cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Duncan Haldane
Frederick Duncan Michael Haldane (Londres, 14 de setembre de 1951) es un fisician anglés. Professor al departament de fisica de l'Universitat de Princeton als Estats Units, recebèt en 2016 lo Prèmi Nobel de Fisica amassa amb los cercaires escoceses David J. Thouless e John M. Kosterlitz per sas descobèrtas de las teorias de transicions de fasas topologicas e de las fasas topologicas de la matèria.
Helsinki
Helsinki, (Helsinki en finlandés; Helsingfors en suedés) es la capitala de Finlàndia. Se situa dins la region d'Uusimaa, al sud del país, per la còsta del golf de Finlàndia, en mar Baltica.
Helsinki a una populacion de 642,045 abitants e de mai de 1.4 million, per son aira urbana, çò que ne fa la municipalitat pus poblada de Finlàndia. Helsinki es a aperaquí 80 quilomètres al nòrd de Tallinn, en Estonia, 400 km a l'èst d'Estocòlme, en Suècia, e 390 km a l'oèst de Sant Petersborg, en Russia. Helsinki ten de ligams istorics estreches amb aquelas tres vilas.
L'aira metropolitana d'Helsinki inclutz lo nuclèu urban d'Helsinki, Espoo, Vantaa, Kauniainen e d'autras vila dormitòri. L'aeropòrt principal del país, Hèlsinki-Vantaa, se tròba dins l'aira metropolitana. Es l'aira metropolitana mai septentrionala del mond e la ciutat es la capitala mai septentrionala d'un estat membre de l'Union Europèa.
Helsinki es un important centre politic, educatiu, financièr, cultural e de recerca de Finlàndia, aital coma una de las principalas vila del nòrd d'Euròpa.
Los Hermanos Ábalos
Los Hermanos Ábalos (en castelhan Los Hrairs Ábalos) qu'ei un deus mei ancians grop de folclòre argentin.
Los hrairs (Napoleón Benjamín Ábalos - “Machingo” -, Adolfo Armando Ábalos, Roberto Wilson Ábalos, Víctor Manuel Ábalos - "Vitillo" - e Marcelo Raúl Ábalos - “Machaco” -) originaris de Santiago del Estero, que 'u fondèn en 1939 e la mort deus purmèrs miè a la fin deu grop de cap a la debuta de las annadas 2000, deishant atau sheis decadas de carriera.
Que conformèn lo son l'ensemble folclòre dab un bombo legüero, un charango, tres guitarras, un piano e amassas cinc votz.
En 1942 que pareishon dens lo film La Guerra Gaucha interpretant Carnavalito quebradeño e qu'editèn lo son purmèr album en 1952.
Ligam extèrnes
Sus youtube.com :
Ausièla
Ausièla (Auzielle en francés) es una comuna lengadociana del Tolosan, situada dins le departament francés de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Es una comuna de l'Airal urban de Tolosa.
Holodomòr
thumb|400px|Khàrkiv, 1932 Lo Holodomòr (en ucraïnian: Голодомо́р, mot bastit a partir de голод ('fam, talent') e del vèrb морити ('morir')) es lo genocidi ucraïnian que se debanèt en 1932-1933 dins las regions ucraïnianas de l'estat rus sovietic (Ucraïna e regions vesinas de populacion majoritàriament ucraïniana). Après la capitada de la collectivizacion al començament de las annadas 1930, lo govèrn rus decidiguèt de n'acabar amb lo nacionalisme ucraïnian en provocar la famina (confiscacion de recòltas e quitament d'aliments). Moriguèron aperaquí 5 milions d'ucraïnians, un quart gaireben del pòble ucraïnian.
La despopulacion d'Ucraïna e del Coban permetèt una colonizacion russa qu'es utilizada per Russia dins los conflictes del començament del sègle XXI en Ucraïna e al Nòrd del Caucàs.
Los cazacs patiguèron tanben d'aquela politica de "genocidi abans russificacion" de l'estat sovietic. thumb|400px|Aficha de [[Leonid Denysenko sus Holodomòr (2009)]] Lo 28 de novembre de 2006, lo Parlament d'Ucraïna aprovèt una proposicion de lei que declarèt aqueste periòde de fam forçada foguèt un acte de genocidi contra lo pòble ucraïnian. En 2008 lo Parlament Europèu reconeguèt l'Holodomòr coma un crim contra l'umanitat, en jutjar que s'agissiá d'una famina provocada e d'un "crim contra lo pòble ucraïnian e contra l'umanitat". thumb|400px|Las regions mai en negre son las pus tocadas per la famina (indici d'una abséncia de la familha comunautària exogama de tipe rus) thumb|400px|Mapa dels Estats que reconeguèron lo Holodomor coma [[genocidi (blau escur)]]
Saint-Martin-d'Audouville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pilhac
Pilhac (Pillac en francés) es una comuna de Charanta occitana, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Lo parlar de la comuna es l'engolmesin.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Los Palacios y Villafranca
Los Palacios y Villafranca es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
San Gregorio (Califòrnia)
San Gregorio, nomenat en espanhòl en onor de Sant Gregòri, es un comunitat non incorporada del Comtat de San Mateo dins l'estat american de Califòrnia. Es situada prèp de la Rota 1, de las plajas d'Estat de San Gregorio e Pomponio, e del Rèc de Pomponio. Es traversada per lo Rèc de San Gregorio, la Rota 84, e tanben per la Stage Road. En 2010, l'airal de San Gregorio (La zòna jol còde ZIP 94074) comptava 214 abitants. San Gregorio se tròba 11,4km al nòrd de Pescadero, 12,8km a l'oèst de la CDP de La Honda, e 17,3 km al sud de Half Moon Bay.
Clima
La Rota 84, Rota de la Honda o Rota de San Gregorio a l'èst de San Gregorio en [[seteme de 2013, durant la sason seca de Califòrnia.|thumb|left|250px]]
Amb un clima de tipe mediterranèu d'estiu temperat (Csb) segon lo classificacion de Köppen, San Gregorio benefícia de vents doçes tota l'annada, malgrat d'unes matins freges.
Istòria
San Gregorio èra una vila en plen desvolopament dins las annadas 1850, quora los rics de San Francisco venián a San Gregorio en diligéncia per anar pescar, caçar, se banhar en mar e far de corsas de batèl. Los bastiments son totjorn aquí, mas i pas mai un otèl dobèrt. Al sègle XIX, una comunitat chinesa s'installèt long del riu que travèrsa San Gregorio. Pasmens, los bastiments de l'anciana comunitat son estats emportats per de fòrtas pluèjas. Lo magasin general de San Gregorio es totjorn en activitat dempuèi 1889. L'arrèst original de la diligéncia se tròba just en fàcia de la rota 84, en fàcia del magasin. En 1915, la comunitat abrigava sèt formatjariás. San Gregorio foguèt lo site de maites rodatge de scènas e d'episòdis d'emissions de television.
Leh
Leh (pr. Lei) es una ciutat de Ladakh, dins Imalaia. Es administrativament dins lo territòri de l'union de Ladakh, que n'es la capitala.
Administracion
Leh es la capitala del territòri de l'Union de Ladakh e lo capluòc del districte de Leh.
Literatura en occidental
Una granda part de la literatura en occidental s'es publicat en la siá revista oficiala Cosmoglotta. L'occidental es un idiòma artificial creat per Edgar de Wahl en 1922. Se caracteriza per èsser un idiòma naturalista e regular, una via mièja entre çò d'artificiau de l'esperanto e de l'ido, e la naturalitat totala de l'interlingua (qu'inclutz fòrça irregularitats).
Leh
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion de la vila èra de 30 870 abitants.
Literatura en occidental
Los periòdes que se dividís en el la literatura en interlingue son:
Leh
Toponimia
Leh es la forma ortografica anglesa. Las lengas romanicas seguisson l'usatge anglés, levat lo portugués qu'escriu Lé.
Tzanis Tzannetakis
Tzanis Tzannetakis (1927 - 1èr d'abril de 2010) foguèt un òme politic grèc que foguèt primièr ministre de son país entre lo 2 de julhet e lo 12 d'octobre de 1989.
Ussac
Ussac (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Triquerville
Triquerville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Paradas
Paradas es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
John M. Kosterlitz
John Michael Kosterlitz (Aberdeen, Escòcia, 1942) es un fisician escocés. Professor de fisica a l'Universitat Brown (Providence, estat de Rhode Island, Estats Units) recebèt en 2016 lo Prèmi Nobel de Fisica amassa amb David J. Thouless e Duncan Haldane per sas descobèrtas de las teorias de transicions de fasas topologicas e de las fasas topologicas de la matèria.
Es lo filh del bioquimista Hans Kosterlitz.
Rèc de San Gregorio
Lo Rèc de San Gregorio, conegut coma "San Gregorio Creek" en anglés, es un rivet costièr situat entre l'oèst dels Monts de Santa Cruz e l'Ocean Pacific. Istoricament, lo rèc s'apelava "Arroyo San Gregorio".
Umanitats
Umanitats (del latín humanitas) son l'ensems de las disciplinas en relacion amb la coneissença umana e la cultura. Se destrian deis sciéncias socialas au caracter ideografic - estudi de particularitats sens crear leyes o postulats generals - de sos metòdes de recèrca.
Las umanitats son conformadas deis siguientas disciplinas d'estudis:
Es important aver fòrça en clar de que la semiotica e la semiologia forman partida de la lingüistica, d'ende tanben es necessari decir lo de qué la semiologia s'ubica dins deis sciéncias umanas quand aquesta es dins deis sciéncias deis socialas?
Aquestas tres últimas son a vegedas classificadas amb las sciéncias socialas. Dins algunas currícula universitarias, especialament d'universitats anglosajonas, s'inclu a las sciéncias de l'informacion e a la bibliotecologia dins deis umanitats. Dins algunas clasificacions, coma au cas de sciéncias umanas, s'inclu a las umanitats e las sciéncias socialas en un meteis grop.
Fontaine-les-Bassets
Fontaine-les-Bassets es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al començament del, a « Fonteines » existissiá un « presche » (temple en protestant) — desservi pel meteis ministre del culte #que Crossi e Ménil-Imbert (uèi sus Lo Renouard). Aquel pasteur se nomenava Étienne Fouasse. Louis XIV ordonna la destruccion de la bastissa en 1665.
Au début du, à « Fonteines » existait un « presche » (temple protestant) — desservi par le même ministre du culte que Crossi et Ménil-Imbert (aujourd'hui sur Le Renouard). Ce pasteur se nommait Étienne Fouasse. Louis XIV ordonna la destruction du bâtiment en 1665.
Pedrera
Pedrera es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Montrejau de Gers
Montrejau (o Mont-rejau de Gers o Mont-rejau deu Gèrs) (Montréal en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Comuna situada au limit deus departaments d'Òut e Garona e de las Lanas, bastida en un lòc en riba dreta d'Ausoa, domina dos tucs de part e d'autra de la vath.
Entre haut e baish Armanhac, qu'ei lo cadpdulh de Tenarèsa.
Montrejau qu'ei situat per la Via Podiensis deu Camin de Sant Jaume. En venent de l'abadiá de Flaran, l'etapa seguenta qu'ei L'Auret.
La linha de las crestas adocidas, quauques quilomètres a l'oèst de Seviac, qui separa los bacins d'Ador e de Garona, que junt los Pirenèus dab Gironda shens aver de traversar un arriu. Qu'ei la Tenarèsa, anciana via de migracion deu neolitic que serviguèt a l'epòca romana e a l'Edat Mejana. Qu'èra cobèrta de molins de vent. Uèi, aqueu mot qu'ei estat représ per designar una zòna centrau de l'airau de produccion de l'aigardent d'armanhac.
La Tenarèsa que cobrís 105 330 ectaras. En defòra de la vinha, lo paisatge es sustot marcat per la cultura de las cerealas e de las plantas oleaginósas.
Montrejau qu'ei una bastida dab un plan ben regular, estirada d'èst en oèst. En respectant lo quadrilhatge classic de las bastidas, carrièras e carrelòts menan a la plaça centrau environada de cornièras suber tres costats. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Lo nom es atestat de Monteregali en 1272. Segon Dauzat e Rostaing, Montrejau que veng deu latin mons [---> montem] e deu latin regalis « rejau ». Lo nom que representa la somission dirècte au rei o en tot cas a la familha (lo frair Anfós de Peitieus).
Seviac
Henri Polge qu'explica dens ua bona partida deu Gers, a l'excepcion de l'èst (diocèsis de Leitora e de Lombers), en mei de -n- intervocalica, n palatala (-nh-) s'amudí sovent dens los documents entre lo sègle XI e lo sègle XIII en gardar solament un -i-, puish tornè paréisher eventualament (mei dens los toponimes en -ac que dens los en -an) a la fin de l'Edat Mejana. Seviac que seré un ancian Sevinhac (la proprietat de Sabinius), mes Henri Polge horneish pas las fòrmas ancianas.
Istòria
Lo vilatge qu'ei una bastida tipica deu, bastida suber un esperon rocós dominant Auso, suber la localizacion d'un oppidum celtibèr. Qu'ei una de las purmèras bastidas gascoas e la purmèra de Gers. Qu'estoc fondada lo 30 de març de 1255 per Anfós de Peitieus, hrair deu rei Loís IX de França, vengut per lo son maridatge en 1229 damb Joana, hilha de Raimond VII, mèste deu comtat de Tolosa e deu comtat d'Agenés.
Un de los sons oficièrs, Guilhèm de Banhòus, senescau d'Agenés, que venguèt en persona causir la localizacion de la bastida a la prima de 1255 e la batejèt Montrejau a la glòria de la dinastia Capet de qui l'autoritat s'implantava a tot doç en Gasconha. Es un notari d'Agen, Pons Mainard, qui aguèt la carga de har lo plan e d'escriure las costumas.
Montrejau, bèth prumèr ligat au comtat de Tolosa, que passèt au domeni de la corona, dab lo rèsta de Lengadòc, jos Felip III de França. Qu'aguèt una justícia reiau, dependenta de la senescauciá de Condòm. Cap a 1320, que foguèt restacada a la corona d'Anglatèrra, dab mantuas ciutats deu ducat de Guiana.
Carles IX de França que visitèt Montrejau lo 26 de julhet de 1565 e qu'i recebèt los onors d'una intrada solemna.
Pendent los Guèrras de religion, Gabriel Ièr de Montgomery, cap protestant, qu'incendièt Montrejau après 1565 devath los òrdres de Joana de Labrit.
Adara, que demòra sonque las rèstas de las fortificacions, destruidas a la Revolucion.
Montrejau que foguèt tanben sonada Montrejau d'Agenés o Montrejau de Condomés.
Shaum
Shaum (Chaum en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Les Mollettes
Les Mollettes en arpitan (Les Mollettes en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sainte-Gemme (Marna)
Sainte-Gemme es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Santa-Gemme es la fusion de doas comunitats : Santa-Gemme e Neuville jos Santa-Gemme. Se tròba traça de la primièra appellation dempuèi 1096, data #que Hugues E de Pierrefonds, avesque de Soissons, li dona a el als fraires de Sant Martin dels Camps la jouissance de l'autar de Santa-Gemme.
Se tròba traça de las aqueles dos pòbles en un document en datant de 1557 e testificant #qu'eles dépendaient de Soissons e ressortissaient del bailliage de Vermandois.
A Santa-Gemme s'installa un prieuré #que se n'a pròva de l'existéncia dempuèi 1100 #que recep dîmes de Goussancourt e Passy e exercís lo sieu domeni sus la nautor del territòri. D'aquel prieuré, se pòt veire encara de rèstas de la capèla #que constituisson una part de la nef sud de la glèisa actuala. A Neuville se tròba lo sojorn seigneuriale apertenent a Thibaud de Champagne, de contunh, pendent la guèrra de #cent ans al avesque Cauchon. Aquela distincion gerís lo bas del territòri. Neuville Jos Santa-Gemme possedissiá un castèl bastit pendent lo regna de Louis XII. Aquel castèl i aguèt destruit en lo moment d'una campanha de debilitació dels senhors locales organizada per Richelieu. #Èsser reconstruit a pel Blanc de la Nautte, comte de Hauterive.
Jos la restauracion, Neuville a erigit en majorat.
Sant-Gemme participa a la segonda batalha de la Marna. Lo 29 de mai de 1918, la 120 D.E tenda de bloquejar l'avançada de las tropas alemandas sus la linha Champvoisy - Santa-Gemme - Romigny. Malgrat una defensa de la 408 RIGUDAS, lo vilatge a pres per las tropas alemandas en final mai-començament en junh 1918. en ocasionant de nombrós dégâts. Serà pas liberada que lo 27 de julhet del meteis an.
Sainte-Gemme est la fusion de deux communautés : Sainte-Gemme et Neuville sous Sainte-Gemme. On trouve trace de la première appellation dès 1096, date à laquelle Hugues I de Pierrefonds, évêque de Soissons, donne aux moines de Saint Martin des Champs la jouissance de l'autel de Sainte-Gemme.
On trouve trace des ces deux villages dans un document datant de 1557 et attestant qu'ils dépendaient de Soissons et ressortissaient du bailliage de Vermandois.
Arctocyon
Vida
Arctocyon avie es mesures d'un can e avie ues pates ralatiuaments cuertes e robustes damb ongles ponchudes que marchava sus era base deth pè coma hèn es ossi e es umans. Dera madeisha familha que Chriacus avie ua coa plan longa damb era qual es gahava as arbres mès ei mès probable que estosse un animal terrestre.
Sainte-Gemme (Marna)
Istòria
À Sainte-Gemme s'installe un prieuré dont on a preuve de l'existence dès 1100 qui reçoit des dîmes de Goussancourt et Passy et exerce sa domination sur le haut du territoire. De ce prieuré, on peut voir encore des restes de la chapelle qui constituent une partie de la nef sud de l'église actuelle. À Neuville se trouve la demeure seigneuriale appartenant à Thibaud de Champagne, puis, durant la guerre de cent ans à l'évêque Cauchon. Cette seigneurie gère le bas du territoire. Neuville sous Sainte-Gemme possédait un château construit durant le règne de Louis XII. Ce château fut détruit lors d'une campagne d'affaiblissement des seigneurs locaux organisée par Richelieu. Il fut reconstruit au par le Blanc de la Nautte, comte d'Hauterive.
Royaumeix
Geografia
Vilatge perché sus un scenari près de la bòsc de la Reina.
Arctocyon
Vida
Eth cran ère long e robust e avie ua cresta sagital plan ponchuda qu'ère utilizada tà ancorar es musculs dera maishèra, plan poderosi. Es dents èren un pauc coma es des erbivòrs mès tanben coma es de carnivòrs. Es molars èren tanben plan robusti, coma es d'un os e d'aciu eth sòn nom Arctocyon, que vò díder os-can. Es incisivi sembla qu'èren adaptadi tà nhacar huelhes mentres qu'es canins èren de vertadières defenses. Se pòt pensar qu'aguest animal ère pauc especializat e avie ua dieta omnivòra. Era espècia mès coneguda ei Arctocyon primaevus, es fossils deth qual an sigut trapats en diversi estrats deth paleocèn superior en França
Pàgines web
Sus es autes projectes Wikimedia :
Arctocyon, en Wikimedia Commons Arctocyon, en Wikispecies
(en) Carnivòrs, creodonts e unguladi carnivòrs : es mamifèrs demoren predatòrs
(en) Sòn classament zoologic en zipcodezoo.com
Royaumeix
Geografia
Village perché sur un plateau à proximité de la forêt de la Reine.
Nicetas Coniates
Nicetas Coniates (en grèc: Νικήτας Ἀκομινάτος; vèrs 1155 - 1217) èra un foncionari e un istorian bizantin.
Mièja vida
La mièja vida es lo temps qu'utiliza una substància (molecula, medicament o autre) per perdre la mitat de son activitat farmacologica o fisoiologica. Emplegada per extension dins lo domèni de la radioactivitat, la mièja vida, tanben nomenada periòde radioactiu, es lo temps al tèrme de que la mitat dels nuclèus radioactius d'una font se son desintegrats.
Nicetas Coniates
En fòra de son ròtle administratiu, Nicetas Coniates foguèt l'autor d'una Istòria de Bizància de 21 libres qu'èra la continuacion de l’Alexiada. Au contrari de plusors òbras similaras, la cronica de Coniates se limita pas ai complòts de la Cort mai tracta tanben de Constantinòble e dei diferentei províncias. Foguèt tanben l'autor d'un document enumerant la lista deis estatuas destruchas durant lo pilhatge de la capitala imperiala. Enfin, escriguèt mai d'un discors e entretenguèt una importanta correspondéncia ambé plusors responsables de l'Empèri.
Mièja vida
Lo tèrme mièja vida significa pas que doas mièja vidas correspondon a la vida complèta del produch. La mièja vida es en fach la mediana de la durada de vida d'un produch, es a dire la durada en dejós de que demòra mai de 50 % del produch, e al delà de que demòra mens de 50 %. En biologia o bioquimia, la mièja vida es a vegada notada L🇮🇳 o B🇮🇳 (durada de vida d'esperança 50 %). La mièja vida es diferenta de la durada de vida mejana.
Sainte-Gemme (Marna)
Istòria
Sous la restauration, Neuville est érigé en majorat.
Saint-Gemme participe à la deuxième bataille de la Marne. Le 29 mai 1918, la 120 D.I tente de bloquer l'avancée des troupes allemandes sur la ligne Champvoisy - Sainte-Gemme - Romigny. Malgré une défense du 408 RI, le village est pris par les troupes allemandes fin mai-début juin 1918. occasionnant de nombreux dégâts. Elle ne sera libérée que le 27 juillet de la même année.
Val-de-Meuse
Val-de-Meuse es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region del Grand Èst. Se compausa dels vilatges de Montigny-le-Roi (lo capluòc comunal), Épinant, Lécourt, Lénizeul, Maulain, Meuse, Provenchères-sur-Meuse, Ravennefontaines e Récourt.
Mièja vida
En biologia e farmacologia
En farmacologia, la mièja vida designa per extension lo temps necessari per que la concentracion d’una substéncia contenuda dins un sistèma biologic siá demesi de la mitat de sa valor iniciala (per exemple la concentracion d’un medicament dins lo plasma sanguin).
Val-de-Meuse
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mièja vida
En biologia e farmacologia
En practica, se considèra qu'un medicament a pas pus d'efièch farmacologic après cinc set mièja vidas.
En quimia
De moleculas presentant un feble stabilitat pòdon se décompausar, mai sooven se transformant en d'autras espècias moleculàrias. Aquesta decomposicion es pas instantanèa mas fa descréisser la quantitat de moleculas en foncion del temps, la mièja vida caracteriza aquesta descreissença en indicant la durada al tèrme de que la quantitat de moleculas es demenida de mitat. Aquesta mièja vida moleculària depend de la temperatura. Es tanben nomenada « temps de semireaccion ».
Lucknow
Lucknow (lacnau) es la capitala de l'estat d'Uttar Pradesh en Índia.
Mièja vida
En fisica
En fisica, la mièja vida (o periòde) d'un isotòp radioactiu es lo temps al tèrme que la mitat dels nuclèus d'aqueste isotòp inicialament presents se son desintegrats. S'i a pas en mai de creacion de tals nuclèus (coma produches d'una reaccion nucleària o de la desintegracion d'autres radioisotòps), es tanben le temps al tèrme de que lo nombre de nuclèu de l'isotòp considerat a estat divisat per dos.
Lucknow
Administracion
Lucknow es la capitala de l'estat d'Uttar Pradesh e lo capluòc del districte de Lucknow.
Mièja vida
Cas d'una decreissença exponenciala
vinheta|Mièja vida (mediana) e durada de vida mejana (esperança) d'una populacion avent una descreissença exponenciala. La desintegracion d'una particula es « totalament aleatòria », es a dire que sa probabilitat de desintegracion es unifòrma dins l'avenir, e depend pas que de la durada de l'interval d'avenir considerat. Lo taus de proporcionalitat temporal es notat \lambda. La probabilitat per la particula de se desintegrar entre los instants futurs t e val donc  :
Lucknow
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion de la vila èra de 2 817 105 abitants e aquela de l'aglomeracion, sonada la metropòli, èra de 2 902 920.
Mièja vida
Cas d'una decreissença exponenciala
Es tanben la probabilitat que la durada de vida T d'una particula siá egala a t (qu'existís a l'instant t e existís pas mai a ) :
Aquò descrich tanben los sistèmas presentant un taus de defalhença instantanèu constant, es a dire una defalhença sens feblesa de jovença, ni usadura, ni efièch de memòria, coma los compausants electronics.
A l'escala d'una populacion de N particulas (o sistèmas), la lei de desintegracion (ou de defalhença) s'escriu donc :
La resolucion d'aquesta equacion diferenciala fa aparéisser una foncion exponenciala descreissenta :
La mièja vida (notada t_{1/2}) es definada coma essent l'instant tal que siá:
Avèm donc : Se T es la durada de vida d'una particula, avèm tanben, per simpla aplicacion de la definicion de las probabilitats donada çai dessús:
Cas general
Totes los sistèmas seguisson pas una lei exponenciala. Subretot, lo taus de defalhança instantanèu a pas cap de rason d'èsser unifòrme:
Shabo
Lo shabo (o chabu, mikeyir, autonim chawi kaw // « boca del país chabu ») es una lenga isolada parlada dins lo sud-oèst d'Etiopia.
Alexàndria (Itàlia)
Alexàndria (Aleissandrìo en grafia mistralenca ; Lissandria en piemontés estandard o Lisändria localament; Alessandria en italian) es una vila italiana capluòc de la província del meteis nom en Piemont.
Lo gentilici es alessandrin -a (aleissandrin -o en grafia mistralenca ; alessandrini en italian).
Anastasi lo Sinaïta
Sa vida es fòrça mau coneguda. Foguèt lo cap d'un monastèri de Sinai que participèt ai polemicas ambé lei monofisistas d'Alexàndria avans la conquista musulmana d'Egipte. Puei, fins a sa mòrt, sembla viure en Sinai onte foguèt l'autor de plusors òbras de teologia coma Hodegos (un tractat de 16 capítols còntra leis eretics probablament escrich après 641), un tractat de 6 capítols còntra lo monotelisme, un tractat de 16 capítols còntra lo monofisisme, un tractat de 154 questions e respònsas sus l'Escritura Santa e divèrseis omelias. D'autreis obratges li son atribuits coma un commentari de la Genèsi e un tractat de 12 libres sus l’Hexahemeron.
Chaillevette
Chaillevette es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Nòva Aquitània.
Anastasi lo Sinaïta
Es un sant de la Glèisa Ortodòxa.
Chaillevette
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Pomponne
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Juglans regia
Lo noguièr (var. noguier, noguèr, esquilotèr), (Juglans regia L.), es un arbre pro comun, originari d'Eurasia, cultivat per sa fusta recercada en ebenistariá e sos fruches, las noses, ricas en òli. Es lo sol representant en Occitània de la familha Juglandaceae.
Descripcion
Los noguiès son d'arbres que pòdon aténher la talha de, se butan isolat mentre qu'atenhon en poblament. Lo creis en nautor s'acaba al cap de. Son d'arbres caducifoliats, de plena lutz, que vivon fins a 150 ans en Euròpa occidentala e centrala. Sa rusca es gris-clar, prima e lisa pels joves, percoreguda de crebassas prigondas amb los ans. Sas fuèlhas, caducas, altèrnas, pro grandas, son compausadas, imparipennadas (a 5-9 foliòlas ovalas agudas, la terminala pus granda) e penninèrvas.
Las flors masclas (de 10 estaminas) d'aquela espècia monoïca son amassadas en catons pendents, verdencs, al som de rams de l’an passat. Los catons espelisson pauc abans o en meme temps que lo desborrament de las fuèlhas entre abril e mai (o junh seguen la region). Las flors femes (comportant dos carpèls soudats entre eles amb 1 estil cort e 2 estigmats) qu'apareisson pus tard son generalament dispausadas per parèls a l'extremitat dels rams de l’an. Las flors comportan pas de petal. La pollinizacion se fa pel vent. Coma lo decalatge entre los periòdes de florison mascle e feme se demesís amb l’atge de l’arbre, la probabilitat d’autopollinizacion aumenta amb lo temps. Lo periòde de l’emission del pollèn e lo de la florison feme se cavalcan pas que pauc de temps e baste que i aja de condicions climaticas defavorablas per que l’autopollinizacion siá pas suffisenta. Los fruches son de drupas verdas, formadas d’un rascal carnut, contenent una clòsca de doas valvas lenhosas, al dintre de que se trapa una ametla reticulada, formada de dos cotiledons oleaginoses. Los fruches son madurs a la davalada en setembre-octobre. Es lo risc de gelada primaverenca que fixa lo limit nòrd de son aira de reparticion. Las noses son sovent escampilhadas per las gralhas, esquiròls e gages. Los noguièrs que butan pels bòsques fructifican gaireben pas.
Fontenai-les-Louvets
Fontenai-les-Louvets es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Expedicion de Portolà
thumb|right|250px|
L'expedicion de Portolà (espanhòl: expedición de Portolà, en anglés Portolà Expedition) es una viatge de descobèrta espanhòla dirigit per Gaspar de Portolá, governador de Las Califòrnias, cap a l'interior de çò qu'es ara l'estat american de Califòrnia entre 1769 e 1770.
Brinholenc
Brinholenc es un parçan d'Occitània situat en Provença.
Sa vila principala es Brinhòla.
Saint-Gilles (Marna)
Saint-Gilles es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Un monastèri i auriá #èsser fondat sul luòc de la municipalitat actuala de Sant-Gilles al o. Lo vilatge seriá de contunh vengut, al o, un prieuré, jos la dependéncia de Sant-Gilles, en lo Gard.
Un monastère aurait été fondé sur le site de la commune actuelle de Saint-Gilles au ou. Le village serait ensuite devenu, au ou, un prieuré, sous la dépendance de Saint-Gilles, dans le Gard.
Polaincourt-et-Clairefontaine
Polaincourt-et-Clairefontaine es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Departaments de Nòva Aquitània
La region administrativa francesa de Nòva Aquitània es compausada de 12 departaments:
Saint-Martin-de-Bonfossé
Saint-Martin-de-Bonfossé es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Reiaume de Nobatia
thumb|right|Reiaumes nubians de l'Edat Mejana Auta.
Lo Reiaume de Nobatia es un estat crestian nubian medievau de la Vau de Nil. Se formèt entre lei I e III cataractas après la disparicion dau Reiaume de Meroe dins lo corrent dau sègle IV. Sa capitala èra la vila de Faras. Participèt a la resisténcia dei Nubians ais invasions aràbias dins lo corrent dau sègle VII. Vèrs la fin dau sègle VIII ò au començament dau sègle IX, foguèt integrat dins de circonstàncias desconegudas au Reiaume de Makuria.
Pilas
Pilas es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Leon de Belfòrt
thumb|300px|Vista del Leon de Belfòrt Lo Leon de Belfòrt (en francés: le Lion de Belfort) es una escultura colossala situada dins la vila alsaciana de Belfòrt. Realizada per l'escultor francés Auguste Bartholdi de 1875 a 1879, commemòra la resisténcia eroïca dels abitants de la vila durant la Guèrra Francoprussiana entre 1870 e 1871. L'òbra venguèt Monument Istoric en 1931.
Brivadés
Sa vila principala es Briude.
Farmacologia
La farmacologia al sens larg es l'estudi dels medicaments e de las substàncias d'origina exogèna (xenobiotics) que pòdon aver aquel usatge.
En practica, lo tèrme de farmacologia designa: la farmacologia experimentala, la farmacodinamica, la farmacometrica, la farmacocinetica, la farmacologia clinica.
Brancas de la farmacologia
- Farmacocinetica : Estudi de la cinetica d'una substància dins l'organisme : absorpcion, distribucion, metabolisme, excrecion.
- Farmacodinamica : Estudi de l'efièch d'una substància sus l'organisme, de las responsas provocadas.
- Farmacometrica : Evaluacion quantitativa (mesura) de l'efièch dels agents farmacologics in vivo e/o in vitro.
- Quimia terapeutica : Estudi quimic de las substàncias dintrant dins la composicion dels medicaments.
- Toxicologia  : Estudi dels efièches sul còs uman de las substàncias toxicas.
- Farmacognosia : Estudi de las matèrias primièras naturalas (plantas ...) utilizadas dins la preparacion dels medicaments
- Farmacovigilancia : Estudi del efièches non desirats de las moleculas sus l'organisme.
Peñaflor
Peñaflor es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Blackpink
alt=Lo grop BlackPink|vinheta|Lo grop BlackPink
Ad començar solet de Jisoo
Lo 5 de març, Jisoo a publicat sus lo sieu Instagram que sortirà lo sieu primier titòl lo 31 de març 2023
Çarrolh
Çarrolh, Sarroilh o benleu Sarruelh (Serruelles en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre e Vau de Léger.
Glacièr
thumb|right|300px|[[Glacièr d'Aletsch, Soïssa]] thumb|right|300px|Glacièr Fiescher, Soïssa Un glacièr (var. glacèir, glacèr, glacier, selh) es un estòc d'aiga solida permanenta a l'escala umana. La massa de glaç se forma a la superfícia de la Tèrra per compactacion e cristallizacion de la nèu. Un glacièr se desplaça, avança pels efièches conjugats de son pes pròpri e de la penda.
Estructura
Un glacièr es constituït de doas zònas principalas:
Gissey-le-Vieil
Gissey-le-Vieil es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Glacièr
Formacion
Los glacièrs se forman dins d'airals ont s'acomola mai de nèu en ivèrn que la que se fond en estiu. Las principalas formas d'acomolacion son las precipitacions dirèctas de nèu, la congelacion de l'aiga liquida, la nèu transportada per lo vent, la nèu e lo glaç carrejats per las avalancas, lo gelibre e la congelacion de l'aiga dins los jaces prigonds.
Quand las temperaturas se mantenon jos lo punt de congelacion, la nèu tombada càmbia son estructura perque l'evaporacion e la recondensacion de l'aiga provòcan la recristallizacion que va formar de grans de glaç pus pichons, espesses e de forma esferica. Aqueste tipe de nèu recristallizada es sonada neviza en espanhòl, firn en anglés. Tre que la nèu se depausa e se càmbia en firn, los jaces inferiors son somés a de pressions cada còp mai intensas. Quand los jaces de glaç e de nèu tenon una espessor qu'atenh mantuna desena de mètres, lo pes es tal que la neviza comença de produire de cristals de glaç pus grands. right|thumb|200px|borrilh de nèu > nèu granulara > nebiza o firn > glaç
Dins los glacièrs, ont la desnevada se fa dins la zona d'acomolacion de nèu, la nèu se pòt cambiar en glaç al travèrs de la desnevada e recongelacion (sus mantuna annada). En Antartida, ont la desnevada es fòrça lenta o existís pas (inclús en estiu), la compactacion que tresmuda la nèu en glaç pòt perdurar de milierats d'annadas. L'enòrma pression suls cristals de glaç fa qu'aicestes subisson una desformacion plastica, que va provocar lo desplaçament lent dels glacièrs jos la fòrça de la gravitat coma se se tractava d'un enòrme flux de tèrra.
La dimension dels glacièrs depend del clima de la region ont s'encontran. La diferéncia entre çò que s'amolona dins la partida superiora respècte a çò que fond dins la partida inferiora constituís lo nombre de balança glaciària. Dins los glacièrs de montanha, lo glaç se va compactar dins los cirques, que vendràn la zòna d'acomolacion equivalenta a çò que seriá la conca de recepcion d'un riu. Dins lo cas dels glacièrs continentals, l'amolonament se fa tanben dins la partida superiora del glacièr mas es la resulta mai de la formacion de gelada, es a dire, del passatge dirècte de la vapor d'aiga de l'aire a l'estat solid dins las bassas temperaturas dels glacièrs, que de las precipitacions de nèu. Lo glaç amolonat s'esquicha e exercís una pression considerabla sul glaç pus prigond. Al seu torn, lo pes del glacièr exercís una pression centrifuga que provòca la butada del glaç cap a la broa exteriora ont se desnèva; aquesta partida es coneguda coma zòna d'ablacion. Dins los glacièrs de val, la linha que dessepara aquestas doas zònas (la d'amolonament e la d'ablacion) se sona linha de nèu o linha d'equilibri. L'elevacion d'aquesta linha varia amb las temperaturas e la quantitat de nèu tombada e es fòrça mai importanta per l'adrech que per l'envèrs. L'avançada o lo recuolament d'un glacièr son determinats per l'aumentacion de l'amolonament o de l'ablacion respectivament. Los motius de l'avançada o del recuolament dels glacièrs pòdon èsser, objectivament, naturals o umans, mas son aquestes darrièrs los pus segurs dempuèi 1850, e lo desvolopament de l'industrializacion pr'amor que los efièches mai coneguts son l'enòrma produccion d'anidrid carbonic o dioxid de carbòni (CO2) lo qual absorbís de grandas quantitats d'aiga (dirèctament dels glacièrs vesins) per formar l'acid carbonic, amb lo qual los glacièrs de val van recuolar. Es lo cas dels glacièrs aupencs europèus, qu'an a proximitat de grandas fabricas que consomisson de quantitats considerablas de combustibles que genèran lo dioxid de carbòni. Pels glacièrs de Groenlàndia e d'Antartida los resultats son pus dificils de mesurar, pr'amor que los movements del front pòdon èsser compensats per un mai o mens grand amolonament de glaç dins la partida superiora, e presentar una mena de cicle d'avançada e recuolament que se retroalimentan mutualament e que son a l'origina d'una compensacion dinamica dins las dimensions del glacièr. Una baissa de la nautor del glacièr d'Antartida, per exemple, podriá provocar a l'encòp una butada màger cap a l'exterior, e una mai granda plaça per que s'acomola tornarmai una quantitat de glaç similara a la qu'existissiá abans: aquesta nautor (unes 3 km) es determinada per la balança glaciària, que ten una mena de limit determinat al dessús del qual se pòt pas acomolar mai de glaç per la febla quantitat de vapor d'aiga contenguda dins l'aire a mai de 3000 m.
Classificacion
Los glacièrs se classan d'aprèp lors dimensions e lors relacions amb la geografia.
Glacièrs alpencs o confinats
Es la representacion "classica" del glacièr : amb un bacin d'alimentacion en forme d'ola o circ al pè de pics despassant de la nèu, una massa de glaç alongada ocupant tota la largor d'una val e un front glaciari donant naissença a un torrent. Es la zòna d'acomolacion d'un glacièr de val. Un glacièr penjat es generalament de talha pichona e quilhat sil pendís d'una montanha. Es pas format que d'una zona d'acomolacion, lo glaç es evacuat per sublimacion e casuda de seracs que pòdon formar un glacièr regenerat en contrabàs. Es un glacièr que sos apòrts en nèu son provesits per las casudas dels seracs d'un glacièr penjat. Los apòrts en nèu son limitats e aquestes glacièrs son de talha pichona e forman pas de glacièrs de val. Lo glaç s'evacua per sublimacion o fonda. Lo glacièr regenerat es d'un cèrta manièra la zòna d'ablacion del glacièr penjat. Un glacièr que una de sas lengas rejonh la mar o l'ocean es generalament qualificat de costièr. Aquelas situacions s'encontran pas que per de latituds enauçadas, amor que cal una temperatura annadièra mejana atmosferica al nivèl de la mar pròcha de la temperatura de glaciacion. S'encontran en Norvègia, e en Alaska ont se getan dins de fjòrds.
Movement
Lo glaç se compòrta coma un solid fragil entrò que l'espessor del jaç de glaç atenga los 50 m d'espessor. Un còp despassat aqueste limit, la pression es tala que lo glaç se compòrta coma un material plastic e comença de s'escolar. Dintre del glacièr, lo glaç es constituit de jaces de moleculas ligadas las unas a las autras. Los ligams entre los jaces son mai febles que los existents al dintre de cada jaç, e quand la fòrça de la pression ven superiora a las fòrças dels ligams que mantenon los jaces units, aquestes darrièrs començan de limpar los uns sus los autres.
Velocitat
Las velocitats mejanas vàrian. D'unes an una velocitat tan lenta que los arbres pòdon brotar entre los brisadisses depausats. D'autres ça que la, se desplaçan de qualques mètres per jorn. Es lo cas del glacièr Byrd, un glacièr de desbordament d'Antartida que, d'aprèp los estudis faches per satellit, se desplaçava de 750 a 800 m per an (siá 2 m per jorn).
L'avançada de fòrça glacièrs se pòt caracterizar per de passas d'avançada rapida apeladas ondas. Los glacièrs que fan d'ondas, se compòrtan d'un biais normal fins que bruscament accelèran lor movement per après tornar a lor estat anterior. Pendent las ondas, la velocitat de desplaçament es fins a 100 còps superiora a las condicions normalas.
Erosion glaciària
Las ròcas e los sediments son incorporats al glacièr per mantun processus. Los glacièrs provòcan l'erosion del terren principalament de dos biais: abrasion e arrancament. right|thumb|270px|Arrancament glaciari e abrasion Per mesura que lo glacièr raja sus la superfícia fracturada del lièch de ròca, arranca e lèva de blòcs de ròcas qu'incorpora al glaç. Aqueste processus conegut coma arrancament se produsís quand l'aiga de fonda penètra dins las crebassas e las diaclasas del lièch de ròca e del fons del glacièr e se congèla. Tre que l'aiga s'espandís, va far coma un agre e alussar la ròcas. D'aqueste biais, los sediments de totas las talhas dintran per venir formar una partida de la carga del glacièr.
L'abrasion se produtz quand lo glaç e la carga de brisadís rocalhoses lisan sul lièch de ròca e foncionan coma un papièr de veire qu'alisa la superfícia situada en dejós. La ròca polsejada per abrasion recep lo nom de farina de ròca. Aquesta farina es formada per de grans de ròca d'una talha de l'òrdre de 0,002 a 0,00625 mm. De còps que i a, la quantitat de farina de ròca produsida es tan elevada que los corrents d'aiga de fonda prenon una color grisa.
D'autras caracteristicas visiblas de l'erosion glaciària son los selhons glaciaris. Aquestes se produsisson quand lo glaç de fonda conten de grands tròces de ròca que marcan lo lièch del glacièr. Cartografiar la la direccion dels selhons pòt permetre de determinar lo desplaçament del flux glaciari, çò qu'es una entresenha interessanta dins lo cas de glacièrs ancians.
Velocitat d'erosion
La velocitat d'erosion d'un glacièr es fòrça cambiadissa. L'erosion realizada pel glaç es contrarotlada per quatre factors importants:
Brisadís
250px|thumb|right|Blòc erratic
Un còp que lo material es incorporat al glacièr, pòt èsser carrejat a qualques quilomètres abans d'èsser depausat dins la zòna d'ablacion. Totes los depaus daissats per los glacièrs recebon lo nom de brisadisses glaciaris. Los brisadisses glaciaris son devesits pels geològs en dos tipes distints:
Los blòcs que s'encontran dins lo till o liures sus la superficia son apelats blòcs erratics glaciaris se son diferents del lièch de ròca ont se trapan (es a dire quand sa litologia es diferenta de la de la ròca del lièch). Los blòcs erratics d'un glacièr son de ròcas transportadas e lèu abandonadas pel corrent de glaç. Son estudi litologic permet de comprene la trajectòria del glacièr que los a depausats.
Morrenas
right|250px|thumb|Morrena laterala sus lo glacièr que rejonh lo [[Glacièr Gorner, a Zermatt, dins los Alps soïsses. La morrena es lo molon de brisadisses dins lo quart superior esquèrra de l'imatge.]]
Lo nom pus comun per los sediments dels glacièrs es lo de morrena. Lo tèrme de moraine utilizat en francés e anglés a per origina lo francoprovençal morêna que los pageses empleguèron per designar los molons de brisadisses encontrats prèp de las talveras dels glacièrs dins los Alps. A l'ora d'ara, lo tèrme ten un sens mai larg, e s'aplica a una seria de formacions, totas las que son compausadas pel till.
Vals glaciàrias
right|thumb|400px|Païsatge d'un glacièr actiu
Abans la glaciacion las vals de montanha an una forma de V caracteristica, produsida per l'erosion verticala de l'aiga. Ça que la, pendent la glaciacion aquestas vals s'alargan e se cavan, çò qu'abotís a la creacion d'una val glaciària en forma de U. A mai de son cavament e alargament, lo glacièr tanben alisa la val gràcias a l'erosion. D'aqueste biais va eliminar los esperons de tèrra que s'espandisson dins la val. La resulta d'aquesta interaccion es la formacion de bauces triangulars sonats esperons trencats, deguts a çò que mantun glacièr cava las vals mai que o fan sos afluents pichons. Doncas, quand los glacièrs acaban de recuolar, las valadas dels glacièrs afluents demòran en naut de la depression glaciària principala, e son apelats glacièrs suspenduts. Las partidas del sòl que foguèron afectadas per l'arrancament e l'abrasion pòdon formar de lacs de còps sonats lacs paternoster per referéncia a las estacions del rosari.
A l'origina d'un glacièr i a una estructura fòrça importanta, apelada circ glaciari que ten la forma d'una ola amb de parets escarpadas de tres costats, mas dobèrtas del costat que davala a la valada. Es dins lo circ que se fa l'acomolacion del glaç. Aquò comença del costat de la montanha que lèu va aumentar de talha per encausa de l'amolonament del glaç. Quand lo glacièr se fond, aquestes circs pòdon èsser ocupats per de pichons lacs de montanha nomenats tarn.
De còps que i a l'erosion pòt formar una gòrja o un passatge entre dos circs glaciaris vesins. Aquestas formacions son nomenadas pas de montanha.
Los glacièrs tanben son responsables de la creacion de fjòrds, talhaduras prigondas e escarpadas que s'encontran dins las nautas latituds. Amb de prigondor que pòdon superar lo quilomètre, son provocadas per l'elevacion pòstglaciària del nivèl de la mar e, dins lo meteis temps pel cambiament de nivèl d'erosion dels glacièrs.
Arestas e pics (horns)
A mai de las caracteristicas que los glacièrs crean sus un terren montanhós, tanben se pòdon encontrar de crestas sinuosas de bòrds aguts que recebon lo nom d'arestas e de pics piramidals e aguts sonats horns en anglés.
Aquestas doas caracteristicas pòdon seguir lo meteis processus: l'aumentacion de talha dels circs produsida per arrancament e per l'accion del glaç. Dins lo cas dels pics, las encausas de sa formacion son los circs qu'enròdan una sola montanha.
Las arestas sorgisson del meteis biais; l'unica diferéncia s'encontra que dins los circs que son pas dispausats en cercle, mas en costats opausats. Las arestas tanben se pòdon formar amb l'encontra de dos glacièrs parallèls. Dins aqueste cas, las lengas glaciàrias van estequir las linhas de division per mesura que s'alisan las valadas adjacentas.
Ròcas motonadas
Son formadas sus la trajectòria del glacièr quand escalpra de pichonas còlas a partir de las protuberàncias del lièch de ròcas. Una protuberància de ròca d'aqueste tipe recep lo nom de ròca motonada. Las ròcas motonadas son formadas quand l'abrasion glaciària alisa lo pendís leugièr que se tròba sul front del glaç glaciari que se sarra e l'arrancament aumenta l'inclinason del costat opausat per mesura que lo glaç passa per dessús de la protuberància. Aquestas ròcas indican la direccion del flux del glacièr.
Drumlins
right|thumb|250px|Drumlins