cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Infèrn
Segon lo cristianisme
La durada dels castigs en infèrn faguèt l'objècte de controvèrias dempuèi los primièrs temps del cristianisme. L'escrivan e teologian crestian del sègle III Origenes e son escòla, l'escòla d'Alexandria, ensenhavant qu'aqueles castigs avián per tòca de purificar dels pecats, e qu'èran proporcionals a l'importança de las pècas comesas. Origenes sostengavan qu'amb lo temps l'efièch purificator seriá obtengut per totes, quitament los marrits, que lo castig acabariá e qu'aqueles que se trobavan en infèrn poirián fin finala aver drech al bonaür. Aquela doctrina foguèt condemnada pel segond concili de Constantinòble en 553, e la cresença dins un castig eternal dins l'infèrn ven caracteristica de las Glèisas ortodòxa e catolica. Passa tanben dins los simbòls de las Glèisas reformadas, mas la doctrina de l'infèrn foguèt rebutada pels pensaires mai radicals de la Renaissença.
Denominacions apreissent dins los tèxtes biblics
Dins L'Ancian Testament (dins la religion catolica) : Dins lo Nòu Testament :
Representacions artisticas medievalas
vinheta|L'Infèrn, tampa drecha del triptic Lo Jardin dels délicis de Jeròni Bosch. vinheta|Une vision de l'infèrn (bas-relèu del portal del Jutjament Darrièr de la [[Catedrau de Nosta Dauna de París|catedrala Nòstra Dòna de París).]] Las representacions iconograficas de l'Infèrn son presentas dins las glèisas (timpans, capitèls, frescas…), dins los manuscrits e las pinturas. L'infèrn apareis coma un luòc de tortura, bolhissent e caud, ont s'activan de desenas de demònis. Es un tèma recurrent de l'iconografia piosa de l'Edat Mejana, subretot dins lo catolicisme.
La representacion literària mai detalhada d'aquel periòde es la primièra partida de la Divina Comèdia de Dante Alighieri, l'Infèrn.
Concepcions segon los movements crestians
La nocion d'un infèrn ont brutlam per sempre es tirada de l'interpretacion al primièr gra d'uunes passatges del Nòu Testament. Pasmens, de movements se dison crestians (coma l'adventisme, una declinason del protestantisme, o los Testimònis de Jehovà), mai sovent eissit de doctrinas de William Miller (1782–1849), partejan pas aquelas cresença.
Dins le catolicisme
Sus basa de las Escrituras e del rasonament rebaton la Tradicion catolica, lo Catequisme de le Glèisa catolica (1992) afirma l'existéncia de l'infèrn e son eternitat (article 12, partida IV, paragrafes N° 1 033 a 1 037 ). Se referís a l'Evangèli, ont Jèsus parla sovent de la « geena », del « fuòd que s'atuda pas ».
Alara sembla s'opausar a l'amor, l'infèrn seriá al contrari dins la quita logica de l'amor. Se Dieu es amor, respècte la libertat de l'òme, sens que i a pas d'amor, e accèpta que l'òme posca lo refusar e causís de n'èsser separat.
Segon lo Catequisme, aquí i a pas cap de fatalisme : « Dieu predestina pas degun a l'infèrn; cal per aquò una aversion volontària de Dieu » e sol un refús, volontari, liure e plenament conscient de Dieu e de l'amor del propdan mèna en Infèrn de meteis que sola la causida de Dieu, de l'amor del propdan mèna al Paradís: « a la fin de vòstra vida, se vos demandarà compte de vòstre volontat e de vòstre amor » (Sant Joan de la Crotz, Senténcias, ). Es sus aquel punt, coma sus aquel de l'incompatibilitat entre far lo mal e declarar causir Dieu, qu'insistís lo Catequisme :
Sant Pau escrich dins son Epistòla als romans « Mas, per ton endurciment e per ton còr impenitent, amassas un tresaur de colèra pel jorn de la colèra etde la manifestacion del just jutjament de Dieu, que tornarà a cadun segon sas òbras; reservant la vida eternala a aqueles que, per la perseverança de far ben, cercan l'onor, la glòria ee l'immortalitat; mas l'irritacion e la colèra a aqueles que, per esperit de disputa, son rebèls a la vertat e obeïssent à l'injustícia ». Atal, cossí los benastrucs del cèl son tractats sefon la diversitat de lor meriti, n'es del meteis biais pels damnats.
Per la filosofia e la teologia catolicas, aquó a pas d'un costa vindicatiu o una gelosia de Dieu, mas s'agís de la consequéncia de çò qu'i a pas de bens independents mas una unicitat du Ben. Lo Ben e Dieu se confondon. Dieu es tot; Dieu es Amor donc tot çò qu ven de l'Amor ven de Dieu. Causir l'un es causir l'autre, quitament de biais inconscient al començament: aquel que vòl lo Ben pòt pas que lo reconéisser del moment que compren Dieu. Que cercant lo Ben vertadièr e absolut, fa gaug de lo trobar en Dieu, e corrís cap a el. Al contrari aquel que ditz vòl lo ben mas fa pas gaud d'o trobar en Dieu mas désire vivre separat de el en parallèl, s'interessa mai a el qu'al ben e cerca la sieuna glòria. Tomàs d'Aquin escriu per exemple al subjècte de l'Infèrn dins la Soma Teologica que « Dins la damnacion dels reprovats la misericòrdia apareis; non pas, a la vertat, que Dieu lor lèva tota pèna, mas que lor aleujar aquela pèna, lo punissent mens que lo meritan » (Ia, q.21, a.4, ad 1).
Atal, aquel que ditz aver cercat lo ben mas refuza de reconéisser que lo trobarà pas qu'en Dieu se separa d'el coma aquel que cerquèt pas que lo mal e refusèt Dieu, dempuèi lo començament.
Vescomtat de Donges
Lo Vescomtat de Donges èra un fèu medievau de Reiaume de França fondat vèrs lo sègle X e desaparegut en 1794.
Infèrn
Dins le catolicisme
« La pèna principala de l’infèrn consistís dins la separacion eternala d’amb Dieu en qual sol l’òme pòt aver la vida e lo bonaür per que foguèt creat e als quals aspira. ».
Segon la Teologia catolica, Dieu essent l'Amor, la Vertat, la Vida, aquel que lo rebuta, rebuta tot aquò torna dins l'Òdi, la Mensorga e la Mòrt.
Pels Adventistas del seten jorn
Los Adventistas del setene jorn creson pas que los marrits patisson per l'eternitat dins l'infèrn, mas ensenha que los mòrts son inconscients e que l'alma umana es pas immortala. Acceptant la mòrt de Jèsus-Crist, los individús son de nòu connectats a Dieu a auràn la vida eternala. Aqueles que causisson d'èsser pas réconciliats amb Dieu, considerat coma la font de vida, causiguèron la mòrt per pèca. Los Adventistas del seten jorn creson que las descripcions dins la Bíblia parlant d'una punicion pels marrits pel fuòc descrivent de fach lo destin final dels pecaires après l'aveniment del Crist.
Pels Tesimònis de Jehovà
Los Testimònis de Jehovà rebutan l'idèa d'un infèrn de fuòc que seriá un luòc de sofriment eternal après la mòrt. Per eles, la Bíblia ensenha que los mòrts son inconscients e que l'alma umana es pas immortala. Citan sovent al subjècte los passatges d'Ecclesiast 9 : 5, 10 e d'Ezequièl 18 : 4. Atal, dins lor doctrina, los injustes coma los bons van dins lo sheol. Seran dins lo sheol fins al jorn dels jutjament divin (de Jehovà). Mai, segon eles l'existéncia d'un infèrn de fuòc ont los umans serián tormentats après lor mòrt es incompatible amb la qualitat dominanta de Dieu :  l'amor (1 Joan 4:8).
Segon l'islam
L'Infèrn, nomenat Jahannam, a set pòrtas e es destinat subretot als mescresents coma castig suprèma.
Fòrça passatges de l'Alcoran descrivon l'infèrn; per exemple : Los noms dels diferents gras de la demora de perdicion son totes citats dins l'Alcoran mas escampilhats dins mai d'unas soratas e de desenas de versets segon lor contengut. Lor òrdre seriá benlèu atal, del mai naut gra (castig mendre) al mai bas gra (castig enòrme) segon Al-Dahhak :
Segon lo bodisme
Dins la tradicion bodista transmesa pels Tibetans, los infèrns son un dels sièis mòdes de l'esfèra de las passions. La cosmologia tradicionala descriu 16 infèrns : 8 infèrns brutlants, 8 infèrns glaçats, d'infèrns periferics e d'infèrns efemèrs. S'i dich de las renaissença dins aqueles estats infernals son induchas per d'actes negatius produchs jos l'influéncia de la colèra.
Per qui e cossí son produchas Las armas dels abitants dels infèrns? Qui fa lor sol de metal brutant ? E d'nt venon lors brasièrs ? Lo boda ensenha que totes aqueles fenomèns Son la produccion d'un esperit en presa a las passions Shantideva, Bodhicaryâvatâra.
Yanluowang (閻羅王) (lo rei Yanluo) es un dieu chinés d'origina bodista, gardian e jutge de l'infèrn. Es una divinitat segondària tanben presenta al Japon jol nom de Enma.
Lo mèstre bodista zen Taisen Deshimaru diguèt: « L'infèrn se trapa pas dins un autre mond, existís dins nòstre esperit.»
Segon l'indoïsme
Selon Jean Herbert, indianista francés, « Infèrn e paradís son considerats dins l'Índia sonque coma de luòcs de demorança temporaris ont anam de còps qu'i a per prene la retribucion de la nòstras accions bonas o malas qu'an pas encara portat lor fruch » « Un paradís que seriá eternal es una una contradiccion " [segon Vivekananda], e del meteis per l’infèrn. Aqueles tèxtes, prises literalament (per exemple la Bhagavad-Gita, I, 44), semblan indicar lo contrari, mas totes los commentators e, çò qu'es mai important, totes los savis son categorics. Aquel caractèr non eternal s’explica subretot a causa de doas consideracions d’òrdre logic. La primièra, es que se aqueles sejorns an un començament, devon, coma tot çò qu'a un començament, aver tanben una fin. La segonda, es que las accions qu'es capable l'òme essent necessàriament limitadas, amn una fini, e podent pas èsser infinidas, lors consequéncias pòdon pas aver lo caractèr d’infinitat qu'ellas meteissas an pas. La durada dels castigs e prèmis d'aqulas accions umana es dons de segur limitada e proporcionala » Jean Herbert, Spiritualité hindoue, Albin Michel, 1972, p. 108-109.
Segon l'esoterisme modèrne
Segon los esoteristas modèrnes, coma lo teosofisme d'Helena Blavatsky, l'antroposofia de Rudolf Steiner, Omraam Mikhaël Aïvanhov e plan d'autes, reincarnacionistas, i a, après la mòrt del còrs fisic, survivença d'unes còrs esubtils, puèi infèrn e paradís, fin finala reincarnacion. .
Segon Allan Kardec
Segon le fondator de l'espiritisme, l'infèrn es pas un luòc circonscrit. L'infèrn designa l'estat de sofriment ont los esperits imparfièchs se trapan en rason de las sieunas mancas personalas qu'an pas encara corrigits. Aquel estat es pas eternal e depend de la volontat dels sieus esperits de progressar. Los spirits utilizan puslèu lo tèrme « bas astral » (puslèu qu'« infèrn ») per designar aquel estat de sofrença per que passan los esperits pauc evoluits.
Referéncias
<references group="C"/>
Villa Alemana
vinheta|228px|drecha|Escut de la vila de Villa Alemana Villa Alemana qu'ei ua vila chilena. Sa populacion qu'èra estimada a 122 806 abitants en 2002. Sa superfícia totau qu'ei de 97 km².
Merdançon (omonimia)
Merdançon es un nom de riu pro espandit en Occitània:
Chasteuvielh
Chasteuvielh (Châteauvieux en francés) es una comuna dau Daufinat occitan situada dins lo departament daus Auts Aups e la region Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Badèth
Badèth (Bazet en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [ba'dèt] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Bazed en 1285, De Bazeto, en latin, en 1342 e 1379, Baset, Vaset en 1429, Bazet (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Dauzat, lo nom qu'ei escur. Lo sufixe que pòt estar -ellum o -ittum. R. Aymard que pensa au nom germanic d'òmi Bauso.
Aigamarina (color)
L'aigamarina es una color blava verdosa, semblabla a la de l'aiga de la mar. Pren lo nom de la gemma aigamarina, varietat del mineral bericle, que lo nom ven del latin, aqua marinā, aiga de la mar, per referéncia a la color.
Una mòstra de la color aigamarina:
Nòtas
<references group="N"/>
Şoldăneşti
Şoldăneşti qu'ei ua vila en Moldàvia. 47.815°N, 28.79333°W
Ternant (Charanta Maritima)
Ternant  es una comuna francesa administrada per lo departament de Charanta Maritima de la region de Novèla Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Ternant domina de 10–15 m la ribièra bassa d'un cors d'aiga important, Boutonne, mas d'autras comunas del meteis nom an un autre siti. La dificultat ambe'l compausat Ternant es que gaireben totas las comunas son traversadas per una val o una comba e que lo sens es donc fòrt pauc discriminant.
Canòp de Chiusi
vinheta|Tèstas de canòp - musèy de Chiusi. vinheta|Tèstas de canòp e al fon, cadieral de ceremonia - musèu de Chiusi. vinheta|Canòp figurat en pè (reconstitucion) - musèu de Chiusi. vinheta|Tèsta de canòp a la [[Carlsberg Glyptothek de Copenaga.]] Lo canòp de Chiusi designa un vas destinat als Etruscs a recèbre las cendres del mòrt seguent los rites en prctica pendent lo periòde dels sègles VII e VI AbC.
Practicas funeràrias
Alara que los rites funeraris etruscs qu'an precedits donavan la forma de son abitat a l'urna du mòrt (urna-cabana), o a sos objèctes (urna biconica susmontada d'un casc de bronze per l'òme, d'un colar per la femna), le rite del canòp privilegia la forma de l'uman, quitament traducha simbolicament.
Lo vas canòp de Chiusi es tipic de las produccions etruscas d'aquesta region de la província de Siena,  e practcament sonque dins aquesta zona, çò qu'explica lo nom qu'aqueste rite contunh al sègle V AbC. Alara que las autras cuitats etruscas practica alara l'inumacion.
Se destria totalament del vas canòp egipcian que permetava de conténer, en quatre vases, las viscèras del mòrt embaumat (lo tèrme canòp concernís la destinacion del vas pas la similitud de forma).
Lo vas, de factura rustica sens ornementacion, e cobèrt d'un tap antropomòrf representant la tèsta del mòrt, l'ensemble representant lo múrt de biais simbolic (disproporcions, abséncia de cambas), que la cremacion faguèt desapareisser la forma fisica (unes mascs en bronze rebutat an precedit istoricament la representacion en volum d'aquesta tèsta).
Doas ansas le completan permetent lo transpòrt veire la pausa de braces figurats amovibles.
Lo resultat fòrça liure de la representacion umana, sens prene en compte las proporcions, es tipic de l'art etrusc. Sul vas de Chiusi, las partidas del còrs son simplament juxtapausadas, amb de braces mobils fixats per de clavelets metallics. la tèsta es sovent ornada pendents fixats dins los traucs de las aurelhas.
A vegada lo torax es simulat sus la pança del vas.
L'ensemble, en impasto (argila pauc desgrassada), èra plaçat sus vas mai grand o sus cadieral, un dossièr redond de pèira o de teralha nomenat cadieral de ceremonia. Tot aqueste ensemble funerari èra plaçat dins una gèrla granda nomenada ziro, cobèrta d'una lausa (a vegada en forma « tap de champanhe »), e davalat dins un potz.
Man Ray
Man Ray, nascut Emmanuel Rudzitsky (o Rudnitsky o Radnitzky o Radenski), lo 27 d'agost de 1890, a Filadèlfia, Estats Units d'America, mòrt lo 18 de novembre de 1976, a París, França, es un pintre, fotografe e réelizator de filmes, actor del dadaïsme a Nòva York, puèi del surrealisme à París.
Biografia
thumb|esquèrra|[[Salvador Dalí e Man Ray a París en 1934.]]
Lo 14 de julhet de 1921 Man Ray desembarquèt a Le Havre (Sèina-Maritima), puèi arribèt a París ont Marcel Duchamp l'acculhèt. La mèsma serrada, foguèt presentat als surrealistas Louis Aragon, André Breton, Paul Éluard e Gala, Théodore Fraenkel, Jacques Rigaut e Philippe Soupault. S'installèt dins lo quartièr du Montparnasse, encontrè e s'enamorèt de la cantaira francesa e modèla Kiki de Montparnasse. Tanben encontrèt lo grand codurièr Paul Poiret. Realizèt fròça fotografia de mòda que foguron publicada dins de magazines e lo faguèron conéisser. Amb Jean Arp, Max Ernst, André Masson, Joan Miró e Pablo Picasso, presentèt sas òbras a la primièra mòstra surrealista de la galeriá Pierre a París en 1925. Amic de Marie-Laure de Noailles e de Charles Vicomte de Noailles, filmèt en 1928 a Ieras a la Villá Noailles son tresen filme Les Mystères du château de Dé.
thumb|left|Man Ray fotografiat per [[Lothar Wolleh a ParÍs (1975).]] thumb|La tomba de Man Ray al [[cementèri del Montparnasse: .]]
Fotografias
thumb|upright=0.8|[[Marcel Duchamp en Rrose Sélavy (1921).]]
Gui de Montfòrt-Bigòrra
Gui de Montfòrt-Bigòrra (mòrt en 1220, Castèlnòu d'Arri) foguèt un chivalier francés que participèt a la Crosada deis Albigés dins lo camp crosat. Èra lo fiu de Simon IV de Montfòrt e d'Alix de Montmorency. Vengut còmte de Bigòrra en 1216 gràcias ai victòrias crosadas, foguèt tuat en 1220 au sètge de Castèlnòu d'Arri.
Grand-Laviers
Grand-Lavier en picard (Grand-Laviers en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Nòtas
<references group=N/>
Beurizot
Beurizot es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
John Diefenbaker
John George Diefenbaker (n. 18 de setembre de 1895 - m. 16 d'agost de 1979) avocat e òme politic foguèt primièr ministre de Canadà entre 1957 e 1963.
Humbert V de Beaujeu
thumb|Escut d'Humbert V de Beaujeu
Humbert V de Beaujeu (1198-1250) èra un noble francés prince de Dombes, senhor de Beaujeu e cap deis armadas francesas durant lo rèine de Loís IX. Dirigiguèt la campanha còntra lo Comtat de Tolosa a la fin de la Crosada deis Albigés a partir de 1226 puei foguèt lo segond dau rèi durant la Setena Crosada.
Liberty ship
thumb|right|[[Fotografia dau SS John W. Brown, un Liberty ship subrevivent en 2000.]]
Lo tèrme Liberty ship designa un ensemble de 2,710 cargos estatsunidencs construchs durant la Segonda Guèrra Mondiala per assegurar de missions de transpòrt au profiech deis Aliats. D'una longor d'aperaquí 135 m, podián transportar 10,000 t. Sa particularitat principala èra son estandardizacion destinada a permetre l'aplicacion dei principis dau fordisme dins lei chantiers navaus. De mai, lei materiaus utilizats èran de qualitat febla, çò que permetiá de trobar aisament lei matèrias premieras necessàrias. Ansin, en mejana, 70 jorns èran necessaris per acabar la construccion d'un tau naviri. S'aquela produccion accelerada aviá quauquei consequéncias negativas amb de naviris perduts per de defauts de fabricacion, aquò permetèt ais Estats Units de transportar sa produccion militara (avions, carris, municions... etc.) e sei tropas vèrs lei diferents teatres d'operacions. La màger part dei Liberty ship subrevisquèt a la guèrra. Certanei foguèron donats a de país aliats per leis Estats Units que lei gardèron en servici fins ais ans 1970.
Noyelles-lès-Vermelles
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Gardar la siá arma de vilatge e saber evolucionar amb los besonhs de la populacion, tala es l'escomesa #que pòrta dempuèi mai de 30 ans, la municipalité. A ieu-camin entre las aglomeracions #que centralisent las activitats (Lille, Lens, Béthune), la municipalitat de Noyelles-las-Rojas permet als sieus administrats d'aprofechar encants de la campanha e de la proximitat de las vilas. Vilatge fleuri dempuèi 2004, Noyelles met un ponch d'onor a melhorar lo sieu marc de vida mas ne desbremba pas pas doncas los besonhs necessaris de tota la siá populacion.
La municipalitat de Noyelles-las-Rojas fa partida de la Comunitat d'aglomeracion « ARTÉS COMM ». Es un dels mai vasts ensems intercommunaux de França (58 comunas, près de 210,000 abitants, sus un territòri de qualque ). Exercís de competéncias màgers en matèria de desvolopament del territòri e de servicis a la populacion (ramassage de las déchets, transpòrts en comun...)
Garder son âme de village et savoir évoluer avec les besoins de la population, tel est le pari que mène depuis plus de 30 ans, la municipalité. À mi-chemin entre les agglomérations qui centralisent les activités (Lille, Lens, Béthune), la commune de Noyelles-les-Vermelles permet à ses administrés de profiter des charmes de la campagne et de la proximité des villes. Village fleuri depuis 2004, Noyelles met un point d'honneur à améliorer son cadre de vie mais n'en oublie pas pour autant les besoins nécessaires de toute sa population.
La commune de Noyelles-les-Vermelles fait partie de la Communauté d’agglomération « ARTOIS COMM ». Elle est un des plus vastes ensembles intercommunaux de France (58 communes, près de 210,000 habitants, sur un territoire de quelques 386 km). Elle exerce des compétences majeures en matière de développement du territoire et de services à la population (ramassage des déchets, transports en commun...)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
École des technologies numériques appliquées
École des technologies numériques appliquées o ETNA o Escòla superiora d'infomatica ETNA es una escòla d'informatica qu'existís dempuèi 2005. Es una escòla d'informatica en França.
Moyenneville (Oise)
Moyenneville  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Oise de la region de Picardia.
Geografia
Lo pichon riu lo Aronde passa sus la municipalitat de Moyenneville.
La petite rivière l'Aronde passe sur la commune de Moyenneville.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Grandcourt (Sòma)
Grandcourt (Sonme) en picard (Grandcourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Vervant (Charanta Maritima)
Vervant  es una comuna francesa administrada per lo departament de Charanta Maritima de la region de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Canopus
thumb|200px|right|Estela Canopus, Epòca astronomica J2000.0 Canopus (α Carinae segon la designacion de Bayer) es l'estela mai brilhanta de la constellacion australa de la Carèna e la segonda mai brilhanta estela del cèl après Sirius (α Canis Majoris) (levat lo Solelh) amb una magnitud aparanta de -0,72. Es la sola estela de tot lo cèl capabla de rivalizar de treslús amb Sirius.
Marca lo timon de l'anciana nau Argo e portava lo nom del pilòt del rei Menelas pendent la guèrra de Tròia. Foguèt utilizada per Posidonios per evaluar la longor del meridian. esquèrra|vinheta|271x271px| Metòde de Posidonios per calcular la longor del meridian terrèstre utilizant la nautor de l'estela Canopus a [[Ròdes e Alexàndria]]
Per coïncidéncia, per sa brilhància e sa posicion, alunhada l'eqüator celèste, Canopus es una estela importanta per la navigacion de las sondas espacialas americanas. En efièch dins la majoritat dels programas espacials americans la navigacion se fa segon 3 axes, alinhats sul Solelh e l'estèla Canopus, que la visibilitat servís de marca fixa simpla de trobar.
71 còps mai granda que lo Solelh, Canopus es una supergiganta, mas pas pro massissa per venir a tèrme una supernòva; acabarà probablament coma nana blanca. Es possible qu'aja començat la fusion de son oxigèn e poiriá venir una nana blanca compausada de neon e d'oxgèn, un cas gaireben pauc corrent.
Se trapa a 310 annadas lutz çò qu'es fòrça mai alunhat que Sirius. En realitat, Canopus es 15 000 còps mai brilhanta que lo Solelh e Sirius l'es pas que 22 còps, çò que ne fa l'estela mai brilhanta dins un rai d'al mens 700 annadas lutz a l'entorn del sistèma solar.
D'una color jauna blanca, Canopus es una supergiganta de tipe espectral F0 e de classa Ib.
En setembre de 2008, una equipa d'astronòmas, operant a l’instrument Amber del VLTI, mostrèt que la superfícia d'Alpha Carinae compòrta de tacas solaras que lo diamètre pòt aténher 20 còps d'aqueste del Solelh. Establiguèron presisament sa massa (6,93 massas solaras (+/- 0,15)) e son diamètre (71,4 diamètres solars).
Noms
Canopus es lo nom de l'estela aprovada per l'Union astronomica internacionala lo 20 de julhet de 2016.
Tiraspol
Tiraspol ( pron. romanesa: [tiˈraspol] ; en rus e ucraïnian: Тирасполь, pron. russa: [tʲɪˈraspəlʲ] ) es un vila de Moldàvia. Es la capitala de la region separatista de Transnístria.
Sa superfícia es de 50 km² e sa populacion estimada seriá de 135 700 abitants en 2013. La vila es situada a l'èst del riu Dnièstre.
Abokir
Près del vilatge demoran fòrça rèstes de bastits antics, egipcians, grècs e romans. Se supausa que las roïnas situadas a unes tres quilomètres al sud èst del vilatge son aquestas de la ciutat de Canòp. Un pauc mai a l'èst, lo braç canopic del Nil (uèi assecat) desembocava dins la Mediterranèa.
Batalhas d'Abokir
La vasta baia d'Abokir (Khalīj Abū Qīr) s'espandís a l'èst fins a la boca del Nil de Rosèta. Es aquí que lo 1èr d'agost de 1798, l'Amiral Nelson, comandant la flota britanica de Méditerranèa, combatiguèt la flota francesa la batalha d'Abokir, tanben nomenada batalha del Nil. L'emportèt la Royal Navy.Se dich tanben batalha d'Abokir l'engatjament entre l'armada expedicionària francesa, victoriosa, e los janissaris turcs que se debanèt lo 25 de julhet de 1799.
Près d'Abokir, lo 8 de març de 1801, l'armada britanica comandada per Ralph Abercromby debarquèt malgrat la resisténcia acarnida de la fòrça francesa retirada sus la plaja.
Taylorisme
Lo taylorisme es un metòde de trabalh que lo nom ven de son inventor, l'engenhaire american Frederick Winslow Taylor (1856-1915). Apareguda vèrs 1880, establís una organizacion scientifica del trabalh gràcias a una analisi detalhada dels biais e tecnicas de produccion (gèstes, ritmes, cadéncias, eca.) per tòca de capitar lo« the one best way », es a dire lo melhor biais de produire (definicion, tèrme e decopatge de las tascas), de pagar (passatge del salari a la tasca al salari orari), e d'obtenir de condicions propias a fornir lo rendement maximum.
Aquelas idèas foguèron fòrt plan aculhidas dins la siderurgia onte lor aplicacion se traduís per de resultats plan apreciables. Taylor expausa son metòde dins un libre titulat The Principles of Scientific Management (1911).
Aqueste sistèma deu pas èsser confondut amb lo trabalh de cadena, organizacion ja practicada dempuèi de temps, mas qu'Henry Ford als Estats Units d'America e Louis Renault en França foguèron los primiers a aplicar dins lo sector jove de l'automobila, e que lo taylorisme constituís pas qu'una compausanta.
Description
L'organizacion scientifica del trabalh coma la concep Taylor se justifica plan dins lo contèxte del vam de l'industrializacion. Taylor nota qu'es impossible de realizar una produccion de massa sens un minimum d'organizacion e de disciplina. Mas es pas una realitat a la fin del sègle XIX e al començament del sègle XX dins los talhièrs: lo travalh vertadièrament collectiu es un mite tant los comportaments individuals, clauses dins de logicas de mestièrs fortament corporatistas contribuís de cap biais a la coeréncia o a la collaboracion. La mentalitat, los reflèxes, los comportaments dominants demòran artisanals e individualistas, alara que s'agís de far òbra d'industria.
Per capitar Taylor plaida energicament en favor d'una forta clarificacion dins l'attribucion de las tascas. Doble clarificacion en realitat, perque lo trabalh d'organizacion per èsser complet deu se desplegar segon son punt de vista jos doas dimensions complementàrias:
Critica del taylorisme
Se l'intencion iniciala es d'organizar de talhièrs e los pòstes de trabalh per una fatiga mendre de l'obrièr (la justa jornada de trabalh), lo resultat final obtengut, constatat sul terren, compòrta pas que d'aspèctes positius.
En febrèr de 1913, l'Union corporativa dels obrièrs mecanicians, dins un prospectus sindical contra lo taylorisme cridant a la cauma, explica:
Al delà del taylorisme
Se l'organizacion dicha « scientifica » del trabalh, coma la practicava Taylor e sos disciples es considerada encara uèi coma utila dins qualques cases o activitats, a pas mai lo monopòli de la pensada en matièra d'organizacion del trabalh.
Los metòdes venguts del Japon subretot, e descrichas per Kiyoshi Suzaki dins son obratge Lo novèl desfis industrial: las tecnicas e los òmes dubriguèt de perspectivas novèlas:
Noreuil
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ustra
thumb|right|230px|Ustra dubèrta per manjar L'ustra o ústria (peirostion a Seta) es un animal invertebrat del grop dels molluscs, mai presisement lamellibranquis, e son del sosgrop dels bivalvas (qu'a doas valvas). Aquelas son gaireben circularas e inegalas, e de divèrsas formas. I a diferentas espècias, e apartenon al genere Ostrea. Son de molluscs marins. Las ustras vivon aderidas als rocs e son comestiblas e apreciadas.
Qualques sospècias son capablas de produire de pèrlas amb lo temps. Aquelas se forman a partir de particulas que sedimentan dins l'ustra e que amb lo temps donan una pèira preciosa. I a diferents tipes de pèiras segon lo sediment acumulat.
Brieg
Brieg (en breton; oficialament en francés: Briec) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Istòria
thumb|left|Briec : Personatges disfressats (dessin de 1844) Briec se trucava antany Plebs Brithiac (a e en 1160), Briziac (de 1249 a 1574), Briziec (en 1675). Briec Sembla èsser un fundus gallo-romain : la tradicion met n'efièch sul territòri de Briec un camp romain. Un cavalièr al Anguipède, descobèrt a Guellen, a expausat al musèu départemental. La parròquia primitive de Briec compreniá Edern, Landrévarzec, Langolen e Landudal.
Cap a 1248, Landrévarzec se desliga de la parròquia de Briec per constituir una parròquia independenta.
En 1675, Briec es un centre de la Revòlta de las Casquetas Rojas.
1795 : dels chouans, basats a Locoal-Mendon en lo Morbihan, dirigits per Georges Cadoudal, de retorn de la poudrerie del Pont-de-Buis #qu'avián atacat per estonament per i volar de la poudre, #aucir la instituteur e lo curé constitucional de Briec aital coma lo curé tanben constitucional de Sant-Ségal.
La prospérité de la municipalitat e d'una part de los sieus abitants al fil dels sègles i aurà favorit pel desvolopament de la ramaderia e sustot d'una raça particulara de cavals los « dobles bidets ».
Briec s’appelait autrefois Plebs Brithiac (au et en 1160), Briziac (de 1249 à 1574), Briziec (en 1675). Briec semble être un fundus gallo-romain : la tradition place en effet sur le territoire de Briec un camp romain. Un cavalier à l’Anguipède, découvert à Guellen, est exposé au musée départemental. La paroisse primitive de Briec comprenait Edern, Landrévarzec, Langolen et Landudal.
Vers 1248, Landrévarzec se détache de la paroisse de Briec pour constituer une paroisse indépendante.
En 1675, Briec est un centre de la Révolte des Bonnets Rouges.
1795 : des chouans, basés à Locoal-Mendon dans le Morbihan, dirigés par Georges Cadoudal, de retour de la poudrerie du Pont-de-Buis qu'ils avaient attaqué par surprise pour y voler de la poudre, tuèrent l'instituteur et le curé constitutionnel de Briec ainsi que le curé aussi constitutionnel de Saint-Ségal.
La prospérité de la commune et d'une partie de ses habitants au fil des siècles sera favorisée par le développement de l'élevage et notamment d'une race particulière de chevaux les « doubles bidets ».
Fedor von Bock
thumb|right|[[Fotografia de Fedor von Bock en 1939.]]
Feodor von Bock (3 de decembre de 1880, Küstrin - 4 de mai de 1945, Oldenborg) es un manescau alemand de la Segonda Guèrra Mondiala.
Intrat coma luòctenent dins l'armada alemanda en 1898, participèt a la Premiera Guèrra Mondiala onte recebèt la medalha Pour le Mérite. Puei, foguèt conservat dins la Reichswehr, l'armada alemanda limitada autorizada per lo Tractat de Versalhas. Venguèt generau en 1929 e, en despiech de son ostilitat au nazisme, se ralièt a Adolf Hitler car sosteniá lei projèctes militars dau Führer. De 1938 a 1942, aguèt donc un ròtle major dins lei guèrras dau III Reich coma cap dei fòrças encargadas d'envaïr Àustria (1938), cap dau Grop d'armadas Nòrd en Polonha (1939), cap dau Grop d'armadas B en França (1940), cap dau Grop d'armadas Centre durant lo Plan Barbarossa (1941) avans de venir cap dau Grop d'armadas Sud (1942). Per son eficacitat e la qualitat de son comandament, foguèt nomat Generalfeldmarschall lo 19 de julhet de 1940.
Tre lo començament de la Guèrra Germanosovietica, von Bock s'opausèt a divèrsei decisions d'Hitler coma l'autorizacion donada a cada soudat alemand de tirar sus tot civiu sovietic considerat coma un partisan. Aquelei tensions foguèron amaisadas per lo generau Walther von Brauchitsch, cap dei fòrças terrèstras alemandas, qu'emeteguèt un òrdre addicionau per insistir sus l'importància de la disciplina au sen dei tropas. Pasmens, de desacòrdis pus grèus apareguèron en julhet de 1942 a prepaus dei plans d'atacas de Caucàs. Lo Führer decidèt alora de retirar son comandament a von Bock e de lo plaçar dins la resèrva fins a la fin dau conflicte. Dins aquò, après lo suicidi d'Hitler, von Bock prepausèt sei servicis a Karl Dönitz mai foguèt tuat durant una ataca aeriana còntra sa veitura.
Lo generau Henning von Tresckow, lo nebòt de von Bock, foguèt un deis organizators dau complòt dau 20 de julhet.
Octavi Monsonís
Octavi Monsonís i Arnandis (Borriana, País Valencian, 18 de mai de 1949) es un ensenhaire e escrivan valencian. Escriu tanben de còps que i a qualques articles d'opinion dins lo jornal electronic pancatalan Vilaweb. Faguèt una revirada en catalan amb lo poèta d'Oliva Joan Navarro d'un libre de l'escrivan italian Eugenio Montale, Ossos de sípia, que recebèt lo Prèmi Cavall verd de traduccion en 1989. Son recuèlh Solcs en l’aigua foguèt premiat a la XVIIIena edicion del Prèmi de Puçol de narrativa e Els déus esparracats li permetèt de ganhar en 2003 l'XIen Prèmi Vila de Teulada.
Le Bec-Hellouin
Le Bec-Hellouin en normand (Le Bec-Hellouin en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Lo vilatge compòrta un ensems d'ostals a colombages typiques, agropadas a l'entorn de la abbaye La nòstra-Madama del Bèc fondada per Herluin e #que Anselme de Canterbury n'a #èsser la abbé.
Le village comporte un ensemble de maisons à colombages typiques, groupées autour de l'abbaye Notre-Dame du Bec fondée par Herluin et dont Anselme de Canterbury a été l'abbé.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Mencionat l'an 1160 jos la forma latinisée Beccus Herlevini.
Lo vilatge tira lo sieu nom del ruisseau Lo bèc, appellatif normand d'origina norroise en significant justament « ruisseau ».
Hellouin se rapporte au bienheureux Herluin, fondateur de la célèbre abbaye de ce lieu. Nom de personne d'origine germanique Herlewinus formé des éléments Herle, de sens obscur, mais qu'on retrouve dans Arlette, issu de Herleva (Herlève) et dans Arlequin, issu de *Herlacyning, nom français Hellequin (cf. la Maisnie Hellequin), Hennequin. et win, ami (cf. norvégien venn, ami).
Chastèu e Vilavielha
Chastèu e Vilavielha (localament: Castèu e Vila Vièlha ; Château-Ville-Vieille en francés), es una comuna dau Daufinat occitan situada dins lo departament daus Auts Aups e la region Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
La comuna es constituida de Chastèucairàs e de Vilavielha, doas parròquias d'Ancian Regime. Chastèucairàs es a l'oèst, au nòrd de Guil, Vilavielha es a l'èst, au sud de Guil.
Los luecs de Prats nauts e Prats basses, de Montbardon, Solièrs e Meiriès (forma occitana a verificar) dependon de la comuna de Chastèu e Vilavielha.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Demografia
I aviá 199 fuecs en 1339, 67 fuecs en 1383, 127 fuecs en 1390 e 102 fuecs en 1433. Un fuec correspond a quicòm coma 4 o 5 personas en règla generala.
Grand ròda
thumb|L'[[Estel de Nanchang, de 160 mètres de naut, foguèt la mai grand ròda roda del mond fins a 2006 que la despassèt lo Singapore Flyer en 2008.]] Una grand ròda es una atraccion de fèira consistent en una grand ròda montada en posicion verticala amb de cabinas o sètis penjats a la corba exteriora e que vira a l'entorn d'un ais orizontal perpendicular al plan de la ròda e que passa pel seu centre.
Préaux-Bocage
Préaux-Bocage es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Goyencourt
Goéyincourt en picard (Goyencourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Nauts de França.
Geografia
Goyencourt est un village picard du Santerre, à 3 kilomètres au nord-ouest de Roye. La commune est composée d'un village traversé uniquement par la départementale 34, et de champs de céréales, traversés à l'est par l'Autoroute du nord. Les grandes villes les plus proches sont Saint-Quentin au nord-est et Amiens au nord-ouest.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Dels vestigis d'una villa gallo-romaine son presentas sul luòc de la comuna.
Al e  lo nom dels senhors de Guyoncourt a citat continuament als sieus dons a la abbaye de Ourscamp.
Noailles (Oise)
Noailles es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Goyencourt
Istòria
En 1653, en lo moment de la fronde dels princes, lo pòble a saquejat per l'armada espanhòla als òrdres de Condé #que fasiá alavetz lo banc de Roye.
Noailles (Oise)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Lo nom de Noailles es un transferiment, al sègle XVIII, del de Noalhas (Causse de Martèl), francizat, pus precisament del nom del duc de Mouchy, Philippe de Noailles, que sa familha es sortida de Noalhas.
Goyencourt
Istòria
Au et  le nom des seigneurs de Guyoncourt est cité suite à leurs dons à l'abbaye d'Ourscamp.
En 1653, lors de la fronde des princes, le village est pillé par l'armée espagnole aux ordres de Condé qui faisait alors le siège de Roye.
En 1918, à la fin de la Première Guerre mondiale le village et son château sont complètement rasés. Ceux-ci seront reconstruits par la suite.
Nòtas
<references group=N/>
Ecran tactil
Aquel element permet de mermar lo nombre de periferics sus una de menas de sistèmas e de realizar amb de logicials ergonomics fòrça plan adaptats de foncions precisas. Los ecrans tactils son utilizats, per exemple, pels PDA, los GPS, de lectors MP3, los smartphones, las tauletas, de consòlas de jòc portablas, los bilhetarias automaticas, los distributor automatic de bilhets, las caissas sans caissièra e los ordenadors.
Varètja
Varètja (prononciacion: [barˈεd͡ʒo]; en francés: Barèges) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan e en País Tòi, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Ecran tactil
Istòria
En 1953, un musician inventèt lo primier sintetizador electronic equipat de pichons captaires tactils capacitius, per contraròtlar lo timbre e lo volum de son instrument. Aquel contraròtle se fa amb la man esquerra, cada det accionnant una comanda distincta, sensibla a la pression.
Escatologia
L'escatologia (del grèc ἔσχατος "ultim") tracta del destin del monde, la vida aprèp de la mòrt, l'eternitat o las esperanças de cada religion, es a dire, de l'ensem de las cresenças e coneissenças que transcendon los limits temporals pels umans. thumb|Lo [[Jutjament Darrièr, fresca de Michelangelo a la Capèla Sixtina]]
Ecran tactil
Istòria
En 1972, IBM lancèt lo PLATO IV, un ordinator equipat d'un dispositiu optic de reconneissença del tocar de l'ecran integrant, a l'entorn d'un ecran classic, un sistèma de deteccion de preséncia d'un objècte (un det puslèu qu'un estilet) mercé a de LEDs infrarojas situadas a l'entorn de l’ecran. aquel sistèma permet de separar pro aisidament fins a doze zonas sus un ecran de 15 cm X 20 cm.
Varètja
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [ba'rèdyo] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Guilhermus de Baregda, en 1037 o cap a 1040, in Valletica, en latin, cap a 1075, Valletici homines, en latin, en 1077, Odo de Baregiis, en latin, en 1095, Arsenius de Baretge en 1105, homines Baredgie et Levitani, Baregie, en latin, cap a 1110, de Baredge en 1114-1118 ?, W. Edz de Valletica, en latin, entre 1163 et 1171, De hostaticis Baradgie, Baregie, en latin, ath sègle XII, de Baradginis ... qui secum intrabunt Baredgiam, Baregiam, en latin, (ath sègle XII ?), in Baredgia, Baregia, ipsi Baredgini, Baregini, Baradgienses, en latin, (ath sègle XII ?), els homes de Baredge, Barege, ath sègle XII, in valle de Baredge en 1168, Baredge en 1284, vallis de Baregio, bajulia de Baregia, en latin, en 1300, Augerius de Valetica, vallis Baregie en latin, en 1300, in uillis baiulie de Valletica, en latin, en 1313, In Valetica, en latin, en 1342, la bal de Baretge, val de Varetge en 1429, le bain d'eau chaude et salutaire à plusieurs maux, ... est en Labatsus de Barege, en 1614, Bains de Barège, en 1743-1788 e en 1760, Bains-de-Barèges en 1790, Barège-les-Bains en 1801.
Segon Miquèu Grosclaude, eth etime latin valletica (vallem e sufixe -eticam, de sens dobtós, benlhèu diminutiu), convien foneticament (atau com villaticum > vilatge). Eth resultat de valletica qu'estó probable eth nom dera vath avant d'estar eth nom d'un vilatge.
Joan Loís Massoure qu'explica Varètja per *vervaticam, de *terram vervaticam, derivat de vervactum (qui a per resultat varè(i)t en gascon).
Xavier Ravier que pensava tanben Valletica estujava un nom prelatin,.
Ulfberht
thumb|right|[[Fotografia de l'inscripcion caracteristica presenta sus la lama deis espasas Ulfberht.]] thumb|right|[[Fotografia d'una reproduccion modèrna d'aqueu tipe d'espasa.]]
Ulfberht es la transcripcion modèrna de l'inscripcion presenta sus un modèl d'espasa utilizat en Escandinàvia entre 800 e 1000. Per extension, aqueu mot es uei utilizat per designar aqueu tipe d'espasa que foguèt utilizat durant lo periòde Viking. Benlèu originària de la vau de Ren, l’ulfberht classica avián una longor de 90 cm (dont 80 cm per la lama), una massa de 1,2 kg e una garda de seccion carrada de 18 a 20 cm. Sembla marcar una etapa de transicion entre l'espasa vikinga tradicionala e leis espasas caracteristicas de la chivalariá medievala. Sa particularitat principala èra la qualitat superiora de l'acier utilizat per sa fabricacion. Aquò permetiá probablament d'atacar d'un biais pus eficaç lei còtas de malhas ò de sortir la lama d'un bloquier sensa la rompre. Pasmens, lo còst de l'arma deviá èsser important e donc son usatge reduch a un elèit guerrier ò aristocratic.
Ecran tactil
Istòria
En 1983, Hewlett-Packard lancèt un ordenador personal amb ecran tactil, l'HP-150, es lo primièr ecran tactil comercializat al public. La foncion d'ecran tactil consistissiá en una seria de faissals de lutz infraroja (verticala e orizontala) que quadrilhavan l'ecran per detectar la posicion d'un det.
En 1986, Casio lancèt lo primièr PDA amb ecran tactil, amb un estiet l'IF-8000. Coma fòrça d'aqueles ara encara, foncionant amb d'ecrans tactils resistius e s'utilizant amb, o sens, estilets de plastic.
En 1987, lo Linus Write Top foguèt un primièr ordenador portable amb ecran tactil sens clavièr, amb un estilet.
A partir de 1989, Samsung lancèt GRIDPad la primièra tauleta tactila, amb l'estilet que marquèt los aparelhs de productivitat mobils dels ans 1990.
En març de 1993, lo fabricant d'electronica anglés Amstrad lancèt un blòt de notas numeric equipat d'un ecran tactil. En agost de 1993 l'entrepresa americana Apple sortiguèt l'Apple Newton, assistent personal amb ecran tactil sens clavièr e amb un logicial de reconeissença de l'escritura manuscrita. Dotat d'un ecran monocròm pilotat amb un estilet, foncionava amb un sistèma operatiu dedicat (NewtonOS).
En 1994, IBM comercializèt l'IBM Simon lo premièr smartphone e mobil tactil. Dispausava d'un servici de messatgeria, de fax, PDA, lo tractament de tèxte, imèl e videjòcs...
En fin de 2004, Nintendo comercializèt sa consòla portabla, la Nintendo DS.
En 2007, Apple tornèt l'ecran tactil al vam amb l'arribada de l'iPhone equipat d'un ecran tactil multi-touch (capacitiu).
Tecnologias
Existís mai d'un tipes de mesa en òbra pels ecrans tactils, cadun amb sos avantatges e inconvenients. La causida de l'una o de l'autra d'aquelas tecnologias se fa en foncion dels critèris de pretz, de resisténcias als tusts, de precision o de talha.
Tecnologia d'ondas de superficía
La tecnologia de las ondas de superfícia utiliza d'ondas ultrasonicas circulant a la surperfícia de l'ecran. Aquelas ondas creant una figura d'interferéncia qu'es modificada quand se tòca l'ecran. Aquel cambi dins la figura d'inteferéncia, un còp detectada, es tractat per un contrarotlaire per definir una coordonada (a,b).
Escatologia
Mitologia e escatologia
I a divèrsas referéncias escatologicas dins la mitologia egepciana, grèga, romana e escandinava en çò que se dona mai importància a l'òme que a l'univèrs, coma l'existéncia del Jutjament Darrièr, Lo cèl e l'infèrn. Cada religion a sa pròpria vision escatologica.
L'escatologia bodista
Dins lo bodisme se crei que los ensenhaments del mèstre desapareisseràn 5000 ans aprèp la predicacion e que l"umanitat cairà dins una seguida de mals que provocaràn sa destruccion fins qu'un nòu boda restaure las causas, començant un cicle novèl. Aquela concepcion es coerenta amb lo retorn eternal oriental e amb lo cicle de las reencarnacions de l'èsser uman.
Ecran tactil
Tecnologia d'ondas de superficía
L'inconvenient máger d'aquela tecnologia es que que la mendre raiadura (o quitament un posca) sus la surfícia modifica la figura d'interferéncia de basa e donca damatja la justessa de la deteccion a l'ecran.
Escatologia
L'escatologia zoroastrista
Dins lo monde religiós del zoroastrisme, Zaratostra descriguèt amb fòrça detalh l'arribada del jutjament darrièr amb l'ultim afrontament entre Ahura Mazda (Lo Ben) e Angra Mainyu (Lo Mal), que provocarà de grandas Catastròfas e accelerarà l'arribada d'un salvador, descendent de la linhada de Zaratostra el meteis, que vendrà encargat de portar la victòria a las fòrças del Ben.
Dins lo jutjament final se decidirà lo destin de l'umanitat e la reconciliacion entre una partida d'aquela e (lo Ben), que menarà a la fin del Mal. Mas serà pas efectuada la condemnacion eternala dels pecaires, mas pas qu'aprèp d'un castig de tres jorns, las plagas del monde desapareisseràn dintrant dins un periòde sens pauretat, talent, dolor, o òdi... e la Tèrra vendrà una mena de paradís.
Ecran tactil
Tecnologia resistiva analogica
thumb|Ecran tactil resistiu Los sistèmas resistius son constituits d’una placa de veire que la superfícia es conductritz (resistiva: ITO). Aquela es cobèrta d'un filme plastic que jos la fácia es conductritz (resistiva: ITO). Ambedoas sisas son escartadas per de microscopicas còtas d’espaiçament; en mai, es aponduda en superfícia una capa de plastic per evitar las grafinhadas (per exemple, per las puntas dels estilets).