonod en arpitan ( Saint-Champ-Chatonod en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Geografia
Comuna situada a 5 km al nòrd-es de Belley. Es incluse dins la zòna de appellation AOC de las vins del Bugey.
Commune située à 5 km au nord-est de Belley. Elle est incluse dans la zone d'appellation AOC des vins du Bugey.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montmolós
Montmolós (Moumoulous en francés) qu'ei ua comuna gascona d'Astarac situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Aute vilatge o quartièr : Los Sarrons. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [moumou'louh] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Momoloos en 1285, De Momolos en 1313, Montmolous, Momolous en 1708, Mommolous en 1760, Montmouloux (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Miquèu Grosclaude, la prumèra partida qu'ei probablament Mont, pr'amor d'atestacions [quinas ? son las mei recentas]; que i a quauquarren com 1 km, dens la comuna de Freisheda (canton de Tria) un petit vilatge aperat Molous. Probable que Montmolós ei aparentat a Molous. Grosclaude qu'interprèta Momolons (la soa grafia) com « lo mont de Molous ». Que demoraré a explicar Molous. Pr'aquò, la prononciacion de Molous qu'ei ['mòlous] e pas [mou'lous]. Mes fòrmas ancianas qu'indican la prononciacion anciana de Momolons qu'èra tanben [moun'mòlous]. Momolons qu'ei format de Mont e deu nom d'ua localitat vesina.
Cementèri de Tèrra Cavada
thumb|Passejada del cementèri Salonica
Lo cementèri de Tèrra Cavada, que lo nom ven de segur de la tèrra cavada fornissent l'argila al briquetièrs de la vila ròsa, es l'òbra d'Urbain Vitry que ne faguèt lo mai grand cementèri de Tolosa. Divisat en uèit seccions, foguèt oficialament dubèrt coma cementèri en 1840. Es partatjat en dos: lo quita cementèri de Tèrra Cavada de sièis seccions, o cementèri ancian, lo cementèri de Salonica (dos seccions), o cementèri nòu, separarats pel camin de Callibens.
Celebritats enterradas
Fòrça celebritats causiguèron per darrièra demòra lo cementèri tolosenc. S'i trapan de grands noms de l'armada francesa. coma lo general de division Philibert Collet, rejonhent en Transjordania las Fòrças francesas liuras en 1941, Grand oficièr de la Legion d'onor, Crotz de guèrra 1914-1918 e membre de las Tropas especialas del Levant o lo general Barbot, servici en Espanha entre 1808-1811, descrich per Napoleon Bonaparte coma l'. Es tanben representat sul quadre de Louis-François Lejeune, « La batalha de las piramidas ». Se pòt trobar la tomba d'artista coma Jules Jacques Labatut e de personatge mai atipics coma Jules Léotard, inventor del trapèzi volant. Mas encara Joseph Engelmajer, fondator de l'associacion Le Patriarche o Eugène d'Hautpoul, òme politic, mòrt en portant secors pendent las aigadas de 1875.
Luòc de culte
Lo cementèri tolosenc foguèt tanben un luòc de reculhement pels catolics. Hélène Soutade, « santa populara », (non reconeguda per la Glèisa).
Nòtas e referéncias
thumb|right|Detalhs de capèlas funeràrias
Yves Coppens
Yves Coppens, nascut lo 9 d'agost de 1934 a Vannes (Morbihan), es un paleontològ e paleoantropològ francés, professor emerit al Musèu nacional d'istòria naturala e al Collègi de França.
Son nom es estacat en França a la descobèrta, en 1974 en Etiopia, del fossil d'Australopitèc escaissat Lucy, coma codirector de la còla que lo metèt a jorn, amb l'american Donald Johanson e lo francés Maurice Taieb.
Urbain Vitry
Marie Joseph Urbain Vitry, nascut lo 2 de julhet de 1802 a Tolosa, mort lo 27 de setembre de 1863 dins aquela meteissa vila, es un arquitecte e urbanista tolosenc.
Biografia
Nebot de Jacques-Pascal Virebent (1746-1831), arquitecte e fondator d'una importanta manufactura d'ornaments arquitecturals en tèrra cuècha, Urbain Vitry estudièt l'arquitectura a l'Escòla de las Bèlas Arts de Tolosa, puèis de Paris, dins lo talhièr d'Achille Leclère. En 1826, foguèt nomenat professor à l'Escòle de las Arts, qu'ensenèt tota la seuna vida. Creèt un cors de geomatria e de mecanica, e l'escòla prenguèt le nom d'Escòla de las arts e sciéncias industrialas.
Urbain Vitry es a l'origina del reviscol de l'ensenhament de l'arquitectura a Tolosa. A 28 ans, en 1830, succedèt al seu oncle coma arquitecte en cap de la vila de Tolosa, prenguent la plaça dels dos fihs d'aqueste. Son òbra, imensa, marca la fisionomia de Tolosa del sègle XIX e seguent. Establiguèt lo plan general dels alinhaments de la vila. Abans las traucadas de las grandas vias haussmanianas a la fin del sègle, dins l'embolh de las carrieròlas medievalas e la destruccion a aquela epòca de fòrça monuments (çò que valdrá a Tolosa l'escai de capitala del vandalisme), l'òbra d'Urbain Vitry se fa dins la mesura: dona lor aspècte actual a las carrièra Sant Antòni del T, a la carrièra dels Marcands, a las carrièras Lafayette e de Remusat, a las pichonas plaças qu'orna de fonts: plaça de la Trinitat, plaça Salengro, place Olivier, plaça Dupuy... Dessenha l'obelisca remembrant la batalha del 10 d'abril de 1814, la font monumentala al general Dupuy.
Eth Hreishet
Hereishet (Fréchet-Aure en francés), shens article, qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Urbain Vitry
Biografia
Realizèt de basts comunauls, coma Los Escorjadors, ara musèu d'art contemporanèu (1825-1832), l’observatòri de Bèlmont, l'amfiteatre de l'escòla de medecina (ara Teatre Daniel-Sorano). Coma arquitecte privat, coneguèr grand van amb los seus ostals de familha en vila e al camp. Son arquitectura neaclassica, italianisanta, d'una granda sobrietat, utiliza pel melhor lo material local, la brica a vegada soslinhada de pèira blanca, e dels ornaments de la fabrica Virebent. En 1836, son projècte pel nòu cementèri de Tèrra Cavada, dins un estil neoegipcian, foguèt acceptat. En 1843, mes en causa sus la seuna doble posicion dins lo public e lo privat, foguèt contrench a la demission de la seuna carga d'arquitecte en cap de la vila. De 1846 a 1848, foguèt conselher municipal. Èra tanban membre de fòrça societats saventas per que redigiguèt fòrça comunicacions.
Eth Hreishet
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Urbain Vitry
Biografia
Es l'autor d'obratges Le propriétaire architecte e lo Vignole de poche, que contribuisson a far coneisser las seuns realizacions, que sepòdon encara veire d'exemples a Tolosa: l ' ostal Lamothe, plaça de la Trinitat, l ' ostal Thibaut carrièra Sant Antòni del T.
Eth Hreishet
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [héré'chét] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : De Fraxineto, en latin, en 1387, Frechet en 1790, Frechet (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), Fréchet d'Arreau en 1806.
Urbain Vitry
Biografia
Lo seu ostal de familha, baloard Carnot, foguèt destruit pendent l'operacion imobilièra de la Plaça Occitana en 1972.
Saint-Samson-de-la-Roque
Saint-Samson-de-la-Roque en normand (Saint-Samson-de-la-Roque en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Eth Hreishet
Toponimia
Segon Boisgontier (NRO n° 21-22. 1993 p. 192), Hereishet que representa *fraxinetum. Segon R. Aymard,  Hereishet que vien deth gascon frèche, dab eth sufixe collectiu botanic -et.
Segon Miquèu Grosclaude, Hereishet qu'ei un nom gascon, « lòc plantat de hrèishos », deth latin fraxinus (medish sens) e sufixe collectiu vegetau -etum; eth autor qu'escriu a bon dret Hereishet.
Luíza Tomé
Luíza Francineide Coutinho Tomé (nascuda lo 10 de mai de 1961) es una actritz brasilièra.
Lido (escòla)
Lo Lido de Tolosa es una escòla de circ dependent de la vila de Tolosa. Lo nom del Lido ven del seu primièr luòc, un ancian cinèma comprat per la vila en 1982, ara situat dins lo quartièr dels Argolets a l'èst de la vila. Sa dinamica se tropa dins lo circ contemporanèu.
Armentières-sur-Avre
Armentières-sur-Avre en normand (Armentières-sur-Avre en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nolhan (Hauts Pirenèus)
Nolhan (Nouilhan en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [nou'lya] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Noalha, Noalla au sègle XII, De Noelhano, en latin, en 1313, De Noillano, en latin, en 1342, de Noalhano, en latin, en 1379, Noelhan en 1429, Nouillan en 1732, Nouaillan en 1772, Nouilhan (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Dauzat e Rostaing, Rohlfs, R. Aymard, Nolhan que vien deu latin novellus, « navèth » (nocion d'eishartigatge, treitin, desbosigada, desbosigatge, desartigatge) o deu nom latin d'òme Novellius o Nobilis, dab lo sufixe -anum.
Segon Negre, Nolhan que vien deu nom « romanic » d'òmi Nobilianus (de Nobilis), shens sufixe. Segon Cl. Larronde, que s'ageish deu nom latin d'òmi Novalis.
Segon Miquèu Grosclaude, lo vilatge qu'a un omonime dens la comuna de Biucens; qu'ei près tanben de Noalhan (Gironda), de Nolhan (Gers) e de Nolhan (comuna de Montossèr). Grosclaude que ved tres possibilitats : Grosclaude qu'aima mei Nobilis e en tot cas un nom de maine antic.
La Vila Dieu del Temple
La Vila Dieu del Temple o Laveladiu, fòrma autentica, ambe conservacion de a etimologic (La Ville-Dieu-du-Temple en francés), es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
La comuna es situada sus la rota nacionala 658, entre Montalban e Los Sarrasins.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Dòlça
La dòlça, (var. gòlça, teca, cotèla, coscolha) escaissada legum pels primièrs botanists, es un fruch de pericarp sèc amb dobla deïscéncia (suturala e dorsala ), las doas fendas isolant doas valvas que pòrtan caduna una rengada de granas.
La Vila Dieu del Temple
Istòria
La comuna foguèt fondada pels cavalièrs del temple al mitan del sègle XII, al dintre del grand bòsc d'Agre. Los templièrs, aprèp aver creat una comandariá, desbosquèron los alentorns per ofrir de tèrras novèlas a la cultura. Son desvolopament foguèt dificile a causa de la creacion al meteis temps de doas vilas importantas : Los Sarrasins e Montalban. Aprèp lo fracatge dels templièrs, La Vila Dieu passèt als templièrs de Malta.
Dòlça
La dòlça es caracteristica de las plantas de la familha de las Fabacèas, sovent sonadas tanben leguminosas per aquesta rason. Se destria del follicul, fruch sèc d'una fenda de deïscéncia.
Nòtas e referéncias
Gousse
La Vila Dieu del Temple
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Laveladiu èra de la diocèsi civila del Bas-Montalban, donc de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de la diocèsi de Montalban e de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Laveladiu èra del canton de Sent Porquièr, en l'an X, del canton de Montuèg. Oficialament, Lavilledieu venguèt La Ville-Dieu-du-Temple per decret del 9 de febrièr 1968.
Lac Vostok
thumb|right|Localizacion dau Lac Vostok en [[Antartida.]]
Lo Lac Vostok es un lac subglaciari d'Antartida situat en dessota de l'estacion Vostok. D'una longor de 250 km per una largor de 50 km, a una superficia d'aperaquí 15,690 km². Probablament isolat dempuei de milions d'ans, a una prefondor mejana de 344 m e contèn un volum estimat de 5,400 km 3. Son aiga es mantenguda liquida a -3 °C gràcias au flux geotermica e la pression de 360 bars.
Jean Mermoz
Jean Mermoz, nascut a Aubenton (Aisne) lo 9 de decembre de 1901 e mòrt dans l'ocean Atlantic lo 7 de decembre de 1936, foguèt un aviator, figura legendària de l'Aeropostala, d'escai l'« Arcàngel ».
Foguèt tanben un dels fondators en 1936 del Partit Social francés (PSF) amb lo colonel de La Rocque.
Jovença
Èra lo filh de Jules Mermoz, mèstre d'ostalaria, e de Gabrielle Gillet dicha (1880-1955, cavalièr de la Legion d'onor en 1952). En 1930, esposèt Gilberte Chazottes, que, veuse, se tornèt maridar amb l'engenhaire René Couzinet.
En abril de 1920, Jean Mermoz signèt un engatjament dans l'armada per quatre ans ; causiguèt l'aviacion suls conselhs de Max Delty, un cantaire d'operètas. Aprèp un passatge a la 7 escadrilha del 11 regiment de bombardament de Metz-Frescaty, aguèt l'occasion de quitar las casèrnas e de partir en Siria en 1922: i faguèt sièis cents oras de vòl en dètz e uèit meses e descobriguèt lo desèrt, entre autre aprèp un aterrissatge forçat. Pasmens, deguèt tornar en França al 1 regiment de Caça a Thionville. Lo seu desgost per la causa militara se renforçava. Foguèt desmobilizat en març de 1924. Es alara que Mermoz coneguèt un periòde dels mai escura de la seuna existéncia. Trobant pas d'emplec dins companhiás aerianas, coneguèt la misèria e deguèt viure de pichons emplecs. Fins a que, recebèt lo 28 de setembre de 1924 une proposicion de contrat de las Linhas aerianas Latécoère, dirigidas per Didier Daurat.
Lo desèrt
Mermoz comencèt per èsser mecanician. Mas lèu foguèt afectat en qualitat de pilòt sus la lignha Tolosa-Barcelona, sus Breguet XIV. La linha passant los Pirenèus es un desfís pels avions de l'epòca. En 1925, Mermoz assegurava lo ligam Barcelona-Malaga e, en 1926, prenguèt en carga lo corrièr sus la linha Casablanca-Dakar. En mai de 1926, perdut dins lo desèrt amb son mecanician, foguèt capturat pels Moros, puèi foguèt liberat contra rescat. En novembre, susvolèt Éloi Ville, contrench d'aterrir dins lo desèrt. Los 10 e 11 d'octobre de 1927, Mermoz e Négrin capitèron un vòl sens escala de Tolosa cap a Sant Louis de Senegal a bòrd d'un Laté 26. Pasmens, aprèp un incident à l'aterrissatge, sens domatge per l'equipatge, la traversada de l'Atlantica Sud foguèt reportada.
L'America del Sud e la Cordilhièra dels Andes
En 1927, Marcel Bouilloux-Lafont, president et fondator de la Companhiá Generala Aeropostala (qui prenguèt la seguida de las Linhas Aerianas Latécoère) envièt Mermoz a Rio de Janeiro per desvelopar de novèlas linhas en America du Sud. Per aquò, calguèt passar un obstacle major: la Cordilhièra dels Andes. Pendent una tentativa, Mermoz deguèt aterrir en montanha, puèi capitèt a s'envolar acrobaticament en lançant l'avion dins un bauç e a rebombar per tres còps sus de crèstas en bas, atal prenguèt de velocitat. Lo 15 de julhet de 1929, dubriguèt la linha dels Andes amb Henri Guillaumet.
En mai de 1930, amb lo radiotelegrafista Léopold Gimié e lo navigator Jean Dabry, realizèt sus un avion Latécoère, lo premièr ligam entièrament aerian entre França, Dakar e l'America del Sud. Establiguèt mai d'una linhas regulièras.
La traversada de l'Atlantic Sud
thumb|L'Arc-en-Ciel bastit per Couzinet thumb|La Croix-du-Sud a bòrd de que despareguèt Mermoz e los seus companhs Los 12 e 13 de mai 1930, liguèt d'un trach Saint-Louis a Natal al tèrme d'un vòl de 21 oras e 10 minutas sus un idravion Laté 28-3 baptizat lo Comte de la Vaulx, del nom del president de la Federacion aeronautica internacionala (FAI) que veniá de despareisser tragicament dins un accident d'avion. Mermoz provèt atal que lo corrièr podava èsser transportat d'un continent a l'autre amb lo meteis avion alara que, abans aquel esplèit, calguèt n'utiliser mai d'uns.
Mens de tres ans mai tard, partiguèt lo 12 de genièr 1933 de l'aerodròma de París-Le Bourget, Mermoz aterriguèt a Buenos Aires le 22 a bòrd du Couzinet 70 Arc en Ciel.
Entre 1930 e 1936, Mermoz efectuèt vint e quatre traversadas de l'Atlantic Sud.
L'avion que pilotava, la Croix-du-Sud, un Latécoère 300, desparareguèt en mar lo 7 de decembre de 1936 dins un Alexandre Pichodou, copilòt, Henri Ézan, navigator, Edgar Cruvelhier, radio, e Jean Lavidalie, mecanician. A 10 h 43, Edgar Cruvelhier lancèt lo darrièr messatge radio dempuèi la Croix-du-Sud:, sens mai de detalh, e completat en repetent las coordonadas de posicion: 11°08 Nòrd, 22°40 Oèst.
La politica
Decebut pel manca de volontat politica dels govèrn que se succedavan en França, Mermoz tentèt de salvar la linha postala aeriana França-America del Sud menaçada par Alemanha e los Estats Units d'America en utilisant un pòrtavòtz politic. Se jonhèt alara al movement nationalista crestian Croses de fuòc en aderent a l'associacion dels Volontaris nacionals. Pendent aquel periòde, imaginava e encoratjava una aviacion que la jovença francesa poiriá accedar a de valors socialas sens d'interèsts politics partesents. Ensenhèt entre autre las basas de l'aeronautica a de joves eissits de mitans modèstes a l'Association filotecnica de Colombes, prèp de París. La seuna idèa foguèt presa de nòu pels creators de l'« aviacion populara ». Aprèp la dissolucion de las ligas pel Front Popular, Mermoz venguèt vicepresident del Parti Social francés (PSF), fondat per François de La Rocque, darrièr president de las Croses de Fuòc.
Sant Ebons
Ebons (nascut a Sarrancolin, comtat de Comenge, Gasconha (Occitània), mòrt en 1104, tanben conegut coma Ebontius, Ebon, Pontius o Ponce, foguèt evesque de Roda e Barbastre, en Aragon. Foguèt monge a l'òrdre de Sant Beneset, puèi abat al monastèri de Santa Fe de Concas e fin finala evesque a Roda d’Isabena. Durant lo sèti de Barbastre lo rèi En Pèire Ièr d'Aragon lo mandèt a Roma per demandar lo desplaçament del diocèsi de Roda a Barbastre. Recebèt la bula pontificala del papa Pascal II e apuèi la reconquita de Barbasre en 1101 consacrèt la mosqueta de Barbastre en catedrala, que venguèt la residéncia de l’evesque. Es venerat coma sant per la Glèisa Catolica Romana. Sant Ebons de Sarrancolin es festejat lo 12 de setembre.
Garraf
thumb|250px|Localizacion del Garraf en [[Catalonha.]]
Lo Garraf (tanben nomenat Penedès Marítim o Marina del Penedès ) es una de las quatre comarcas de Catalonha eissidas de la division del Penedès (division comarcala de 1936). Lo nom ven de l'arabi غراف "garrafa", que vòl dire "senha" o "luòc d'aigas abondantas". Limitat amb l'Alt Penedès al nòrd; amb lo Baix Llobregat a l'èst; amb lo Baix Penedès a l'oèst e amb la Mediterranèa al sud.
Lo nom Garraf designa tres realitats diferentas, e las cal pas confondre. Garraf es abans tot lo nom d'un massís montanhós, situat entre lo Penedès e la mar. Garraf es tanben lo nom de la comarca. Fin finala Garraf es el nom d'un nuclèu de populacion situat al fons de la cala del meteis nom, dins lo municipi de Sitges. L'estacion ferroviari de Garraf es trapa dins aquel luòc.
Lo capluòc es Vilanova i la Geltrú. Lo Garraf compta mai de 133.000 abitants per una superfícia de 184,10 km²
La comarca del Garraf es aparat pel massís del meteis nom. Es una comarca gaire espandida, mai pichona aprèp del Barcelonés. La comarca de Garraf es construida solament per siès municipis.
Malgrat sa superfícia pichona, la comarca de Garraf a una certana importància perque enclusís un territòri fòrça poblat. És l'airal d'influéncia dirècta de Vilanova i la Geltrú. La comarca de Garraf es economicament fòrça activa. L'agricultura e abaliment i son pas gaire importants. En cambi, l'industria, lo comèrci e los servicis, enclusit lo torisme, ocupan fòrça gents.
Lista dels municipis
center|350px
Mississippi John Hurt
Mississippi John Hurt, nascut John Smith Hurt lo 8 de març de 1892 a Teoc, Mississipí e mòrt lo 2 de novembre de 1966 a Avalon, Mississipí, foguèt un cantaire e guitarista de blues e de folk. Sa musica es un mescla subtila de blues, de country, de bluegrass, de folk e de rock 'n' roll. Son estil se caracteriza per son jòc de guitarra rafinat e sa votz suava.
Cléry-sur-Somme
Cléry-su-Sonme en picard (Cléry-sur-Somme en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
(Embarg pas exaustiu !)
Armoiries errònies !
(saisie non exhaustive !)
Armoiries erronées !
Nòtas
<references group=N/>
Connotacion
La connotacion es l'ensems dels senses subjectius associats a una paraula deterninada, en oposicion al sens de la denotacion, mai o mens objectiu e identificat sovent amb la definicion del diccionari.
Las connotacions pòdon èsser culturalas o personalas. Per exemple, un colomb a lo sens denotatiu d'animal mas dins nòstra societat s'associa a la patz. Encara per un individú determinat pòt significar d'autras causas segon son experiéncia particulara. Donada aquela subjectivitat, lo sens connotatiu es pas de bon mesurar o de definir, quitament s'i a d'ensages, coma la tecnica del diferencial semantic.
La connotacion es a l'origina de fòrça figuras literàrias, coma la metafòra.
Roch Wamytan
thumb|250px|Rock Wamytan Roch Wamytan (Numea, 13 de decembre de 1950) es un cap costumièr e politician canac. Activista independentista de Nòva Caledònia, es actualament lo cap e president del conselh de la tribu de Saint-Louis e lo grand-cap del districte de Pont-des-Français. Es tanben president del Congrès de Nòva Caledònia, foncion qu'ocupèt anteriorament de l'1 d'abril a l'1 d'agost de 2011, del 19 d'agost de 2011 au 29 d'agost de 2012, dempuèi lo 8 d'agost de 2013. Es lo primièr independentista qu'ocupa aquesta posicion.
Circ
thumb|Lo [[circ Barum d'Alemanha.]] thumb|left|Un numèro de trapèzi Un circ es un espectacle artistic, d'abituda itinerant, que inclosís acrobatas, palhassas, mascs, dombadors d'animals e d'autres artistas. Pòt s'adreçar a un public infantil, adulta o de populacion que se desira sortir de la tristesa o del tust provocat per una guèrra recenta per exemple. Lo circ es presentat en l'interior d'una granda tenda que compòrta de pistas e de galeriás de sètis pel public. Las pistes dels circs sont abitualament d'airals circulars que se presentan l'espectacle; lo circ de tres pistes es considerat mai atractiu a causa la varietat dels espectacles de que se donan a l'ora d'ara. Lo circ es referís tant a l'edifici coma a l'espectacle.
A l'ora d'ara existisson de circs estables e fixes geograficament, e qualques una presentan pas d'espectacle animals, plan sovent lo circ contunha d'aver un caractèr passatgièr, que pòt èsser anonciat per una desfilada, avisant a las gents que lo circ arriba. thumb|Artistas de circ dins una pintura de [[Georges Seurat, 1891.]] Ara les arts circenses son pas solament donats dins de pistas de circ, mas que tanben son d'espectacles o partidas d'espectacles donats dins autres luòcs.
Lo Bas Segalar (comuna)
Lo Bas Segalar (Le Bas Ségala en francés) es una comuna novèla roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Creada lo 1èr de genièr de 2016, la comuna novèla recampa las comunas delegadas de La Bastida de l'Avesque, lo sieu capluòc, Sent Sauvador, puèi Vabre e Tisac.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
La Bastida de l'Avesque, Sent Sauvador, Vabre e Tisac formèron una pichona intercomunalitat, la comunautat de comunas del Bas Segalar en 1992. Aquela comunautat se mudèt en comuna novèla lo 1èr de genièr de 2016, en gardant lo sieu nom, e formèt tres comunas delegadas, en confirmacion de l'arrestat del 6 de novembre de 2015.
Demografia
Per la demografia de cada comuna abans 2019, veire a La Bastida de l'Avesque, Sent Sauvador e a Vabre e Tisac.
Caires de Cogorda
Los caires de Cogorda, son una seria de quatre soms situats dins la cadena dels Aups, dins lo massís de Mercantor, entre los Aups Maritims e lo Piemont italian, amont de la val de Vesubiá.
Nistòs
Nistòs (Nistos en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
La maison comuna es a Nistòs (de ?) Baish (nom supausat). vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [nis'tòs] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Nistos (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), Nistos en 1790. Nistòs es pas citada en 1387, qu'èra probablament ua dependéncia de Bisa.
Segon Dauzat e Rostaing, Nistòs qu'es un nom d'aiga, derivat probablament de Nèsta, idronime pirenenc. Segon Negre, Nistòs que vien deth gascon pyrenenc Nèsta, nom d'aiga, damb eth sufixe preceltic aquitan -ossum.
Segon Miquèu Grosclaude, Nistòs qu'a eth medish nom que l'aiga qui i passa, Nistòs, afluent de Nèsta. Non saben quin a pres eth nom deth aute. Ací, Nèsta qu'es seguit deth sufixe -ossum. Aquò mòstra eth sufixe -ossum es pas totjorn associat a un nom de persona. Donc a pas fòrçadament eth sens de « proprietat de », mes que pòt aver eth sens mei generau de « lòc on i a ». Eth sens de Nistòs qu'es probablament « lòc on i a ua aiga, ua nèsta ».
Supercopa d'Azerbaitjan
La Supercopa d'Azerbaitjan de fotbòl (en azèri: Azərbaycan Milli Futbol Superkuboku) es una competicion de fotbòl d'Azerbaitjan qu'afronta annalament los campions de la Liga Premier e de la Copa d'Azerbaitjan de fotbòl. Foguèt fondada lo 1993 e desapareguèt dos ans après, fins qu'en 2013 s'organizèt de nòu.
Campionat de França de fotbòl 1933-1934
Lo  Campionat de França de fotbòl 1934-1935  foguèt la segonda edicion dau Campionat de França de fotbòl professionau. Opausèt 14 equipas e lo venceire foguèt lo FC Seta.
Torcieu
Torciœ en arpitan ( Torcieu en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aboncourt (Mosèla)
Aboncourt  es una comuna francesa administrada per lo departament de Mosèla de la region del Grand Èst.
Sennecey-lès-Dijon
Sennecey-lès-Dijon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cocquerel
Cocré  en picard (Cocquerel en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Jules Léotard
Jules Léotard (nascut lo 1 de març de 1838 a Tolosa, mòrt lo 17 d'agost a 1870 a Tolosa) es l'inventor del trapèzi volant e mai particularament de la volteja entre dos trapèzis.
Biografia
Nascut d'un paire artista e educator en acrobacias al sòl dins un circ, Jules Léotard fòrça intelligent se destinava a far de longs estudis de drech, mas lo circ lo fascina e lèu, jonhèt lo Circ Napoleon (ara lo Circ d'Ivèrn), a París, que faguèt la seuna primièra apareison publica al trapèzi volant. Lo 12 de novembre de 1859, executèt un primièr passatge entre dos trapèzis en efectuant un salt perilhós.
Es el qui, per daissar lo seu còrs liure pels movements e far apareisser la seuna musculatura, portèt lo malhot ajustat inventat pr'amor, nomenat dempuèi lo léotard e utilisat pels òmes en Gimnastica artistica.
Jules Léotard ès enterrat au cementèri de Tèrra Cavada a Tolosa, (parcèla 1-5 : tomba 19.
Cançon
Jules Léotard inspirèt la cançon populara The Daring Young Man on the Flying Trapeze o « Flying Trapeze », creada en 1867 pel parolièr e cantaire britanic George Leybourne, es adaptada sus una musica de Gaston Lyle, e arranjada per Alfred Lee.
La cançon foguèt tanben enregistrada e interpretada per Don Redman & His Orchestra (1936), The Chipmunks, Eddie Cantor, Burl Ives, Cliff Edwards, Spike Jones, Ian Whitcomb, Les Paul, Mary Ford, Crispin Hellion Glover, e Bruce Springsteen.
Cinèma
Jules Léotard encara inspirèt lo cinèma american amb lo film "Man on the Flying Trapeze". La realizacion es de Clyde Bruckman amb:
Clairy-Saulchoix
Geografia
La municipalitat picarde de Clairy-Saulchoix se tròba al sud-oèst e a desena de quilomètres de Amians. Es tangenté pel traçat actual del anciana rota nacionala 29 (actuala RD 1029), e es facilament accessibla dempuèi las autoroutes A16 e A29, aital coma de l'ensems de las vias de comunicacion irrigant la metròpoli picarde. A constituit de lo sieu cap-luòc, Clairy, e d'un caseriu, Saulchoix, situat a 3 km del pòble.
La commune picarde de Clairy-Saulchoix se trouve au sud-ouest et à dizaine de kilomètres d'Amiens. Il est tangenté par le tracé actuel de l'ancienne route nationale 29 (actuelle RD 1029), et est aisément accessible depuis les autoroutes A16 et A29, ainsi que de l'ensemble des voies de communication irriguant la métropole picarde. Elle est constituée de son chef-lieu, Clairy, et d'un hameau, Saulchoix, situé à 3 km du village.
La commune est marquée par l'attraction d'Amiens, et de nombreux habitants y travaillent
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La localizacion del luòc al bòrd d'un scenari en dominant la via normala de passatge d'Amians cap a Roan lo prédestinait a aver un castèl fòrt en assegurant la vigilància d'aquela connexion. Jos la siá proteccion #venir se agglomérer tot naturalament los abitants de Clairy.
Lo primièr senhor de Clairy #que lo remembre i ne siá arribat fins as nomena Raoul de Fort-Clairy ; en vivent al commencement de la, la siá granda vertu lududes i aviá atrach l'aima de totes. #Fondar la glèisa Santa Nicolas, totjorn aital nomenada, mas #que desgraciadament ne demòra pas res.
A, una epòca terribla #èsser l'invasion de la Picardie per Charles lo Téméraire, la sang flueix a ondadas e la terror èra pertot. Lo 4 de març de 1470, las tropas del Pòrti de Bourgogne #prene Clairy, rançonnèrent lo vilatge e #cremar lo castèl. Lo 25 de febrièr de 1595, los espanhòls se #apoderar del pòble d'ont podián susvelhar l'espaci al luènh. I #far un long sojorn #que pas #cessar #qu'après la recuperacion d'Amians per Henri IV.
Es a la fin del, que la ostal de Picquigny s'alia a la familha de Créquy. Lo darrièr senhor de Clairy #èsser Charles de Créquy, Comte de Clairy, vengut veuse l'an 1615, aquel ancian mèstre de camp d'un regiment de infanterie, paire d'uèch mainats, se #retirar al mes de julhet 1623 en la Congrégation dels Sacerdòts del Oratoire. Barrejat als intriguis politics de lo sieu temps, la siá tèrra de Clairy i aguèt arruïnat e degradada per òrdre del Tribunal e lo castèl alacaigut amb totas las siás dependéncias. Desapareissiá aital lo solar féodal de Clairy #que i aviá pas pas #èsser sens glòria pendent la Mièja Edat.
L'emplacement du lieu au bord d'un plateau dominant la voie normale de passage d'Amiens vers Rouen le prédestinait à avoir un château fort assurant la surveillance de cette liaison. Sous sa protection vinrent s'agglomérer tout naturellement les habitants de Clairy.
Le premier seigneur de Clairy dont le souvenir soit parvenu jusqu'à nous se nomme Raoul de Fort-Clairy ; vivant au commencement du, sa grande vertu lui avait attiré la considération de tous. Il fonda l'église Saint Nicolas, toujours ainsi nommée, mais dont malheureusement il ne reste rien.
Au, les incursions des normands furent pour Clairy et ses environs un véritable désastre. Au Moyen Âge, la puissante maison des seigneurs de Picquigny possédait de nombreux biens à Clairy acquis auprès d'Evrard de Fouilloy, Évêque d'Amiens qui fut probablement obligé de vendre lorsqu'il entreprit de bâtir la Cathédrale au début du. Par ailleurs, Gérard de Picquigny, mort en 1198 avait donné plusieurs fermes de Clairy à l'Abbaye du Gard. Au mois de juin 1377, le Chapitre d'Amiens racheta une partie de Clairy à Enguerrand de Cröy.
Au, une époque terrible fut l'invasion de la Picardie par Charles le Téméraire, le sang coule à flots et la terreur était partout. Le 4 mars 1470, les troupes du Duc de Bourgogne prirent Clairy, rançonnèrent le village et brûlèrent le château. Le 25 février 1595, les espagnols s'emparèrent du village d'où ils pouvaient surveiller l'espace au loin. Ils y firent un long séjour qui ne cessa qu'après la reprise d'Amiens par Henri IV.
C'est à la fin du, que la maison de Picquigny s'allie à la famille de Créquy. Le dernier seigneur de Clairy fut Charles de Créquy, Comte de Clairy, devenu veuf en 1615, cet ancien maître de camp d'un régiment d'infanterie, père de huit enfants, se retira au mois de juillet 1623 dans la Congrégation des Prêtres de l'Oratoire. Mêlé aux intrigues politiques de son temps, sa terre de Clairy fut ruinée et dégradée par ordre de la Cour et le château abattu avec toutes ses dépendances. Ainsi disparaissait le manoir féodal de Clairy qui n'avait pas été sans gloire durant le Moyen Âge.
Nòtas
<references group=N/>
Saint-Genis-sur-Menthon
Saint-Genis-sur-Menthon en arpitan ( Saint-Genis-sur-Menthon en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Geografia
Aquela municipalitat a traversat pel Menthon, riu situada en lo departament del Ain, en la region Rhône-Alpes, e un afluent drech de la Veyle, doncas un jos-afluent del Rhône per la Saône.
Cette commune est traversée par le Menthon, rivière située dans le département de l'Ain, dans la région Rhône-Alpes, et un affluent droit de la Veyle, donc un sous-affluent du Rhône par la Saône.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vennans
Vennans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Maurici Leenhardt
Maurici Leenhardt (en francés: Maurice Leenhardt; Montalban, 9 de març de 1878 - París, 6 de genièr de 1954) foguèt un religiós protestant e etnològ occitan. Aprèp son installacion en 1902 en Nòva Caledònia amb la tòca d'evangelizar los autoctòns, lo pastor venguèt un especialista del pòble canac e sas contribucions a la coneissença de las populacions de l'isla foguèron plan considerablas.
Vaux-sur-Mer
Vaux-sur-Mer es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Nòva Aquitània.
Miloš Forman
Entre los filmes famoses que realizèt, podem citar: Vòl al dessús d'un nis de cocut, Hair e Amadeus.
Leujac
Leujac (Léojac en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la regiond', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Malietoa
Lo malietoa es un dels quatre títols aristocratics majorals (Tama ʻaiga) de las Samoa.
Lo Malietoa Tanumafili II foguèt cap d’estat de las Samoa de 1962 entrò sa mòrt en 2007
Actualament i a pas de titulari.
Lista dels Malietoa
1. Malietoa Savea, lo primièr après l'arribada dels tongans a 'Upolu, Savai'i and Tutuila.