cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tatoatge
Santat e igièna
Mai fòrça pigments son toxics veire fòrça toxics s'èran respirats o ingerits. Coma per las tintas d'estampariá, los esmalts e pigments de veirariá alimentària, las pinturas muralas, la legislacion vòl enebir los pigments metallics o organometallics mai toxics, que protèstan de tatoaires car los roges, jaunes e iranges mai vius e estables son totes produchs amb de pigments toxics. D'incertituds toxicologics existisson per unes pigments : per exemple lo dioxid de titan èra considerat coma fòrça estable e neutre mas es tanben utilizat en industria coma catalisor, subretot quand es expausat a la lutz.
Per aquelas rasons totas, se cal respectar de règlas essencialas d’igièna, pendent e après un acte tatoatge, que siá pel tatoaire o lo tatoat.
Precaucions prealablas
Es conselhat de consomir pas d'aspirina o d'alcoòl pendent los 24 oras precedent lo tatoatge. Aqueles produches fluidifican la sang e riscan l'aument dels sagnaments pendent lo tatoatge, provòcan geina pel tatoaire e favorizar d'infeccions. De grop deurián evitar de se tatoar coma los allergics, las personas jos tractaments medicals, alcolics, toxicomans, femnas pesas, personas patissent d’emofilia, del sida, d’epatitis B e C, de malautiás cardiovascularas, las personas amb un estimulator cardiac (risc d’interferéncia amb las ondas magneticas del dermograf) o patissent malautiás de pèl.
Precaucions d'igièna
En mai dels indispensables lavaments e desinfeccion de las mans, lo tatoaire deu netejar e esterilizar mai que plan lo material dins cada utilizacion, netejar e desinfectar las aisinas non esterilizable e la taula de trabalh. Cal tanben analisar la textura de l'epidèrma del futur tatoat e la desinfectar minuciosament abans son acte.
Après l'acte
La pèl deu demorar neta totjorn e grassa pendent la fasa de cicatrizacion que dura gaireben quinze jorns. Cal demorar vigilant de daissar pas cap d'agent infeccioses èsser en contacte amb la plaga. Lo netejament deu se far amb d'aiga tebesa e de sabon doç o d’una solucion antiseptica sens alcoòl. Un còp la zòna tatoada neta, cal aplicar una pomada cicatrizanta que cal. Es conselhat de se vestir de coton pendent la durada de la cicatrizacion. Los banhs, la piscina o la mar son d'enebir pendent 2 a 3 setmanas, tot coma lo solelh o los rais UV pendent al mens un mes. Fòrça tatoaires desconselhan d'expausar lo tatoatge al solelh pendent lo primèr an o los primièrs ans (Se lo tatoatge cobrís las partidas expausadas del còs, e qu'aquel es privat de solelh, una prescripcion de vitamina D ven necessària).
Estils e practicas
En mai la possibilitat de realizar de tatoatges en blanc e negre o en colors, existís fòrça estils e practicas diferents.
Los estils
Aquela lista es pas exaustiva. L'art del tatoatge evolua de contunh.
Reglamentacion
Unes païses europèus començon a realizar una reglamentacion dedicada al tatoatge. En l'abséncia de reglamentacion, la clientèla deu mai sovent se fisar al seriós e a l'etica de cada professional, e/o a l'apartenéncia a d'associacions professionalas, coma : L'United European Tattoo Artists, Syndicat national des artistes tatoueurs en France, l'Association suisse des tatoueurs professionnels en Suisse
Libres
<span title="Document utilizat per la redaccion de l’article">link=|alt=Document utilizat per la redaccion de l’article|30x30px <span title="Document utilizat per la redaccion de l’article"> : document utilizat coma font per la redaccion d'aquel article.
Lausana
Lausana (Lausanne en francés, Losena en arpitan) es la cinquena vila de Soïssa, capitala del canton de Vaud e capluòc del districte de Lausana.
L'aglomeracion de Lausana compta 316,000 abitants. Es un centre important per la cultura, l'espòrt, l'economia e la formacion. Es una placa giranta de la Soïssa de l'Oèst. Lausana es la capitala de l'olimpisme, que se i tròba lo sèti del Comitat Internacional Olimpic o CIO que lai ne son lo musèu amai los archius del movement olimpic.
Lo gentilici es lausanés -esa
Bailly-aux-Forges
Bailly-aux-Forges es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Polha
Polha (Polha en occitan ancian ; Puglia en italian; Poulye en arpitan) es una region del sud d'Itàlia.
Wicres
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Canton de Montflanquin
Lo canton de Montflanquin es una anciana division administrativa d'Agenés, situada dins l'arrondiment de Vilanuèva d'Òut, lo departament d'Òut e Garona e la region d'Aquitània, adara de Novèla Aquitània. 11 de las comunas son dempuèi 2015 dins lo canton del Naut Agenés Perigòrd (burèu centralizator Montflanquin)e tanben dins la Comunautat de comunas de las Bastidas en Naut Agenés Perigòrd. Sonque La Capèla Biron es dins lo canton Le Fumélois (nom francés) e dins la Comunautat de comunas de Fumèl Val d'Òut. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, dins sas variantas agenesa e perigòrda (brageiraguesa).
Polha
Cultura
Una particularitat lingüistica de Polha es la preséncia de pichonas illas lingüisticas dins las qualas son parladas de lengas aloglòtas, dont d'unas pòdon pas èsser atribuïdas al grop de las lengas romanicas:
Wicres
Geografia
thumb|left|180px|Wicres en lo sieu costat e lo sieu arrondissement
Districte de South West Khasi Hills
Lo districte de South West Khasi Hills (districte sud-occidental dels puèges dels khasis) es un districte de l'estat de Meghalaya en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es lo vilatge de Mawkyrwat. Lo districte foguèt fondat en 2012 en destacant una part del districte de West Khasi Hills.
Canton de Montflanquin
Istòria
Per la constitucion del canton, veire lo tèxte de Georges Odo. Las informacions son un pauc diferentas de las de las fichas Cassini de cada comuna.
En 1790, lo canton compreniá Montflanquin, St Caprais, St Hilaire, Tairac, Ròcafèra, Calviac, La Barta, Corconac, Crosilhac, e la Salvetat der Leda, donc en gròs la comuna de Montflanquin d'aquí a 1852. L'ancian canton de Montflanquin compreniá, d'aquí a 2015, las comunas de :
Wicres
Geografia
Al nòrd-es de La Bassée, sul ruisseau de Oresmieux.
Defensa personala
La defensa personala o autodefensa es una disciplina qu'agropa un ensems de principals utilizats per deténer una accion ofensiva realizada contra qualque persona.
Wicres
Geografia
D'una superficie de mens d'unitat|3|km|2, Wicres es la mai pichona municipalitat de la Comunitat urbana de Lille. Demorada rurala, acuèlh per l'essenciala de las activitats de maraichage.
Defensa personala
Las tecnicas de defensa personala son estadas paissièras en principi de las arts marcials tradicionales e perfeccionadas e purificades amb l'objècte de melhorar la siá eficacitat e d'adaptar los a l'ipotèsi de conflicte en las condicions actualas de vida.
Wicres
Geografia
thumb|left|180px|Wicres dans son canton et son arrondissement
Au nord-est de La Bassée, sur le ruisseau d'Oresmieux.
Defensa personala
En defensa personala s'utiliza tecnicas austeres e s'assaja evitar los movements complèxes.
Luigi Poggi
200px|thumb|Luigi Poggi, [[2008.]] Luigi Poggi (Plasença, 25 de novembre de 1917 - Roma, 4 de mai de 2010) foguèt un cardenal e òme d'estat italian. Comencèt primièr per servir lo Papa e foguèt posteriorament Nonce apostolic en Cameron, Gabon, Peró, Polonha e Itàlia.
Defensa personala
S'utiliza principalament blocadas, retengudas e palancas per redusir l'adversari de manièra la mai rapida possibla e acortanda lo temps de combat per evitar de risques e daissar en segond plan diferéncias fisicas.
Luigi Poggi
La darrièr carga qu'ocupèt foguèt la d'archivista dels Archius secrèts del Vatican.
Defensa personala
La defensa amb palma sens armas, pòt completar s'amb armas pròprias o impròpies, o de guinhauets o armas de fuòc o qualque element al coma se pòt accedir en lo moment del conflicte.
Ambito Civil
En l'ambito civil se tempta de redusir l'adversari de manièra segura e sens provocar de damatges excessius dandos la responsabilitat civila de l'accion defensiva quand s'excedís las limitacions de la defensa legitima. La defensa personala se basa en los fondaments d'unes espòrts o arts marcials coma lo judo, lo aikido o lo karate. Lo caractèr principal de la defensa personala es l'evitació de la fòrça, mentre, generalament, los oponents pòdon èsser individuales de dimensions mai amplas o amb fòrças musculars màgers que las nòstras. Es per aquela ració, que tecnicas basicas coma los còps unicos (eles que se realiza contra l'oponent amb una zòna especifica de lo nòstre còrs) coma l'usatge de la palma de la man, las juntures dels dits e los dits dins zònas toves o de còps de genolh, pasandas en mai per tecnicas mai professionalas coma divèrses tipes de còps depès, e tanben mai avançadas coma desequilibris o immobilizacions (s'acostuma usar lor en defend personal de polícia o en modalitats esportiuas coma lo karate) son las aplicacions en eles que compren la defensa personala.
Ambito Militar
En l'ambito militar s'utiliza de tecnicas amb màger poder ofensiva e letala valida quitament d'arma.
René
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
James Madison
James Madison, agricultor, foguèt president dels Estats Units d'America entre 1809 e 1817.
Figline Valdarno
Confronta las comunas de Castelfranco di Sopra, Cavriglia, Greve in Chianti, Incisa in Val d'Arno, Pian di Scò, Reggello, San Giovanni Valdarno
Redene
Redene en breton ( Rédené en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Abubakar Tafawa Balewa
Abubakar Tafawa Balewa (1912-1966) professor e òme politic, foguèt l'unic primièr ministre de l'istòria de Nigèria. Governèt lo país entre 1959 e sa assassinat, lo 15 de genièr de 1966.
Ornithodesmus
Un quatau genre de pterosaure deth cretacèu siguec discurbert en Anglatèrra en Walden, ena isla de Wight. En 1887 eth paleontològ anglés Harry Govier Seeley descriguèc un uas sacre deth cretacèu inferior d'Atherfield e pensèc qu'ère d'un audèth qu'aperèc Ornithodesmus claniculus Seeley. Dempús diguéc qu'ère un pterosaure e plaçèc en aguest genre troçi deth cran, còth e vertèbres dorsals, uassi deth pit e troçi dera ala d'un fossil d'Atherfield, ena isla de Wight. Coma que es dents èren plan amples aperèc era espècie Ornithodesmus latidens.
En paleontologia tostemps i a confusion quan s'apera ua espècie. Aguest sacrum descrit per Seeley ère ne d'un audèth ne d'un pterosaure mès un terapod petit ( dinosaure). Ei atau qu'eth nom Ornithodesmus apera un dinosaure e tanben ua espècie de pterosaure; Ornithodesmus latidens. Peth moment ei utilizat tà aperar eth pterosaure trapat ena isla de Wight.
Ornithodesmus ère un pterosaure plan gran damb ua ala de 5 m. Eth final dera maissa ère ampla e rond, parièr ath d'un lit. Pr'açò, de còps, se ditz pterosaure-lit. Mès ère disparièr d'aqueth pr'amor qu'auia dents. Eth horat der uelh ère petit e plaçat plan endarrèra en eth cran. Es sieis prumères vertèbres èren fusionadades en un notarium que gahaba es uassi pectorals. Es dents èren hòrtes e amples e açò hè pensar qu'Ornithodesmus minjaua peishi mès era sua tecnica ère disparièra.
Es sieis prumères vertèbres formaven un notarium. Aguest hèia 17,25 cm. Coma qu'Ornithodesmus a sigut pas trapat enlòc mès en eth mond aguest genre ei d'ua familha pròpia, es Ornithodesmids ( o Ornithodesmidae). Ère eth quatau genre de pterosaure deth cretacèu discurbert en Anglatèrra, dempús d'Ornithocheirus, Criorhynchus e ua trobalha de plaques caucinoses proches a Swange, ena costa de Dorset e aperada Doratorhynchus. Aguest siguec discurbert en 1875 e ère un pterosaure plan gran damb un còth plan long. De segur qu'ère er ancessor des pterosaures gegants de Tèxas coma Quetzalcoatlus damb qui ère plan semblant enes sues vertèbres.
Imagine Cup
Imagine Cup es un concors tecnologic internacionau reservat ai liceans e ais estudiants organizat per Microsoft. Creat fa mai de quatre ans, lo concors Imagine Cup a ja aculhit mai de 100,000 estudiants que venián de mai de 100 país diferents. Segon lo principi dei Juecs Olimpics, l'Imagine Cup es organizada en mai que d'una categoria que representan lei diferents domenis dei tecnologias nòvas. Puei lei melhors de caduna dei 9 categorias si retròban per una granda finala qu'es organizada cada annada per un país diferent.
Ornithodesmus
Hònt: The Illustrated Directory of Dinosaurs ans Other Prehistoric Creatures, Greenwich Editions, 2005.
Nocario
Nucariu en còrs (Nocario en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Longuesse
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nocario
Geografia
La municipalitat de Nucario a situat n'Anautita-Corsega, en lo costat de Orezza-Alesani, al sud es de Bastia (50 minutas de veitura aperaquí per 55 km de rota). Aquela municipalitat es un assemblage (istoric) de tres caserius : Nucariu (#qu'a donat lo sieu nom a l'ensems), Pietricaggiu e Herbaggiu. Lo centre géographique d'aqueles tres caserius es la glèisa santa-Michel (veire mai bas), la comuna e lo cementèri.
Longuesse
Nòtas
<references group=N/>
Nocario
Geografia
La region que # se situa la municipalitat es la Castagniccia, #que se caracteriza per lo sieu relief de mièja montanha e los sieus bòsques de châtaigniers #que constituissián fins al mièg del XXe sègle l'arbre a pan de l'isla. Fasiá partida de la anciana pieve de Orezza.
La commune de Nucario est située en Haute-Corse, dans le canton d'Orezza-Alesani, au sud est de Bastia (50 minutes de voiture environ pour 55 km de route). Cette commune est un assemblage (historique) de trois hameaux : Nucariu (qui a donné son nom à l'ensemble), Pietricaggiu et Herbaggiu. Le centre géographique de ces trois hameaux est l'église saint-Michel (voir plus bas), la mairie et le cimetière.
La région dans laquelle se situe la commune est la Castagniccia, qui se caractérise par son relief de moyenne montagne et ses forêts de châtaigniers qui constituaient jusqu'au milieu du XXe siècle l'arbre à pain de l'île. Elle faisait partie de l'ancienne pieve d'Orezza.
Istòria
Le nom de la commune vient probablement du latin "nugarum", qui signifie un lieu planté de noyers.
Réthoville
Réthoville es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Flassan d'Içòla
Flassan d'Içòla o puslèu Flaçan d'Içòla (de Flaccius), Flassans-sur-Issole en francés, es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
thumb|400px|center|Vista de Flaçan thumb|200px|left|Castèu de Flassan d'Içòla.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Sent Simon
Sent Simon es ua anciana comuna gascona. Èra administrativament dens lo canton de Mesin, l’arrondiment de Nerac e lo departament d’Òut e Garona. Per la lei deu 8 de març de 1839 estot aplegada a Sent Simon dens la comuna de Sent Pèr e Sent Simon.
Demografia
Lo n° INSEE qu'es estat cambiat per rasons practicas.
Lòcs e monuments
thumb|left|300px|La glèisa Sent Simon
Caligny
Caligny es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat es en Bocage normand, al nòrd del Bocage flérien. Lo sieu bourg es al sud-oèst de Condé-sus-Noireau, a Unitat|7.5|km  al nòrd de Flers e a Unitat|13|km  al nòrd-es de Tinchebray.
La commune est en Bocage normand, au nord du Bocage flérien. Son bourg est à 7 km au sud-ouest de Condé-sur-Noireau, à 7.5 km au nord de Flers et à 13 km au nord-est de Tinchebray.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo 3 de setembre de 2009, la nòva fabrica de la équipementier automobila Faurecia a Caligny recep lo president de la Republica, Nicolas Sarkozy, acompanhats ministres cargats de la Reactivació Patrick Devedjian, de l'Indústria Christian Estrosi, e del secretari d'Estat al Trabalh Laurent Wauquiez.
Le 3 septembre 2009, la nouvelle usine de l'équipementier automobile Faurecia à Caligny reçoit le président de la République, Nicolas Sarkozy, accompagné des ministres chargés de la Relance Patrick Devedjian, de l'Industrie Christian Estrosi, et du secrétaire d'État à l'Emploi Laurent Wauquiez.
Luciano Floridi
Luciano Floridi, nascut lo 16 de novembre de 1964 a Roma (Itàlia), es un filosòf italian considerat lo paire de la filosofia de l'informacion.
Papir de Westcar
Lo Papir de Westcar qu'ei un document aquesit per ua certa Na Westcar qui l'auherí en 1838 a l'egiptològ aleman Karl Richard Lepsius. A la mort d'aqueth, lo papir que vadó proprietat deu Musèu Egiptologic de Berlin dab lo numèro 3033. La soa narracion que s'escad dens la cort deu faraon Khofo (Keòps en grèc) on lo son hilhs (enter o quaus lo futur faraon Khafrà) que'u condan hèitas d'autes còps. Ua partida importanta deu document que manca e que seré en vertat datat deu temps de l'invasion Icsòs (deu temps deu dusau periòde intermediari). Lo document non sembla pas gaire favorable au faraon Khofo pintrat com crudèu e legitimant la caduda de la soa dinastia (remplaçada per la V dinastia).
Las hèitas contadas que son:
Mirtha Legrand
Mirtha Legrand (naissuda Rosa María Juana Martínez, lo 23 de febrier de 1927 a Villa Cañás, província de Santa Fe, Argentina) es una actritz e una animatritz de television argentina.
Presenta despuei 1968 un programa titolat Almorzando con Mirtha Legrand onte leis invitats devisan en sopant amb ela.
Pterosaures deth cretacèu
Dempús deth jurassic auem eth periòde deth cretacèu, er inici deth qual ei hè 144 milions d'ans e finisquèc hè 65 milions d'ans. Aguest periòde final deth Mesozoic, eth mès long, demorèc 79 milions d'ans.
Pendent eth cretacèu superior i aueren plan d'aiguats en tot eth mond, es continents contunharen moient-se e se formaren plan de nautes montanhes dera Tèrra d'aué.
Miguel Ángel Rodríguez
Miguel Ángel Rodríguez Echeverría, economista n.1940, foguèt president de Còsta Rica entre 1998 e 2002. Tanben foguèt Secretari General de l'Organizacion dels Estats Americans (OEA) en 2004.
Pterosaures deth cretacèu
Dus supercontinents, Laurasia en eth nòrd e Gondwana en eth sud se dessepararen. En er inici deth cretacèu, America deth Sud e Africa encara èren amassa mès entàra fin deth periòde ja s'auien desseparat mès de 2000 km: er Atlantic deth sud qu'ère vadut. America deth Nòrd e Eurasia encara èren amassa. En eth sud, Austràlia, Antartida e Índia tanben se dessepararen de Gondwana.
Motta Montecorvino
Motta Montecorvino es una comuna italiana de la província de Foggia dins la region de Polha.
Pterosaures deth cretacèu
Aguesti cambis tanben afectaren eth clima e eth desvolopament des plantes e animals. Neishen es prumères plantes amb flor e es prumèrs arbes de fulhatge persistent. Es dinosaures encara èren es animals dominats en tèrra e quauqu'ns artenhéren eth tuc dera sua linha evolutiua. Tot e qu'es audèths ja èren nombrosi e auien conquistat diuersi abitats, es pterosaures encara dominauen er aire.
S'an trapat pterosaures deth cretacèu en toti es continents a excepcion dera Antartida qu'a mès depaus marins. Totun, sonque espècies de coa cuerta, es Pterodactyloidea, demoraren pendent eth cretacèu.
Es pterosaures de coa cuerta, es Rhamphorhyncoidea auien pas suberviscut eth pas deth jurassic tàth cretacèu. Era caracteristica comuna ei un creishement des grans en tamanh. Eth pterosaure mès gran deth jurassic auia un ala de 2,5 m mès pendent eth cretacèu inferior ja n'auien damb 6 m e se n'an trapat enquia de 12 m. Aguesti pterosaures èren es creatures mès granes voladores qu'an demorat jamès sus era Tèrra.
Entàra fin deth cretacèu es oceans arretrocediren de plan d'airaus continentals. Pr'açò que i aguèc un reheiredament e diuerses zones climatiques cambiaren. Alavetz, hè 65 milions d'ans, entàra era fin deth cretacèu, tot finisquèc. I aguèc un escandiment general e es dinosaures, ictiosaures, plesiosaures, mosasaures e pterosaures atau coma plan d'invertebrats marins desapareisheren dera Tèrra.
Es prumèrs uassi de pterosaure se traparen en Anglatèrra. Es trapèc Gideon Mantell, un doctor qu'en 1827, prèp de Cuckfield, en Sussex, en un lòc on auans ja auia trapat fossils d'Iguanodon.
Es estrats de fossils èren depaus d'aigua e sable d'arrius e mars e se formaren en eth sud d'Anglatèrra pendent eth cretacèu inferior. Son coneguts coma Wealden, ua formacion geologica que tanben se trapa en Belgica, eth nòrd de França e eth nòrd-oèst d'Alemanha. Mantell siguec eth prumèr qu'arreconeishèc es prumèrs uassi de pterosaure que dempús dintraren laguens deth genre d'Ornithocheirus.
Es prumères despulhes de pterosaure deth cretacèu anglés sigueren descrites en 1845. Èren tanben es prumèrs pterosaures mès grani qu'es deth jurassic. Er ala hèia demest 2,5-2,75 m. Richard Owen, er anatomista, creèc eth terme dinosaure, mès pensèc quère pas possible que ia aguessen auut creatures voladores tan granes e, sustot, que podien pas éter de nat manèra, animals de sang cauda.
(1105) Fragaria
(1105) Fragaria es un asteroïde.
Centrala nucleara de Golfuèg
La centrala nucleara de Golfuèg es implantada disn la comuna de Golfuèg dins lo departament de Tarn e Garona en region Occitània, en riba de Garona e en aval del jonhent de Tarn entre Tolosa (75km en amont), Agen (20km en aval), Montalban (40km à l'oèst) e Valença d'Agen (à 2.5 km del centre vila). Produtz d'electricitat a partir de l'energia desgatjada per la fission nucleara de l'urani.
Sent Jòrgi de Montclar
Geografia
Sent Jòrgi es al nòrd de la comuna; lo borg es a Montclar (èra a sent Jòrgi sus las mapas ancianas).
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La microtoponimia de la comuna sembla lengadociana.
La prononciacion es [ʂɛ̃ n ’zɔrzi] [demũ n ’klar].
Sent Jòrgi
Las fòrmas ancianas son Ecclesia Sancti Georgi, en latin, al sègle XIII, ''Sanctus Georgius, archipr. de Villades (Viladés'', nom de l'archipreirat), en latin, al sègle XIII. Sent Jòrgi es un martir de Capadòcia al sègle IV (lo que tuèt lo dragon) o l'apòstol de Velai al sègle III, , ,.
Montclar
Montclar es una formacion occitana. L'interpretacion de mont, « luèc naut » es sense problèmas, mas la de clar (del latin clarus) es discutida : « de color clara » (Dauzat e Rostaing, per d'autres luècs), « de color clara, mas tanben que se vei plan » (Tanet e Hordé) o « d'onte l'un vei clarament » (site de las comunas de Dordonha), ,. Pel sens, veire tanben Clarmont de Beuregard.
C (lengatge)
vinheta|Kenneth Thompson e Dennis Ritchie Lo C es un lengatge informatic creat en 1972 per los engenhaires Kenneth Thompson e Dennis Ritchie. Es lo lengatge qu'a permés de desvolopar lo nuclèu dels sistèmas operatius Linux e Windows.
Monna Lisa (teatre)
Monna Lisa es una comèdia en un acte e en vèrs, escricha per Jules Verne entre 1851 e 1855. La legissèron a l'Acadèmia d'Amians, lo 22 de mai de 1874.
C (lengatge)
Exemple simple
Lo còde seguent aficha un simple messagte : "Adieu !"
Saint-Bonnet-de-Joux
Saint-Bonnet-de-Joux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Istòria
Al cors de la Revolucion francesa, la municipalitat #portar provisoirement lo nom de Casqueta-Roja.
Au cours de la Révolution française, la commune porta provisoirement le nom de Bonnet-Rouge.
Heinz Gründel
Heinz Gründel es un jogaire de fotbòl alemand que naissèt lo 13 de febrier de 1957 a Berlin.
Omeopatia
L’omeopatia (del grèc hómoios,  e pathê, ) es una doctrina medicala desvolopada particularament per Samuel Hahnemann a partir de tres principis: l'utilizacion de dòsis infinitesimalas, l'observacion del malaut dins son unitat psicosomatica, e la lei de similitud. Simbolizada per l'adagi, aquela lei se resumís dins l'ipotèsi que los simptòmas d'una malautiá pòdon èsser tractats, a dòsi infinitesimala, per una dròga vegetala, animala o minerala capabla de produire a dòsi fòrta los meteis simptòmas sus la persona sana. D'aprèp las concepcions omeopaticas, aquestes produches son tant mai actius que lor dilucion es fòrta, del fach de la.
Landeronde
Landeronde es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
John Butler Yeats
thumb|right|John Butler Yeats
John Butler Yeats (n. en 1839, m. en 1922) foguet un dessenhaire nòrd-irlandés, paire del dramaturg William Butler Yeats e del dessenhaire Jack Butler Yeats.
Sent Marcèu de Carreireta
Sent Marcèu de Carreireta (Saint-Marcel-de-Careiret en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Montreux (omonimia)
Montreux pòt essèr:
Les Marêts
Les Marêts es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(1106) Cydonia
(1106) Cydonia es un asteroïde.
Sent Salvador (Nauta Garona)
Sant Salvador es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de la Nauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Sent Salvador èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Tolosa. Le vocable de la glèisa es le Sent Salvador. En 1790, Sent Salvador èra del canton de Castèlnau d'Estretasfonts, en l'an IX, del canton de Frontonh.
Pèire II
Mai d'un sobeiran pòrta lo nom de Pèire II :
Mont-Saint-Martin
Mont-Saint-Martin pòt essèr:
Mite de la creacion deu monde en Egipte antica
300px|right|thumb|La divessa Not deus còs semiat d'estelas caperant lo son ajòu Ra, diu deu so deu cap de haucon Segon lo mite de la creacion deu monde en Egipte antica dens la cosmogonia elipolitana abans la creacion eu monde non i avèva pas sonque lo Nom, un mena de mar grana celestiau. Lo Non qu'exiteish enqüera com ua mena d'espaci increat e caotic en marge de la creacion ordenada. Cada ser, Ra, diu deu so deu cap de haucon e lo son arrèr hilh deu cap de can Seth que s'i pelejan contra la hosca sèrp de las tenèbras Apofís. D'aqueth Non ua isla de sable que pugè au lòc qui hore lo Temple d'Eliopòlis. Sus aquesta isla Ra (o los sons aute avatars equivalents com lo marro Khnom o l'escarabalh Khafri) que's creè eth medish, puish, dab la soa sola semença que creè Sho (diu de l'aire) e Tefnot(divessa de l'umiditat) ; lo hilhs d'auqeth dus que hon Not (divessa deu cèu) e Geb (diu de la tèrra).
Dens l'iconografia egipciana Sho, Not e Tefnot que fòrman ua triada, lo purmèr desseparant los dus autes. A maugrat de l'oposicion de Ra, Not e Geb que's maridèn mes, maudida, Not non podó pas mainadar dinc a au jorn qui Djehoti (tanben aperat Tòt), per rusa au jòc dab lo diu de la lua Khonso, e obtiengó cinc dias mei dens lo calendari (lo dias epagomènes) qui la malediccion n'avèva pas cap ehèit. Atau que vadón los quate hrairs: Osiris, Isis, Neftis e Seth. Osiris que's maridè dab Isis e Neftis dab Seth. Aqueth darrèr, gelós de qu'Osiris e hosse faraon, que l'aucidè en bèth copà'u en mantuns tròç. Isis que huegè e qu'avó Òrus, lo hilh postum d'Osiris que confiè a la divessa Atòr (o a las divessas Oadjet e Nekbet segon las versions). Puish Isis que se'n anè cercar e amassar los tròç d'Osiris per l'embaumar dab l'ajuda de Neftis e deu hilh qu'avó aquesta en secret dab Osiris : Anubis, lo diu deu cap de chacau qui mia los morts. Un còp tornat assemblat (sonque lo tròç lo mei intim e mancava) e correctament enbaumat, Osiris que vadó rei e jutge deus morts. Enter temps, Òrus, en bèth váder gran, que declarè la guerra au son onco Seth. Ua guerra furiosa qui los dius b'estanquèn en perpausar un jutjament qui Geb e'n hore lo jutge. La sentècia que he d'Òrus lo faraon (e desempuish qu'ei lo diu deus faraons) e de Seth lo rei deu desèrt.
Que n'i a qui reconeishen dens aquesta comologia la creacion biblica deu monde e lo purmèr murtre de Abel. La mitologia egipciana que conta tanben quin Ra e catiguè los òmis en mandat la divessa Sekhmet deu cap de leona entà lo exterminar abans de l'estancar ; aquiu, de segr, que's pòt trobar ua version deu Diluvi.
Mont-le-Vignoble
Mont-le-Vignoble es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Preséncia gallo-romaine.
Présence gallo-romaine.
Cruzille
Cruzille es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Cruzille Possedís quatre caserius : Collonge, Sagy, Fragnes e Ouxy. Aqueles dos darrièrs son los mai considerables. Virats cap a la vallée de Cormatin, marcan la frontièra entre la region viticole del Nautor-Mâconnais e aquela de ramaderia del Clunisois. Los punts d'enguarda cap a las vallées de la Grosne e de la Guye i son magnifics quand lo temps es favorable.
Cruzille possède quatre hameaux : Collonge, Sagy, Fragnes et Ouxy. Ces deux derniers sont les plus remarquables. Tournés vers la vallée de Cormatin, ils marquent la frontière entre la région viticole du Haut-Mâconnais et celle d'élevage du Clunisois. Les points de vue vers les vallées de la Grosne et de la Guye y sont magnifiques lorsque le temps est favorable.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(1107) Lictoria
(1107) Lictoria es un asteroïde.
She's a Woman
She's a Woman es una cançon dei Beatles que sortèt en fàcia B d'I Feel Fine en 1964. Es la premiera cançon dau grope que parlèt de drògas (aicí la marijuana).
Lista dels presidents de Vanuatu
thumb|right|250px|Estandard presidencial de Vanuatu. Lo President de Vanuatu es lo Cap d'Estat de Vanuatu. Es elegit per un mandat de cinc ans per un collègi electoral conformat pel Parlament e los presidents dels conselhs regionals.
Lo President nomena lo Jutge Cap de la Cort Suprèma e tres autres jutges.
Albèrt II
Mai d'un sobeiran se nomena Albèrt II :
Charlie Chaplin
En 1919, per tal de protegir sos interèsses e d'aver un contraròtle total sus sos films, Chaplin decidiguèt amb qualques collègas actors de fondar la companhiá cinematografica United Artists. A partir de 1940, la popularitat de Chaplin davalèt rapidament. Dins un ambient marcat per la suspicion dels comunistas caracteristic de la Guèrra Freja, las criticas per sos maridatges amb de femnas mai joves, sos problèmas amb los tribunals per de demandas de paternitat, e una enquèsta portada per l'FBI, l'artista se vegèt obligat de s'installar en Soïssa.
Chaplin èra un perfeccionista, escriviá, dirigissiá, produsissiá, fasiá l'actor, editava e fasiá la musica de sos films. Sa carrièra artistica durèt mai de 75 ans. Sa filha, Geraldine Chaplin, es tanben una actritz.
Enfància
Charles Spencer Chaplin nasquèt a Londres en 1889 dins una familha modèsta d'artistas de music-hall. Sa maire, Hannah Chaplin, filha d'un sabatièr, faguèt sa carrièra artistica sens gaire succès jol nom de Lily Harley. Aviá ja agut un filh de paire desconegut, Sydney John, abans son maridatge amb lo paire del futur actor, Charles Chaplin Sr., un cantaire pro popular. Lo parelh se disseparèt a l'entorn de 1891 aprèp que la maire aguèsse una relacion amb un autre cantaire de music-hall, Leo Dryden. Amb aqueste, en 1892, Hannah aguèt un tresen enfant, Wheeler Dryden, lo segond mièg-fraire de Charlie Chaplin.
L'enfància de Chaplin foguèt fòrça dura e miserabla que se vegèt confrontat d'ora a la pauretat e a de dificultats de tota mena. Viviá amb sa maire e son fraire Sydney a Kennington, un districte paure de Londres. Hannah aviá pas de salari e ganhava de moneda ocasionalament quand s'ocupava d'enfants e en cordurar, e lo paire subveniá pas ges a las despensas de la familha. Aprèp la malautiá de la maire e son admission dins un espital en mai de 1896, los enfants foguèron mandats dins un ostal de trabalh. Tornèron trobar sa maire al cap de 18 meses mas aquesta se vegèt obligada de portar tornarmai los pichòts e l'ostal de trabalh en julh de 1898.
Qualques meses aprèp, en setembre de 1898, Hannah Chaplin acabèt per èsser internada dins l'asil psiquiatric de Cane Hill qu'èra venguda psicotica, probablament per encausa de la sifilis e de la malnutricion. Durant lo temps de l'internament Charlie e son fraire Sydney anèron viure amb lo paire, que gaireben coneissián pas. Aqueste, victima d'alcoolisme, se moriguèt dos ans mai tard, a l'edat de 38 ans, d'una cirròsi del fètge. Ja que Hannah Chaplin èra dintrada dins un periòde de remission recuperèt sos dròlles mas tornèt emmalautir tre mai de 1903. Charlie, qu'aviá en aquel temps 14 ans, deguèt portar sa maire a l'espital e tornarmai foguèt internada a Cane Hill. Visquèt sol durant qualques jorns sens gaire sòus nimai de que manjar fins que son fraire Sydney, que s'èra engatjat dins la Marina, tornèt.
Començament de la carrièra artistica
200px|thumb|Desguisat en Charlòt, son personatge emblematic Parallèlament Chaplin aviá començat sa carrièra artistica fòrça jove. Sas primièras aparicions sus la scèna remontan al temps qu'aviá cinc ans qu'aguèt de remplaçar sa maire durant un espectacle que se debanava mal. Mas es subretot quand faguèt sos nòu ans que s'engatgèt a debon sus aquesta via, encoratjat per sa maire. Aital, gràcias als contactes del paire, Chaplin venguèt membre d'una tropa de 8 dròlles, sonada the Eight Lancashire Lads clog-dancing troupe, e comencèt a far de viradas dins mantun music-hall d'Anglatèrra de 1899 a 1900. L'enfant trabalhava dur e los espectacles coneissián cèrt succès, pasmens aquesta mena de divertiment basat subretot sus la dança lo satisfasiá pas gaire e se pensava ja de crear de numèros de comèdia.
Afogat per l'idèa de venir artista abandonèt l'escòla a 13 ans e comencèt alara a trabalhar dins mantun emplec. L'an seguent s'inscriguèt dins una agéncia teatrala del barri de West End. Lo director sentiguèt lo potencial del dròlle e li donèt rapidament son primièr ròtle dins la pèça Jim, a Romance of Cockayn de H. A. Saintsbury. A mai se l'òbra coneguèt pas una capitada comerciala, l'interpretacion comica de Chaplin foguèt lausada dins mantuna revista. Saintsbury li trobèt puèi un ròtle dins la produccion de Sherlock Holmes dirigida per Charles Frohman, qu'i interpretava Billy dins tres viradas que se faguèron per tot lo país. Sa prestacion foguèt tant exaltada pels critics que foguèt lèu demandat a Londres per jogar aquel ròtle al costat de William Gillette, l'interprèt original d'Holmes. Quand aviá 16 ans, Chaplin interpretèt son ròtle al Teatre del Duc de York d'octobre a decembre de 1905. Aprèp una darrièra virada de Sherlock Holmes a la debuta de 1906, quitèt aquela produccion que i aviá participat mai de dos ans e mièg.
D'aquela passa, son fraire Sydney èra dintrat tre 1906 dins la prestigiosa companhiá de comedians dirigida per Fred Karno. Dos ans mai tard, a l'entorn de 1908 èra vengut una de las figuras mai famosas demest totes los actors. En febrièr d'aquel meteis an, capitèt de far engatjar Charlie per un periòde d'ensag de doas setmanas. Malgrat la marrida impression que Karno aguèt tre la debuta del jove Chaplin, que pensava qu'èra tròp vergonhós per far de teatre, Charlie faguèt una prestacion remarcada tre sa primièra nuèch al London Coliseum, çò que faguèt que son contracte amb la tropa foguèt signat gaireben sulpic.
Toronto Raptors
Los Toronto Raptors son una equipa de la NBA que lo sèti es a Toronto, Canadà.
Equipa Actuala
''Actualizat a 21.10.2009. Font: NBA.com
(1108) Demeter
(1108) Demeter es un asteroïde.
Sigy-en-Bray
Sigy-en-Bray es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
La municipalitat a situat en la país de Bray e a traversat pel Andelle.
La commune est située dans la pays de Bray et est traversée par l'Andelle.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Sigy Es un luòc ocupat dempuèi longtemps, a la localizacion de cementèris gallo-romain e mérovingien, coma la testifiquen los objèctes uèi expausats al musèu de las Antiquitats de Roan.
Rollon Concedís als sires de Gournay un domeni #que Sigy fach partit. Hugues E de Gournay ne fa bastir un castèl fòrt, #que i aurà destruit a la s|XII|e}}. En 1040, el ordonne la fondacion de la abbaye Sant-Martin e Sant-Vulgain, abbaye bénédictine, #que ven de contunh prieuré. En 1282, Nicolas de Beauvais, abbé de Sant-Ouen de Roan, i es inhumé. Sovent saquejada, la glèisa survit al periòde revolucionari e conserva d'importants vestigis.
A la sortida, lo projècte prevesiá d'amassar La Capèla-Santa-Ouen, La Hallotière, Sant-Lucien e Sigy-en-Bray en una sòla comuna. Sòlas las doas darrièras an fin finala acceptat, #çò qu'a condusit a la creacion d'una municipalitat formada de doas parts pas contigües. : referendum local organizat a Sant-Lucien sul retorn a l'autonomia, lo l'empòrta òc amb 93 % dels sufragis exprimits (119 votz per 128 votants sus 160 inscriches). : Sant-Lucien a pas pas trobat la siá autonomia.
Sigy est un site occupé depuis longtemps, à l'emplacement de cimetières gallo-romain et mérovingien, comme l'attestent les objets aujourd'hui exposés au musée des Antiquités de Rouen.
Rollon accorde aux sires de Gournay un domaine dont Sigy fait partie. Hugues I de Gournay fait bâtir un château fort, qui sera détruit au. En 1040, il ordonne la fondation de l'abbaye Saint-Martin et Saint-Vulgain, abbaye bénédictine, qui devient ensuite prieuré. En 1282, Nicolas de Beauvais, abbé de Saint-Ouen de Rouen, y est inhumé. Souvent pillée, l'église survit à la période révolutionnaire et conserve d'importants vestiges.
Atòm
thumb|200px|left|Atòm d'[[èli dab la soa nèbla electronica e lo son nuclèu (amplificat suu dessenh)]] Un atòm (deu grèc ἄτομος,, eth medish compausat deu prefixe α- - "in-" e τέμνω -  -) qu'ei l'unitat de composicion elementària de la matèria e de las moleculas quimicas que consèrva las proprietats quimicas de l'element.
Los atòms que son compausats de fermions : neutrons, protons e electrons ligats per bosons, que son las particulas elementàrias.
Un atòm qu'ei electricament neutre e que's compausa d'un nuclèu atomic (qui pòrta cargas positivas aperadas protons e tanben (generaument) de particulas neutras (aperadas justament neutrons) e d'electrons cargats negativament e qui viran autorn deu nuclèu autorn d'ua orbita (de probabilitat de preséncia) determinada.
Quan lo nombre de protons deu nuclèu e lo nombre d'electrons en orbita e son diferents, que's tracta alavetz d'un ion.
La quasi totalitat de la massa de l'atòm qu'ei contienguda dehens lo nuclèu. Com aqueth nuclèu qu'ei 100,000 vegadas mei petit que'u son atòm, que cau logicament soslinhar que l'atòm (e donc la matèria) qu'ei mei que mei compausat de vueit.
Lo nombre de cargas positivas deu nuclèu (e donc tanben egau au nombre d'electrons qui viran autorn) qu'ei lo nombre atomic de l'atòm e que determina l'element d'aqueth atòm.
Lo concèpte d'atòm (l'idèa que la matèria que's pòt trencar en partidas elementàrias qui, eras, no's pòden pas trencar) - com lo son nom grèc ac muisha - que ho perpausat durant l'antiquitat mes non pas ho definitivament adoptada abans lo sègle XVIII.
Se lo nombre de protons (egau au nombre d'electrons) b'ei fixe e que determina l'identitat d'un element, lo nombre de neutrons eth (e donc atau lo nombre totau d'elements compausant lo nuclèu) que pòt variar. Dus atòms d'un medish element dab un nombre diferent de neutrons que constitueishen dus isotòps d'aqueth element. Un medish element que pòt comptar dab un sarròt d'isotòps.
Cèrtes isotòps que pòden estar inestables e, atau, radioactius. Dab lo temps, un isotòp radioactiu que's pòt transformar en un aute isotòp o element per transmutacion en bèth cambiar lo son nombre de particulas dehens lo nuclèu.
Istòria
thumb|150px|left|[[John Dalton]]Deu punt de vista de la filosofia, lo concèpte e lo mot d'atòm que hon perpausats dens la Grècia Antica per Leucip e lo son discípol Democrit en bèth apujà's suber l'idea que s'un objècte e's pòt copar, aquò que vòu díser qu'ei compausat d'elements basics qui eths, no's pòden pas trencar.
Curiosament, aquesta teoria non ho pas privilegiada durant los sègles seguents e que se la preferí lo concèpte deus tres elements (tèrra, huec, aiga e aire) dinc aus sègles XVI e XVIII.
Un pas determinant que hon provesit peus tribalhs deu picard Antoine Lavoisier qui, deu punt de vista de la quimia e muishè la "conservacion de la matèria", tan vau díser que dens ua reaccion quimica, la massa deus productes reactius qu'ei egala a la massa deus productes generats per la reaccion. thumb|100px|right|Perposicion atomica de Thompson : lo Pudding positiu caupit d'electrons negatius.
Mes lo pair de la Teoria Atomica que ho John Dalton qui, en s'apujant suber las observacions quimicas, ensagè d'isolar e d'identificar l'identitat e las proprietats d'un cèrte nombre d'elements considerats indestructibles e capables de s'associar entà formar moleculas. Dalton qu'ensagè atau de hargar ua classificacion deus elements qui, pionièra, patishèva de mantua imperfeccion. thumb|100px|left|Modèl planetari o de Rutherford
Lo quimista rus Dmitrii Mendeleiev‎ que publiquè en 1869 la Taula periodica e s'apujant suber las descobèrtas experimentalas e empiricas qui suggereishen que, un còp classats los elements en òrdi creishent de massa, be semblan ostentar periodicament proprietats comunas qui tornan regularament.
En 1897 Joseph John Thomson descobrí l'electron en lo bèth identificar com ua particula subatomica en tot muishar que l'atòm (en contradiccion dab l'etimologia deu son nom) qu'èra en vertat divisible. Que perpausè un modèl atomic (uei considerat com faus) on explicava la neutralitat electrica de l'atòm en lo bèth descríver com un pudding anglés - l'equivalent deu clafotís occitan - caupit d'electrons negatius.
thumb|100px|left|Estructura atomica de l'atòm de [[bari segon lo modèl de Borh, muishant la reparticion deus electrons]] En 1909 lo modèl deu pudding que ho avalit per Ernest Rutherford qui muishè que'n bombardant ua huelha d'aur dab particulas α qu'ua petita fraccion d'aquestas particulas qu'èra desviada enlòc de traucar linearament los atòms d'aur. Entà explicar aqueth fenomèn, Rutherford que perpausè lo modèl planetari de l'atòm : un nuclèu hèra petit dab electrons en orbita autorn.
En tribalhant sus la radioactivitat, Frederick Soddy que descobrí, en 1913, que per cada element, que pòden existir atòms diferents : los isotòps. La medisha annada, Niels Bohr que muishè que los electrons be son situats sus orbitas determinadas.
En 1916, Gilbert Newton Lewis qu'expliquè que los atòms e's ligan au mejan deus lors electrons.
Durant las annadas 1920, lo modèl planetari dab electrons virant suber orbitas precisas que ho remplaçat per la nocion de nubla d'electrons e de probabilitat de preséncia autorn d'ua orbita.
A partir de las annadas 1950, los scientifics qu'explorèn lo monde jusatomic de las particulas elementàrias (dab la descobèrta deus quarks, compausants deus protons e deus neutrons, e deus leptons, estant l'electron lo mei famós enter eths) mercés au desvolopament deus accelerators de particulas qui permeten d'accelerar los atòms en bèth generar impactes enter eths.
Pnar
Lo pnar (o jaintia) es una lenga austroasiatica parlada en Índia.
Localisacion
La lenga es parlada en Meghalaya, dins los districtes d'East Jaintia Hills e de West Jaintia Hills. Aquels districtes son sonats d'après jaintia, l'autre nom dels pnars.
Morelmaison
Morelmaison es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
Lo vilatge a adaigat per la Vraine, afluent drech del Vair.
Le village est arrosé par la Vraine, affluent droit du Vair.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Carneille
La Carneille es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Beat Bonaventura Gran
Miquel Baptista Gran Peris (Riudoms, Catalonha, 24 de noveme de 1620 - Roma, Itàlia, 11 de seteme de 1684), coneishut actuament coma Beat Bonaventura Gran o coma Fra Bonaventura de Barcelona ena sua vida, siguec un fraire franciscan, proclamat beat pera Glèisa catolica.
Biografia
Neishec en Riudoms eth 24 de noveme de 1620 en una modèsta casa deth carrèr que aué pòrte eth sòn nòm. Dempús de maridar-se damb 18 ans, per desir deth sòn pair, e demorar veude en pòqui mesi, entrèc ath convent des franciscans de Sant Miquel d'Escornalbou e hec era profession religiosa eth 14 de junhsèga de 1641 on cambièc eth sòn nòm peth de Bonaventura. En es següents ans siguec destinat a Móra d'Ebre, Figueres, la Bisbal d'Empordà i Terrassa a on un carrèr pòrte eth sòn nòm.
Eth 1658 siguec enviat en Roma a on fondèc eth Sant Retir, que son quate convents ena província de Roma. Siguec conselhèr de quate papes:Alexandre VII, Climent IX, Clement X e Innocenci XI. Eth 1662 fondèc en Roma era Riformella, un movement de reforma deth Orde des Fraires Mendres Reformadi dera Estricta Observança, entà per'mor que es fraires e prevederes franciscans que se dedicauen ath apostolat popular podessen arrecuelher-se en cases de reculhiment e retir espirituau, en tot víuer atau er esperit constitutiu deth orde franciscà.
Er an 1679, a peticion des juradi riudomencs envièc dempús de Roma es relíquies de Sant Bonifaci, Sant Juli e Sant Vincenç. Dempús d'alavetz, eth dusau dimenge de mai se celèbre a Riudoms era hèsta des Santes Relíquies
Veneracion
Eth 1775 siguec declarat venerable pera Glèisa catòlica e eth 1906 siguec beatificat peth Papa Sant Piu X, dempús d'aver-se provat dues curadures miraculoses. Ua d'eres eth 1790 en que ua hemna demorèc en un estat gravissim dempús de quèir deth shivau e se guaric inexplicablement dempús d'aver-lo invocat. Era auta, eth 1818 en que ua auta hemna demorèc inconscient en tot durar tres dies dempús d'enfantar e se guaric instantanèament dempús d'aplicar-se-li ua relíquia deth venerable.
En Riudoms se conserven es sues despolhes ena glèisa deth pòble. Eth dissabte mès pròplèu ath 24 de noveme se celèbre una hèsta en eth sòn rebrembe.
Pere Aragonès
Pere Aragonès i Garcia (Pineda de Mar, 16 de novembre de 1982), mai conegut coma Pere Aragonès, es un avocat, jurista, professor universitari, e òme politic catalan. Sòci d'Esquèrra republicana de Catalonha, ven en 2018 vicepresident de la Generalitat de Catalonha. En seguida de la destitucion per Espanha del president Quim Torra, ven president interimari de la Generalitat de Catalonha lo 30 de setembre de 2020.
Hans von Halban
Hans von Halban (Leipzig, 24 de genier de 1908 - París, 28 de novembre de 1964) siguèt un fisician francés d'origina austriana.
Buteo buteo
La Busa o Tartana es un aucèl de rapina qu'aperten a la familha dels Accipitridae. S'encontra en Euròpa, Asia e Africa, mesura tipicament entre 51 e 57 cm de long e 110 a 130 cm d'envergadura, çò que ne'n fa un predator de talha mejana.
Las divèrsas sosespècias se despartisson entre los dos grops seguents: