cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Organizacion de cooperacion e de desvolopament economics
Criticas
L’istoriana Chloé Maurel, ela, estima que, coma l’Organizacion mondiala del comerci (OMC), l’OCDE se destria de las organizacions coma l’Organizacion de las Nacions unidas (ONU), que, al contrari a aquela, es pas una organizacon democratica e universala. En efièch, alara que l’ONU rassembla practicament totes leo païses del mond, l’OCDE ne ten que trenta e quatre, los mai rics e industrializats. Mai, alara que la primièra se basa sus las valors universalas dels drechs de l’òme, l’OCDE se revendica de las valors del liberalisme, politic e economic. De fach l’OCDE succediguèt en 1960 a l’Organizacion europèa de cooperacion economica (OECE), organisme creat en 1948 en Euròpa a l’iniciativa dels Estats Units d'America dins l'encastre de la Guèrra freja e de l’oposicion al blòt comunista. Per Chloé Maurel, coma son aujòl l’OECE, l’OCDE a per objectiu màger de promòure l’economia de mercat e lo liure escambi, de difusar lo liberalisme economic e d’encoratjar pel mond lo desvelopament del sector privat (subretot los interesses de las grandas entrepresas transnacionalas) al prejudici dels servicis publics.
En 2010, l’intrada d’Israèl dins l’organizacion provoquèt l’indignacion d'unes grops, qu'i vesèron un encoratjament a l'annexion per Israèl de las colonias en Cisjordania. Per Nabil Chaath, ancian primièr ministre palestinian, "Los Estats membres premian Netanyahu [alara primièr ministe israelian] per sa violacion del drech internacional".
Païses membres
Lo 14 de decembre de 1960, vint païses signèron la Convencion relativa a l’Organizacion de cooperacion e de desvelopament economics. Los membres fondators son los 18 membres de l'OECE, los EUA e Canadà. Dempuèi, quatorze autres païses aderiguèron a l’OCDE que compren alara gaireben totes los païses desvolopats e democratics del mond. L’ensemble format per aqueles païses representan 80 % du PNB mondial en 2009. drecha|vinheta|Mission permanenta de Mexic près de l'OCDE drecha|vinheta|Mission permanenta de Polonha près de l'OCDE † : membre fondator
Alargiment
Foguèt decidit en mai de 2007 d’obrir de negociacions amb cinc païses: Chile, Estònia, Israèl, la Federacion de Russia e Eslovènia, per lors adesion a l’OCDE, e enforçar la cooperacion de l’OCDE amb l’Africa del Sud, Brasil, la Republica populara de China, Índia e l’Indonesia, dins l'encastre de programas d’engatjament enforçats per lor possibla adesion.
Chile venguèt membre de l'OCDE l'11 de genièr de 2010. L’Estònia e Eslovènia son admesas lo 27 de mai de 2010. Israèl foguèt admés lo meteis jorn avent integrat dins son dossièr d'adesion un « territòri economic israelian » compausat en mai del territòri d'Israèl los territòris palestinians ocupats per Israèl coma Jerusalèm Èst e lo Golan, çò que desencadenèt una viva polemica.
Mai tard, prioritat serà donada a l’elargiment cap als païses de l’Asia del Sud-Èst.
A la cima ministeriala del 30 de mai de 2013, l'organizacion decidís l'obertura de negociacions amb Letònia e Colómbia; foguèt decidit que de negociacions d'adesion poirian se dubrir en 2015 amb Còsta Rica e la Lituània. Las negociacions d'adesion de la Lituania e Còsta Rica comencèron lo 9 d'abril de 2015. Letònia foguèt formelament invitada a rejónher l'OCDE l'11 de mai de 2016
Pendent la reunion de son conselh de govèrn del 12 de març de 2014, l'OCDE anoncièt aver suspendut provisoriament le procediment d'adesion de Russia car l'organizacion vòl enforçar la cooperacion amb Ucraïna, amb que Russia es en conflicte. L'OCDE aviá ja dich de dobtes sus una possible adesion d'aquel país, que'estpas reconegut coma democratic.
Plelann-Veur
Plelann-Veur en breton ( Plélan-le-Grand en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Charmes (Nauta Marna)
Charmes (Nauta Marna) es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Marna de la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Carles Molin
Biografia
thumb|250px|Illustracion d'Eléments de Langue occitane d'Enric Molin (1939), per Carles Molin Es lo filh d'Enric Molin (1896-1981), majoral del Felibritge, autor de mai de 30 obratges (poesia, romans, teatre) en lenga occitana, creador de l'Almanac rouèrgas. Carles Molin garda de son paire un estacament prigond per son terrador. Canta tre l'edat de 15 ans al teatre del Capitòli de Tolosa (Le Mas de Joseph Canteloube). Debutèt sus l'empont en 1921, al Cercle de la Daurada a Tolosa. En 1934, canta d'aires tradicionals dins d'espectacles organizats en Roergue per «l'Estélo de Bessou». thumb|250px|Illustracion d'Eléments de Langue occitane d'Enric Molin (1939), per Carles Molin En 1937, fondèt la tropa de teatre «Las Brugos carcinolos». Dos ans aprèp acabèt la licéncia en letras al licèu Fermat de Tolosa. En 1940, integrèt l'Escòla dels oficièrs de l'Armada de l'Aire. L'ivèrn d'aquela annada, dintrèt dins la tropa del «Teatre d'Òc» de Juliette Dissel, que i faguèt la coneissença de Dominique, actor qu'i jòga lo ròtle de sògra raunhaira. Fin 1942, desmobilizat, participèt a d'emissions de Ràdio Tolosa, e ne venguèt responsable dels programas. Quand se faguèt la Liberacion de Tolosa, en 1944, foguèt Molin lo primièr a anonciar la nòva sus las ondas. Foguèt aquela annada que creèt lo personatge de Catinon, femnassa plan pesuga de lenga leugièra.
Foguèt en 1946, del temps qu'èra mobilizat tornarmai, al teatre de las armadas a París, qu'i apondèt lo marit <Jacotin>, dins de cronicas regularas que mandava a La République de Tolosa (e pus tard, a La Dépêche), lo parelh fetiche foguèt enrodat pauc a cha pauc d'una galariá de personatges, un pichon mond que s'exprimís en occitan, lenga qu'en aquel temps encara s'emplegava bravament dins lo país, e qu'èra compresa per totes los publics, siá en Lengadòc o en Gasconha.
Catinon e Jacotin
Catinon e Jacotin demòran dins un vilatge nomenat Minjacèbas o Minjocèbos. Minjacèbas existís en realitat: es un masatge de la comuna de Sent Lis (Nauta Garona) que reivindica amb orguèlh son títol de patria de Catinon e Jacotin. Aqueles personatges prenián vida regularament dins d'emissions de Radio-Toulouse (mai d'un milierat d'emissions), comèdias escrichas per Carles Molin (un desenat, que totalizan mai de 4000 representacions), e de representacions teatralas son jogadas duscas dins los recantons mai pichonèls dels departaments de la region.
Catinon èra interpretada per Dominique, (Gaston Dominique, 1903-1965), un comedian que ne serà la mai remarcabla composicion. La capitada es fenomenala: comerçants e industrials esitan pas a utilizar los personatges e los noms per lor publicitat, sens pagar de dreches.
Carles Molin es a mai lo creador del personatge de Pirolet, interpretat per Georges Vaur, eròi d'emissions de ràdio, e tanben d'una comèdia musicala.
Guillermo Vilas
thumb|right|Guillermo Vilas Guillermo Vilas es un ex jogaire de tennis argentin. Nasquèt lo 17 d'agost de 1952 en Buenos Aires (Argentina). Foguèt nº 2 del mond e ganhèt 4 torneges de Grand Chelem. Vilas se ganhèt 62 torneges en individuales e 16 en dobles.
Carles Molin
Catinon e Jacotin
Catinon quitèt d'existir a la mòrt de Dominique, en 1965.
Guillermo Vilas
Se retirèt en 1992, amb 923 victòrias per 284 desfachas. Vilas possedís de nombroses recòrds e creèc lo còp grand willy.
Carles Molin
Catinon e Jacotin
Carles Molin èra vicepresident de l'Acadèmia de las Arts, Letras e Sciéncias de Lengadòc. Tornant nosar amb una tradicion un pauc perduda, prononcièt son discors de recepcion en occitan.
Malacologia
La malacologia es la branca de l'istòria naturala consacrada a l'estudi dels mollusques.
Una subdivision de la malacologia se ditz la conquiliologia e es consacrada a l'estudi dels mollusques de clòsc.
En arqueologia, la malacologia es correntament emplegada per conéisser l'evolucion del clima, del païsatge o de l'usatge d'un site, o encara lo debit e la temperatura d'un cors d'aiga.
Trobaretz aquí una lista de malacologistas.
Cristianisme
Lo cristianisme es una religion monoteïsta fondada sus leis ensenhaments e la vida de Jèsus de Nazaret presentada dins lo Nòu Testament. Apareguda en Orient Mejan durant la premiera mitat dau sègle I apC, es una religion de sauvament etèrne que considèra Jèsus de Nazaret coma lo messia anonciat per lei profètas de l'Ancian Testament. Se difusèt dins l'Empèri Roman per ne'n venir la religion oficiala au sègle IV apC. A l'iniciativa deis emperaires de Constantinòble, conoguèt una estructuracion malaisada que menèt a un ensemble d'esquismas a l'origina de la formacion dau catolicisme, de l'ortodoxia e dau protestantisme que son lei tres brancas principalas dau cristianisme modèrne. En parallèl, gràcias a la colonizacion, foguèt propagat en America, en Africa e en Oceania.
Uei, lo cristianisme es la premiera religion mondiala amb aperaquí 2,4 miliards de fidèus. Lo catolicisme (1,3 miliards de fidèus) n'es lo corrent principau davant lo protestantisme (800 milions) e l'ortodoxia (280 milions). Leis autrei corrents son fòrça minoritaris ò dispareguts.
Lo movement messianic judieu
L'aparicion dau cristianisme s'inscriu dins la pensada dau movement messianic e apocaliptic judieu aparegut vèrs la fin dau sègle III avC. D'efiech, après la pèrda de son independéncia, leis Ebrieus conoguèron una crisi marcada per l'emergéncia de corrents religiós novèus. Una partida s'organizèt per aprofichar lo declin dei Seleucids e formar lo Reiaume Asmonèu dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle II avC. D'inspiracion ellenic, aquel estat restaurèt l'independéncia dau pòble ebrieu mai mau contentèt lei conservators religiós. De mai, intrèt rapidament dins l'esfèra d'influéncia de Roma que l'annexèt en 37 avC. Maugrat de concessions importantas, coma l'exempcion de servici militar ò lo mantenement deis elèits locaus, la preséncia romana foguèt pas acceptada entraïnant de violéncias recurrentas e quauquei revòutas generalas durament reprimidas (destruccion dau Temple en 70 apC).
Aqueu contèxte favorizèt l'emergéncia de corrents religiós portaire d'una vision critica deis elèits judieus dau periòde. Interpretant lo declin e lei desfachas deis Ebrieus coma de signes divins, desvolopèron de teologias anonciant la venguda dau messia, lo darrier profèta cargat de revelar la version definitiva de la lèi de Dieu. Ansin, plusors caps religiós ò militars foguèron considerats coma aqueu messia. Aqueu fenomèn durèt au mens fins au sègle II apC e foguèt la basa de divèrsei sèctas ò insureccions. Per exemple, foguèt lo cas de Joan lo Baptista que fondèt una pichona comunautat basada sus lo batejament, un rituau permetent de sauvar l'arma dau fidèu. Remplaçant lei sacrificis au Temple, aquela practica foguèt condamnada e Joan lo Baptista executat en 28 ò en 29 apC. Lo fondator dau cristianisme, Jèsus de Nazaret, fasiá donc partida d'un ensemble intellectuau e teologic ben establit. Pasmens, a la diferéncia deis autrei messias, capitèt de bastir un movement solid susceptible de se difusar.
Jèsus de Nazaret
thumb|right|Representacion de la crucifixion de [[Jèsus de Nazaret|Jèsus realizada au sègle XVII.]]
Jèsus de Nazaret (7/5 avC - 30/33 apC) foguèt un reformator religiós que sembla de predicar a partir de 27 apC. Se sa vida e seis accions son ben descrichas dins leis Evangèlis, aqueleis obratges son pas de biografias mai de racòntes fondators dau cristianisme. La vida vertadiera de Jèsus es en realitat mau coneguda. Pasmens, es possible de reconstituïr una partida de son existéncia e de sa pensada. Foguèt ansin un predicator itinerant portaire d'una reforma destinada a raprochar lo fidèu de Dieu amb una vision novèla de la Lèi onte lo ròtle centrau dau Temple èra contestat. Aqueu darrier ponch foguèt a l'origina de son execucion per lei Romans que volián gardar lo sostèn dau clergat superior de la region. Dins aquò, la comunautat de sei discípols capitèt de subreviure a sa mòrt, çò que li permetèt de perseguir la definicion e la difusion de la religion novèla.
D'efiech, la pensada religiosa de Jèsus introduguèt d'idèas novèlas que venguèron rapidament fòrça popularas au sen dau pòble. Son fondament principau èra de prepausar lo sauvament etèrne de l'arma dau fidèu. Per aquò, èra necessari de viure segon lei precèptes edictats per Dieu. Pasmens, Jèsus insistiguèt sus l'amor de Dieu per sei creaturas. Segon eu, aqueu darrier permet au fidèu d'obtenir son sauvament gràcias au perdon acordat per Dieu a cada individú capable de se pentir de sei fautas. Aquela inovacion li permetèt de sedurre de populacions variadas (judieus ellenizats, paures, non judieus...) que foguèron atrachas per l'accessibilitat d'un sauvament independent de l'origina sociala ò etnica. En particular, Jèsus capitèt de raliar una partida de la comunautat de Joan lo Baptista e capitèt d'estructurar un grop que lo considerèt rapidament coma lo messia segon una mencion primitiva datant deis ans 40.
La rompedura amb lo judaïsme
L'execucion de Jèsus de Nazaret transformèt son movement e favorizèt sa difusion. D'efiech, après sa mòrt, sei discípols se reüniguèron a Jerusalèm ont anoncièron sa resureccion après la descubèrta de la dubertura de son tombèu. Aquò aumentèt l'aura dau personatge e l'ostilitat dau clergat judieu. Rapidament menaçats, lei discípols deguèron quitar Palestina. Se retirèron dins de regions perifericas e dins la vila d'Antioquia. Son messatge i atraiguèt de judieus e de non judieus.
Aqueu periòde es una etapa importanta dau cristianisme. Premier, sei discípols i recebèron lo nom de « crestians » a partir dau mot grèc Christos que designava lo concèpte de messia. Puei, foguèt reglada la question de l'acceptacion de personas non judievas au sen de la comunautat. Aquò entraïnèt l'abandon de la màger part de la Lèi e confiermèt lo caractèr universau e non judieu de la religion novèla.
Lei premierei comunautats crestianas
Lei premierei comunautats crestianas foguèron unidas per una fe comuna dins lo messatge e la resureccion de Jèsus. Pasmens, rapidament, aqueu crèire foguèt l'objècte d'interpretacions diferentas amb l'aparicion d'au mens cinc corrents distints :
Durant aqueu procès, divèrsei caps crestians aquistèron una influéncia importanta au sen de l'ensemble dau cristianisme. Lei pus famós son probablament Pèire, qu'aguèt un ròtle major dins la fondacion de la comunautat crestiana de Roma, e Pau de Tars que capitèt d'implantar la religion novèla dins mai d'una comunautat ellenizada.
La difusion vèrs lei vilas e lei persecucions
Durant lo sègle I avC, la propagacion dau cristianisme foguèt principalament l'òbra de predicaires itinerents e de simpatizants sedentaris e urbanizats qu'aprofichèron la Pax romana (ret de transpòrt, seguretat...) per difusar son messatge. Deguèron faciar una concurréncia intensa car d'autrei religions originàrias d'Orient prometián un sauvament etèrne a sei fidèus. Pasmens, lo cristianisme teniá d'atots per s'impausar :
De mai, lo cristianisme poguèt inicialament se fisar de la proteccion dau judaïsme per leis autoritats romanas. D'efiech, per mantenir l'unitat de l'Empèri, lo poder aviá impausat lo culte de l'emperaire coma practica comuna per cada pòble. L'exception unica foguèt acordada ai judieus car èran estats, avans son annexion, un aliat de Roma. Òr, aquela lèi permetèt durant una partida importanta dau sègle I avC d'entendre son influéncia sensa se preocupar deis autoritats e sensa transformar sei crèires per i integrar l'emperaire.
Aqueu contèxte favorable evolucionèt pauc a pauc vèrs la fin dau sègle I avC quand lei diferéncias entre crestians e judieus venguèron tròp visiblas. En particular, l'exempcion dau culte imperiau li foguèt pas reconeguda. Ansin, de persecucions comencèron e prenguèron un caractèr sistematic durant lo sègle III avC. Pasmens, empediguèron pas lo desvolopament dau cristianisme que se difusèt dins de classes socialas novèlas fins a agantar l'elèit de la societat. En 313, l'emperaire Constantin ordonèt la fin dei persecucions e, a la fin dau sègle IV avC, lo cristianisme venguèt la religion oficiala de l'Empèri.
La religion oficiala de l'Empèri
Tre lo sègle II avC, lo cristianisme mostrèt de signes de division intèrna en causa de sa manca d'unitat iniciala. La consequéncia principala foguèt una multiplicacion dei corrents e deis interpretacions teologicas e, se la pression dei persecucions permetèt de mantenir units aquelei movements, la situacion cambièt après la reconneissença dau cristianisme.
D'efiech, lo poder aguèt rapidament la volontat d'unificar lei crèires e lei rites afin d'utilizar la religion novèla per renfòrçar l'Empèri. En 325, Constantin reüniguèt donc un important concili dins la vila de Nicèa. Aquò li permetèt d'afiermar son autoritat sus leis evesques, de favorizar l'adopcion dau dògma de la Trinitat per la màger part dei crestians e de condamnar lei partisans de l'arianisme. Desenant considerat coma una eresia, aqueu corrent considerava que Dieu aviá engendrat Jèsus a un instant donat, çò qu'èra pas compatible amb l'idèa d'una Trinitat etèrna. Pasmens, aquela condamnacion empachèt pas l'arianisme de demorar influent fins au sègle VIII.
Verdon (Perigòrd)
Verdon (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Canton de Durban de las Corbièras
Lo Canton de Durban de las Corbièras es es una anciana division administrativa francesa situada dins lo departament d'Aude e l'anciana region Lengadòc-Rosselhon, uèi dins la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Es comprés dins l'Arrondiment de Narbona e comptava 14 comunas. Lo caplòc de canton es Durban de las Corbièras.
Geografia
Lo canton foguèt organizada a l'entorn de Durban de las Corbièras, a l'arrondiment de Narbona. La siá altitud vària de 36 m (Vilaseca de las Corbièras) a 709 m (Embres e Castelmaur) per una altitud mejana de 177 m.
Crastas
Crastas (Crastes en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Aurangabad
Aurangabad (en marata: औरंगाबाद Auraṅgābāda) es una vila de Maharashtra, en Índia.
Crastas
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Cristianisme
La religion oficiala de l'Empèri
Lo concili d'Efèsa se debanèt en 431. S'acabèt per la condamnacion dau nectorianisme, una doctrina que considerava la coexisténcia d'una natura umana e d'una natura divina en Jèsus. Dins aquò, la màger part deis evesques se prononcièron en favor de l'union d'aquelei naturas dins un meteis ensemble. Lei partisans de Nestorius demorèron ben implantats dins certanei regions fins a la fin l'Edat Mejana e, per lo premier còp, una Glèisa (aquela de Pèrsia) chausiguèt de rompre amb la crestiantat.
Crastas
Toponimia
Segon Dauzat e Negre, Crastas que veng deu gascon crasta (au plurau) « arrolha, canèr; petita aiga »,.
Cristianisme
La religion oficiala de l'Empèri
Lo concili de Calcedònia foguèt convocat en 451 per condamnar lo monofisisme e reglar de questions de juridiccions entre lei diferents patriarcas. Lo monofisisme èra una doctrina ben implantada en Egipte e en Siria. Considerava que lei doas naturas dau Crist, divina e umana, èran mescladas per formar un ensemble unic e perfèct. Pasmens, la màger part deis evesques demorèron en acòrdi amb lo diafisisme que vetz una separacion entre lei doas naturas dau Crist. L'anatèma portat còntra lo monofisisme entraïnèt una crisi grèva car lei clergats egipcians e sirians refusèron lei conclusions dau concili. De mai, la Glèisa d'Armenia decidèt de venir independenta. Acceptèt la doctrina eissida dau concili avans d'adoptar una autra version dau monofisisme au sègle VI.
Lo concili de Calcedònia foguèt a l'origina d'un autre problema quand lo papa refusèt de reconóisser lo títol de « Roma Novèla » acordat a Constantinòble. D'efiech, aquò menaçava la primautat de l'evesque de Roma. La papautat intrèt ansin regularament en conflicte amb lei decisions dau patriarca de la capitala imperiala ò de l'emperaire eu meteis. Pauc a pauc, venguèt teologicament independenta.
La division dei Glèisas d'Orient
Durant la premiera mitat de l'Edat Mejana, lei Glèisas d'Orient contunièron de se devesir lentament maugrat lo mantenement d'una certana unitat culturala. Lo factor premier d'aqueu procès foguèt d'ordre teologic amb la perseguida dei tensions liadas a la question dau monofisisme. Mai d'un emperaire assaièt de trobar un compromés mai lei dos camps refusèron. Pauc a pauc, s'impausèt donc una politica pus repressiva que suscitèt l'ostilitat populara. Aquò afebliguèt l'unitat de l'Empèri e favorizèt la conquista araba d'Egipte e de Siria.
Una segonda crisi religiosa aguèt luòc au sen de la Glèisa de Constantinòble amb la reforma iconoclasta a partir deis ans 730. Aviá per projècte de suprimir l'usatge d'icònas dins la liturgia per tornar afiermar lo poder de l'emperaire. Pasmens, se turtèt dau clergat e dei fidèus. Lo conflicte minèt l'Empèri Bizantin durant mai d'un sègle avans l'abandon definitiu de l'iconoclasme.
Enfin, l'organizacion politica dei Glèisas Orientalas favorizèt lei divisions. D'efiech, maugrat la primautat onorific dau patriarca de Constantinòble e lo poder de l'emperaire, cada Glèisa èra autonòma. Ansin, après lei conquistas arabas dau sègle VII e la fondacion de Glèisas entre lei pòbles barbars, venguèt fòrça malaisat d'empedir l'adopcion d'inovacions liturgicas mai ò mens importantas.
L'emergéncia de la papautat
Au contrari dei Glèisas d'Orient, la Glèisa d'Occident evolucionèt per formar una organizacion centralizada e ierarquizada. Lei causas d'aqueu fenomèn son liadas au prestigi de l'evescat de Roma, fondat per Sant Pèire, a la dominacion politica e culturala de Roma dins la region e ais invasions barbaras que renforcèron la papautat a respècte deis evesques locaus. En particular, lei papas s'alièron amb lei Carolingians. En cambi d'un important sostèn religiós e politic (sacre de Carlesmanhe...), Pepin lo Brèu e sei successors reconoguèron l'autoritat espirituala dau papa sus la Glèisa e la protegiguèron. Ansin, e mai se plusors senhors assaièron de contrarotlar lei papas, la posicion de la papautat ela meteissa foguèt gaire contestada en Occident a partir dau sègle IX.
Lo renfòrçament de la papautat aguèt de consequéncias importantas. Premier, permetèt d'accelerar l'evangelizacion d'Euròpa e d'implantar lo rite roman dins lo nòrd e lo centre dau continent. En parallèl, favorizèt l'uniformizacion de la liturgia e dau dògma. Dins aquò, maugrat divèrsei temptativas e quauquei succès, lei papas arribèron pas de limitar lei poders temporaus dei senhors.
La separacion dei Glèisas d'Occident e d'Orient
thumb|right|Representacion de l'ataca de [[Constantinòble per lei Crosats en 1204.]]
A partir dau sègle VI, la definicion de la Trinitat suscitèt de debats entre l'Occident e l'Orient. Foguèron centrats a l'entorn de questions regardant lo ròtle dei tres elements que la fondan. Se compliquèron amb la multiplicacion dei conflictes d'autoritat entre lo papa, lo patriarca de Constantinòble e l'emperaire, especialament a partir dau sègle IX. Après de crisis recurrentas, la rompedura definitiva se debanèt en 1054 amb l'excomunicacion recipròca dau papa e dau patriarca de Constantinòble.
L'aparicion de l'islam
L'aparicion e l'expansion de l'islam ai sègles VII e VIII foguèt un eveniment major per lo cristianisme que deguèt desenant faciar en Mediterranèa una religion inspirat per son modèl monoteïsta, proselita e universau. L'Edat Mejana foguèt ansin marcada per de conflictes importants entre lei doas religions dins la Peninsula Iberica, en Mediterranèa, en Orient Mejan e dins lei Balcans. Pasmens, en parallèl, se metèron en plaça de cambis scientifics e culturaus entre lei dos espacis.
Una consequéncia indirècta deis invasions arabomusulmanas foguèt l'isolament de la Glèisa d'Etiopia. Dependenta dau Patriarcat d'Alexàndria, aguèt de dificultats per mantenir de liames amb lo rèsta de la crestiantat (maugrat l'organizacion de quauqueis ambaissadas vèrs Euròpa durant l'Edat Mejana). Monofisica, lo cristianisme etiopian desvolopèt ansin de trachs particulars coma lo respècte dau sabat.
La Reforma Protestanta e lei guèrras de religion
thumb|right
Lei guèrras dei sègles XIV e XV (Guèrra de Cent Ans...), la corrupcion dau clergat occidentau e lei consequéncias de la Pèsta Negra (dificultats per remplaçar lo bas clergat decimat per la malautiá) foguèron a l'origina de la crisi seguenta dau cristianisme. D'efiech, au començament dau sègle XVI, lo desvolopament intellectuau liat a l'umanisme e lei progrès en matèria d'estampariá e de traduccion facilitèron la difusion dau tèxte de la Bíblia. Aquò favorizèt l'emergéncia de corrents teologicas demandant de reformas dins leis institucions e lo dògma de la Glèisa Catolica. Se la comprenença dau besonh de cambiaments èra largement partejada, lei diferentei temptativas se turtèron a de blocages estructuraus e a l'afebliment de la papautat, descreditada per son implicacion dins lei guèrras italianas. Ansin, lei reformators pus radicaus (Luther, Zwingli, Calvin...) precipitèron la rompedura a partir deis ans 1520.
Prepausèron divèrsei reformas centradas sus la reconoissença de la Bíblia coma fònt unica de la teologia crestiana, dau ròtle de Jèsus coma intercessor unic entre Dieu e l'umanitat e de la nocion de predestinacion. Novèla, aquela nocion èra una rompedura amb l'universalisme roman e ortodòxs car limitèt lo sauvament etèrne de l'arma a un ensemble reduch d'individús chausits per la volontat de Dieu. Refusant generalament l'establiment de clergats ierarquizats, lei Glèisas Reformats (ò Protestantas) se devesiguèron rapidement per formar de movements mai ò mens separats. Aqueu fenomèn es totjorn en cors a l'ora d'ara amb la creacion de Glèisas novèlas que pòdon desenant presentar de diferéncias importantas amb lei premiers corrents reformats (apondon de libres sacrats, organizacion centralizada...).
L'aparicion dau protestantisme entraïnèt una tiera de guèrras en Euròpa, principalament en França e en Alemanha. Permetèt tanben la reforma dau catolicisme que s'organizèt per restaurar son influéncia. Fòrça violents, aquelei conflictes s'acabèron per un partiment de l'èx-espaci catolic. Anglatèrra, Escòcia, Escandinàvia, lo nòrd d'Alemanha, una partida de Soïssa e una partida de França demorèron protestants vèrs 1600.
L'expansion coloniala
Iniciada a la fin dau sègle XV, la colonizacion europèa foguèt un motor major per l'expansion dau catolicisme e dau protestantisme. D'efiech, l'evangelizacion dei pagans foguèt una causa frequentament avançada per la justificar, per obtenir de fons ò, pus simplament, un sostèn oficiau. Lei colonisators assaièron donc d'impausar sa religion ai pòbles somés. Lo succès foguèt variable car lei religions ben organizadas (islam, indoïsme, bodisme...) ò leis estats aguent una cultura prestigiosa e solida (China...) capitèron de resistir. En revènge, leis estats mens estructurats ò totalament anientats per la conquista (Mesoamerica...) foguèron pus permeables.
Ansin, l'America Latina e una partida d'Africa venguèron catolics. De son caire, lo protestantisme se difusèt en America dau Nòrd, en Oceania e dins una partida d'Africa. Pasmens, aquela evangelizacion deguèt sovent s'adaptar ai crèires precedents, çó que menèt a la mesa en plaça de rites novèus inspirats per lei religions precedentas. Un exemple caracteristic es l'importància donada au culte de la Vèrge en America.
Lo declin europèu e lo dinamisme protestant
Dempuei la fin dau sègle XVIII, lo cristianisme conoís una crisi particulara en Euròpa marcat per lo desvolopament de l'agnosticisme e de l'ateïsme au sen de la populacion. Lei causas d'aquela transformacion son variadas (oposicion politica còntra lei Glèisas, aparicion d'ideologias atèas, progrès scientifics, generalizacion de l'instruccion...) e d'intensitat variabla segon l'istòria dau país. Ansin, dins la vida vidanta, se l'influéncia dau cristianisme demòra non negligibla, aquò mena a un abandon dei practicas religiosas per la màger part deis abitants. Au nivèu dei dògmas, aqueu declin favoriza, dempuei la fin dau sègle XX, l'introduccion de tematicas eissidas dei país dau Sud onte lo cristianisme es encara dinamic.
Una autra tendància dau cristianisme modèrne es lo dinamisme dau protestantisme. D'efiech, durant lei sègles XIX e XX, veguèt l'aparicion de Glèisas fòrça proselitas qu'assaian de difusar sei practicas gràcias a una liturgia joiosa, de crèires simples, una organizacion pauc centralizada e un esperit missionari. Lo movement pus actiu es probablament l'evangelisme que mena de campanhas de conversions dins lei regions catolicas, especialament en America Latina, en Africa e en Asia.
Crèires comuns
Lei brancas principalas dau cristianisme presentan de divergéncias entre elei. Pasmens, una basa comuna existís. Segon ela, l'èsser uman dèu s'engatjar per lo Ben e se fisar de Dieu. La vida, leis ensenhaments, la mòrt e la resureccion de Jèsus serián lo simbòl de l'engatjament divin en favor dau Ben que se manifesta per lo sauvament de l'arma etèrna dei fidèus aguent demandat perdon sei pecats. Aquelei darriers son un ensemble d'acccions jutjadas immoralas.
La Bíblia
La Bíblia es lo tèxte religiós de referéncia per totei lei corrents dau cristianisme. Es un ensemble de tèxtes sacrats eissits de la Bíblia Ebraïca e d'apondons ulteriors escrichs per lei premiers crestians de la fin de la premiera mitat dau sègle I au començament dau sègle II apC. Lei tèxtes d'origina ebrieva fòrman l'Ancian Testament e foguèron principalament escrichs entre lei sègles IX e III avC. Lo rèsta constituís lo Nòu Testament. Pasmens, leis escrichs integrats dins la Bíblia, maugrat de similituds fòrça importantas, varian segon lei brancas dau cristianisme. Leis escrichs refusats son dichs apocrifs.
Chaource
Lo Chaource es un formatge francés que benefícia d'una AOC dempuèi 1970. Es un formatge a basa de lach de vaca de 250g a 450g fabricat dins lo departament d'Auba e lo departament d'Yonne.
Cristianisme
La Bíblia
Au sen dau Nòu Testament, certanei partidas an una gròssa importància teologicas. Leis Evangèlis depintan l'ensenhament e la vida de Jèsus. Leis Actes deis Apostòls presentan la vida dei premierei comunautats crestianas après la mòrt de Jèsus. Enfin, leis Epistòlas tractan de questions moralas e filosoficas.
Autrei tèxtes e nocion de dògma
La Bíblia es generalament l'unic tèxte sacrat utilizat per lei crestians. Pasmens, i a d'excepcions coma lei mormons que tènon de tèxtes complementaris. De mai, certaneis escrichs apocrifs an una influéncia importanta. Per exemple, es lo cas dau Protevangèli de Jaume que descritz la naissença de Jèsus.
Un autre aspècte important dau cristianisme es la nocion de dògma e sa capacitat de crear d'institucions capablas de lo definir e de lo modificar. Lei pus importantas son lei concilis ò lei sinòdi que recampan de personalitats de remarca, generalament d'evesques, per examinar una question teologica. Sei conclusions son consideradas coma l'interpretacion justa, dicta dògma, d'adoptar per totei lei fidèus.
Verdon (Perigòrd)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Aurangabad
Administracion
Aurangabad es lo capluòc del districte d'Aurangabad.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion de la vila èra de 1 175 116 abitants e aquela de l'aglomeracion, sonada la metropòli, èra de 1 193 167.
Verdon (Perigòrd)
Toponimia
La prononciacion es [ver’du]. Lo nom es atestat en 1290, Verdonne (Dauzat e Rostaing escrivon Verdonnum, totjorn en 1290). I a dos tipes d'explicacion e los autors mancan de certitud :
Cristianisme
Autrei tèxtes e nocion de dògma
Aqueu sistèma es mai ò mens sople segon lei Glèisas. Dins certanei brancas, es concentrat a la cima de la ierarquia mentre que dins d'autrei, es partejat entre cada comunautat locala. Explica l'omogeneïtat dei crèires au sen d'una meteissa Glèisa. Pasmens, es tanben la causa deis esquismes que ritman l'istòria dau cristianisme, especialament au sen dau protestantisme qu'a ges d'autoritat centrala.
Simbòls
La crotz es lo simbòl principau dau cristianisme e de sei fidèus. Aparegut durant lo rèine de Constantin, representa la crucifixion de Jèsus. Un autre simbòl crestian important es l'ichtus qu'es una mena de peis adoptat per lei comunautats crestianas primitivas. Es de còps utilizat per de Glèisas pus recentas, generalament estatsunidencas.
Luòc de culte
Lo luòc de culte dau catolicisme, de l'ortodoxia e de certanei movements protestants es dich glèisa ò, per lei pus importants, catedrala. Es dich temple dins la màger dei corrents protestants. Aqueleis edificis permèton lo recampament dei fidèus e dispausan d'un espaci permetent au prèire de celebrar lo culte. Segon lei corrents, lo bastiment tèn d'annèxs permetent de realizar certanei ceremònias ò d'assegurar lo foncionament de la comunautat (lotjament dei prèires, administracion...).
Dins certanei brancas, principalament lo catolicisme e l'ortodoxia, existís egalament de monastèris que son d'estructuras destinadas a de comunautats de monges. L'objectiu de la comunautat es generalament de pregar per lo sauvament collectiu de l'umanitat. Per aquò, son foncionament es regit per de règlas estrictas que dèvon assegurar sei vertuts moralas e religiosas.
Foncions religiosas
Lo cristianisme tèn un nombre important de foncions ò de posicions religiosas, especialament au sen dei Glèisas ierarquizadas. La foncion de basa es aquela de prèire qu'es generalament dich curat per lei catolics, pòpe per leis ortodòxs e pastor per lei protestants. Un prèire es encargat d'una parròquia, un territòri que correspond a la zòna d'influéncia d'una glèisa ò d'un temple. Dèu i assegurar lo foncionament dau culte.
Dins la màger part dei Glèisas, un ensemble de parròquia fòrman un diocèsi qu'es una entitat territòriala dirigida per un evesque. En teoria, leis evesques son egaus entre elei e son lei caps de la Glèisa. En particular, pòdon se recampar en concili ò en sinòdi per prendre de decisions regardant lo foncionament de la Glèisa (definicion dau dògma, disciplina intèrna...). Pasmens, dins lei corrents pus centralizats (catolicisme, ortodoxia, anglicanisme...), existís un clergat superior qu'assegura lo foncionament de la Glèisa ela meteissa. Lo cas pus conegut es aqueu de la Glèisa Catolica qu'es dirigida per lo papa.
Eveniments individuaus
La vida dei fidèus es marcada per un ensemble d'eveniments individuaus. Lei principaus, dichs sacraments ò ordenanças, son liats a d'instants importants coma la naissença, la mòrt ò l'intrada dins lo clergat. Lo catolicisme e l'ortodoxia ne'n reconoisson sèt e lei movements protestants un nombre sovent pus feble.
Lo pus consensuau es lo batejament d'aiga qu'es realizat per la màger part dei Glèisas. Inspirat per lei rites de purificacion judieus, representa l'intrada dau fidèu dins la comunautat crestiana. Pasmens, existís de debats sus sa mesa en òbra e lei batejaments realizats per una Glèisa son pas sistematicament reconeguts per leis autrei. De mai, lo debanament dau rite presenta de diferéncias (aspersion, immersion...).
Un autre aspècte important dei rites individuaus liats au cristianisme regarda es liat a la nocion de pentiment. D'efiech, per obtenir lo sauvament etèrne, lo fidèu dèu reconoisser seis errors, dichas pecats, e demandar perdon a Dieu. Dins mai d'un cas, aquò necessita de faciar una espròva mai ò mens importanta segon la natura de la fauta, generalament un ensemble de preguieras ò una participacion a la vida de la Glèisa.
Eveniments collectius
Leis eveniments collectius dau cristianisme celebran generalament d'actes de la vida de Jèsus. Lo pus important es organizat a l'entorn de l'Eucaristia qu'es son darrier repàs. D'efiech, maugrat de divergéncias importantas, sa celebracion ocupa una plaça centrala dins la liturgia de totei lei Glèisas, generalament sota la forma d'una reünion setmaniera de la comunautat locala dins un luòc de culte. Leis autrei fèstas majoras dau cristianisme son Nadal (naissença de Jèsus), lei Pascas (resureccion de Jèsus) e l'Ascension (ascension de Jèsus vèrs lo reiaume etèrne). De mai, cada Glèisa tèn de fèstas collectivas pròprias coma la Pandecosta (celebracion dau Sant Esperit) per lei catolics.
Conversion
Lo cristianisme es una religion de pretencion universala que prepausa un sauvament etèrna a cada èsser uman. Per aquela rason, es donc fòrça proselita e la conversion au cristianisme es relativament aisada. Dins la màger part dei brancas, es realizada gràcias au batejament. Pasmens, lei condicions necessàrias per batejar un fidèu varian segon lei Glèisas. Son fòrça limitadas dins lei movements onte lo batejament deis enfants es considerat coma valid (catolicisme, ortodoxia...). En revènge, son pus restrictivas per lo batejament deis adults que necessita sovent una afiermacion clara d'integrar la comunautat de part dau futur fidèu.
Difusion
Lo cristianisme es la premiera religion mondiala amb un nombre estimat de 2,4 miliards de fidèus. Sei zònas d'implantacion pus importantas son America, Euròpa, Oceania e lei regions africanas situadas au sud de Sahara. Existís tanben de minoritats importantas en Orient Mejan (Egipte) e en Asia (Corèa). De mai, la creissença dau nombre de cresents es leugierament superiora a aquela de la populacion mondiala.
Lo catolicisme
thumb|right|[[Fotografia dau Vatican, sèti de la Glèisa Catolica.]]
Lo catolicisme es la branca pus importanta dau cristianisme amb aperaquí 1,3 miliards de fidèus, principalament installats en Euròpa Occidentala, en America Latina e en Africa. Dirigit per la Glèisa Catolica, es un corrent fòrça ierarquizat e centralizat plaçat sota l'autoritat dau papa. Sa vida religiosa es organizada a l'entorn dei tèxtes sacrats, de la tradicion, dau dògma definit per lo poder pontificau (generalament amb l'ajuda deis evesques) e de sèt sacraments.
L'ortodoxia
L'ortodoxia es un corrent ancian qu'es eissit dei Glèisas Crestianas d'Orient. Recampa plusors Glèisas independentas qu'an adoptat un foncionament collegiau. Son centre iniciau èra l'Empèri Bizantin e es totjorn presenta en Grècia e, d'un biais minoritari, en Egipte (10-15% de la populacion) e dins divèrsei regions d'Orient Mejan. Pasmens, après 1453, se desvolopèt subretot dins lei regions eslavas (Euròpa Orientala, Balcans e Russia) e en Romania. Uei, tèn aperaquí 283 milions de fidèus. Au nivèu teologic, gropa de Glèisas aguent de practicas relativament diferentas, compres de Glèisas monofisitas, que s'identifican dins certanei decisions dei premiers concilis.
Lo protestantisme
Lo protestantisme es un ensemble de movements apareguts a partir dau sègle XVI en oposicion au catolicisme. Recampan aperaquí 800 milions de fidèus mai presentan de diferéncias fòrça importantas entre elei. D'efiech, a respècte dau catolicisme e de l'ortodoxia, la màger part dei Glèisas Protestantas son pauc centralizadas e ierarquizadas, çò que favoriza la creacion regulara de corrents novèus. Dins aquò, se fau mencionar certanei brancas dau protestantisme :
Autrei brancas e corrents
En fòra dei tres brancas principalas, existís de corrents fòrça minoritaris au sen dau cristianisme. Son origina es fòrça variada. Dins certanei cas, son de Glèisas, generalament situadas dins de regions pauc cristianizadas, que foguèron precòçament separadas de la Glèisa Romana. Per aquò, an donc una teologia particulara eissida de dògmas anteriors ai concilis dei sègles III e IV apC. Dins d'autrei cas, son de movements fondats après un esquisme. Sovent considerats coma d'eresias, dèvon faciar l'ostilitat dei Glèisas majoras. Aquò entraïna sovent sa disparicion coma foguèt lo cas per de corrents coma l'arianisme, lo nestorianisme ò lo catarisme.
Bolg
Bolg es, dins l'univèrs de J.R.R. Tolkien, lo filh de l'uruk Azog, assassin de Thror a las minas de Moria.
Bolg dirigiguèt l'ataca dels orcs e los wargs a la Batalha de las Cinc Armadas, e la sieuna escòrta nafrèt de manièra greva Thorin, que moriguèt pauc aprés. Bolg moriguèt a la quita batalha, aucit per Beorn, que lo descrassèt. Quora aquò se debanava l'armada dels uruks s'escampilhèt e lors enemics (d'elfs del Bòsc, d'òmes d'Esgaroth e nans) los secutèron fins los liquidar gaireben totes.
Canton de Bèlmont de Perigòrd
Lo canton de Bèlmont es una anciana division administrativa del Perigòrd, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Brageirac, lo departament de Dordonha e la region d'Aquitània, adara de Novèla Aquitània. Las 12 comunas son dempuèi 2015 dins lo canton de La Linda e tanben dins la Comunautat de comunas de las Bastidas Dordonha-Perigòrd. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, dins sa varianta brageiraguesa o sarladesa.
Istòria
Los cantons de Bèlmont e de Montferrand de Perigòrd se creèron en 1790. Lo 13 de brumaire an X (4 de novembre 1801), lo canton de Bèlmont se conservèt e lo de Montferrand fuguèt suprimit; de las comunas d'aquel ancian canton passèron dins lo canton de Bèlmont, ,.
A las eleccions departamentalas del 22 de març 2015, en aplicacion del decret del 21 de febrièr de 2014 que delimita los cantons del departament de Dordonha, lo canton de Bèlmont fuguèt suprimit.
Après la supression del canton, lo 1èr de genièr 2016, las comunas de Bèlmont, La Bocariá, Nojals e Clòtas e Senta Sabina e Bòrn fusionèren emb lo nom de Bèlmontés de Perigòrd.
Cavilha (laüteria)
Ua cavilha en laüteria qu' ei ua pèça (de husta o en metau) deus instruments de musica de la familha deu cordofòns (los instruments de còrda) sus laquau e s' enrollan las còrdas entà las poder tiéner e acordar.
Ramiz Alia
Ramiz Alia, politician n.1925, foguèt lo líder d'Albania entre 1985 e 1992. Foguèt lo 1 president del país aprèp la democratizacion, entre 1991 e 1992.
Ulldecona
vinheta|Casa de la Vila (Ulldecona)
vinheta|Església parroquial de Sant Lluc (Ulldecona) vinheta|Creu de terme del Lloret (Ulldecona) vinheta|Prigó i Ermita de la Mare de Déu de Loreto (Ulldecona) vinheta|Cooperativa Agrícola d'Ulldecona Ulldecona es un municipi catalan, situat dins la província de Tarragona e lo Principat de Catalonha.
Cavilha (laüteria)
Instruments de còrdas hregadas
200px|thumb|right|Cavilha de vriulon en ebèna Los instruments de còrdas hregadas qu'an generaument cavilha de husta en.honsadas dens las parets deu cavilhèr de l'instrument. Quauques instruments com las contrabassas modèrnas e quauques rars vriulons qu'an cavilhas de metau viradas e gahadas per un engrenatge (com ac hèn tanben las cavilhas de las guitarras e de la mandolinas modèrnas).
La majoritat de la cavilhas de husta que son d' ebèna mes d'autas menas de husta qu' èran emplegadas a l' epòca barròca mei que mei, mes tanben arron e dinc a uei lo dia.
La còrda la mei aguda deu vriulon (la còrda de mi) qu'ei la qui demanda lo mei de precision entà estar acordada ; per aquesta rason qu' ei enrollada autorn d'ua cavilha a ua extremita e gahada per un tienedor a l'aute cap. Aqueth tienedor que tien la còrda en tirant de l'aute costat de la còrda.
Se lo tienedor qu'ei generaument hicat au cap de la còrda de mi deu vriulons modèrnes, que's pòt potenciaument fixar sus totas la còrdas segon lo grat deu musician.
Iluvatar
Iluvatar es lo dieu creador, atanben nomenat Eru, que demora a las cambras intemporalas. A creat los Ainur amb lo Fuòc Etèrn. Aital, dubrís una partida de son esperit per los balhar coneissença, un pauc a cadun. Apuèi, quora los Ainur cantan los grands temas de l’Ainulindalë (« Musica dels Ainur » en quenya, o tanplan la Granda Musica), lor dona tres grands temas reflèxe de çò qu'a d'arribar, basicament la creacion d'Arda, la Tèrra. A la fin del cant, Iluvatar fa néisser lo Mond qu'a vist e divèrses Ainur i baissan per poder complir lor cant.
Totun, Iluvatar desvela pas plusors causas als Ainur : la creacionn dels Elfs e dels Òmes, lo destin dels Òmes, la fin del mond. Aquò pòt èsser legit al roman de Tolkien Lo Silmarillion.
Dins l'istòria d’Eä, Iluvatar solament interven tres còps. Lo primièr per santificar la creacion dels Nans per Aulë. Lo segond per modificar la morfologia d’Arda pr'amor que los Valar l'i an demanat quora los Numenoreans arriban a Aman pendent la fin de la Segonda Edat: arranca Valinor d'Arda e enfonsa Numenor, l’illa dels Òmes revoltats. Lo tresen còp per far ressucitar Olorin (qu'aviá mòrt en tot luchar contra lo Flagèl de Durin) e apuèi lo tornar enviar per finir son trabalh a la Tèrra Mejana jos una nòva forma: Gandalf lo Blanc.
Operacion militara
Una operacion militara es una accion planificada menada per de fòrças armadas en vista d'agantar un objectiu. Pòu integrar de plusors dimensions de combat (aerians, terrèstres, maritims...) ò de non-combat (logistics, psicologics...). Lo concèpte es aparegut au començament dau sègle XX amb l'aparicion de la guèrra modèrna e de l'art operatiu.
Montberaud
Montberaud (Montberaud en francés) qu'es una comuna gascona, situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Tomblaine
Geografia
Tomblaine A situat al nòrd-es de la França, en la banlèga es de Nancy. La municipalitat a separat de la vila de Nancy per la Meurthe. Las doas vilas an connectat per dos principals ponts. A vorejat al nòrd per las municipalitats de Sant-Max e Essey-lès-Nancy, al sud per Jarville-la-Malgrange, Laneuveville-davant-Nancy e Art-sus-Meurthe e a l'èst per Saulxures-lès-Nancy.
Montberaud
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Montberaud qu'èra de l'eleccion de Comenge (nocion diferenta de la diocèsi de Sent Bertran de Comenge, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Rius e de la senescaucia de Pàmias. Le vocable de la glèisa qu'es Sent Joan Baptista. En 1790, Montberaud qu'èra deu canton de Casèras, en l'an VIII, deu canton de Montesquiu, en l'an X, que tornè au canton de Casèras. Las duas comunautats de Montberaud e de Lafitte o Lafitte-Volvestre que formèn ua sola comuna en 1790.
Lafitte o Lafitte-Volvestre qu'èra ua comunautat non parròquia, de l'eleccion de Comenge, doncas de Gasconha, de la generalitat d'Aush e de la senescaucia de Pàmias.
Tomblaine
Geografia
Fa partida de la Comunitat urbana del Grand Nancy als costats de 19 unas autras municipalitats de l'aglomeracion.