cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zuric
La lenga oficiala de Zuric es l'alemand, mas la principala lenga parlada esa la varianta locala del dialècte alemanic soís alemand, l'alemand zuriqués.
Nombroses musèues e galariás d'art se trapan dins la vila, especialamentent lo Musèu nacional soís, lo Kunsthaus e le novèl teatre 11 a Oerlikon. Lo Schauspielhaus Zürich es un dels teatres mai importants del mond germanofòn.
Zuric es entre los pus grands centres financièrs mondials malgrat una populacion relativament feble. La vila abriga nombreusas institucions financièras e societats bancàrias. Nombroses centres de recèrca e de desvolopament soísses son concentrats dins la region del Grand Zuric e los febles taus d'imposicion e las subvencions de finançament dels cantons incitan las entrepresas estrangièras a installar son sèti social o a finançar los servicis de tresaurariá dins la vila.
Coffea
Coffea es lo genre de mantuna espècia de plantas de flors de la familha de Rubiaceae. Son d'arbrilhons, natius d'Africa subtropicala e d'Asia del sud. Las granas d'aquelas plantas produsisson una beguda estimulanta nomenada cafè. Los grans de cafè son nomenats beans (monjetas) dins lo comèrci. Las grans de cafè son mai que mai cultivats dins los païses tropicals, dins de plantacions per a l'encòp la consomacion locala e l'exportacion dins los païses temperats. Lo cafè es un produch agricòla màger e representa las mai bèlas exportacions de mantun país.
Diferentas espècias
thumb|left|400px|Plantacion de cafè en Brasil
La Maya
La Maya es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Madrassa
Una madrassa es un establiment d'ensenhament teologic musulman. Per extension, pòu designar un edifici musulman dedicat a la recèrca scientifica.
Los grands periòdes istorics
Tradicionalament, se devesís l'istòria en quatre periòdes :
Aquela division dels temps istorics correspond a una vision europeocentrista de l'Istòria e es de mai en mai criticada.
Précorbin
Précorbin es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sima Qian
thumb|right|Retrach [[pintura|pintat de Sima Qian (data desconeguda).]]
Sima Qian (vèrs 145 - vèrs 86 avC) es un istorian e un foncionari chinés dau periòde Han. Cortesan de la cort imperiala, succediguèt a son paire coma « Grand Istorian » de l'emperaire e perseguiguèt son òbra. Aquò li permetèt de redigir lei Memòrias dau Grand Istorian (ò Shiji) qu'es lo premier obratge publicat consacrat a l'istòria de China deis originas dau país fins a l'epòca de son autor. Aguèt una influéncia fòrta sus lo trabalh deis istorians chinés ulteriors e, gràcias a sei qualitats literària, lo Shiji venguèt lo modèl deis annaus dinastics redigits durant lei sègles seguents.
Biografia
Originari de la region de Zuo Pingyi, Sima Qian èra lo fiu de Sima Tan († 104 avC), l'annalista de la cort imperiala. Lo trabalh de son paire, situat entre aqueu d'un astrològ e aqueu d'un annalista tradicionau, consistiá a enregistrar lei fenomèns celestiaus e lor influéncia sus la societat umana. Per aquò, la familha viviá dins la vila de Maoling, a proximitat de la capitala Chang'an. Tre sa jovença, Sima Qian mostrèt de capacitats intellectualas precòças. En particular, a 10 ans, èra capable de legir de libres ancians. Puei, a 20 ans, completèt son educacion en realizant de viatges dins lei províncias de Jiangsu, de Anhui, de Zhejiang, de Hunan e de Henan. Pus tard, sei foncions au sen dau govèrn imperiau li permetèron de viatjar dins d'autrei regions per de missions d'inspeccion.
En 107 avC, après un dòu de tres ans, foguèt nomat au pòste d'annalista occupat per son paire. Aquò li permetèt d'aver accès ais archius imperiaus. Poguèt ansin perseguir l'òbra iniciada per son paire, es a dire escriure un libre depintant tota l'istòria de China. Dins aquò, en 99 avC, Sima Qian assaièt de defendre Li Ling, un oficier accusat de traïment après una desfacha còntra lei Xiongnu. Aquò entraïnèt la colèra de l'emperaire Wudi (141-87 avC) e Sima Qian foguèt condamnat a la pena de mòrt ò a la castracion. A aquela epòca, la castracion èra una pena infamanta e la màger part dei Chinés auriá probablament chausit la premiera opcion. Pasmens, Sima Qian chausiguèt la segonda per contuniar son trabalh istoric. Après tres ans de preson, foguèt perdonat e l'emperaire lo prenguèt coma secretari privat, un pòste relativament important reservat ais eunucs. Acabèt son òbra en 91 avC e moriguèt dins de circonstàncias desconegudas, probablament vèrs la fin dau rèine de Wudi.
Lo Shiji
Lo Shiji (ò Memòrias dau Grand Istorian) es l'òbra pus importanta de Sima Qian. Començada per son paire Sima Tan que voliá escriure una seguida ais Annaus dau Reiaume de Lu, sa redaccion durèt de 109 a 91 avC. Uei, l'obratge es considerat coma un cap d'òbra de la literatura chinesa. Son objècte es de presentar l'istòria de China de l'Emperaire Jaune a l'epòca de son autor. Lo metòde adoptat per establir la veracitat dei fachs èra innovanta e prefigurava lo trabalh deis istorians modèrnes : Sima Qian aprofichèt sei viatges dins l'Empèri per recuelhir tradicions e testimoniatges e utilizèt son accès ais archius imperiaus per estudiar lei documents oficiaus.
Lo tèxte complèt dau Shiji compren 130 volums classats dins cinc categorias principalas : Aqueu plan venguèt lo modèl de mai d'un obratge istoric chinés. En particular, foguèt adoptat per lei Vint-e-quatre Istòrias, l'ensemble oficiau deis annaus imperiaus que va de l'Emperaire Jaune a la dinastia Ming.
Lo Shiji es tanben un obratge literari. D'efiech, Sima Qian utilizèt sei capacitats literaris per donar mai d'interès a son tèxte. Lei retrachs e lei dialògs i tènon donc una plaça importanta. Son estile, considerat coma simple e clar mai fòrça evocator, es un dei factors qu'explica lo succès de l'òbra. Dins aquò, dins mai d'un cas, aquela dimension literària mena Sima Qian a abandonar l'imparcialitat de l'istorian per venir moralista ò per prendre partit en favor d'un protagonista.
Meures
Meures es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Sima Qian
Autrei trabalhs literaris
En fòra dau Shiji, Sima Qian es tanben coneguda per d'autrei tèxtes literàrias, generalament de letras eissidas de sa correspondància. La pus famosa es aquela mandada a son amic Ren An en respònsa a una demanda d'intervencion auprès de l'emperaire per obtenir una reduccion de pena après una participacion a una revòuta mancada. Darrier document signat per Sima Qian, la letra es un refús famós per certanei passatges coma ''« Leis òmes an totjorn agut una mòrt. Per certanei, es tant pesanta que lo Mont Tai ; per d'autrei, es tant insignificanta qu'una borra d'auca. La diferéncia es çò que ne'n fan »''.
Meures
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sima Qian
Autrei trabalhs
Dins lo quadre de seis activitats d'annalista, Sima Qian participèt a la reforma dau calendier chinés adoptada en 104 avC. Dich calendier Taichu, lo sistèma prepausat utilizava una annada solara de 365 385 1539⁄1539 jorns e un mes lunar de 29 43 81⁄81 jorns. Lo metòde aguent permés de determinar aquelei valors es estat conservat.
Senta Crotz de Cadèrla
Senta Crotz de Cadèrla (Sainte-Croix-de-Caderle en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Manderen
Manderen es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst. Dempuèi lo 1èr de genièr de 2019, es comuna delegada de la comuna novèla de Manderen e Ritzingen.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gojats of Hédas
Gojats of Hédas qu'ei un grop occitan de street punk/oi! antifascista format en 2009 dens lo quartier d'Hédas en Pau. Èran estrechament ligats dab l'organizacion politica Libertat! e la Tor deu Borrèu.
Tressin
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Tressin En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
Membribe de la Sierra
Membribe de la Sierra es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Manoncourt-en-Woëvre
Manoncourt-en-Woëvre es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mirabèu (Aups d'Auta Provença)
Mirabèu (Mirabeau en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Economia de Somalia
Malgrat la fauta d'un govèrn nacional, Somalia a mantengut una fòrta economia informala, basada principalament sus l'elevatge, la transferéncia e las remesas de fons, e las telecomunicacions. La agricultura es lo sector pus fòrt, e l'elevatge representa 40% del PIB e mai de 50% de las exportacions. Es un dels païses pus paures del mond, amb relativament gaire de ressorsas naturalas. La màger part de l'economia foguèt devastada en la guèrra civila. Granda part de la siá populacion que viu de la creacion de bestial es nomada o seminomada.
La banana es un autre important produch d'exportacion. Sucre, sorgo, milh e peis son produsits solament pel mercat intèrne.
Curd
Lo curd es una lenga iraniana parlada en Curdistan ("lo país dels Curds"), qu'inclutz una part d'Iran, d'Iraq, de Turquia e de Siria. Lo curd es lenga oficiala pas que dins lo nòrd d'Iraq ("lo Curdistan iraquian"). Es totalament interdich d'utilizacion publica en Siria e o èra en Turquia abans la lei d'agost de 2002 que permet una preséncia publica (leugièra e contrarotlada) del curd. En Iran, lo curd pòt èsser utilizat dins los mèdias locals tant coma dins qualques escòlas. thumb|300px|right|Zònas ont se tròban de populacions de lenga curda. Lo curd aperten al sosgrop occidental de las lengas iranianas, una branca del grop indoiranian qu'es una de las brancas màgers de las lengas indoeuropèas. Las lengas mai ligadas al curd son lo talysh e lo persan.
Grau (geografia)
Un grau (var. gra) es una boca o canalet que met en comunicacion un estanh litorau amb la mar.
En Occitània, son nom es ligat a plusiors toponims, notadament :
Entraigas (Avairon)
Entraigas o Antraigas [ɔn'traj(ɣ)o(s)] (Entraygues-sur-Truyère en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
thumb|250px|center|Panèl en occitan.
Rio de Janeiro (omonimia)
Rio de Janeiro pòt designar:
Galèra
Una galèra (var. galera) es un bastiment de guèrra ò de comèrci a rems e a velas que foguèt en usatge de l'Antiquitat fins au sègle XVIII.
Firefox
Firefox [moˈzɪla ˈfaɪəfɒks] (oficialament nommat Mozilla Firefox e abreviat en Fx, fx o popularament FF ) es un navegador liure desvolopat a partir del projècte Mozilla. L'objectiu de Firefox es de desvolopar un Mozilla mai pichon, leugièr e rapid al mejan de l'extraccion e del redessenh del compausant de navegador de la seguida de logicials Mozilla. De la meteissa manièra que Mozilla, Firefox es multiplatafòrma e utiliza lo lengatge d'interfàcia XUL.
Paucituberculata
Aqueste de marsupials compren pas qu'una  :
Firefox
Firefox es un projècte parallèl al Thunderbird, un client de corrièr electronic amb la meteissa filosofia e amb una origina similara. Lo bon acuèlh d'ambedós de la part dels usatgièrs faguèt que la Fondacion Mozilla los adoptèt coma produches principals, luòga de la seguida Mozilla originala.
Lo projècte a emplegat dins lo passat los noms Phoenix (tradusit literalament Fènix) e Firebird.
Istòria
Dave Hyatt e Blake Ross comencèron una branca experimentala del projècte Mozilla. Aquela branca venguèt, lo 9 de novembre de 2004, la primièra version del Firefox.
thumb|left|Icòna del Firebird.
Aquel projècte èra pus leugièr que la Suite Mozilla e èra destinat mai als usatgièrs que non pas tant als desvolopaires. Lo succès de Firefox foguèt tant important que lo 3 d'abril de 2003 decidiguèron de consacrar la màger part dels sieus esfòrces a Firefox e a Thunderbird. Lo 12 d'abril de 2006 Mozilla quitèt de publicar de versions de la Suite Mozilla (malgrat qu'a l'ora d'ara los usatgièrs de la comunitat Mozilla la mantenon jol nom de Sea Monkey).
Per de rasons divèrsas lo nom del Firefox a cambiat fòrça còps. Lo primièr nom que recebèt lo projècte èra Phoenix, qu'arrestèt d'èsser emplegar per de motius legals, aquel nom aviá durat dempuèi setembre de 2002 fins al 14 d'abril de 2003. Lo nòu nom foguèt Firebird mas èra tanben ja utilizat, dins aquel cas per una basa de donadas de còde liure. A causa de la pression, Mozilla cambièt lo nom del navegador per Mozilla Firefox, en escartant d'autras opcions coma Firebird Browser e Mozilla Firebird.
L'identitat visuala ven de la version 0.8, en 2004, de la man de Jon Hicks. Se'n faguèt pus tard una revision, per resòuver qualques problèmas a l'ora de l'agrandir. Aquel logotipe es en vigor a l'ora d'ara.
Mozilla publiquèt una web ont se reculhián totas las extensions e de tèmas assajats amb la sortida de la version 0.9, per evitar aital de possiblas atacas a la seguretat. Lo 19 d'octobre de 2005, Firefox 1.0 arribèt als 100 milions de descargaments.
Lo 30 de novembre de 2005 sortiguèt la version 1.5 de Firefox. Lo 31 de julhet de 2006 Firefox 1 e 2 arribèron als 200 milions de descargaments.
La version 2.0 se publiquèt lo 24 d'octobre de 2006. E en sonque un jorn acumulèt 2 milions de descargaments. La version 3.0 sortiguèt lo 17 de junh de 2008.
Dempuèi lo 12 de novembre de 2008, amb la version 3.0.4, la version occitana (lengadociana) de Firefox es disponibla en version de tast.
Dempuèi la version 3.0.9, Firefox es oficialament disponible en occitan (lengadocian).
Pholidota
Los folidòts (Pholidota) comprenon pas que la familha dels manidats (manidae), que compren pas que lo genre manis (los pangolins), qu'autres còps èran classats dins los xenartres. L'òrdre dels Folidòts foguèt creat per John Edward Gray (1800-1875).
Espècias
vejatz Pholidota
Baptisme
thumb|Baptisme dels neofits per [[Masaccio, sègle XV, capèla Brancacci, Florença .]]
Lo baptisme, bateg, la batejada (var. bat(e)iada), batejalha, batialha (var. batielha auv.), lo batejament, batejat, batesme o la batesma (e batiau/batiòu en gascon) (del grèc βαπτίζω baptizo: , ) es un acte ritual crestian, amb utilizacion d'aiga, per lo qual una persona es admesa coma sòci de la Glèisa.
Jèsus se meteis foguèt batejat. La forma usuala del baptisme entre los primièrs crestians èra per lo candidat d'èsser banhat totalament o parcialament. Mentre que Joan Baptista fasiá servir un riu prigond per son baptisme, çò que suggerís una immersion, las pròvas iconologicas e arqueologicas del baptisme crestian dempuèi lo sègle III indican que la forma normala èra de versar d'aiga subre la part nauta del còs de la persona que se teniá quilhada dins lo  riu. Una autra forma comuna de batisme es de versar d'aiga tres còps subre lo front de la persona.
thumb|right|150 px|Representacion d'un baptisme dins l'art crestian
Stradivarius Lo Toscan
thumb|Lo Princi de Medici dab loquinte inclusent Lo Toscan, [[Anton Domenico Gabbiani]]thumb|left|Gioconda de Vito dab lo Toscan, 1961 Lo Toscan qu'ei un vriulon d'Antonio Stradivari vadut en 1690.
Stradivari que'u he per'mor d'ua comanda deu Marqués Bartolomeo Ariberti qui volèva auherir, amassa dab d'autes instruments comandats au medish temps, un quintet (composat de : vriulon, vriulon alto, vriulon tenor, violoncèl) au Grand Princi Ferdinando II de' Medici qui èra clavecinista e violoncelista (lo violoncèl deu quintet qu'ei designat com lo Stradivarius Medici, de 1690 tanben de segur).
En 1794, lo purmèr vriulon de la Cort, Felice Mosell que'us venè a las estujadas ad un colleccionaire anglés : David Kerr, e, atau, que ho panat e que sortí d'Italia. Que passè de mans en mans, que cossirè peu talhèr deu gran laütier francés Jean-Baptiste Vuillaume e fin finala la violonista Gioconda de Vito que s'i escadè entà que l'Accademia Nazionale di Santa Cecilia e'us crompesse e desempuish que demòra dens lo Musèu deus Instrument de Musica de l'Accademia Nazionale di Santa Cecilia a Roma.
Empèri Mejan egipcian
L'Empèri Mejan egipcian qu'ei un periòde de l'istòria de l'Egipte antic qui segueish lo purmèr periòde intermediari e qui precedeish lo dusau periòde intermediari. L'istoriografia egipciana que i bota las XIau e XIIau dinastia. Aqueth periòde que s'obreish dab la pujada de la XIau dinastia e mei qu mei deu faraon Montohotep II qui, en tot véncer los reis d'Eracleopòlis (de la IX dinastia) que torna unificar l'Egipte en prenent lo títol de "Rei de la duas tèrras". La capitala que passa a Tebas (uei Loxòr) e Amon e Monto be'n son uns deus dius màgers. Suu punt de vista arquitecturau, l'Emperi Mejan qu'ei los temps de la purmèra edificacion deus temples funeraris de Karnak. Durant aqueth periòde que's torna bastir piramidas e los rites funeraris com la construccion de tombas de bèth endom e la momificacion, que's "democratizan" e non son pas mei reservats aus sols faraons.
Henrik Petersson
Henrik Petersson nasquet le 6 d'abril dins la ciutat d’Uppsala, Suècia, e es un matematician, professor en matematicas e escrivan suedés. Trabalha dins Hvitfeldtska, un licèu de Göteborg dempuèi 2010. Abita actualmente dins Mölndal.
Sukhoi Su-25
Lo Sukhoi Su-25 es un avion d'ataca au sòu desvolopat per l'Union Sovietica dins lo corrent de la premiera mitat deis annadas 1970 e intrat en servici en 1981. 1,024 unitats son estadas produchas e divèrsei variantas creadas. En 2012, èra un avion militar escampat au sen deis armadas de l'ancian blòt sovietic, en Orient Mejan e en Africa ambé 847 aparelhs en servici (8 reng mondiau).
Lo Sukhoi Su-25 foguèt utilizat dins mai d'un conflicte dempuei leis annadas 1980. Premier, foguèt fòrça utilizat pendent la Premiera Guèrra d'Afganistan per lei Sovietics. Foguèt tanben utilizat per Iraq còntra Iran durant la guèrra de 1980-1988 e durant la Guèrra de Kuwait (1990-1991). Puei, foguèt utilizat durant lei conflictes au sen de l'ancian blòt sovietic e en Africa dins lo corrent dei guèrras civilas de Chad, de Sodan e de Còsta d'Evòri.
Tamaulipas
Tamailipas oficialament en espanhòl :Estado Libre y Soberano de Tamaulipas  es un dels 31 estats federats que constituisson Mexic. Es devesit en 43 municipalitats e sa capitala es Ciudad Victoria.
Situat al nòrd-èst de Mexic, es bordat pel Estats de Veracruz al sud-èst, de San Luis Potosí al sud-oèst e de Nuevo León a l'oèst. Al nord, i a un tròç de 370 km de la frontièra americanomexicana long de l'estat de Tèxas, e a l' èst es bordat pel golf de Mexic.
Lo nom Tamaulipas es dérivat de Tamaholipa, un tèrme uastèc dins loqual lo prefixe tam significa «luòc (ont)». Cap consensus scientific existís pas sus la significacion de holipa, mas "puèges nauts" es una interpretacion corenta.
Mieza
Mieza es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
L'Albaret
L'Albaret (en italian, Albaretto puèi Albaretto Valle di Macra) es una anciana comuna de la Val Maira, dins las Valadas occitanas. Administrativament, èra del canton de Sant Damian, de l'arrondiment e de la província de Coni dins l'estat italian.
Istòria
A l'unificacion italiana, L'Albaret es de la província de Coni. Lo 12 de mai de 1863, se càmbia lo nom oficial d'Albaretto en Albaretto Valle di Macra. En 1928, foguèt annexaa per lo regim fascista a la comuna vesina de L'Arma, e foguèt pas restablia a la liberacion. Es aüra una ruaa de la comuna de L'Arma, dins la província de Coni e la region de Piemont de l'estat italian.
El Milano
El Milano es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Mugil cephalus
Lo muge (var. mujo, mujòu, mujòl, mulle, murle) es un peis de la familha dei Mugilidae.
Distribucion
Mugil cephalus s'atròba sus l'ensemble dei costièras dei zònas temperadas, tropicalas emai eqüatorialas.
Aqüacultura
Mugil cephalus est abalit dins l'aiga doça ò dins d'estanhs. Amb seis uòus se produsís la potarga, especialitat dau Martegue.
Belfonds
Belfonds es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1822, Belfonds (271 abitants l'an 1821) absorbeix Condé-lo-Butor (120 abitants, al nòrd-es del territòri), de contunh en 1839, la municipalitat aital formada (391 abitants l'an 1836) absorbeix Cleray (270 abitants, a l'oèst) ; La municipalitat de Condé-lo-Butor a portat, al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), lo nom de La Libertat-sus-Adorna abracat en Libertat.
Sarbasan
Sarbasan (en francés: Sarbazan) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas que son ''par. Sancti Petri de Serbazan, en 1274, de Cerbassan, en 1274, de Serbazan, en 1274, ecclesia de Sarbezano, en latin, cap a 1320, de Sarbesano, en latin, au començament deu sègle XIV, de Serbasano, en latin, Souvelbasans, mapa deu començament deu sègle XVIII, Sarrabasan'', mapa de 1714. La prononciacion qu'ei [sarba'zaŋ].
Sarbasan que vien d'un nom latin d'òmi, exactament un nomen, *Servatius, varianta de Servatus (que Jacques Astor explica atau : de servare, au sens de « sauvar, aparar deu pecat »), dab lo sufixe -anum; la parròpia qu'ei donc anciana; davant r, e de la sillaba iniciala que s'obrí normalament en a, e los escribas deu sègle XIV qu'esitavan sus la plaça de e e a, en rapòrt o pas dab la fòrma orala.
Azolette
Azœlètes en arpitan (Azolette en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Azolette fa partida del Baujolés. La municipalitat se situa al pè del caulet dels Écharmeaux en Nautor-Baujolés.
Azolette fait partie du Beaujolais. La commune se situe au pied du col des Écharmeaux en Haut-Beaujolais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Cap de traça d'aucupacion a pas testificat pendent lo periòde romaine, tant al nivèl archéologique que bibliographique.
Aucune trace d'occupation n'est attestée pendant la période romaine, tant au niveau archéologique que bibliographique.
Sègle XV
|  |
../.. | Sègle XIII | Sègle XIV |  Sègle XV | Sègle XVI | Sègle XVII | ../..
Ans 1400 | Ans 1410 | Ans 1420 | Ans 1430 | Ans 1440
Ans 1450 | Ans 1460 | Ans 1470 | Ans 1480 | Ans 1490
Veire tanben : Lista dels sègles, Chifras romanas
Beinheim
Bänem en alemanic (Beinheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Samuel Beckett
Samuel Barclay Beckett (Dublin, 13 d'abril de 1906 - París, 22 de decembre de 1989) foguèt un autor de teatre (teatre modèrn e teatre de l'absurd) e tanben poèta e novelista irlandés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1969. Encara qu'escriguèt majoritàriament en anglés, aprèp 1945 una part considerabla de sa produccion literària foguèt escricha en francès. Es considerat fòrça sovent coma un dels escrivans mai influents del sègle XX e tanben coma un dels darrièrs autors modernistas. Recebèt del president d'Irlanda lo títol de Saoi, que decernís l'associacion Aosdána, en 1984.
Biografia
Samuel Beckett nasquèt en 1906 dins lo barri residencial de Foxrock a Dublin dins una familha borgesa de confession protestanta. Son paire, William Frank Beckett èra metraire e sa maire, Maria Jones Roe, èra infirmièra. Visquèt e cresquèt a Cooldrinagh, l'ostal familial que son paire aviá construch en 1903, un bastiment bèl que teniá un jardin e un cort de tennis, qu'apareis d'un biais recurrent dins las òbras de l'escrivan coma tanben las environas de l'endrech.
Microbiotheria
Aqueste de marsupials compren pas qu'una  (e quitament un sol  e una sola )
Ivan Pavlov
Ivan Petrovich Pavlov (en rus: Иван Петрович Павлов) (nascut a Riazan, Russia en 1849 – mòrt a Leningrad, URSS en 1936) èra un fisiologista e psicològ rus guerdonat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1904 e lo primièr que descriguèt lo fenomèn ara conegut coma condicionament classic amb d'experiéncias suls gosses.
Biografia
Pavlov nasquèt lo 14 de setembre de 1849 dins la vila russa de Riazan, situada dins la província de Riazan. Filh d'un patriarca ortodòxe comencèt per estudiar la teologia, pasmens la laissèt de caire per entamenar d'estudis de medecina e de quimia a l'Universitat de Sant Petersborg. Aprèp qu'acabèsse son doctorat en 1883 apregondiguèt sos estudis en Alemanha, ont s'especializèt en fisiologia intestinala e dins lo foncionament del sistèma circulatòri.
En 1890 foguèt nomenat professor de fisiologia a l'Académia Medicala Imperiala e puèi director del Departament de Fisiologia de l'Institut de Medecina Experimentala de Sant Petersborg.
Moriguèt lo 27 de febrièr de 1936 a la vila de Sant Petersborg, qu'en aquel moment se sonava Leningrad.
Recèrca scientifica
A partir de 1890 centrèt son trabalh sus l'estudi de l'aparelh digestiu e l'estudi dels sucs gastrics. Pavlov espepissèt lo sistèma gastric dels gosses, e sas manifestacions extèrnas jos la forma de la salivacion, arribant a mesurar la fam dels animals en observar la quantitat de saliva que generavan aprèp èsser estats privats d'aliments. Observèt que los gosses avián tendéncia a salivar abans que l'aliment dintrèsse a debon dins sas bocas, e vist qu'observava pas cap d'explicacion fisiologica per un fenomèn aital comencèt a desvolopar l'idèa de "secrecion psiquica".
Pr'amor de las circonstàncias, Pavlov decidiguèt d'estudiar mai precisament aqueste fenomèn que veniá tot bèl just de descobrir en cambiar la forma de presentar los aliments als animals. Aquò faguèt que descobriguèt una relacion intima entre las causas mentalas e la responsa fisiologica seguidoira que nomenèt los reflèxes condicionats. Es a dire, las responsas reflèxas, coma la salivacion, se fan sonque condicionalament sus d'experiéncias anterioras especificas de l'animal. Sas seves recèrcas lo portèron a formular la lei del reflèxe condicionat, que desvolopèt entre 1890 e 1900 aprèp d'aver observat que la salivacion dels gosses que utilizava per sas experiéncia podia èsser la resulta d'una activitat psiquica. Aital, realizèt una experiéncia que consistissiá a far sonar una campana just abans de provesir lo manjar a un gos, e n'arribèt a la conclusion que, quand lo gos aviá talent, començava de salivar sonque d'ausir lo son de la campana.
Per encausa d'aquestas recèrcas Pavlov aguèt per recompensa lo Prèmi Nobel de Medecina o Fisiologia en 1904. Mai tard lo psicològ american John B. Watson, assabentat de las experiéncias de Pavlov, utilizèt aquelas resultas per las aplicar als èssers umans e aital creèt una novèla escòla de psicologia que seriá sonada conductisme.
La Guèrra Civila Russa e l'arribada del comunisme cambièron pas ges l'endraiament de sas recèrcas. Malgrat que se sentiguèsse pas en simpatias amb lo regim novèl, foguèt pas secutat per l'aparelh comunista. Aprèp la Revolucion d'Octobre foguèt nomenat director dels laboratòris de fisiologia a l'Institut de Medecina Experimentala de l'Acadèmia de las Sciéncias de l'URSS. Pendent las annadas 1930 elaborèt lo principi que la foncion del lengatge uman es la resulta d'una cadena de reflèxes condicionats qu'encabirián de mots.
Estudis de Pavlov
thumb|250px|right|Lo gos de Pavlov, al Musèu Pavlov en 2005 Las observacions basicas de Pavlov èran simplas. Se s'introdusisson d'aliments o cèrts acids diluïts en boca d'un gos afamat, comença aqueste a secretar un flux de saliva que sortís de glandolas determinadas. Observèt Pavlov que l'animal salivava tanben abans que lo manjar arribèsse dins la boca, çò que significava que la vista o l'òlga del manjar provocava una meteissa responsa fisiologica. A mai, lo gos salivava parièr davant la preséncia de la persona qu'en general li provesissiá sos aliments. Aquesta constatacion lo portèt a desvolopar un metòde experimental per estudiar l'aquesiment de connexions novèlas d'estimulacion-responsa. Sens cap mena de dobte, les quals havia observat en els seus gossos no podien ser innates o connaturals d'aquesta mena d'animal.
Estimulacion e salivacion
La magnitud de las responsas a las diferentas estimulacions se pòt mesurar en foncion del volum total o del nombre de degots de saliva segregades en una determinada unitat de temps.
En realizant l'experiéncia de la campana Pavlov, dempuèi l'abitacion vesina e a travèrs un veire, poguèt observar lo comportament del gos, en aplicant las estimulacions e avalorant las responsas. Abans de començar l'experiéncia, Pavlov mesurèt las reaccions de salivacion al manjar dins lo morre, que foguèt considerable, mentre que lo gos salivèt fòrça pauc quora èra somés a l'estimulacion sonòra (la campana). A continuació, va iniciar les proves de condicionament. Toca la campana estímul neutral, e immediatament après va presentar menjar a l'animal estímul incondicionat, amb un interval molt breu. Va repetir aquest parell d'estímuls moltes vegades durant diverses setmanes, sempre quan el gos estava famolenc. Transcorreguts diversos dies va tocar tan sols la campana i la resposta de saliva va aparèixer a l'escoltar-se el so, a pesar que no es va presentar el menjar. La resposta havia quedat condicionada a un estímul que no havia pogut produir-la prèviament.
La salivacion del gos davant el menjar és una reposada incondicionada; la salivació après escotar la campana es una responsa condicionada. L'estímul neutre que suposa inicialament la campana es converteix finalament en un estímul condicionat. Aquest estímul condicionat (so), és com un senyal que avisa que l'estímul incondicionat (menjar), està a punt d'aparèixer. Finalament, existeix el reforç, que és l'enfortiment de l'associació entre un estímul incondicionat amb el condicionat. El reforçament és un esdeveniment qu'aumenta la probabilitat que ocorri una determinada resposta. La definicion de condicionament classic es la formacion (o reforçament) d'una associacion entre un estímul neutre e un reflèxe.
Quan es presenta sobtadament un estímul condicionat mas sense associar-li l'estímul incondicionat, deixa de provocar la responsa. En el cas del gos de Pavlov, quitariá de salivar davant la campana se, sulpic, no va acompanyada d'aliment. Quan l'estímul condicionat ja no provoca la responsa, es diu que el reflèxe condicionat s'ha "extingit". La reaparicion d'una responsa condicionada extingida prèviament, aprèp un periòde de repaus, es conegut coma "recuperacion espontanèa". Se lo gos de Pavlov tornèsse en situacion experimentala, aprèp d'algun temps d'absència, la campana podria provocar novament la resposta de salivació. La generalització de l'estímul suposa una tendéncia a produir la resposta condicionada davant estímuls similars al condicionament, així mateix el gos respondrà a sons més o menys similars al de la campana. Així mateix s'aprèn a discriminar, això és, a aprendre a respondre a un estímul i a inhibir aquesta resposta a un segon estímul semblant.
Primièr sistèma de senhals
Pavlov denomina aital la relacion per la quala lo sistèma nerviós central, especialament lo cervèl associa, per exemple, una campanada amb l'aliment: la campanada (o autre estimulacion substitutiva) resulta un senhal. Per Pavlov la majoritat dels animals se regisson per un "pensament" basat sus aquel sistèma de substitucions reflectivas, un primièr sistèma de senhals.
Segond sistèma de senhals
Però, a diferència dels conductistes clàssics Pavlov té més agudesa en referència a les "conductes" umanas, i està luènh de considerar-les un sistema de reflèxes condicionats, no almenys en lo modèl esquematic "estímul-responsa". En l'Homo sapiens sapiens Pavlov considèra que se produsís un salt qualitatiu respecte al primièr sistèma de senyals, en l'humà aquesta question ja no es restringeix a reflèxes condicionats o a estímuls substitutius, la complexitat del cervèl uman facilita un segond sistèma de senyals que és lo lengatge verbal o simbolic, dins aqueste las substitucions a partir dels estimuls semblan infinidas e pasmens plan ordonadas (logicas). Pavlov entén qu'aquesta capacitat apareis en bèla mesura perquè considèra que dins l'èsser uman existís una capacitat d'autocondicionament que, encara que semble contradictòri, l'és alliberador: l'èsser uman pot reaccionar davant estímuls que ell mateix va generant e que pot transmetre mitjançant una informacion.
Reconeissenças
Per tal de li portar omenatge se nomenèt lo cratèr Pavlov sus la superfícia de la Luna e tanben l'asteroïde (1007) Pawlowia descobèrt lo 5 d'octobre de 1923 per Vladimir Aleksandrovich Albitzky.
Muracciole
U Muracciole en còrs (Muracciole en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Ouzo
vinheta|Una botelha d'Ouzo L'ouzo (ούζο) es une bevenda grèga facha d'alcòl mesclat amb d'aromats variats, principalament d'anís. Despuei 1989, la reglamentacion europenca impausa sa fabricacion en Grècia per obténer lo drech de se nomenar Ouzo.
Son taus d'alcòl va en generau de 38 a 50°, de còps encara mai. Incolor, l'ouzo ven blanc quora se mescla d'aiga, en rason de la micro-emulsion de l'anetol.
Eila (omonimia)
Eila pòt designar:
BRDM-2
Lo BRDM-2 es un veïcul blindat amfibí de patrolha e de reconoissença desvolopat per l'Union Sovietica e intrat en servici en 1962. Sa concepcion deviá permetre de resòuvre lei problemas e lei limits observats sus lo BRDM-1 (abséncia de proteccion NBC, de vision nocturna ò de torèla e sistèmas d'observacion tròp limitats). La poissança de fuòc foguèt tanben aumentada ambé l'adopcion d'una mitralhaira de 14,5 mm. 7,200 unitats son estats produchs entre 1962 e 1989 e lo veïcul foguèt fòrça exportat dins lo blòt de l'Èst, en Asia e en Africa. Mai d'una varianta foguèt creada magerament ambé de modificacions dei sistèmas de comunicacion e d'armament.
Vriulon tenor
thumb|[[Mandolina e clavecin dab quate Stradivarius deu quintet de Fernando II de' Medici : vriulon tenor, vriulon alto e dus vriulons (Lo Toscan o son besson, un deus dus esconut peu violonista au premier plan)]] Un vriulon tenor qu'ei un instrument de còrdas hregadas de la familha deu vriulon. thumb|100px|left|Clau d'Ut tenor
Amassa dab lo vriulon piccolo qu'ei ua de las duas tessituras adès correntas abandonadas puish. Qu'èra mei grèu que l'alto e mei agut que lo violoncèl. Lo son acòrd qu'èra ua octava devath l'acòrd deu vriulon, sia Sòl, Re, La, Mi, tan vau díser lo medish que la mandòla tenor (aperada tanben mandolina tenor). La soas particions qu'èran notadas en clau d'Ut tenor.
Un exemplar deus mei famós qu'ei lo vriulon d'Antonio Stradivari (de véder dens l'illustracion sobiron) e demorat a Florença, pèça au dia de uei deu Musèu deus Instruments de Musica de Florença.
Amhrán na bhFiann
Amhrán na bhFiann (prononciat [ˈəuɾˠaːn̪ˠ n̪ˠə ˈvʲiːən̪ˠ]) es l'imne nacional d'Irlanda. L'imne irlandés cantat a la debuta d'una partida internationala de rugbi es : Ireland's Call.
Castas en Índia
alt=Deux pages d'un manuscrit présentant un Indien et une Indienne en habit d'époque.|vinheta|Pagina del manuscrit Setanta especimens de castas en Índia (1837). Las castas son de divisions de las societats del soscontinent indian en grop ereditaris, endogams e ierarquizats.
Lo tèrme d'origina occidentala « casta », del portugués (pur, non mesclat), pòt designar dos concèptes diferents mas ligats: los varnas e los jatis, que son las divisions dels varnas. Las castas an lor origina dins l'indoïsme mas tòtan totas la societat indiana. Unes autors considèran que la colonizacion britanica de l'Índia aguèt un ròtle màger dins la rigiditat del sistèma de las castas.
L'article 15 de la Constitucion de l'Índia interdit las discriminacions fondads sus las castas mas aquestas contunhan de jogar un ròtle màger dins la societat contemporanèa. De categorias (Dalits, Adivasis, Other Backward Classes) benefician d'una politica de quotas dins la representacion politicz, la foncion publica e l'educacion.
Encastre istoric
Pendent lo periòde vedic e modificacion essenciala al respècte de las societats dravidians anterioras, los colonisators arians constituisson una societat de classas. Van se destriar de las populacions indigènas que someton e considèran coma inferioras. Atal, naís la formulacion d'una teoria des classas socialas: la teoria dels Varna (lo mot varna significant « color » en sanskrit, puèi « reng »). La societat es destriada en Bramans que realizan los servicis religioses, en dejós d’eles los Kshatriyas o guerrièrs, puèi los Vaishyas, que son a l'origina de proprieyaris cultivators, rèire encara los Shudras, pichons agricultors e elevaires. La quatrena classa, aquesta dels Sudra o Shudras es mestiçada amb la populacion indigèna. Los Varnas constituisson una primièra figuracion del sistèma de las castas.
Nisàs
Nisàs pòt èsser :
Castas en Índia
Encastre istoric
Pasmens, aqueste sistèma social novèl es encara luènh de s'impausar dins l'ensemble del mond indian e a d’efièchs plens pas que dins la plana gangica, lo centre e lo sud de l'Índia i escapann totalament. Mai, la naicença del bodisme e lo començamnt de son desvolopament condamnava tot sistèma de casta. Gaireben a l'èra crestianas, las Leis de Manu, tractat didactic redigit per de bramans, pas gaire un rebat de la societat de l'epòca, representan pas que l'opinion d’unes mitans bramanics sul biais qu’una societat ideala dèu èsser ordonada. Quitament es un tèxte fondamental de la societat bramanica e serán largament espandits dins una granda partida de l'Índia. Es l'ideologia de las leis de Manu que plaça al primièr plan la « puretat » de la sang çò qu’aurà per consequéncia per cada comunautat sociala la practica de l'endogamia.
Es malaisit de precisar la cronologia d’aqueste cambiament prigond de société. Las regions del Sud que conservèran de lengas dravidianas demorèron ligadas a las ancianas formas societalas al mens fins al sègle VII. Es pas que es seguida de grand movement religiós que vei l'afirmacion dels cultes de Shiva e de Vishnó que l'establiment d’aquesta ierararquia ven efectiu per l'ensemble de l'Índia çò que mòstra lo grand conflicte social del sègle XII.
Dasyuromorphia
Los Dasyuromorphia forman un de marsupials  comprenent tres s:
Castas en Índia
Castes dins l'indosme
Segon François Gautier : « Dins l'Índia anciana, las castas representava un sistèma que provesiá las foncion al sen de la societat, tot coma foguèt lo cas dels còrs de mestièr dins l'Euròpa de l’Edat Mejana. Mas lo principi sus que èra basada aquesta distribucion es particular a l'Índia. » Per Guy Deleury, « l'element essencial — e de segur unic del modèl social indó — es de pausar en principi absolut la reconeissença per l'ensemble de la societat de l'identitat culturala de caduna de las comunautas que la compausan. »
Dins los tèxtes classics indós, las personas e lor ròtle dins la societat son descrichs mejans lor varna (वर्ण (Varna), « color, clasa ») :Segon Louis Dumont, las tres primièras castas apareisson dins los primièrs libres del Rig-Veda mas los shudra pas que dins un imne tardièr; poirián èsser d’aborigèns integrats dinss la societat jos forma de servitud.
Segon Robert Deliège, « la casta existís dempuèi de milièrs d'annadas, la literatura en lenga sanskrita en provesissent la pròba irrefutabla ». Lo Rig-Veda (X, 90, 12) explica que l'òme primordial (Purusha) fa naícer la quatre varnas: « Lo braman foguèt sa boca; lo reial (rājanya, equivalent de kṣatriya) foguèt sos braces; çò qu’es sas coissas, es lo vaiśya; de sos pés lo śūdra nasquèt. » Mai tard, los tèxtes del Dharmashastra donan la mèsma origina mitica dels varnas; las Leis de Manu (I, 88-91) definisson lors ròtles dins la societat.
Aquestes varnas s’aparentan a las foncions tripartitas indoeuropèas decricha per Georges Dumézil: foncion sacerdotala pels Bramans, guerrièra pels Kshatriyas, e productitz pels Vaishyas e Shudras. Mas a aquestes varnas, qu’existisson de biais universal dins tota l’Índia, se subreimpausan los jatis (जाति « naissença »), que correspondon al sistèma de las castas que pòdon èsser observadas sul terren. De biais general, los Indians, levat los Bramans de segur, fan pro pauc referéncia als varnas mas puslèu als jatis. Alara, quand se fa referéncia a una casta, es mai sovent d’una jati qu’es question.
Las caracteristicas mai sovent admesas del sistèma de las castas son :
Crestians
La situacion es un pauc diferenta pels crestians indians. Dumont obsèrva que los cretians « ancians », que segon la legenda foguèron convertits per sant Tomas, son divisat en grops, que se revèlan de fach endogams, e que los « cretians d’origina intocabla semblan aver las lors gleisas ». La question de las castas se pausèt tanben a la Glèisa catolica pendent las conversions mai recentas, los Índians eissits de castas superiorioras acceptant pas lso missionaris qu’anavan tanben dins los ostals dels Dalits, ni de frequentar las mèsmas gléisas qu’aquestes. La situacion obliguèt a d’adaptacions, coma la creacion d’una separacion d’entre las glèisas, mai o mens plan acceptadas per la ierarquia catolica que contrari al principi de l’égalitat dels cresents.
Bodistas
Lo bodisme, a la diferéncia del cristianisme o de l’islam, es una religion nascuda en Índia e los principals tèxtes bodista foguèron compausats a una epòca ont lo sistèma de castas èra ja en plaça. Se Boda critica lo sistèma de las castas e lor ierarquia, segon Yuvraj Krishan, Cal pas i veire una defensa de l'egalitat.
En efièch, dins le <i id="mwhQ">Madhura Sutta</i>, Boda indica que los quatre varnas son egals e rebuta la superioritat de las nautas castas sus un plan metafisica: après la mòrt, totes renaisson segon lor karma e non pas de lor casta. S'agís pasmens pas d'un rebut del sistèma: las castas son reconegudas mas per Boda es la mena d'una persona puslèu que sa casta que determina s’es bona o mala. Encara segon Krishan, que cita lo Vasala Sutta e loVasetthasutta, lo bodisme considèra que la casta es pas determinada per la naissença mas pel karma de las vidas passadas: lso bodistas considèran las distinccions de castas de la vida presenta coma lo produch de las vidas passasas e non pas coma un accident de naissença.
Sikhs
Lo sikhisme parteja amb l'islam e lo cristianisme lo principi de l’egalitat dels cresents fàcia a dieu e se bastiguèt en oposicion a l’indoïsme, per exemple per lo refús de la nocion de pur e impur e l’abséncia de preirat basat sus la casta. Lo primier goró sikh, Nanak, proclama qu’« i a pas de casta dins l’autre mond » e, a partie del cinquen goró, se realiza la practica del repai comun dins los gurdwaras (temples sikhs), assegurant que totes los fidèlas, tanben aquestes de las nautas castas, manjan dins la mèsma sièta. La majoritat dels convertits al sikhisme es eissida de la casta dels Jats, l’elèit rural del Pendjab, e una minoritat de convertits son de Dalits (intocables). Mas, malgrat lo reget doctrinari de las castas, « lo sikhisme menèt pas a la creacion d’una comunautat egalitària o a la fin de la ierarquia de las castas e de las discriminacions », mas puslèu a un sistèma parallel, amb los Jats coma classa dominanta. Atal, quitament se las règlas semblan mens estrictas que pels indós, l’endogamia es practicada e existís uèi encara de gurdwaras e de luòcs de cremacion reservats als Dalits pels sikhs.
Efièchs de recensament britanic
alt=Quatre hommes rajputs en armes.|vinheta|Fotografia britanica de [[1868. Los Rajputs èran considerats pels Britanics coma mai nauta casta laïca.]] Lo primièr recensament complet de l’Índia foguèt menat pels Britanics en 1872 e diferents autors considèran que menèt a la creacion d’una cèrta consciéncia de casta, que fins alara èra mai difusa e flosca.
En efiècn, a l'epòca, « las castas èran percebudas [pels colonizators] coma l’esséncia de la societat indiana, lo sistèma per que èra possible de classificar totes los grops del pòble indigen segon lors capacitats », e aqueste recensament inclusissiá donc de questions sus la nacionalitat, la raça, la tribú, la religion e la casta. Aquestas classificacions son d'importança dins la vision qu’an los Britanics de las castas: per exemple, après lo recensament de 1901, los Matons demandèron que lor classificacion siá revista per que sián integrats amb los Rajputs, qu’an las mèsmas costumas. Una partida dels Matons volgavan rejónher un regiment militar, çò qu’èra pas possible sonque se possedavan l’estatut de Rajput. Lor demanda foguèt inicialament regetada sus la basa del recensament de 1881, que declarava que los Matons davalavan d’una casta de caçaire-culheires.
Aqueste exemple mòstra que lo quita procediment del recensament alimenta lo sistèma de las castas en los enforçant. Christophe Jaffrelot parla d’un « exercici d’ingenheria sociala » : en volent enumerar e classificar la populacion sus la basa de las lors percepcions de la societat indiana, los Britanics an dins los fachs modificat la societat per que corresponda a lor vejaire. Aqueste exercici aguèt per resultat de rigidificar de contorns de la societat. Atal, en atribuissent a cada grop o casta un prestzfach determinat e imudable, los Britanics tavèron o empachèron la mobilitat sociala que, coma lo descrit Dumont, se realiza mai sovent pel cambiament d’activitat d’una casta o soscasta.
Mai, quand losIndians foguèron interrogats sus lor casta, donèron una varietat de responsas que correspondava pas a las esperanças dels autors del recenseaent. En aparéncia los concèptes d’identificacion coïncidavan pas amb aquestes dels Britanics, e una mèsma question podava recebre diferentas responsas segon lo contèxte: sècta religiosa, profession, region d’origina, etc. . Aquò empachèt pas las comissions encargdas del recensament d’establir de « listas de preseancia » per cada província de l’Empèri, plaçant de biais sistematic los Bramans al naut e classificant precisament las autras castas en òrdre descreissent. Aquesta volontat de classificacion ierarquica dels colonizators menèt fòrça grops a prene consciéncia de la plaça qu’ocupavan dins la societat, coma l’exemple dels Matons, cercant tornar èsser classificats per accedir a una carrièra militara. Mas existís fòrça autras escasenças de contestacions de la part de gros mal classificats.
Teoarias sus l'origina de las castas
La recerca d'una explicacion del fenomen de las castas dominèt la reflexion occidentala quand foguèron estudiadas pel primièr còp. Se nòta tres tipes principals de teorias explicativas.
Las primièras teorias prepausan una explicacion volontarista. Atal, l’abat Dubois, que la quita França al sègle XVIII per viure dins la populacion de lMisòr, escriguèt al subjècte de las castas:Las castas serián una creacion d’ancians legislators destinada a divisar lo trabalh de biais mai eficaç possible. Serián donc l’expression d’una volontat conscienta de dirigents, que se liguèt a una volontat divina.