cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aldeanueva de Barbarroya
Aldeanueva de Barbarroya es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Escacs
Desplaçament dei pèças
Lo cavalièr pòu pas èstre interceptat per una pèça a l'entorn de sa posicion de partença.
Lo pion pòu se desplaçar sus lei casas marcadas per una crotz sensa poder i capturar una pèça advèrsa e pòu capturar sus lei carrèus marcats per un redon sensa poder s'i desplaçar s'i a ges de pèças dessús. Cada pion pòu se desplaçar de doas casas per son còp iniciau. Tèn una regla especiala qu'es la presa en passant.
Lei pions pòdon jamai recular. Lei pions blancs se dirigisson vèrs la uechena tiera e lei pions negres vèrs la premiera. La promoccion es obligatòria s'aquelei ranguiers son agantats.
Enroc
thumb|| Enroc pichon, notat 0-0 thumb|| Enroc grand, notat 0-0-0
L'enroc consistís de desplaçar d'un còp solet lo rèi e una dei tors. Existís dos biais de lo realizar : Dins lei dos cas, l'enroc es realizat de la mena seguenta : se desplaça d'en premier lo rèi de dos carrèus vèrs la tor, puei amb la meteissa man, se fa passar la tor de l'autre caire a costat dau rèi.
Lei condicions per permetre l'enroc :
Presa en passant
thumb| Presa en passant notada e.p.
La presa en passar pòu intervenir quand un camp vèn d'avançar un pion de doas casas e defugís la confrontacion d'un pion advèrs. Per exemple, lei blancs pòdon avançar lo pion a2 en a4 per evitar un pion negre situat en b4. L'interpretacion d'aquela regla es que lo pion blanc joga dos còps en un (a2-a3 puei a3-a4). Dins aquelei condicions, lo pion advèrs pòu considerar qu'après lo premier còp, èra en drech de capturar espereu lo pion blanc desplaçat. D'un biais coerenta, la captura dau pion blanc se fa sus lo premier carrèu.
Aqueu còp es pas obligatòri e lo camp que pòu lo realizar dèu lo faire immediatament. Au còp seguent, la possibilitat de la presa en passant es perduda.
Promoccion
La promoccion d'un pion consistís de lo transformar a la chausida dau jogaire e independament dei pèças perdudas dempuei l'acomençaça de la partida, en rèina, en tor, en fòl o en cavalièr quand aganta la darriera tira de l'escaquier (la uechena per lei blancs e la premiera per lei negres). La promoccion es obligatòria e immediata. La pèça chausida es generalament la rèina. Quand una autra pèça es chausida, se parla de sota-promoccion.
Fin de la partida
Totei lei partidas s'acaban pas per un escac e mat. Divèrsei biais de finir existisson :
Notacions d'una partida
thumb|Notacion d'una partida jogada en [[1924 entre Richard Réti e José Raúl Capablanca.]]
En competicion, la notacion dei còps jogats es obligatòria per permetre lo contraròtle de la partida per l'arbitre, son archivatge, son estudi e sa publicacion. Divèrsei sistèmas de notacion existisson. Lo principau es la notacion dicha algebrica qu'es lo sistèma oficiau de la Federacion Internacionala deis Escacs (FIDE). Cada colona de l'escaquier es designada per una letra de a a h e cada tiera per un numerò de 1 a 8. Lei carrèus pòdon donc èsser designats per una combinason d'una letre e d'una chifra. Per cada còp, se nota : De simbòls especiaus existisson per : Enfin, existís de simbòls utilizats per l'analisi teorica de partida :
Estrategia
L'estrategia regarda l'evaluacion dei posicions e l'establiment de plans de tèrme lòng per lo jogaire. Dos paramètres importants pertocan aqueu domeni dau jòc :
Tactica
La tactica regarda leis accions de tèrme cort que pòdon sovent èsser completament calculadas per lo jogaire. La prefondor de calcul despend de la capacitat dau jogaire o de l'ordinator e de la posicion dau jòc. Ansin, dins lo cas d'un jòc onte lo nombre de còps possibles es fòrça limitat, se pòu preveire unei desenaus de desplaçaments.
Utopia
Sègle XX
Dins lo sègle XX semblèt èsser al meteis temps la consecracion de las utopias e lors disparicion. Fins als ans 1940, la revolucion russa de 1917 e l'instauracion de l'Union Sovietica representava per una granda partida de l'umanitat l'exemple de la realizacion d'una utopia politica: aquel nòu país apareissiá coma una societat capabla de realizar de miracles impossibles fins alara tot en liberant de fòrças umanas colossalas al servici del progrès. D'un autre costat, pendent lo periòde situat entre los ans 1910 e 1930, amb l'aparicion de l'Avantgarda, fòrça intellectuals e artistas se projectèron dins l'utopia en temptant de crear d'espacis de comunion entre l'art, la foncionalitat e lo benestar de las massas.
Escacs
Fasas de la partida
Pendent una partida d'escacs, se distinguís generalament tres fasas principalament que son la dubertura, lo mitan de la partida e la finala.
Mitan de la partida
Lo mitan de partida acomença que la màger part dei pèças son desvolopadas. L'utilizacion de la teoria deis escacs vèn alora mens util e cada jogaire dèu avalorar sa posicion, concebre de plans basats subre aquelei caracteristicas e s'avisar dei possibilitats tacticas. La question principala d'aquela fasa es de sabar quand intrar en finala. Es a dire de cambiar de pèças per simplificar la situacion e obtenir una situacion favorabla per lo camp pus fòrt.
Finala
La finala de la partida es la fasa que se debana quand resta solament quauquei pèças sus l'escaquier. Tèn doas diferéncias principalas amb lei periòdes precedents : La situacion dicha zugzwang definís una posicion de pèças onte totei lei còps legaus possibles son pas favorables au jogaire.
Utopia
Sègle XX
Aquel entosiasme se veirà malmenat per las doas guèrras mondialas, los efèctes del crac de 1929, l'aveniment del nazisme e la descobèrta dels damatges causats per l'estalinisme; malgrat que lo nazisme foguèt pas cap utopia politica d'esperela, permetèt de far manifestar de tendéncias latentas de la tradicion utopica occidentala, coma l'obsession per la transparéncia, la subordinacion de l'individú a un Estat (o un sol cap) capable de lo guidar e l'atirança de la puretat; l'idèa utopica de l'emergéncia d'un òme nòu regenerat dubrirà las pòrtas de l'utopia del còrs, que passarà de l'igienisme a l'eugenisme. De son costat, lo destin de las societats comunistas de l'Euròpa Orientala accentuèt la question de la contra-utopia, en constatar que una utopia, qu'aviá mobilizat tant d'esper, veniá una cachavièlha de violéncia politica. Aquel mejan pessimista s'intensifiquèt pendent la Guèrra Freja, transcrich en d'òbras nombrosas tant literàrias coma cinematograficas de caractèr distopic.
Escacs
Organizacion
Lo jòc d'escacs modèrn es un espòrt organizat amb una estructura de federacions, de congrès e de tornegs internacionaus e nacionaus. L'organizacion internacinala centrala es dicha Fédération Internationale des Échecs (FIDE, Federacion Internacionala deis Escacs). La màger part dei federacions nacionalas fan partida de la FIDE qu'es membre dau Comitat Internacional Olimpic e mai se leis escacs son pas un espòrt presents ai Jòcs Olimpics. Lei competicions pus importantas son lei Campionnats dau Monde individuaus e leis Olimpiadas d'escacs que son un torneg per equipa.
Utopia
Sègle XX
A la fin dels ans 1960, lo filosòf alemand Herbert Marcuse declarèt "la fin de l'utopia": d'un costat s'acabèt la cresença dins lo progrès continú e automatic cap al benestar en mostrant, en particular amb lo nazisme, que una regression sobtada cap a la barbariá totjorn èra possible; d'un autre costat, l'alternativa utopica de la construccion d'una societat comunista capitèt pas sa promesa.
Malgrat aquò, dins un contèxte de descolonizacion, de desvolopament de la revolucion chinesa e de prosperitat capitalista, dins los païses occidentals espeliguèron fòrça movements de caractèr utopic. Aqueles, pasmens, presentavan una novetat: aquel còp, los protagonistas gaireben totjorn ne seràn los joves, puslèu aisits, que se revoltèron contra lo modèl de societat; aqueles movements se caracterizèron per una critica radicala de las institucions que reprodusián las relacions d'autoritat, coma la familha e las escòlas, e pel desir de tornar inventar de nòvas relacions socialas liuras. Foguèt tanben las revòltas de mai de 68, amb l'aparicion del movement ipí, del feminisme modèrne e de la revolucion sexuala".
Perspectivas de l'utopia
A la fin del sègle XX e al començament del sègle XXI, apareisson recurrentament d'autras utopias basadas sul biais de viure ensemble, de trabalhar e d'anar al delà dels modèls dominants, coma l'ecologia e l'altermondialisme, evolucions de las primièras prepausas ipís ; encara, s'enrasiguèt la cresença dins una societat del benestar garantida pel liberalisme economic e financièr autoregulat, cresença que sembla de s'esfondrar amb la crisi borsièra del 2008. Alara que, l'extraordinari desvolopament de las tecnicas de l'informatica fan aparéisser d'autras experiéncias utopicas: los usatgièrs dispausan de possibilitats d'expression e d'escambi massissas, dins un contèxte de granda libertat, e qualques uns i veson l'emergéncia d'una nòva forma "d'intelligéncia collectiva" de caractèr mondial.
Gabriac (Roergue)
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Noain (Elortzibar)
Noain (Elortzibar) es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Gabriac (Roergue)
Istòria
En 1837, las comunas de Ceyrac (en francés; occitan Seirac ? Ceirac ?) e Tholet (nom francés) son restacadas a Gabriac. Ceyrac aviá 436 abitants en 1793 e 508 en 1800, Tholet, aviá 278 abitants en 1793; après aquelas datas, las doás comunas son recensadas amb una autra comuna (Gabriac, probable : veire l'evolucion demografica).
Utopia
L'utopia dins la literatura
thumb|Illustracion d'una version alemanda de la Navigacion de sant Brandan (vèrs 1460) Vicent Simborg, dins L'utopia segon Llorenç Villalonga, ditz:.
A partir de More, lo genre literari utopic espeliguèt: que siá jos la forma de tractats politics, qu'adoptèron la ficcion per prepausar de nòvas estructuras socialas tot en s'aparant de la censura, o jos la forma de recits fantastics o satirics que permeton d'explorar de mondes extraordinaris e que sovent se confondon amb l'estricta sciéncia-ficcion. Al sègle XVIII apareguèt una autra forma de recit utopic ont per descobrir la societat ideala cal viatjar dins lo temps; la fe dins lo progrès ven la promesa qu'aquela utopia seriá una realitat dins l'avenidor.
Dins lo sègle XX apareguèron lo progrès ont èra, una cresença. A fòrça de regressions barbaras, manifestadas per las guèrras mondialas, lo nazisme e l'estalinisme, la literatura utopica foguèt traversada per la dialectica utopia/contra-utopia, sòmi e cachavièlha; òbras coma Nosautres, escricha en 1920 pel rus Ievgueni Zamiatin, 1984, de George Orwell o Un monde astruc d'Aldous Huxley, descrivon aquela inversion de l'utopia ont, en nom de la felicitat e de la societat ideal, l'Estat absorbís o destruís los individús per la terror.
L'utopia dins las autras arts
thumb|Òbra d'[[Iliazd (1919)]] Fòra de la literatura, son terren original, l'utopia foguèt illustrada fòrça dins la pintura e autras arts, e amb l'avantgarda del sègle XX, l'art ven un laboratòri d'experiéncias utopicas. Dins los ans 1910, Euròpa coneguèt un doble fenomèn: lo primièr, los artistas coma Kandinski, Mondrian e Malevich, cadun amb dins son pròpri movement, fondent l'art abstrach; l'autre, amb lo Bauhaus en Alemanha, De Stijl als Païses Basses e las grandas mobilizacions desencadenadas per la revolucion russa, los artistas vòlon participar a la transformacion sociala, trucar las linhas entre las bèlas arts e las arts aplicadas, o far al servici de la creacion industriala e. Atal, aqueles dos movements faguèron aparéisser la figura de l'artista coma creator d'utopias, inventor de formas ineditas e davancièrs del futur.
De son costat, lo movement futurista, que nasquèt lo 20 de febrièr de 1909 amb la publicacion del Manifest de Marinetti, es emblematic del nòu culte d'aquel debut del sègle: aquel de l'utopia de la tecnica. Atal, pendent aquela epòca, un pintre coma Fernand Léger, enfachinat per l'estetica de las maquinas, introdusís l'element mecanic dins la pintura. Alara que, las armas nòvas de la Granda Guèrra e l'espediment del taylorisme, emblèma dels "temps modèrnes" ridiculizats per Charlot, meton en relèu la cara inquietanta de la tecnologia mecanica, incorporada dins d'òbras coma la del dramaturg chèc Karel Čapek, R.U.R. (1920), que mòstra una revòlta dels robòts, o lo filme de Fritz Lang Metropolis (1926), que mòstra de maquinas devorant los umans e un robòt femenin regís las fòrças del mal.
Arquitectura
Dempuèi que Thomas More suggeriguèt que l'abitat determina lo caractèr egalitari de l'organizacion sociala, en explicant que los utopians vivon dins, l'arquitectura es una de las arts que generèt e que contunhan de generar lo mai de projèctes utopics. thumb|Al primièr plan, ciutat jardin obrièra d'Ungemach, a [[Estrasborg, fondada al començament dels ans 1920]] A la Renaissença se produguèt una prigonda reflexion sus la ciutat ideala, que pretend de la cambiar en òbra d'art d'esperela. Aquel corrent apareguèt en 1485, s'interessant subretot a l'arquitectura civila, considerant la ciutat coma una totalitat organica ont las proporcions devon dominar las partidas per crear un ensemble armoniós. Un dels primièrs projèctes concrèts foguèt lo del Filarete, realizat entre los ans 1457 e 1464 per son protector Francesco Sforza. Al començament del sègle XVI, Leonardo da Vinci tanben imaginèt de nòvas formas d'urbanisme que reflectisson la preocupacion per l'òrdre e l'igièna. Lo domeni militar permetèt de transformar fòrça d'aqueles projèctes en realitat, amb la construccion de ciutadèlas e fortalesas, coma aquela de Palma Nova a Venècia (1593).
Al sègle XVIII, los arquitèctes neoclassics coma Boullée (1728-1799), Ledoux (1736-1806) o Lequeu (1757-1825) imaginan ciutats e edificis que, en mai de respondre a las necessitats practicas, representan de valors e vertuts.
Qualques luòcs d'utopia
thumb|Accurata Utopiae Tabula (1730), mapa del [[País de Cocanha, de Matthäus Seutter]] La situacion d'un luòc nomenat "enluòc" a l'evidéncia varièt amb lo temps: las illas, perque son un monde a despart, totjorn foguèron pivelairas, e mai los espacis misterioses situats aprèp las montanhas nautas alunhadas o las regions prèp del pòl sud, mas tanben al delà de la Tèrra d'esperela, coma per exemple dins la luna o las autras planetas. Fin finala se tròba de vegada fòra del temps, dins lo passat o l'avenidor ...
Segonda
thumb|right|Animant mostrant un cambiament de color que dura una segonda.
La segonda (simbòl : s) es l'unitat fondamentala de temps dins lo Sistèma Internacionau d'Unitats. Scientificament, es definida per la durada d'un nombre donat d'oscillacions liadas a un fenomèn fisic dins l'atòm de cèsi. Dins la vida vidanta, correspond au seissanten de la minuta que correspond ela meteissa au seissanten de l'ora.
Origina de la basa 60
Lei rasonss de l'aparicion e de l'adopcion de la basa 60 per calcular lo temps son incertanas en causa de la manca de tractats antics sus lo subjècte. Segon l'astronòm Teon d'Alexàndria (vèrs 335-405), la cifra 60 es un nombre relativament pichon que presenta l'avantatge de tenir un nombre important de divisors. Pasmens, segon d'autreis explicacions foguèron avançadas per Georg Cantor (1845-1918) ò per Reinhold Hoppe (1816-1900), podriá existir un liame amb la durada aproximativa de l'annada (360 jorns) ò amb la geometria dau triangle equilaterau.
Oroqen
L'oroqen es la lenga tradicionala dels Oroqens (8659 al recensament de 2010). Aparten a la familha de las lengas tongozas, grop evenki. Es una lenga grèvament amenaçada.
Segonda
Origina de la basa 60
Quinei que sigan lei causas, lo sistèma sexagesimau apareguèt en Sumèr dins lo corrent dau milleni III avC. Foguèt adoptat per lei Babilonians que desvolopèron fòrça lei matematicas mesopotamianas durant lo milleni II avC. Basadas sus un compromés entre lei basas 10 e 60, son a l'origina de la division de l'ora en 60 minutas e d'aquela de la minuta en 60 segondas. Puei, gràcias a l'influéncia babiloniana, se difusèron dins d'autrei regions, especialament en Grècia e dins la Peninsula Indiana.
Oroqen
I auriá sonque 12 locutors perfièchament competents e 1200 amb una competéncia mai limitada. La chifra de 2 500 personas èra donada en 2000.
La lenga es pauc utilizada socialament e la lenga es pas escricha.
Segonda
La definicion sexagesimala
En certaneis obratges medievaus, d'autors coma lo sabent persan Al-Biruni (973-1050) ò lo filosòf Roger Bacon (vèrs 1219-1290) definiguèron una segonda qu'èra una subdivision dau cicle de la Luna. Dins aquò, aquela unitat podiá pas èsser mesurada amb un instrument mecanic e suscitèt gaire d'interès.
La definicion solara e l'adopcion de la segonda coma unitat temporala de basa
thumb|right|Retrach de [[Carl Friedrich Gauss, fisician e matematician alemand a l'origina de l'adopcion de la segonda coma unitat de basa dau temps.]]
A partir dau sègle XIV, en Euròpa e dins lo mond musulman, l'aparicion dei relòtges mecanic permetèt de mesurar de fraccions de jorn (mitat, tèrç, quart e mai dotzen). Pasmens, de progrès tecnics dins la concepcion dei mecanismes autorizèron pauc a pauc de mesuras pus precisas. A la fin dau sègle XVI, existián quauquei relòtges capables de mesurar una segonda. Puei, en 1656, una etapa importanta aguèt luòc amb l'invencion dau pendul per Christian Huygens (1629-1695). Corrèctament reglat, permetiá de batre una durada chausida.
Aquò entraïnèt pauc a pauc la definicion de la « segonda solara » que demorèt en usatge fins a l'invencion dei relòtges atomics. Venguèt egala a un seissanten de minuta ela meteissa egala a un seissanten d'ora. Lo nombre d'oras dins una jornada èra egau a 24, nombre ja adoptat per leis Egipcians, lei Babilonians e lei Grècs. Dins aqueu sistèma, la valor d'una segonda es donada per la relacion :
Lo perfeccionament continü dei cronomètres permetèt de mesurar aquela durada amb una precision importanta tre lo sègle XVIII. Per exemple, dins lo corrent deis ans 1730, lei mecanismes de John Harrison avián una desviacion inferiora a una segonda sus una durada de 100 jorns. En 1832, Carl Friedrich Gauss (1777-1855) prepausèt donc l'adopcion de la segonda coma unitat de basa dau temps dins son sistèma millimètre milligrama segonda. D'autreis idèas foguèron avançadas fins a la creacion dau Sistèma Internacionau d'Unitats en 1960. Pasmens, dins totei lei cas, la segonda i demorèt l'unitat temporala de basa e lo Burèu Internacionau dei Pes e Mesuras oficializèt aquela chausida en 1954.
Oroqen
Totun es utilizada a la radio e es una de las lengas reconegudas oficialament de la Bandièra Autonòma Oroqena (en Mongolia Interiora). I a pas cap de monolingue, los Oroqens parlan tanben lo mandarin del Nòrd-Èst, lo mandarin estandard e tanben per unes que i a lo mongòl, lo daur e l'evenki.
Segonda
La definicion deis efemeridas
La definicion solara de la segonda demorèt en vigor fins a la segonda mitat dau sègle XX mai suscitèt pauc a pauc de problemas en causa de sei limits. D'efiech, en 1695, l'astronòm anglés Edmond Halley (1656-1742) descurbiguèt d'escarts de data dins de calculs d'eclipsis ancians. Aqueu fenomèn foguèt explicat au sègle XX per l'aumentacion progressiva de la durada dau jorn terrèstre : es liat a la demenicion de la velocitat de rotacion de la Tèrra a l'entorn de son aisse en causa de l'influéncia gravitacionala de la Luna. Fòrça feble (dos millisegondas cada sègle), aqueu fach es pasmens geinant per una unitat fondamentala.
De trabalhs comencèron donc per basar la segonda sus un periòde de referéncia pus estable que lo jorn. L'idèa que s'impausèt foguèt d'utilizar una durada mesurada a partir dau movement de la Tèrra a l'entorn dau Soleu. Après d'esitacions entre l'annada tropica e l'annada siderala, la premiera foguèt finalament privilegiada. Adoptada en 1956, la definicion novèla fixèt la durada d'una segonda a la « fraccion 1/31.556.925,9757 de l'annada tropica 1900 ». En 1960, lo Sistèma Internacionau d'Unitats l'adoptèt a son torn tre sa mesa en plaça.
Oroqen
Dialèctes
Los dialèctes de l'oroqen son lo kumarchen, l'orochen, lo selpechen, lo birarchen e lo gankui. Lo gankui, parlat en Mongolia Interiora, es lo dialècte utilizat coma basa per la lenga estandard. Lo kurmachen a encara qualques dròlles qu'aprenon lo dialècte.
Segonda
L'adopcion de la definicion « atomica »
thumb|right|[[Fotografia d'un relòtge atomic francés deis ans 1980.]]
Après la Segonda Guèrra Mondiala, lo desvolopament dei recèrcas sus la radioactivitat permetèt de descubrir de fenomèns fòrça regulars au sen deis atòms. En particular, foguèron identificats lei fenomèns de transicion energetica entre divèrsei nivèus d'energia d'un atòm. Caracteristic d'un atòm donat, an de proprietats que semblan invariablas. Ansin, tre 1967, una definicion novèla foguèt adoptada per la segonda. Totjorn en vigor a l'ora d'ara, la definís a partir de la valor numerica fixada de la frequéncia dau cèsi, ΔνCs, e de la frequéncia de la transicion iperfina de l'estat fondamentau de l'atòm de cèsi-133 non trebolat, egala a 9,192,631,770 Hz, segon la relacion : Foguèt precisat en 1997 que la temperatura de l'atòm de cèsi-133 considerat es de 0 K.
La recèrca d'un escandau novèu
Lei relòtges atomics basats sus lo cèsi-133 an una precision importanta amb una error estimada a una segonda sus de periòdes de plusors centenaus de milions d'ans. Pasmens, dempuei la fin dau sègle XX, son apareguts de relòtges ben pus fisables qu'utilizan de transicions d'autreis elements coma lo calci, l'itèrbi, l'estronci, lo mercuri e l'alumini. Per exemple, en 2013, un relòtge utilizant una mòstra d'itèrbi agantèt un taus d'error d'una segonda sus un periòde de 16 miliards d'ans. De mai, en octòbre de 2015, lo BIPM fixèt la frequéncia de la transicion de l'estronci a 429,228,004,229,873,2 Hz, çò qu'indica son interès per aquel element que sembla fòrça prometeire.
Aqueleis evolucions laissan donc pensar que l'adopcion d'una definicion novèla de la segonda es possibla dins lo corrent de la premiera mitat dau sègle XXI. Permetriá la mesa en plaça d'un escandau de temps pus precís que serà util per mesurar certanei fenomèns fòrça brèus observats ò imaginats a d'escalas quanticas.
Definicion e simbòl
La definicion modèrna de la segonda es donada per la relacion entre la valor numerica fixada de la frequéncia dau cèsi, ΔνCs, e la frequéncia de la transicion iperfina de l'estat fondamentau de l'atòm de cèsi-133 non trebolat a una temperatura de 0 K, egala a 9,192,631,770 Hz : Son simbòl es « s » sensa ponch abreviatiu.
Multiples e sosmultiples
Lei multiples e sosmultiples principaus de la segonda son presentats dins lo tablèu seguent. Dins la vida vidanta, s'utiliza generalament la segonda, lo desen (decisegonda), lo centen (centisegonda) e lo milen (millesegonda). Lei sosmultiples son fòrça utilizats dins de domenis scientifics ò tecnics per mesurar de fenomèns fòrça brèus, especialament en quimia. En revènge, l'usatge dei multiples es relativament rar.
Enfin, existís d'autreis unitats multiplas de la segonda que fan pas oficialament partida dau Sistèma Internacionau mai que son fòrça utilizadas :
Unitats derivadas
Mai d'una unitat de mesura es derivada de la segonda. Au sen de la version actuala dau Sistèma Internacionau d'Unitats, se pòdon citar :
.cv
.cv es lo nom de domeni d'Internet per Cap Verd.
Referéncias
Toppdomän
Atanagild
Atanagild (o Athanagild) foguèt rei dels visigots d'Ispània e de Septimània de 554 a 567.
Pèrda de la Betica
Installat amb la cort a Toledo, mena una politica matrimoniala amb lo reis francs en maridant sas filhas. Brunilda esposa Sigisbert Ièr d'Austrasia, mentre que Galsvinta ven l'esposa de Chilperic Ièr de Neustria.
Zizur Nagusia
Zizur Nagusia es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
OpenStreetMap
drecha|sens_quadre|100x100px|Logo. OpenStreetMap (OSM) es un sit web e un projècte de cartografia liure del mond.
Elliott Smith
thumb|270px|Elliott Smith pendent un concèrt Elliot Smith (6 d'agost de 1969 - 21 d'octobre de 2003) siguec un cantautor american de pop independent. Eth sòn esturment primari ère era guitarra acustica. Viuec tota era sua vida en Portland, Oregon. Smith lutèc contra era depression, er alcòl e es drògues pendent fòrça ans. Era sua mòrt siguec causada per dues herides de guinhauet ath còr, efectuades per eth madeish, aparentament. Totun, es circonstàncies dera mòrt non an estat explicades totaument.
Le Pin Murelet
Geografia
Qu'ei ua comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Savés a 48 km al sud-oèst de Tolosa e 29 km al sud-oèst de Murèth.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Le Pin qu'èra de l'eleccion de Comenge, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Lombèrs e de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa qu'es Senta Magdalena (d'après l' Ordo). Tanlèu 1790, Le Pin qu'èra deu canton de Riumas. Le nom oficiau qu'es Le Pin et Lesperes en l’an  IV.
Las comunas deu Pin e de Murelet qu'estón creadas en 1790. Le Pin qu'annexè las comunas de Gotz e de La Haugareta enter 1801 e 1806. Le Pin qu'annexè Murelet en 1829. Totun, la seccion de Murelet (qui es ua enclava dens lo Gers) qu'estó transferida (24au lei deu 26 de març de 1829) a la comuna de Gençac (departament deu Gers) qui ei la medisha annada reünida a Montpesat. En 1921 (decret deu 22 de junh de 1921 ), la comuna pren oficiaument lo nom de Le Pin-Murelet a maugrat Murelet non sia pas mei en lo son territòri.
Pendent l'Ancian Regime, Gots, comunautat non parròquia, qu'èra de l'eleccion de Comenge, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush e de la senescaucia de Tolosa. Gots que pareish com comuna en l'an IV e en l'an VIII. Qu'incorporèn Gots au Pin Murelet aprèp 1819.
La Haugareta qu'èra tanben de l'eleccion de Comenge, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush e de la senescaucia de Tolosa. Qu'èra ua infima comunautat d'Ancian Regime de la quau lo nom sembla totaument dispareishut, a maugrat i aja aus archius comunaus deu Pin Murelet un libre de mutacion de 1819-1829.
Pendent l'Ancian Regime, St Romain (nom francés) qu'èra ua parròquia de la diocèsi de Lombèrs e de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa deu Pin, qu'es Sent Arroman. I a un lòc Saint Arroman dens la comuna, a l'èst deu Pin, au limit de la comuna e au sud de la RD 3, mès s'i vei pas mei de glèisa.
Zizur Zendea
Zizur Zendea es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Farnay
Farnay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Bob Marley
Bob Marley (nascut Robert Nesta Marley) foguèt un important musician, cantaire e compositor jamaican del genre reggae, amb altre pionièrs, coma Jimmy Cliff e Peter Tosh. Foguèt tanben un devòt de la religion Rastafari.
Grop Evenki
Lo grop evenki es un grop de lengas tongozas, l'evenki, lo negidal e l'oroqen.
Las tres lengas son parladas en Russia e en China per aperaquí 26 000 personas.
Miralh
Un miralh (var. mirau) o rarament espelh es una superfícia reflectiva pro clara per formar un imatge. L'exemple pus simple es lo miralh plan que fòrça gents an en cò sieu. L'exemple pus ancian es l'aiga tranquilla, ont abans l'invencion del miralh las gents s'agachavan.
Dins un miralh, un fais de lutz parallèl pòt cambiar de direccion entièrament e contunhar en essent parallèl, en podent produsir aital un imatge virtual d'un objècte en la siá grandària e forma reala. Existisson tanben de miralhs concaus, ont un fais de lutz parallèl es convertit en convergent, en trobant interseccion al fòcus del miralh e distorsionant l'imatge rebatut. Los miralhs convèxes son aqueles de corbadura invertida a aquela d'un miralh concau, los que provòcan un efièch opausat.
Los primièrs miralhs consistissián en una placa polida de metal, normalament d'argent. Los miralhs modèrnes son constituits d'un jaç prim d'alumini depausat sus una placa de veire que protegís l'alumini e permet al miralh de durar mai de temps.
La Balme-de-Thuy
La Balme-de-Thuy en arpitan (La Balme-de-Thuy en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Miralh
Istòria
Los miralhs coma utisses de tocador e objècte manual foguèron fòrça emplegats dins las civilizacions egipciana, grèga, etrusca e romana. S'elaboravan totjorn amb metal brunit, generalament "crubatz", argent o bronze, a aquel procès lo se coneis pel nom de plateig. Avián forma de placa redonda o ovala, ornada ordinàriament amb gravaduras o relèus mitologics al revèrs. D'aqueles miralhs se ne consèrva encara fòrça exemplars dins qualques musèus arqueologics. Pendent la nauta Edat Mejana l'usatge del miralh èra estranha, fins qu'al sègle XIII s'inventèt la fabricacion dels de veire e de cristal de ròca sus lama metallica, sens ne quitar de bastir los de solament metal fins al sègle XVIII. Lo miralh, coma mòble d'abitacion o cambra, comença al sègle XVI, doncas que malgrat que pendent los dos sègles anteriors se citen qualques exemplars istorics èra pas fòrça coneguts e lo sieu usatge èra pauc corrent. Dins aquel sègle se presenta coma marca d'elegància e gost artistic e ocupa una plaça de tria al salon coma objècte mobil e de dimensions redusidas. Cap al sègle XVII las fabricas venecianas arriban a bastir de miralhs de granda mesura e ne servisson ençà coma objèctes singularament decoratius en salons, qu'ocupan un luòc destacat.
La Balme-de-Thuy
Geografia
La municipalitat se situa en lo massís dels Aravis en aval de Thônes. Es longée pel Orgulhós.
Miralh
Lo miralh dins la cultura
Lo miralh ocupa una plaça importanta dins la mitologia e las supersticions de fòrça pòbles. L'imatge que s'i rebat s'identifica sovent amb l'arma o l'esperit de la persona: d'aicí per exemple que los vampirs, còrses sens arma, s'i rebaton pas. Quand qualqu'un es a mand de daissar aquel mond, se sòl cobrir los miralhs, de paur que l'arma de l'agonizant i demòre barrada. Lo miralh s'interprèta coma una fenèstra dins lo mond dels esperits. La legenda urbana de Veronica aprofècha exemplarament aquela vision. Totun, lo mond dels esperits tend a s'imaginar coma una contrapartida especulara del dels vius. Lewis Carroll desvolopa magistralament l'idèa del miralh coma entrada dins un mond envèrs en la segonda part de las aventuras d'Alícia. Lo miralh es tanben objècte frequent de consulta: lo jutjan capable de mostrar d'eveniments e d'objèctes distants dins lo temps o l'espaci. Dins lo conte de Blancanèu, lo miralh a la facultat de parlar e respond a las questions que li pausa la mairastra. John Ronald Reuel Tolkien repren amb lo sieu celèbre miralh de Galadriel la tradicion del miralh capable de mostrar lo futur. Dins lo roman de Harry Potter e la pèira filosofala, de J.K. Rowling, apareis lo miralh OESED, que rebat pas l'imatge de qui lo contempla, mas los sieus desirs pus prigonds.
La Balme-de-Thuy
Geografia
La commune se situe dans le massif des Aravis en aval de Thônes. Elle est longée par le Fier.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Los Alemands an investit lo vilatge lo data|26|de en lo marc de la siá ofensiva contra los maquis del scenari dels Glières. An cremat totas las granjas perque degun pòsca pas s'i amagar. A la fin de la Segonda Guèrra mondiala 27 cadavres an #èsser descobèrts sul territòri de la comuna. La, 13 còrs de resistentes avián #èsser trobats al luòc-ditz « La Grange al cònsol » e n'en abril 14 unes autres cadavres de resistentes fusillés lo data|13|d'abril|1944 an #èsser descobèrts al luòc-ditz « La Polida Incognita » en 3 charniers.
Ramon Barnils
thumb|Ramon Barnils en 1988 Ramon Barnils i Folguera (Sabadell, Catalonha, 13 d'octòbre de 1940 - Reus, Catalonha, 14 de març de 2001) foguèt un jornalista e reviraire catalan. Escriguèt e collaborèt a divèrses mejans de comunicacion coma Tele/eXpres, El Noticiero Universal, Agencia EFE, El Temps e La Vanguardia. Recuperèt El be negre amb potes rosses e faguèt possible la revista Ajoblanco, Solidaridad Obrera A mai participèt a Catalunya Ràdio dempuèi la siá fondacion.
Figura emblematica de l'integritat e de la qualitat jornalistica, foguèt creat qualques meses aprèp sa mòrt, en julh de 2001, lo Grop de Jornalistas Ramon Barnils e mai tard, aquel meteis an, la revista El Temps bategèt de son nom lo prèmi d'investigacion jornalistica en catalan que decernís cada an.
.cx
.cx es lo nom de domeni d'Internet per l’Illa Christmas.
Bardonescha
Bardonescha o Bardonèicha (localament) (Bardonecchia en italian) es una comuna occitana de Daufinat, dins la Val d'Ors (Valadas Occitanas). Es administrativament dins la província de Turin (a partir de 2015, la Ciutat Metropolitana de Turin) e la region de Piemont de l’Estat italian.
Istòria
Lo decret reial del 16 de junh de 1927 annexèt a Bardonescha las comunas de Melesen (qu'aviá annexat Los Arnauds en 1836), Mialaura e Archamola. Lo tractat de París cedèt la Val Estrecha a l'estat francés en 1947.
Villarroya de los Pinares
vinheta|Ermita de la Virgen del Loreto, Villarroya de los Pinares (Teruel). vinheta|Villarroya de los Pinares (Teruel).
Aldeanueva de San Bartolomé
Aldeanueva de San Bartolomé es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Rosalina Ròcha
Rosalina Ròcha, o mai sovent jos la forma francesa Roche; (Alès, 1946) es una escrivana occitana de Lengadòc. Fòrça implicada e activa dins l'occitanisme, foguèt fondadora de la revista e ostal d'edicion Jorn tre 1981.
Perthes (Nauta Marna)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dmitro Shelodco
Dmitro Shelodco (en ucraïnés, Дмитро Ілліч Шелудько - Ircliïu, 1892 - 1954 o 1963) èra un filològ e diplomata ucraïnés, qu’estudièt la literatura occitana anciana emai l’òbra de Frederic Mistral.
En 1919-1920 èra secretari de l’ambaissada d’Ucraïna a Sòfia (Bulgaria).
Acceptèt puèi un pòste d’ensenhaire a l’Universitat de Halle en Alemanha, que daissèt quand a son mèstre Spitzer li foguèt enebit d’ensenhar qu’èra judieu. Installat en Bulgaria, acabèt, un còp lo regim comunista installat, a trabalhar al Ministèri de la Propaganda e a estudiar l’òbra de Hristo Botev.
Son filh Alexei, de nacionalitat bulgara, es un scientific conegut.
Publicacions sus la matèria occitana
Segond la bibliografia de Vatteroni (veire seccion Bibliografia).
Ndendeule
Lo ndendeule es una lenga banto parlada en Tanzania.
Localizacion
Lo ndendeule es parlat dins lo sud-oèst de Tanzania.
Classificacion
Per Nurse e Philippson (2003), lo ndendeule fa partida d'un grop manda amb lo manda, lo ngoni de Tanzania, lo ngoni de Malawi, lo matengo, lo mpoto, lo tonga, siska, e lo nindi
Niels Bohr
left|80px|Medalha prèmi Nobel
Niels Henrik David Bohr (n. en 1885, m.1962) foguèt un fisician danés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisica en 1922.
Alexei Shelodco
Biografia
Nasquèt en Alemanha, a Halle, en 1920, filh del filològ Dmitro Shelodco.
La Massana
es una parròquia d’Andòrra. Sa populacion es de 0 abitants.
Villastar
Villastar es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Pangermanisme
Lo pangermanisme es un movement politic irredemptista dei sègles XIX e XX que son objectiu èra l'unificacion dei germanofòns d'Euròpa au sen d'un meteis estat. Aguèt una influéncia majora sus lo procès d'unificacion d'Alemanha e sus la vida politica alemanda. A partir de la fin dau sègle XIX, venguèt la basa ideologica de partits e d'organizacions racistas coma lo NSDAP d'Adolf Hitler. Per aquela rason, la pangermanisme es considerat coma una causa de la Segonda Guèrra Mondiala e es vengut un subjècte quasi tabó dins l'Euròpa actuala.
Guenèl
Lo Guenèl (en picard bolonhés: le guénel, deformacion de gai Noël ?, ) es una tradicion viva del pòrt de Bolònha de Mar. Per Nadal los dròlles de Bolònha, sonats les margas [mar'ɡa], se passejan per carrièra amb de bledas (bètrapes) curadas, amb la forma d'una cara qu'esclaira una candèla.
Aquesta tradicion que remembra la d'Halloween es tanben viva a Etaples, que li dison tanben guénel.
Tradicions parièras en Occitània
En Naut Carcin, per l'Avent los jovents e los mainatges anavan quistar de farina e d'uòus. Segon Xavièr Vidal, aqueles cants se dison guilhònas, e, dins d'unes vilatges que i a, se cantavan pel Cap d'an. Per Cap d'an se crida Al gui, l'an nuòu (gui es un francisme per vesc).
Ligams extèrnes
Referéncias:
Sant-Leven-ar-C'hoad
Sant-Leven-ar-C'hoad en breton (Saint-Lumine-de-Coutais en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
.cy
.cy es lo nom de domeni d'Internet per Chipre.
Saint-Jean-de-Bassel
Saint-Jean-de-Bassel es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Aquel pichon vilatge se situa en l'èst. En Moselle, tot pres del Alsace. Es a aperaquí 15 minutas de Sarrebourg.
Ce petit village se situe dans l'est. En Moselle, tout pres de l'Alsace. Il est à environ 15 minutes de Sarrebourg.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat a nomenat Beatus Johannes de Bassele al XIIIe sègle.
La commune c'est nommée Beatus Johannes de Bassele au XIIIe siècle.
Ernest Bai Koroma
Ernest Bai Koroma (Makeni, Sierra Leone, 2 d'octobre de 1953) es un entrepreneire e politician sierraleonés. Es, dempuèi lo 17 de setembre de 2007, l'actual president de Sierra Leone.
Garde
Garde es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
París Universitat Club
Lo París Universitat Club (PUC) — oficialament « París Universitat Club - Citat Internacionala Universitari de París » — es un club omnispòrts francés creat a París en 1906. Installat istoricament a l'Estadi Charléty, es uèi implantat dins autras installacions esportivas. Lo PUC compta mai de 9.500 licenciats despartits dins mai de 45 seccions esportivas diferentas. Es aderent de la Federacion francesa dels clubs omnispòrts.
Istoric
Lo París Universitat Club, club esportiu amator omnispòrts, foguèt fondat lo 1èr de mai de 1906, al Cafè Voltaire, per una seissantena d'estudiants.
Nascut de la fusion entre l'Associacion Esportiva Amistosa dels Escolars de París e de l'Associacion Esportiva dels Estudiants de París, lo París Universitat Club s'es balhat per mission de prepausar la practica esportiva als estudiants de París a mendre còst.
Eugène Olivier, escrimaire e intèrn en medecina dins los espitals de París, venguèt lo primièr president del París Universitat Club, que comptava egalament 60 membres fondators.
Las colors istoricas del PUC, violet e blanc, foguèron tanlèu adoptadas pels membres fondators : simbolizan las colors universitàrias – lo blanc per la coneissença e la puretat, lo violet per la modestia e la creissença personala.
Louis Lebel, membre fondator del PUC, crèa lo primièr blason del club : un escudet violet parat de bendas blancas.
La violeta, simbòl incontestat del PUC, es apareguda en 1924 sus un blason d'onor. Simbolizant la discrecion, la modestia mas tanben l'amistat sincèra e fidèla, valors ô quant importantas pel club, la violeta s'es enrasigada e fa uèi partida integranta de nòstra identitat.
Almendral de la Cañada
Almendral de la Cañada es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Carcassona
Carcassona (Carcassonne en francés) es una vila lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
La vila compta una populacion de 47,419 abitants, e l'aira urbana 96,420 abitants (2009).
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Abans l'Edat Mejana
A Carcassona se crosan dos grands axes de circulacion, que foguèron utilizats dempuèi l'Antiquitat : de la Mar Mediterranèa a l'Ocean Atlantic, e del Massís Central a la Peninsula Iberica.
La vila se compausa de doas parts plan diferentas. Ciutat se quilha sus un planòl sus la riba dreita d'Aude. La Bastida de Sant Loís s'espandís sus la riba esquèrra. Las traças umanas mai ancianas se trapan sul puèg de Ciutat, e datan del sègle VI abans JC. En 300 abans JC, los Cèltas s'impausan coma los mèstres de la region, mas al sègle II abans JC, los romans conquistan Provença e Lengadòc. Arriban a Carcassona e fortifican l'oppidum que pren lo nom de Carcasso. Los Romans ocupan la region fins al sègle V.
Los visigòts son alara los novèls envasidors e s'installan dins la Peninsula Iberica e en Lengadòc. Carcassona demorarà entre lors mans de 460 a 725. A la prima de 725, son los Sarrasins que venon e que s'apoderan de Ciutat. Carcassona se ditz alara Karkashuna. Mas los Sarrasins son fòrabandits de Lengadòc pro rapidament, los francs prenon la seguida en 759.
A l'Edat Mejana
Aprèp lo periòde de la Renaissença Carolingiana, quand los mèstres novèls del país prenon per lor compte l'eiretatge roman, l'Empèri esclatèt, çò que donèt naissença a l'epòca feudala.
Foguèt amb la dinastia dels Trencavèls (de 1082 a 1209) que la vila s'afirmèt coma centre politic e cultural excepcional. Aquel periòde ric vegèt lo desvolopament del catarisme. Los vescomtes tolerèron, emai protegiguèron l'eretgia sus lors tèrras. Aquesta actitud de tolerància aguèt per consequéncia la fin de la dinastia e la pèrda de l'independéncia occitana. thumb|285x285px|Vista de Carcassona en 1462 La Crosada contra los Catars lançada pel Papa virèt lèu-lèu a una guèrra de conquista. En agost de 1209, aprèp un sètge que durèt 15 jorns, lo jove vescomte de Carcassona foguèt pres pels franceses. L'independéncia occitana s'acabèt alara: los Trencavèls foguèron despoderats e lors tèrras foguèron donadas a Simon de Montfòrt en recompensa de sos actes militars, puèi passèron al rei de França en 1226.
A partir de son annexion al reialme de França, lo destin de Carcassona prenguèt una autra direccion.
Jol reialme de França
thumb|285x285px|Plan de Carcassona en 1650 La Bastida se desvolopèt plan rapidament e ven un centre comercial de primièra importància, particularament gràcias a l'industria textila. Carcassona expòrta sos draps fins al Levant.
Ciutat s'afirmèt d'aquel temps coma fortalesa reiala mas l'utilizacion de tecnicas novèlas de guèrra, e subretot lo desplaçament de la frontièra francoespanhòla en 1659 amb lo Tractat dels Pirenèus provoquèron pauc a cha pauc son abandon.
Al sègle XVIII, la Ciutat venguèt pas mai qu'un quartièr miserable de la vila ont se bastiguèron de fortunas immensas. Ne testimònian encara uèi los ostals particulars que se trapan dins la Bastida.
Teudis
Règne
Teudis es un militar ostrogòt enviat per Teodoric lo Grand qu'arriba a venir rei del visigòts. Establís sa capitala a Barcelona. Caça los francs fòra d'Ispània, mas taïnat per la menaça bizantina, ataca las tropas de Justinian Ièr a Ceuta, ont es desfach. Es tuat pauc après, dins son palais de Sevilha. Teudisel li succedís.
Sant Julià de Lòria
es una parròquia d’Andòrra. Sa populacion es de 0 abitants.
Miquèu Miniussi
Miquèu Miniussi (en francés: Michel Miniussi; París, 15 d'agost de 1956 - Niça, 9 de genièr de 1992) foguèt un escrivan occitan de Provença. Venguèt redactor de la revista Òc en 1986 qu'i escriguèt un bèl nombre d'articles, d'ensages e mai de poesias. La part gròssa de son òbra es encara inedicha; sonque son estats publicats per ara Jiròni en 1988 e postumament Lei Passatemps (1994), Hortus deliciarum (2002) e mai recentament Gràcias (Non Deo) (2015).
Biografia
Miquèu Miniussi nasquèt a París en 1956 al sen d'una familha d'origina provençala. Passèt sa joventut a Canas dins la familha mairala, impregnat de provençalitat.
Foguèt a l'entorn de sos 17 ans que s'endralhèt cap a l'occitanisme quand coneguèt lo Comitat Niçard d'Estudis Occitans. S'i impliquèt activament e participèt alara a la publicacion de la revista La Beluga. A Montpelhièr jos lo capitanatge de Robèrt Lafont, son professor a l'universitat, s'especializèt en literatura occitana. Venguèt puèi conservador de bibliotèca a Draguinhan. Entamenèt a partir d'aquel temps d'escambis, per mejan d'una correspondéncia regulara, amb mantes escrivans occitans coma per exemple lo montpelhierenc Max Roqueta e Bernat Manciet. Aflaquit per una malautiá grèva tre 1981, contunhèt son òbra fins que defuntèt en genièr de 1992.
Miniussi laissèt un fons impressionant d'escriches inediches. En 1994 demest aqueles se publiquèt Lei Passatemps (revirat en francés per Robèrt Lafont e illustrat per Bernat Manciet) que se ganhèt lo Prèmi Antigòna e en 2002 l'ostal d'edicion Jorn faguèt espelir una autra òbra, Hortus deliciarum.
Vau de Boniura
Vau de Boniura (Val-de-Bonnieure en francés) es, dempuei lo de genier de 2018, una novela comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta.
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Lista de bolets d'Occitània
Aquela lista gropa lei bolets superiors presents en Occitània.
Villel
Villel es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Vasteville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dennevy
Dennevy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Escaldes-Engordany
es una parròquia d’Andòrra. Sa populacion es de 0 abitants.
.cz
.cz es lo nom de domeni d'Internet per la Republica Chèca.
Erronkari
Erronkari es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Ymare
Ymare es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Villecey-sur-Mad
Villecey-sur-Mad es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ymare
Geografia
Ymare fait partie du canton de Boos et se situe à 18 km de Rouen.
Villecey-sur-Mad
Istòria
Ancian vilatge en dependent de la prévôté de Prény e en levant per conseqüent del pòrti de Lorraine, Villecey-sus-Mad #venir francés l'an 1718 en lo moment de la signatura del tractat de París e i aguèt integrat dins l'anciana província de las Tres-Évêchés.
Ymare
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Origina del nom : a, lo vilatge se truca Wimara, nom d'origina nordique, en significant la pèira blanca. Qualqu'uns supausan #que s'agís del nom d'un senhor.
L'existéncia de Ymare a mencionat per las primièras fes l'an 1240, mas la siá origina es benlèu romaine. Situat sul Mont a las Pèiras, lo vilatge i auriá #èsser un pol d'abitat, probablament un refugi pels abitants dels pòbles alentour. A, lo pòble compti 200 abitants. Lo fief de Ymare aperten al abbaye de Sant-Ouen. A aquela epòca, la taxa per ostal val 5 jos o una bèstia, generalament escuelhuda entre las mai polidas.
Visita del primièr ministre François Fillon lo Data|25|de.
Origine du nom : au, le village s'appelle Wimara, nom d'origine nordique, signifiant la pierre blanche. Certains supposent qu'il s'agit du nom d'un seigneur.