cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Barzy-en-Thiérache
Istòria
En 1153 lo nom del villatge es: Villa #que dicitur Baisis. Ven de contunh Barisis en 1227. La primièra denominacion a donat Bassa per un luòc de veïnat. La segonda sortida de Quartièr a donat Barrié de contunh barrièra. #Çò qu'estend a demostrar la posicion termierèra del pòble amb la Sambre #que lo travèrsa. La part del pòble al nòrd de la Sambre èra de la intendance de Landrecies (Enaut); la part sud èra del intendance de Laon e de la distincion de Lesquielles (Thiérache-Picardie)
l'an 1956, lo nom de la municipalitat Barzy a #èsser modificat per venir Barzy-en-Thiérache.
Union Africana
L'Organizacion de l'Unitat Africana
thumb|[[Kwame Nkrumah]]
Barzy-en-Thiérache
Istòria
Lo 7 Thermidor An 2 (en agost 1794) l'enemic ocupa lo pòble, se levarà una victima civila (Joseph LECHER).
Union Africana
L'Organizacion de l'Unitat Africana
La promiera organizacion panafricana internacionalal, l'Organizacion de l'Unitat Africana (OUA), foguèt fondada lo 25 de mai dau 1963 per 32 Estats. La sieu creacion foguèt l'objècte de visions divergenti entre lu partisans d'un federalisme african, menats per lo Ghanés Kwame Nkrumah e lu partisans d'una « Africa dei Estats » menats per lo Senegalés Léopold Sédar Senghor. Es lo segond projècte que s'impausèt e l'OUA venguèt una aisina de cooperacion entre lu diferents país dau continent. Lu Estats d'Africa Australa aderissèron a l'organizacion dins li annadas 1970 mas lu regimes d'apartheid non foguèron acceptats fins a l'abrogacion dei lèis segregacionisti.
L'OUA foguèt l'objècte de criticas importanti. En efècte, lu doi temas centraus de l'organizacion foguèron la lucha en favor de la descolonizacion e lo combat còntra l'apartheid sudafrican. Totun, en defoara d'intervencions a l'ONU, lo ròtle de l'organizacion dins aquelu combats foguèt limitat. Ensin, l'organizacion èra mai que mai un fòrum de discussions e negociacions comerciali. Deguèt finda afrontar de crisis importanti durant son existéncia coma l'invasion dau Sahara Occidentau per Marròc. Dins li annadas 1980, l'OUA èra donc considerada coma una organizacion en crisi.
Barzy-en-Thiérache
Istòria
A la fin de la Primièra Guèrra mondiala, lo 5 de novembre de 1918, l'avançada de las tropas francesas e anglesas es stoppée en un bain de sang a 500 mètres del pòble (25 soldats aucits e 2 civils). Lo 6 lo matin, après un violent bombardement francés, la 73 Regiment de Infanterie e lo 59au Tirailleurs Algerians liuran la municipalitat a 5h30 del matin e libèran près d'un milièr d'abitants e refugiats. Per aqueles faches, lo pòble a #èsser decorada de la Crei de guèrra 1914-1918.
En 1153 le nom du village est: Villa que dicitur Baisis. Puis il devient Barisis en 1227. La première dénomination a donné Baisse pour un lieu de voisinage. La seconde issue de Barri a donné Barrié puis barrière. Ce qui tend à démontrer la position frontalière du village avec la Sambre qui le traverse. La partie du village au nord de la Sambre était de l'intendance de Landrecies (Hainaut); la partie sud était de l'intendance de Laon et de la seigneurie de Lesquielles (Thiérache-Picardie)
En 1956, le nom de la commune Barzy a été modifié pour devenir Barzy-en-Thiérache.
Union Africana
Cas particulars
L'istòria de l'OUA e l'UA es estada marcada per de crisis qu'an afeblit aqueli organizacions en creant de divisions importanti entre lu país membres.
Barzy-en-Thiérache
Istòria
Le 7 Thermidor An 2 (août 1794) l'ennemi envahit le village, on relèvera une victime civile (Joseph LECHER).
Union Africana
La question de Marròc e dau Sahara Occidentau
Lo conflicte en Sahara Occidentau es probablament la crisi mai grèva que tòca l'UA. Envaït per Marròc en lo 1976, aqueu territòri es l'objècte d'una guèrra entre lo Front Polisario, que revendica l'independença, e l'armada marroquina. En lo 1984, lo sostèn de l'adesion de la República Aràbia Saharauí Democratica (RASD) entraïnèt lo retirament de Marròc. Zaire, aliat de Marròc, boicotèt finda l'organizacion dau 1984 au 1986. Marròc tornèt integrar l'UA en lo 2017 mas lo conflicte emb la RASD contunia de perturbar li relacions entre membres.
Barzy-en-Thiérache
Istòria
À la fin de la Première Guerre mondiale, le 5 novembre 1918, l’avancée des troupes françaises et anglaises est stoppée dans un bain de sang à 500 mètres du village (25 soldats tués et 2 civils). Le 6 au matin, après un violent bombardement français, le 73 Régiment d'Infanterie et le 59è Tirailleurs Algériens délivrent la commune à 5h30 du matin et libèrent près d'un millier d'habitants et réfugiés. Pour ces faits, le village a été décorée de la Croix de guerre 1914-1918.
Union Africana
Li relacions emb Israèl
En novembre dau 1973, après la Guèrra de Kippur, l'OUA organizèt una reünion d'urgença, a la demanda d'Argeria, per definir una politica de cooperacion emb la Liga Aràbia. Pi, 42 Estats africans rompèron li sieu relacions emb Israèl. Totun, durant la darriera partida dau siècle XX, Israèl establissèt de relacions amb la màger part dei membres de l'UA (46 sus 55). En lo 2021, reçaupèt un estatut d'observator en despièch de l'oposicion de país d'Africa dau Nòrd e d'Africa Australa.
Li suspensions de país membres
Lu tèxtes fondators de l'UA prevéon una suspension automatica dau país membre regardat en cas de còup d'Estat. Aquela règla entraïnèt mai d'una suspension despí la creacion de l'OUA. Lo retorn de l'Estat suspendut dins l'organizacion es generalament acceptat après la restauracion de l'òrdre democratic ò constitucionau.
La question dei comunautats economicas regionalas
Despí li annadas 1970, d'Estats africans an fondat de comunautats economicas regionalas. En lo 2023, 8 organizacions d'aqueu tipe existissíon e avian mes en plaça divèrsi formas de cooperacion anant fins a la fondacion d'un mercat comun. De projèctes prevéon finda la creacion de monedas comuni. La plaça d'aqueli organizacions dins la construccion de l'unitat africana oficialament promouguda per l'UA es ambigüa. Per lu sieu partisans, es una respoasta a l'impossibilitat de realizar d'un còup l'integracion economica dau continent. Totun, per lu sieu adversaris, represènton un risc de fragmentacion politica de l'espaci african. En lo 2007, un protocòle d’acòrdi foguèt trobat per armonizar li diferenti politicas dei comunautats economicas regionalas mas la sieu aplicacion es dificila.
Estatut e tractat fondator
L'organizacion de l'Union Africana es regida per l'Acte Constitutiu de l'Union Africana qu'es un tractat internacionau entre lu Estats membres. Imita en partida l'organizacion generala de l'Union Europèa qu'inspirèt fòarça la sieu creacion. L'objectiu de l'UA es de concretizar l'integracion politica, economica e sociala dei Estats africans. Per aquò, l'UA dispausa d'organes independents e d'un drech d'intervencion dins lu afaires intèrnes d'un Estat membre en cas de circonstàncias grevas (crimes de guèrra, genocidis e crimes còntra l'Umanitat). Ensin, dins lu sieu tractats fondators, l'UA es vist coma una organizacion supranacionala.
Totun, dins li annadas 2020, l'UA èra encara una organizacion politicament febla emb de dificultats importanti per definir una politica comuna. De relacions diplomaticas en lo nom de l'organizacion son estadas establidas amb d'autru organizacions ò país (UE, Estats Units, China, Russia, etc.). Mas lo ròtle militar de l'organizacion es esquasi inexistent e la sieu influéncia diplomatica es mai que limitada dins li crisis africani actuali.
Li lengas de trabalh de l'UA son l'anglés, l'arabe, lo francés, lo portugués, l'espanhòu e lo swahili. Un emendament adoptat en lo 2003 dona la possibilitat d'ajustar d'autri lengas africani.
Adesion
Formalament, li règlas d'adesion son definidi per l'article 29 de l'Acte Constitutiu. Un Estat african dèu informar lo president de la Comission de la sieu volontat. L'adesion es validada per lu Estats membres a la majoritat simpla. Quitar l'Union es finda simple. Cau adreiçar una demanda escricha au president de la Comission. Après un relambi d'un an, la partença intra en vigor.
Sèti
Lo sèti principau de l'UA si situa a Addis Abeba en Etiopia. Totun, d'institucions son basadi en d'autri vilas coma Midrand per lo Parlament Panafrican, Abuja per la Banca Centrala Africana, Trípo l per la Banca Africana d'Investiment e Yaounde per lo Fons Monetari African. Capitala d'Etiopia despí 1889, Addis Abeba foguèt chausida coma sèti tre lo 1963 en causa dau passat prestigiós de l'Empèri Etiopian, unica potença medievala africana que resistèt ai temptativas colonialisti europeï.
Organes politics
Li institucions de l'UA son en cors de mesa en plaça. Dévon finda evoluïr en vista de crear mai de federalisme entre lu Estats membres. Totun, li a ges de calendier organizant aqueu projècte. Au jorn d'encuèi, la Conferença es l'organe suprème de l'Union mas deu pauc a pauc delegar lu sieus poders au Parlament. Doi sessions ordinari si debanan cada an a condicion de reünir doi tèrç dei membres. Segon lo reglament, li decisions son adoptadi a la majoritat dei doi tèrç mas, en realitat, de consensus son sistematicament cercats. La Conferença definisse li politicas comuni de l'Union, reçaup e estúdia lu rapòrts dei autri institucions, estúdia li demandas d'adesion, adòpta lo budget, nomena e destituisse lu jutges de la Cort de Justícia, nomena lo president, lu vice-presidents, lu comissaris de la Comission Executiva e pòu decidir de delegar una part dei sieus poders a un autre organe de l'Union. Lo Conseu Executiu es compausat per de ministres delegats per lu Estats membres. Prepara normalament lu debats de la Conferença mas, dins lu fachs, pilha de decisions importanti dins lu domenis dau comèrci internacionau, de la seguretat alimentària, de l'agricultura e dei comunicacions.
La Comission es l'organe executiu dei decisions de la Conferença. En lo 2023, èra compausada de dètz comissaris. Coma lo sieu modèl de l'Union Europèa, la Comission dispausa d'un drech d'iniciativa. Lo Parlament Panafrican deu a tèrme venir l'institucion mai importanta de l'Union. En lo 2023, èra encara unicament un organe consultatiu sensa poder reau.
Institucions judiciàrias
Existisse una Cort Africana de Justícia, creada per l'Acte Constitutiu de l'Union, qu'es encargada de resòlver lu problemas d'interpretacion dei tractats de l'Union. Es intrada en foncionament en lo 2008. A tèrme, deu èsser remplaçada per una Cort Africana de Justícia e dei Drechs de l'Òme (CAJDO). Totun, au jorn d'encuèi, existisse una Comission Africana dei Drechs de l'Òme e dei Pòbles que lo sieu estatut es definit per la Carta Africana dei Drechs de l'Òme e dei Pòbles. Lo sieu sèti es finda basada a Addis Abeba e la comission èra reconoissuda per 53 Estats membres de l'UA en lo 2023. La sieu creacion foguèt decidit a la creacion de l'OUA mas li relacions de la CAJDO emb l'UA non son formalament definidas.
Institucions economicas
L'UA a creat tres institucions economiqui. La Banca Centrala Africana es prevista per gerir la futura moneda comuna dei Estats membres, la Banca Africana d'Investiment deu sostenir de projèctes de desvolopament e lo Fons Monetari African deu facilitar l'integracion economica dei Estats membres. Totun, en lo 2023, l'influéncia d'aqueli institucions èra encara limitada.
Autri institucions
L'UA tèn d'autri institucions. Lo Conseu de Patz e de Seguretat deu coordenar la politica estrangiera dei Estats membres e, a tèrme, permetre la mesa en plaça d'una diplomacia africana comuna. Lo Comitat dei Representants Permanents que deu preparar lu trabalhs dei instanças executivi. Lo sieu ròtle es similar au Comitat dei Representants Permanents de l'Union Europèa. Lo Conseu Economic, Sociau e Culturau es un organe consultatiu que tèn un ròtle similar au Comitat Economic e Sociau de l'UE. Enfin, li a de comitats tecnics especializats. En lo 2023, lo foncionament d'aqueli institucions èra encara mau-segur.
Simbòls
L'Union Africana a un drapeu, un emblema e un imne. Lo drapeu representa lo continent sus un fond vèrd enviroutat de 55 estelas. Lo vèrd simboliza l'esperança dau continent e cada estela representa un Estat membre. L'emblema representa un continent unit (sensa frontiera) enviroutat per un cercle daurat que simboliza li riquessas africani. A l'exterior, li a doi fuelhas de paumolier que represènton la patz. Enfin, un ensèms de cercles roges simboliza la solidaritat africana e lo sang dei combatents dei guèrras de descolonizacion d'Africa.
Traînou
Traînou es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Pendent la Segonda Guèrra mondiala, lo data|7|de, un bombardier B-24 D Liberator american, lo Los Àngeles City Limits, s'es esclafat en la bòsc, al Nòrd-Es de Traînou.
Fraissinet
Fraissinet (Frayssinet en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Lin Dan
thumb|right|[[Fotografia de Lin Dan en 2008.]]
Lin Dan (nascut lo 14 d'octòbre de 1983, Longyan) es un jogaire de badminton chinés en activitat de 2000 a 2020. Venceire de 57 tornegs, ganhèt lo torneg olimpic de simple en 2008 e 2012 e foguèt 16 còps campion dau mond (en simple e en còla).
Valdivia
vinheta|178px|drecha|Escut de Valdivia Valdivia es una ciutat chilena, situada dins la region de Los Ríos. Comptava 127.750 abitants en 2002. Sa superficia totala es de 1.016 km². Foguèt fondada en 1552 jol nom de Santa María la Blanca de Valdivia.
Saint-Georges-de-Montaigu
Saint-Georges-de-Montaigu es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Sampans
Sampans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.insurance
("assegurança", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 3 de decembre de 2015.
Molsheim
Molsheim en alemannisch (Molsheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
Molsheim A situat sus la rota de vins de Alsace, a aperaquí 20 quilomètres a l'oèst de Estrasburg, a 10 quilomètres al nòrd de Obernai e un pauc mens de 30 quilomètres al sud de Saverne, al débouché de la vallée de la Bruche en la plana de Alsace. Lo ponch culminant, lo Molsheimer Berg, ofrís un bon punt d'enguarda sus la plana alsacienne. Autentica nœud ferroviaire, a la encreuament de las linhas TER Estrasburg-Molsheim-Sant-Dié-de detlos-Vòges e Estrasburg-Molsheim-Sélestat, la vila èra antany egalament enllaçada a Saverne via Wasselonne per la via ferrée. Aquela darrièra a #èsser barrada al tràfec viatgèrs l'an 1969, de contunh depausada l'an 1993 e progressivament condicionada en via verda fins a Romanswiller. Una autra pista cyclable transfronterer llom çò canal de la Bruche e permet de prene Estrasburg a bicicleta (20 km dempuèi la sortida de Molsheim). Al delà, après aver-i crosat la Véloroute Rhin - Eurovélo 15 (EV15) e afranquit lo Rhin, ganha Offenburg sus la rota dels Vins badoise. Fin finala, un itinerari cyclable balisé abandona l'aglomeracion pel sud e serpente en parallela a la rota dels vins de Alsace fins a Colmar.
En procedéncia de Landau in der Pfalz (Palatinat) e de Lossburg (Bòsc Negre), los camins de Santiago de Compostel·la transiten per Estrasburg de contunh Molsheim per prene mai al sud lo coan del Mont Santa-Odile, una estapa importanta sus aquel sentier.
Lo accessibilité viària de Molsheim a assegurat via Dorlisheim per la autoroute A352 en procedéncia de Estrasburg a l'èst, per la rota départementale 500 a 2x2 vias cap al sud en direccion de Obernai e de Sélestat e per la rota nacionala 420 cap a l'oèst en direccion de la vallée de la Bruche cap a Schirmeck e Sant-Dié. Al nòrd la rota départementale 422 connècta la vila a Saverne. Es tanben l'itinerari seguit per la rota dels vins de Alsace cap a Marlenheim.
Molsheim est située sur la route de vins d'Alsace, à environ 20 kilomètres à l'ouest de Strasbourg, à 10 kilomètres au nord d'Obernai et un peu moins de 30 kilomètres au sud de Saverne, au débouché de la vallée de la Bruche dans la plaine d'Alsace. Le point culminant, le Molsheimer Berg, offre un bon point de vue sur la plaine alsacienne. Véritable nœud ferroviaire, au carrefour des lignes TER Strasbourg-Molsheim-Saint-Dié-des-Vosges et Strasbourg-Molsheim-Sélestat, la ville était autrefois également raccordée à Saverne via Wasselonne par la voie ferrée. Cette dernière a été fermée au trafic voyageurs en 1969, puis déposée en 1993 et progressivement aménagée en voie verte jusqu'à Romanswiller. Une autre piste cyclable transfrontalière longe le canal de la Bruche et permet de rejoindre Strasbourg à vélo (20 km depuis la sortie de Molsheim). Au-delà, après avoir croisé la Véloroute Rhin - Eurovélo 15 (EV15) et franchi le Rhin, elle gagne Offenburg sur la route des Vins badoise. Enfin, un itinéraire cyclable balisé quitte l'agglomération par le sud et serpente en parallèle à la route des vins d'Alsace jusqu’à Colmar.
En provenance de Landau in der Pfalz (Palatinat) et de Lossburg (Forêt Noire), les chemins de Saint-Jacques-de-Compostelle transitent par Strasbourg puis Molsheim pour rejoindre plus au sud le couvent du Mont Sainte-Odile, une étape importante sur ce sentier.
L'accessibilité routière de Molsheim est assurée via Dorlisheim par l'autoroute A352 en provenance de Strasbourg à l'est, par la route départementale 500 à 2x2 voies vers le sud en direction d'Obernai et de Sélestat et par la route nationale 420 vers l'ouest en direction de la vallée de la Bruche vers Schirmeck et Saint-Dié. Au nord la route départementale 422 relie la ville à Saverne. C'est aussi l'itinéraire suivi par la route des vins d'Alsace vers Marlenheim.
Carcaixent
Carcaixent es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Heinrich Matthias von Thurn
Heinrich Matthias von Thurn (1567 – 1640) èra un generau e un diplomata protestant durant la Guèrra de Trenta Ans (1618 – 1648). Menacèt de prendre Viena au començament de la guèrra puei participèt a la desfacha de la Montanha Blanca en 1620. En 1626, venguèt lo cap d'una unitat pichona en Silèsia puei venguèt oficier dins l'arda suedesa. Participèt a la victòria suedesa de Lützen mai foguèt capturat en 1633.
Vaur
Vaur (Vaour en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region. Fa partida del parçan Galhaqués.
Geografia
Vaur es une comuna de Tarn al tèrme amb Tarn e Garona. Es situada al sud d'una vòlta de l'Avairon sus las ribas ont i a Pena, Sent Antonin, Casals... Vaur es dins la zona de clima continental amb un causse al nòrd, la selva de Gresinha e del vinhal de Galhac (Campanhac) al sud. Vaur es situada à 18km à l'Oèst de Còrdas. Lo païsatges es constituit de puèges cobèrts de selva de garric e de prats.
Toponimia
Lo nom es atestat cap a 1120, Vaor, en 1260, Vahor, e la prononciacion es [bɔw]. A la diferéncia de La Vaur, lo vocalisme del nom es donc semblable al de Caors, de paur/páur. Lo gallés *vobero/vabero a lo sens de riu, riu rescondut, entraucat, o de rèc (barranc, vaure/vabre); pòt çaquela prene lo sens de bòsc, selva (cf. a Montricós lo bosc de la Vaor, en 1277). Lo mot es femenin e pren la fòrma vabre a l'èst del lengadocian (coma per faure/fabre) e l'isoglòssa travèrsa lo departament, , ,.
Istòria
L'ocupacion per l'òme del país de Vaur se faguèt a l'Edat del Bronze ancian (1800 av.JC à 1400 ab.JC) marcada per la preséncia de dolmens, aquel a Pèiralevada, i a lo pus grand del departament. La construccion dels dolmens s'espandís de -2500 a -1500 e lor utilizacion va fins a -500.
Benlèu lo luòc foguèt ocupat per de cèltas coma semblan d'o mostrar de malons amb rigòlas pel culte de l'aiga trobats sul puèg ont se bastiguèt la Comandariá de Vaur.
En 1140, los cavalièrs de Pena donèron un terren a Pèire Umbèrt. Una comandariá templièra i foguèt alara fondada. Los cavalièrs templièrs èran exonerats de dreches e taxas senhoralas en cambi de lor proteccion de la populacion locala. Lo poder de la comandariá s'espandissiá sus sèt cantons e fins en Carcin. Aquela influéncia se faguèt mercé als dons dels religioses de Sètfonts e de la Chancelada e tanben a aqueles del Comte de Tolosa. Existís pauc de documents sus la vida a Vaur. En 1307, pendent la carpinha entre Felip IV de França e lo papa Bonifaci VIII, lo comandor de Vaur, Bernart de Ròca, prenguèt lo partit del rei de França.
Economia
L'economia de Vaur repausa subretot sus l'activitat de pichons productors locals e qualques pichonas entrepresas del bastiment. L'estiu de Vaur, un festival del rire que se debana al començament d'agost. Lo mercat se fa cada dijòus.
Eveniment
L'Estiu de Vaur
Bernat III de Bigòrra
Bernat III († 1113) es un comte de Bigòrra de 1090 a 1113, filh de Centolh V, vescomte de Bearn e de Beatritz, comtessa de Bigòrra
Biografia
Son paire es assassinat a Tena en 1090 e li succedís, jos la regéncia de sa maire, perque alara a pas mai de dètz ans. Pauc aprèp los abitants de la valada de Barèja se revoltèron e Bernard e Beatritz deguèron reprimir la rebelhon.
A la fin del sègle XI, la populacion europèa s'acreis sensiblament, es d'alhors l'excedent de populacion qui va provesir de soldats per las Crosadas, e de vilas novèla se fòrmaet. Cap a 1110, Bernat III decidís alara de modificar los fòrs de Bigòrra per las adaptar a aquela situacion novèla.
Maridatge e enfants
Aviá esposat cap a 1110 Anicèla, filha d’Astanòvi II, comte de Fezensac, mas a pas agut d’enfants. Aprèp sa mòrt, Anicèla se tornèt maridar amb lo comte Geraud III d'Armanhac.
Aphanius d'Espanha
L'Aphanius d'Espanha es un peis carnivòr que se noirís en particular de larvas de moissals (s'utiliza per aquesta rason dins la lucha contra le paludisme) e frequenta las aigas doças e saumastras. Se tròba dins lo Nòrd-Oèst d'Argeria e mai en Espanha meridionala e orientala.
Jardins botanics reials de Kew
Los jardins de Kew (en anglés: Kew Gardens) son un ensemble de jardins situats entre los quartièrs de Richmond upon Thames e de Kew, a l'oèst de Londres. Sus une superfícia de 121 ectaras, albergan una de las pus importantas coleccions de plantas del mond mai de 30,000 espècias de vegetals e un centre de recercas en botanica reputat. Son erbièr es tanben un dels pus grands del mond, amb mai de set milions d'especimens. Fondat en 1759, aqueste luòc emblematic de l'epòca victoriana, qu'aculhís cada an dos milions de visitaires, es estat marcat en julhèt de 2003 sus la lista del patrimòni mondial establida per l'UNESCO.
Le Brévedent
Le Brévedent es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jallerange
Jallerange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de Borgonha Franca Comtat.
Sent Cristòfa
Sent Cristòfa (Saint-Christophe-Vallon en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Sent Sauvador (Agenés)
Sent Sauvador es una anciana comuna occitana d'Agenés en Guiana, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Es adara dens la comuna de Caubon e Sent Sauvador.
Jallerange
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Sauvador (Agenés)
Geografia
Lo vilatge, installat sus una sèrra nòrd-sud, compren quauques ostaus a l'entorn de la glèisa. Es traversat per la RD 115, rota pro bona, puslèu dreta e un pauc pus corta que servèva per anar de Levinhac a Marmanda, en concurréncia damb la RD 708 abans que l'adobèssen.
Jallerange
Istòria
En 2005, dels registres archéologiques an permeses d'indicar que Jallerange a ocupat del periòde laténienne Fins al Bas-Empèri.
En 2005, des fouilles archéologiques ont permis d'indiquer que Jallerange est occupé de la période laténienne jusqu’au Bas-Empire.
Sent Sauvador (Agenés)
Toponimia
La prononciacion es [seŋsawə'du]. Lo nom es atestat en 1520 (lista de Valeri), parrochia Sancti Salvatoris.
Ordiarp
Ordiarp (Ourdiarp en grafia mistralenca ; Urdiñarbe en basco e Ordiarp en francés) qu'ei ua comuna deu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de, dens la província tradicionau de Sola.
Anhac (Naut Léger)
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Agnac (o Agniac), al sègle XIII, Aunhac, en 1300, Aignhac, en 1379, Agnhac, Annhanc alh sègle XIV, Augnhac, en 1401. Mas la fòrma Annhanc es una error d'impression per Annhauc. -au- seriá la finala, que s'explica aital : una evolucion normala de la finala -acu- que passèt a -ago davant la tombada de la finala -o, pueis a -au per amudiment de -g- intervocalic. Aquela evolucion auvernhata es notada rarament per los escribas, que regularizan en -ac o -at, coma se vei per las fòrmas precedentas.
Lo nom vendriá de Annius, nom latin d'òme, amb lo sufixe -acum, latinizacion del sufixe gallés -āco(n). Agnat èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre Annius. Se la prononciacion actuala es pas [a'ɲaw], la grafia es Anhac. Cf. Anhac (Òut e Garona).
Jovian
Jovian (vèrs 332 - 17 de febrier de 364) foguèt un emperaire roman que reinèt de 363 a 364. Succediguèt a Julian e foguèt remplaçat per Valens.
Rèine
Jovian foguèt elegit emperaire al temps de la guèrra contra los Sassanids, après la mòrt de Julian.
Ajac
Ajac (Ajac en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Aiachum, en latin, en 1240-1246, Ecclesia de Aiaco, en latin, en 1351, Ajacum, en latin, en 1360, Le lieu d'Ajac, en 1594. Ajac vendriá d'un nom latin d'òme, Adius (Dauzat) o d'un nom eventualament gallic d'òme, Adios (Delamarre), ambe'l sufixe gallic -ācon,. Ajac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre Adius o Adios.
Pèire Azemà
Pèire Azemà (Montpelhièr, 3 de genièr de 1891 – 20 de genièr de 1967) foguèt un escrivan e poèta occitan. Foguèt tot lo long de sa vida un Occitanista tras qu'important del país montpelhierenc e del Lengadòc Bas. D'en mai, vers la fin de sa vida ocupèt la presidéncia de l'Institut d'Estudis Occitans (de 1957 a 1959).
Biografia
Fondèt en 1912 lo teatre de la Lauseta. Nafrat pendent la guèrra mondiala, foguèt trepanat.
Creèt los periodics Lou Gal (1915-1921) e Calendau (1933-1944). Venguèt en 1929 Majoral del Felibritge.
Elegit a la comuna de Montpelhièr, venguèt en 1935 ajutòri encargat de las questions culturalas. De 1927 a 1956 charrèt sus Ràdio Montpelhièr.
Poema
Terra d'oc : pouèma / Mount-Peliè : Paréna & Vidal, 1926.
Roger Bannister
thumb|right|[[Fotografia de Roger Bannister en 2009.]]
Roger Bannister (23 de març de 1929, Harrow - 3 de març de 2018, Oxford) foguèt atlèta britanic especializat dins lo mieg fons. Es famós per aver establir lo premier recòrd dau mond inferior a 4 minutas sus lo mila lo 6 de mai de 1954 e per sa rivalitat amb l'Australian John Landy. Ganhèt tanben una medalha d'aur ai campionats europèus de 1954 (1,500 m) e una medalha de bronze a l'edicion de 1950 (800 m). Après sa carriera esportiva, acabèt per seis estudis per venir neurològ. Participèt tanben a la formacion deis instuticions esportivas britanicas dins lo corrent deis ans 1970.
Linha A del mètro de Tolosa
La linha A del mètro de Tolosa es una de las doas linhas del mètro tolosenc. Traversa la metropòli tolosenca, del nòrd-èst al sud-oèst, e religa l'estacion Balmar-Gramont al nòrd-èst, sus la comuna de Balmar, a l'estacion Bassa Comba, al sud-oèst de Tolosa.
Inaugurada en 1993, reliava inicialament las estacions Bassa Comba (sud-oèst de la vila) e Bèlmont (nòrd-èst) avans d'èsser perlongada cap al nòrd-èst en 2003, fins a Balmar-Gramont.
La linha es longa de 12,5km, çò que ne fa la mai corta de las doas linhas del mètro tolosenc. La linha desservís lo centre comercial Auchan Gramont, los quartièrs del nòrd-èst, la gara Matabiau, lo Capitòli, Sent Çubran, atal que lo quartièr del Miralh al sud.
Coma la linha B, inaugurada en 2007, la linha A se fisa sus la tecnologia de mètro automatic VAL. Foguèt la mai frequentada de las doas linhas de l'aglomeracion abans 2018, e fa l'objècte d'una certificacion NF Service dempuèi 2010.
Arribada a saturacion a las oras d'afluéncias, la linha A fa l'objècte de trabalhs al cors dels estius 2017 e 2019 visant a doblar la capacitat de sos trens.
vinheta|Mapa de la linha|centrat|700px
Creacion de la linha
Alara que la decision de principi de la construccion d'un novèl transpòrt collectiu en sit pròpri (TCSP) foguèt presa en 1980 pel sindicat mixte dels transpòrts en comun (SMTC), la causida del tramvai èra esperat, vist que Marcel Cavaillé, secretari d'Estat als transpòrts avent lançat un concors per la mesa en plaça dels tramvais en França, èra cònsol adjunt de Tolosa.
Quand la discussion sus la causida del mòde foguèt lançat, un viu debat s'es establit : la majoritat municipala èra favorable a un VAL, e l'oposicion a un tramvai. Los elegits son anats en persona veire lo tramvai de Hannover puèi le VAL de Lilla. Benlèu es la campanha de de Matra que foguèt eficaça, o l'anóncia qualques jorns abans d'una subvencion de 500 milions de francs de l'Estat, mas, lo 9 de julhet de 1985, lo SMTC decidís, d'una corta avança al moment d'un vòte a egalitat (lo president Guy Hersant avent una votz preponderanta), de causir lo sistèma VAL.
La linha foguèt mesa en servici cinc ans mai tard, lo 26 de junh de 1993, simultanèament a una prigonda restructuracion del malhum de bus. Lo jorn de son obertura, lo mètro tombèt en pana, victima de son succès : i aviá tròp de viatjaires per rapòrt a sa capacitat maximala. La linha engendra una fòrta avançada per la mobilitat al sen de de l'aglomeracion tolosenca qu'aviá vist desaparéisser son malhum de tramvai a la fin de las annadas 1950.
Perlongament a Balmar-Gramont
En 1997, l'extension de la linha A (atal que la realizacion de la linha B) foguèt decidada per l'ajust de tres novèlas estacions. Aquesta extension reliarà Bèlmont (ancian cap de linha) a Balmar-Gramont a travèrs tres estacions, dont una en defòra del territòri de Tolosa. Los trabalhs comencèron en 2001, e l'inauguration aguèt luòc lo 20 de decembre de 2003.
Festenal Occitània
A l'ocasion del festenal Occitània en setembre de 2009, Tisséo a decidit d'anoncia egalament las estacions en occitan, ço que finalament demorarà al delà del festenal. Las anóncias que fòrça d'usatgièrs trobavan que devenián agaçantas, an dempuèi estadas remanejadas e es la meteissa votz femenina qu'anoncia las estacions, mas tanben los caps de linha e lo costat de la davalada dins las doas lengas.
Recòrds e evolucions de la frequentacion
Lo divendres 7 de decembre de 2012, lo recòrd de frequentacion foguèt batut ambe 236,461 validacions. Es de novèl batut lo divendres 6 de decembre de 2013 ambe 245,837 validacions.
En 2018, e ço pel primièr còp, la linha B enregistra mai de validacions que la linha A. En efièch, a aquesta annada, 53,300,000 validacions son enregistradas sus la linha A, contra 57,000,000 sus la linha B, siá un escart de 3,7 milions de validacions. Aqueste escart s'explica per una auça mai importanta del trafic sus la linha B, mas tanben per la barradura estivala durant mantunas setmanas sus la linha A, dins l'encastre dels trabalhs de doblament de la capacitat de la linha.
Doblament de la longor dels trens
Una enquèsta publica pel doblament de la capacitat de la linha per lo passatge dels trens e de las estacions a 52 mètres (4 veituras) se desrotla del 17 d'octobre al 26 de novembre de 2016. Lo projècte es declarat d'utilitat publica en març de 2017. Los primièrs trabalhs se son debanats a l'estiu de 2017, e an continuats en 2018 e 2019, amb una interrupcion del servici pendent los dos estius 2017 e 2018. La linha A doblada de capacitat es operacionala en genièr de 2020.
Traçat
vinheta|Tren [[VAL|VAL 208 del mètro tolosenc.]] La longor totala de la linha es de 12km. La majoritat de la linha es sosterranha. Çaquelà, las estacions Bassa Comba e Bèlmont son aerianas, atal que d'unas porcions del traçat. La linha A desservís al total 18 estacions.
Al nòrd, la linha debuta al nivèl del centre comercial Auchan Gramont, dins la comuna de Balmar. Balmar-Gramont, lo terminus nòrd, es d'alhors la sola estacion de la linha se trobant en defòra de Tolosa. L'estacion se troba sus la rota d'Agde, e possedís un parcatge relai. Puèi, la linha entra dins la comuna de Tolosa. Passa alara sus un viaducte, al dessús de l'Èrs Mòrt e de l'autorota A61, una partida del periferic tolosenc. La linha arriba après al nivèl de l'estacion Argolets, desservissent lo quartièr omonim, al nòrd-èst de la vila. Aicí encara, existís un parcatge relai. L'estacion venenta es Roseda, desservissent un novèl còp lo quartièr omonim.
La linha contunha puèi son camin cap al sud-èst, en passant sus un novèl viaducte, abans d'arribar sus l'una de las doas estacions aerianas de la linha : l'estacion Bèlmont, terminus de la linha A fins a 2003, abans lo perlongament de la linha. Aquesta estacion possedís un parcatge relai. Per contunhar, lo mètro arriba al nivèl de l'estacion Marengo SNCF, en correspondéncia ambe la gara de Tolosa Matabiau e la gara rotièra de Tolosa. Aquesta estacion desservís lo quartièr Marengo. La linha contunha son camin en passant jos lo Canal del Miègjorn, al nivèl del Pont Riquet. Lo mètro seguís alara las passejadas de Joan Jaurés, per arribar sus l'estacion omonim, fasent la correspondéncia ambe la linha B del mètro. Es tanben l'estacion la mai frequentat del mètro tolosenc. esquèrra|vinheta|L'intrada de l'estacion [[Capitòli (mètro de Tolosa)|Capitòli, dins lo jardin del General de Gaulle.]] La linha intra alara dins lo centre istoric tolosenc ambe l'estacion Capitòli, donant sul jardin del General de Gaulle, just a costat de la plaça del Capitòli. Lo mètro passa après jos la plaça Esquiròl, e s'arresta a l'estacion Esquiròl. Après aquesta estacion, lo mètro passa jos la Garona, per intrar dins l'estacion Sant Çubran Republica, desservissent lo quartièr Sent Çubran, puèi dins l'estacion Pè d'Auca. Arriba après l'estacion Arenas, estacion de correspondéncias ambe las linhas de tramvai T1 e T2, atal que la linha C. L'estacion possedís un parcatge relai de 600 plaças, e es la segonda mai frequentada de l'ensemble del malhum del mètro de Tolosa. vinheta|Cais de l'estacion [[Bèlmont (mètro de Tolosa)|Bèlmont.]] Per la seguida, la linha intra dins lo sud-oèst tolosenc, ambe las estacions Font l'Estanh, Mermoz e Bagatela. Lo mètro passa alara sus un viaducte passant al-dessús de l'autorota A620, una autra partida del periferic de Tolosa. La linha intra alara dins los quartièrs dichs de Tolosa : Miralh Universitat, desservissent especialament l'universitat de Tolosa-Joan Jaurés, puèi l'estacion Reinariá. La linha fa una bocla per davalar cap a l'estacion del quartièr Belafont. Aquesta bocla remonta enfin cap a l'estacion Bassa Comba, terminus sud de la linha A. Aqueste darrièr estacion se situa a proximitat de la zòna d'activitats de Bassa Comba, d'un centre comercial, atal que del quartièr del Miralh. Lo terminus possedís un parcatge relai.
Estacions particularas
Las estacions Bassa Comba e Bèlmont son las unicas estacions aeriana del malhum.
Obradors e depaus
Los obradors de la linha A son situats a l'extrimitat sud de la linha, après l'estacion Bassa Comba. Es lo depaus dels trens e la linha A, mas tanben l'obrador de l'ensemble dels trens del mètro (totas las linhas). Es egalament lo luòc del pòst de contròla de l'ensemble del malhum de mètro. L'autre depaus del mètro de Tolosa es, per la linha B, situat après Bòrderoja. L'arrièr-gara de Balmar-Gramont quatre trens en estacionament (la nuèch, o en resèrva pendent l'espleitacion). Una via de garatge, abracada pels trabalhs de doblament de la linha, pòt aculhir dos trens de 26 mètres, çaquelà es sovent ocupada pel tren de trabalhs.
Servici
Lo trajècte dura 22 minutas e 30 segondas, la vitessa mejana dels trens es de 35 km/h. Coma sus totas las linhas del mètro de Tolosa, la primièra partença dels caps de linha es a 5h15, e la darrièra es a 0h del dimenge al dijòus, e 3h lo divendres e dissabte.
Camp de Dachau
Lo camp de Dachau èra un camp de concentracion alemand utilizat durant lo periòde nazi. Premier camp creat per Heinrich Himmler lo 21 de març de 1933, demorèt en servici fins a sa liberacion per lei tropas estatsunidencs lo 29 d'abriu de 1945. Èra principalament destinat a l'internament deis oposants politics e dei resistents mai aculhiguèt tanben de judieus, de presoniers de guèrra sovietics, dei omosexuaus e de Tziganes. Au mens 32,000 personas i foguèron tuadas.
Linha A del mètro de Tolosa
Material rotlant
La linha A es espleitada embe lo sistèma de VAL classic, ambe 28 trens VAL 206 e 14 VAL 208 aquerits per l'extension de la linha cap a Balmar en 2003. Gràcias a una via d'interconnexion ambe la linha B entre las estacions Joan Jaurés e Capitòli, lo transferiment de trens de tipe VAL 208 NG e VAL 208 NG2 es possible, aquestes trens circulan donc tanben sus la linha A.
Camp de Dachau
Après la guèrra, lo camp foguèt utilizat per lotjar de refugiats alemands fins a 1948 puei coma basa militara per leis Estatsunidencs fins a 1960. Venguèt alora per la seguida un memoriau dei crimes nazis e n'es, uei, un dei simbòls principaus.
Linha A del mètro de Tolosa
Personal d'espleitacion
En çò Tisséo, existís diferentas tascas que devon èsser efectuadas per permetre una bona gestion de la linha de mètro :
Trafic
La linha A del mètro tolosenc foguèt la linha la mai frequentada del malhum de transpòrts en comun de Tolosa.
Aicí la frequentacion de la linha, entre 2002 e 2018 : * La baissa en 2017 e 2018 s'explica per la barradura de la linha pendent cinc setmanas pendent l'estiu.
Parcatges relais
Cinc parcatges relais accessibles als viatjaires avent un tiquet de mètro son dispausats a proximitat de las estacions aculhissent de terminus d'autobús o d'autocarris :
Perlongament al nòrd
Lo grop Toulouse Métropole Citoyenne al conselh de Tolosa Metropòli proposa en 2018 le perlongament de la linha A d'una estacion, de Balmar-Gramont al camin de fèrre a Sent Joan le Nòu per establir a aqueste novèl cap de linha un pòl multimodal tren / mètro. Aqueste projècte es çaquelà pas pel moment actat dins lo plan de desplaçaments urbans.
Perlongament cap a Tornafuèlha
Un perlongament cap al centre de Tornafuèlha, tresena vila de l'aglomeracion tolosenca e del departament de la Nauta Garona, foguèt demandat mantun còps per de ciutadans e l'AUTATE, l'associacion dels usatgiers dels transpòrts de Tolosa. Aqueste projècte es pas dins lo plan de desplaçaments urbans.
Torisme
La linha A traversa Tolosa del nòrd-èst al sud-oèst, en passant per mantuns monuments e quartièrs toristics, coma :
Illa de Sant Brendan
drecha|vinheta|300x300px|Mapa de l'Atlas d'Abraham Ortelius (1570) mostrant l'illa de S. Brandani al larg de las còstas americanas. drecha|vinheta|300x300px|Mapa francesa de 1707 mencionant « l’Isle de St Borondon », a l'oèst de las [[illas Canàrias.]] L’Illa de Sant Brendan es una illa mitica situada a l'oèst d'Euròpa, que segon la tradicion irlandesa seriá estat descobèrta per sant Brendan de Clonfert ; lo primièr escrich que la menciona e que foguèt gardat fins a l'epòca contemporanèa es la Navigatio Sancti Brendani Abatis (Viatge de sant Brendan, abat ), que ven del sègle XII.
L'illa aparéis dins fòrça mapas dels sègles XIII a XVIII, en diferents punts de l'ocean Atlantic (al larg de la còsta oèst d'Irlanda, o coma « ochena illa » de l'archipèla de las Canàrias - Cristòl Colomb conta dins son jornal de bòrd que los abitants de l'illa d'El Hierro pretendián qu'una illa se mostrava a l'oèst, un còp l’an -, etc.). Foguèt activament cercada pels explorators espanhòls Pendent lo sègle XVI, jol nom d’isla de San Borondón. En 1520, pendent son assag de circumnavigacion, Fernand de Magellan donèt lo nom de « baia de Samborombón » a una baia situada a boca del río de la Plata, pensant qu’aqueste accident geografic marcava lo luòc d'ont l'illa de Sant Brendan s'èra destacada. Es encora mencionada dins de racontes de viatge de la segonda mitat del sègle XVIII.
En 1976, l'explorator Tim Severin entreprenguèt de tornar far lo viatge de sant Brendan, a bòrd d'un currach de cuèr, per verificar qu’èra fasedor; poguèt debarcar a Tèrra Nòva, e provèt que lo viatge èra tecnicament possible.
Cauna de Nhaus
right|250px La cauna de Nhaus, en Lengadòc, dins lo País de Fois e lo departament d'Arièja, embarra un grand nombre de representacions parietalas magdalenianas (Paleolitic Superior). Se dobrís a mièja penda de la val de Vic de Sòs. Fa partida del malhum de caunas francocantabricas. Regularament visitada a partir del sègle XVII, coma ne testimònian las multiplas inscripcions que s'i tròban, l'ocupacion preïstorica se reconeguèt e s'estudièt a partir de 1906. Venguèt monument istoric lo 13 de julhet de 1911. Fa partida d'un malhum sosterranh de inclusent la cauna de Lombrives situada sus l'autre versant de la montanha.
Embarra un art parietal fòrça ric inclusent la màger part de las espècias pròprias de la fauna preïstorica del massís pirenenc. Los animals son pintats quasiment tostemps amb una matèria negra identificada amb lo carbon de fusta o lo dioxid de manganès, de còps amb una matèria roja obtenguda a partir del trissatge d'ematites.
La sala principala, ont se tròban las representacions animalas pus espectaclosas, s'apèla lo Salon Negre. Atanben la cauna embarra de signes coma punts o traches de colors roja e negra, siá isolats sobre las parets, siá associats a las representacions d'animals. Las pinturas del Salon Negre contenon de carbon de fusta, donc se poguèron datar pel metòde del carbòni 14; lor atge es d'aperaquí 13,000 ans.
Las bèstias pus representadas son los bisonts de las estèpas (54), los cavals (29), los boquetins (15), los cèrvis e los peisses (3). La morfologia dels cavals evòca la del pottoka actual, caval endemic dels Pirenèus encara present al País Basc. Atanben se trapa l'esbòs d'una mostèla, animal rarament representat dins l'art parietal magdalenian. Solament los animals de dimensions grandas i semblan representats, mai que mai los erbivòrs. L'ors o lo lop i son pas representats alavetz que èran presents dins la region. left|300px|thumb|Bisont La tòca de l'art de Nhaus, coma l'art preïstoric en general, es pas de representar de païsatges. Res d'element del païsatge (astres, flòra, montanhas...) es pas present. Exceptat un pichon boquetin que sembla s'apiejar amb sas patas de devant sobre una fenda del ròc en tot poder figurar una linha de sòl, los animals semblan flotar sus las parets de la cauna, en s'adaptar a la forma d'aquelas.
Motius de la frequentacion de la cauna
Mantuna ipotèsi explica las rasons de l'ocupacion de la cauna pels òmes preïstorics. Un sègle de cèrcas dins la region permetèt d'atestar de campaments sasonièrs, establits per de grops umans del Paleolitic Superior. Sembla que la cauna èra pas un luòc d'abitacion: se tròba pas res de vestigi domestic, siá a l'intrada o al fons de la cauna. Nhaus fa partida d'un ensems de caunas ondradas, presentas dins la val de Vic de Sòs o dins las vals vesinas que foncionèron pas tanpoc coma luòc d'abitacion (Cauna de Vedelhac, malhum de caunas de la Val d'Ussat...). Totun, qualques caunas dins la region (cauna de la Vaca, cauna de las Glèisas) si que foguèron de site d'abitat.
Los magdalenians utilizavan probablament doas intradas per la cauna de Nhaus, l'una per accedir al Salon Negre, l'autra per accedir al Malhum. Lo passatge sosterranh entre las doas partidas es uèi negat per d'unes sifons.
San Román de los Montes
San Román de los Montes es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Cauna de Nhaus
Motius de la frequentacion de la cauna
L'òme preïstoric penetrèt prigondament dins la cauna per i pintar: i a pas res de pintura parietala identificada a l'intrada de la cauna, e lo Salon Negre se situa a pus de de l'intrada preïstorica presumida. Aquel darrièr donc aviá pas res de foncion domestica (abitat) ni practica (resèrva).
Los mainatges se poguèron afonzar dins la cauna estant que daissèron de pesadas sus son sòl limonós.
Visitas
La cauna es dobèrta al public. La visita, per grops maximum de 25 personas, es guidada, se fa dins lo respècte de règlas precisas per fin d'assegurar la conservacion de las òbras parietalas e s'efectua sul meteis sòl que lo dels magdalenians.
Totun, qualques passatges estreches pòdon pausar qualques dificultats a d'unas personas. I a pas de sistèma d'esclairatge permanent installat dins la cauna; cada grop li cal percórrer amb l'ajuda de lampas electricas portablas fins al Salon Negre, que embarra la majoritat de las pinturas visiblas.
Bernay-en-Champagne
Bernay-en-Champagne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Piramida (arquitectura)
En arquitectura, una piramida es un bastiment que sos subreplans exteriors convergisson en un ponch, qu'es lo suc de la piramida. Sa sòla es generalament carrada o triangulara.
Oranienburg-Sachsenhausen
Oranienburg-Sachsenhausen èra un complèx de camps de concentracion alemand utilizat durant lo periòde nazi de 1936 a 1945 e sa liberacion per lei tropas sovieticas. Situat 30 km au nòrd de Berlin, gropava un centenau de camps e lo sèti oficiau de l'Inspeccion dei camps de concentracion. Aperaquí 200,000 personas i foguèron detengudas dins lo corrent dau conflicte e au mens 84,000 i trobèron la mòrt.
Beatritz dels Païses Basses
Beatritz dels Païses Basses (Beatrix Wilhelmina Armgard van Oranje-Nassau), nascuda en 1938, es la reina actuala dels Païses Basses. Lo 28 de genièr de 2013 anóncia son abdicacion al profièch de son filh Guilhèm Alexandre. Daissa lo tròne lo 30 d'abril de 2013.
Cauna de las Glèisas
La cauna de las Glèisas, a Ussat, dins lo país de Fois, en Lengadòc, dins lo departament d'Arièja, embarra un grand nombre de pinturas e de gravaduras paleoliticas magdalenianas. Se dobrís dins la val nauta d'Arièja, aperaquí en amont de Tarascon d'Arièja.
Neauphe-sur-Dive
Neauphe-sur-Dive es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.