cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nòva Orleans
Declin del francés
Après los trebolums de la guèrra civila en rason de la desfacha dels Confederats, lo païsatge linguistic de la Loïsiana aviá cambiat. Los Francofòns son pas mai majoritaris e s'intègran a la societat americana. Quitament se se continua a parlar francés a l'ostal, la majoritat de las escolas utilizan pas que l'anglés coma lenga d'instruccion. Quant als Creòls, mulastres, mestisses e ancians esclaus francofòns, pòdon pas constituir d'escòlas francofònas a causa de lor pauretat. La lenga francesa mermèt alara fins a la Primièra Guèrra Mondiala e foguèt pas mai oficiala a partir 1921.
Reviscol de la lenga e de la cultura francesa
thumb|right|200px|Panèl rotièr bilingüe a l'intrada de la Loïsiana Calguèt esperar 1968 pel retorn oficial de la lenga francesa en Loïsiana. Segon l'Associacion americana de lengas viventas (Modern Language Association), en 2010 lo francés èra la quatrena lenga mai parlada dins La Nòva Orleans : 90,31 % dels abitants de la vila parlan l'anglés a l'ostal, 4,84 % parlan l'espanhòl, 1,87 % parlan lo vietnamian e 1,20 % parlan lo francés (que 0,15 % un parlar creòl).
En Vila
thumb|right|250px|Tramvai de La Nòva Orleans Un malhum pro dens gerit per la RTA (Regional Transit Authority) cobrís l’aglomeracion. Vint e uèit linhas de bus passan per la vila de La Nòva Oleans (coma dins los quartièrs d'Algier, Garden District, Mid-City, New-Orleans East e lo Quartièr francés) e tanben la partida èst de la comuna independanta de Metairie (à l'oèst de la vila) e la vila de Gretna (situada sus la riba sud del Mississipí). 3 linhas de tramvai (streetcar) percorron los quartièrs de Mid-City, Garden District, e lo Vieux carré (French Quarter).
Trains
La Nòva Orleans possedís una gara Amtrak : la New Orleans Union Passenger Terminal. La vila es atal ligada dirèctament a Chicago. La linha « Crescent » liga Nòva York e La Nòva Orleans desservent doas autras vilas: Washington, DC e Atlanta. La linha « Sunset Limited » liga Los Angeles e La Nòva Orleans.
Aeropòrt
La vila es desservida per l'aeropòrt internacional Louis Armstrong de La Nòva Orléans, situat a Kenner a vint minutas de la vila e sos quartièrs del Business District.
Administracion
L'ancian cònsol de La Nòva Orleans, remplaçat en mai de 2010 pel democrata Mitch Landrieu, èra lo democrata afroamerican Ray Nagin, elegit un primièr còp a la prima de 2002 puèi de nòu justesa lo 22 d'abril de 2006, mens de uèit mes après lo passatge de Katrina. A la seguida de que, fòrça policièrs demissionèron del New Orleans Police Department, que s'èra compromes per de violéncias pendent Katrina.
Naissenças
thumb|right|Aficha electorala de [[Malik Rahim, ancian Black Panther, candidat Verd per la campanha municipala de 2001 e activista local.]]
Espòrts
Clubs professionals :
La mai granda infrastructura esportiva de la vila es l'estadi "Superdome".
Embessonatges
La Nòva Orleans es embessonada amb onze vilas :
Union territoriala intercomunala de Cars, Losinç e Adriatic
Compausicion
L’UTI de Cars, Losinç e Adriatic es compausada de 10 comunas:
Sainte-Foy-de-Montgommery
Sainte-Foy-de-Montgommery es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Vic la Còmte/La Còmta
Vic la Còmte [vjilɔˈkɔ̃tə], o mai localament La Còmta [lɔˈkɔ̃tɔ] (Vic-le-Comte en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
Drinhac
Geografia
Lo borg es a 652 m d'altitud. A proximitat, lo riu Sione, afluent d'Ausa, es a quicòm coma 550 m e un puèg (Puy Dondom en francés) es a 808 m. Per anar a Drinhac dempueis Ali e Escoralha, chal préner la RD 29, que mena dins l'autre sens a la RD 922, en direccion de Mauriac. La RD 129 permet d'aténger la RD 680 que mena tanben a la RD 922, en direccion d'Orlhac, e a Salèrn.
Toponimia
La prononciacion es [dri'ɲa]. Las fòrmas ancianas son Drinhacus,en latin, en 1464, Drinhac, al sègle XVI, Drinhiac, en 1567, Driniac, en 1639, Drigniac, en 1653, Drigniach, en 1673, Drignac, en 1688, Drignhat, en 1688. Drinhac, vendriá d'un nom d'òme gallés, Drinos, atestat en latin coma Drinus, amb lo sufixe celtic -iāco(n), latinizat en -iacum. Una autra possibilitat es Drinios amb -āco(n). Drinhac èra doncas probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre Drin(i)os.
Blaru
Blaru es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Laurós
Laurós (Lauroux en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : valle Lauroso, abans 817, valle Laurosa en 844, 884, ecclesiam de Lauroso cum villa et valle en 1145, 1162, Lauros cum valle en 1157, villam de Lauros en 1162, villam de Lauros en 1188, villa de Lauros en 1213, ecclesia S. Marie de Laurozio (varianta : Lausorio) en 1252, honorem de Loros, de Lauros, parrochia de Laurosio en 1264, de Laurosio en 1451 e al sègle XVI, ecclesia Beate Marie de Lorausio en 1484 ; Lauroux en 1622, 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini), Auroux en 1771. Dona son nom al riu Lauronet, amb [remplaçament de sufixe e] apondi del sufixe -et.
Laurós ven del latin laurus (-um), amb lo sufixe adjectival -osum, que cal probablament comprene coma « cobèrt de laurièrs »,.
La Unión (Chile)
La Unión qu'ei ua comuna chilena localizada en la provincia de Ranco, region de Los Rios. -40.28333°N, -73.08333°W
Biàrritz Olimpic País Basco
Lo Biàrritz Olimpic País Basco (en basc Biarritz Olympiquerekin e oficialament en francés Biarritz Olympique Pays Basque) es un club professionau de rugbi de XV basat a Biàrritz. Jòga a domicili au Parc deus Espòrts d'Aguiléra (13 400 plaças).
Panteon
Per extension, se nomena Panteon un monument ont son despausats los còrs òmes illustres d'una nacion. Lo pintre Rafaèl inicièt aquel usatge en 1520 repausant al Panteon de Roma, exemple que foguèt seguit endacòm mai coma a Panteon de París o a Lisbona.
Dins l'Antiquitat, les vilas èran creadas jos l'egida d'un dieu protector de la vila (« divinitat poliada »), e l fondator s'enorgulhissiá d'èsser lo fihs d'un dieu (subretot pels Grècs). Los panteons nacionals podavan aver d'aponds forastièrs: atal los Egipcians adoptèron Astartè, los Romans Isis, los Grècs modifiquèron lo panteon dels autres pòples per rebatre al lor, los Fenicians aculhiguèron Atòr (dama de Biblos), los Asiatics possedavan totes un Baal nacional, las Cartagineses adoptèron los dieus grècs, eca.
Union territoriala intercomunala de Júlia
L’Union territoriala intercomunala de Júlia es una division de la region autonòma de Friol-Venècia Júlia, dins l’estat italian. Sas lengas son l’italian (Unione territoriala intercomunale Giuliana) e l’eslovèn (Julija Medobčinska Territorialna Unija).
Panteon
Coneissem melhor lo panteon dels Grècs e dels Romans. Aquel dels Egipcians nos es tanben plan coneguda (lo panteon egipcian deu èsser considerat espiritualament diferent al respècte d'aqueles de Grècia e de Roma).
Union territoriala intercomunala de Júlia
Creada per la lei regionala n°26/2014, correspond al territòria de l’anciana província de Trieste suprimida lo 31 d'octobre de 2017. Sa capitala es la ciutat de Trieste. Sa superfícia es de 212,5 km², per 232,601 abitants.
Compausicion
L’UTI de Júlia es compausada de 6 comunas.
Panteon
thumb|300px|plafond e colomnas del [[Panteon de Roma]]
Vaquí una lista non exaustiva:
Champoux
Champoux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Armoriau dau Mónegue
Títols sus de territòris en Occitània
Títols de noblessa francés tombats a la revolucion mas gardats coma títols de noblessa monegascs.
Títols sus de territòris dins l'estat francés (fòra Occitània)
Títols de noblessa francés tombats a la revolucion mas gardats coma títols de noblessa monegascs.
Sant Vicenç dels Horts
Sant Vicenç dels Horts es un municipi de la comarca del Baix Llobregat a 16,9 km de la vila comtala. Fa partida de l'airal metropolitan de Barcelona. Es a la riba drecha del Llobregat. Limita al sud amb Santa Coloma de Cervelló, al nòrd amb Pallejà, a l'èst amb Sant Feliu de Llobregat e Molins de Rei (un pauc mai al nòrd), al sud-oèst amb Torrelles de Llobregat e a l'oèst amb Cervelló.
Santa Coloma de Cervelló
Santa Coloma de Cervelló es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Santa Eulàlia de Riuprimer
Santa Eulàlia de Riuprimer es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Santa Coloma de Gramenet
Santa Coloma de Gramenet es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Vilanòva (Puèi Domat)
Vilanòva (Villeneuve-les-Cerfs en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
Santa Eugènia de Berga
Santa Eugènia de Berga es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Listenbourg
Listenbourg (mot francés, pr. Listembor) es un país imaginari inventat sus la sàrcia sociala Twitter en octobre de 2022. Partit d'una galejada per se trufar de las coneissenças aproximativas de la geografia dels estatunidencs, es vengut un meme popular e un fum de comptes parodics ligats an aquel país foguèron creats.
Situacion
Listenbourg es una mapa de França a l'arrevèrs pegada sus Galícia, e que s'espandís subre l'ocean Atlantic.
Maud (Oklahoma)
Maud qu'ei ua vila deus comtats de Pottawatomie e Seminole en Oklahoma, USA.
Santa Fe del Penedès
Santa Fe del Penedès es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Vialassenja
Vialassenja [vjalɔˈsɛ̃dʒɔ] (Villosanges en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Toponimia
La viala s'apèla Villeßanges sobre la carta de Cassini.
Indila
Indila de son verai nòm Adila Sedraia, nascuda a París, es una autora-compositora,una cantarela francesa se descriàu coma «una enfant dau monde» car es parisenca e a d’originas argeriana, cambòtgianas e indianas. S’es facha conéisser bonòdi de Soprano e Youssoupha. Soun proumié single es Dernière Danse sourti lou 13 de nouvèmbre 2013, e son promier album Mini World sortit lo 24 de febrièr de 2014. Ditz èstre quauqu’un de comun. Vòu restar quauqu’un inconeigut.
Vinzèla
Vinzèla [vjɛ̃ˈzəlɔ] (Vinzelles en francés) es 'na comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
Santa Cecília de Voltregà
Santa Cecília de Voltregà es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
La Valeta (Erau)
La Valeta (Lavalette en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : S. Laurentii de Valleta cum villa en 1145, villam de La Valleta en 1157, ecclesia S. Laurencii de Valetta en 1252, prope Valletam en 1357, de Valleta in Lotvesio en 1344, de Valeta en 1361, de Valleta al sègle XVI, de la Valete en 1529, sieur de la Valette en 1587, le lieu de La Valette en 1632, la Valette en 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini).
Lo nom occitan valeta se referís a una val pichona (de vallis e sufixe -itta en latin),. Lo nom es motivat per la comba d'Aubaiga (francés Aubaygues), que lo vilatge tresplomba.
Santa Margarida i els Monjos
Santa Margarida i els Monjos es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Santa Margarida de Montbui
Santa Margarida de Montbui es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Sennacherib
thumb|right|Representacion de Sennacherib dins lo palais de [[Niniva.]]
Sennacherib († genier de 681 avC) es un sobeiran de l'Empèri Assirian que reinèt de 705 a 681 avC. Succediguèt a Sargon II (722-705 avC) e foguèt remplaçat per son fiu Assarhaddon (680-669 avC). Son rèine aguèt luòc durant lo periòde de dominacion assiriana en Mesopotamia e veguèt plusors victòrias militaras importantas en Siria, en Babilònia e en Elam.
Biografia
thumb|right|Estela representant lo sètge de [[Lakish per Sennacherib.]]
Sennacherib prenguèt lo poder après la mòrt sus lo prat batalhier de son paire, Sargon II. La premiera partida de son rèine foguèt donc marcada per lei revòutas dins lei regions perifericas de l'Empèri. En particular, en 703 avC, Babilònia se revoutèt sota la direccion de Marduk-zakir-shumi e de Merodach-Baladan. Pasmens, una reaccion rapida permetèt a Sennacherib d'anientar l'armada babiloniana a proximitat de Kish e de plaçar un fidèu, Bel-ibni, sus lo tròna de la vila. Puei, se dirigiguèt en Siria onte leis Egipcians èran a sostenir de revòutas en Judèa e en Fenicia. Reprimiguèt premier leis insureccions fenicianas e bateguèt una armada egipciana arribada en renfòrç. Puei, destruguèt Lakish, segonda vila de Juda, e assetjèt Jerusalèm. Acceptèt finalament d'abandonar lo sètge en cambi d'un tribut considerable (30 talents d'aur e 800 talents d'argent).
La guèrra en Babilònia tornèt començar vèrs 700 avC amb una revòuta novèla organizada per lo Caldèu Merodach-Baladan. Batuts, leis insurgents se retirèron dins lei paluns d'Eufrates e Sennacherib remplacèt Bel-ibni per son fiu Assur-nadin-shumi. En 694 avC, organizèt una ataca dins lo Golf Persic còntra lei rebèls. Aquò entraïnèt una intervencion elamita per ajudar Merodach-Baladan. Lo rèi d'Elam, Hallushu, conquistèt Sippur e Babilònia mai foguèt finalament reversat per una rebellion. Aquò empachèt pas lei Babilonians de nomar un rèi novèu, Mushezib-Marduk, que capitèt de mantenir l'aliança amb Elam gràcias a l'aur dau temple de Marduk. Dins aquò, Sennacherib ganhèt la batalha d'Halule còntra lei coalizats e prenguèt Babilònia en 689 avC après un sètge de quinze mes. Per empedir una revòuta futura, ordonèt lo pilhatge e la destruccion de la ciutat.
Sennacherib foguèt assassinat per sei fius ainats après aver designat son fiu cadet, Assarhaddon, coma eiretier. Sa mòrt entraïnèt una guèrra de succession que foguèt rapidament ganhada per Assarhaddon.
Eiretatge politic e culturau
thumb|right|Tèxte celebrant lei trabalhs de Sennacherib dins la vila de [[Niniva.]]
Durant son rèine, Sennacherib melhorèt l'organizacion e lo foncionament de l'Empèri Assirian en installant sa capitala dins la vila de Niniva. Per ne'n favorizar lo desvolopar, i organizèt un important programa de construccions de monuments e d'infrastructuras (palais, aqüaducte, rotas, jardins...). Lo nivèu tecnologia utilizat per permetre lo foncionament de certaneis obratges èra relativament impressionant per lo periòde. Per exemple, per permetre l'arribada de l'aiga dins la vila, plusors maquinas utilizant de vitz d'Arquimèdes foguèron construchas. De mai, lei jardins de la vila son benlèu a l'origina dau mite dei Jardins penjats de Babilònia.
Sennacherib laissèt donc l'imatge d'un rèi poderós, administrator e cap militar fòrça competent, que mantenguèt la dominacion assiriana en Orient Mejan. Pasmens, per leis istorians modèrnes, son rèine mòstra – coma lei rèines deis autrei rèis assirians de l'epòca – lei limits de la poissança de l'Empèri Assirian. D'efiech, maugrat la poissança de son armada e de son economia, èra pas incapable de sometre e d'integrar lei pòbles vencuts. Ansin, èra condamnat a véncer de revòutas quasi permanentas dins lei regions perifericas, çò que menèt a l'erosion progressiva de son potenciau militar.
Beauvau
Beauvau es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Santa Maria de Besora
Santa Maria de Besora es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Beauvau
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La distincion de Beauvau #èsser lo berceau d'una illustra familha de la chevalerie francesa, la familha de Beauvau, al benefici de #que i aguèt erigit en marquisat.
Saint-Mard (Sòma)
Saint-Mard (Somme) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Beauvau
Istòria
La seigneurie de Beauvau fut le berceau d'une illustre famille de la chevalerie française, la famille de Beauvau, au bénéfice de qui elle fut érigée en marquisat.
Saint-Mard (Sòma)
Geografia
Près de Roye, accessible per la de la autoroute  e a 45 km de Amians.
Près de Roye, accessible par la de l'autoroute  et à 45 km d'Amiens.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En lo sieu roman "Retorn en Picardie" aparegut l'an 2008 Roger ANA evoca qualques paginas de l'istòria de Sant-Mard jos Louis XIV (la glèisa, lo castèl, los étangs, la font, la Avre, qualques ancians mestièrs)
Dans son roman "Retour en Picardie" paru en 2008 Roger ANA évoque quelques pages de l'histoire de Saint-Mard sous Louis XIV (l'église, le château, les étangs, la source, l'Avre, quelques anciens métiers)
Nòtas
<references group=N/>
Santa Maria de Corcó
Santa Maria de Corcó es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Coltainville
Coltainville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Santa Maria de Merlès
Santa Maria de Merlès es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Santa Eulàlia de Ronçana
thumb|250px|Sant Eulàlia de Ronçana vista de l'aire
Santa Maria de Martorelles
Santa Maria de Martorelles es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Santa Eulàlia de Ronçana
Santa Eulàlia de Ronçana es un municipi de la província catalana de Barcelona e del Principat de Catalonha.
Santa Maria de Miralles
Santa Maria de Miralles es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Brans
Brans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Boinville en Mantois
Boinville-en-Mantois es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Virlada
Virlada [viʁˈladɔ] (Virlet en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
L'Amalon
L'Amalon (Lamalou-les-Bains en francés), autres còps Vilacèla, es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Bèlcaire
Bèlcaire (Belcaire en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
L'Amalon
L'Amalon
Segon Dauzat, L'Amalon ven benlèu del nom gallic d'òme Amalo
Bèlcaire
Geografia
Comuna dels Pirenèus situada dins lo País de Saut Lengadocian sus l'anciana RN 613 entre Ax e Coisan. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
L'Amalon
L'Amalon
La prononciacion èra [la'malu] en 1900 segon l'Atlàs Lingüistic de França (accent sus la penultima). Lo « moulin de la Malou » es mencionat en 1653 e en 1674. Las fòrmas ancianas son : [village] de Lamalou en 1740-60, les Bains de Lamalou en 1770-2 (mapa de Cassini), Bains de la Malou en 1865. Lo nom èra lo del Bitoulet, riu que travèrsa la vila, atestat le ruisseau de Lamalou en 1740-60, Lamalou en 1740-60, Lamalou R. en 1770-72 (mapa de Cassini), la Malou en 1865. I a d'autres masatges e d'autres rius del meteis nom e los masatges son en riba dels rius. Un Raimundi de Amalo es citat en 1204, mas non se sap a quin Amalo es ligat. Puslèu qu'un nom gallic d'òme (Dauzat) o un nom germanic (M.T. Morlet, puèi Negre) L'Amalon (nom supausat) es un idronime *lamalo(n) o (pas tan probable segon Frank R. Hamlin, *amalo(n) e non se'n sap l'origina.
Bèlcaire
Toponimia
Bèlcaire es atestat en 1347 : de Bellicadro. Lo nom es format del resultat del latin quadrum, « pèira de talha » (l'idèa es la d'una mòta o d'una fortalesa) e de l'adjectiu valorizant bèl,. Es una formacion romanica.
L'Amalon
Vilacèla
Lo nom es mençonat en 1196 e en 1333. Las fòrmas ancianas son lieu de Villecelle en 1570, Villacelle en 1639, Villecelle en 1770-72 (mapa de Cassini). Frank R. Hamlin considèra tanben que lo segond element representa una maison religiosa (latin cella).
Sant Pèire de Rhèdes
Las fòrmas ancianas son ecclesia vocabulo S. Petri en 990, [ecclesia] de Redes en 1153, 1178, ecclesiam S. Petri de Redis cum capellis suis en 1159-1161, S. Petri de Redes en 1182, de Reddes en 1209, de Redes en 1216, prior de Redesio en 1323, prior de Reddis en 1351, prieur de Reddes en 1571, 1590, St Pierre de Redes, [village] de St Pierre où est une chapelle en 1740-60, St Pierre de Redes en 1770-72. Rèdes èra probablament una proprietat galloromana, del latin R(h)aetis, locatiu-ablatiu plural del nom etnic R(h)aetus, de sens « sortit de la província de Rhetia » o que pòt èsser un escais-nom.
Probablament ['rɛdes] ([ɛ] resultat regular de AE).
Istòria
Un còp èra, la glèisa parroquiala comuna als vilatges actuals d'Erépia, L'Amalon, las Airas e Lo Pojòl èra Sant Pèire de-Rhèdes, ara dins la comuna de L'Amalon.
En 1845, la comuna de Mourcairol (lo Morcairòl en occitan) dispareguèt, remplaçada per la de Las Airas. Lo masatge de Villecelle (en occitan, probablament Vilacèla), destacat del territòri de Las Airas, (o se se vòl del territòri de Morcairòl) ven comuna e pren lo nom de Lamalou-les-Bains en 1879 (L'Amalon en occitan).
Ligand (quimia)
Un ligand es un atòm, un ion o una molecula portant de foncions quimicas li permetent de se ligar a un o mai atòms o ions centrals. Lo tèrme de ligand es mai sovent utilizat en quimia de coordinacion e en quimia organometallica (brancas de la quimia inorganica).
L'interaccion metal/ligand es del tipe acid de Lewis/basa de Lewis. Lo ligam tanben format es nomenat ligam covalent de coordinacion. Dins aqueste encastre l'associacion d'un o mai cation(s) (o atòm) metallic(s) central(s) amb un/de ligand(s) es un bastit que se nomena complèxe de coordinacion (o complèxe organometallic se conten al mens un ligam metal-carbòni).
ligand es un mot anglés utlizat en quimia.
Los diferents tipes de ligands - la denticitat
Los ligands son de natura fòrça variada. D'entre los mai corrents i a de moleculas portairas de doblet(s) d'electron(s) liure(s) coma l’aiga o l'amoniac  o d'anions coma los clorurs Cl, los cianurs CN, los idrocids OH.
Las moleculas portant mai d'una foncions quimicas podent se ligar al cation metallic sont de ligands polidentats o polidents: lor denticitat, es a dire lo nombre d'atòms susceptibles de se ligar al metal, es superiora a 1. Lo ligam liaison dels ligands polidentats es favorizada entropicament al restècte d'aquesta dels ligands monodentats (o monodents, denticitat=1). En efièch, dins las reaccions de desplaçament de n ligands monodentats (sovent, de moleculas de solvant) a l'entorn d'un ion central per 1 ligand polidentat i a aumentacion del nombre de moleculas total de n-1, çò qu'es favorable entropicament.
Formacion de complèxes
La capacitat d'un ligand a se ligar a un metal es correlada gaireben a sa nucleofila dins las reaccions organicas.
Se de ligands al minim bidentats (o bidents) pòdon formar de cicles de 5 o 6 amb lo cation central (aqueste cicles son, coma en quimia organica, favorizats termodinamicament), l'estabilitat del complèxe es meliorada. S'agís de l'efièch quelat. L'etimologia d'aqueste mot revèla son sens : en efièch ven del grèc khêlê : « pinça ». L'estabilizacion suplementària degut a l'efièch quelat pren son origina del fach que lo ligam al cation central de la primièra foncion podent servir de ligand plaça pròcha del cation los autres doblets liures de la molecula, çò qu'es favorable entropicament.
Eissalabra
Eissalabra (Chalabre en francés) es una comuna lengadociana en Quercòrb situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Santa Maria de Palautordera
Santa Maria de Palautordera es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Eissalabra
Geografia
thumb|left|Lo [[Blau (riu)|Blau en setembre]] Eissalabra es situada dins la val de l'Ers Viu ?, aj ? jonhent amb lo Blau, que tanben pasa a Puègverd, e l'Eissalabrai ?. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Eisalabra, en 1153, Escalabra, en 1162, Aysshalabra, en 1319. Dauzat justificava sa causida per la situacion de la vila « entre de montanhas » per metre a costat Eissalabra e lo vèrbe escalabrar o lo nom calabra, « granda escala », en supausent un crosament entre lo latin scala, « escala » e una raiç escura ; mès un nom associat a escalabrar se justificariá puslèu per un lòc situat sus un puèg, que non pas dins una valh; cossí que siá, Dauzat semblava pas conéisser l'adjectiu eissalabre, eissabre, cèrtas pejoratiu, mès que sèrv de menaça als enemics eventuals (cf. de noms coma Malvesin, Montesquiu o Montrevèl, de lòcs que se daissarián pas prene coma aquò).
Lòcs e monuments
thumb|Lo mercat dels grans
Batalha der Alamo
The Alamo (en espanhòu eth píbol), siguec ua batalha (23 de hereuèr-6 de març 1836 ) e un gran eveniment ena Revolucion de Tèxas. Contunhec dempús un sèti de 13 jorns en eth quau es mexicani sos eth sòn president lo general Antonio López de Santa Anna, ronçaren un assaut sus era Mission der Alamo, pròche a San Antoni de Bèxar. Toti es defensaires sigueren morts. Era cruselitar de Santa Anna inspirec plan de texans tà juntar-se damb era armada de Texas tà resvenja-se. Atau, es texans ganharen era batalha de San Jacinto eth 1 d'abril de 1836 e acabaren aguesta revolucion.
Quauque mesi auans, es texans auien hòragitat es mexicani de Texas. 100 texans demorauen alavetz ena garnison d'er Alamo. Era fòrça texana creishie damb eth temps: lèu arribaren es comandants James Bowie e William B. Travis damb més volontaris. Eth 23 de hereuèr 1500 mexicani anaren tà San Antonio de Bèxar tà capturar era garnison texana. Travis escriguec diuersi letres tà domandar ajuda pr'amor que podien pas resistir as mexicani, més sonque 100 òmes arribaren dempús.
Eth 6 de març era armada mexicana avancec entà er Alamo. Dempús de rebutar es mexicani dus viatges, es texans s'alestiren tà auer un tresau assaut. Es defensaires sigueren morts pera cavaleria mexicana. Sonque cinc o sieis texans se renderen més sigueren tanben estrefats. Testimonis parlen d'enter 182 e 257 texans morti més plan d'istoriadors confermen que morigueren tanben énter 400 e 600 mexicani.
Per etnies, 13 òmes eren texans vaduts en Texas més 11 auien ancessors mexicani, 42 òmes eren europèus e 2 eren judius e 2 negres. Era resta qu'eren americans e pas texans.
Contèxte
Sos Santa Anna, eth govern mexican comencec a des·hèr eth model federalista e era constitucion de 1824 siguec abolida en 1835. Açò incitec plan de federalistes entà era revòlta. Era region termièra mexicana de Texas qu'era fòrça abitada per un hèish d'immigrants des Estats Units e aguesti eren hòrt acostumats a un govèrn federau.
En eth mes d'octobre es tropes mexicani se vederen implicades ena prumèra batalha dera revolucion texana. Es texans que bateren més d'un viatge es tropes mexicani plaçades au ras de Texas.
Era armada texana qu'auie plan d'aventurèrs des Estats Units. Fòrça texans auien tornat as sòns ostals. Santa Anna èra plan enrabiat pr'amor d'açò e escriguec ua letra ath president des Estats Units, Andrew Jackson ena quau domandaua era eishida de Texas d'aguesti òmes.
Er Alamo auie estat triat coma punt de resisténcia contra es mexicani més podien pas resistir cap damb artilheria. Es fòrces mexicani auien alavetz mens de 100 soldats. Neill domandec més tropes e aliments més en era armada texana i auie enquia quate capmèstres. Eth 14 de gèr trapec Sam Houston tà u domandar aliments, armes e òmes.
Preludi ara batalha
Houston sonque poguec enviar 30 òmes damb artilhareria ar Alamo. Bowie tanben escriguec ath govern provisionau texan domandant "òmes, sòs, armes e canons". Cinc jorns dempús, un gropet de volontaris arribec e damb eri eth famós congressista american e aventurèr Davy Crockett de Tennessee.
Neil desemparec er Alamo e deishec eth comandament tà Travis, més es òmes causiren Bowie coma capmèstre. Santa Anna contunhéc d'amassar òmes en San Luis Potosí. Era armada comencec era sua caminada tar Alamo en deseme. Totun, aguesta que siguec lenta. I auie pas plan de muòles pes provesions e plan d'òmes, civils, deisheren era armada en auer es sòs. Eth gran nombre de hemnes que seguien es òmes dera armada atau coma mainatges anaue en contra des provesions. Es soldats lèu sigueren redusits a minjar sonque petiti racions.
Enth 12 de hereuèr crotzaren eth Rio Grande més i auie fòrça nhèu. Ipotermia, disenteria e atacs des Comanches eren ua dura doana tara armada mexicana en Texas.
Sèti
Eth 23 de hereuer 23 òmes deishauen San Antonio De Béxar. Un grop de texans ataquet tà amassar vaques tar Alamo e diuersi membres dera garnison portaren es sues familhes entar Alamo. Ena serada, més de 1.500 mexicani enlogaren eth vilatge de Béxar damb ua banèra roja, açò vòu díder sens quartèr. Es texans enviaren un grop d'òmes ta domandar una reddicion onorabla més es mexicani sonque aufriren una rendicion incondicionau.
Trapades
Pendent es jorns que seguiren, es mexicans establiren diuerses bateries d'artilheria e pendent era prumèra setmana deth sèti més de 200 bales de canon caigueren sus er Alamo. Eth 24 de hereuèr Bowie caiguec malaut e deishec Travis coma comandant dera garnison. Un vent plan hred (4ºC) assolec eth lòc. Quauqua des dues armades era pas preparada tà aguesti temperatures.
Travis enviec diuersi messatgèrs. Ua letra siguec famosa pr'amor qu'era dirigida "ta toti es òmes de Texas e tà toti es americans de tot lo monde". Ena fin deth prumèr jorn deth sèti, es tropes de Santa Anna arrecebien 600 òmes més; era armada mexicana ja auie més de 2000 òmes.
En eth 26 de hereuer Fannin manec 320 òmes, quate canons e diuersi vagons damb aliments tar Alamo, més dempús de caminar sonque dus quilometres tornaren en trapar plan de tropes mexicani. Aguestes, totun, ganharen més òmes e adara ja eren més de 3.100.
Er assaut
Santa Anna manéc un assaut sus er Alamo. Aquetha serada ua hemna, Juana Navarro, anà enquia Santa Anna tà negociar un rendament pes devesaires der Alamo. Més poguéc pas.
Travis amassà es sòns òmes e expliquéc qu'un atac erá iminent. Dibuishéc ua linha en eth terra e domandéc a aqueri que voliuen morir per Texas de crotzar. Sonque un òme (Moses Rose) rebutjéc de crotzar-la.
Totun, era gran concentracion de tropes mexicanes oferguéc un ponch d'atac excellent pera artilhariá texana. Un canon solet tuec era meitat dera companhia de caçaires de Toluca (mexicani). Es texans aueren d'espausar-se en es murs tà tirar e Travis siguec un des prumèrs tà morir. Poqui mexicani arribaren as murs damb es escales. Mens pujaren en naut. Toti sigueren morts.
Era batalha finau
Plan de texans corregueren tara gleisa e es barricades e fugigueren dera cabalariá mexicanana, qu'atacaua de nau. Eth darrièr grop d'òmes que lutauen eren Crockett e sòns òmes. Fin-finau, era luta siguec damb coltelhs. Es poqui que demorauen vius fugiren enquia era gleisa.
Es mexicans vederen era bandièra texana e volgueren escambiar-la. Quate mexicani moriren abans d'auer era bandièra de Mexic de nau en er Alamo. Bowie moriguec sus eth lhet. Un grop de soldats mexicani dintrec ena sua camara damb baionates tà lo tuar. Bowie moriguec lèu lèu. Es darrièrs òmes que morigueren eren es 11 damb eth gran canon de 12 liures texan. As 18.30 hores era batalha der Alamo qu'era finida.
Dempús dera batalha
Sonque set texans moriren pas més Santa Anna manec de los tuar. Un oficial texan diguec que damb ua auta victoria coma aguesta a los texans iran al dimoni !. Santa Anna diguec que 600 texans eren morti e sonque 70 mexicans. Es istòriadors díden, totun, qu'en er Alamo morigueren de 400 a 600 soldats mexicani, us baishes tarribles pera epoca. Plan de testimonis confirmen que 182 texans morigueren.
Eth dus de març quauques delegats declararen era naua Republica de Texas. Sam Houston sabia pas enqüera qu'er Alamo auie cadut. Quan arribaren diuersi òmes ta'c confirmar sigueren detenguts pendent quauques hores. Adara calia evacuar tota era armada texana shens càder en eth panic: era armada mexicana enqüera era 6 vuatges més grana qu'era texana.
Santa Anna pensaua qu'es texans desiharien lèu Texas més damb era caduda der Alamo enqüera més e més òmes corrien tà ajudar Texas. Santa Anna dividec era sua armada en tres colomnes. Açò siguec un gran error. Eth vint-e-un d'abril ua armada texana ataguec Santa Anna proche de Lynchburg Ferry e en 18 minutes es mexicani hugien. Es soldats texans didien encara e encara "Rembrembatz er Alamo !".
Santa Anna siguec capturat eth jorn dempús més diguec a Houston :''Eth destin deth Napoleon der Oest es pas egal ar des autes òmes. Vos podetz rebrembar açò''. Més Houston responguec Açò qu'ac auies d'auer ditz abans der Alamo. Santa Anna siguec fòrçat a quitar Texas damb es sòns òmes e Texas siguec una naua Republica.
Legat
Santa Anna caiguec en desgràcia dempús dera sua captura ena Batalha de San Jacinto. S'a parlat plan des texans que devesaren er Alamo e pauc des Tejanos que lutaren ena armada texana o ena mexicana. Aué plan d'istòriadors díden qu'era majoriá dera gent coneish es hèts der Alamo més per filmes que pas per libes.
En 1960 se virec lo filme der Alamo damb John Wayne e en 2004 se'n hec ua naua version. D'énter es versions de cançons més populars, i a era The ballad of the alamo (1960), The Green Leaves of Summer (1960) o Deguello (1960) de Dimitri Tiomkin.
Bibliografia
º Barr, Alwyn (1996), Black Texans: A history of African Americans in Texas, 1528–1995 (2nd ed.), Norman, OK: University of Oklahoma Press, ISBN 0-8061-2878-X
º Barr, Alwyn (1990), Texans in Revolt: the Battle for San Antonio, 1835, Austin, TX: University of Texas Press, ISBN 0-292-77042-1, OCLC 20354408
º Chariton, Wallace O. (1990), Exploring the Alamo Legends, Dallas, TX: Republic of Texas Press, ISBN 978-1-55622-255-9
º Chemerka, William H.; Allen J. Wiener (2009), Music of the Alamo, Bright Sky Press, ISBN 978-1-933979-31-1, retrieved 2012-02-18
º Edmondson, J.R. (2000), The Alamo Story-From History to Current Conflicts, Plano, TX: Republic of Texas Press, ISBN 1-55622-678-0
º Edwards, Leigh H. (2009), Johnny Cash and the paradox of American identity, Indiana UP, ISBN 978-0-253-35292-7, retrieved 2012-02-18
º Glaser, Tom W. (1985), in Schoelwer, Susan Prendergast, Alamo Images: Changing Perceptions of a Texas Experience, Dallas, TX: The DeGlolyer Library and Southern Methodist University Press, ISBN 0-87074-213-2
º Groneman, Bill (1990), Alamo Defenders, A Genealogy: The People and Their Words, Austin, TX: Eakin Press, ISBN 0-89015-757-X
º Groneman, Bill (1996), Eyewitness to the Alamo, Plano, TX: Republic of Texas Press, ISBN 1-55622-502-4
º Groneman, Bill (1998), Battlefields of Texas, Plano, TX: Republic of Texas Press, ISBN 978-1-55622-571-0
º Hardin, Stephen L. (1994), Texian Iliad, Austin, TX: University of Texas Press, ISBN 0-292-73086-1
º Henson, Margaret Swett (1982), Juan Davis Bradburn: A Reappraisal of the Mexican Commander of Anahuac, College Station, TX: Texas A&M University Press, ISBN 978-0-89096-135-3
º Hopewell, Clifford (1994), James Bowie Texas Fighting Man: A Biography, Austin, TX: Eakin Press, ISBN 0-89015-881-9
º Manchaca, Martha (2001), Recovering History, Constructing Race: The Indian, Black, and White Roots of Mexican Americans, The Joe R. and Teresa Lozano Long Series in Latin American and Latino Art and Culture, Austin, TX: University of Texas Press, ISBN 0-292-75253-9
º Myers, John Myers (1948), The Alamo, Lincoln, NE: University of Nebraska Press, ISBN 0-8032-5779-1
º Nofi, Albert A. (1992), The Alamo and the Texas War of Independence, September 30, 1835 to April 21, 1836: Heroes, Myths, and History, Conshohocken, PA: Combined Books, Inc., ISBN 0-938289-10-1
º Petite, Mary Deborah (1999), 1836 Facts about the Alamo and the Texas War for Independence, Mason City, IA: Savas Publishing Company, ISBN 1-882810-35-X
º Schoelwer, Susan Prendergast (1985), Alamo Images: Changing Perceptions of a Texas Experience, Dallas, TX: The DeGlolyer Library and Southern Methodist University Press, ISBN 0-87074-213-2
º Scott, Robert (2000), After the Alamo, Plano, TX: Republic of Texas Press, ISBN 978-1-55622-691-5
º Tinkle, Lon (1985), 13 Days to Glory: The Siege of the Alamo, College Station, TX: Texas A&M University Press, ISBN 0-89096-238-3. Reprint. Originally published: New York: McGraw-Hill, 1958
º Todish, Timothy J.; Todish, Terry; Spring, Ted (1998), Alamo Sourcebook, 1836: A Comprehensive Guide to the Battle of the Alamo and the Texas Revolution, Austin, TX: Eakin Press, ISBN 978-1-57168-152-2
Santa Perpètua de Mogoda
Santa Perpètua de Mogoda es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Lespinhan
Lespinhan (Lespignan en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [lèspi'ɲan]. Las fòrmas ancianas son : ecclesiam S. Petri de Laspiniano, cap a 1156, Petrus de Laspiniano en 1185, de Lespiniano en 1222, Lespinianum en 1234, castri de Laspignano en 1247-1248, Lespiniano en 1262, Laspiniano en 1323, prior de Lespiniano en 1351, Lespinha en 1370, Lespignan en 1529, Lespignan en 1571, Lepiniere en 1622, Lespignan en 1643, 1708, 1740-1760, l'Espignan en 1740-1760, 1771-1772.
Sentmenat
Sentmenat es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Santa Susanna
Santa Susanna es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Refat Çubarov
thumb|250px|Refat Çubarov Refat Abdurahman oğlu Çubarov ( pron. [ɾeˈfat ʧuˈbaɾov]; en ucraïnian: Рефат Абдурахманович Чубаров; en transcripcion internacionala: Refat Chubarov; Samarcanda, Ozbequistan, 22 de setembre de 1957) es un politician tatar de Crimèa ucraïnian. Foguèt lo president del Mejlís del pòble tatar de Crimèa del 28 d'octobre de 2013 al 2 de junh de 2014.
Fougerolles (Endre)
Fougerolles es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Associacion Esportiva de Besièrs Erau
vinheta|185x185px|Logo oficial. L'Associacion Esportiva de Besièrs Erau (oficialament en francés Association sportive de Béziers Hérault abreujat AS Béziers, ASB o ASBH) es un club professional de rugbi de XV francés basat a Besièrs. Dominèt lo campionat de França de 1970 a 1985 gràcias a un estil agressiu.
Santpedor
Santpedor es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Seva
Seva es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Saint-Maxent
Saint-Maxent es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Sobremunt
Sobremunt es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Kerruer
Kerruer en breton ( Cherrueix en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Geografia
Cherrueix Es una municipalitat littorale situada al nòrd del departament de Ille-e-Vilaine. Vorejat Per la Mange, aquela municipalitat de 1155 abitants, se situa a la cœur de la part bretonne de la Badia del mont Sant-Michel, a una vintena de quilomètres de Sant-Malo e a unitat|8|km de Dòl-de-Bretanha (TGV per París). De la près de mar se vei per temps clar d'esquèrra a drecha Cancale, las islas Chausey, Granville e fin finala lo mont Sant-Michel.
Cherrueix est une commune littorale située au nord du département d'Ille-et-Vilaine. Bordé par la Manche, cette commune de 1155 habitants, se situe au cœur de la partie bretonne de la Baie du mont Saint-Michel, à une vingtaine de kilomètres de Saint-Malo et à 8 km de Dol-de-Bretagne (TGV pour Paris). Du bord de mer on voit par temps clair de gauche à droite Cancale, les îles Chausey, Granville et enfin le mont Saint-Michel.
Istòria
La parròquia de Cherrueix fasiá partida del doyenné de Dòl en levant del évêché de Dòl e èra jol vocable de La nòstra Madama.
La paroisse de Cherrueix faisait partie du doyenné de Dol relevant de l'évêché de Dol et était sous le vocable de Notre Dame.
Sainte-Catherine (Ròse)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Comunas de Liechtenstein
Las 11 comunas de Liechtenstein constituïsson la division elementària de Liechtenstein. La constitucion de l’estat autoriza la secession de las comunas.
Lista de las comunas
Comunas de Liechtenstein Baish:
Liausson
Liausson (Liausson en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Liausson ven del nom germanic d'òme Liuzo ; segon Hamlin, Liausson ven del gentilici latin Leoncius, amb lo sufixe -onem. Liausson èra una proprietat galloromana. Veire Liauçac.
Subirats
Subirats es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Boinville le Gaillard
Boinville-le-Gaillard es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Savigny (Ròse)
Savigny en arpitan (Savigny en francés) es una comuna arpitana administrada per lo departament de Ròse de la region de Ròse-Aups.
Geografia
La municipalitat de Savigny a traversat pel Trésoncle. Lo Trésoncle es un ruisseau #que s'estend sus près de 12 quilomètres. Pren la siá font al luòc-dich Lo Mollon a Ancy, passa per Savigny e se tira en la Brévenne a Son-Polit.
S'agís en un primièr temps d'un ruisseau de plana amb una largeur d'un mètre de contunh d'un ruisseau de mièja montanha amb cascades e a nòu d'un ruisseau de plana d'una largeur de tres mètres. Las siás aigas de bona qualitat en fan un espaci priviliegiat pel persec.
Doas espècias de peisses son particularament mesas en examen pels pescadors : una truite autochtone e una truite sortida de l'entratge de alevinage a vésicule résorbée, doas fes mai gròssas.
La commune de Savigny est traversée par le Trésoncle. Le Trésoncle est un ruisseau qui s'étend sur près de 12 kilomètres. Il prend sa source au lieu-dit Le Mollon à Ancy, passe par Savigny et se jette dans la Brévenne à Sain-Bel.
Il s'agit dans un premier temps d'un ruisseau de plaine avec une largeur d'un mètre puis d'un ruisseau de moyenne montagne avec des cascades et à nouveau d'un ruisseau de plaine d'une largeur de trois mètres. Ses eaux de bonne qualité en font un espace privilégié pour la pêche.
En outre, le Trésoncle possède une faune d'invertébrés riche et des écrevisses.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo vilatge a las siás originas d'una abbaye bénédictine fondada a l'epòca carolingienne e #que ne demòra pas uèi que qualques vestigis (Torn del Relòtge, eca).
Bastida sens dobte abans lo sègle, ela prospéra a l'entorn de l'an mil. Ric e poderosa, se #protegir de las invasions e de las guèrras en fasent édifier dels castèls e dels ostals fòrts en las parròquias alentours (La Arbresle, Son-Polit, eca).
En déclin a causa de la raréfaction dels fraires (caliá èsser issu de la noblesa per dintrar a la abbaye), un brevet reial #suprimir lo abbaye en 1779.
Le village tient ses origines d’une abbaye bénédictine fondée à l’époque carolingienne et dont il ne reste aujourd'hui que quelques vestiges (Tour de l'Horloge, etc).
Construite sans doute avant le siècle, elle prospéra autour de l’an mil. Riche et puissante, elle se protégea des invasions et des guerres en faisant édifier des châteaux et des maisons fortes dans les paroisses alentours (L'Arbresle, Sain-Bel, etc).
En déclin à cause de la raréfaction des moines (il fallait être issu de la noblesse pour entrer à l'abbaye), un brevet royal supprima l'abbaye en 1779.
Saint-Maulvis
Saint-Maulvis es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Una importanta commanderie apertenenta a la òrdre de Sants-Texans de Jerusalem i existissiá dempuèi abans 1179. Lo sieu commandeur èra lo senhor de Sant-Maulvis e i exercissiá « totas justícias » sus 22 pòbles.
En lo moment de la Guèrra de, lo vilatge #èsser totalament incendiat (sòla la fortalesa en protegint de gents d'armas l'an 1350 pas #èsser pas détuite) e #demorar inhabité pendent 16 ans. Dempuèi alavetz, las intradas de la commanderie se'n #trobar tan redusits que lo grand prieur de França, Guillaume de Mailloc, #convocar un capítol general a París l'an 1357.
Une importante commanderie appartenant à l'Ordre de Saint-Jean de Jérusalem y existait dès avant 1179. Son commandeur était le seigneur de Saint-Maulvis et y exerçait « toutes justices » sur 22 villages.
Lors de la Guerre de Cent Ans, le village fut totalement incendié (seule la forteresse abritant des gens d'armes en 1350 ne fut pas détuite) et resta inhabité durant 16 ans. Dès lors, les revenus de la commanderie s'en trouvèrent tellement réduits que le grand prieur de France, Guillaume de Mailloc, convoqua un chapitre général à Paris en 1357.
Nòtas
<references group=N/>