cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caromb
Caromb (en occitan e en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Ville-Savoye
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Calahorra de Boedo
Calahorra de Boedo es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Spicatto
thumb|100px|La brevetat e legeuretat de las nòtas de spicatto qu'ei marcada au mejan d'un puntLo spicatto, dens la tecnica d'interpretacion deus instruments de còrdas hregadas, qu'ei un còp d'arquet on l'arquet e produseish nòtas cortas e leugèras desseparadas enter eras per silencis e produsidas en bèth har sauteriquejar l'arquet sus la còrda. Enter cada nòta l'arquet que's despega de la còrda. Aquesta tecnica que demanda ua elasticitat deu punh pro grana entà autrejar ua cèrta libertat a l'arquet en tot lo conta-rotlar.
Auménancourt
Auménancourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Renata Scant
Renata Scant es una comediana, dramaturga e meteira en scèna, nascuda lo 3 de junh de 1940 a Saulieu (Còsta d'Aur).
Biografia
Renata Scant es nascuda en 1940 de parents italians. Fonda la companhiá Théâtre en Action en 1972, la co-dirigís ambe Fernand Garnier fins a 1993.
En 1985, crea lo Festenal de Teatre Europèu dont assegura la direccion artistica pendent 20 ans.
En 1992, fonda lo Ret Europèu de las Companhiás Independentas de Teatre (RECIT).
En 1994, crea la companhiá Renata Scant.
En 2003, installa una bòria-teatre a Moulidars en Charanta per la companhiá Théâtre en Action.
Linha 12
Lo terme linha 12 es utilizat per designar un grand nombre de linha de transpòrts en comun :
Renata Scant
Biografia
Nomenada dans l'Òrdre dels Arts e de las Letras pel ministre Jack Lang e cavalièr de l'Òrdre Nacional del Meriti en 2002.
Laureata del prèmi Femnas d'Euròpa en 2002.
En mai, utiliza lo teatre per sosténer diferentas causas.
FC Lesinhan XIII
alt=|vinheta|Equipa de Lesinhan durant la finala del Campionat de França de rugbi a XIII [[2017 a Narbona entre Limós e Lesinhan.]] Lo Fotbòl Club Lesinhan de las Corbièras XIII, o los «Singlars», es un club occitan de rugbi de XIII fondat en 1903 e basat a Lesinhan de las Corbièras. Lo club foguèt uèch còps campion de França: 1961, 1963, 1978, 2008, 2009, 2010, 2011 e 2021.
Pòt comptar sus una equipa resèrva evolucionant en segonda division francesa, a saber l'Union Esportiva Ferralesa XIII.
Districte de Kutch
Lo districte de Kutch (o districte de Kachchh, en gujarati, કચ્છ જિલ્લો kaccha jillō) es un districte d l'estat de Gujarat en Índia.
Economia de Polonha
Polonha es un país membre de l'Union Europèa dempuèi lo de 2004.
Bojko Borisov
Bojko Metodiev Borisov (pr. Bòicò Bòrissòf) es lo Primièr ministre actual de Bulgaria.
Oganda
Oganda es un Estat d'Africa qu'a pas cap de frontièra maritima. Confronta a l'èst Kenya, al nòrd Sodan del Sud, a l'oèst la Republica Democratica de Còngo, al sud-oèst Rwanda e al sud Tanzania. Sa capitala es Kampala.
Lo gentilici es ogandés -esa.
Torn de França
Lo Torn de França es una competicion ciclista per etapas masculina que traversa França ambe d'incursions ocasionalas dins los païses vesins. Sa primièra edicion aguèt lòc en 1903 per aumentar las vendas del jornal L'Auto, organizada per Henri Desgrange e Géo Lefèvre. Dempuèi, la corsa aguèt lòc cada annada, levat del temps de las doas guèrras mondialas.
Oganda
Lo poblament dau país
Coma lo rèsta de l'Africa Orientala, Oganda presenta un poblament complèx qu'es liat a la diversitat climatica e geografica dau país. Leis ocupants pus ancians èran de populacions de caçaires culheires khoisan. A partir dau millenari II av. JC, de populacions bantos, formadas de païsans e de norriguiers, migrèron dins la region. Eliminèron ò assimilèron lei populacions nomadas e comencèron d'eissartar la seuva. Puei, entre la fin dau millenari I av. JC e lo començament dau millenari II ap. JC, tres migracions de pòbles nilotics menèron dins lo nòrd de la region de populacions novèlas de norriguiers. Dins de circonstàncias mau conegudas, lo norrigatge venguèt una activitat de prestigi e la basa dau poder de l'aristocracia locala.
Bunyoro e Ankole
Bunyoro dominèt la region fins au sègle XVII mai conoguèt un periòde de crisi durant lo sègle XVIII marcat per la pèrda de divèrsei territòris au profiech de Buganda e d'Ankole. Pasmens, conguèt un reviure de poissança durant la segonda mitat dau sègle XIX, especialament durant lo rèine de Kabarega (1869-1899) que capitèt d'importar d'armas de fuòc modèrnas.
Au sud de Bunyoro, lo reiaume d'Ankole aprofichèt lei dificultats de son vesin septentrionau per s'estendre vèrs lo nòrd. Agantèt son apogèu sota Mutambuka (1839-1867). Pasmens, deguèt faciar d'incursions recurrentas organizadas per de pòbles installats sus lo territòri dau Rwanda actuau.
Buganda
thumb|right|La region dei Grands Lacs vèrs [[1875.]]
Lo Reiaume de Buganda se formèt au nòrd-oèst dau Lac Victòria dins una region gaire favorabla au norrigatge. La produccion de bananas i venguèt la basa de l'economia e donèt un aspèct fòrça particular a la societat bugandesa. Au sègle XV, son organizacion èra basada sus un sistèma de clans dirigit per un rèi (dich kabaka) sensa poder vertadier. Lo pòble a l'origina d'una tala condefederacion es desconegut.
Au sègle XVIII, lei kabaka capitèron de renfòrçar sei prerogativas e d'estendre lo territòri bugandés au detriment de Bunyoro. Placèron lei províncias conquistadas sota son autoritat dirècta e n'utilizèron lei revenguts per crear un sistèma administratiu eficaç e centralizat. Durant la premiera mitat dau sègle XIX, durant lo rèine de Suna (1825-1856), Buganda s'afirmèt ansin coma la premiera poissança regionala e plusors estats deguèron li pagar tribut. Puei, dins lo corrent deis annadas 1840, lo kabaka intrèt en contacte ambé lei marchands swahilis dau Sultanat de Zanzibar, çò que li permetèt d'obtenir d'armas de fuòc (en cambi d'evòri).
Durant lo rèine de Mutesa (1856-1884), lei relacions comercialas se renforcèron ambé lei marchands swahilis e certaneis abitants de Buganda se convertiguèron a l'islam. Pasmens, l'influéncia de la religion novèla venguèt rapidament un problema e en 1875, Mutesa acceptèt l'ofèrta de l'explorator Henry Morton Stanley de li mandar de missionaris crestians per contrabalançar l'activitat dei predicaires musulmans. Ansin, de missionaris anglicans e catolics arribèron en Buganda en 1877 e en 1879.
Pasmens, lo kabaka Mwanga (1884-1898) se crosèt ambé lei missionaris e cremèt 42 crestians en 1886. Aquò entraïnèt de trèbols religiós grèus entre protestants, catolics, musulmans e animistas qu'afebliguèron grèvament lo país.
La conquista britanica
Leis Europèus comencèron d'explorar la region dei Grands Lacs a partir deis annadas 1850 ambé John Speke (exploracion dei fònts dau Nil), Samuel Baker (descubèrta dau Lac Albèrt), David Livingstone (Lac Tanganyika) e Henry Morton Stanley. Après lo mandadís de missionaris anglicans en 1877, lo Reiaume Unit comencèt a s'interessar a Buganda. L'ocupacion d'Egipte en 1882 renforcèt aquel interès en causa de l'importància estrategica dei fònts dau Nil per aqueu país.
Dins lo corrent deis annadas 1880, leis avançadas alemandas entraïnèron donc una importanta activitat britanica dins la region. En 1886, Londres i abandonèt son aliat tradicionau (Zanzibar) au profiech d'un acòrd de partiment dei zònas d'influéncia en Africa Orientala. En 1888, lei Britanics fondèron una companhiá de carta (l'Imperial British East Africa Company, IBEAC) que foguèt cargada d'esplechar lei ressorsas de sa zòna. Puei, en 1890, un segond acòrd germanobritanic donèt ai Britanics l'egemonia en Oganda en cambi de l'illa de Helgoland.
La presa de contraròtle de Buganda foguèt realizada per Frederick Lugard que donèt d'armas ai protestants per vencre lei catolics. Puei, instaurèt una administracion indirècta basada sus leis estructuras administrativas bugandesas. En 1894, l'administracion de l'IBEAC foguèt remplaçada per un sistèma de protectorat dirigit per Londres.
Lo protectorat
La mòrt de Mwanga, en 1898, entraïnèt de trèbols que durèron fins a 1900. Obligats de far de concessions, lei Britanics introguèron la nocion de proprietat privada au profiech dau kabaka, de son regent Apollo Kagwa (cap dau país fins a 1925) e dei captaus. Donèron tanben un ròtle major ai Baganda dins l'administracion coloniala. D'efèct, lo Reiaume Unit integrèt pauc a pauc lei reiaumes de la region dins un protectorat unic que foguèt a l'origina de l'Oganda actuau.
Durant aqueu periòde, Oganda foguèt enebit a la colonizacion blanca e lo poder coloniau encoratjèt la formacion d'una societat de païsans productors de bens d'exportacion. Favorizèt tanben l'evangelizacion dau país. Pasmens, mau capitèt d'empachar la formacion de partiments ben marcats au sen de la societat ogandesa. Lo pus important opausava leis abitants dau sud, eissits dei tres reiaumes de Buganda, de Bunyoro e d'Ankole, e leis abitants dau nòrd eissits de reiaumes nilotics mens organizats. Proprietaris de tèrras, lei premiers tenián lo poder economic mentre que lei segonds s'orientèron pauc a pauc vèrs de carrieras militaras. Un autre conflicte intèrne important èra l'oposicion entre protestants e catolics en causa dei « guèrras de religion » de la fin dau sègle XIX. Enfin, i aviá d'oposicions importantas entre plantaires de cafè, grands proprietaris terrencs e imigrats indians venguts trabalhar dins lei plantacions.
L'independéncia
Après la Segonda Guèrra Mondiala, lei Britanics comencèron de donar mai d'autonòmia a Oganda per tenir còmpte de divèrsei movements demandant de reformas. En revènge, exilèron en 1953 lo kabaka Mutesa II qu'aviá dubertament reclamat l'independéncia. Ansin, dins lo corrent deis annadas 1950, Londres instaurèt una assemblada legislativa e permetèt l'emergéncia d'una vida politica ogandesa.
Milton Obote, fondator dau Congrès dau Pòble d'Oganda (UPC) que s'opausèt a l'egemonia de Buganda, ne venguèt la figura principala. Pasmens, en 1961, perdiguèt leis eleccions, boicotadas per lei Bugandés, còntra lo Partit Democrata d'inspiracion catolica e liberala. Lo kabaka creèt alora un partit per defendre seis interès (lo Kabaka Yekka, KY) e concluguèt una aliança amb Obote per contrar l'infuéncia dau DP.
En 1961, una conferéncia foguèt organizada a Londres per discutir de l'independéncia. Una constitucion instaurant un estat format de quatre reiaumes (Buganda, Bunyoro, Ankole e Toro), d'un territòri (Busoga) e de plusors districtes foguèron adoptada. Buganda gardava lei sieunas institucions intèrnas (compres sa polícia) e lei tres reiaumes avián tanben una autonòmia importanta. En 1962, la coalicion UPC-KY ganhèt leis eleccions e Obote venguèt Premier Ministre. Oganda venguèt independent en octòbre e Mutesa II foguèt elegit cap d'Estat en 1963.
Lo còp d'estat de Milton Obote
Après l'independéncia, Milton Obote, partisan d'un estat unitari, s'opausèt rapidament a Mutesa II. En 1966, suspendiguèt la constitucion e se donèt lei plens poders. Buganda assaièt de s'i opausar mai l'armada ogandesa dirigida per Idi Amin Dada ocupèt lo reiaume e lo kabaka deguèt s'exilar a Londres. L'annada seguenta, una constitucion novèla foguèt adoptada. Suprimiguèt lei reiaumes, donèt lo poder a Obote e l'UPC venguèt partit unic.
Lo periòde d'Idi Amin Dada
En 1971, aprofichant un viatge a l'estrangier de Milton Obote, lo generau Idi Amin Dada organizèt un còp d'estat e prenguèt lo poder. Fins a 1979, dirigiguèt lo país d'un biais dictatoriau e arbitrari. En 1972, expulsèt leis Indians e confisquèt sei bens. Pasmens, aquò desorganizèt l'economia e entraïnèt una crisi grèva. Unicament sostengut per Libia, ataquèt Tanzania en 1978 après l'acuèlh d'opausants ogandés per lo president Julius Nyerere. Dins aquò, l'armada tanziana capitèt de rebutar seis adversaris e de prendre Kampala en 1979. Idi Amin Dada deguèt s'enfugir en Libia puei en Arabia Saudita.
Lo retorn d'Obote
Après l'afondrament dau regime d'Idi Amin Dada, de senhors de guèrra impausèron son autoritat sus la màger part dau territòri e lo govèrn sostengut per lei Tanzanians mau capitèt de restablir l'òrdre. En 1980, d'eleccions trucadas foguèron ganhadas per Milton Obote de retorn d'exili e Tanzania se retirèt l'annada seguenta. Doas guerilhas dichas Movement per la Libertat d'Oganda (UFM) e Armada de Resisténcia Nacionala (NRA) comencèron de luchar còntra lo govèrn novèu. Obote engatjèt una repression saunosa (300,000 mòrts) e capitèt de destrurre l'UFM. Pasmens, foguèt reversat en julhet 1985 per lo generau Tito Okello que gardèt lo poder mens de sièis mes car la NRA prenguèt lo contraròtle de Kampala en genier de 1986.
Lo periòde de Yoweri Museveni
Après la fin de la Guèrra Freja, liberalizèt lo regime e permetèt l'organizacion d'eleccions « liuras ». Contunièt tanben de menar de reformas socialas ambé l'introduccion de la gratuitat de l'escòla primària. En revènge, engatjèt largament l'armada ogandesa dins lei conflictes de 	devastacion. Sei fòrças ocupèron una partida dau nòrd-èst dau territòri de son vesin. I pilhèron lei ressorsas naturalas e foguèron a l'origina d'atrocitats nombrosas fins a son retirament definitiu en 2003.
En 2005, Museveni restaurèt lo multipartisme e modifiquèt la constitucion per poder contuniar de se presentar a la presidéncia. Foguèt aisament tornat elegir en 2006, en 2011 e en 2016 a l'eissida d'escrutinhs marcats per de violéncias, d'arrestacions d'opausants e de fraudas. En 2007, la guerilha deis Acholi s'acabèt ambé la desfacha de l'Armada de Resisténcia dau Senhor que deguèt quitar lo territòri ogandés.
Politica
Lo legislatiu es unicameral, e compausat de 292 membres.
Villers-Vermont
Villers-Vermont es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Geografia
La municipalitat de Villers-Vermont se situa a la extremitat oèst del departament de l'Oise, en bordure dels departaments de la Seine-Maritima.
La commune de Villers-Vermont se situe à l'extrémité ouest du département de l'Oise, en bordure du départements de la Seine-Maritime.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Stacatto
thumb|400px|Tres biais de marcar que las nòtas e son destacadas: sia picadas -brèvas e marcadas-, sia soslinhadas - desseparadas enter eras mes longas e marcadas - e, fin finau, puntejadas - brèvas e mens marcadas -)Lo stacatto qu'ei un biais d'articulacion d'ua melodia qui consisteish en destacar cada nòta d'ua particion a la seguida en bèth amorçar ua brèva pausa enter eras.
Lo stacatto que s'opausa atau au legato on las nòtas e son justament ligadas enter eras shens nada paua per las desseparar ni destacar.
Dens la familha deus instruments de còrdas hregadas, mei especificament, lo stacatto qu'ei produsit dens un medish maviment d'arquet (possar o tirar) e bèth estancar l'arquet enter cada nòta shens totun lo pas destacar de la còrda.
Prèmi Nobel de Fisica
left|80px|Medalha prèmi Nobel Lo Prèmi Nobel de Fisica es un prèmi atribuit per la Fondacion Nobel dins lo domeni de la fisica.
Aquò es la lista dels laureats del Prèmi Nobel de Fisica dempuèi sa creacion.
Calzada de los Molinos
Calzada de los Molinos es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Retjons
Retjons (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas que son ecclesia d'Arrotyans, en 1336, d'Arogonis, en latin, en 1340, capellanus d'Aretgeons, en 1375. La prononciacion qu'ei [ret'juns] (j representa i semi-consonantic). Retjons qu'ei tanben lo nom d'un arriu e probable lo nom deu vilatge vien deu nom de l'arriu. Benlhèu lo nom qu'ei aparentat dab arrec, « arriu ». Que i a un arriu de nom aparentat, l'Aretjon (en francés) a Arrion e tanben un vilatge, Retjoua (en francés) a Senta He, mès las fòrmas ancianas que son tròp cambiadissas per poder anar mei luenh.
Bastet
esquèrra|vinheta|150px|Estatua de Bastet coneguda com lo [[gat de Gayer-Anderson (British Museum)]] Bastet (aperada Bastis en grèc) qu'ei ua divessa egipciana deu cap de gat e hilha deu diu só Ra.
Que ho venerada de d'òra dens l'istòria egipciana e dens Egipte sancèra e mei que mei hens la vila de Per Bastet o Per Bast (l'Ostau de Bastet en egipcian, nomada Bubastis en grèc e uei Tell Basta en arabi) on e's quilhava lo son temple.
Un deus sons atributs qu'ei lo sistre (instrument de percussion). Qu'èra considerada com protectora, doça e amistosa, mes, un còp esmalida que vadèva Sekhmet, la divessa castigadora deu cap de leona.
Segon Nicolas Grimal, lo culte de Bastet qu'ei atestat durant lo regnat Hetepsekhemoi e qu'illustra ua bona relacion enter lo poder faraonic de l'epòca e la region deu Dèlta (a ua epòca qui l'unitat d'Egipte èra de quan en quan contestada). Aquesta devocion que remonta a la II dinastia. A l'aute cap de l'istòria egipciana, un temple de Bastet datatnt deu regnat deu rei Lagide Ptolomèu III (sègle -III) que ho descobèrt a Alexàndria en genèr de 2010.
Saqqara que ho tanben l'emplaçament d'un temple de Bastet : lo Bubasteion e d'ua immensa necropòli de gats.
Galeria
<Gallery> Imatge:Bastet-E 2533-IMG 0630-gradient.jpg|Bastet, Musèu deu Lovre Imatge:Egypte louvre 028.jpg|Bastet, Musèu deu Lovre Imatge:Bastet-E 3915-IMG 0485-gradient.jpg|Bastet (Sekhmet), Musèu deu Lovre Imatge:Bronze figures of Bastet, Late period.jpg|Duas Bastet dont ua jogant deu sistre (Ashmolean Museum)
Germigny-l'Évêque
Germigny-l'Évêque es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
{{Image label|x=11.76 {{Image label|x=0.456507277347|y=0.719827154487|scale=400|text=8px|Comuna amb 706 abitants (2000){{mida|80%|Poincy (2,9km)}}}} {{Image label|x=0.220936386733|y=0.462913750766|scale=400|text=8px|Comuna amb 875 abitants (2000){{mida|80%|Chalmaison (3,8km)}}}} {{Image label|x=0.5158848651|y=0.80807134003|scale=400|text=14px|Comuna amb 4817 abitants (2000){{mida|80%|Trilport (4,0km)}}}} {{Image label|x=0.853749580899|y=0.456876211725|scale=400|text=8px|Comuna amb 739 abitants (2000){{mida|80%|Isles-les-Meldeuses (4,4km)}}}} {{Image label|x=0.433078363895|y=0.150669307436|scale=400|text=8px|Comuna amb 817 abitants (2000){{mida|80%|Étrépilly (4,6km)}}}} {{Image label|x=0.116725598888|y=0.632573235498|scale=400|text=14px|Comuna amb 4222 abitants (2000){{mida|80%|Crégy-lès-Meaux (5,3km)}}}} {{Image label|x=0.151263127924|y=0.294580447185|scale=400|text=6px|Comuna amb 224 abitants (2000){{mida|80%|Barcy (5,4km)}}}} {{Image label|x=0.611334166217|y=0.0832752929295|scale=400|text=6px|Comuna amb 262 abitants (2000){{mida|80%|Trocy-en-Multien (5,5km)}}}} {{Image label|x=0.932690049725|y=0.641414165545|scale=400|text=10px|Comuna amb 1352 abitants (2000){{mida|80%|Armentières-en-Brie (5,7km)}}}}
{{clear|left}}
Nòtas
<references group=N/>
Georgios Papandreou
Georgios Andreas Papandreou (en grèc Γεώργιος Παπανδρέου) (16 de junh de 1952), es un òme politic grèc que foguèt primièr ministre de 2009 a 2011.
Aviá fach partida anteriorament del govèrn de Kostas Simitis coma Ministre d'Afars exteriors (1999-2004). Es tanben president del Movement Socialista Panelenic (PASOK) dempuèi febrièr de 2004. Es membre d'una saga familiala de politics grècs: es lo filh de Andreas Papandreou e lo reirefilh de Georgios Papandreou, ancians primièrs ministres de Grècia. en estapas anterioras. Lo 2006 foguèt elegit president de la Internacionala Socialista.
Mesens
Mesens (Mézens en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
La comuna es situada dins l'airal urban de Tolosa que lo vilatge es bastit sus un puèg.
Veire tanben
Comunas de Tarn
Airal Metropolitan de Lisbona
vinheta|Entorns de la vila de [[Lisbona.]] L’Airal Metropolitan de Lisbona (en portugués, Área Metropolitana de Lisboa), localizada al centre-sud de Portugal, es un agropament de 18 municipis a l’entorn de la capitala, Lisbona. Las comunas son dispersadas pels dos marges del desbocament del fluvi Tage : la Granda Lisbona, al nòrd de Tage e la Peninsula de Setóbal, al sud. Es l'airal metropolitan mai poblada del país (NUTS III), amb 2 810 923 d'abitantes al 2015, e la segona mai poblada (NUTS II), après la Region del Nord. Lo seu territòri tèrmia al nòrd amb la Comunautat Intermunicipal de l'Oest (Region Centre), al nòrd-èst amb la Lezíria del Tage, al èst amb l'Alentejo Central e a sud amb l'Alentejo Litoral, totas aquèstas apertientes a la Region del Alentejo.
L'Airal Metropolitan de Lisbona foguèt creat a travèrs de la lei 44/91 del 2 d'agost, per a facilitar les necessitats administrativas dels territòris de tipe urban e gran densitat de populacion.
Auvèrnhe (Occitània)
Auvèrnhe, o Auvèrnha, z-es una region istorica d'Occitània, au còr dau Massís Centrau. Contunha aperaquí lo territòri dau pòble gal daus arvèrnes. Fuguèt un ensems de senhoriás a l'Edat Mejana, puèi fuguèt una província dau Regim Ancian (dinc lo reiaume de França).
Sa capitala istorica z-es Clarmont-Ferrand.
Lo gentilici z-es auvernhat -a o auvernhàs -assa (de l'occitan ancian alvernhatz), auvernhasc -a.
Geografia
L'Auvèrnhe istoric englòba mas los departaments dau Puèi de Doma, dau Chantau, l'oèst dau departament dau Naut Léger (parçan de Brivadés) e maitot una pichona partida dau mitan d'Alèir. La region istorica englòba pas Borbonés e Velai, que son de regions tradicionalament distintas (pasmens fan partida de l'Auvèrnhe administratiu actuau).
Region dau Massís Centrau, Auvèrnhe z-es limitada a l’oèst per Lemosin e las gòrjas de Dordonha, e a l’èst per los monts de Forés, sa bordura meridionala z-es jalonada per Aubrac e Marjarida. Au centre, Alèir forma un ais orientat nòrd-sud long dauquel s’estendon las vastas planas de Limanha. Un daus caractèrs pus originals z-est la preséncia de massís volcanics remarcablament conservats.
Lo país arvèrne
L'Auvènhe deu son nom au pòble gallés daus arvèrnes, qu'èra 'na de las tribús pus poderosas e pus richas de la Gàllia antica. En mai d'una totala autonomia agricòla, gràcias a la granda planura fertila de Limanha, practicavan l'elevatge dinc las pradas de mejana montanha. Los bòsques balhavan l'energia necessària per la ceramica e la metallurgia. Lesós fuguèt a l'epòca galloromana un daus pus grands centres de produccion de terralhas d'Euròpa. L'expleitacion de nombrosas minas d'aur, d'argent e d'autres metals (expleitats dempuèi 400 ab JC au minimum) permiguèt de faire de la metallurgia, de la farja e d'orfebrariá (en particular lo trabalh dau coire) una granda especialitat arvèrna. Dinc la Guèrra de las Gàllias de Cesar, Vercingetorix z-es descrit amb " 'na granda armadura faita de nombrosas peças d'argent assembladas e que miralhava lo solelh ". Les Arvernes batián la sieuna moneda pròpria e multiplicava los escambis comercials amb las tribus vesinas (mens de 15 monedas conegudas per 57 pòbles gallés). Au centre dau monde gallés, desvolopèron un comèrci èst-oèst e nòrd-sud font d'una granda richessa. La lhor poissança militaira s’apiejava sus un territòri de mal aténher per 'na armada poderosa, car enrodat de montanhas (levat au nòrd que se dorbrissiá sus las planas dau centre de Gàllia). Enfin, i aviá au somalh dau Puèi de Doma un santuari d'una importància màger per plusors nacions gallesas que s'i retrobavan.
Freddie Mercury
thumb|200px|Freddie Mercury en 1977. Farrokh Bulsara, mai conegut pel nom artistic de Freddie Mercury, (Stone Town, Zanzibar, 5 de setembre de 1946 - Kensington e Chelsea, Londres, 24 de novembre de 1991) foguèt un musician britanic, cantaire e cap del grop de rock Queen.
Auvèrnhe (Occitània)
Lo país arvèrne
Un daus luòcs istorices d'Auvèrnhe es aquel de la batalha de Gergòvia, situat a au sud de Clarmont-Ferrand, ont Vercingetorix batèt Juli Cesar en 52 ab. J.-C., abans de lo persègre amb los sieus cavalièrs e las sieunas tropas vèrs lo nòrd.
Freddie Mercury
Nasquèt lo 5 de setembre de 1946 dins la vila de Stone Town (Zanzibar), amb lo nom de Farrokh Bulsara, filh de Bomi, foncionari de la Cort Suprèma del govèrn britanic, e Jer Bulsara. Los sieus parents èran parses (una comunitat persa, normalament residenta a la Índia, que practica l'anciana religion zoroastriana). Aviá una sòr, Kashmira Bulsara-Cooke. Al cap de pauc temps los sieus parents se transportèron a Bombai. Lo 1954 anèt estudiar al collègi St. Peter a Panchagani, a unes 80 quilomètres de Bombai. Foguèt ailà ont los sieus amics comencèron a li dire Freddie, nom que la familha adoptèt tanben.
Auvèrnhe (Occitània)
Lo país arvèrne
La victòria romana a Alèsia (Alise-Sainte-Reine) en Borgonha intervenguèt fòrça mai tard, après que las legions de Cesar foguèsson avitalhats per d'autres pòbles gallés.
L'Auvèrnhe roman
vignette|[[Temple de Mercuri (Puèi de Doma)|Temple de Mercuri au somalh dau Puèi de Doma.]] Après sa victòria sus los arvèrnes, Cesar inicièt una politica abila que los associèt au poder. Los dos sègle que seguiguèron la colonizacion correspondon a un periòde de patz e de prosperitat. L’Auvèrnhe fasiá partit de la província d’Aquitània, los qualques romans que s'i venon installar son lèu assimilats, los mòdes de vida arvèrnes e romans son paucs differents e facilitan l’associacion. Lo latin s’impausa tardivament sus la lenga galesa. La capitala galloromana, Augustonemetum, pren lo nom d’Arvernis au sègle III. A la fin dau sègle III o au sègle IV, Sant Austremòni evangeliza Auvèrnhe. A aquela epòca, la província z-es amenaçada per la butada daus pòbles germanics e l'aflaquiment de l'empèri En 469, l’autoritat de Roma z-es totjorn reconeguda mas la província z-es encerlada per los burgondis e los visigòts. Aquestes, menats per lo rei Euric, desbondan sus lo país en 471. Sidòni Apollinar, onzen avèsque d'Auvèrnhe, mena la résistància e la defensa d'Arvernis pendent quatre ans au costats d'Ecdicius, son bèl-fraire. Balha un ric testimòni sus Auvèrnhe a la fin de l'Antiquitat.
Freddie Mercury
Tant la carrièra coma vocalista principala del grop Queen coma en solitari aguèt un grand succès, e arribèt a far los concèrts amb mai public de l'epòca.
Auvèrnhe (Occitània)
Edat mejana
En 475, malgrat una resistància victoriosa, Auvèrnhe es laissada per Roma aus visigòts per fin de conservar Provença, mai pròcha geograficament e culturalament dau còr de l'Empèri. Auvèrnhe fuguèt integrada au reialme visigòt d'Euric e ne venguèt 'na region-clau dont la capitala Clarmont aqueriguèt un estatut important. Abilament, nomenèt un arvèrne catolic, Victorius, coma comte d'Auvèrnhe e daus duc de las províncias d'Aquitània e desliurèt Sidòni Apollinar, que retrobèt son sètge episcopal après doas annadas de captivitat. A la seguida dau decès de Victor, z-es nomenat per Alaric II un novèl comte d'Auvèrnhe : Apollinar, filh de Sidòni. Aqueste ten la charja d'una part importanta de l'armada visigotica e combat amb fòrça auvèrnhats dinc lo camp dau rei visigòt Alaric II durant la batalha contre los francs a Vouillé. Desfait, lo reialme wisigoth de Tolosa tomba e Auvèrnhe passa sota la dominacion de Clovís, lo rei daus francs. Auvèrnhe resistèt maitot per las accions de l'aristocracia provisigota coma ne testimònia la revòlta de Placidina e Arcade. Auvèrnhe fuguèt conquistada militarament per Teuderic en 536 e restachada politicament a Austràsia pendant un sègle.
Saint-Palais
Saint-Palais es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Paron (Iona)
Paron  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Héctor Alterio
Héctor Alterio (Buenos Aires, lo 21 de seteme de 1929) qu'ei un actor argentin de teatre, television e cinèma. Durant la soa grana carrièra qu'a jogat dens famós filmes com : _''La historia oficial, 1985 _Camila, 1984 _ Cría cuervos (1976)
Economia de la Dominica
L'economia de Dominica es totjorn estada dependenta de l'agricultura - principalament banana - fins a recentament. Malgrat aiçò, a cambiat gradualament vèrs torisme, especialament l'ecotorisme. Amb la fin de diversificar las siás fonts de revenguts, lo govèrn cèrca tanben de promòure l'illa coma centre bancari internacional, e a signat recentament un acòrdi amb l'Union Europèa amb la fin d'explorar los sieus potencials d'energia geotermica.
Avans-gàrdia
Una avans-gàrdia es la fraccion d'una unitat militara qu'avança dins la direccion generala de progression d'una fòrça armada. Assegura generalament un pretzfach ofensiu destinat a descubrir lei posicions de l'enemic e a establir lo contacte amb eu, a prendre lo contraròtle de posicions importantas durant lei premierei fasas d'una batalha ò a protegir la fòrça principala còntra una ataca dirècta. Dins lo cas d'una perseguida d'un adversari en retirada, l'avans-gàrdia pòu tanben èsser cargada de mantenir lo contacte per empachar la fugida de l'enemic. Per aquò, una avans-gàrdia es sovent compausada d'unitats leugieras e rapidas (cavalariá leugiera, etc.).
Organizacion teorica d'una avans-gàrdia
Una avans-gàrdia dèu avançar dins la direccion generala de la fòrça principala que la seguís. La question principala es aquela de la distància de mantenir entre l'avans-gàrdia e aquela fòrça. Dèu èsser pron corta per empachar un enemic d'atacar dirèctament la fòrça principala sensa combatre premier l'avans-gàrdia. Pasmens, dèu èsser pron lònga per desvolopar un combat autonòm que permet a la fòrça principala de gardar sa libertat d'accion. Per aquela rason, l'avans-gàrdia representa sovent una part importanta d'una armada, generalament un cinquen ò un quart.
Ba N'Daou
Ba N'Daou (San, Sodan francés, 23 d'agost de 1950) es un militar e òme politic malian. Lo 21 de setembre de 2020-2021 es nomenat president de transicion. Dintra en foncions lo 25.
Lo sieu nom es tanben escrich Ndaw, N'Daw o N'Dao.
Lophotrochozoa
Los Lofotrocozoaris son un dels dos gropes majors dels Protostomians. Los tres primièrs gropes se desvolopan en formant una larva trocofòra que pòrta de rengadas de cilhas altorn de son ais. Èran autrescòps acampats amb los Artropòdes dins lo grop dels Eutrocozoaris alara que los Artropòdes produson pas de larva trocofòra. Aqueste acampament se justificava per la segmentacion similara entre los Artropòdes e los Annelides. Aqueste acampament se justifica pas pus uèi.
Los quatre autres phyla an per tòca comuna la preséncia d'un lofofòr, una corona de tentaculs cilhats altorn de la boca. Se considèran doncas coma fasent partida del sosgrop dels Lofoforates. Se caracterizan tanben per un clivatge radial e cèrts autors los consideravan coma de Deuterostomians fins que las analisis filogeneticas los placèsson dins los Eutrocozoaris. Las relacions exactas entre los diferents phyla son pas d'a fons certanas, mas apareis que los Lofoforates e los Eutrocozoaris son de gropes parafiletics.
Roy Jenkins
Roy Harris Jenkins foguèt lo president de la Comission Europèa entre lo 18 d'agost de 1977 e lo 13 de junh de 1981. Es de nacionalitat britanica.
Capillas
Capillas es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Terròlas
Terròlas (Terrolo en nòrma mistralenca  e Terrólos en grafia de Savartés ; Terroles en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Segon la grafia Terrólos de Savartés, la prononciacion es normalament.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las atestacions ancianas son : Rector de Tarronis en 1347; De Terrobis en 1377; Terolhas en 1538; Terolles en 1647; Terrolles en 1781; Terrólos en 1912 (Savartés). Lo nom pòt èsser un derivat de tèrra, del latin terra, ambe'l sufixe femenin, generalament diminutiu -òla, del latin -ola, , mès las fòrmas ancianas, contradictòrias, pòdon menar a una autra solucion, derivada o non de tèrra, puèi a l'influéncia del sufixe del vilatge de Peiròlas, situat a pauca distància. Sembla pr'aquò malaisit d'imaginar una oposicion entre una parròquia peirosa, Peiròlas, e una parròquia terrosa, doncas mai cultivabla, Terròlas, perqué Terròlas es una comuna traversuda, boscosa, ambe pauc de terrenhs aptes a la cultura.
Josèp Bonaparte
thumb|250px|right|Josèp Ièr
Giuseppe Napoleone Buonaparte, conegut tanben coma Josèp Ièr (Corti, lo 7 de genièr de 1768 - Florença, lo 28 de julhet de 1844), foguèt rei de Nàpols e rei d'Espanha mercé a son fraire Napoleon Bonaparte. Se maridèt amb Julia Clari e aguèron doas filhas : Zenaida e Carlota.
En Espanha èra escaissat Pepe Botella (Josèp Botelha) que disián que beviá fòrça, o Plazuela (Plaçòta) que dobriguèt de plaças a Madrid en desrabar glèisas o mostièrs.
Rei de Nàpols
En 1796, anèt en Itàlia amb Napoleon Bonaparte. Encargat per son fraire de missions diplomaticas, foguèt rei de Nàpols de 1806 a 1808.
Rei d'Espanha
En 1808, anèt en Espanha amb son fraire Napoleon Bonaparte. Aquel faguèt abdicar Carles IV e Ferrand VII d'Espanha e proclamar rei son fraire. Lo pòble espanhòl se revoltèt alara coma o illustran las pinturas de Goya "lo 2 de mai" e lo "3 de mai"). En 1812, Josèp se sauvèt en França puèi s'installèt als Estats Units.
Linha 13
Lo terme linha 13 es utilizat per designar un grand nombre de linha de transpòrts en comun :
Amy Macdonald
Amy Macdonald es una cantaira escocesa, nascuda lo 25 d'agost de 1987 a Bishopbriggs, pichon vilatge prèp de Glasgow. Lo sieu estil se mòu entre rock folk, indie e country. Sa tessitura de votz es la d'un contralt.
Sortiguèt lo sieu primièr single, Poison Prince, lo 7 de mai de 2007. Pauc mais tard, lo 30 de julhet de 2007, publiquèt son primièr album, This Is the Life, que se ne vendèron mai de dos milions e mièg de copias.
Nabirac
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [nɒbi’ra]. Las fòrmas ancianas son Ebiracum, en latin, en 1283, Nabirac en 1489. Nabirac vendriá d'un nom latin d'òme, Aper (o Aperius, segon Dauzat), emb lo sufixe -acum, puèi la preposicion locativa en (equivalent de a) s'aglutinèt, en perdent la vocala e, , : *N'abirac.
Conferir pr'aquò emb las fòrmas ancianas d'Eivirac.
Comunautat Autonòma Basca
La Comunautat Autonòma Basca (Euskal Autonomia Erkidegoa en basco; Comunidad Autónoma del País Vasco en espanhòl) es una comunautat autonòma d'Espanha qu'englòba Alaba, Biscaia e Guipuscoa, ont se tròba la partida occidentala del Bascoat istoric.
Lo nom oficial d'aquela comunautat, en occitan, es Bascoat o País Basco o País Basc, mas es un nom enganaire perque dins aquela comunautat autonòma se localiza solament una partida del Bascoat istoric.
Se situa a l'extrèm nord-oriental de la franja cantabrica, sul golf de Gasconha o mar Cantabrica. Los territòris limitròfs son lo departament francés dels Pirenèus Atlantics al nòrd, La Rioja e la província de Burgos al sud, Cantàbria a l'oèst e la Comunautat Forala de Navarra a l'èst.
La superfícia es de 7234 km² e la populacion de 2,124,846 abitants (font: INE, genièr de 2005) e la densitat de populacion de 292,4 ab./km².
La capitala es Vitòria en Alaba, onte se tròban los sètis del parlament e del govèrn de la comunautat.
Evolucion del territòri
A partir del sègle XIX lo territòri de la comunautat actuala foguèt apelat en espanhòl Provincias Vascongadas ('províncias bascofònas'); aquel nom compreniá pas Navarra, qu'èra estat pas una província mas un reialme. La comunautat es uèi integrada per las províncias (territòris istorics dins l'ordenament autonomic) d'Alaba, Biscaia e Guipuscoa. Navarra a tanben drech de s'integrar en la Comunautat Autonòma Basca, en cas que decidisca son incorporacion segon lo procediment establit dins la quatrena disposicion transitòria de la Constitucion espanhòla e dins la LORAFNA (Lei Organica de Reintegracion e de Melhorament del Regim Foral de Navarra), mas fins ara a mostrat pas cap d'interès d'exercir aquel drech.
Lengas
Se parla subretot doas lengas, l'espanhòl e lo basc, mas ancianament s'es tanben parlat occitan gascon dins mantun vilatge de la còsta orientala de Guipuscoa. Lo basc, a la diferéncia d'aquelas lengas, procedís pas del latin mas del protobasc, una anciana lenga circonpirenenca. En 2001, 51% de la populacion èra monolingüa castelhana, 32% èra bilingüa, encara que 18% parlava basc amb dificultat. Aqueles percentatges vàrian segon lo territòri istoric; Guipuscoa es la mai bascofòna e Alaba la mens. Cal notar qu'aquelas donadas son de 2001 e qu'actualament, lo percentatge de populacion bilingüa es probablament màger.
Rotifera
Rotifera Cuvier 1817 (2 classas, 8 òrdres, 33 familhas, 112 genres, 1816 espècias)
Los rotifèrs son d'organismes pichons (al maximum 3 mm), que lor cap e lor partida posteriora son pas cobèrts per la cuticula. Lor boca es enrodada de cilhas filtrant las particulas de noiridura que circulan dins l'aiga. An una multiplicacion asexuada, mas tanben se pòdon multiplicar de manièra sexuada, sustot dins de condicions de vida marridas.
Radeče
Radeče es una vila del nòrd-èst d'Eslovènia.
Districte de Kheda
Lo districte de Kheda (en gujarati, ખેડા જિલ્લો khēḍā jillō) es un districte d l'estat de Gujarat en Índia.
Geografia
Lo capluòc del districte es la vila de Nadiad.
Ar Pontoù
Ar Pontoù (Le Ponthou en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Istòria
La distincion del Ponthou #que çò fief, la juridiction e la châtellenie, amb drech de anautita, mièja e bassa justícia se'n situava en Trégor e dépendait de la évêché de Tréguier. S'estendiá sus Lannéanou, Plougonven, Botsorhel, Plouigneau, Plouezoch, Plougasnou, Lanmeur e Plouégat-Guérand.
La seigneurie du Ponthou dont le fief, la juridiction et la châtellenie, avec droit de haute, moyenne et basse justice se situait en Trégor et dépendait de l'évêché de Tréguier. Elle s'étendait sur Lannéanou, Plougonven, Botsorhel, Plouigneau, Plouezoch, Plougasnou, Lanmeur et Plouégat-Guérand.
Milan Jesih
thumb|250px|Milan Jesih en 2010 Milan Jesih (Ljubljana, 14 d'abril de 1950) es un poèta, dramaturg e traductor eslovèn.
Cardeñosa de Volpejera
Cardeñosa de Volpejera es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
François-Xavier Ortoli
François-Xavier Ortoli foguèt president de la Comission Europèa entre lo 5 de genièr de 1973 e lo 6 de genièr de 1977. Èra de nacionalitat francesa.
Col legno
thumb|200px|left|Òm joga col legno en bèth capvirar l'arquetCol legno qu'ei, dens la tecnica d'interpretacion deus instruments de còrdas hergadas, un còp d'arquet qui consisteish a capvirar l'arquet entar eslissar la soa husta sus la còrda en lòc de las crins de chivau. Aquesta tecnica que permet de prodúser un son sord e estranh qui pòt evocar ua ambiança de conte fantastic.
Un exemple famós deu son emplec qu'ei justament dens lo sabat de la broishas de la Sinfonia Fantastica d'Hector Berlioz.
Montagny
Montagny en arpitan (Montagny en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Montagny Cobrís una part nòrd del scenari mornantais, gorgola en coteaux cap al marge drech del Garon e cap a Brignais. Las municipalitats limitrophes son Mornant, Taluyers, Chassagny, Grigny, Millery e Vourles
Lo vilatge de Montagny se compausa de desparièrs quartièrs #que se pòt reagrupar en tres principalas parts :
La municipalitat a traversat per 2 cors d'aiga : lo Garon e lo Merdenson de Orliénas. Una part de la municipalitat se tròba dins zòna inundable.
Montagny couvre une partie nord du plateau mornantais, en redescendant en coteaux vers la rive droite du Garon et vers Brignais. Les communes limitrophes sont Mornant, Taluyers, Chassagny, Grigny, Millery et Vourles
Le village de Montagny se compose de différents quartiers que l'on peut regrouper en trois principales parties :
La commune est traversée par 2 cours d'eau : le Garon et le Merdenson d'Orliénas. Une partie de la commune se trouve en zone inondable.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Montagny Ven de « montaniacum », domeni "-acum" d'un gallo-romain del nom de Montanius.
Al, Montagny pren lo títol de Primièra baronnie del Lionès mercés als senhors de Montagny.
Montagny vient de « montaniacum », domaine "-acum" d'un gallo-romain du nom de Montanius.
Au, Montagny prend le titre de Première baronnie du Lyonnais grâce aux seigneurs de Montagny.
Germigny-sous-Coulombs
Germigny-sous-Coulombs es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Syndermata
Aqueste taxon recampa los animals que la cuticula es producha per de cellulas epidermicas sincicialas (montets de nuclèus)
Germigny-sous-Coulombs
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Syndermata
Recampa dos gropes principals que son los Rotifèrs e los Acantocefals.
Germigny-sous-Coulombs
Nòtas
<references group=N/>
Mormeiron
Mormeiron (Mormoiron en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Nemertea
Los nemercians an una trompa longa que pòt se replegar dins un forrèl situat dorsalament al tube digestiu o far salhida instantanèament quand l’animal vòl sasir una preda. Aquestes carnassièrs sovent fòrt colorats an una talha que varia de qualques millimètres a maites mètres. Gaireben totes son marins, vivon enterrats dins la sabla o amagats dins las fendas de las rocas ; qualques formas son pelagicas, se tròba tanben de nemercians dins las aigas doças e la tèrra umida.
Saint-Hilaire-lez-Cambrai
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Ròcamaura
Ròcamaura (Roquemaure en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Verneil-le-Chétif
Verneil-le-Chétif es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Retirada (tactica)
Una retirada es, en tactica militara, una accion defensiva destinada a rompre lo contacte amb l'enemic per preservar lo potenciau d'una fòrça militara obligada de s'enfugir. Una tala manòbra demanda de prendre de riscs importants car pòu entraïnar la dislocacion e la dispersion dei tropas en retirada. De mai, leis unitats que s'enfugisson dispausan generalament pas de posicions defensivas solidas e son donc vulnerablas a una ataca. Pòdon tanben èsser decimadas per la manca de viures ò d'avitalhaments (carburant, municions, etc.). Una retirada es donc generalament la consequéncia d'una desfacha militara e dèu prevenir de pèrdas pus grèvas per lo vencut.
Organizacion teorica de la retirada
Per assegurar son movement, la fòrça desirosa de se retirar dèu installar e mantenir una certana distància amb la fòrça enemiga susceptibla de la perseguir. Existís doas solucions principalas. La premiera consistís a laissar una unitat de rèire-gàrdia menar un combat destinat a alentir l'adversari. Aquela fòrça dèu dispausar d'una poissança de fuòc sufisenta per tenir aqueu ròtle. Dèu pereu aver la mobilitat necessària per s'enfugir e menar la sieuna retirada. Pasmens, l'enemic pòu aver d'elements rapids que li permèton de passar rapidament l'element encargat de l'alentir. La segonda possibilitat es de plaçar un obstacle entre la fòrça en retirada e son adversari. Leis obstacles eficaç son variats e despendon dei fòrças en preséncia (ribiera, montanhas, minas, tirs d'artilhariá, etc.). Dins aquò, coma dins lo premier cas, l'enemic pòu dispausar de mejans li permetent de passar rapidament l'obstacle (engèni militar, transpòrts, còntra-batariá, etc.).
Se la retirada es possibla, es necessari per l'armada en retirada de dispausar d'avitalhaments lòng de son trajècte. Per aquò, una unitat militara que s'enfugís assaia sovent d'utilizar una de sei linhas de comunicacion coma aisse de retirada. Enfin, a l'eissida de son movement, dèu trobar una zòna segura onte tornar organizar sei fòrças. Aquò necessita sovent una accion defensiva de part d'autreis unitats.
Batalha de Montelaimar
La batalha de Montelaimar (21-29 d'aost de 1944) se debanèt durant la retirada de la XIX armada alemanda dau litorau mediterranèu vèrs Alemanha. D'efiech, incapabla de tenir Provença après lo desbarcament deis Aliats dins la region, foguèt retirada per Adolf Hitler per defugir la captura de seis òmes. De son caire, leis Estatsunidencs assaièron de blocar son movement a Montelaimar amb l'ajuda de la Resisténcia. Per mantenir dubèrta la rota vèrs lo nòrd, lo generau alemand Friedrich Wiese utilizèt de formacions blindadas de la 11 Panzerdivision per menar de còntra-ofensivas còntra leis unitats estatsunidencas dirigidas en direccion de Ròse. Aqueu combat de rèire-gàrdia li permetèt de tenir la rota e de sauvar la màger part de la XIX armada. Aperaquí 130,000 òmes poguèron passar Montelaimar e, finalament, 120,000 arribèron en Alemanha
La Retirada de Russia
thumb|right|Pintura representant la [[Retirada de Russia en 1812.]]
La Retirada de Russia es probable l'exemple pus famós de retirada que s'acabèt per un desastre militar. D'efiech, après la presa de Moscòu, l'armada francesa menada per Napoleon I s'installèt dins la vila en pensant aver ganhat la guèrra. Pasmens, lo tsar refusèt de demandar la patz e lei Rus bloquèron lei rotas permetent de sortir de la ciutat levat d'aquela utilizada a l'anar per lei Francés. Lo 24 d'octòbre de 1812, après la victòria russa de Maloïaroslavets, lei Francés foguèron obligats de se retirar lòng d'aqueu camin. Sensa avitalhament, tocat per un ivèrn fòrça dur e aguent de dificultats per mantenir lei Rus a distància, l'armada de Napoleon foguèt decimada. Perdiguèt entre 400,000 e 484,000 òmes sus un efectiu iniciau de 680,000.
Slovenske Konjice
thumb|300 px|Slovenske Konjice thumb|300px|Situacion de la comuna en Eslovènia
Slovenske Konjice es un vilatge e comuna d'Eslovènia. Foguèt part istoricament de la region d'Estíria.
Castil de Vela
Castil de Vela es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Carrión de los Condes
Carrión de los Condes es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Linha 12 del mètro de Barcelona
left|L12 La Linha 12 del mètro de Barcelona es una linha que forma part de la linha Barcelona-Valés de Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya.
Raphaëla Anderson
Raphaëla (o Raffaela) Anderson (pseudonim) qu'ei ua anciana actora de cinèma pornografic francesa, neishuda lo 8 de genèr 1976 a Montfermeil (Sèina e Sant Danís).
Que comencè la soa carrièra a 18 ans, en 1994, e que i pausè un tèrmi en 1998.