cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fòrça centrifuga
La fòrça centrifuga es un cas particular de fòrça fictiva qu'apareis en fisica dins lo contèxte de l'estudi del movement dels objèctes dins de referencials non inercials. L'efècte sentit es degut als movements de rotacion d'aqueles referencials e se traduch per una tendéncia a alunhar los còrs del centre de rotacion. Es, per exemple, la sensacion d'ejeccion d'un vitjaire dins un veïcul que vira.
Expression de la fòrça centrifuga
right|300 px L'expression de la fòrça centrifuga es:
ont totas mesuradas dempuèi un sol e meteis referencial non inercial. Dins le cas d'un veïcul rolant a una velocitat v, avèm : e R es alara lo rai de corbadura de la trajectòria del referencial
Exemples
Existís de cases que l'efècte centrifug pòt èsser cercat, per exemple pendent de l'estorriment del linge dins una maquina de lavar; inevitable pels sistèmas en rotacion, pòt constituir un desaplaser, pels passatgièrs d'un veïcul virant, s'utilisa alara d'artificis per anular, o puslèu compensar aquel efècte: Combinason antiG dels pilòts d'avion de caça, sistèma pendular de qualques trens, viratges levats de las carrièras, enclinason dels veïculs de mens de quatre ròdas dins los viratges.
Chazelet
Chazelet es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre e Vau de Léger.
Fòrça centrifuga
Distriament dels liquids
Es lo meteis principi emplegat per separar los elements constituissent de liquids non omogenèus, coma lo sang. Lo camp de fòrça induch per l'efècte centrifug s'aparenta a un camp de pesantor mai fòrt que favoriza la separacion d'elements de densitats diferentas.
L'enricament de l'urani repausa sus aquel principi, mas es tecnologicament mai complicat, perque cal « far venir liquid aquel metal » per poder lo centrifugar. Es a dire incorporar los atòms de l'urani « metal » dins una substéncia liquida (o gasosa), coma l'exafluorur d'urani.
Tren pendulari
thumb|250px|Interés del tren pendulari
Los viatges en tren son sovent longs. Es doncas apreciable de poder circular dins las veituras per poder marchar. Las linhas ancianas son a vegadas tòrtas, e los desplaçaments dins las andanas son mal aisits. L'idèa del tren pendulari expleita l'efècte centrifug per enclinar las veituras, de tal biais que la fòrça centrifuga s'apond al pés per donar un pés aparent exactament perpendiculari al postam. Per aquel fach los passatgièrs sentisson pas mai los esfòces de cisailhament lo long del còrs que tendon a far perdre l'equilibri.
Dins qualques cases aquò permet d'aumentar la velocitat mas l'efècte es alara reportat sus las vias que devon reténer los trens. Encara aquí s'utiliza los viratges levats per tornar prene amb una melhora incidéncia la fòrça centripèta aplicada als aissèls. Aquò impausa un passatge en corba a una velocitat plan particulara: tròp flaca, lo tren clina cap a l'interior, tròp fòrta siam atirat cap l'exterior.
La relacion per calcular l'angle que los ralhs devon èsser enclinats es:
USS Lexington (CV-2)
L'USS Lexington foguèt un pòrta-aeronaus estatsunidenc bastit entre 1921 e 1927. Foguèt aprefondat per lei Japonés lo 8 de mai de 1942 durant la batalha de la Mar de Coralh.
Fòrça centrifuga
Pés
Aquela fòrça centrifuga fa partit del pés, aquel se limita doncas pas a l'atraccion terrèstre.
Avion efectuant un viratge dins lo cèl
Per comprendre plan, cal imaginar que l'avion vira dins un meteis plan (un pauc coma le dessenh sus la demonstracion de la Fòrça Centrifuga al dessús). Lo calcul demòra valable se l'avion executa un viratge mai "complèxe".
Coma o mòstra la formula mai naut, l'acceleracion centrifuga (e doncas la Fòrça centrifuga) es dirèctament ligada a la velocitat lineària de l'aparelh.
⇔A = V^2 / R puerque F = M * A segon la formula de Newton
Aqueles dos efèctes néfastes son duguts a d'acceleracions, que lo pilòt percep coma positiva o negativa (e es important de plan comprene qu'es lo pilòt que percep l'acceleracion alara qu'aquela darrièra cambièt pas, coma dins l'illustracion en dessús). Lo vela roge consistís en un aflús de sang dins la tèsta alara que lo vela negre resulta del reflús du sang cap a las cambas. La combinason antiG es un ensems de pòchas que se conflan per blocar aqueles fenomèns.
Vibradors del telefòn mobil
Una pichona massa es fixada excentrada sus l'arbre d'un micromotor. Entraïnada a granda velocitat de rotacion, l'efècte centrifug provòca la reaccion del palièr que fa vibrar lo combinat.
Idèas falsas
Atencion: Los mòts an un sens!
Coma lo daissa comprendre la primièra proposidion 'la fòrça centrifuga es la reaccion a la fòrça centripèta'. Efectivament es una reaccion de la matèria (deguda a sa massa), es una reaccion de tipe inercial; non una fòrça mas una inercia. La prepausa ven: 'L'inercia centrifuga es la reaccion a la fòrça centripèta'
Dins un movement de rotacion, centrifug qualifica una inercia e non una fòrça. Centrifug significa fugir lo centre de la rotacion o prene la tangenta dins le sens commun (es çò que se passa quand la còrda se romp, quand mòla esclata, ...). Una fòrça es qualificada per centripèta es a dire que atira cap al centre de la rotacion.
Egèu (mitologia)
vinheta|cratèri apulian de figuras rojas, v. [[-410|410-400 AbC, British Museum. S'agiriá de Tesèa arribant a Atenas saluat per son paire Egèu]] Dins la mitologia grèga, Egèu (en grèc ancian / Aigeús), filh de Pandion (rei de Megare, filh de Cecròps filh d'Erectèu) e de Pilia, es lo fraire de Licos, Pallas e Nisos. Es lo paire de Tesèu.
Sètge d'Uxellodunum
Lo Sètge d'Uxellodunum se debanèt en 51 avC durant la conquista de Gàllia dirigida per Juli Cesar. Sa presa marquèt la fin de la guèrra e la fin de la somission dei pòbles gallés a l'òrdre roman.
Egèu (mitologia)
Mite
Après la mòrt de Pandion, los quatre fraires s'uniguèron e ataquèron la vila d'Atenas, d'ont lor paire aviá estat forabandit. Penguèron lo tròn e se partegèron los territòris conquerits, Egèu venent coma aïnat rei de la vila. Enseguida, prenguèt per fòrça los territòris de sos fraires Licos e Pallas, demorant atal sol mèstre de l'Atica e de l'Eubèa.
Egèu faguèt alara un primièr maridatge amb Meta, mas coma obtenguèt pas d'enfant, la repudèt per esposar Calciopèa. Encara sens eritièr, se resolguèt d'anar consultar l'oracle de Dèlfes, que li repondiguèt : « Pas jamai deu desligar lo còl de ton otra coflada de vin abans d'aver atangut lo gra mai naut d'Atenas. » Sul camin du retorn, Egèu s'arrèsta a Trozèn, ont son amic, lo rei Pitèu, comprenent lo sens de l'oracle, l'embriaguèt e lo placèt al lièch de sa filha Etra. Abans sa partença per Atenas, Egèu recomanda a Etra que se concebiá un enfant mascle, vendriá l'educar de biais confòrme a son reng; pausèt alara, sota un rocàs, una espasa e de sandalas d'aur, insignes reials que li desvelarián lo secret de sa naissença lo jorn ont poiriá levar lo ròc. vinheta|Temis e Eg<èu, medalhon d'un quilix atic de figuras rojas, [[-440|440-430 Abc, Altes Museum (F 2538)]] De retorn a Atenas, Egèu i faguèt celebrar las Panatenèas, que las emportèron Androgèu, filh del rei de Crèta Minos. Mas Androgèu moriguèt dins d'escasenças suspèctas, e Minos fa d'Egèu lo responsable, provocant atal una guèrra que ne causarà la casuda de Megare (governada per Nisos), alara qu'Atenas foguèt atalentada per un sètge interminable. Fin finala, los Atenians prepausèron a Minos de causir lo tribut que volgava per arrestar li sètge : exigiguèt que cada annada li siá enviats en Crèta set jovents e set joventas per noirir lo Minotaure.
Tornada la patz, Medèa la maga li demanda l'espitalitat, que fugigava a Corint ont aviá tuat lo rei Creon. Egèu li accordèt, del moment que li prometava un eritièr : l'esposèt, e nasquèt un filh, Medos.
E alara Tesèu, filh d'Etra, se presentèt a Atenas, portant amb el l'espasa que son paire aviá daissada sota lo ròc. Tesèu èra precedit d'una granda reputacion per aver complit fòrça esplechs. Medèa, que preparava un destin reial per son filh, comprenguèt l'identitat de,l'arribant, e de contunh s'esforçava de le perdre : lo denonciant a Egèu coma un traïdor, li fasent un escomesa l'enviant combatre lo taure cretés a Maraton; coma Tesèu trionfèt, prepausèt de l'empoisonar. Egèu acceptèt mas al moment ont li passava la copa fatala, recebèt l'esapsada de la mai de Tesèu e foguèt salvat. Medèa fugiguèt cap a sa Colquida natala.
Tesèu foguèt alara associat al poder per son paire, e volgava anar en Crèta, per liberar Atenas del jo de Minos. Capitèt, tuant lo Minotaure, mas sul retorn oblièt la consigna de son paire: aparelhar de velas blancas en cas de bonastre, negras en cas de fracàs. Sa flota se presentant debans Atenas amb de velas negras, Egèu imatgina son filh mòrt e, de dolor, se suicida en se lançant d'un luòc que varia segon los autors. Pels grècs (Diodòr, Pausanias, Plutarc), se seriá lançat del naut de l'Acropòli (precisament dempuèi le temple d'Atena Niquè segon Pausanias, o « d'un ròc » segon Plutarc) ; segon d'autors latins (Igin, Servius) se seriá lançat dins la mar qu'ara pòrta son nom (la mar Egèa).
Doranjas
Doranjas [dyˈʁɑ̃dzɛ] (en francés coma en occitan) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Escòça
Escòça (Escosse en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Vadans (Nauta Sòna)
Vadans  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Sòna de la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Batalha de la Mar de Coralh
La batalha de la Mar de Coralh se debanèt dau 4 au 8 mai de 1942 durant la Segonda Guèrra Mondiala. Opausèt lei fòrças aliadas, magerament compausadas de tropas estatsunidencas, ai fòrças japonesas. S'acabèt per un resultat indecís : la destruccion dau pòrta-aeronau ''USS Lexington (CV-2) èra un succès tactic major per lei Japonés mai l'aplant de la progression japonesa dins lo sud de Pacific èra un succès estrategic pus important per leis Aliats.
Cadola
Cadola es una riu del departament d'Erau de la region e un afluent dreit del canal de Bas-Ròse Lengadòc, abans de se getar dins l'Estanh de l'Òrt.
Ingrandes-Le Fresne sur Loire
Ingrandes-Le Fresne sur Loire es una comuna francesa novèla situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Resulta de la fusion de las comunas d'Ingrandes (Maine e Léger) e del Fresne-sur-Loire ( Léger Atlantic).
Aquela operacion necessitèt un decret en Conselh d'Estat, lo 23 de decembre 2015, que modifica los limits departementals per tal que la comuna del Fresne-sur-Loire passe dins lo ressòrt del departament de Maine e Léger. La fusion foguèt oficializada per un arrestat prefectoral del 31 de decembre 2015.
Le Fresne-sur-Loire es la sola comuna delegada ; l'anciana comuna d'Ingrandes a pas aquel estatut.
Toponimia
Veire a Ingrandes e a Le Fresne-sur-Loire.
Istòria
Veire a Ingrandes e a Le Fresne-sur-Loire.
Demografia
Per l'evolucion demografica de cada anciana comuna, veire a Le Fresne-sur-Loire e a Ingrandes (Maine e Léger).
Lòcs e monuments
Veire a Ingrandes e a Le Fresne-sur-Loire.
Personalitats ligadas amb la comuna
Veire a Ingrandes e a Le Fresne-sur-Loire.
Ange Mathurin Blanchet
Ange Mathurin Blanchet (n. a Gressan lo 3 de març 1892 - m. a Sant Pèire lo 9 de novembre 1974) foguèt un avesque italian.
Foguèt consagrat prèire en 1921.
Lo 18 de febrièr de 1946 foguèt fach avesque d'Aosta pel papa Piu XII e consagrat pel cardenal Jean-Marie-Rodrigue Villeneuve lo 3 de març seguent. Foguèt prèire conciliar durant totas las sessions del Concili Vatican II. ;
Mers-les-Bains
Mers-les-Bains es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Esplàs
Esplàs (Esplas en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Cursus honorum
Lo cursus honorum (en latin « carriera deis onors ») èra l'òrdre d'accès ai pòstes de magistrats publics. Definit lèu dins l'istòria de la Republica Romana, foguèt formalizat per l'adopcion de la lèi lex Villia Annalis en 180 avC. La lèi definiguèt l'òrdre d'accès e lo temps minimum per exercir una carga. L'objectiu èra d'assegurar l'eleccion d'òmes politics competents ai cargas suprèmas.
Simploque
Una simploque (del grèc ancian συμπλοκή "entrebescament") es una figura de retorica que consistís en l'emplèc conjonch d'una anafòra e d'una epifòra.
Aurelia Cotta
thumb|right|Retrach d'Aurelia Cotta.
Aurelia Cotta (120 - 54 o 53 avC) foguèt la frema de Caius Julius Caesar III e la maire de Juli Cesar. Segon Tacit e Plutrc, l'educacion de seis enfants foguèt exemplara. Après la mòrt de son marit en 85 avC, se remariguèt pas e contunièt de viure dins l'ostau de son fiu.
Tautologia
En retorica o en gramatica, la tautologia (del grèc ancian ὁ ταυτὸς λόγος, "lo meteis mot, concèpte") es una redita dins la quala lo predicat ditz pas mai que lo tèma. Se tracha d'un vici de logica o d'una figura de retorica quand es utilizada d'un biais intencional.
Exemples
- Es coma es.
- Quinze minutas abans de morir, viviá encara (Lapalissada).
Nòtas e referéncias
Tautológia
Iscla (comuna)
Iscla (Ischia en napolitan e en italian) es una comuna de la Ciutat Metropolitana de Nàpols dins la Campània en Itàlia.
Nòtas
<references group="N"/>
Sant-Sinforian
Sant-Sinforian en breton ( Saint-Symphorien en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Istòria
En 1973, Sant-Symphorien a #èsser ligada, amb Bazouges-jos-Hédé, a Hédé. Se n'es desligada en 2008
En 1973, Saint-Symphorien a été rattachée, avec Bazouges-sous-Hédé, à Hédé. Elle s'en est détachée en 2008
Sant-Yust
Sant-Yust en breton ( Saint-Just en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Anastròfe
Una anastròfe ( del grèc ancian ἀναστροφή, anastrophē, "retornament, tresvirament, borroladís") es una figura de retorica que consistís en l'inversion de l'òrdre abitual dins un enonciat.
Sant-Yust
Istòria
Sant-Just ven de sant Just, nascut a Aussèrra e martyrisé en lo Beauvaisis. La region de Sant Just a #èsser ocupada dempuèi longtemps coma ne testifica çò fòrça important luòc mégalithique #que s'i tròba amb los sieus menhirs e tumulus.
Anastròfe
Es una figura poetica per excelléncia. Es sovent utilizada en poesia classica per que faculta la mesa en plaça de las rimas gràcias a d'inversions benvengudas.
Sant-Yust
Istòria
Sant-Just es un démembrement de la parròquia primitive de Renac. En 1101, Alarac o Allérac es lo centre paroissial de Sant-Just. A situat près de de lo vilatge del Châtaignier. Alarac A #èsser, sembla, desligat al de la parròquia de Sixt e/o Renac (Istòria de Bretanha per A. De la Borderie, II, pàg. 178).
Quand la glèisa de Alarac què en ruïnes, lo centre de la parròquia de Sant-Just a transferit al Vièlh-Bourg, en la capèla d'un prieuré del abbaye Sant-Salvador de Redon, de contunh al endroit ont a bastit la glèisa actuala entre 1848 e 1851. Es a l'epòca del bastiment d'aquela glèisa #que se comença a evocar lo tèrme de "scenari". N'efièch, de nombroses obrièrs en sabot, en venent alentours, œuvrant per lo sieu bastiment se #reagrupar per dinnar sus las nautors per verificar l'evolucion dels trabalhs. Los obrièrs an acabat per parlar de st-just cossí de la municipalitat del scenari. La glèisa del Vièlh-Bourg pren alavetz lo nom de Sant-Just a causa de las reliques d'aquel sant #que conserva. Lo bourg de Sant-Just barrava los ceps e collier dels senhors de Renac. La parròquia de Sant-Just dépendait antany del ancià évêché de Vannes.
Lo castèl del Vièlh-Tribunal i auriá #èsser una de las residéncias de la duchesse Anne.
Saint-Just vient de saint Just, né à Auxerre et martyrisé dans le Beauvaisis. La région de Saint Just a été occupée depuis très longtemps comme en témoigne le très important site mégalithique qui s'y trouve avec ses menhirs et tumulus.
Saint-Just est un démembrement de la paroisse primitive de Renac. En 1101, Alarac ou Allérac est le centre paroissial de Saint-Just. Il est situé près du village du Châtaignier. Alarac a été, semble-t-il, détaché au de la paroisse de Sixt et/ou Renac (Histoire de Bretagne par A. de la Borderie, II, p. 178).
Quand l'église d'Alarac tombe en ruines, le centre de la paroisse de Saint-Just est transféré au Vieux-Bourg, dans la chapelle d'un prieuré de l'abbaye Saint-Sauveur de Redon, puis à l'endroit où est construite l'église actuelle entre 1848 et 1851. C'est à l'époque de la construction de cette église qu'on commence à évoquer le terme de "plateau". En effet, de nombreux ouvriers en sabot, venant des alentours, œuvrant pour sa construction se regroupèrent pour déjeuner sur les hauteurs pour constater l'évolution des travaux. Les ouvriers ont fini par parler de st-just comme de la commune du plateau. La glèisa du Vieux-Bourg prend alors le nom de Saint-Just à cause des reliques de ce saint qu'elle conserve. Le bourg de Saint-Just renfermait les ceps et collier des seigneurs de Renac. La paroisse de Saint-Just dépendait jadis de l'ancien évêché de Vannes.
Le château de La Vieille-Cour aurait été une des résidences de la duchesse Anne.
Hermaville
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Heuringhem
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
La commune, plutôt rurale, est située au coeur du Nord-pas-de-calais,non loin de la frontière entre les deux départements, près de Saint-Omer sur le Plateau d'Helfaut, dans une zone qui va de Helfaut a Coubronne (Ecques), jouxtée au nord par Blendecques.
Hermaville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Heuringhem
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Quilaco
Quilaco qu'ei ua comuna chilena de la region del Biobío.
Luiza Possi
240px|vinheta|drecha|Luiza Possi (2017) Luiza Possi Gadelha (Rio de Janeiro, 26 de junh de 1984) es una cantaira brasilièra.
Cobquecura
Cobquecura qu'ei ua comuna chilena de la region del Biobío.
Esplàs de Seron
Esplàs de Seron (Esplas-de-Sérou en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Tautograma
Un tautograma ( del grèc ancian ταὐτό 'meteis', e γράμμα 'letra') designa lo fach d'utilizar la meteissa letra iniciala dins cada mot d'una frasa, d'un vèrs o d'un tèxte en general.
Lo tautograma fa partida de la categoria de las alliteracions.
En latin
En latin, los tautogramas èran sovent utilizats dins las formulas cortas. La tòca èra de pertocar l'esperit e l'imaginacion.
Cesar: Veni, vidi, vici
Genson
Genson es una anciana comuna provençala, fusionada au començament dau periòde revolucionari amb Sant Estève de Genson dins la comuna de Sant Estève e Genson, dins lo departament dei Bocas de Ròse.
Tautograma
En latin
Sine sole sileo
En francés
Lo tautograma pòt èsser utilizat per d'autors que vòlon donar una dimension comica a lor escrich.
Mazarin, ministre malade, méditait même moribond malicieusement mille maltôtes.
Louis de Court, Variétés ingénieuses, ou Recueil et mélange de pièces sérieuses et amusantes, 1725.
Vars (Nauta Sòna)
Vars  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Sòna de la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Frank-Walter Steinmeier
Frank-Walter Steinmeier (Detmold, 5 de genièr de 1956) es un òme politic alemand, actual president de la Republica.
La Bretenière
La Bretenière es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cornelia Cinna
Cornelia Cinna (vèrs 94 - 69 o 68 avC) foguèt la premiera frema de Juli Cesar. Èra la filha de Lucius Cornelius Cinna, un cap dei partisans de Marius. Après la desfacha d'aquelei darriers, Cesar foguèt somat de la repudiar e deguèt s'exilar après son refús. Vèrs 83 avC, lo pareu aguèt una filha dicha Julia. Cornelia Cinna moriguèt en 69 o 68 avC just avans la partença de Cesar en Espanha coma questor. Eveniment rar per una frema tant jova, son marit prononcièt son elògi funèbre sus lei Rostras.
Carmen Amaya
Carmen Amaya i Amaya, escaissada la Capitana (Barcelona, 2 de novembre de 1918 – Begur, Bas Empordan, 19 de novembre de 1963) foguèt una cantaira e dançaira de flamenco catalana. Aquesta filha d'un guitarrista de flamenco, d'origina gitana, comencèt sa carrièra artistica quand aviá pas que 6 ans en acompanhar son paire.
Coneguèt rapidament una popularitat considerabla que faguèt qu'apareguèt dins mantun film coma La hija de Juan Simón en 1934, María de la O (1935-36) de Francisco Elías e La Casa de Troya (1936) de Joan Vilà i Vilamala e Adolfo Aznar.
Amb sos parents e sos fraires formèt lo Trio Amaya que faguèt de viradas trionfalas a Lisbona e Buenos Aires. Son espectacle mai emblematic foguèt una adaptacion personala del Bolero de Ravel, remarcabla per las contorsions e la duresa que Carmen Amaya donèt a las expressions de sa cara e de son còs
Enfància e joventut
Carmen Amaya nasquèt a Barcelona en 1918 dins una familha de musicians gitans, filha de José Amaya, un guitarrista qu'aviá per escais El Chino, e de Micaela Amaya. La musica e la dança flamenca èran talament enrasigat dins l'univèrs familial que se ditz qu'aprenguèt a dançar a l'encòp que començava a caminar sus la plaja del Somorrostro. Sa tanta, una "bailaora" populara a Barcelona e escaissada Juana la Faraona, foguèt son ensenhaira. En 1929, quand aviá tot bèl just un desenat d'ans una nena, se faguèt remarcar gràcias a sa participacion actuar dins un espectacle de flamenco durant l'Exposicion Internacionala que se debanava en aquel an dins la capitala catalana. Foguèt descobèrta pel critic Sebastià Gasch e venguèt lèu famosa, bèl primièr a Barcelona e mai tard mondialament.
L'accession a la glòria
L'artista espanhòla Raquel Meller la faguèt dintrar dins sa companhiá per far d'espectacles a París, ont coneguèt tanben un brave succès. Tornèt puèi en Catalonha, e en 1936 faguèt son primièr viatge al continent american, ont demorèt durant 11 ans e saborèt una popularitat e succès que jamai aviá pas conegut cap d'autre artista de l'estat espanhòl.
En 1942 partiguèt far una virada pels Estats Units, amb un espectacle de flamenco qu'i participavan son paire e sos fraires e sòrres, dins l'encastre de la revista de Broadway Ríe, ciudad, ríe. Sas interpretacions li portèron d'aplaudiments estrambordats del public, çò que la consagrèt coma una de las melhoras dançairas de flamenco dins lo país. Dos ans aprèp, en 1944, sa glòria cresquèt e la portèt a Hollywood, ont joguèt dins mantun film. Visitèt alara tot lo país d'oèst en èst, dempuèi San Francisco a Nòva York. Venguèt talament famosa que se vegèt convidada a l'Ostal Blanc e i faguèt una representacion de son art en dançar e cantar davant lo president dels Estats Units d'aquela epòca, Franklin Delano Roosevelt, çò que faguèt d'ela l'artista mai populara del moment.
Sinapsida
thumb|Crane sinapsidLos Sinapsida o sinapsids qu'ei un deus dos grops d'amniòts (los vertebrats que ponen ueus durs, a l'origina entar vàder terrestres donc), au costat deus sauropsids. Qu'ei definit per la preséncia d'un sol horat temporau sus lo crane. Uei qu'amassa pas sonque lo grop deus mamifèrs mes qu'ei un hèra mei ancian puei que son aparesihuts au Cabonifèr superior. Dehens aqueth grop que son donc tanben amassats d'autas bèstias pròches deus mamifèrs donc, mes uei desapareishuts (un dus mei famós) siant lo dimetrodon.
Carmen Amaya
L'accession a la glòria
Tre 1959 recebèt d'omenatges importants coma la construccion d'una font, batejada amb son nom, que foguèt construcha sul Passeig Marítim per l'escultor Rafael Solanich. Venguèt membre honoris causa de mantun conservatòris american.
Puèi, en 1963, venguèt malauta e son estat de santat se deteriorèt rapidament per encausa de problèmas renals. Se moriguèt a Begur, localitat del litoral gironés, ont s'èra anada pausar, lo 19 de novembre del meteis an.
Los omenatges
Son enterrament que se faguèt a Begur, ont visquèt los darrièrs jorns de sa vida, aculhiguèt una granda multitud, compausada mai que mai de gitans venguts subretot de Catalonha mas tanben d'Espanha e d'endacòm mai. Posteriorament sas rèstas foguèron transportadas en Cantàbria, el cementèri de la vila de Santander, per èsser enterrada dins lo panteon de la familha de son marit.
A títol postum li foguèron decernidas mantuna recompensa, coma la Medalha del Meriti Toristic de Barcelona, lo Laç d'Isabèl la Catolica e lo títolo de Filha Adoptiva de Begur. En 1964, los compositors León e Solano escriguèron la copla Aquella Carmen, que dediquèron a la memòria de Carmen Amaya.
Qualques ans mai tard, en 1966, foguèt inaugurat un monument que omenatja la figura de la Capitana dins lo Parc d'atraccions de Montjuïc, que son uèi los Jardins Joan Brossa de Barcelona, en America del Sud, a Buenos Aires donèron son nom a una carrièra, e finalament a Madrid, dins lo "Tablao" Los Califas, s'i realizèt un omenatge que reuniguèt mantun artista coma Lucero Tena, Mariquilla e Félix de Utrera.
Filmografia
thumb|280px|Escultura de Carmen Amaya, realizada per Josep Cañas en 1966, installada en 1972 a la montanha de Montjuïc, e actualament dins los Jardins de Joan Brossa
Dorat (Puèi de Doma)
Dorat (en francés Dorat) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Toponimia
Dorat apareis en 978; un tèxte cita d'efièch "Doratensis", sètge d'una vigariá. La comuna deu son nom a la proximitat de Dòra que banha son territòri. Tre 'quela epòca maites luòcs enfortits, naturalament o artificialament, deguèron donar naissença a de chastèls o a de maisons fòrtas anuèit desapareguts.
Nòtas
<references group="N"/>
Dòra (Comuna)
Nòtas
<references group="N"/>
Villers-le-Sec (Nauta Sòna)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Chapelle-Forainvilliers
La Chapelle-Forainvilliers es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Hendecourt-lès-Ransart
Hendecourt-lès-Ransart es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Maçacan
En generau lei maçacans son siegue talhats d'un biais grossier, siegue de troçets de pèira espetada que servisson per posquer montar lei parets e tapar lei traucs laissat per lei cairons, avans que de pausar l'enduch.
De son estatut de pèira grossiera e mau talhada, un maçacan servissiá puei per designar, a Marselha, un personatge mau biassut e un pauc rufe.
Havars (Arièja)
Havars  (Fabas en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Durminhac
Durminhac (Durmignat en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Saoner
Saoner en breton ( Saulnières  en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Economia de Siria
L'economia de Siria es basada en l'agricultura, petròli, indústria e torisme. Lo sieu produch interior brut cresquèt 80% en los ans 1960 e 336% durant los ans 1970. Aiçò se provèt impossible de manténer, e l'economia se retraguèt 33% durant los ans 1980. Malgrat aiçò, lo PIB per tèsta enregistrèt una modèsta creissença de 12% (1,1% a l'an) en los ans 1990 a causa de la diversificacion economica.
Durminhac
Nòtas
<references group="N"/>
Economia de Siria
Actualament lo país sofrís encara las consequéncias del conflicte iniciat lo 2011. L'economia se contractèt lo 2012 coma resultat de las sancions internacionalas e redusidas produccion e consomacion.
Montpelhièr Mediterranèa Metropòli
Montpelhièr Mediterranèa Metropòli es una estructura intercomunala francesa, situada dins lo departament d'Erau e la region Occitània, a l'entorn de la vila de Montpelhièr. Foguèt mesa en plaça lo 1èr de genièr de 2015 e resulta del cambiament d'estatut de Montpelhièr Aglomeracion en Metropòli. Amassa 31 comunas e sus un territòri de 423,21 km².
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! colspan=2 | nom !còdi INSEE !gentilici !superfícia !populacion !densitat }}
Eishèlh
Eishèlh (Eycheil en francés) es una comuna occitana de Gasconha, en Coserans, situada dins lo departament d'Arièja e la region d'Occitània.
Le Mesge
Le Mesge es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Geografia
La municipalitat a traversat pel riu lo Sant-Landon.
La commune est traversée par la rivière le Saint-Landon.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cairon (maçonariá)
thumb|Bastison d'un ostau amb de cairons de betum
Un cairon es un pèça de maçonariá que servís per montar de parets. A passat temps, lo cairon èra fach de maçacans ò de pèiras de talhas. Encuei, es soventei-fes de betum qu'es fach, emai se de versions en terralha son de mai en mai emplegadas per de rason d'isolacion termicas e de performància energetica.
Roullours
Roullours es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat a situat en lo Bocage virois e lo sieu bourg es a tres quilomètres a l'èst de Vire, en la vallée de la Vire.
Roullours Es totalament en lo conca de la Vire #que délimite lo territòri del sud a l'oèst. Lo fleuve litoral en naissent pren d'aspèctes de torrent en lo luòc dels cascades de Roullours. Un dels afluents de la Vire recor lo territòri communal en lo sieu centre, sus Unitat|6.5|km Près del masatge caseriu dels Houlles. Lo ponch mai bas (169 m) correspond a la sortida de la Vire del territòri, a l'oèst, al Molin Nòu.
La pluviométrie annala avoisine l'Unitat|950|mm.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Distincion de Richard de Rollos, chambellan de Guillaume lo Conquistador, al, Rollos demorarà possession de la siá descendència fins al. Venguda Roulloux de contunh Roullours, aperten successivament a Guillaume de Banville, Jehan de Fouquet, de contunh a las de Thoury fins a la Revolucion.
Seigneurie de Richard de Rollos, chambellan de Guillaume le Conquérant, au, Rollos restera possession de sa descendance jusqu'au. Devenue Roulloux puis Roullours, elle appartient successivement à Guillaume de Banville, Jehan de Fouquet, puis aux de Thoury jusqu'à la Révolution.
Ildefons Cerdà
Ildefons Cerdà i Sunyer (23 de decembre de 1815, Centelles - 21 d'aost de 1876, Los Corrales de Buelna) foguèt un engenhaire, un urbanista, un arquitècte e un òme politic catalan. Es l'autor principau dau plan d'extension de Barcelona dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XIX.
Nasquèt a Centelles dins l'ostau que sa familha teniá dempuei lo sègle XIV. Èra lo quatren enfant d'una familha fòrça liada au comèrci amb America e dubertas ais idèas modèrnas. Ildefons Cerdà s'orientèt donc vèrs l'engenhariá e partiguèt a Madrid per menar d'estudis d'engèni civiu. En 1859, après la presa de decision de destrurre lei barris de Barcelona, foguèt cargat per lo govèrn espanhòu de realizar lei plans de l'extension de la vila. Son projècte, dich l'Eixample, prevesiá de multiplicar per dètz la superficia de la vila. S'inspirèt en partida de teorias igienistas desvolopadas dins lo corrent dau sègle XIX per concebre un luòc pus practic e pus dubert que lo centre istoric qu'èra vengut un ensems congestionat e subrepoblat ambé de condicions d'igièna mediòcras. Foguèt l'òbra principala de sa vida. Èra basada sus divèrsei principis novators coma l'adopcion d'un equipament similar per totei lei lotjaments ò l'estudi d'un plan generau per favorizar la mobilitat e l'implantacion dei rets urbans qu'èran alora en cors de desvolopament. La bastida d'aqueu quartier s'acabèt au començament dau sègle XX. Venguèt un simbòl major de Barcelona car foguèt chausit per divèrseis arquitèctes per bastir d'òbras importantas de l'arquitectura, especialament aquelei dau corrent modernista, barcelonina.
Cerdà contunièt l'estudi de sei teorias sus la planificacion de projèctes d'amplor, especialament pertocant la planificacion regionala, fins a sa mòrt. Pasmens, aquò aviá un còst fòrça important e l'arquitècte moriguèt fòrça endeutat e quasi dins la misèria totala.
Biografia
Ildefons Cerdà nasquèt a Centelles dins lo mas Cerdà de la Garga qu'èra una proprietat fòrça anciana de sa familha que la teniá dempuei lo sègle XIV. Èra lo quatren enfant de sei parents après dos fius e una filha. En despiech d'aquelei originas ruralas, lei Cerdà èran una familha cosmopolita implicada dins lei cambis comerciaus entre Espanha e lo continent american. Aquò aguèt una influéncia importanta sus la formacion intellectuala d'Ildefons Cerdà que foguèt educat dins un mitan dubèrt, curiós e favorable au desvolopament dei tecnologias novèlas aparegudas dins l'encastre dau començament de la Revolucion Industriala. S'orientèt ansin vèrs d'estudis d'engenhariá a Madrid au sen de l'Escuela de ingenieros de caminos, canales y puertos fondada en 1802 sus lo modèl de l'escòla francesa dei Pònts e levadas. I venguèt engenhaire d'engèni civiu.
En 1848, se maridèt lo 20 de junh ambé la pintora Magdalena Clotilde Bosch i Calmell. Lo pareu aguèt quatre filhas Pepita (1849), Rosita (1850), Sol (1851) e Clotilde (1862). Pasmens, conoguèt de dificultats relacionalas importantas e Clotilde foguèt en realitat la filha adultèra de sa frema mai reconeguda coma la sieuna filha per son marrit. Se separèron en 1862 e son ex-frema anèt s'installar a Madrid dos ans pus tard.
Totjorn en 1848, après lo decès de son paire (1787-1844) e lei mòrts prematuras de sei fraires Ramon (1808-1837) e Josep (1806-1848), èra a la tèsta d'un patrimòni fòrça important. Aquò li permetèt d'arrestar sa carriera dins la foncion publica. Decidiguèt de començar una carriera politica onte s'interressèt ai questions d'urbanisme.
Quand lo govèrn espanhòu acceptèt de destrurre lei barris de Barcelona, Ildefons Cerdà foguèt cargat de planificar l'extension, dicha l'Eixample, de la ciutat. Prepausèt un projècte, dich plan Cerdà, que foguèt finalament impausat per Madrid après divèrsei polemicas ambé la comuna, leis elèits locaus e d'arquitèctes rivaus. Aqueu plan faguèt partida d'un ensems pus important de projèctes de renovacion urbana dins tot lo continent europèu. Ansin, coma lei trabalhs menats a París pendent lo rèine de Napoleon III, s'inspirèt de necessitats igienistas e militaras per melhorar e contraròtlar una vila fòrça poblada e relativament agitada. Pasmens, adoptèt tanben plusors trachs novators coma l'importància donada ai rets urbans, especialament ai rets de circulacion, e a de critèris egalitaristas ambé l'adopcion d'una unitat urbana identica per totei lei quartiers.
Lo plan Cerdà e l'Eixample foguèron leis òbras majoras de sa vida. Pasmens, Ildefons Cerdà contunièt per la seguida d'estudiar d'autrei projèctes e de desvolopar sei teorias sus la planificacion dei rets urbans a d'escalas pus importantas qu'aquela d'una vila. Ansin, fins a sa mòrt, s'interessèt especialament a la planificacion regionala dei rets urbans. Pasmens, aquò aviá un còst important e sei recèrcas entraïnèron la dilapidacion de son patrimòni. Moriguèt fòrça endeutat e dins la quasi misèria.
Carriera politica
La carriera politica d'Ildefons Cerdà comencèt a la fin deis ans 1840 e au començament deis ans 1850 quand quitèt l'administracion publica. S'orientèt vèrs leis idèas dau socialisme utopic dau Francés Etienne Cabet e intrèt en relacion ambé Narcís Monturiol e Ramon Martí i Alsina. Intrèt tanben au sen de la milícia nacionala. Participèt alora activament a la vida politica e foguèt elegit deputat en 1850 amb Estanislau Figueras, Pascual Madoz e Jacint Feliu Domènech per la legislacion 1851-1852.
Pendent lo periòde dau Bienni Progressista, venguèt comandant d'un batalhon de sapaires de la milícia nacionala (1854-1856). En 1854, foguèt elegit regidor au sen de l'Ajuntament de Barcelona, ço que li permetèt d'observar e d'estudiar la condicion sociala deis abitants de la vila e aguèt una influéncia importanta sus lo desvolopament de son futur plan de desvolopament. S'i raprochèt deis associacions obrieras de la vila e deguèt faciar en consequéncia l'ostilitat d'una partida deis elèits barcelonins. Puei, participèt a de negociacions a Madrid regardant l'associanisme obrier amb una delegacion d'obriers catalans.
A la fin d'aqueu periòde, foguèt destituit de son pòste e empresonèt dos còps per lo capitani generau Zapatero. Pasmens, capitèt de tornar venir regidor entre 1854 e 1856.
Lo Plan Cerdà
Lo plan Cerdà, extension urbana de la vila de Barcelona a l'origina dau quartier dich l'Eixample, es l'òbra pus famosa e pus reconeguda internacionalament d'Ildefons Cerdà. Es un plan en escaquier amb una estructura qüadrangular, regulara e duberta que foguèt a l'origina de la renaissença de la vila comtala. Aqueu plan foguèt impausat per lo govèrn centrau de Madrid entraïnant una querèla ambé lo conseu de la comuna. Aprovat en junh de 1859, sa bastida acomencèt dins lo corrent de l'annada seguenta.
Lo lengatge novèu de Cerdà
Lo plan Cerdà metiá en valor una classificacion novèla dau territòri devesit entre de vias e d'espacis intervias. Lei vias formavan un espaci public de mobilitat, de rescòntre, de desplegament dei rets e dei mobiliers urbans (aiga, gas, conduchs...), de plantacion d'aubres (mai de 100,000 aubres foguèron plantats) e d'esclairatge. Leis espacis intervias èran destinats a la vida privada e a la formacion de luòcs de rescòntre au sen deis edificis d'abitacion abitats per mai que d'una familha. Èran bastits segon lei critèris igienistas de la mitat dau sègle XIX per recebre la lutz solara e per èsser ventilats.
L'estructura dau plan Cerdà
Lo plan testimoniava de l'optimisme e de la fisança dau sègle XIX e foguèt donc basat sus una vision scientifica d'una vila amb un caractèr matematica e geometric. L'unitat de basa adoptada èra una illa carrat de 113,3 mètres amb un descarrat de 45°. Lei tèsis igienistas — fòrça estudiadas per Cerdà — i avián una influéncia majora e l'estructura foguèt dessenhada per favorizar l'oxigenacion e lo netejatge de l'atmosfèra de la ciutat.
Dins aquel encastre, Cerdà se concentrèt tanben sus la demenicion de la densitat d'abitants, sus lo melhorament de la mobilitat e sus l'anticipacion dau desvolopament dau transpòrt motorizat. Per exemple, d'axes sosterranhs èran tanben reservats per lo desvolopament dau tren. Ansin, adoptèt de vias d'una largor qu'èra alora inusitada que permetiá de limitar la superficia utilizada per leis abitacions e d'absorbir l'aumentacion futura de la circulacion. Enfin, dins cada quartier, una zòna foguèt reservada per lei bastiments e lei servicis publics.
La geometria de l'Eixample
La geometria adoptada per Cerdà dins son plan d'expansion es fòrça omogenèa en causa dei principis egalitaris de l'arquitècte, de la necessitat de poblar rapidament la vila amb una populacion novèla e de l'importància donada a la lutz solara. D'efèct, lei principis egalitaris de l'arquitècte que cercava d'eliminar lei diferéncias entre classas socialas encoratjèron l'omogeneïtat de l'urbanisme. Per exemple, l'adopcion de carrieras de circulacion identicas permetiá de pas privilegiar un axe donat e d'empachar l'especulacion d'influénciar la valor deis abitacions situadas lòng dei rotas pus comòdas.
D'autra part, lo plan Cerdà prevesiá tanben d'aculhir 800,000 abitants, çò que representava una aumentacion importanta de la populacion de Barcelona (235,000 abitants en 1857), que Cerdà pensava poblar totalament l'Eixample en 1900. En consequéncia, entreprenguèt rapidament d'aumentar la demografia barcelonina. Per aquò, prepausèt una extension « non limitada » basada sus un carrat regular e transpausable de 10 x 10 illas. Cada unitat de basa teniá l'ensems dei servicis, dei rets e deis espacis urbans necessaris. L'omogeneïtat dau plan i representava donc un biais flexible de reproduire aisament aqueu motiu per estendre ò modificar lo plan iniciau.
Enfin, l'importància donada a la lutz solara entraïnèt l'orientacion dei carrieras segon d'axes qu'èran siá perpendiculars siá parralèls a la Mar Mediterranèa. Ansin, lei quatre costats deis illas foguèron bastits en foncion dei ponchs cardinaus per permetre ai lotjaments de reçaubre la lutz dins lo corrent de la jornada.
Pasmens, l'arquitècte deguèt concebre son projècte a l'entorn d'una carriera majora, la gran Via de les Corts Catalanes, que li serviguèt d'axe director. De mai, deguèt estudiar la formacion de « districtes » que seis interseccions correspondián a d'endrechs importants de la vila coma la plaça de les Glòries Catalanes, la plaça Tetouan ò la plaça de l'Universitat.
Enfin, au sen de l'Eixample, la largor dei carrieras èra generalament fixada a 20 mètres. Coma dins lo cas de la renovacion de París, aquela largor permetiá de facilitar la circulacion. Pasmens, èra tanben associada a una vision militara per favorizar la repression d'una insureccion car de carrieras largas e drechas favorizavan lo desplaçament dei tropas militaras e lei tirs d'artilhariá. A l'ora d'ara, lei 10 mètres centraus son utilizats per la cauçada e lo rèsta es devesit entre dos trepadors de 5 mètres. Una carriera pus larga èra dispausada totei lei cinc carrieras. Enfin, totei lei quinze illas, una carriera fòrça larga (carriera d'Urgell, Passeig de Sant Joan) èra previstada.
Leis excepcions a la regularitat
thumb|right|Plan deis excepcions principalas a la regularitat dau plan Cerdà.
Lo plan regular en escaquier de Cerdà presentava quauqueis excepcions a respèct de sei principis que se pòdon devesir entre dos tipes principaus. Lo premier èra liat au mantenement de camins vièlhs e tradicionaus de comunicacion per favorizar la circulacion. Formavan generalament de diagonala permetent d'accedir au centre de la vila. Lo segond èra liat ai constrenchas impausadas per la topografia locala. Per exemple, foguèt lo cas dau Passeig de Gràcia e de la Rambla de Catalunya onte Cerdà deguèt traçar doas carrieras de largor especiala en luòga de tres per respectar un camin ancian e l'escorrement de l'aiga. Ansin, lo Passeig de Gràcia presenta d'aspècts non parallèls e seis illas an una forma trapezoïdala e non carrada.
Lo chantier de la bastida de l'Eixample entraïnèt l'aparicion d'una tresena mena d'excepcion. D'efèct, « l'extension illimitada » dau plan Cerdà preniá pas en còmpte l'integracion de la trama dei vilas e dei vilatges periferics. Levat de Sant Andreu qu'èra costejat per la carriera meridiana, lei liames amb aquelei nuclèus urbans èran pas prevists e lo plan ignorava la màger part dei vias tradicionalas. En 1907, la comuna de Barcelona deguèt donc aprovar lo plan Jaussely destinat a resòuvre aquelei mancas. Sa realizacion e tanben lo mantenement de certanei draias dins lo corrent de la bastida de l'Eixample permetèron de defugir la disparicion d'axes de comunicacion tradicionaus que formèron d'irregularitats coma, per exemple, l'ancian Camin de França (vengut la Carriera Pèire IV) ò lo Camin de Sants (vengut la Carriera Mistral).
L'acceptacion malaisada dau plan Cerdà
Lo plan Cerdà se turtèt a una oposicion fòrta de part de la comuna de Barcelona, de la màger part de l'elèit de la vila e d'uneis arquitèctes. Lei tendàncias egalitaristas e racionalistas dau projècte turtèron la borgesiá barcelonina qu'una partida èra de mai puslèu favorabla ai modèls adoptats per París ò per Washington. Lo sostèn autoritari dau govèrn de Madrid foguèt tanben una fònt importanta d'oposicions. Maugrat l'origina catalana de sa familha e son sostèn politica a la republica federala catalana, Cerdà deguèt faciar una campanha de premsa calomniosa que pretendèt que foguèsse pas catalan. Enfin, divèrsei arquitèctes assaièron tanben d'empachar l'adopcion e la realizacion dau plan. Foguèt renfòrçada per lo fach que Cerdà foguèsse engenhaire e pas arquitècte.
Aquela oposicion demorèt relativament viva en despiech dau començament dau chantier. Per exemple, Enric Prat de la Riba criticava totjorn lo projècte en 1905.
L'Annada Cerdà
Dau 11 de junh de 2009 au 11 de junh de 2010, se debanèt l'Annada Cerdà per celebrar lo 150 aniversari dau començament de la bastida de l'Eixample. Veguèt l'organizacion de plusors conferéncias ò exposicions regardant Ildefons Cerdà e son projècte barcelonin.
Mesnil-Bruntel
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Meilan
Meilan (Meylan en francés) qu'es ua anciana comuna de Gasconha dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Despuish lo 1er de seteme de 1972, qu'es comuna associada de Sòç.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn. Dens la comuna de Sòç, Meilan qu'es situada au nòrd, a ua latitud qui es la de Baudinhan e de Rimbés e Baudiets. Lo borg qu'es a 2 petits km deu despartament de las Lanas.
Toponimia
La prononciacion qu'es [mej'laŋ]. I a pas de fòrmas ancianas.
Bénédicte Boyrie-Fénié que constata l'unitat de las proposicions e l'idèa d'un « endret centrau » per los diferents mediolanum, per exemple Milan o Meilan. Per aqueth darrèr nom, Meilan qu'es lo resultat regular de mediolanon.
Segon Xavier Delamarre, mediolanon qu'es un deus toponimes mei frequents en territòri celtic, a despart de l'Espanha; que's poderé definir benlèu com « plen centre, centre sacrat, punt centrau ». Lo prumèr element, medio- qu'a per sens « mejancèr, mejan, deu miei, centrau », e lo segond -lanon, quauquarren com « plen ». Per influéncia deu latin planus, lo nom qu'es estat comprés a tòrt com « plana deu miei » o « miei de la plana » (çò qui geograficament non se verifica). Mediolanon qu'es ua nocion de geografia religiosa, benlèu (qu'es ua ipotèsi), un lòc de referéncia centrau, mejancèr, sus l'axe verticau deus tres mondes, monde superior (albo-), monde median (bitu-), monde inferior (dubno-),.
Kerpert
Geografia
La parròquia fa partida del territòri breton tradicional del país Fañch
La paroisse fait partie du territoire breton traditionnel du pays Fañch