cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pargue Nacionau Canaima
Lo Pargue Nacionau Canaima (« Parque Nacional Canaima » en espanhòu) es un pargue nacionau de Veneçuèla situat dins lo sud-èst dau país lòng de la frontiera ambé Brasil e Guiana. Creat lo 12 de junh de 1962, a una superficia de 32,000 km². Lei dos tèrç son ocupats per de platèus rocassós dichs tepuis. Enviroutats per de bauç fòrça importants, aquelei platèus son a l'origina d'un ecosistèma fòrça particular.
Saint-Pierre-de-Boeuf
Saint-Pierre-de-Boeuf es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Pargue Nacionau Canaima
Lo pargue foguèt inscrich au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat de l'UNESCO en 1994.
Sant Cirgue de Montanha
Sant Cirgue de Montanha (Saint-Cirgues-en-Montagne en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Geografia
Sant Cirgue es un caireforc de rotas segondàrias. Sièis rotas departamentalas parton de Sant Cirgue dins totas las direccions. Aquel avantatge li permet de gardar una pichona activitat comerciala.
Estrun
Geografia
Estrun Se situa al confluisson del Escaut e de la Sensée al luòc-dich La conca redonda.
Sant Cirgue de Montanha
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Estrun
Geografia
A 10 km de Cambrai e 15 km de Valencianas, Estrun es facilament accessibla per la autoroute A2 prèpa.
Estrun se situe au confluent de l'Escaut et de la Sensée au lieu-dit Le bassin rond.
Sant Cirgue de Montanha
Toponimia
La comuna deu son nom a Sant Cirgue, en latin Sanctus Cyricus (Cyricus > *Cirego > *Cirgo > *Cirg > Cirgue), jove martir crestian delh sègle IVen, filh de Santa Julieta onorat dins la glèisa parroquiala que pòrta son nom.
Estrun
Geografia
A 10 km de Cambrai et 15 km de Valenciennes, Estrun est facilement accessible par l'autoroute A2 proche.
Ressèc
250px|left|thumb|Esquèma de [[molina romana per un ressèc a Hierapolis (sègle III)]] 250px|right|thumb|Ressèc a Jerome, [[Arizòna]] 250px|right|thumb|Ressèc a Sonnleiten, Puchberg am Schneeberg, [[Àustria]] Un ressèc (var. segueria, sarrader [gas]; ressec [lem, vivaup] ) es una installacion industriala o menestairala de ressatge de fusta.
Treant-an-Erzh
Treant-an-Erzh en breton ( Trans-sur-Erdre en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Álvaro Recoba
Álvaro Alexander Recoba Rivero (nascut lo 17 de mai, de 1976), escaissat "El Chino", (Lo chinés) es un jogaire de fotbòl uruguaian.
Ressèc
Las primièras rèssas mecanicas èran mogudas per de molinas. Los ressècs èran atal tradicionalament situats prèp dels rius.
Nòtas
<references group="Nòta"/>
Sent Miquèl de l'Abadiá
Sent Miquèl de l'Abadiá (Saint-Michel-Labadié en francés), conegut jos la Revolucion jol nom de Montanharda (grafia supausada; Montagnarde en francés) es una comuna de Lengadòc en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region.
Sant Cirgue de Montanha
Toponimia
Lo determinant permet de diferenciar la comuna d'autres Sant Cirgue e mai que mai de Sant Cirgue de Pradas, situat pus bas. Èra dejà utilizat oficialament en 1793.
Guincourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tissey
Tissey es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Chaource (Auba)
Chaource  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Auba de la region de Champanha-Ardena.
Pougues-les-Eaux
Pougues-les-Eaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha Franca Comtat.
Geografia
Al fons d'una pichona plana, accolée al flanc del Mont-Givre, la municipalitat a adaigat per tres ruisseaux : lo Ru d'Aiga, lo ruisseau de Mardeloup e la Pisserotte. Es una vila residenciala al mièg de divèrses parcs.
Situada a 11 quilomètres al nòrd de Nivèrns, sus la Rota Nacionala 7, a environat recentament per l'èst pel autoroute A77. Parca sus la via ferrée París—Clermont-Ferrand.
Au fond d'une petite plaine, accolée au flanc du Mont-Givre, la commune est arrosée par trois ruisseaux : le Ru d'Eau, le ruisseau de Mardeloup et la Pisserotte. C'est une ville résidentielle au milieu de plusieurs parcs.
Située à 11 kilomètres au nord de Nevers, sur la Route Nationale 7, elle est contournée récemment par l'est par l'autoroute A77. Gare sur la voie ferrée Paris—Clermont-Ferrand.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'origina del nom es hypothétique : Pogua (1287), Pouget (1355) o Pogues (1370). Lo luòc de Pougues a ocupat dempuèi longtemps. Una nécropole del edat de bronze a #èsser descobèrta cap a 1870.
Fins al, la vila possedís pauc d'importància. La parròquia a creat en 1061 per Hugues II, avesque de Nivèrns. A mi-camin de Nivèrns e la Caritat-sus-Loire, la vila a sofèrt de la contra-còp dels eveniments en debanant dins aquelas doas vilas. Pendent la guèrra de (s), Pougues a mai sofèrt de la rivalité entre los ostals de França e de Bourgogne que de las Angleses eles-meteisses.
A la Renaissance, Pougues a #èsser la una de las primièras vilas d'aiga a sortir de la léthargie ont avián immergit dempuèi lo Mièja Edat.
Pousseaux
Pousseaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Pougues-les-Eaux
Istòria
L'istòria de la vila demòra principalament bercée per la preséncia del thermalisme.
Pousseaux
Geografia
Lo pichon vilatge de Pousseaux, situat al extremitat nòrd del departament de la Nièvre, s'estend suls tucs vorejant lo marge drech del Yonne en la siá curvatura d'en primièr en la Auxerrois, la longitud del canal del Nivernais, e parallèlament a la via ferrée en connectant Clamecy a París.
Pougues-les-Eaux
Istòria
Longtemps vila de jubilats, a perdut la siá foncion thermale dempuèi 1971. Lo embouteillage de l'aiga a totun perduré fins en 1975.
Vilanòva del Pariatge
Vilanòva del Pariatge (Villeneuve-du-Paréage en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Pousseaux
Geografia
Lo sieu territòri es d'unitat|1111|a #qu'unitat|95|li cal  prés,  de tèrras,  landes e bòsc.
Pougues-les-Eaux
Istòria
Dempuèi, existís una nòva font en avent obtengut en 1999 una autorizacion d'espleitacion. Lo sieu proprietari, lo conselh general de la Nièvre arriba pas totun pas a trobar un repreneur.
Pousseaux
Geografia
La RN 151 voreja lo pòble, sens i dintrar, sus lo sieu costat es.
Pougues-les-Eaux
Istòria
La vila a per en un autre luòc aculhit un temps un centre de diabétologie sus las nautors del Mont-Givre, mas las bastissas servisson dorénavant d'annèxa al centre de gériatrie de l'espital de Nivèrns.
Pousseaux
Geografia
Le petit village de Pousseaux, situé à l'extrémité nord du département de la Nièvre, s'étend sur les collines bordant la rive droite de l'Yonne dans sa courbure d'entrée dans l'Auxerrois, le long du canal du Nivernais, et parallèlement à la voie ferrée reliant Clamecy à Paris.
Pougues-les-Eaux
Istòria
Demòra uèi una vila residenciala consagrada al torisme de dimenjada e de proximitat. Ven d'obténer lo label « Pòbli estapa », en garantint als toristas de passatge la preséncia d'un mestièr de torisme e de totas las commodités e de servicis de proximitat.
Pousseaux
Geografia
Pousseaux si situe à 30 km au sud d'Auxerre sur la RN 151, et à 7 km de Clamecy, chef lieu du canton.
Pougues-les-Eaux
Istòria
L'origine du nom est hypothétique : Pogua (1287), Pouget (1355) ou Pogues (1370). Le site de Pougues est occupé depuis très longtemps. Une nécropole de l'âge de bronze a été découverte vers 1870.
Gruyères (Ardenas)
Gruyères es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Serbanas
Serbanas (Serbannes en francés) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Gruyères (Ardenas)
Geografia
Lo vilatge a situat en una region couramment telefonada las crêtes pré-ardennaises.
Pougues-les-Eaux
Istòria
Jusqu'au, la ville possède peu d'importance. La paroisse est créée en 1061 par Hugues II, évêque de Nevers. A mi-chemin de Nevers et la Charité-sur-Loire, la ville a souffert du contre-coup des événements ayant lieu dans ces deux villes. Pendant la guerre de Cent Ans (s), Pougues a plus souffert de la rivalité entre les maisons de France et de Bourgogne que des Anglais eux-mêmes.
Pousseaux
Geografia
Son territoire est de 1111 ha dont 95 ha de prés, 412 ha de terres, 520 ha de landes et bois.
Gruyères (Ardenas)
Geografia
Es al void d'una pichona vallée. L'altitud del vilatge se situa a unitat|211|m}}, la crotz de St-Arnould en se situant a una altitud d'unitat|306|m.
Pougues-les-Eaux
Istòria
À la Renaissance, Pougues a été l'une des premières villes d'eau a ressortir de la léthargie où elles étaient plongées depuis le Moyen Âge.
Gruyères (Ardenas)
Geografia
Le village est situé dans une région couramment appelée les crêtes pré-ardennaises.
Pougues-les-Eaux
Istòria
Son casino faisait déjà parler de lui au temps de Louis XIV. Exploité par le groupe Tranchant, il a quitté le parc thermal le 15 pour un bâtiment beaucoup plus moderne abritant notamment un planétarium de 15 mètres de diamètre.
Gruyères (Ardenas)
Geografia
Il est au creux d'une petite vallée. L'altitude du village se situe à 211 m, la croix de St-Arnould se situant à une altitude de 306 m.
Pougues-les-Eaux
Istòria
L'histoire de la ville demeure principalement bercée par la présence du thermalisme.
Longtemps ville de retraités, elle a perdu sa fonction thermale depuis 1971. L'embouteillage de l'eau a toutefois perduré jusqu'en 1975.
Pousseaux
Geografia
La RN 151 borde le village, sans y entrer, sur son côté est.
Pougues-les-Eaux
Istòria
Depuis, il existe un nouvelle source ayant obtenu en 1999 une autorisation d'exploitation. Son propriétaire, le conseil général de la Nièvre n'arrive cependant pas à trouver un repreneur.
Pousseaux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pougues-les-Eaux
Istòria
La ville a par ailleurs accueilli un temps un centre de diabétologie sur les hauteurs du Mont-Givre, mais les bâtiments servent dorénavant d'annexe au centre de gériatrie de l'hôpital de Nevers.
Pousseaux
Istòria
Lo pont levis, en bòsc, i aguèt bastit en 1831, un an après la dubertura del canal del Nivernais. Lo pont actual i aguèt ofrit a la municipalitat pels Alemands en apariament dels damatges parlats per la Primièra Guèrra mondiala.
Serbanas
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Pougues-les-Eaux
Istòria
Aujourd'hui elle reste une ville résidentielle vouée au tourisme de week-end et de proximité. Elle vient d'obtenir le label « Village étape », garantissant aux touristes de passage la présence d'un office de tourisme et de toutes les commodités et services de proximité.
Pousseaux
Istòria
Le pont levis, en bois, fut construit en 1831, un an après l'ouverture du canal du Nivernais. Le pont actuel fut offert à la commune par les Allemands en réparation des dommages causés par la Première Guerre mondiale.
Serbanas
Toponimia
Benlèu del celtic ser (riu) e ban (promontòri).
Gruyères (Ardenas)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La glèisa a consagrat a sant Arnould, #que i auriá #èsser enterré, segon la legenda, sus la près de la via romaine. Lo pòble fa partida del comtat de Castrice, de contunh del comtat de Chiny. Lo comte de Chiny i i auriá bastit una residéncia de caça cap a l'an 1000. La charte de fondacion de la Abbaye reiala Saint-Nicolas de Septfontaines l'an 1136 cita un don de tèrras a Gruyères.
Se tròba amassat dins lo comtat de Rethel en 1293. Aquel territòri es de contunh transmés de familhas en familhas, e es una possession de las Pouilly en lo moment de la Revolucion de 1789.
Une présence romaine semble attestée par des traces de voies et de camps militaires. La voie romaine Reims Castrice Cologne, passe en limite de territoire, dans les bois de Gruyères, Fagnon, Basse Ecogne, Bois de Saint Arnoult.
La glèisa est consacrée à saint Arnould, qui aurait été enterré, selon la légende, sur le bord de la voie romaine. Le village fait partie du comté de Castrice, puis du comté de Chiny. Le comte de Chiny y aurait bâti une résidence de chasse vers l'an 1000. La charte de fondation de l'Abbaye royale Saint-Nicolas de Septfontaines en 1136 cite un don de terres à Gruyères.
Il se trouve réuni au comté de Rethel en 1293. Ce territoire est ensuite transmis de familles en familles, et est une possession des Pouilly lors de la Révolution de 1789.
Una preséncia romaine sembla testificada per traces de vias e de camps militars. La via romaine Rems Castrice Cologne, passa en limit de territòri, en los bòsques de Gruyères, Fagnon, Bassa Ecogne, Bòsc de Sant Arnoult.
Verge de Luján
thumb|left|200px|Interior de la basilica on e's tròba l'estatua de la Verge.La Verge de Luján qu'ei la patrona d'Argentina e d'Uruguai.
La soa legenda que conda qu'en 1630 un proprietari de tèrras de Santiago del Estero que comandè duas estatuas de la Verge qui viengón de Brasil. Lo bròs arrossegat per bueus que s'estanquè au ras de l'arriu Luján (dens l'actuau Província de Buenos Aires). Quan lo boèr e se'n voló tornar avià's suu camin, los bueus no's mudèn pas brica. Alavetz òm descarguè lo bròs qui contieneva mercanderias de las pesugas, dinc a qui non demorin pas sonque las duas estatuas. Òm descarguè la purmèra shens nat cambiament abans de la tornar hicar. Qu'ei pas sonque en bèth descargar la dusau qui lo bueu e mudèn entà tonar préner lo camin. Òm respectè alavetz lo vòt aparent de la Verge en i bèth deishar l'estatua e en tot bastir ua capèra. Los romiatges que comencèn e au sègle XVIIIau ua vila qu'èra ja gesida.
En 1930, la glèisa, bastida suu modèl de las catedraus europèas, qu'obtiengó lo grad de basilica : la Basilica de Nosta Dauna de Luján.
Lugòs
Lugòs (Lugos en francés) qu'ei ua comuna gascona administrada peu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Avesnes-en-Bray
Avesnes-en-Bray es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Lugòs
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Avesnes-en-Bray
Geografia
Commune du pays de Bray située dans le canton de Gournay-en-Bray.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Marcheseuil
Marcheseuil es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Arpajon (Essona)
Arpajon es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Montigny-lès-Vaucouleurs
Montigny-lès-Vaucouleurs es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
Montigny-lès-Vaucouleurs es un vilatge situat en lo sud de la Mòsa.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fleurac
Fleurac es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Lo nom de la parròquia es atestat, sense data, de Floyraco. Es una latinizacion que revèla lo nom vertadièr, qu'èra *Floirac (la fòrma latina condreita seriá estada Floriacum, atestada endacòm mai). Lo nom coneguèt puèi una francizacion de tipe analogic, benlèu influenciada per fleur, « flor ».
Lo nom de Fleurac ven donc dau nom latin d'òme Florius (puslèu que Florus, qu'explicariá pas lo iòd de l'atestacion) ambe'l sufixe -acu(m), latinizacion dau sufixe gallés -aco(n). Fleurac èra donc probablament una anciana granda propietat antica que son mèstre èra Florius.
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Aussèrra
Lo gentilici es probablament, coma lo nom del rasim, ausserrés -esa (mistralenc: ausserrés -eso ), o en carcinòl aussorés -esa (mistralenc: aussorés [-eso] ).
Toponimia
Lo nom latin de la vila èra Autessiòdorum. En francés, ò tonic passa normaument a ue, puei /œ/, mes la sequéncia /rr/ seguenta (eishida de la contraccion de -dur- a empachat aqueth segond cambiament, e la vocala tonica demorèt donc /ɛ/.
Nòtas
<references group=N/>
Raveau
Raveau pòt essèr:
Montmédy
Montmédy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sant Pau del Cabdal Jòus
Sant Pau del Cabdal Jòus (Saint-Paul-Cap-de-Joux en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Ligams extèrnes
site de la vila
Michel Temer
Michel Miguel Elias Temer Lulia, vasut a Tietê lo 23 de setémer de 1940, ei un jurista e òme politic brasilèr. Sòci deu partit deu movement democratic brasilèr (PMDB) ei vicepresident dempuish lo 1èr de genèr de 2011.
Lo 12 de mai de 2016, ven president per interim de la republica après la suspension de Dilma Rousseff. Lo 31 d'agost, en seguida de la destitucion de la presidenta Roussef, ven president en exercici.
Saint-Germain-de-Vibrac
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Centre istoric de Trujillo
Lo centre istoric de Trujillo (« Centro Histórico de Trujillo » ò « Centro Monumental de Trujillo » en espanhòu) es la zòna urbana au centre la ciutat peroviana de Trujillo. En 2005, aviá una superficia de 133,5 ectaras e una populacion de 12,000 abitants.
Assosta mai d'un monument ancian datant dau periòde coloniau e dei premiereis annadas dau Peró independent coma la Plaça d'Armas que foguèt lo luòc de la fondacion de la vila en 1534 e de la declaracion d'independéncia de Trujillo en 1820. Divèrssei legislacions adoptadas dempuei leis annadas 1970 ne permèton la proteccion.
Rix
Rix pòt essèr:
Mesnil-Saint-Loup
Geografia
Mesnil-St-Lop, costat de Marcilly lo Hayer – al territòri : lo cloître, lo cortin de riole, l'Anautita Hita, los Espitals, Opterre.-Cadastre De 1831.
Mesnil-St-Loup, canton de Marcilly le Hayer – au territoire : le cloître, le cortin d’riole, la Haute Borne, les Hôpitaux, Opterre.-Cadastre de 1831.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Betoncourt-lès-Brotte
Betoncourt-lès-Brotte es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aeropòrt de Pleiku
200px|right|thumb|Aeropòrt de Pleiku L'aeropòrt de Pleiku es un aeropòrt de Pleiku, Província de Gia Lai, Vietnam.
Préporché
Préporché es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
Préporché Se situa en lo massís del Morvan e fa partida de lo sieu parc natural regional.
Préporché se situe dans le massif du Morvan et fait partie de son parc naturel régional.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Avesnes-en-Val
Avesnes-en-Val es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Audrehem
Audrehem es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Geografia
Audrehem Es un vilatge près de la vallée de la Avèm, al pè de la boutonnière del Boulonnais, en lo Parc natural regional dels Caps e Marais de Opale. A traversat per divèrses ruisseaux afluents d'aquel riu, #çò que lududes dona un relief accidentat.
La municipalitat, relativament vast per çò qu'es de las siás vesinas, compte dos caserius, La Quingoie al sud-oèst, e Lo Poirier al sud.
Segonda Republica de Veneçuela
La Segonda Republica de Veneçuela qu'existí transitoriament après la caduda de la Purmèra Republica de Veneçuela enter 1813 e 1814. Que podè estar establida mercés a la Campanha d'Orient gavidada per lo patriota veneçolan Santiago Mariño qui liberè la ciutat de Cumaná. Lo 6 d'agost de 1813 Simón Bolívar, deu son costat, qu'entrè dens Caracas après la soa Campanha Admirabla.
Audrehem
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Segonda Republica de Veneçuela
Après la caduda de la Purmèra Republica, Bolívar que s'èra refugiat a Curaçao puish dens lo territòri de Nava Granada (dens l'actuala Colómbia) on publiquè lo Manifèst de Cartagena on analisava las causas de la derrota de la Purmèr Republica. A partir de Nava Granada que comencè la Campanha Admirabla qui miè a ua segonda liberacion de Caracas e a l'establiment de la segonda republica. Au cors d'aquesta campanha, que dictè après la liberacion de Trujillo lo Decrèt de Guèrra a mor dab la famosa frasa : "Espanhòls a canarians, comptatz dab la mort, quitament en bèth estar neutres se non tribalhatz pas activament per la libertat. Veneçolans, comptatz dab la vita, quitament se ètz copables".
Fin finala l'armada de la Segonda Republica que ho vençuda per las operacions de José Tomás Boves, un comerciant espanhòl hèra crudèl e qui dab lo son carisma e s'èra hicat au cap d'ua armada d'esclaus negres qu'avèva convençuts que los creòles e volèvan bastir ua republica sonque entà etsh mentres qui lo rei d'Espanha e aurè avut lo projècte d'abolir l'esclavatge.
Luçac (Gironda)
Luçac (Lussac en francés) es una comuna gavaia de Bordalés e, especialament deu Libornés, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Pierrefitte-ès-Bois
Geografia
Es sus la comuna #que se situa lo ponch culminant del Loiret, al luòc-dich "La Foulonnerie" (Caulet de las étournaux), a saber 273 mètres d'altitud.
A situat a l'intrada del País-Fòrt.
Elle est située à l'entrée du Pays-Fort.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Una pèira en forma de taula enterrada jos la glèisa (#que cèrts elements ne datan de la ) i auriá donat lo sieu nom latin a la comuna : Pietra fista (Pierre clauada).
Lo campanal de la glèisa es fòrtament inclinat (1,5 m de manqui aplom).
Une pierre en forme de table enfouie sous l'église (dont certains éléments datent du ) aurait donné son nom latin à la commune : Pietra fista (Pierre fichée).
Le clocher de l'église est fortement incliné (1,5 m de faux aplomb).
Montsec
Montsec pòt essèr:
Aeropòrt de Da Nang
300px|right|thumb|Aeropòrt de Da Nang L'aeropòrt de Dong Hoi es un aeropòrt de Da Nang, Nam Trung Bo, Vietnam.
Servilly
Servilhac (en francés: Servilly) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Mesmay
Mesmay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Girecourt-sur-Durbion
Girecourt-sur-Durbion es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Turc
Lo turc (turc: Türkçe) es la lenga principala del grop turqués, parlada per mai de 50 milions de personas en Turquia e dins de païses que foguèron part de l'Empèri Otoman, coma Bulgaria, Siria e Grècia, e comunautats d'immigrants en Alemanha, França, Estats Units e altres.
Girecourt-sur-Durbion
Istòria
Lo vilatge #èsser lo banc d'una distincion #que #èsser importanta a. #Èsser egalament çò cap de-luòc d'un dels costats del district de Bruyères jos la Revolucion.
Le village fut le siège d'une seigneurie qui fut importante aux. Elle fut également le chef-lieu d'un des cantons du district de Bruyères sous la Révolution.
Audresselles
Audresselles es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Luòcs e monuments
thumb|
Mont Roraima
Lo mont Roraima es una montanha situada dins la triple frontièra entre Brasil, Veneçuèla e Guyana. Es la montanha pus nauta de Guyana e la 10 montanha pus nauta de Brasil.
Tresau Republica de Veneçuela
La Tresau Republica de Veneçuela que ho un estat qui miè au cap la guèrra d'independéncia de Veneçuela (dab l'ajuda de la Legion Britanica). La soa existència que comencè dab la fin de la Campanha de Guiana qui deishè ua porcion de territòri en mans deus patriòtas. Que durè enter 1817 e 1819 e que precedó l'integracion de Veneçuela dehens la Grana Colómbia a l'escadença deu Congrès d'Angostura, atau com ac voló Simón Bolívar.
Chappes (Auba)
Chappes es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Chappes A tanben @frapper moneda jos Louis XIII, entre 1636 e 1638.
Chappes a aussi frappé monnaie sous Louis XIII, entre 1636 et 1638.
Asnières sur Seine
Asnières sur Seine (Asnières de Sèina, fr. Asnières-sur-Seine) es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Nauts de Sèina e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Trogues
Trogues es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Blaimont
Blaimont (Blaymont en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
La prononciacion es [blɛj'mun]. Las fòrmas ancianas son : Blaymont (parrochia de ~), al sègle XIII, Laymont (parrochia de ~), en 1271, Libaymont (capella de ~), en 1326, Blasimonte (rect. de Blaymont alias de ~), en 1520.
Lugny-Champagne
Lunhi (en Champanha) (Lugny-Champagne en francés es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Aconcagua
L'Aconcagua es la montanha pus nauta de l'America del Sud, situada dins los Andes, en la província de Mendoza, Argentina, a 15 km de la frontièra amb Chile.
Hagnicourt
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Geografia
Lo vilatge de Hagnicourt a situat en una region de las Ardennes telefonada couramment las Crêtes Pré-ardennaises. Es una region valonnée, intermediària entre las planas de la Champagne e lo massís de las Ardenas.
Aquel vilatge es al centre géographique d'aquel departament de las Ardenas.
Le village d'Hagnicourt est situé dans une région des Ardennes appelée couramment les Crêtes Pré-ardennaises. C'est une région valonnée, intermédiaire entre les plaines de la Champagne et le massif des Ardennes.
Ce village est au centre géographique de ce département des Ardennes.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
thumb|Eglise Sainte-Claire de Hagnicourt
.
Audruicq
Audruicq es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Sent Pèire de Trevesi
Sent Pèire de Trevesi (Saint-Pierre-de-Trivisy en francés) es una comuna lengadociana de Caunés situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Demangevelle
Demangevelle es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Ham-les-Moines
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rus
left|250px|thumb|Lo monde russofòn Lo rus o lenga russa (nom autoctòn: русский язык russkiy yazyk, [ˈruskʲɪj jɪˈzɨk]) es la lenga parlada sus la zòna mai larga en Eurasia, e la pus parlada de las lengas eslavas.
Lo rus es una lenga indoeuropèa. Al dintre de la familha de las lengas eslavas, es una de las tres lengas vivas del grop eslau oriental amb l'ucraïnian (inclusent lo rutèn modèrne) e lo bielorús.
Las primièras atestacions de Slavonic oriental son del sègle X. Lo rus a servat la màger part de l'estructura sintetico-inflexionala e de las rasics del vocabulari de la lenga anciana mai se integrèt un fais de vocabulari internacional dins los domenis de la politica, de la sciéncia e de la tecnologia.
Foguèt una lenga de granda importància internacionala al sègle XX e es una de las lengas oficialas de las Nacions Unidas.
Prononciacion e alfabet
Lo rus es una lenga non tonala ; l'accent dels mots es variable (se pòt desplaçar d'una forma a l'autra). Las vocalas non accentuadas son brèvas e reduchas (la sillaba non accentuada precedent l'accent es mens reducha que las autras).
Lo rus s'escriu amb una version de l'alfabet cirillic comportant 33 letras.
Lo tablèu seguent presenta las majusculas e lor equivalent :
Brandonvillers
Brandonvillers es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Soulaires
Soulaires es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Manifèst de Cartagena
thumb|200px|[[Castèth San Felipe de Barajas, Cartagena d'Índias]]thumb|200px|left|Simón BolívarLo Manifèst de Cartagena qu'ei un tèxte politic escrivut en 1812 a Cartagena d'Índias (alavetz en Nava Granada, uei Colómbia) peu Libertor veneçolan [[Simón Bolívar]] après la caduda de la Purmèra Republica de Veneçuela ; dens aqueth tèxte lo Libertador qu'analisa las encausas de la des.hèita en las bèth atribuir :
Bolívar que remandava sustot que Nava Granada s'emparesse e s'instruesse d'aqueths errors e qu'ajudasse Veneçuela a se tornar liberar entà non pas pérder au son torn la soa libertat.
Blancafòrt de Briolança
Blancafòrt de Briolança, (Blanquefort-sur-Briolance en francés) es una comuna agenesa e parcialament perigòrda (Saint-Chaliès), situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
La prononciacion es [blaŋkɔ'fɔr de briw'laŋsɔ]. Las fòrmas ancianas son Blancafort, en 1265, castrum de Blancafort, en 1271, homines de Blancaforti, en latin, en 1271, ''filio Raymondo de Poyolis, r. par. eccl. B.M. de Blancoforte, en latin, en 1316, ecclesia Beate Marie de Albaforti, cum sua annexa S. Martini de Veyrinis, en latin, en 1503, ecclesia B.M. de Blanquefort cum ejus annexa Sancti Martini de Veyrines, en latin, en 1506, R. de Alba Forti et Sancti Martini de Veyrinas, en latin, en 1520, S. Martin de Veyrines et son annexe N.D. de Milhac ou Blanquefort'', en francés, en 1698. Per Dauzat, villa, al sens de « vilatge », es sosentendut e lo nom es format dels dos adjectius blanc e fòrt, al femenin. Bénédicte Boyrie-Fénié apròva la remarca de Jacques Astor, que pensa que blanca se pòt comprene coma « nuèva ». Tots los Blancafòrt son de luècs fortificats. Briolança es un idronime (nom de riu o flume) celtic, *bri-ol-antia (cf. la Briança). Xavier Delamarre explica Briança > brigantiā, mas pas Briolança.
Milhac
Veire las fòrmas ancianas de Blancafòrt. Lo vilatge èra a una autra plaça (veire lo paragrafe Istòria). Lo nom alternatiu de Blancafòrt, Milhac, èra versemblablament lo nom del vilatge ancian. Quand se bastiguèt lo castèl, nommat Blancafòrt, son nom se transferiguèt al vilatge novèl e probablament al vilatge ancian, en concurréncia emb Milhac. Lo luèc del vilatge ancian fuguèt chafrat Lo Cailar, pr'amor de sa localizacion, justament perqué los noms de Milhac e de Blancafòrt podián designar un e l'autre vilatge, lo vièlh e lo novèl. Los noms de tipe Milhac pòdon venir del nom gallic d'òme Mīlios (latinizat en Milius), o del nom latin d'òme Aemilius.
Veirinas (nom supausat)
Los noms de tipe Veirinas venon sovent del latin vulgar *vitrina, emb lo sens de « veirièra, fabrica de veire », mès pòdon tanben venir de veterinae « animal de bast » > « estable d'una abitarèla, sus una viá romana per exemple », coma los Vedrinas o Vedrenas del Massís Central , , nocion que Dauzat coneissiá pas o acceptava pas. Lo grope -tr- dona normalament -i-, a data anciana (e donc *vitrina > veirina), mès se la sincòpa es pas tròp aboriva (se veterina ven pas tròp lèu vet'rina), l'evolucion es *vederina, puèi vedrina. Coma lo tipe Vedrinas existís pas qu'en Auvèrnhe e Lemosin, ont paire se ditz pas padre, e que i aviá de veterinae pertot, una partida dels Veirinas pòdon èsser de veterinae, a la condicion que lo nom se siá sincopat pro lèu : *veterinae > *vetrina > *veirina.
La Salvetat de Blancafòrt
Lo nom ancian de La Salvetat de Blancafòrt èra La Salvetat dels Monges perqué i aviá un priorat que dependiá de la Pomareda dins la diocèsi de Caors mès, tanlèu la mapa de Cassini, La Sauvetat de Blanquefort venguèt lo nom ordinari. Lo nom de Salvetat, del latin salvitas, es totjorn d'origina medievala, e puslèu dels sègles XI e XII. Las salvetats èran a l'Edat Mejana, en Occitània, de zònas de refugi creadas per la Glèisa catolica e delimitadas a l'entorn d'una glèisa. Garantissián lo drech d'asile, dins lo quadre de la Patz de Diu. Avián un ròtle de pòblament e de colonizacion de las tèrras verges,.
Istòria
I aviá quatre parròquias dins la comuna abans la Revolucion : Veirinas (nom supausat), La Sauvetat de Blancafòrt (ancianament dels Monges) e Saint-Chaliès, en francés, lo nom es una varianta de Sench Alòi. Per Saint-Chaliès, un siti declara al còp qu'èra de la diocèsi de Sarlat e annèxa de La Sauvetat dels Monges, qu'èra de la diocèsi d'Agen, çò qu'es contradictòri. Durengues cita La Sauvetat dels Monges https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/388/mode/2up, coma de l'archipreirat de Fumèl e donc de la diocèsi d'Agen, mès cita pas Saint-Chaliès, indici qu'aquesta parròquia èra perigòrda. Las mapas de la diocèsi de Sarlat que Joan Tarde dessenhèt al sègle XVII mòstran que Saint-Chaliès es efectivament perigòrd e La Salvetat agenés,.
Blancafòrt èra annèxa e la matritz èra Veirinas, priorat secular, mès, tanlèu lo sègle XVIII, lo rapòt entre los dos s'inversèt (Veirinas èra plan mens poblada que Blancafòrt). De la glèisa de Veirinas, abandonada dempuèi la Revolucion, demòra pas qu'un pan de muralha.
Lo borg actual de Blancafòrt es dins la ribièra de Briolança (133 m d'altitud) e la glèisa romanica a una certana distància sus un pompidor del travèrs, a quicòm coma 170 m d'altitud, sus un luèc nommat lo Cailar (castellare > cast'lar > cas'lar > [kaj'la]), tresplombat per un planòl de 236 m. Lo vilatge ancian èra près de la glèisa e sus un siti defensiu. Lo nom alternatiu de Blancafòrt, Milhac, èra versemblablament lo nom del vilatge ancian.
Châtenois-les-Forges
Geografia
La municipalitat, #qu'es cap de-luòc del costat de Châtenois-los-Forges, a situat al sud-es del departament, sus la RN 437, a ieu-camin entre Belfòrt e Montbéliard.
La commune, qui est capluòc du canton de Châtenois-les-Forges, est située au sud-est du département, sur la RN 437, à mi-chemin entre Belfort et Montbéliard.
La municipalitat, qu'es capital del Costat de Châtenois-las-Forges, se situa al sud-èst del departement a mièg-camin entre Belfòrt e Montbéliard.
El municipi, que és capital del Cantó de Châtenois-les-Forges, se situa al sud-est del departement a mig-camí entre Belfort i Montbéliard.
Seuillet
Suelhac (en francés Seuillet) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
thumb|center|250px|Naut=Fotografia de la départementale 52 en traversant lo bourg|La rota départementale 52 trauèssa Seuillet
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Luòcs e monuments
thumb|350px|L'ostal de la comuna de Seuillet.
Carboxil
Lo grop carboxil (-COOH o CO2) es un grop foncional present dins los aminoacids e los acids carboxilics. Son estructura es formada d'un atòm de carbòni jonch a un atòm d'oxigèn mejançant un ligam doble e a un grop idroxil mejançant un ligam simple. Lo grop carboxil a un electron de valéncia sus son atòm de carbòni que li permet de far partida de las moleculas pus grandas mejançant la formacion d'un ligam. Lo grop carboxil se pòt solament trobar a l'extrèm d'una cadena de carbònis perque lo carbòni a besonh de tres de sos quatre ligams per formar lo grop. Sovent lo grop carboxil libèra son proton (H) en solucion e doncas, agís coma un acid, coma es lo cas de l'acid acetic o l'acid citric.
Las Verjas
Las Vèrjas, fòrma orala actuala e probablament recenta, o Las Verjas, fòrma etimologica e probablament tradicionala (Deux-Verges en francés), z-es 'na comuna auvernhata situada dins lo departament delh Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son, per luòc:
Nòtas
<references group="N"/>
Condé-en-Brie
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Montplonne
Montplonne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena. Associada damb Bazincourt-sur-Saulx de 1972 a 1983.
Condé-en-Brie
Geografia
Condé-En-Brie es un ancian borg gallo-roman ; cap de-luòc d'un costat de 27 comunas, Condé merita plan lo sieu nom que significa "confluisson" doncas que diversas valadas fòrtament dintradas s'i tròban : lo Surmelin, la Dhuys e la Verdonnelle. Lo castèl (de Condé) es bastit sus la localizacion d'una anciana vila gallo-romana.
Comuna de la region de la Omois constituita dels costats del sud de l'Aisne, Condé en Brie es çò cap de luòc del costat que pòrta lo sieu nom e a traversat per la via toristica de la Champanha.
Montplonne
Istòria
Vilatge @dénommer antany « wentplonne » d'origina celtique, la finala -lonne en designant l'aiga, la font e lo radical went en significant la vallée.
Condé-en-Brie
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montplonne
Istòria
Lo vilatge es n'efièch bastit en una vallée humide irrigada per de nombrosas fonts se deversant en un ruisseau la longitud #que se étirent las abitacions.
Condé-en-Brie
Istòria
Condé-en-Brie èra una distincion de las Montmirail, de las Coucy, dels comtes de Bar, dels Luxemborg Sant-Pol, dels Borbó-Vendôme, dels Borbó-Condé, dels Borbó-Soissons, de contunh dels Savoie-Carignan. A donat lo sieu nom a la ostal dels princes de Condé.
Montplonne
Istòria
Per continuament de nombroses errors de redaccion en los registres de la municipalitat, Wentplonne se #transformar al cors del temps en Montplonne.
Condé-en-Brie
Istòria
Maladrerie Amassada l'an 1698 dins l'otèl-Dieu de Castell-Thierry.
Montplonne
Istòria
Mas ne demòra un souvenr vivace de l'ancian nom, los abitants de Montplonne en essent sobrenomenats los cus muches, en patois local los cus humides, o chaupats.
Condé-en-Brie
Istòria
Pendent la Revolucion francesa, Condé en Brie e Aquelas los Condé formavan pas #qu'una sola municipalitat jol nom de « Vallon Liure ».
Montplonne
Istòria
Village dénommé autrefois « wentplonne » d'origine celtique, la finale -lonne designant l'eau, la source et le radical went signifiant la vallée.
Condé-en-Brie
Istòria
Condé-en-Brie était une seigneurie des Montmirail, des Coucy, des comtes de Bar, des Luxembourg Saint-Pol, des Bourbon-Vendôme, des Bourbon-Condé, des Bourbon-Soissons, puis des Savoie-Carignan. Elle a donné son nom à la maison des princes de Condé.
Montplonne
Istòria
Le village est en effet construit dans une vallée humide irriguée par de nombreuses sources se deversant dans un ruisseau le long duquel s'étirent les habitations.
Condé-en-Brie
Istòria
Maladrerie réunie en 1698 à l'hôtel-Dieu de Château-Thierry.
Montplonne
Istòria
Par suite de nombreuses erreurs de rédaction dans les registres de la commune, Wentplonne se transforma au cours du temps en Montplonne.
Condé-en-Brie
Istòria
Pendant la Révolution française, Condé en Brie et Celles les Condé ne formaient qu'une seule commune sous le nom de « Vallon Libre ».
Montplonne
Istòria
Mais il reste un souvenr vivace de l'ancien nom, les habitants de Montplonne étant surnommés les culs muches, en patois local les culs humides, ou mouillés.
Demografia
Associada damb Bazincourt-sur-Saulx de 1972 a 1983.
Condé-sur-Aisne
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Léaupartie
Léaupartie es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montzéville
Montzéville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Charny-le-Bachot
Charny-le-Bachot es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat de Charny lo Bachot es un ancian vilatge #que protegís de divèrsas familhas #que la familha DANTON dempuèi divèrses sègles.
Entre los nombroses descendents d'aquela familha #que n'a essaimé a travèrs de tot lo departament e quitament tota la França, se compta lo celèbre convencional, Georges Jacques Danton , nascut pas luènh, a Arcis sus Alba.
Expression genica
L'expression genica es lo procès que dins totes los organismes procariòtas e eucariòtas transforma l'informacion codificada dins los acids nucleïcs en proteïnas per lo besonh de son desvolopament e foncionament. Dins tots los organismes, lo contengut del ADN de totas las cellulas es identic. Aquò vòl dire que contenon tota l'informacion necessària per la sintèsi de totas las proteïnas. Mas los gèns s'exprimisson pas totes al meteis temps ni en totas las cellulas. I a pas qu'un grop de gèns que s'exprimisson dins totas las cellulas de l'organisme e codifican per de proteïnas que son essencialas pel foncionament general de las cellulas e son coneguts coma gèns d'housekeeping. La rèsta dels gèns s'exprimisson o pas dins los diferents tipes de cellulas, segon la foncion de la cellula en un teissut particular. Per exemple, de gèns que codifican de proteïnas responsablas del transpòrt axonal s'exprimisson dins las neurònas mas pas en linfocits ont s'exprimisson de gèns responsables de la responsa immuna. Existís tanben una especificitat temporala; aquò vòl dire que los diferents gèns en una cellula s'alugan o s'apagan a diferents moments de la vida d'un organisme. En mai, la regulacion dels gèns vària segon las foncions d'aquestes.
Charny-le-Bachot
Istòria
Lo 13 de Junh de 1940 pendent lo éxode, los stukas del aviation alemanda bombardan una grange sise al pè del pont del Bachot que # s'èran refugiats de nombrós emigrats.Se déplore mai de 40 victimas civilas e 6 militars aucits. L'endeman ,14 de junh 1940, lo aviation alemanda bombarda de nòu lo pòble en fasent de nòu de las victimas civilas e en destruissent de divèrses còrsses de granja.
Los abitants de Charny lo Bachot pòrtan lo nom de Charnéens e Charnéennes
La commune de Charny le Bachot est un ancien village qui abrite plusieurs familles dont la famille DANTON depuis plusieurs siècles.
Parmi les nombreux descendants de cette famille qui a essaimé à travers tout le département et même toute la France, l'on compte le célèbre conventionnel, Georges Jacques Danton , né non loin, à Arcis sur Aube.
Le 13 Juin 1940 durant l'éxode, les stukas de l'aviation allemande bombardent une grange sise au pied du pont du Bachot dans laquelle s'étaient réfugiés de nombreux émigrés.On déplore plus de 40 victimes civiles et 6 militaires tués. Le lendemain ,14 juin 1940, l'aviation allemande bombarde de nouveau le village faisant de nouveau des victimes civiles et détruisant plusieurs corps de ferme.
Les habitants de Charny le Bachot portent le nom de Charnéens et Charnéennes
Charmoy (Auba)
Charmoy es una comuna francesa administrada per lo departament d'Auba de la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Avremesnil
Geografia
Comuna del país de Caux situada en lo costat de Bacqueville-en-Caux.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
100 px
Ham-sur-Meuse
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Samora Machel
Samora Moisés Machel (1933-1986) militar e òme politic, foguèt lo primièr president de Moçambic aprèp l'independéncia, e governèt entre 1975 e 1986.
Èra de l'etnia shangana. De jove ajudèt a lo sieu paire qu'èra un elevaire de mejana importància e estudièt dins una escòla missionièra e après a l'escòla de Souguene, dins la pròpria província de Gaza. Completèt pas l'educacion segondària e estudièt infermeria a Lourenço Marques (Maputo) après 1954, ont trabalhèt coma infirmièr dins l'espital per pagar los estudis que fasiá de nuèch. Las tèrras de la siá comunitat dins la region del Limpopo foguèron expropriadas a fins dels ans 1950 e la siá familha deguèt anar trabalhar a las minas de l'Africa del Sud; un de los sieus fraires moriguèt en un accident a la mina. Ja en aquel temps èra estat ganhat per las idèas marxistas e desvolopèt d'activitats sindicalas dins l'espital ont trabalhava.
Lo 1962 se jonguèt al Frelimo quand se formèt e en 1963 recebèt un entrainament militar e dirigiguèt lo primièr atac militar en 1964. Lo 1969 se maridèt amb Josina Machel e aguèt un filh lo meteis an. Lo 1969 èra ja en comandant en cap del Frelimo e èra apreciat pels campanhards moçambicans.
Lo 23 de febrièr lo president del partit, Eduardo Mondlane, foguèt assassinat, e en abril Machel faguèt partida d'un triumvirat que dirigiguèt l'organizacion, amassa amb Uria Simango e Marcelino dos Santos. En novembre la situacion s'esclariguèt e Machel venguèt president del partit.
Lo 25 d'abril de 1974 lo còp d'estat militar dels oficièrs portugueses d'esquèrra, favoriguèt que lo Frelimo acabèsse en atenhent lo poder. L'independéncia se proclamèt lo 25 de junh de 1975 e Machel foguèt lo primièr president, amb Dos Santos coma vicepresident, e regim de partit unic. Lo 1975 foguèt premiat amb lo Prèmi Lenin per la Patz. Machel proclamèt los principis marxistas, nacionalizèt las plantacions e proprietats portuguesas, e creèt d'escòlas e d'espitals per campanhards. Combatèt los regims blancs de Rhodèsia e l'Africa del Sud e foguèt aliat al blòc sovietic. Lo 1977 se produsiguèron las primièras accions armadas de l'oposicion (nomenada Renamo), ajudada pels rodesians e après 1980 pel sud-african, que destruiguèron las escòlas e d'espitals e sabotèron las infrastructuras. En 1984 signèt l'acòrdi de Nkomati amb l'Africa del Sud, que s'arribèt pas a complir, que Moçambic expulsariá segon el los membres del Congrès Nacional African e l'Africa del Sud quitariá d'ajudar a la Renamo.