cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Liga dels Socialdemocratas
La Liga dels Socialdemocratas (en chinés:社會民主連線, en anglés: League of Social Democrats) es una organizacion politica pro-democratica de Hong Kong. Los sieus objectius declarats son "donar un supòrt nuèch en la defensa dels interèsses de las basas". Es un partit socialdemocrata e entre los sieus membres fondators es trobatz Leung "de Pels longs" Kwok-hung, e ancian membre del Partit Democratic, coma Andrew Ton, e Albert Chan.
Ideologia
A causa de las siás idèas e tacticas, lo LSD èra considerat l'ala radicala del camp pro-democracia. Es compausada per legisladors, activistas e residents ordinaris. S'opausa a las inegalitats economicas creadas per la collusion entre lo govèrn e las grandas entrepresas​; coma partit socialdemocrata, crei que per una societat justa fagan fauta la redistribucion de la riquesa, l'intervencion publica en l'economia e la democracia dirècta.
Relacion amb los partits pro-democratics
Dempuèi la participacion en l'eleccion del Cap de Executiu Alan Leong, la Liga dels Socialdemocratas refusèt cooperar amb lo Partit Democratic e lo Partit Civic. En l'eleccion del Comitat Electiu, la Liga dels Socialdemocratas refusèt presentar un candidat en protèsta a l'"eleccion en un pichon cercle".
Pendent la marcha en contra de l'eleccion en un pichon cercle, lo 18 de març de 2007, quant çò de vice-president del Partit Civic, Fernando Cheung parlava, los socialdemòcrates l'interrompèron. Mai endavant, en una amassada pro-democratic en abril de 2007, lo socialdemocrata Albert Chan abandonèt en amassada en disent que podiá pas suportar las "irresponsablas criticas" cap a el.
En 2010, lo partit prepausèt lo "Referendum las Cinc Circonscripcions" per empénher dins lo govèrn per implementar lo sufragi universal per 2012. Après lo compromís recebut entre lo Partit Democrata e lo govèrn sus la proposicion de reforma constitucionala, lo partit sofriguèt una desbranda devastadora quand doas de los sieus tres legisladors abandonèron lo partit e fondèron lo People Power.
Argeria
Simbòls de l'estat
thumb|right|Esquema detalhat dau drapèu argerian.
Lo drapèu modèrn d'Argeria foguèt inicialament lo drapèu oficiau dau FLN. Foguèt adoptat en 1962 e sei caracteristicas defenidas l'annada seguenta. Foguèt format per la mescla d'unei drapèus adoptats per lei movements nacionalistas de la premiera mitat dau sègle XX e una forma fòrça similara foguèt utilizat durant lei chaples de Setif en mai de 1945. Es utilizat sus totei lei bastiments oficiaus militars o civius.
Organizacion territòriala
Tres nivèus d'unitats territòrialas existisson sus lo territòri argerian que son : Segon la Constitucion, lei províncias tènon una autonòmia economica limitada e d'assembladas pròprias elegidas per cinc annadas au sufragi universau dirèct. Cada província tèn tanben un representant dau poder executiu centrau dich wali.
Lengas
La lenga nacionala e oficiala d'Argeria es l'aràbi classic. Lo tamazight o berbèr a l'estatut de lenga nacionala dempuei abriu de 2002. Aquelei doas lengas tènon una varietat dialectala importanta. L'aràbi quotidian pus utilizat es un dialècte dich dardja que tèn d'estructuras e de mòts venent dau berbèr, dau francés, dau turc e de l'espanhòu. Lei percentatges de locutors d'aquelei lengas son mau coneguts. S'estima que l'aràbi es parlat per 70 a 85% de la populacion e lo berbèr per 35 a 50%.
Economia
thumb|right|Logo de Sonatrach, companhiá nacionala d'esplecha deis idrocarburs.
Dempuei 1962, lo govèrn argerian a desvolopat una economia planificada fòrtament centralizada que seis objectius èra de permetre l'independéncia economica dau país. Per aquò, se debanèt una tièra de nacionalizacions d'entrepresas, magerament estrangieras. Puei, un esfòrç d'industrializacion foguèt acomençada. Dins aquò, a partir de 1986, la demenicion dau pretz de petròli entraïnèt de dificultats financieras per lo govèrn centrau que deguèt acceptar un plan d'ajustament estructurau dau FMI en 1988 e s'engatjar vèrs l'adopcion d'un regime economic mai liberau.
Au començament dau sègle XXI, Argeria es caracterizada per l'importància de l'indústria de petròli e leis exportacions d'idrocarburs son la basa de l'economia representant 46% dau PIB argerian en 2006. Ansin, lo país es lo 4 exportator de gas naturau e lo 9 de petròli. En fòra d'aquelei sectors, existís de jaciments de fèrre importants dins lo sud-oèst e d'aur, de zinc e d'urani dins lo sud. L'agricultura tèn tanben una plaça importanta e representava 8% dau PIB en 2006. Pasmens, aquela produccion es gaire exportada mai magerament destinada au mercat interior argerian.
L'indústria non ligada a l'esplecha d'idrocarburs es un sector limitat de l'economia que representava solament 5% dau PIB en 2006. Lei servicis representavan lo rèsta, siá 41%. Lei domenis principaus son lei servicis marchands e lo sector de la construccion.
Cultura
Gràcias a son istòria vièlha e sa riquessa lingüistica, Argeria tèn un patrimòni cultura important e dinamic. D'efèct, lo país assosta un nombre grand de vestigis arqueologics que sept son classats au patrimòni de l'UNESCO. De mai, lo torisme tèn tanben pas de politica de desvolopament pròpria e la manca d'infrasturas adaptadas au torisme internacionau es fòrça importanta, subretot en comparason dei vesins marroquin e tunisian.
Leis autreis aspècts culturaus an una situacion melhora gràcias a la riquessa etnica dau país e sa posicion de crosiera entre leis influéncias europèas, magerament francesa, e africanas. Ansin, Argeria foguèt una fònt d'inspiracion per lei pintors francés tre lo sègle XIX e la pintura es demorada activa après l'independéncia ambé d'artistas coma Mohammed Racim. Lei domenis dau teatre e dau cinèma son tanben relativament dinamics. Pasmens, leis arts pus famós de la cultura argeriana son la literatura e la musica. Lo premier foguèt inicialament fòrtament inspirat per lo besonh d'afirmar l'identitat nacionalau dau país ambé d'autors coma Mohammed Racim o Katem Yacine. Puei, leis escribans foguèron marcats per la guèrra civila dins d'òbras coma Le Serment des Barbares de Boualem Sansal o L’Attentat de Yasmina Khadra. Se fau notar qu'aquela literatura tèn un nombre important d'autors en francés qu'an un succès grand dins aqueu país. De son caire, la musica d'Argeria tèn divèrseis estils fòrça diferents. Lei pus coneguts son la musica classica d'inspiracion arabo-andalosa, lo raï aparegut au començament dau sègle XX e la musica cabila.
Religion
S'existís pas de recensament oficiau en matèria de religion, s'estima generalament que 98 a 99% de la populacion es musulmana. Lo sumnisme a l'estatut de religion d'estat e leis afaires religiós son dirigidas e organizadas per un Ministèri deis Afaires Religiós e un Aut Conseu Islamic que son ròtle es definit per la Constitucion. Lo clergat es pagat per lo govèrn.
La practica religiosa es liura per l'islam mai limitada per leis autreis religions. Lei limitacions principalas regardan lo proselitisme qu'es enebit e la necessitat per lei membres dei clergats d'èstre agregats per l'Estat.
Olocaust
Lei camps de concentracion
Lo ret de camps de concentracion èra la basa dau sistèma concentracionari alemand e sa creacion acomencèt tre l'annada 1933. Format per de centenaus d'installacions, èra liat ai rets de camps situats dins lei país ocupats. Lor objectiu èra d'assegurar l'esplecha economica dei presoniers e d'obtenir lor anientament per leis atrocitats, la manca d'igièna e la malnutricion. Regardant la màger part dei camps dau sistèma concentracionari, lo taus de mortalitat causat per aqueu trabalh forçat podiá agantar 50% dins certaneis endrechs coma lo camp d'Auschwitz. Dins lei camps d'exterminacion, aqueu metòde foncionava ambé lei chambras de gas onte lei subrevivents èran eliminats.
Lei camps d'exterminacion
thumb|right|Esquema dau crematorium dau camp d'Auschitz-II.
thumb|right|Molon de cadabres dins lo camp de Bergen-Belsen en abriu de 1945.
Lei camps d'exterminacion foguèron l'element major dei genocidis nazis e la manifestacion pus visibla de l'orror dau sistèma concentracionari alemand. Apareguèron a partir de la fin de l'annada 1941 gràcias ai progrès tecnics realizats dins l'utilizacion dei gas e a la decision definitiva de l'exterminacion dei jusieus e deis autreis « elements inferiors per Hitler ». En genier de 1942, la conferéncia de Wannsee permetèt lo reglament dei questions tecnicas entre lei servicis pertocats per l'exterminacion e lei premiereis installacions foguèron bastits. Fin finala, sièis camps d'exterminacion foguèron construchs per lei Nazis que lo pus conegut es Auschwitz situat en Polonha. 1,1 milion de personas, magerament de jusieus, i foguèron tuadas que 900,000 dins lei chambras de gas.
Lei marchas de la mòrt
A partir de novembre de 1944, lei camps d'exterminacion polonés foguèron abandonats per lei Nazis en causa de la proximitat dei tropas sovieticas. Pasmens, l'exterminacion contunièt durant l'evacuacion dei camps. D'efèct, lei presoniers deguèron anar d'a pè en Alemanha pendent l'ivèrn de 1945. Aquelei marchas dichas « marcha de la mòrt » se debanèron dins de condicions espaventablas per lei presoniers. Lei personas tròp lassas per contuniar èran tuadas per lei SS e dins lei camps alemands, un nombre fòrça important moriguèt d'epidemias. Fin finala, aperaquí 250,000 presoniers entre genier e mai de 1945.
La populacion alemanda
thumb|right|Membres de la Milícia Francesa, organizacion militara encargada de sostenir leis Alemands.
Hitler e la màger part dei caps nazis saupèron que l'exterminacion massissa dei jusieus e deis autreis « inferiors » podián pas obtenir un sostèn important de la populacion alemanda. Decidiguèron donc d'adoptar de mesuras per empachar la publicitat d'aquela politica e suscitar lor indiferéncia, lor rebutament e lor passivitat. Tres elements permetèron d'agantar aquel objectiu.
D'en premier, la propaganda aguèt un ròtle primordiau ambé l'utilizacion d'un vocabulari especiau per designar leis accions dau genocidi coma « solucion finala » o « tractament especiau ». La propaganda, mai o mens conscienta, necessitèt egalament un esfòrç importanta d'una partida de l'elèit alemanda que participèt a l'Olocaust. Per exemple, d'oficiers superiors de l'armada deguèron inclure lei grops d'execucion dins seis operacions, d'industriaus s'ocupèron de la fabricacion dei gas utilizats per l'exterminacion o d'engenhaires preparèron lei plans per la realizacion dei transferiments de populacions vèrs l'Èst. Ansin, entre 200 et 250,000 Alemands prenguèron part ai genocidis dau regim.
L'influéncia de la repression e de l'intimidacion permetèt egalament d'estofar lei movements de protestacions o lei testimoniatges dei soudats en permission. Lei rars oposants au genocidi e lei grops assaiant d'ajudar lei presoniers foguèron rapidament arrestats e eliminats per la polícia o la Gestapo. Enfin, lei dificultats de la vida e l'ensems dei mesuras antisemitas adoptadas dempuei 1933 per lo regim rendèron la màger part deis Alemands relativament tolerants ai persecucions còntra lei jusieus.
Leis autrei populacions europèas
Dins lei país ocupats, lei populacions aguèron de reaccions diferentas e mai s'èran gaire au corrent de l'existéncia de la politica d'exterminacion alemanda. Dins cada país, de rets e de movements de resisténcia assaièron d'ajudar lei victimas dei persecucions, especialament lei jusieus. Per exemple, foguèt lo cas dau ret polonés Żegota, dau vilatge francés de Lo Chambon o de la resisténcia danesa. En fàcia, de milicias o lei policias localas ajudèron leis Alemands dins l'arrestacion o l'execucion dei jusieus, especialament dins lei regions d'Euròpa de l'Èst. Dins aquelei territòris, l'antisemitisme tradicionau dei populacions foguèt un sostèn important per lei Nazis que poguèron i exterminar entre 60 e 90% dei comunautats jusievas. A l'Oèst, lei jusieus obtenguèron generalament l'ajuda d'una partida de la populacion e poguèron pus aisadament escapar leis arrestacions. Per exemple, lo percentatge de jusieus francés arrestats foguèt pus feble que lo rèsta d'Euròpa ambé « solament » 26% dei membres de la comunautat que foguèron tuats.
L'atitud deis Aliats durant la guèrra
thumb|right|Fotografia presa per l'aviacion britanica dau camp d'Auschwitz en [[1944.]]
Durant la guèrra, leis Aliats aprenguèron pauc a pauc l'existéncia dei grops d'execucion, dei camps de concentracion e dei camps d'exterminacion nazis. D'efèct, leis activitats deis Einsatzgruppen èran conegudas per lei servicis britanics a partir de l'estiu de 1941. Puei, a partir d'aost de 1942, la realitat dei camps nazis foguèt descubèrta. Lo 25 de novembre de 1942, un article dau New York Times foguèt publicat a prepaus dei camps de Belzec, de Sobidor, de Treblinka e dau procediment d'exterminacion realizat a Auschwitz. De lor caire, lei Sovietics foguèron informats per lei testimoniatges de presoniers escapats dei camps coma Alexander Petcherski.
Pasmens, maugrat aqueleis informacions, leis Aliats assaièron pas d'arrestar lei manòbras alemandas a l'entorn o dins lei camps. D'efèct, la prioritat èra donada ais operacions militaras còntra leis armadas de l'Axe e la liberacion dei presoniers dei camps foguèt repossada a la capitulacion alemanda. De mai, lo sòrt dei jusieus suscitèt gaire d'interès dins leis opinions publicas dei principaus membres de l'Aliança : l'URSS èra victima de l'antisemitisme tradicionau d'Euròpa de l'Èst, lo Reiaume Unit èra opausat ai jusieus de Palestina a prepaus de la politica d'immigracion dins aquela region e leis Estats Units èran blocats per un sentiment antisemita relativament popular. Enfin, una partida dei populacions èra mesfisanta a prepaus d'informacions semblant a una propaganda de guèrra anti-alemanda. Ansin, se d'informacions existisson, son generalament pas consideradas coma fisablas en causa de la mostruositat encara desconeguda dei crimes dau regim nazi.
La dissimulacion dei traças dei genocidis per lei Nazis
A partir de 1943, lei desfachas alemandas sus lo frònt sovietic e l'avançada de l'Armada Roja entraïnèron l'abandon d'una partida dei camps polonés situats pròche la frontiera ambé l'Union Sovietica. Himmler ordonèt adonc d'escafar lei traças dei chaples. Tres camps d'exterminacion (Sobibor, Treblinka, Belzec) foguèron destruchs. Lei carniers d'unei camps foguèron tanben destruchs e lei còrs desterrats per lei cremar. Aqueu movement s'estendèt pauc a pauc ais autrei camps. Per exemple, lei chambras de gas d'Auschitz II s'arrestèron en novembre de 1944 e foguèron rasadas dins la nuech dau 21 au 22 de genier de 1945.
Lo nombre de victimas
Lo nombre de victimas dei genocidis realizats varia segon lei definicions adoptadas e es se situa generalament entre 11 e 17 milions de tuats. Pasmens, certanei genocidis, coma aqueu dei Gitans, son totjorn mau coneguts. Lei victimas principalas foguèron lei jusieus (5,1 a 5,9 milions de mòrts), leis Eslaus sovietics (2 a 8 milions de mòrts que 2 a 3 de presoniers) e lei Polonés eslaus (2 a 3 milions de mòrts). Lo genocidi dei Gitans faguèt entre 225,000 e 1,5 milion de mòrts. Lo rèsta dei personas executadas que gropava leis andicapats, leis opausants politics o religiós e leis omosexuaus, agantèt probablament la chifra de 250,000 tuats. Enfin, d'autrei genocidis, mai o mens desvolopats, aguèron luòc, especialament dins lei Balcans còntra lei Sèrbes.
L'evolucion de la « Question Jusieva »
thumb|right|Placa dedica a la memòria dei victimas dau camp d'Auschwitz-Birkenau.
L'Olocaust entraïnèt una evoluacion rapida e brutala de la « Question Jusieva » en Euròpa. D'efèct, la comunautat jusieva europèa d'avans la guèrra èra estimada a aperaquí 8,9 milions de personas. Lor integracion èra mai o mens capitada, especialament dins lei regions orientalas onte subrevisquèt un fòrt antisemitisme tradicionau. Lei Nazis poguèron donc i aprofichar l'ostilitat o l'indiferéncia de la populacion vis-a-vis dei deportacions de Jusieus. En 1945, lei dos tèrç dei Jusieus europèus èran donc estats tuats causant la disparicion de certanei comunautats e de la màger part de la cultura yiddish europèa. En reaccion, l'importància dau nombre de victimas de l'Olocaust suscitèt un envam de simpatia per lei subrevivents dei camps e per la causa jusieva. Aquò permetèt la fondacion de l'estat d'Israèl en 1948 e l'antisemitisme, sentiment politic poderós dins la vida politica europèa, perdeguèt son importància dins lo debat politic europèu.
Consequéncias dins lo drech internacionau
En fòra dei consequéncias sus l'evolucion dei comunautats jusievas, l'Olocaust foguèt egalament l'origina de divèrseis evolucions dins lei domenis dau drech internacionau. D'efèct, la creacion d'un tribunau per jutjar lei crimes nazis venguèt lo modèl per la creacion de tribunaus internacionaus dins la segonda mitat dau sègle XX (Iogoslavia, Rwanda...). Subretot, permetèt de definir la nocion de genocidi coma l'exterminacion fisica, volontària e organizada d'un grop en causa de seis originas etnicas, de son mòde de vida o de seis opinions politicas o religiosas.
Bèlgida
Bèlgida es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Saint-Denis-la-Chevasse
Saint-Denis-la-Chevasse es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group="N"/>
Anders Fogh Rasmussen
Anders Fogh Rasmussen, òme politic danés nascut en 1953, ancian Primièr ministre de Danemarc, nomenat Secretari General de l'OTAN, prenguèt sa foncion en agost de 2009, en succedissent al neerlandés Jaap de Hoop Scheffer. Foguèt remplaçat lo 1er d'octobre de 2014 per lo norvegian Jens Stoltenberg.
Atalaric
Atalaric (Athalaric), foguèt rei del reialme ostrogòt d'Itàlia de 526 a 534. Succediguèt a son grand, Teodoric. A sa mòrt, sa maire, Amalasonta venguèt reina.
Glèisa de la Trinitat
Aquela glèisa es situada dins lo masatge de Bossagues (comuna de La Torre d'Òrb), dins los Cantons nauts d'Erau en Lengadòc. Sa bastison data del sègle XIV.
Larrau
200px|left|thumb|Glèisa thumb|200px|left|Hont left|thumb|220px|Fronton Larrau (en basco: Larraine; en francés: Larrau) qu'ei ua comuna de la província tradicionau de Sola. .
Glèisa de la Trinitat
Es bastida dins l'estil Gotic miègjornal amb la pèira del país. Lo trabalh de bastison es d'una bona qualitat, la pèira utilizada es un calcari blanc fin del causse.
Oteiza
Oteiza es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Via Catalana
La Via Catalana, tanben denominada Via Catalana cap a la Independència, es una cadena umana concebuda e capitanejada per l'Assemblada Nacionala Catalana (ANC) que se debanèt l'Onze de Setembre de 2013 e qu'arribèt a aténher mai de 400 quilomètres en Catalonha e una part del País Valencian. Començava abans la localitat d'El Pertús e arribava fins a Vinaròs, vila de la província de Castelló, al nòrd del territòri valencian. Aviá per tòca de reivindicar l'independéncia de Catalonha e coneguèt un supòrt popular enòrme que la participacion comptabilizada per la polícia foguèt superiora a 1,6 milions de personas, e de totas elas n'i aguèt mai de 500.000 a Barcelona. Comptèt sul supòrt de 14 entitats que collabòran a l'iniciativa ElClauer.cat. La cadena seguissiá lo traçat de l'anciana Via Augusta, dempuèi lo Pertús (Vallespir) fins a Alcanar (Montsià). Segon Carme Forcadell, la presidenta de l'ANC, deviá èsser «un simbòl, lo símbol de l'unitat del pòble catalan per aténher la sobeiraniá nacionala».
Participèron tanben a l'eveniment divèrses politicians catalans coneguts coma per exemple los ex-presidents Jordi Pujol e Pasqual Maragall, e mai los socialistas Ernest Maragall, Marina Geli e Montserrat Tura. I aguèt pas cap d'incident grèu en Catalonha durant la celebracion encara que i aguèt una falsa alèrta de bomba a Barcelona. Per contra al País Valencian, los manifestaires se vegèron envirats per la Guardia Civil e s'i produsiguèt l'arrestacion de l'avocat e politician Alfons López Tena. Lo meteis jorn a Madrid la delegacion del govèrn catalan foguèt atacada. Aguèt de patir l'agarrida de membres de grops d'extrema drecha dels partits Democracia Nacional e Falange Española qu'i intimidèron las gents presentas, empleguèron de gases lacrimogèns e trenquèron de mòbles.
En total, l'organizacion prevei de mobilizar aperaquí 1.500 autocars e fins a 30.000 volontaris. Se devon desplegar mai de vint mejans aerians per documentar l'acte e mai de 800 fotografs immortalitzaràn l'eveniment. Tres setmanas abans l'eveniment, s'i èran ja inscrichas mai de 350.000 personas sul sit web oficial pr'amor de se repartir eficaçament e omogenèa long dels 400 km. Se l'ocupacion de las parts centrala e septentrionala causèron pas cap de problèma, los organizadors admetèron aver de problèmas per cobrir las porcions mai meridionalas de la cadena.
Precedents istorics
thumb|250px|La Via Catalana a la passejada de Colomb, a Barcelona La Via Catalana s'inspira dirèctament de la capitada d'una cadena umana que se realizèt lo 23 d'agost de 1989 sonada la Via Baltica, e qu'amassèt mai d'un milion e mièg de ciutadans dels païses baltics (Estònia, Letònia e Lituània). Aquela Via liguèt amb una cadena umana las tres capitalas d'aqueles païses pr'amor d'exigir l'independéncia dels Païses Baltics de l'URSS. L'independéncia de las ancianas republicas sovieticas arribèt dos ans aprèp aquel eveniment, lo 21 d'agost de 1991.
Constitucion prealabla
Lo projècte de la Via Catalana foguèt presentat al Musèu d'Istòria de Catalonha lo 19 de junh de 2013, per mejan d'un acte ont i foguèron convidats los estonians Henn Karits e Ülo Laanoja, dos membres de l'organizacion de la Via Baltica en 1989. Lo 4 de julh l'Assemblada Nacionala Catalana dobriguèt lo periòde d'inscripcions a travèrs sa web, ont s'i inscriguèron rapidament 22.000 personas durant las primièras 24 oras e mai de 78.000, la primièra setmana. Qualques jorns mai tard, lo 12 de julh, i aviá ja mai de 100.000 inscriches. Abans la fin del mes, lo 30 de julh lo nombre total de participants passava ja lo nombre de 250.000. Foguèt aquel meteis jorn que se presentèt lo cartèl e la vidèo promocionala de l'eveniment.
La Via Catalana internacionalizada
Anteriorament a la celebracion de l'eveniment, s'organizèron de cadenas umanas internacionalament, portadas essencialament pels catalans residents a l'estrangièr, los Casals Catalans e mai de simpatizants al movement. Se faguèron aital mai d'un centenat de cadenas suls cinc continents, principalament entre lo 24 d'agost e l'11 de setembre de 2013 "pr'amor de donar supòrt al procès democratic d'independéncia de Catalonha". Per çò qu'es d'Occitània, se realizèt una Via a Tolosa lo 7 de setembre que comptèt mai de 150 personas acampadas a la Prada dels filtres.
Los partits politics fàcia a la Via
Qualques partits politics de Catalonha coma lo PSC, Ciudadanos e lo Partit Popular s'opausèron radicalament a la realizacion de la cadena umana mentre que d'autras personalitats politicas, essencialament d'Unió, ensagèron de tergiversar sul tèma e objectiu principal de l'eveniment qu'èra l'indepéndencia de Catalonha.
Gwere
Lo gwere (o lugwere) es una lenga banto parlada en Oganda.
Jean de La Fontaine
Jean de La Fontaine (1621-1695) foguèt un escrivan e poèta francés del sègle XVII, membre de l'Acadèmia Francesa. Es autor de faulas e de contes.
Gwere
Localisacion
Lo gwere es parlat dins los districts de Budaka, Kibuku e Pallisa, dins l'èst d'Oganda.
Jean de La Fontaine
Formacion (1621-1658)
Existís pauc d'informacions suls ans de formacion de La Fontaine. La mai anciana es de 1641 que dintrèt a l'Oratoire. Mas en 1642 abandonèt la seuna carrièra religiosa.
Gwere
Classificacion
Per Nurse e Philippson (2003), lo gwere fa partida d'un grop nyoro-ganda amb lo nyoro, lo nkore, lo kiga, lo ganda, lo tooro, lo soga, lo nyala de l'oèst, lo talinga-bwisi, e lo gungu.
Jean de La Fontaine
Obra
La Fontaine es conegut per las seunas fablas, reculhida de la tradicion de diversas culturas e escrichas en verses. Los autors que l'inspirèron mai son Esòp, Fedre e los contes del Pañchatantra
Gwere
Escritura
L'alfabet gwere es :
Trompa deus Aups
thumb|400px|Trompas deus AupsLa trompa deus aups (var. trompa dels/deths/deis Alps/Aups) qu'ei un aerofòn de husta (e totun tanhent de la familha deus coires) tipic de Soïssa, Àustria, Alemanha e Savòia.
Lo son qu'i ei produsit dehens la soa embocadura e l'instrument que produseish ua seria d'armonicas d'ua gama naturau (donc dab au mens ua nòta - la 7au - qui non figurarè pas dens la medisha seria armonica temperada).
Saint-Michel-et-Chanveaux
Saint-Michel-et-Chanveaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Numancia de la Sagra
Numancia de la Sagra es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Sòda (Nauta Garona)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Sòda qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa, annèxa de Banhèras de Luishon, qu'es Sent Cristau. Tanlèu 1790, Sòda qu'èra deth canton de Banhèras de Luishon.
Camins de Fèrre de Provença
vinheta|270x270px|XR1376 en gara de Niça-Lingostière. La societat dei Camins de Fèrre de Provença (CP) foguèt creada en 1925 per se substituir a la Companhiá dei Camins de Fèrre dau Sud de França (SF) dins la gestion dau malhum de linhas segondàrias qu'aqueste aviá establit dins leis Aups Maritims, lo Var e lei Basseis Aups (uèi Aups de Provença Auta).
Aquela societat a uèi disparegut, atal que doas dei tres linhas que compausavan lo malhum, mas lo nom de Camins de Fèrre de Provença resta estacat a la linha de Niça a Dinha, la sola restant en activitat.
Petilla de Aragón
Petilla de Aragón es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Bellreguard
Bellreguard es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Les Alleux
Les Alleux es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Juvat
Sant-Yuvad en breton ( Saint-Juvat en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Bagneux (Aisne)
Bagneux es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
Bagneux A situat en una « cuvette » #que las coteaux ne son fòrtament boisés. Lo fons de la vallée a conreat. La rota dintre Juvigny e Bagneux es per conseqüent fòrça sinueuse e pentue.
Bagneux est située dans une « cuvette » dont les coteaux sont fortement boisés. Le fond de la vallée est cultivé. La route entre Juvigny et Bagneux est par conséquent très sinueuse et pentue.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Trilport
Trilport es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Mertzwiller
Merzweiler  en alemannisch (Mertzwiller en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
Lo vilatge se situa a una quarentena de quilomètres aperaquí al nòrd d'Estrasburg, e una desena de quilomètres a l'oèst de Haguenau.<BR> La municipalitat s'estend sus aperaquí 2.3 km segon un ais nòrd-oèst sud-es.<BR> A traversat per un cors d'aiga, la Zinsel del Nòrd, #que talha lo vilatge en doas aglomeracions desparièras.<BR> Los tres quatrens del ban communal se tròban sul marge esquèrre del cors d'aiga.<BR> Mertzwiller A egalament la particularité d'èsser gaireben totalament environada de bòsc. N'efièch lo bòsc de Haguenau delimita littéralement la municipalitat, malgrat aiçò es clarament mens dense a la sortida del pòble cap a Niederbronn-los-Bains.
Sant Martin de Uncs
Sant Martin de Uncs (Donamartiri Untz en basc e San Martín de Unx en castelhan) es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Schutzstaffel
La Schutzstaffel ò SS (« esquadron de proteccion » en occitan) èra una organizacion militarizada alemanda que tenguèt un ròtle primordiau au sen dau Tresen Reich. Fondada en abriu de 1925 per assegurar la proteccion personala d'Adolf Hitler, veguèt pauc a pauc son influéncia se renfòrçar e lo nombre de sei missions aumentar. Obtenguèt ansin un ròtle fòrça important dins l'aparelh repressiu nazi (polícia pròpria, gestion dei camps... etc.), dins l'ideologia dau regime (gestion dei Lebensborn), dins leis afaires militars ambé la creacion de la Waffen-SS (unitats militaras d'elèit gropant 900,000 òmes en 1945) e dins leis afaires economics ambé la gestion de pans entiers de l'economia alemanda.
Dirigida per Heinrich Himmler de 1929 a 1945, es venguda lo simbòl principau dau fanatisme e de l'inumanitat dau regime nazi. D'efèct, aguèt lo ròtle principau dins la màger part dei crimes dau Tresen Reich coma l'exterminacion dei judieus europèus (Einsatzgruppen, camps d'exterminacion... etc.), leis execucions de massa de presoniers ò de civius, lei destruccions e lei pilhatges dei territòris ocupats, lei « recèrcas medicalas » sus d'èssers umans... etc.
En 1946, foguèt reconeguda coma organizacion criminala a l'eissida dei Procès de Nuremberg e la recèrca dei SS en fugida venguèt una prioritat de la denazificacion.
Guèrras Angloneerlandesas
Lei Guèrras Angloneerlandesas son un ensemble de quatre conflictes qu'opausèron lo Reiaume Unit e lei Províncias Unidas entre lei sègles XVI e XVIII. Son enjòc principau èra lo contraròtle dei rotas maritimas internacionalas. La màger part dei combats se debanèron sus lei teatres oceanics e coloniaus. S'acabèron a l'avantatge dei Britanics que capitèron de conquistar de posicions importantas en America, en Africa e en Asia au començament dau sègle XIX.
Causas
Lei causas prefondas dau conflicte son liadas au declin de la poissança espanhòla que permetèt a d'autrei poissanças europèas, principalament França, Anglatèrra e lei Províncias Unidas, de crear e desvolopar de colonias en America e en Asia. Ansin, de rivalitats apareguèron entre marins anglés e olandés qu'èran aperavans puslèu units per atacar lo comèrci espanhòu.
Premiera Guèrra Angloneerlandesa
thumb|right|Pintura de la [[batalha de Ter Heijde.]]
La premiera guèrra es una consequéncia de la Premiera Revolucion Anglesa. Batuts dins leis Illas Britanicas, de realistas se retirèron dins lei colonias anglesas per perseguir lo combat. En reaccion, Oliver Cromwell ordonèt de modernizar la marina anglesa, çò que li permetèt d'enregistrar plusors succès navaus. Prenguèt tanben divèrsei mesuras per contraròtlar lo comèrci dei colonias e o taxar per finançar l'esfòrç de guèrra. En particular, creèt una taxa de 15% sus lo cargament de totei lei naviris destinats a organizar de convòis militars de proteccion. Puei, en 1651, lei Britanics capturèron 27 naviris olandés, accusats d'aver romput lo blocus dei colonias realistas, a Barbados. En mai d'aquò, de corsaris anglés ataquèron d'autrei naviris olandés.
Ostilas, aqueleis accions èran pas totalament anormalas dins una region alunchada d'Euròpa onte lei governadors locaus dispausavan d'una autonòmia larga. Pasmens, la reaccion olandesa foguèt viva e entraïnèt de tensions importantas entre lei dos país. Ansin, un rescòntre entre doas flòtas au sud de Dover degenerèt en batalha lo 29 de mai de 1652 entraïnant una declaracion de guèrra formala lo 10 de julhet seguent.
Maus preparadas a una guèrra d'amplor, lei Províncias Unidas deguèron faciar de dificultats importantas per trobar d'equipatges. D'efiech, l'enròtlament fòrçat i èra enebit, çò qu'entraïnèt de despensas importantas per atraire de volontaris. De mai, après lei guèrras còntra Espanha, l'entretenança dei vaissèus èra marrit. Ansin, après de victòrias preliminàrias en 1652, la flòta olandesa foguèt blocada dins sei pòrts. Menèt pasmens tres temptativas per ne'n sortir ai batalhas de Portland (28 de febrier - 2 de març de 1653), de Gabbard (12-13 de junh de 1653) e de Ter Heijde (10 d'aost de 1654) que s'acabèron per de desfachas. Pasmens, en parallèl, lo comèrci anglés foguèt durament tocat per lei corsaris que capturèron aperaquí 1,200 naviris durant lo conflicte. Ansin, lei dos camps acceptèron de negociar e de restablir la patz amb la signatura dau Tractat de Westminster que permetèt a cada país de sauvagardar seis interès.
Segonda Guèrra Angloneerlandesa
thumb|right|[[Pintura de la batalha dei Quatre Jorns.]] thumb|right|Retrach de l'amirau [[Michiel de Ruyter, personalitat majora da la Segonda e de la Tresena Guèrras Angloneerlandesas.]]
La Segonda Guèrra Angloneerlandesa se debanèt de 1665 a 1667. França e Danemarc i sostenguèron lei Províncias Unidas mai sa participacion demorèt limitada. La causa de la guèrra foguèt lo besonh de sòus dau rèi Carles II que voliá renfòrçar son poder per restablir una monarquia absoluda en Anglatèrra. Trobèt de sostèns au sen dau Parlament car lei marchands olandés avián aprofichat la Guèrra Angloespanhòla de 1654-1660 per estendre sa dominacion comerciala. L'estrambòrd per la guèrra foguèt fòrça important en Anglatèrra e leis escaramochas se multipliquèron entre lei dos país amb l'ataca de plusors naviris ò comptadors olandés per de corsaris. L'amirau Michiel de Ruyter menèt una expedicion per reconquistar lei comptadors olandés d'Africa de l'Oèst. Ocupèt tanben quauquei posicions anglesas. De son caire, lo Parlament Anglés ordonèt d'atacar la colonia de la Nòva Amsterdam que capitulèt lo 27 d'aost de 1664 e venguèt Nòva York. Après d'autrei combats en America e vèrs Gibartar, Anglatèrra declarèt formalament la guèrra lo 4 de març de 1665.
Au començament dau conflicte, la Royal Navy aviá de naviris e una organizacion superiora a son adversari. Pasmens, mancava de marins amb solament 16,000 personaus sus 30,000 necessaris. De son caire, leis Olandés avián fach un esfòrç per modernizar sei vaissèus e dispausar d'un nombre important d'unitats per formar de flòtas importantas destinadas a atacar l'adversari. Dins aquò, l'organizacion èra fragmentada en causa de l'organizacion federala dei Províncias Unidas. Après la captura d'un important convòi marchand anglés, leis Olandés foguèron durament batuts a la batalha de Lowestoft (13 de junh de 1665). Leis Anglés poguèron pas aprofichar aquela victòria en causa de la Granda Pèsta de Londres (75,000 mòrts) e de la revirada d'una ataca còntra un convòi marchand olandés a la batalha de Bergen (12 d'aost de 1665).
Après aquelei succès diplomatics, l'amirau Ruyter reüniguèt una importanta flòta per blocar l'intrada de Tamisa. Ganhèt la batalha dei Quatre Jorns (11-14 de junh de 1666). Aquò permetèt ais Olandés de blocar lo comèrci de Londres fins a la batalha de North Foreland (4-5 d'aost de 1666). Aqueu combat entraïnèt una crisi ai Províncias Unidas que s'acabèt per la destitucion de l'amirau Obdam, jutjat responsable de la desfacha. Pasmens, leis Anglés deguèron faciar de dificultats importantas en causa dau Grand Incendi de Londres (100,000 mòrts). Lo Parlament refusèt de sostenir lei projèctes ofensius de Carles II e de negociacions vertadieras comencèron entre lei dos camps en octòbre.
En 1667, Carles II ordonèt de privilegiar leis atacas de corsaris còntra lei naviris marchands enemics. Pasmens, aquò permetèt ais Olandés d'aquistar la superioritat navala. Aquò permetèt a Ruyter de menar una incursion vèrs Londres en ocupant una partida de l'estuari de Tamisa (9 de junh de 1667). Una segonda incursion entraïnèt una panica a Londres e lei parlamentaris obliguèron Carles II d'acabar lo conflicte. La patz foguèt signada lo 31 de julhet. Lei Províncias Unidas obtenguèron quauquei drechs comerciaus suplementaris e annexèron Surinam. En cambi, abandonèron New York e New Jersey en America e Cape Coast en Africa. Dins lo rèsta d'America, Francés e Anglés restabliguèron lo statu quo ante bellum.
Tresena Guèrra Angloneerlandesa
thumb|right|[[Pintura de la batalha de Texel.]]
La Tresena Guèrra Angloneerlandesa aguèt luòc entre 1672 e 1674. Es un sosconflicte de la Guèrra d'Olanda que foguèt entraïnada per la volontat de Loís XIV d'annexar lei Províncias Unidas. Carles II i participèt dins lo camp francés en cambi d'un partiment dei conquistas. Dins aquela guèrra, la flòta anglesa obtenguèt l'ajuda de la marina francesa. Pasmens, la collaboracion entre leis amiraus dei dos reiaumes foguèt malaisada. Ansin, leis Aliats foguèron batuts a la batalha de Solebay lo 7 de junh de 1672. En parallèl, deguèron se retirar dins Amsterdam e durbir sei resclausas per arrestar l'armada francesa.
En 1673, la flòta francoanglesa assaièt d'atacar la flòta olandesa per establir un blocus eficaç de la capitala mai foguèt batuda ai batalhas de Schooneveld (7 de junh e 14 de junh) e la batalha de Texel (21 d'aost). Aquelei reviradas e la generalizacion dau conflicte en Euròpa privèt Carles II dau sostèn dei parlamentaris. De mai, lo comèrci anglés èra a subir de pèrdas importantas en causa deis operacions menadas per lei corsaris olandés. En genier de 1674, foguèt obligat d'acceptar de negociacions e la patz foguèt restablida lo 19 de febrier. Lei Províncias Unidas deguèron pagar una indemnitat de 2,000,000 de florins.
Quatrena Guèrra Angloneerlandesa
thumb|right|[[Pintura de la batalha de Dogger Bank.]]
La Quatrena Guèrra Angloneerlandesa es una consequéncia de la Guèrra d'Independéncia deis Estats Units. D'efiech, lei Províncias Unidas reconoguèron rapidament l'independéncia dei Tretze Colonias, çò qu'entraïnèt una declaracion de guèrra anglesa en decembre de 1780. Mobilizada per avitalhar sei tropas en America e durament atacada per la marina francesa, la Royal Navy aguèt de dificultats per organizar d'operacions còntra d'autreis adversaris. Pasmens, lo declin dei Províncias Unidas limitava desenant sa poissança navala.
Leis Olandés perdiguèron ansin rapidament plusors colonias dins leis Antilhas que foguèron ulteriorament reconquistadas per l'esquadra francesa de l'amirau de Grassa. En revènge, en Asia, en despiech de l'ajuda dei fòrças de Sufren, leis Olandés perdiguèron Trincomalee. La patz foguèt restablida en 1784. Leis Anglés abandonèron Trincomalee en cambi dau pòrt de Negapatam dins lo sud-èst d'Índia.
Guèrras Napoleonencas
Durant lei Guèrras Napoleonencas, lei Províncias Unidas foguèron ocupadas per França e, finalament, annexadas en 1810. Per lei Francés, leis arsenaus olandés èran un atot dins l'encastre de sei temptativas de construrre una flòta pron nombrosa per faciar la Royal Navy. Una partida de l'elèit olandés sostenguèt l'idèa mai la batalha de Trafalgar (1805) alentiguèt fòrça lo projècte. Dins aquò, Londres aprofichèt aquela ostilitat per ocupar la màger part dei colonias olandesas.
Après la premiera desfacha de Napoleon I en 1814, lei Províncias Unidas foguèron remplaçats per lei País Bas. La patz entre lo reiaume novèu e lo Reiaume Unit foguèt restablida en 1814. Londres i gardèt la colonia dau Cap, basa de la futura Sud-Africa, l'illa de Ceilan e una partida de Surinam. L'annexion dau Cap entraïnèt l'exili d'una partida dei colons olandés que fondèron de republicas independentas a l'interior dei tèrras, çò que menèt ai Guèrras Boer a la fin dau sègle XIX.
Consequéncias
Après un lòng periòde d'equilibri au sègle XVII, lei Guèrras Angloneerlandesas s'acabèron a l'avantatge dau Reiaume Unit que capitèt d'eliminar l'influéncia neerlandesa en America dau Nòrd, en Africa e en Índia. Après la destruccion dau Premier Empèri Coloniau Francés a l'eissida de la Guèrra de Sèt Ans (1756-1763), aquelei conflictes son donc un fondament major de l'Empèri Britanic que dominèt lo sègle XIX. Pasmens, lei Britanics poguèron pas conquistar tot l'espaci coloniau neerlandés e Amsterdam poguèt conservar sei posicions dins leis Antilhas e en Indonesia.
Lishans-Sunar
Lishans-Sunar (en basco: Lexantzü-Zünharre; en francés: Lichans-Sunhar) qu'ei ua comuna administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de dins la província tradicionau de Sola.
Marcigny
Marcigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Al sud de la Bourgogne, en près de Loire, Marcigny ne fa partida del Brionnais. A situat sus un ais de comunicacion importanta Nòrd-Sud (Loire, Canal lateral de Roana a Digoin e viari).
Au sud de la Bourgogne, en bord de Loire, Marcigny fait partie du Brionnais. Elle est située sur un axe de communication important Nord-Sud (Loire, Canal latéral de Roanne à Digoin et routier).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'istòria de Marcigny es rica dempuèi l'antiquitat, lo luòc en essent un luòc de passatge privilegiat.
I aguèt sobrenomenat Marcigny-los-Nonnains a causa del prieuré de filhas de l'òrdre de Sant-Benoit.
L'histoire de Marcigny est riche depuis l'antiquité, le site étant un lieu de passage privilégié.
Elle fut surnommée Marcigny-les-Nonnains à cause du prieuré de filles de l'ordre de Saint-Benoit.
Potz artesian
thumbnail|right|Potz artesian thumb|Diagrama d'un potz artesian thumb|left|464px|Potz artesian de la region de Béthune-Lillers Un potz artesian es un tipe de potz que l'aiga (o un autre fluid coma lo petròli) i emergís espontanèament: l'aiga sosterranha arriba dirèctament a la superfícia sens cap d'ajuda mecanica (sense una pompa immergida) perque l'aiga a tendéncia a sortir per efusion fins la còta de la linha piezometrica (que plan sovent se tròba jol nivèl de la tèrra).
Los bacins artesians se considèran que son los aquifèrs de pression (amb grand recuèlh d'aiga sosterranha) en general alimentadas per infiltracion d'aiga de pluèja al sossòl.
Etimologia
Al sègle XII los monges de l'Òrdre dels Chartroses excavèron aquel tipe de poses pendent l'Edat Mejana dins la region francesa d'Arras (Artés), que lo nom.
Se tròban de poses artesians pus ancians en Siria e Egipte. Dins lo desèrt de Sahara s'utilizan per alimentar los oasis.
Vitrimont
Vitrimont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Los comunas limitrophes son (en lo sens horaire còlportaire del Nòrd) : Deuxville, Lunéville, Rehainviller, Mont-sus-Meurthe, Blainville-sus-l'Aiga, Damelevières e Anthelupt.
Les communes limitrophes sont (dans le sens horaire en partant du Nord) : Deuxville, Lunéville, Rehainviller, Mont-sur-Meurthe, Blainville-sur-l'Eau, Damelevières et Anthelupt.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Berfay
Berfay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Nuño Gómez
Nuño Gómez es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Belém (Pará)
Belém es la capitala de l'estat brasilièr del Pará. Sa populacion èra estimada a 1 405 871 abitants, en 2005. Sa superfícia totala es 1070 km².
Fondada lo 12 de genièr de 1616, es actualament un important centre de comèrci e servicis de la Region Nòrd de Brasil. Es tanben sèti de l'Universitat Federala de Pará (UFPA) e d'autras institucions d'ensenhament superior.
Geografia
thumb|250px|left|Region centrala de la ciutat de Belém. Belém es situada 1° 27' sud, 48° 29' longitud oèst. A comptar de 2004, la populacion èra aperaquí de 1.421.000, la que causa fa de Belém la 10 màger vila de Brasil. La region metropolitana a una populacion d'aperaquí 2.100.000, la que causa la fa la desena region metropolitana pus granda de Brasil. Lo sud del canal de desbocadura del riu d'Amazonas se tròba just al nòrd de la vila, aital coma l'illa de Marajó.
La ciutat es embessonada amb
thumb|250px|left|Lo pòrt de Belém.
Prunet (Ardecha)
Prunet (Prunet en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Lo nom de Prunet es lo resultat delh latin prunus, « prunièr », e del sufixe collectiu -etum > -et : lo sens es « luòc plantat de prunièrs ».
La prononciacion es [pry'net], d'un informator local de competéncia lingüistica excellenta.
Garcelles e Secqueville
Garcelles e Secqueville (Garcelles-Secqueville en francés) es una anciana comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Normandia. Creada en 1827 per la fusion de Garcelles e de Secqueville, es fusionada en 2019 dins la comuna novèla de Le Castelet.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Charlie Christina Martin
Charlie Martin, nascuda lo 24 d'agost de 1981 a Leicester, es una pilòt de veitura de corsa britanica, que participa al Ginetta GT5 Challenge, qu'aperten al British GT Championship.
Garcelles e Secqueville
Istòria
Se tròba en 1777 un cèrt Guillaume de Garcelles e los sieus fils #que #far don de la glèisa al patrocini del abbaye als Òmes de Can.
Edmond Halley
right|thumb|300px|Retrach d'Edmond Halley pintat per Tomas Murray en 1687 Edmond (o Edmund) Halley (lo 29 d'octobre de 1656, Haggerston, borough de Hackney a Londres – lo 14 de genièr de 1742, Greenwich) foguèt un astronòm e engenhaire britanic. Engenhaire e scientific multidisciplinari, es subretot conegut per aver determinat lo primièr la periodicitat de la cometa de 1682, que fixèt per calcul a 76 ans gaireben. Al retorn d'aquela cometa en 1758, foguèt batejada de son nom.
Garcelles e Secqueville
Istòria
Las investigacions de Paul Tariel, cònsol honorari de la municipalitat, lududes an permeses de remontar fins en 1455 e de verificar #qu'a aquela epòca lo domeni i aviá partejat en dos fiefs trucada lo "fief de la nautor" e lo "fief del bas". A pogudas trobar lo nom de cèrts senhors #que se #succedir e #que detenián en proprietat la màger part de las tèrras e dels bens de la Comuna.
Charlie Christina Martin
Vida personala
Es l'arrièra felena de l'engenhaire Percy Martin e coproprietària de la societat de maquina-espleches qu'a fondat en 1921.