cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Palluel
Geografia
left|300px|thumbnail|Les étangs et plans d'eau de Palluel (Pas-de-Calais)
Mosnac (Charanta Maritima)
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Palluel
Geografia
Palluel se trouve au cœur de la vallée de la Sensée. On y trouve le Canal du Nord et de nombreux plans d'eau et étangs, propices à la pratique de la pêche et à la détente. À proximité des plans d'eau ont été aménagés des cabanons et des mobiles-homes habités toute l'année.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Palluel Es una vila #que #èsser dévastée per una tornade lo 24 de junh 1967. La siá intensitat, pas confimée, seriá de F5 segon la escalièr de Fujita mas es malaisit de n'è/de n'èsser segur vist o manca d'experiéncia dels observaires a França en lo cas d'aquel genre de fenomèn e de lo sieu rareté, quitament als Estats Units. Aquela tornade #èsser la una de las mai importantas jamai observadas a França dempuèi almens 1850 e a fach 7 mòrts e 72 ferits.
Palluel est une ville qui fut dévastée par une tornade le 24 juin 1967. Son intensité, non confimée, serait de F5 selon l'échelle de Fujita mais il est difficile d'en être sûr vu le manque d'expérience des observateurs en France à propos de ce genre de phénomène et de leur rareté, même aux États-Unis. Cette tornade fut l'une des plus importantes jamais observées en France depuis au moins 1850 et a fait 7 morts et 72 blessés.
VK
VK (amb alfabet latin, VKontakte, en rus: ВКонта́кте) es una ret sociala rus, amb seu a Sant Petersborg.
Atlantida
thumb|Lo capitani Nemo visitant los rèstas de l'Atlantida L'Atlantida, segon la mitologia grèga, seriá estat una illa o un continent enfonsat jos las aigas en de temps alunhats a causa d'un tèrratrem. Los atlantas seriá estats una civilitzacion fòrça avançada per son temps (9000 ans abans la Grècia classica).
Platon es la font mai anciana e coneguda de l'istòria de l'Atlantida mitica; dins lo Dialògs la citacion ven de Solon, qu'a son torn l'auriá tenguda d'Egipte. Pus tard, lo subjècte foguèt tractat per qualques autors, qu'ensagèron de trobar lo luòc amb los escrits ancians e prepausèron divèrsas localizacions o ben ne neguèron l'existéncia e encara faguèron de la celèbra legenda de l'Edat d'aur lo principi davancièr de la majoritat de las culturas.
Timèu e Critias
Las primièras referéncias a l'Atlantida apareguèron dins los dialògs de Timèu e Critias, tèxtes de Platon. Critias, disciple de Socrates, conta una istòria que pichonèl ausiguèt de son papet e que lo recebèt de Solon, lo venerat legislador atenenc, que li avián contat de capelans egipcians a Sais, ciutat del dèlta de Nil. L'istòria, que Critias conta coma s'èra vertadièra, e que remonta a nòu mila ans abans l'epòca de Solon , per dire lo biais que los atenencs aplantèron l'avançada de l'empèri dels atlantas, bellicoses abitants d'una granda illa nomenada Atlantida, que se trobava davant las Colomnas d'Ercules e que, pauc aprèp la victòria d'Atenas, desapareguèt dins la mar a causa d'un terratrèm e d'una granda aigada.
Dins lo Timèu, Critias parla de l'Atlantida dins lo contèxte d'un debat sus la societat ideala. I compta lo biais qu'aprenguèt l'istòria e lo biais que Soló la tenguèt dels capelans egipcians. Se referís la localizacion e la grandor de l'illa dins la mar Mediterranèa, l'eroïca victòria dels atenencs e, fin finala, lo biais que lo país dels atlantas s'enfonsèt dins la mar. Dins lo Critias, lo recit se centra sus l'istòria, la geografia, l'organizacion e lo govèrn de l'Atlantida, e aprèp comença de contar lo biais que los dieus decidiguèron de castigar los atlantas per lor supèrbia. Lo recit demòra sobtament interromput e l'istòria se conclutz pas.
Descripcion de l'illa
thumb|200px|Atlantida segon Kircher Los tèxtes de Platon situan l'Atlantida davant las Colomnas d'Ercules (luòc que tradicionalament s'entend coma l'estrech de Gibartar) e la descrivon coma una illa pus granda que Libia e Asia reünidas. S'i descriu la geografia, escarpada, amb una granda planura de forma oblonga de 3000 per 2000 estadis, entornejada de montanhas fins a la mar. A la mitat de la longor de la plana, lo recit situa una montanha bassa de pertot, a 50 estadis de la mar, e apond que foguèt lo fogal d'un dels primièrs abitants de l'illa: Evenor, nascut del sòl.
Segon lo Critias, Evenor aguèt una filha nomenada Climene. Aquel escrit conta que Poseidon n'èra lo mèstre e senhor de las tèrras atlantas, perque, quand los dieus se partegèron lo monde, lo sòrt faguèt que a Poseidon li atribuiguèt entre d'autres la region de l'Atlantida. Vaquí la rason de sa granda influéncia sus aquela illa. Aquel dieu s'enamorèt de Clito e per l'aparar, o la gardar captiva, creèt tres anèls d'aiga a l'entorn de la montanha ont abitava son aimada. Lo parelh aguèt dos filhs, per qui lo dieu dividiguèt l'illa en dos reialmes. Al filh ainat, Atlàs, li donèt lo reialme que compreniá la montanha entornejada dels cercles d'aiga, e mai de l'autoritat suls fraires. En onor a Atlàs, tota l'illa se nomenèt Atlantida e la mar a l'entorn: l'Atlantica. Lo german besson, Gadir, governava lo tèrme de l'illa que s'espandissiá dempuèi las Colomnas d'Ercules fins a la region que, benlèu per derivacion de son nom, se nomenava Gadirica als temps de Platon.
Amb las favors de Poseidon, sus l'illa èra l'abondància. I aviá tota mena de minerals: auricalc, tradusible per 'coire de montanha', de valor pus mai granda que l'aur pels atlantas e per usatges religioses (uèi se pensa que deviá èsser un aliatge natural del coire), bòscs grands que fornisson de fusta en quantitat illimitada, nombroses animals -domestics e salvatges, especialament elefants-, copioses e variats aliments venent de la tèrra. Tota aquela prosperitat donava als atlantas l'ocasion de bastir d'òbras grandas. Construiguèron, sus la montanha entornejada dels cercles d'aga, una esplendida Acropòli amb d'edificis notables, coma lo Palais Reial e lo Temple de Poseidon. Construiguèron tanben un grand canal, de 50 estadis de long, per far comunicar la còsta amb l'anèl d'aiga exterior qu'entorneja la metropòli, e un autre de mai pichon e cobèrt, per connectar l'anèl exterior amb la ciutadèla. Cada viatge cap a la ciutat èra vigilat per de pòrtas e torres, e cada anèl èra aviá un barri a l'entorn. Las parets èran de ròca roja, blanca e negra, surgissent dels valats, e recobèrts de laton, estam e auricalc. Fin finala, cavèron, a l'entorn de la plana oblonga, un valat gigant a partir d'ont creèron un malhum de canals dreches.
La casuda de l'empèri
Los reialmes de l'Atlantida formavan una confederacion governada amb leis escritas sus una colomna d'auricalc, al Temple de Poseidon. Las leis principalas èran aquelas que dispausavan que los diferents reis devián s'ajudar l'un l'autre, s'atacar jamai, e prendre las decisions al subjècte de la guèrra e d'autras activitats comunas en consensus e jos la direccion del fondador d'Atlàs. Cada cinc e sièis ans, los reis s'acampavan per prendre acòrds e per jutjar e sancionar aqueles qu'avián enfrangut la nòrma.
La justícia e la vertut èran intrinsècas del govèrn de l'Atlantida, mai quand la natura divina dels reis descendents de Poseidon se trobèt demenida, la supèrbia e los desirs de dominacion venguèron las novèlas caracteristicas dels atlantas. Segon Timèu, comencèt una politica d'espandiment que los menèt a contrarotlar los pòbles de Libia (alara lo nòrd d'Africa) fins a Egipte e Euròpa en Etruria (alara Itàlia). Quand temptèron de sometre Grècia e Egipte, foguèron vencits pels atenencs.
Critias senhala que los dieus decidiguèron de castigar los atlantas per lor supèrbia, mai lo recit s'acaba quand Zèus e lo de mai dieus se reüniguèron per decidir de la sancion. E lo castig foguèt un grand terratrèm e una inondacion que faguèt desaparéisser dins la mar l'illa ont se trobava lo reialme o ciutat principala,, segon Timèu.
Possibles localizacion
A supausar que lo recit de Platon siá pas una ficcion, coma lo nègan fòrça istorians dempuèi lo sègle XVI fins a Pierre Vidal-Naquet donat que Platon faguèt a apèl de mites dins fòrça autres dialògs las localizacions possiblas son:
Ipotèsi de Santorin
D'unes, coma lo Comandant Cousteau, aprèp lo trabalh de l'arqueològ grèc Galanopoulos, identifiquèron l'Atlantida a la civilizacion de Creta destruida aprèp l'erupcion de Santorin vèrs -1650 e provòcan de grands tsunamis de mai de de naut. De chifras encara mai elevadas foguèron prepausadas – fins a. Fòrça detalhs de la cultura atlanta contada per Platon fan pensar a la civilizacion minoïca.
Dins la mar Negra
L'ipotèsi d'un brusc desbordament de la Mediterranèa dins la mar Negra donèt l'idèa d'una localizacion de l'Atlantida sus la riba de la mar Negra, a una epòca ont aquela seriá estada qu'un immens lac d'aiga doça amb una altitud inferiora a son nivèl actual: l'Atlantida seriá estada destruida per l'aigada. Ipotèsi uèi defenduda pel professor Siegfried G. Schoppe e Christian M. Schoppe, segon eles en 5500 Ab.C. . Mas lor ipotèsi es pas confirmada pels estudis arqueologics.
A Gibartar
Se referissent a las indicacions de Platon, se cerquèt una illa situada al delà de las colomnas d'Ercules, enfonsada per la montada de las aigas a la fin de la darrièra glaciacion. J. Collina-Girard, geològ e preïstorian de l'Universitat de Provença, notèt un naut fons a l'oèst de l'estrech de Gibartar (Banc Spartel o Majuan. . Platon auriá inventat l'istòria a partir d'una tradicion orala de la fin del paleolitic, transmesa als Egipcians. Lo banc Spartel Majuan se seriá enfonsat, en 9000 abC., es la data indicada per Platon.
Una autra ipotèsi situa la ciutat entre Gadeira (Cadis, Andalosia) e l'Atlàs marroquin. Aquela teoria paleografico-lexicologica de Georgeos Diaz-Montexano es foragetada en general par la comunautat scientifica; e mai se dempuèi un sector Universitari (qualques doctors de l'Universitat de Barcelona ) e d'institucions scientificas de renom coma l'Institut de Paleografía de l'Acadèmia de las Sciéncias d'Oslo, Norvègia, part de las siás aportacions son reconegudas publicament coma rigorosas e validas.
Mar Cantàbria
Selon l'escrivan espanhòl Jorge Maria-Ribero Meneses, l'Atlantida seriá lo planòl sosmarin conegut coma « Le Danois Bank » o « Lo Cachucho » es situat a 25 quilomètres de la plataforma continentala e a prèp de al larg de la còsta d'Astúrias, entre Ribeseya e Llastres, amb una dimension semblabla a aquela de l'illa d'Eivissa. Lo suc es a de prigondor. Selon Ribero Meneses lo planòl seriá una partida de la crosta continentala abans de se rompre fa 12,000 ans provocant un tsunami. Aquela ipotèsi correspond pas ges a de coneissenças scientificas actualas. Totjorn segon Ribero Meneses los rars subrevivents tornèron començar amb gaireben ges. Segon Ribero Meneses, la lenga basca seriá a l'origina de totas las autras e l'espècia umana actuala auriá son origina dins la region cantabrica. Aquela ipotèsi correspond pas ges a las coneissenças scientificas actualas.
Al larg de l'Illa de Chipre
En novembre de 2004, una equipa capitanejda per Robert Sarmast afirmèt d'aver descobèrt sur un pichon planòl sosmarin al larg de Chipre, per de prigondor,  cadun. Sortiguèt una estèla ornada d'inscripcions benlèu religiosas e qualques objèctes de valor. Lo site se situa entre doas placas tectonicas, es un terratrèm seguit d'un emboden que seriá a l'origina de la pèrdia de la ciutat. Las parets serián los rèstas d'un temple.
Las « descobèrtas » de Robert Sarmast convenquèron pas la comunautat scientifica.
En Sardenha
, es l'ipotèsi del jornalista Sergio Frau del quotidian italian La Repubblica, publicada en 2003 dins son òbra Le colonne d'Ercole-Un'inchiesta. Selon Frau las colomnas d'Ercules, èran totjorn alunhadas pels grècs cap a l'Occident e a l'epòca serián situadas dins lo bacin occidental de la Mediterranèu. Frau considèra tanben que Sardenha correspond dins la forma e las dimensions a l'illa de Platon. Se las ipotèsis de Frau trobèron un interès per qualques istorians foguèron tanben foragetadas per d'autres coma Pierre Vidal-Naquet.
Orient Mejan
right|thumb|La peninsula de [[Sinai e l'actual Israèl, Egipte e Palestina]]
Jaime Manuschevich dich que lo vertadièr luòc de la civilizacion mitica es lo territòri de l'Israèl d'uèi e al Sinai e que la region èra una illa dins la val del grand rift, dins la val de Jezreel al nòrd, la mar Mòrta e la mar Roja sus l'èst e lo gòlf de Suèz e la mar Mediterranèa a l'oèst fins a 5600 abC.
E mai, Manuschevich prepausa que la civilizacion atlanta correspond al pòble natofian, lo primièr pòble sedentari, que lo centre politic principal e portuari èra Jerico.
Los Fenicians
Aprèp que s'identifiquèt de la civilizacion feniciana, d'unes volguèron veire aquel monde legendari qu'es l'Atlantida dins l'America Latina. En 1889 per exemple, lo viscomte Onfroy de Thoron publiquèt un ensag de 142 paginas:. Se sap uèi que las pròvas èra de fals de la fin del sègle XIX.
right|thumb|La pretenduda cara enigmatica de Pedra da Gavea, Rio de Janeiro
Dins l’ocean Indian
Un estudi de Jacques Hébert sosten que l'enfosanda seriá pas a l'oèst dins l'ocean Atlantic mas al larg de Somalia que Socotra, una illa de Iemèn a l'embocadura del golf d'Adèn, ne serián los rèstas.
En Antartic
Pels autors canadians Rand e Rose Flem-Ath l'Atlantida seriá estada en Antartic se basant sus la teoria de Hapgood al respècte del desplaçament de la rusca terrèstra.
Una civilizacion atlantica
Dins los ans 1920 e 1930 lo jornalista e ocultista Lewis Spence temptèt de mostrar qu'una civilizacion se seriá poguda desvolopar sus las còstas en fàcia d'Euròpa, de la faciada Èst dels Estats Units e de Canadà, de Groenlàndia, a l'entorn d'un lac interior relativament pauc prigond, mai o mens tapat al sud per las Canàrias e los Açòres, pus emergida qu'uèi, a la fin del paleolitic. L'ipotèsi es fòrça criticada scientificament.
Dins la mar del Nòrd
Segon las teorias de Jürgen Spanuth e aprèp per Jean Deruelle, Sylvain Tristan e Roger Mermet puèi, Atlantida seriá d'un gigantesc polder que sas digas seriá estadas lo punt de començament d'una civilizacion megalitica dins la mar del Nòrd, al larg d'Olanda.
Al delà d'Irlanda
Georges Poisson, aprèp la Segonda Guèrra Mondiala, publiquèt L'Atlantide devant la science per mostrar que la situacion geografica e geologica del plan del Rockall poiriá èsser una possibilitat del luòc d'anciana abitacion dels ancians Atlantas.
L'Atlantida dins la ficcion
Divèrsas òbras de ficcion los personatges visitan l'Atlantida, que venguèt un luòc perdut mitic. Entre los pus celèbres cal destacar las aventuras de Tarzan, Vint mila lègas jos las mars de Jules Verne, los druides de Marion Zimmer Bradley, lo dessenh animat de Disney Atlantis: The Lost Empire o la seria de televison Stargate Atlantis.
Barret sus Meüja
Barret sus Meüja (Barret-sur-Méouge en francés) es una comuna dau Daufinat occitan situada dins lo departament daus Auts Aups e la region Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Félix Eboué
thumb|right|Tomba de Félix Eboué au Panteon de [[París.]]
Adolphe Sylvestre Félix Eboué (26 de decembre de 1884, Cayenne - 17 de mai de 1944, Lo Caire) foguèt un administrator coloniau, un resistent e un òme politic francés. Nomat en 1938 governador de Chad per preparar un conflicte entre França e Alemanha, acomencèt la bastida d'un ret de rotas eficaç per permetre lo movement de tropas. En junh de 1940, se declarèt partisan dau generau de Gaulle, transformèt l'Africa Eqüatoriala Francesa en basa dei Fòrças Francesas Liuras e organizèt una armada de 40,000 òmes.
Lo 28 de setembre de 1948, una lèi ordonèt lo transferiment de son còrs au Panteon onte foguèt enterrat lo 20 de mai de 1949.
Kollikodontidae
vinheta|Maissa de Kollikodon. Fòto d'Stuart Humphreys Kollikodon es un genre escandilhat de monotrèma platipòde apertenent a la familha Kollikodontidae. D'aquesta sonque es coneguda una espècia, Kollikodon ritchei (Flannery, Archer, Rich & Jones, 1995) ​ que demorèt pendent lo Cretacèu ara fa demest 100 e 104 milions d'annadas.
Es un mamifèr conegut sonque per un tròç de dent e dos molars trobats a Nòva Galas del Sud, a Austràlia e primièr foguèt classificat dins lo genre Steropodon.
Es una espècia relativament granda per çò qu'es la fauna del Mesozoïc. Los molars an una longor d'aperaquí 5'5 mm e una amplor d'entre 4 e 6mm, e aquò fa pensar que, benlèu, foguèt un animal que poguèt far fins a un mètre de nautor.
Malgrat que i a pas gaire donadas, òm pòt pensar que foguèt un monotrèma que visquèt prèp de l'aiga pr'amor que l'anatomia de las dents aviá coma tòca trincar de clòscas d'invertebrats aqüatics.
Referéncias
Hikueru
Hikueru es una comuna polinesiana, situada dins la collectivitat d'otramar de la Polinesia Francesa sus l'archipèla de las Illas Tuamotu e de Gambier. .
Geografia
La comuna de Hikueru es compausada de cinc atòls, administrats dins doas comunas associadas :
Port-en-Bessin-Huppain
Port-en-Bessin-Huppain es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Amorritas
Leis Amorritas son un pòble antic aparegut en Mesopotamia dins lo corrent dau millenari III avC. Èran probablament originaris de la Siria actuala e migrèron vèrs lei vaus d'Eufrates e de Tigre onte se turtèron ais estats locaus. Aguèron un ròtle important dins l'afondrament de la Tresena dinastia d'Ur a la fin dau sègle XXI avC e s'impausèron coma la premiera fòrça de la region au sègle XX avC en adoptant rapidament la cultura locala.
Aguent conquistat la màger part dei ciutats-estats, i fondèron de dinastias rivalas a Larsa, Isin, Uruk, Babilònia, Eshnunna, Ekallatum, Alèp, Mari e Qatna. De mai, certanei tribús gardèron una vida nomada en Mesopotamia. Aquela division favorizèt lei conflictes e plusors guèrras se debanèron entre aquelei ciutats fins a l'establiment de la dominacion d'Alèp a l'oèst e de Babilònia a l'èst. Pasmens, de revòutas regularas comencèron d'afeblir lei dinastias amorritas a partir dau sègle XVII avC. Puei, l'arribada d'autrei pòbles nomadas novèus e aggressius dins la region (Ititas, Cassitas...) agravèt lei menaças còntra lei dinastias amorritas que s'afondrèron a la fin dau sègle. La conquista de de Babilònia per lei Cassitas en 1595 es generalament considerada coma la fin dau periòde amorrita.
Leis originas deis Amorritas
Lei fònts escrichas pus ancianas sus leis Amorritas datan de 2400 avC. Mencionan una « tèrra deis Amorritas » qu'èra situada a l'oèst d'Eufrates, probablament en Canaan ò en Siria. Lei tèxtes sumerians, akkadians e assirians lei depintan coma un pòble nomada « non civilizat » dei montanhas dau sud de Rakka. Vèrs aqueu periòde, per de rasons desconegudas, començan de migrar en Siria e vèrs Mesopotamia.
De « rèis de Martu » – tèrme que designa leis Amorritas en Mesopotamia – son mencionats au sègle XXIV avC dins de tèxtes d'Ebla e au sègle XXIII avC dins de documents d'Akkad. Pasmens, lei migracions amorritas vèrs lei fluvis venguèron pas importantas avans lo periòde de la III dinastia d'Ur. Segon lei descripcions, de grops seminomadas menèron d'incursions regularas còntra lo sud mesopotamian. Per se protegir, lo rèi Shulgi (2094-2047 avC) ordonèt de bastir una muralha entre Eufrates e Tigre. Pasmens, aquò foguèt pas sufisent car l'afebliment d'Ur durant lo rèine de sei successors permetèt ais Amorritas d'avançar.
En 2004 avC, Ur foguèt presa e pilhada per leis Elamitas. Intrèron rapidament en conflicte amb leis Amorritas que prenguèron lo contraròtle de la region au començament dau sègle XX avC. I fondèron plusors dinastias localas que prenguèron lo poder dins lei vilas principalas de Mesopotamia : Larsa, Isin, Uruk, Babilònia, Eshnunna, Ekallatum, Alèp, Mari ò Qatna.
Lo periòde dei dinastias amorritas
Le Lo periòde de 2000 a 1595 avC es de còps dich « Périòde amorrita ». Es marcat per la dominacion e per lei rivalitats dei dinastias amorittas. Aquelei conflictes son relativament ben documents dins leis archius de Mari. En Mesopotamia, lei dos centres principaus foguèron Isin e Larsa que conoguèron un lòng conflicte dau sègle XX avC au sègle XVIII avC. S'acabèt per la victòria de Larsa mai lo venceire, egalament afeblit per aquela guèrra, foguèt conquistat per Babilònia durant lo rèine d'Hammurabi (1793-1750 avC). En Siria, lei dos centres principaus foguèron Alèp e Qatna. Finalament, Alèp s'impausèt. D'autrei vilas conoguèron de periòdes brèus de poissança coma Ekallatum durant lo rèine de Samsi-Addu (v. 1815-1775 avC).
D'un biais generau, lei sobeirans amorritas aguèron de dificultats per assegurar l'unitat de son reiaume en causa de revòutas recurrentas. Per exemple, lo reiaume babilonian fondat per Hammurabi foguèt mantengut amb dificultats per son fiu, Samsu-Iluna (1750-1712 avC), avans de se fragmentar au sègle XVII avC. Après la disparicion d'aqueu reiaume, lo domeni amorrita demorèt devesit e foguèt pauc a pauc menaçat per la pression d'autrei pòbles coma leis Ititas, lei Cassitas e lei Hurrites.
Frettecuisse
Fèrtchuiche en picard (Frettecuisse en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Mastodont
Los mastodonts son un grop de proboscidèus que visquèron pendent l'epòca del Terciari e que patiguèron l'extincion. Son divèrsas espècias de la familha dels Mammutidae — e que devon pas èsser confonduts amb los vertadièrs mamots (Mammuthus), qu'apartenon a la familha dels Elephantidae —. Pasmens, plusors espècias escandilhadas d'autras familhas coma los Gomphotheriidae, los Stegodontidae, o los Palaeomastodontidae tanben son incluses amb aquel nom. vinheta|Los mastodonts visquèron pendent l'epòca del Terciari. Lo tèrme foguèt creat per Cuvier en tot usar la paraula grèga -mastos (mamèla) e -ontos (dent) pr'amor del tipe de molars d'aguest mamifèr fossil.
Frettecuisse
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Amorritas
Lo declin
Lo declin amorrita durèt de la fin dau sègle XVIII avC a 1595 avC. Pus expausadas ais atacas exteriorias, lei dinastias dau nòrd de Mesopotamia foguèron batudas per lo rèi assirian Puzur-Sin vèrs 1740-1720 avC. Au sud, en Sumèr, la menaça venguèt de la Premiera dinastia dau País de la Mar. Fòrça mau coneguda, aquela dinastia sembla aparéisser dins la region vèrs 1730 avC. I prenguèt pauc a pauc lo poder e o gardèt fins a 1475 avC. Babilònia demorèt sota contraròtle amorrita mai la vila perdiguèt lentament sa poissança durant lo sègle XVI. Foguèt finalament pilhada en 1595 avC per leis Ititas e una dinastia cassita aprofichèt lo caòs per s'i installar.
Mastodont
Morfologia
Los mastodonts aguèron d'incisius longs que venguèron defensas e pas sonque dempuèi la maissa superiora mas tanben dempuèi la maissa inferiora. An lor nom pr'amor de lors molars qu'an una forma mai redonda e que, espepissada pel costat, semblan lo pitre d'una femna. Per contra, los mamots e los "vertadièrs elefants" (tanben Primelephas qu'aguèt fins a quatre defensas), aguèron dents amb de lamellas transversalas qu'ajudavan lo mamifèr a trissar l'èrba.
Frettecuisse
Istòria
Frettecuisse S'es egalament escrich Frette-Cueisha. Lo sieu étymologie es desconeguda.
Mastodont
Morfologia
Los mastodonts avián lo cors mai long que los elefants modèrns e èran mai basses de pautas.
Amorritas
Lo declin
A partir dau sègle XV avC, lo tèrme « Amorru » s'apliquèt a un territòri situat entre lo nòrd de Canaan e lo nòrd de Siria. Leis Amorritas locaus foguèron premier vassalizats per leis Ititas avans de passar, au sègle XIV avC, sota la senhoriá de l'Empèri Assirian. Vèrs aquela epòca, lei territòris amorritas èran venguts un enjòc per lei poissanças vesinas. Per exemple, la batalha de Qadesh qu'opausèt leis Egipcians e leis Ititas en 1283 avC èra en partida causada per de tensions a prepaus dau partiment de la region d'Amurru.
Frettecuisse
Istòria
Pendent l'epòca féodale, fins al, Frettecuisse dépendait :
Mastodont
Evolution
Los primièrs mastodonts demorèron ara fa 30 milions d'annadas e la forma pus anciana foguèt lo paleomastodont. Aviá una labra superiora longa en forma de trompa e de cuèrtas defensas.
Amorritas
Lo declin
La disparicion deis Amorritas aguèt probablament luòc durant lo sègle XIII avC. Dins de circonstàncias desconegudas (absorpcion, expulsion, exterminacion ?), foguèron remplaçats per leis Aramèus, un autre pòble seminomada. Après 1200 avC, lei mencions sus leis Amorritas disparéisson e la region d'Amurru prenguèt lo nom d'Aram.
Frettecuisse
Istòria
A e s, Frettecuisse #sofrir de la misèria. N'efièch, los roturiers #que possedissián de tèrras lor caliá pagar, en mai dels impòstes reials tales que los tractes, lo cens, la dîme, la corvée... #Que pagan a la commanderie.
Mastodont
Evolution
Los mastodonts s'espandiguèron pendent 25 milions d'ans per tota la planeta franc d'Austràlia. Òm coneis uèi los genres Mammut, Gomphotherium, Anancus e Stegodon.
Amorritas
Cultura
Lei divinitats principalas deis Amorritas èran Addu/Adad (dieu de l'Auratge), Dagan (dieu agricòla sirian) e de dieus mesopotamians coma Enlil, Ea, Shamash, Sin e Ishtar. Un dieu Amurru semblava tanben personificar lei populacions amorritas. La preséncia importanta de divinitats mesopotamianas dins lo panteon amorrita sembla caracteristica d'un fenomèn d'assimilacion cultura d'envaïsseires nomadas per una societat sedentària pus nombrosa e a l'origina d'una cultura prestigiosa. Per la seguida, foguèt observat mai d'un còp amb leis empèris nomadas eurasiatics.
Frettecuisse
Istòria
1849 : Cossí en totas las municipalitats de França, la populacion masculina màger #pasturar, per las primièras fes, #votar mercés a la instauració del sufragi universal.
Mastodont
Evolution
L'evolucion vèrs d' « elefants vertadièrs » comencèt aperaquí fa 12 milions ans amb Primelephas (segon d'autres amb Stegolophodon). Aviá encara quatre defensas tipicas dels mastodonts, mas tanben de dents amb de lamellas e qu'uèi òm trapa als elefants actuals.
Frettecuisse
Istòria
Jean-Pierre Becquet apadrina Marina Le Pen a l'eleccion presidenciala de 2012.
Mastodont
Lo Mastodont american
Lo Mastodont d'America (Mammut americanum), foguèt un mètre mendre que lo mamot per çò que tòca a la longor mas fins a 3 mètres mai naut. Aguèt las defensas corbas mas pas tan corbas coma las del mamot. Lo mastodont american demorèt sonque a America del nòrd e sustot a l'est del continent, ont i aviá de forèsts prigondas de pins. Los mastodonts se noirissián, çò de mai segur, de brancas e de pinhas de conifèrs, de fuèlhas e de plantas erbacèas e de palun. Lor forradura foguèt densa e d'una color bruna e un pauc roja.
Frettecuisse
Istòria
Frettecuisse s'est également écrit Frette-Cuisse. Son étymologie est inconnue.
Mastodont
Lo Mastodont american
De cercaires americans descubriguèron que podián luchar entre eles fins a la mòrt coma demòstran divèrses troces de cran trissats.
Frettecuisse
Istòria
Frettecuisse possédait une école en 1707.
1849 : Comme dans toutes les communes de France, la population masculine majeure put, pour la première fois, aller voter grâce à l'instauration du suffrage universel.
Jean-Pierre Becquet parraine Marine Le Pen à l'élection présidentielle de 2012.
Nòtas
<references group=N/>
Mastodont
Los gomfotèrids
Originaris d'Africa, loss Gomfotèrids (Gomphotheriidae) s'espandiguèron per Asia e Euròpa. Segon qualqu'unes cercaires aurián arribat fins a America del sud pendent lo Pleistocèn abans de s'escandilhar.
D'autres proboscièus
Fa dos milions d'ans lo mond aviá una granda diversitat de mastodonts, dinoteriums (un autre grop de proboscidèus fossils qu'avián defensas orientadas vèrs en bas e que sorgissián de la maissa inferiora) e d'elefants vertadièrs (l'elefant antic). Tanben i avián d'elefants nans, sustot a las illas del sud-èst d'Asia e del Mediterranèau, amb una nautor d'aperaquí un mètre.
Uèi lo jorn sonque demòran tres espècias de proboscidèus : l'Elefant d'Africa (Loxodonta africana), l'Elefant de bòsc (Loxodonta cyclotis) e l'Elefant d'Asia (Elephas maximus), e una darrièra espècia sovent classificada coma sosespècia d'elefant nana; l'Elefant de Bornèo (Elephas maximus borneensis).
Frettemeule
Frécmole en picard (Frettemeule en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Geografia
La municipalitat de Frettemeule es una municipalitat rurala de l'oèst del departament de la Soma. Fa partida de la region agricòla del Vimeu e d'aquel #que se nomena de mai en mai la Picardie maritima. Tradicionalament virada cap a l'agricultura, sustot la ramaderia, e en presentant d'aquel fach dels païsatges verdoyants, aquela part del Vimeu es d'en un autre luòc trucada Vimeu Verd o Vimeu rural per oposicion al Vimeu Industrial.
La municipalitat presente la originalitat de se trobar sus la 50 parallela #que talha lo territòri al drech de la carrièra de Frettemeule a Maigneville al nivèl de la Comuna.
Per çò qu'es de las vias de comunicacion, en mai de la voirie communale, tres départementales desservent la comuna :
Lo autoroute A28 #que connècta Abbeville a Roan travèrsa pas pas lo territòri communal, mas los échangeurs situats a Bouttencourt e près de Longuemort (comuna de Tors en Vimeu) son prèpas, respectivament a 11 e.
La municipalitat cobrís un territòri d'unitat|745|ectaras. Las municipalitats limitrophes son Maisnières-en-Vimeu (a l'oèst e al nòrd), Vismes (a l'èst), Lo Translay (al sud-es), Bouillancourt-en-Séry (al sud) e Tilloy-Floriville (al sud-oèst).
Lo territòri communal se étire en longitud en lo sentit Nòrd-Sud. A panatòri d'ausèl, separan lo limit amb Maisnières sus la rota de Courtieux a aquela de Bouillancourt sus la rota de Infray. En la siá mai pichona largeur (en lo sens Es-Oèst), lo territòri communal mesura pas #qu'un quilomètre, leugièrament al nòrd de la Vèrge dels Camps a travèrs dels Quaranta. La mai granda largeur repérée excedís pas pas, al nivèl del encreuament de l'Escòla.
La commune de Frettemeule est une commune rurale de l’ouest du département de la Somme. Elle fait partie de la région agricole du Vimeu et de ce qu’on nomme de plus en plus la Picardie maritime. Traditionnellement tournée vers l’agriculture, notamment l’élevage, et présentant de ce fait des paysages verdoyants, cette partie du Vimeu est d’ailleurs appelée Vimeu Vert ou Vimeu rural par opposition au Vimeu Industriel.
La commune présente l’originalité de se trouver sur le 50 parallèle qui coupe le territoire au droit de la rue de Frettemeule à Maigneville au niveau de la Mairie.
En ce qui concerne les voies de communication, outre la voirie communale, trois départementales desservent la commune :
L’autoroute A28 qui relie Abbeville à Rouen ne traverse pas le territoire communal, mais les échangeurs situés à Bouttencourt et près de Longuemort (commune de Tours en Vimeu) sont proches, respectivement à 11 et 7 km.
La commune couvre un territoire de 745 hectares. Les communes limitrophes sont Maisnières-en-Vimeu (à l’ouest et au nord), Vismes (à l’est), Le Translay (au sud-est), Bouillancourt-en-Séry (au sud) et Tilloy-Floriville (au sud-ouest).
Le territoire communal s’étire en longueur dans le sens Nord-Sud. À vol d'oiseau, 4.65 km séparent la limite avec Maisnières sur la route de Courtieux à celle de Bouillancourt sur la route d’Infray. Dans sa plus petite largeur (dans le sens Est-Ouest), le territoire communal ne mesure qu'un kilomètre, légèrement au nord de la Vierge des Champs à travers les Quarante. La plus grande largeur repérée n’excède pas 2.4 km, au niveau du carrefour de l’École.
Torsten Haß
Torsten Haß (Neumünster, Schleswig-Holstein, 21 de novembre de 1970) es un escrivan e bibliotecari alemand. .
Fricamps
Fricamp en picard (Fricamps en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Henri Rol-Tanguy
thumb|right|Placa comemorativa de l'insureccion parisenca de 1944 e dau ròtle d'Henri Rol-Tanguy.
Henri Rol-Tanguy, nascut Henri Tanguy, (12 de junh de 1908, Morlaix - 8 de setembre de 2002, París) èra un militant comunista francés que participèt a la Guèrra Civila Espanhòla e venguèt un dei caps principaus de la Resisténcia Francesa durant la Segonda Guèrra Mondiala.
D'efèct, après sa desmobilizacion en aost de 1940, intrèt rapidament dins la clandestinitat en octòbre de 1940 après lo començament deis arrestacions de militants comunistas. En aost de 1941, foguèt cargat ambé Raymond Losserand e Gaston Carré d'organizar de grops armats dins la region parisenca. Aquelei grops participèron a la formacion dau movement Francs-Tiraires e Partisans en febrier de 1942. Après l'arrestacion de Losserand e de Carré en mai de 1942, Rol-Tanguy deguèt passar en Zona Sud e formèt una equipa novèla ambé Roger Linet e Raymond Colin. Durant aqueu periòde, s'especializèt dins leis afaires militars.
En mai de 1943, venguèt tornarmai en region parisenca per reorganizar lei Francs-Tiraires e Partisans dau sector. En setembre de 1943, foguèt cargat de luchar còntra la desportacion, especialament còntra lei convòis dau Servici de Trabalh Obligatòri (STO). En mai, venguèt lo cap regionau dei Fòrças Francesas de l'Interior e acomencèt de preparar la liberacion de la capitala. Gràcias au sostèn de la CGT, una tièra de grèvas entre lo 11 e lo 17 d'aost de 1944 marquèt lo començament de l'insureccion de París. Lo 19, lei policiers resistents prenguèron lo contraròtle de la Prefectura de Polícia e lei combats acomencèron. La Resisténcia Francesa capitèt d'ocupar 90% de la vila mai deguèt finalament esperar l'arribada de la 2 DB dau generau Leclerc per eliminar lei darriers ponchs de resisténcia alemands. Lo 25 d'aost de 1944, Rol-Tanguy participèt a la ceremònia oficiala de la capitulacion de la garnison alemanda de París.
Après aqueu succès, s'engatjèt dins l'armada francesa e participèt a la creacion de la 10 DI ambé lo coronèu Billotte. Puei, foguèt nomat au PC de la I Armada Francesa dau generau de Lattre de Tassigny après un estagi de perfeccionament militar en genier de 1945. Participèt ai combats sus lo front alemand dau 8 au 25 d'abriu de 1945. Après la guèrra, venguèt militar de carriera fins a sa retirada en 1962 puei membre dau Comitat centrau dau Partit Comunista Francés de 1962 a 1987. Sa mòrt foguèt marcada per una ceremònia d'omatge nacionau ais Invalides.
Amboise
Amboise es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre e Vau de Léger.
Friol (Itàlia)
Lo Friol es una region istorica e geografica dau nòrd-èst d'Itàlia.
Lo gentilici es friolan -a o friulés -esa.
Pérignac (Charanta Maritima)
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Hiva Oa
Hiva Oa es una comuna polinesiana, situada dins la collectivitat d'otramar de la Polinesia Francesa sus l'archipèla de las Illas Marquesas. .
Beucens
Beucens o Biussens (Beaucens en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, dens era arribèra de Davantaiga, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Vilatges e quartièrs principaus : Gesat, Nolhan, Vièla, Cohita.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [biou'sénns] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Belsen, cap a 870, Belsen, cap a 980, cap a 1050-1070, en 1168, Beusen en 1285, 1300 e 1313, de Beucennio, en latin, en 1379, Beucen, Beussen, Beusen en 1429, Beaussen, Beaucen en 1614, Beaucen en Lavedan en 1737-1779, Beucen en 1760, Beaucen en 1790, Beaucen (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Biussens que vien deth bas-latin balteus, deth preceltic *bal, « escarpament" , dab eth sufixe prelatin -incum . Segon Negre, Biussens que vien deth gascon bau, « ròc », dab eth sufixe -enc ath plurau. Segon R. Aymard, eth nom que vien benlhèu deth celtic belsa, « camp ».
Segon Miquèu Grosclaude, pr'amor de e dens era prumèras sillabas deras fòrmas ancianas, un etime bau qu'ei impossible. Eras fòrmas en francés que son influenciadas per eth adjectiu beau, « bèth ». -S finau ei pas etimologic : influéncia deth sent patron dera parròpia, Vincenç ? [Biussens qu'ei a costat d'Artalens !]. Biussens que vien deth nòm d'òmi d'origina basca Beltze, dab eth probable sufixe aquitan -ennum. Era evolucion qu'ei simpla : Belsen --> Beussen --> Beussens --> Biussens. Eth nom occitan qu'ei Biussens segon Grosclaude.
Districte de Varanasi
Lo districte de Varanasi (en indi : वाराणसी ज़िला, en ordo: وارانسی ضلع) es un dels districtes de l'Estat d'Uttar Pradesh en Índia.
Geografia
La capitala es la vila de Varanasi. La superfícia del districte es de e la populacion èra en 2011 de 3,676,841 abitants.
Fouilloy (Oise)
Fouilloy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Geografia
La municipalitat de Fouilloy se situa a la extremitat oèst del departament de l'Oise, en bordure del departament de la Soma e a proximitat immediata de la Seine-Maritima (a unitat|8|km de Aumale).
La commune de Fouilloy se situe à l'extrémité ouest du département de l'Oise, en bordure du département de la Somme et à proximité immédiate de la Seine-Maritime (à 8 km d'Aumale).
La commune se trouve sur la ligne de chemin de fer Amiens - Rouen (Ligne de Saint-Roch à Darnétal-Bifurcation), et dispose de la Gare de Fouilloy depuis 1867.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1190, la municipalitat se trucava Foillois.
Fouilloy #Recebre la Crotz de Guèrra pendent la Primièra Guèrra mondiala.
En 1190, la commune s'appelait Foillois.
Fouilloy reçut la Croix de Guerre durant la Première Guerre mondiale.
Gouarec
Gwareg  en breton (Gouarec en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Gouarec A situat en una vallée verdoyante al fons #que flueix çò Canal de Nantas a Brèst. Los Angleses la n'an escuelhuda coma la una de las siás municipalitats bretonnes preferidas. Amb ostals typiques e lo sieu entorn gaireben medieval, Gouarec daissa pas pas indiferent.
La parròquia fa partida del territòri breton tradicional del país Fañch. Lo Bro Kost ar aiçò hoad (lo país a costat del bòsc) designa un ensems de tres comunas de las Còstas-de Armor : Gouarec, Plélauff e Perret e d'una municipalitat del Morbihan : Santa-Brigitte. Lo bòsc en question, vorejat a l'oèst per aquel "país" es la bòsc de Quénécan, al nòrd-oèst de Pontivy. Lo Kost ar aiçò hoad es tanben lo nom d'una dança bretonne tradicionala, una gavotte l'an 8 temps.
Gouarec est situé dans une vallée verdoyante au fond de laquelle coule le Canal de Nantes à Brest. Les Anglais l'ont choisi comme l'une de leurs communes bretonnes préférées. Avec des maisons typiques et son environnement presque médiéval, Gouarec ne laisse pas indifférent.
La paroisse fait partie du territoire breton traditionnel du pays Fañch. Le Bro Kost ar c'hoad (le pays à côté du bois) désigne un ensemble de trois communes des Côtes-d'Armor : Gouarec, Plélauff et Perret et d'une commune du Morbihan : Sainte-Brigitte. Le bois en question, bordé à l'ouest par ce "pays" est la forêt de Quénécan, au nord-ouest de Pontivy. Le Kost ar c'hoad est aussi le nom d'une danse bretonne traditionnelle, une gavotte en 8 temps.
Istòria
Gouarec A mencionat dempuèi lo. Lo bourg es édifié a l'entorn del castèl medieval dels Rohan. La promocion en municipalitat e cap de-luòc de costat data de 1789.
Gouarec est mentionnée dès le. Le bourg est édifié autour du château médiéval des Rohan. La promotion en commune et capluòc de canton date de 1789.
= Gouarec
Poèma simfonic
Un poèma simfonic es un genre musical destinat a un orquestra sinfonic (eventualament amb còrs o vòts solista), sus un subjècte literari, filosofic, pinctural o descriptiu.
Definicion
Lo poèma sinfonic es une composicion orquestrala, mai sovent en un sol movement, de forma liura, inspirada per una idèa extra-musicala poetica o descriptiva, al vam al sègle XIX. Es un dels genres representatius de la musica de programa del sègle XIX, amb la sinfonia de programa e de l'obertura de programa. La diferéncia entre la sinfonia de programa e lo poèma sinfonic — nomenat Sinfonische Dichtung o Tondichtung (literalament « poesia sonora ») dins la tradicion germanica —, es que lo poèma sinfonic, eissit de l'obertura de concert, s'organiza en un movement alara que la sinfonia de programa obeís al descopatgege tradicional del genre sinfonia. La Sinfonia fantastica e Harold en Itàlia d'Hector Berlioz, la Sinfonia Domestica e Una sinfonia alpestra de Richard Strauss son, per exemple, de sinfonia de programa e nonpas dels poèmas sinfonics.
Principals representants
En Alemanha, son subretot Franz Liszt e son cercle de Weimar qu'èran los vius defensors de la musica de programa — eretièrs de las concepcions berliozienas. Franz Liszt fabreguèt lo genre du poèma sinfonic pendent sa demorança a Weimar. Se los dos grands representants del poèma sinfonic en Alemanha èran Franz Liszt (13 poèmas sinfonics, que Mazeppa, Prometèu, Hamlet, eca) e Richard Strauss (Don Juan, Atal parlèt Zaratostra, Don Quichòte, eca.), aquel genre musical patiguèt de las atacas dels defensors de la musica pura (o musica absoluda), coma Edouard Hanslick, celèbre critica musical ostil a Wagner. Lo poèma sinfinic se faguèt sovent — coma dins los païses de cultura nordica o eslava — lo vector d'una pensada « nacionalista » en musica (Jean Sibelius, Finlandia ; Bedřich Smetana, La Moldau) o de fantasmas orientalisants (Nikolaï Rimski-Korsakov, Sheherazada). Mas tanben foguèt una forma d'expression de concepcions visionària del langatge musical, introduchas justament per una volontat descriptiva, totjorn per Sibelius, que i incorpòra la votz dins Luonnotar, e per de compositors coma Modeste Moussorgski dins Una nuèch sul mont Calvet o, encara mai tard, lo Georges Enesco amb sa Seguida viltjtòta e subretot Vox maris. Sergueï Rachmaninov menèt le genre al suc, quand commencèt a declinar, amb son Illa dels mòrts. Lo poèma sinfonic tanben coneguèt una existéncia que capitèt en França, amb Camille Saint-Saëns e sos quatre poèmas (que Faeton, la Dança Macabre o Lo Rodet d'Onfala). Al sègle XX, lo Preludi a la vesprada d'un faune de Claude Debussy es tanben un poèma sinfonic al sens larg.
Declin e reviscol
Lo poèma sinfonic passèt aprèp la Primièra Guèrra mondiala, levat d'escasenças isoladas mas d'impoténcia. L'ensems dels compositors franceses preferisson lo ballet; alara Darius Milhaud faguèt la fusion dels dos genres amb lo « poèma plastic » L'Òme e son desir. Al meteis temps, l'estetica de la Nòva Objectivitat conqueriguèt Alemanha. Se pòt dire que lo poèma sinfonic passa a causa del desinterés pel grand orquestre pòst-wagnerian e d'una volontat generala de liberar la musica instrumentala de l'element literari. Ara, lo genre musical demorariá jos una forma nòva dins la musica de videjòc, cal subreot constatar un reviscol d'interés pels compositors contemporanèus coma dins Forbidden Prelude de Drakengard II ouHope de Final Fantasy XII, de composicions de Nobuo Uematsu), e tanben Joe Hisaishi e son poèma sinfonic Nausicaá de la val del vent de Hayao Miya (1984).
Huahine
Huahine es una comuna polinesiana, situada dins la collectivitat d'otramar de la Polinesia Francesa sus l'archipèla de las Illas jol Vent. .
Gonzalo Sánchez de Lozada
Gonzalo Sánches de Lozada Bustamante (n. 1 de julhet de 1930 a La Paz) es un òme politic, filosòf e entrepreneire bolivian. Foguèt president de Bolívia en doas ocasions: 1993 fins a 1997, e 2002 fins a sa renòncia lo 17 d'octobre de 2003.
Argy
Argy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre.
HAL 9000
HAL 9000 es un poderós ordinator dotat d'intelligéncia artificiala, gerís la nau espaciala Discovery One dins la sagá de las Odissèas de l'espaci d'Arthur C. Clarke, que los dos primièrs romans foguèron adaptats al cinèma, d'en primièr dins 2001, una odissèa de l'espaci de Stanley Kubrick (1968) e dins 2010, L'An del primièr contacte de Peter Hyams (1984).
Begòla
Begòla (Bégole en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Era Potja, Sarrabairosa, eras Bartas, eth Sèr, era Cometa, Arnavèrs.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [bé'gòlo] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Petrus de Begola, en P. de Begole en 1283, de Begola, en latin, en 1300 e 1313, Beguole en 1429, Bégole (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Begòla, nom escur, benlhèu a arreligar dab Begar e dab ua arradic aquitanica beg-, big-, presenta dens Bigòrra. Negre qu'imagina eth gascon vea (prononciat [beə]), dab eth diminutiu -ola, puish un g antiiatic ! R. Aymard que precisa eth arriu Begòla travèrsa era comuna.
Segon Miquèu Grosclaude, era proposicion de Negre qu'ei foneticament dobtosa e eth arriu de Begòla que pòrta probablament eth nom deth vilatge. Un radicau aquitan beg- qu'ei possible pr'aquò; eth nom que demòra escur.
Momo Challenge
Lo Momo Challenge, lo desfís de Momo, es una galejada e una legenda urbana que se difusa via los malhums socials e los telefòns mobils a prepaus d’un numèro de telefòn de contactar pas. Segon la legenda los contactaires recebon d'òrdres venents de Momo, lor demanda de realizar de prètzfaches perilhoses que lo refús mena a de represalhas. Cap de polícia de pel monde confirmèt pas jamai de denóncias tocant aqueste femonèn.
Tenzin Gyatso
thumb|Tenzin Gyatso, lo 14 [[Dalai Lama a Boston, lo 14 d'octobre de 2012|200px]] left|80px|Médaille prix Nobel Jetsun Jamphel Ngawang Lobsang Yeshe Tenzin Gyatso (nascut Lhamo Döndrub, en tibetan: ལྷ་མོ་དོན་འགྲུབ་, Lha-mo Don-'grub; Taktser, 6 de julhet de 1935) es un religiós tibetan, l'atual Dalai Lama (14 de la linhada), cap religiós del bodisme tibetan. Considerat coma la reincarnacion do bodisatva de la compassion, Tenzin Gyatso es monge e geshe (doctor) en filosofia bodista, recebèt lo Prèmi Nobel de la Patz e mai de 100 títols honoris causa.
Vida
Coma 14 Dalai Lama, cap e mentor del pòble tibetan. Considerat per fòrça coma una de las voces paradigmatica de la patz, cerca d'establir lo dialòg e la difusion necessària de la compassion dins lo mond contemporanèu.
En 1959 foguèt obligat d'abandonar Tibet, quora foguèt invasit per la Republica Populara de China. Desguisat en soldat amb qualques companhs familiars, capitèt de passar la frontièra cap a Índia e atal evitèt d'èsser capturat pels chineses. S'installèt a Dharamsala a l'invitacion del govèrn de Jawaharlal Nehru, e ala constituiguèt lo govèrn tibetan en exili, qu'encara existís.