cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Villeurbanne
Villeurbanne es una ciutat e una comuna francesa situada dins la metropòli de Lion e la region d'.
Aribe
Aribe es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Bransat
Bransat ou Brançat (Bransat en francés) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1961, la municipalitat càmbia de nom : de Branssat, ven Bransat, amb un solelh ''se '.
En 1961, la commune change de nom : de Branssat, elle devient Bransat, avec un seul s.
Besny e Loizy
Besny e Loizy es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
John Stuart Mill
John Stuart Mill (1806-1873) foguèt un filosòf e economista anglés del sègle XIX, e un grand defensor de l'utilitarisme, doctrina etica de Jeremy Bentham.
Son principal libre foguèt A System of Logic, Ratiocinative and Inductive, dins camp de la logica.
Garaioa
Garaioa es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Flavigny (Char)
Flavigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.li
.li es lo nom de domeni d'Internet per Liechtenstein.
Referéncias
Toppdomän
Ferrières (Meurthe e Mosèla)
Ferrières  es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montchaboud
Montchaboud es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Istòria
Dintre 1790 e 1794, la municipalitat de Montchaboud absorbeix la municipalitat éphémère de Moujaud.
Entre 1790 et 1794, la commune de Montchaboud absorbe la commune éphémère de Moujaud.
Mont Cayley
Lo Mont Cayley (2,377 m) es una montanha dau Sud-Oèst canadenc situat en Colómbia Britanica. Es un volcan amorçat que fa partida de l'Arc dei Cascadas. Sa premiera ascension se debanèt en 1928 e foguèt l'òbra de E.C. Brooks, de W.G. Wheatley, de B.Clegg, de R.E. Knight e de Tom Fyles. Ben que sa darriera erupcion aguèsse luòc i a 200,000 ans e que sa cima siegue isolat per de glaciers, aqueu volcan representa totjorn una menaça per lei populacions vesinas car es lo centre d'una activitat sismica relativament importanta.
1991
Aquesta pagina concernís l'an  del calendièr gregorian.
França
thumb|right|Carri francés en [[Arabia Saudita pendant la Guèrra de Kuwait.]]
En genier e en febrier, participacion dau país a la Guèrra de Kuwait ambé lo mandadís d'un còrs de 18,000 òmes. Capitèt sensa dificultat de menar una ofensiva sus lo flanc nòrd dei fòrças de la coalicion internacionala gropada a l'entorn deis Estats Units d'America. Lo 3 de junh, adesion oficiala de París au Tractat de Non Proliferacion Nuclera de 1968.
Regardant leis afaires intèrnes de França, lo 12 d'abriu, foguèt adoptada una lèi permetent d'aumentar lei competéncias de l'Assemblada de Corsega. Puei, lo 15 de mai, lo govèrn Rocard demissionèt e foguèt remplaçat per aqueu d'Édith Cresson. Pasmens, aquò permetèt pas de reglar lei crisis economica e sociala dau país (esmogudas dins de quartiers populars en mai e junh, discors Le Bruit et l'Odeur de Jacques Chirac lo 19 de junh). De mai, acomencèt l'Afaire dau sang contaminat per lo virüs dau SIDA lo 25 d'abriu.
Georgia
Independéncia dau país lo 9 d'abriu. En mai, Zviad Gamsakhourdia foguèt elegit president de la republica. Establiguèt rapidament un regime fòrça autoritari que causèt una guèrra civila entre sei partisans e seis adversaris a la fin de l’annada.
Polonha
Premiereis eleccions liuras en Polonha que marquèron la fin de la transicion vèrs lo capitalisme. Foguèron marcadas per una division importanta dei sufragis que ges de partit obtenguèt un resultat superior a 13%. Aquò foguèt a l'origina d'una instabilitat importanta dau govèrn. Pasmens, lei Premiers Ministres successius de l'annada (Tadeusz Mazowiecki, Jan Bielecki e Jan Olszewski) poguèron impausar un programa economic fòrça liberau qu'entraïnèt un afondrament economic dau país e una crisi persistenta fins a 1993. D'autra part, regardant sa diplomacia, Polonha quitèt lo Pacte de Varsòvia lo 1 de julhet. Ambé l'acòrd deis autrei membres, l'aliança foguèt definitivament abandonada.
Union Sovietica
thumb|right|Carri sovietic dins una carriera de [[Moscòu en aost de 1991.]]
Minada per una crisi economica grèva, per de dissensions intèrnas e per de movements independentistas au sen dei pòbles periferics, l'Union Sovietica s'afondrèt a cha pauc dins lo corrent de l'annada. En aost, de faccions conservatritz, sostengudas per lo KGB, assaièron de prendre lo poder per arrestar la deliquescéncia de l'estat sovietic. Arrestèron Mikhaïl Gorbachov e faguèron ocupar Moscòu per de fòrças militaras. Pasmens, a l'iniciativa dei liberaus dirigits per Borís Ieltzin, de manifestacions foguèron organizadas e lei soudats sovietics, sensa òrdre precís, sostenguèron pas lo còp d'estat. Mikhaïl Gorbachov foguèt liberat e rintrèt dins la capitala sota la « proteccion » d'Ieltzin.
La revirada dau còp d'estat entraïnèt l'acceleracion de l'afondrament dau poder centrau sovietic ambé la multiplicacion dei declaracions d'independéncia dei Republicas Socialistas. Lo 8 de decembre, lei presidents de Russia, d'Ucraïna e de Bielorussia se reüniguèron a Minsk per publicar una declaracion anonciant la dissolucion de l'URSS e son remplaçament per una Comunanutat deis Estats Independents (CEI) de definir. President sensa país, Mikhaïl Gorbachov deguèt finalament s'enclinar e demissinèt de la presidéncia de l'Union dei Republicas Socialistas Sovieticas lo 25 de decembre. L'endemans, la dissolucion dau país eissit de la Revolucion Russa foguèt oficialament proclamada marcant la fin de la Guèrra Freja. Foguèt remplaçat au sen deis institucions internacionalas per la Federacion de Russia.
Iraq
Perseguida e fin de la crisi dubèrta ambé l'invasion de Kowait per Iraq en aost de 1990. D'efèct, lei negociacions regardant lo retirament e lo reglament dau deute iraquians mau capitèron en despiech dei temptativas de mediacion sovietica. Lo 17 de genier, la coalicion internacionala menada per leis Estatsunidencs acomencèt una campanha de bombardament aerian còntra l'armada iraquiana e leis infrastructuras dau país. L'aviacion iraquiana foguèt pas capabla de defendre son espaci aerian e lei tropas terrèstras subiguèron de pèrdas grèvas en fàcia deis armaments modèrnes utilizats per lei poissanças occidentalas. Saddam Hussein assaièt alora succès de desviar lo conflicte vèrs Israèl e mandèt plusors míssils còntra lo territòri israelian. Son objectiu èra d'entraïnar una repòsta israeliana qu'aurià benlèu causat lo retirament dei país arabis de la coalicion. Pasmens, sota la pression de Washington, Israèl renoncièt a una repòsta. Puei, lo 25 de febrier, lei fòrças terrèstras de la coalicion ataquèron lo sud d'Iraq e Kowait. Largament destruchas per lei bombardaments aerians, leis unitats iraquianas s'afondrèron rapidament. Après un centenau d'oras de combat, un trentenau de divisions iraquianas èran estadas anientadas e Saddam Hussein foguèt obligat d'acceptar lei condicions de la coalicion per obtenir un alta-au-fuòc (28 de febrier). Entre 20,000 e 35,000 soudats iraquianas foguèron tuats entre genier e febrier e aperaquí 75,000 bleçats.
Aquela desfacha e lei dificultats d'avitalhament dins lo sud dau país entraïnèt rapidament una tiera d'insureccions. Tre lo mes de març, de revòutas acomencèron dins lei regions chiistas e curdas. La Garda Republicana — qu'aviá gardat mai d'una unitat en resèrva — reagiguèt rapidament ambé l'acòrd tacit de Washington que voliá pas reversar Saddam Hussein e lo laissèt liurament reprimir lo movement chiista. Entre lo 7 e lo 14 de març, prenguèt l'avantatge sus l'insureccion chiista que mancava d'organizacion e d'armament. Lo 17 de març, lo fugau de l'insureccion (Basra) èra sota contraròtle (de combats limitats contunièron pasmens fins au començament d'abriu). Puei, l'armada iraquiana se dirigiguèt còntra lei Curds e reconquistèron lei vilas principalas dau nòrd (28 de març - 3 d'abriu). Lei combats s'arrestèron lo 5 d'abriu sota la pression estatsunidenca e lei territòris encara tenguts per lei Curds formèron un Curdistan Iraquian autonòm.
Après aquelei combats, Iraq demorèt sota embarg e leis Estats Units e seis aliats defendiguèron tanben l'utilizacion d'avions militars dins la màger part de l'espaci aerian iraquian. Aquel embarg anava entraïnar una crisi economica e sanitària grèva ambé l'afondrament de l'economia dau país e la reaparicion de malautiás grèvas coma lo colerà. Pasmens, Saddam Hussein capitèt de se mantenir au poder.
Ozbequistan
Independéncia dau país lo 1 de setembre.
Alfaraz de Sayago
Alfaraz de Sayago es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
1991
Quirguizstan
Independéncia dau país lo 31 d'aost.
Tatgiquistan
Independéncia dau país lo 9 de setembre.
Turcmenistan
Independéncia dau país lo 27 d'octòbre.
Fotografia
Sortida dau Kodak DCS 100 que foguèt lo premier aparelh fotografic numeric. Limitat ai professionaus durant leis ans 1990, l'usatge d'aqueu tipe d'aparelhs anava se generalizar a partir deis ans 2000 e marginalizar la fotografia argentica.
Informatica
Desvolopament de la premiera version dau sistèma operatiu Linux per l'informatician finlandés Linus Torvalds (nascut en 1969).
Autoreille
Autoreille es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Brahojos de Medina
Brahojos de Medina es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Nòva Caledònia
- Totala - % aiga 18 575 km² ??? - Totala (2019) - Densitat 271 407 15 ab./km² ! colspan="2" bgcolor="#66CCFF" | Localizacion 300px La Nòva Caledònia (var. Nava Caledònia; en francés: Nouvelle-Calédonie), tanben apelada Canaquia (Kanaky) pels independentistas, es una collectivitat francesa sui generis situada dins lo sud oèst de l'Ocean Pacific, al sud de Vanuatu, aperaquí a 1210 km a l'èst d'Austràlia e 20 000 km de la França metropolitana. L'archipèla, qu'es part de la region Melanesia, inclutz l'illa principala de Grande Terre, las Illas Leialtat, las Illas Chesterfield, l'archipèla de Belep, l'Illa dels pins, e mantun illons.
Lo gentilici es caledonian, -a.
Geografia
400px|thumb|Mapa generala de las archipèlas de Nòva Caledònia. La Nòva Caledònia est un ensemble d'illas e d'archipèlas melanesians de l'ocean Pacific Sud, situat dins la mar de Coralh en Oceania luènha a l'entorn de las coordenadas 21° 30' Sud 165° 30' Est, a a l'èst-nòrd-èst d'Austràlia (Double Island Point) e  al nòrd-nòrd-oèst de la punta septentrionala de l'illa del Nòrd, en Nòva Zelanda. Lo país insulari de Vanuatu la confronta al nòrd-nòrd-èst e Port Vila es alunhat de Nomea de. Cobrís una superfícia terrèstra totala de e aperaquí  de còstas.
La Nòva Caledònia es centrada a l'entorn d'una illa principala, la Grande Terre. Comprend tanben mai d'un ensembles d'illas pus pichonas, las illas Belep al nòrd-oèst de la Grande Terre, l'illa dels Pins al sud-èst, las illas Leialtat al nòrd-èst (Ouvéa, Lifou, Tiga e Maré), pus luènh a l'oèst l'archipèla de las illas Chesterfield e los escuèlhs de Bellone.
Sus una superfícia d'aperaquí, la Grande Terre es de luènh la mai granda de totas las illas neocaledonianas. S'estira del nòrd-oèst al sud-èst sus près de en longor e 50 a  en largor. Es percorreguda sus tota sa longor per una cadena montanhosa, que lo punt culminant, lo mont Panié, s'enauça a  d'altitud.
L'Espitalet (Carcin)
L'Espitalet (Lhospitalet en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Cosmologia
La cosmologia o filosofia de la natura es l'estudi de l'estructura e l'istòria de l'univèrs a una granda escala. Se maina de l'origina, de l'estructura, e de las leis de l'Univèrs. Es ligada a l'astronomia, la filosofia e de segur la religion. Lo tèrme cosmologia foguèt introduït per l'escolastica e lo racionalisme alemand.
La cosmologia es de las sciéncias mai ancianas. La recèrca de nòstras originas de longa a fascinat l'umanitat. Se sòl devesir istoricament en quatre etapas: l'êpòca grèga, lo temps medieval, l'epòca modèrna e l'epòca contemporanèa.
La cosmologia grèga
Los presocratics ensagèron de resòlvre la question d'un principi qu'expliquèsse los cambiaments fisics. Aquò foguèt desvolopat un pauc mai per d'autres autors (veire l'article Cosmologia grèga).
Baissac
Baissac (Beyssac en francés) es una comuna d'Occitània, en Lemosin, situada dins lo País de Pompador ; es administrada per lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Cosmologia
La cosmologia medievala
La concepcion aristoteliana se perlonguèt pendent l'Edat Mejana, a mai se lo cristianisme portèt d'innovacions importantas dins la cosmologia, amb d'idèas coma la providéncia, la creacion, lo miracle, e mai d'autras. Veire Cosmologia medievala.
Cosmologia contemporanèa
Las descobèrtas de las sciéncias faguèron que a l'acabar del sègle XIX, e al començament del sègle XX, se poguèsse crear un còrpus que la cosmologia, alunhada de las especulacions dels sègles precedents, se carguèsse de contengut scientific, basat sus las descobèrtas en astronomia, teoria de la relativitat e mecanica quantica. La cosmologia contemporanèa venguèt alara, a partir d'un ensems d'especulacions, una sciéncia autentica. Veire Cosmologia contemporanèa. Tre aquel moment, demòran una tièra de tèmas d'interès pels scientifics:
Lo futur de la cosmologia
Veire l'article del futur de la cosmologia
Bèlfòrt de Rebentin
Bèlfòrt (de Rebentin) (Belfort-sur-Rebenty en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Zugarramurdi
Zugarramurdi es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Istòria
Zugarramurdi qu’èra deu ducat de Gasconha originau. ,
Bustillo de Chaves
Bustillo de Chaves es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Le Luart
Le Luart es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Seebach
Seebach  en alemannisch (Seebach en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Istòria
thumb|left|Dimenge à Oberseebach ([[Théophile Schuler, 1863)]] D
Ontàrio
300px|vinheta|Ontàrio- Niagara Falls Ontàrio es una província situada pel centre de Canadà, la pus importanta de per sa populacion e la segonda, après Quebèc, en superfícia totala. (Nunavut e los Territòris del Nòrd Oèst son mai grands mas son pas de províncias.) Ontàrio confronta las províncias de Manitòba a l'oèst, Quebèc a l'èst, e los estats americans (d'oèst cap a l'èst) de Minnesòta, Michigan, Ohio, Pensilvània (al Lac Erie), and Nòva York. Fòrça de las termièras d'Ontàrio amb los Estats Units son naturalas, que començan al lac de Woods e seguisson a travèrs los Grands Lacs: lac Superior, lac Huron (qu'inclutz baia georgiana), lac Erie, e lac Ontàrio, puèi a la  ras del  fluvi de Sant Laurenç prèp de Cornwall. Ontàrio es la sola província canadiana a la broa dels Grands Lacs.
La capitala d'Ontàrio es Toronto, la pus granda vila de Canadà. Ottawa, capitala de Canadà, es tanben situada en Ontàrio.
La província pren son nom del Lac Ontàrio, derivat del mot huron ontarí:io, que significa "lac grand", o benlèu de skanadario que vòl dire  "aiga polida" en Iroqués.
.lr
.lr es lo nom de domeni d'Internet per Libèria.
Referéncias
Toppdomän
Audenja
Audenja (en francés: Audenge) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de Gironda de la region d'Aquitània.
Alès
Alès es una comuna de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament de Gard e la region d'. Segonda comuna mai importanta del departament aprèp Nimes, la ciutat es la capitala del país cevenòl e compta mai de 40,000 abitants. Lo gentilici de sos abitants es alesenc, -a.
Segon la mapa de Loís Alibèrt, lo parlar de la comuna es lo lengadocian cevenòl.
.lk
.lk es lo nom de domeni d'Internet per Sri Lanka.
Existisson tanben los domenis .ලංකා (lanka, en singalés) e .இலங்கை (ilangai, en tamil).
Referéncias
Toppdomän
Darnac
Darnac  (Darnac en francés) es una anciana comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin. Lo 1er de genier de 2019 fusionet emb Bussiera, Sent Barbant e Tiat dins la comuna novela de Val d'Oira e Gartempa. Deven 'na comuna delegada.
Vèina
Vèina (Veynes en francés) es una comuna dau Daufinat occitan situada dins lo departament daus Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Almaraz de Duero
Almaraz de Duero es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Jestřabice
vinheta|Glèisa de Santa Anna vinheta|Proposicion d'escut per Jestřabice Jestřabice (Jestrzabitz en grafia alemanda) es una anciana comuna chèca, ara part de la comuna de Koryčany dins lo districte de Kroměříž e la region de Zlín. Es a 3 km al Sud-oèst de Koryčany. Teniá 280 abitants en 2009.
Istòria
La comuna nasquèt al s. XIII. La primièra mencion escricha es de 1344. Foguèt censat despoblada al moment de la guèrra de 30 ans (sonque 4 abitants en 1656). Lo 1èr d'agost de 1976 foguèt annexada a Koryčany.
Lòcs d'interés
vinheta|Lo lac de barratge de Jestřabice.
Touselle (moneda)
Era Touselle (francés per "tosèla") ei una moneda locala introdusida en 2013 en Comenge. A per tòca principala era promocion deth comèrci locau. 1 Touselle vau 1 Èuro.
Zubieta
Zubieta es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Touselle (moneda)
Creacion e objectius
Ei desvolopada pera association deth medish nom.
Zubieta
Istòria
Zubieta qu’èra deu ducat de Gasconha originau. ,
Touselle (moneda)
Devisas e validitat
I a de bilhets d'1, 2, 5, 10 e 20 Toselles.
Son acceptats per prestataris.
Palmàs
Palmàs, (Palmas en francés) es una anciana comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Regreti ges ma joventut
del sieu títol original japonés vertadièr, es un filme en blanc e negre del gaireben novelari alara Akira Kurosawa, realizat en 1946. Es tanben lo primièr grand ròtle de Setsuko Hara aprèp la parentèsi forçada de las annadas de guèrra a Japon. Es fondamentada subre l'istòria dels eveniments de l'Universitat de Takigawa, en 1933, que los estudiants lai manifestèron contra l'invasion per l'empèri nipon de la Manchoria chinesa. Encara fòrça presentas totas aquelas endevenenças dins las consciéncias e mentalitats japonesas de l'aprèp-guèrra, se ne pòt considerar coma lo primièr filme vertadièr (o almens lo melhor capitat) de çò que mai tard se ne diriá reconstruccion democratica de l'archipèla tot entièr.
Almeida de Sayago
Almeida de Sayago es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Regreti ges ma joventut
Ficha tecnica
Ko Horiuchi Akitoshi Maeda Isamu Suzuki
Palmàs
Dempuèi lo 1èr de genièr de 2016, es comuna delegada de la comuna novèla de Palmàs d'Avairon amb Cossèrgas e Cruèjols.
Regreti ges ma joventut
Distribucion
. ..
Bibliografia
e amai
e ca
Giberville
Giberville es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Palmàs
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Giberville
Geografia
Giberville Se situa en la banlèga de Can a 7 km d'aquel cap de-luòc del Calvados. Lo sieu territòri a situat sus un scenari e se compausa de doas parts principalas : lo centri-vila e lo scenari, separats entre eles per la D403 e l'ancian camin de fèrre minaire. Lo Scenari es un quartièr bastit per aculhir los obrièrs de la Societat métallurgique de Normandie, anciana fabrica métallurgique tota prèpa.
Giberville se situe dans la banlieue de Caen à 7 km de ce chef-lieu du Calvados. Son territoire est situé sur un plateau et se compose de deux parties principales : le centre-ville et le plateau, séparés entre eux par la D403 et l'ancien chemin de fer minier. Le Plateau est un quartier construit pour accueillir les ouvriers de la Société métallurgique de Normandie, ancienne usine métallurgique toute proche.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo luòc a ocupat dempuèi l'epòca gallo-romaine, qualqu'uns dels objèctes trobats en lo moment de registres archéologiques en essent d'en un autre luòc conservats al musèu de Normandie a Can. Se sap tanben #qu'un important proprietari del nom de Gibertus ocupava los luòcs al.
A la fin dels ans 1920, l'activitat de la Societat métallurgique de Normandie e l'estenduda de la vila del Scenari sul territòri communal fan mai que triplar la populacion de Giberville entre las recensements de 1926 (501 abitants) e 1931 (1,744 abitants).
Le site est occupé dès l'époque gallo-romaine, certains des objets trouvés lors de fouilles archéologiques étant d'ailleurs conservés au musée de Normandie à Caen. On sait aussi qu'un important propriétaire du nom de Gibertus occupait les lieux au.
À la fin des années 1920, l'activité de la Société métallurgique de Normandie et l'extension de la cité du Plateau sur le territoire communal font plus que tripler la population de Giberville entre les recensements de 1926 (501 habitants) et 1931 (1,744 habitants).
Nimes
thumb|left|Anfiteatre roman
Bresnay
Bresnay es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Nimes
Nimes (Nemze en occitan ancian; descendent del latin d'origina cèlta Nemausus; Nîmes en francés) es una vila d'Occitània situada gaireben au limit de Lengadòc e Provença, a 35 km de la Mar Mediterranèa. Administrativament es restacada au departament de Gard que n'es sa capitala e a la region Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Aquesta vila, la mai importanta demograficament dau departament, comptava abitants en.
Sa fondacion durant l'Antiquitat e sa situacion sus un ais de circulacion important li permetèron d'aténher una prosperitat considerabla del temps de la dominacion romana, e la ciutat n'a servat una riquesa de monuments inegala en defòra d'aquela ostentada per cèrtas vilas d'Itàlia.
Lo gentilici es nimesenc, nimesenca.
Geografia
Prefectura dau departement de Gard, la comuna se tròba dins l’estrecha plana dau bas-Lengadòc que s’estira entre Ròse e Aude. A l’èst, la separan d'Arles,  d’Ais de Provença e au sud-èst, la metropòli de Marselha es pas qu'a. Au nòrd-èst, es distanta de d'Avinhon, de  d’Aurenja e au nòrd, Lion es a  per lo corredor rodanenc. Au nòrd-oèst Alès es a. Au sud-oèst, una distància de solament la separa de Montpelhièr e  de Seta. Barcelona, en Espanha, es distanta de e Gènoa, en Itàlia, de.
Igantzi
Igantzi es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Nimes
Istòria
La ciutat de Nimes foguèt creada au sègle VI avans Jèsus Crist ; la vila vèn dau desvolopament d'un oppidum preroman, capitala dei Vòlcas arecomics, un dei grands pòbles de Gàllia.
Igantzi
Istòria
Igantzi qu’èra deu ducat de Gasconha originau. ,
Nimes
Istòria
En 120 avans JC, lei Vòlcas, a la tèsta d'un vast territòri de 24 oppida, acuelhon sens resisténcia lei Romans. La Colonia Nemausa, la vila galloromana es a mand de nàisser. A partir de 118 avans JC, la Via Domícia religant Itàlia a Ispània es bastida e travèrsa la ciutat. Foguèt un periòde de prosperitat sos lei Romans: leis Arenas, l'Ostau carrat, la Torre Manha e lo Temple de Diana foguèron bastits, e mai lo Pònt de Gard a de Nimes.
Sos l'Edat Mejana, Nimes subiguèt fortament lei guèrras. Foguèt un luòc important dei guèrras de religions entre Protestants (lòngtemps majoritaris dins la vila) e Catolics. Nimes foguèt fòrça influençada per leis idèas revolucionàrias, coneguèt la revolucion industriala au sègle XIX que li permeteguèt de se desvolopar considerablament.
Los cantons
Nimes se dividís en 4 cantons.
Avans 2015, Nimes se dividissiá en 7 cantons.
Luòcs e monuments
thumb|right|180px|Lo Temple de Diana
Veire tanben
Lo siti Official de Nimes (http://www.nimes.fr/)
Basilicata
Basilicata es una region del sud d'Itàlia. Sa capitala es Potenza.
Ruslana
Roslana Stepànivna Lyzhychko, coneguda internacionalament coma Ruslana (en ucraïnian: Руслана Степанівна Лижичко; Lviv, 24 de mai de 1973) es una cantaira ucraïniana. Es una de las artistas mai conegudas d'aquel país internacionalament. Es a l'encòp dançaira, productritz, compausaira e jòga tanben del piano. Foguèt revelada internacionalament a partir de sa participacion a l'Eurovision en 2004.
Foguèt marcada dins la lista de las 10 femnas mai influentas de 2013 per la revista americana Forbes. S'impliquèt fòrça dins las manifestacions contra lo govèrn de Víktor Ianokòvych conegudas jol nom d'EuroMaidan. En març de 2014 recebèt lo Prèmi de la Femna Coratjosa (en anglés: "Woman of Courage Award") decernit pel secretari d'estat dels Estats Units.
Bera
Bera es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Istòria
Bera qu’èra deu ducat de Gasconha originau. ,
Lista d'organizacions de l'activisme pedofile
Las organizacions de l'activisme pedofile son aquelas associacions creadas a l'entorn del movement activista pedofile amb l'objectiu d'informar la societat sus la pedofilia, promòure l'investigacion objectiva sus la sexualitat infantil e lo debat amb la fin d'obténer l'acceptation sociala de la pedofilia e la descriminalisacion de las relacions sexualas consentidas entre adults e mendres.
Sari-Solenzara
Sari è Sulinzara en còrs (Sari-Solenzara en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Umbellularia
Umbellularia californica, apelat laurièr de Califòrnia en Califòrnia e nèrta (o mirta) d'Oregon en Oregon, es un grand arbre de fusta dura originari dels bòsques costièrs de Califòrnia, aital coma de bòsques costièrs s'espargent fins a Oregon. Es endemic de la Província Floristica de Califòrnia. Es la sola espècia del genre Umbellularia.
Abitat
thumb|left|200px| thumb|left|200px|
Descripcion
thumb|left|200px|
.ls
Referéncias
Toppdomän
Thimonville
Thimonville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Berzieux
Berzieux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Thimonville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Berzieux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mont Garibaldi
Lo Mont Garibaldi (2,678 m) es una montanha dau Sud-Oèst Canadenc situat en Colómbia Britanica a un seissantenau de quilomètres de Vancouver. Es un estratovolcan que fa partida de l'Arc dei Cascadas. Sa darriera erupcion se debanèt vèrs 8,060 av. JC e lo volcan es donc considerat coma endormit. Pasmens, demorèt una menaça per la populacion car es lo centre d'una activitat sismica relativament importanta. Sa premiera ascension aguèt luòc en 1907 e foguèt l'òbra de A. King, A. Dalton, W. Dalton, T. Pattison, J.J. Trorey e de G. Warren.
António Costa
António Luís Santos da Costa (São Sebastião da Pedreira, Lisbona, 17 de julhet de 1961), es un jurista e Primièr Ministre de Portugal dempuèi lo 26 de novembre de 2015.
Abans foguèt ministre dels afars parlamentaris entre 1997 e 1999, ministre de la Justícia entre 1999 e 2002, ministre d'Estat e de l'administracion intèrna de 2005 a 2007, e cónsol de Lisbona entre 2007 e 2015. Foguèt elegit secretari general del Partit Socialista en septembre de 2014.
Cabezón de Pisuerga
Cabezón de Pisuerga es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Lengas kainji
Las lengas kainji, parladas en Nigèria, constituisson un grop de lengas que fan partida de las lengas nigèrocongolesas.
Classificacion
thumb|330px|Las lengas kainji La classificacion intèrna del kainji es, :
Per Blench (2019) lo kainji fa partida d'un ensem platoïd, amb las lengas jukunoïdas e las lengas planòl.
Liura italiana
thumbnail|Bilhet de 500 000 liuras La liura (en italian: lira) es una anciana moneda italiana que foguèt l'unitat monetària de l'estat italian del 17 de març de 1861 al 28 de febrièr de 2002 quand Itàlia adoptèt l'èuro. Èra tanben utilizada a Sant Marin e dins l’estat de Vatican. Se devesissiá en 100 centims (pas mai utilizats) amb de monedas de 20, 50, 100, 200, 500 e 1000 liuras. Lo cambiament a l'èuro se faguèt amb una equivaléncia de 1936,27 liuras per èuro.
Otto Sander
Otto Sander (Hannover, 30 de junh de 1941 – Berlin, 12 de setembre de 2013) foguèt un actor alemand que trabalhèt tanben dins lo doblatge.
Boisset (Naut Léger)
Boeisset ; Boisset (Boisset en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
La commune se situe entre Tiranges (2 km) et Saint-Pal-de-Chalencon (5 km). On trouve non loin de là : Apinac (8 km), Estivareilles (11 km).
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Xavier Bosch i Sancho
Xavier Bosch e Sancho (Barcelona, 21 de julhet de 1967) es un jornalista e escrivan catalan. Foguèt lo creador, amb Antoni Bassas, de l'espaci humorístic de Catalunya Ràdio Alguna pregunta més ?, Que recebèt per el un prèmi Ondas. Especializat en jornalisme esportiu, trabalhèt a La Vanguardia, TV3, RAC 1 e dirigiguèt l'Avui (2007 – 2008). Lo 2010 foguèt un dels impulsors de l'Ara. Per çò qu'es de la siá trajectòria coma romancièra, destaca la trilogia protagonizada pel jornalista Dani Santana e formada de Se sabrà tot —ganhanta del Prèmi Sant Jordi de roman de 2009—, Homes d'honor (2012) i Eufòria (2014), i Algú com tu (2015), ganhanta del Prèmi Ramon Llull 2015.
Jouey
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Andavías
Andavías es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Balan (Ardenas)
Balan es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Estonian
L’estonian es una lenga apartenent a la branca fennica de la familha finoogricas de las lengas oralicas. Es prigondament aparentat al finés e mai luènh de l'ongrés. Es parlat per gaireben 1 100 000 personas, que gaireben totas ( 950 000 ) abitan en Estònia.
Balan (Ardenas)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Estonian
Varietats
Lo SIL International, organisme encargat d'atribuir los còdes ISO 639-3, classa l'estonian comme una macrolenga e i inclutz l'estonian estandard  e lo võro.
Balan (Ardenas)
Istòria
De 1560 a 1642, Balan fa partida de la Principauté de Sedan.
Estonian
Varietats
La basa de donadas linguisticas Glottolog reconés pas ela lo võro e inclutz tres varietats dins l'estonian :
Balan (Ardenas)
Istòria
De 1560 à 1642, Balan fait partie de la Principauté de Sedan.
Estonian
Alfabet
L'alphabet estonian compòrta 27 letras e es ordonat atal :
A a, B b, D d, E e, F f, G g, H h, I i, J j, K k, L l, M m, N n, O o, P p, R r, S s, Š š, Z z, Ž ž, T t, U u, V v, Õ õ, Ä ä, Ö ö, Ü ü
Prononciacion
Levats aquelas letras, E se pronóncia [e] (é),R es sonor, S es totjorn dur e U se pronóncia coma lo nòstre o.
Fonologia
Sul plan fonologic, l’estonian se caracteriza enter autre per l’existéncia de tres duradas vocalicas: gaireben totes los fonèmas pòdon èsser brèus, longs o subrelongs. O puslèu ara se dich tres « duradas » sillabicas.
L’accent tonic es sus la primièra sillaba de mots, levat dins los mots d'emprunt recents, ont se manten a la plaça qu'avián dins la lenga d'origina.
L'ortograf destria pas ls fonèms longs e subrelongs; que son notats per una letre dobla. La sola excepcion son las occlusivas, per que tres grafias diferentas existisson : las brèvas son notadas b, d, g, las longas p, t, k, e las subrelongas pp, tt, kk.
Gramatica
Tipologicament, l’estonian representa una forma de transicion entre lenga aglutinanta e lenga flexionala. Aguèt un temps una fòrta influéncia de l'alemand, dins son vocabulari coma dins sa sintaxe. Desvelopèt per exemple de verbes de particulas que la forma e lo foncionament remembra los verbes de particuls separablas de l'alemand.
L’estonian ne possedís pas d’articles e coneis pas lo genre gramatical. La declinason compta 14 cases : nominatiu, genitiu, partitiu, illatiu, inessiu, elatiu, allatiu, adessiu, ablatiu, translatiu, terminatiu, essiu, abessiu e comitatiu.
Una de las particularitats d'aquel sistèma casual es l'abséncia d'accusati; lo complement d'objècte pòt èsser marcat, segon los contèxtes, pel nominatiu, lo genitiu o lo partitiu.
Vicenç Pagès i Jordà
Vicenç Pagès i Jordà (Figueres,14 de decembre de 1963) es un escrivan e critic literari en catalan. Es tanben professor de lenga e estetica a la Universitat Ramon Llull.
Òbras e prèmis
Lo 1989 ganhèt la Biennala de Barcelona en l'apartat de literatura, e l'an seguent apareguèt lo sieu primièr libre, lo recuèlh de contes intitulats Cercles d'infinites combinacions. Lo 1991 publiquèt l'òbra de bricolatge textuala intitulada Grandeses i misèries dels premis literaris (Llibres de l'Índex), formada d'un milièr de citacions.
L'an 1995 apareguèt la siá òbra mai ambiciosa, El món d'Horaci, un roman que se tròba a mièg camin entre la ficcion e l'assag creatiu. L'an 1997 vegèt la lutz lo sieu libre de mai succès, lo roman cuert Carta a la reina d'Anglatèrra, que narra en cent paginas mil ans de la vida del protagonista. A aquel libre lo seguiriá Un tramvia anomenat text (1998), un assag sul escritura que considèra lo tèxt coma una barreja indestriable d'inspiracion e mestièr, de gèni e competéncia, de magia e disciplina.
En companyia de l'altre (prèmi Documenta 1998, publicat lo 1999) marca lo retorn al genre conti. En aquela escasença, lo recuèlh es unitari, doncas que totes los relats viran a l'entorn del tèma del doble. Lo seguiguèt lo roman La felicitat no és completa, Prèmi Sant Joan de narrativa 2003, la biografia intermitent d'un personatge sens conviccions, tradusit al castelhan l'an seguent amb lo títol La dicha no es completa (El Aleph).Lo 2004, lo recuèlh El poeta i altres contes obtenguèt lo prèmi Mercè Rodoreda, e foguèt publicat l'an seguent. Lo 2006 apareguèt ''De Robinson Crusoe a Peter Pan. Un cànon de literatura juvenil.Ganhèt lo prèmi Crexells 2009 amb lo roman Els jugadors de Whist''. De 2010 a 2011 aguèt una colomna al jornal Avui. Lo 2012 publica amassa amb lo pintor Joan Mateu Bagaria El llibre de l'any.
Lo 2013 ganhèt lo prèmi Sant Jordi de roman per Dies de frontera, e l'an 2014 foguèt premiat amb lo Prèmi Nacional de Cultura.
Bèthpoi (Gers)
Bèthpoi (Beaupuy en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, en Savés; situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Bèthpoi que veng de l'adjectiu « beau » (sic, compréner deu gascon bèth) e deu resultat deu latin podium, dont los resultats toponimics van delà lo limit de la lenga d'òc, d'aquí a Léger. Segon Negre, Bèthpoi que representa lo gascon bèth poi.
Cantabre
vinheta|Carte dialectale du domaine linguistique astur-léonais et des zones de transition vers le castillan et le galicien. Lo cantabre (autonim: cántabru), conegut tradicionalament coma montanhés (Montaña es lo nom tradicional de la Cantàbria), constituís l'ensemble de varietats linguisticas romanas autoctònas parladas en Cantàbria, dins lo nòrd de l'Espanha, que se diferencian mai de castelhan estandard. Es abitualament ligat al grop asturleonés.
Presentacion
Selon los critèris adoptats, se pòt inclure dins lo grop cantabre de parlars de las zonas termièras de Biscaia, Burgos e Paléncia. Lo dialectològ Francisco García González i inclutz tanben las varietats asturianas de Peñamellera Alta, Peñamellera Baja e de Ribadedeva.
Es directament eissit del latin vulgar introduch pels envasidors romans a l'escasença de la conquista de conquista de la peninsula Iberica. Coma l'estremenh, se pòt plaçar dins los parlars de transicion entre lo castelhan e lo diasistèma asturleonés (mirandés, asturian e leonés). Diferents factors coma lo substrat, l'adstrat (contacte amb lo basc e relacion estrecha amb los territòris castelhanofòns) e l'incorporacion precòça de la region a la corona de Castelha a la diferéncia d'autres elements del diasistèma, e tanben l'isolament geografic, an balhat al parlar cantabre de caractèrs unics al sen d'aquela entitat.
En 2000, èra parlat per gaireben 20 % de la populacion de Cantàbria, contra 85 % al començament del sègle XX, e es pro en retirada fàcia a l'espanhòl.
Speied
Geografia
Spezet es una municipalitat rurala del centre-es del Finistère, apertenent istoricament a la Cornouaille. La municipalitat es délimitée a l'oèst e al nòrd pels corses d'aiga canalisés de la Aulne e de la Hyères #que descrivon de amplàries méandres (Canal de Nantas a Brèst) tandis #qu'al extremitat sud-es de lo sieu territòri se tròba lo Calhau'h Toullaëron, #que de la nautor de la siá 318 m constituissi lo ponch culminant dels montanhas. Lo bourg ocupa un pichon tuc #que l'altitud avoisine los 100 mètres al nòrd-oèst de la comuna. Las municipalitats limitrophes n'an per nom Sant-Hernin a l'èst, Gourin al sud-es, Roudouallec al sud, Sant-Goazec al sud-oèst, Châteauneuf-de detlo-Faou a l'oèst, Plonévez-de detlo-Faou al nòrd-oèst e Landeleau e Cléden-Poher al nòrd.
Urdiain
Urdiain es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Speied
Geografia
Spezet est une commune rurale du centre-est du Finistère, appartenant historiquement à la Cornouaille. La commune est délimitée à l'ouest et au nord par les cours d'eau canalisés de l'Aulne et de l'Hyères qui décrivent de larges méandres (Canal de Nantes à Brest) tandis qu'à l'extrémité sud-est de son territoire se trouve le Roc'h Toullaëron, qui du haut de ses 318 m constitue le point culminant des montagnes Noires. Le bourg occupe une petite colline dont l'altitude avoisine les 100 mètres au nord-ouest de la commune. Les communes limitrophes ont pour nom Saint-Hernin à l'est, Gourin au sud-est, Roudouallec au sud, Saint-Goazec au sud-ouest, Châteauneuf-du-Faou à l'ouest, Plonévez-du-Faou au nord-ouest et Landeleau et Cléden-Poher au nord.
Istòria
En lo moment de la Revòlta de las Casquetas Rojas en 1675 las paroissiens participan a la ponduda a sac del castèl de Kergoet en Sant-Hernin, proprietat del marques Lo Moyne de Trevigny. La parròquia li cal verser 5000 libres a títol de damatges e apariaments a la dicha marques pel perjudici patit. Quatre abitants de la parròquia aguèron exclús de la amnistia de 1676 : veire Lista dels exceptuats de l'amnistia de 1676 a Bretanha.
En 1770, segon Jean-Baptiste Ogée, las tèrras de la parròquia èran incultas en ben de las parts, particularament dins las montanhas #que lo sòl, de dolenta qualitat, ne permetiá pas pas als abitants de ne tirar partit ; las tèrras èran pas vertadièrament bonas #qu'al nòrd de la parròquia.
En setembre e octòbre 1779,una epidèmia de dysenterie #far aperaquí 150 victimas a Spézet.« #Èsser ordonné de enterrer immediatament los cadavres sens los far dintrar dins la glèisa, de temor de la contagion, jos pena de 20 libres de multa ».
Lo 24 de junh 1944, deu de resistentes decrèts a Spézet-Speied son fusillés a Lanvénégen après i aver #èsser condemnats a mòrt pel tribunal militar alemand siégeant al Faouët.
Lors de la Révolte des Bonnets Rouges en 1675 les paroissiens participent à la mise à sac du château de Kergoet en Saint-Hernin, propriété du marquis Le Moyne de Trevigny. La paroisse doit verser 5000 livres à titre de dommages et réparations au dit marquis pour le préjudice subi. Quatre habitants de la paroisse furent exclus de l'amnistie de 1676 : voir Liste des exceptés de l'amnistie de 1676 en Bretagne.
En septembre et octobre 1779,une épidémie de dysenterie fit environ 150 victimes à Spézet.« Il fut ordonné d'enterrer immédiatement les cadavres sans les faire entrer dans l'église, de crainte de la contagion, sous peine de 20 livres d'amende ».
Le 24 juin 1944, dix résistants arrêtés à Spézet-Speied sont fusillés à Lanvénégen après avoir été condamnés à mort par le tribunal militaire allemand siégeant au Faouët.
.lt
.lt es lo nom de domeni d'Internet per Lituània.
Referéncias
Toppdomän
Magadan
thumb|right|Tombada de Magadan de l'Agéncia de Mapas de Defensa dels Estats Units (1978) thumb|right|Projeccion Ortografica centrada en Magadan
Magadan (Магада́н en rus) es una vila e centre administratiu de l'Óblast de Magadan en Russia, fondat en 1933. Es un pòrt de la Mar d'Okhotsk.
Populacion: 99,399 (recensament de 2002); 152,000 (recensament de 1989).
La construccion de batèus e la pesca representan la majoritat de l'industria de Magadan. La ciutat a un pòrt (navegable sonque de mai a desembre) e un aeropòrt important. Una autorota connècta Magadan amb la region minièra de mai amont del Riu Kolyma. Aquesta se nomèna "Rota dels òssos" pels presonièrs qu'i moriguèron durant la construccion—lors òssos foguèron incorporats a l'autorota.
Durant l'epòca de Stalin, Magadan èra un cèntre de pas de presonièrs qu'èran mandats als camps de concentracion. Las operacions de Dal'stroi, un grand e brutal negòci d'extraccion minièra, èran las activitats economicas principalas d'aquela ciutat durant fòrça decennis durant l'epòca de l'Union Sovietica.
Magadan es fòrça isolat. I a sonque una rota d'entrada e sortida, e la ciutat pus pròcha es Yakutsk, 2200 km al sud per una rota qu'es pas asfaltada.
Magadan a una enòrma catedrala en construccion, e lo memorial Careta del Dolor - una granda escultura en memòria de las victimas de Stalin.
Clima
Lo clima de Magadan es subartic. Los ivèrns son prolongats e fòrça freds, amb mai de 6 meses de temperaturas sota zèro, aital lo sòl rèsta gelat de contunh. La tondra ocupa la majoritat de la region. L'epòca de creishement dura solament cent jorns. Las temperaturas normalas del litoral de la Mar d'Okhotsk oscillan de -22 °C al mes de genièr a 12 °C al mes de julhet. Las temperaturas de l'interior son pus nautas.
Bazincourt-sur-Saulx
Bazincourt-sur-Saulx es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena. Associada damb Montplonne de 1972 a 1983.
Geografia
Coma lo sieu nom l'indica es aigada per la Saulx, un afluent de la Marna.
Se tròba a una trentena de quilomètres del Parc natural regional de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Origina del nom:
BAZINICURTIS, las tèrras de BAZIN,
Demografia
Associada damb Montplonne de 1972 a 1983.
Villiers-sur-Seine
Villiers-sur-Seine es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Nivolas-Vermelle
Nivolas-Vermelle (Nivolas-Vermelle en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Villiers-sur-Seine
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nivolas-Vermelle
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Villiers-sur-Seine
Nòtas
<references group=N/>
Lias
Lias es lo nom de doas comunas occitanas:
Dinçac
Dinçac (Dinsac en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Dinçanauds.
L'Èrm (Carcin)
L'Èrm (Lherm en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Lo nom del vilatge es atestat en 961, de illo Hermo. Lo mot ven del latin eremus e a lo sens de « desèrt, bosiga, tèrra improductiva » e de còps que i a lo d' « ermitatge »,. Basalgas dona aicí a èrm lo sens de vilatge eclesiastic e sa pensada demandariá d'esclarziments.
Thionville
Thionville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Limonha de Carcin
Limonha de Carcin (Limogne-en-Quercy en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Saint-Maurice-Thizouaille
Saint-Maurice-Thizouaille es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Saint-Paul-Mont-Penit
Saint-Paul-Mont-Penit es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Acid
thumb|right|Mòstra d'[[acid nitric fumant.]]
Un acid (var. acide ) es un compausat quimic minerau ò organic acceptaire, au sens larg, de doblets electronics. Es generalament definit per un ensemble de reaccions dins de solvents diferents e mai d'una teoria definís d'ensembles diferents d'acids (acids de Bronsted, acids de Lewis, acid durs...).
Leis acids son fòrça nombrós e ocupan donc una plaça importanta dins la quimia modèrna. D'un biais generau, reagisson amb d'autrei compausats quimics, dichs « basas », segon de mecanismes reaccionaus que libèran d'energia e que permèton lo cambi de doblets electronics. En causa d'aquela nocion, lo concèpte modèrne d'acid es relativament recent. La premiera definicion empirica data de la fin dau sègle XVIII e la premiera definicion modèrna data de 1884. Pasmens, plusors acids son coneguts dempuei l'Antiquitat ò l'Edat Mejana. Lo pH (potenciau idrogèn) es una grandor fòrça liada au concèpte d'aciditat. D'efiech, una solucion aquosa es considerada coma acida se son pH se situa entre 0 e 7, neutra se son pH es egau a 7 e basica se son pH se situa entre 7 e 14.
De l'Antiquitat a l'aparicion de la quimia
La definicion pus vièlha dau concèpte d'acid coneguda a l'ora d'ara se tròba dins lo Rasarnava (« Tractat dei preparacions metallicas » en occitan), un tractat d'alquimia indian dau sègle XII avC. Dins lo mond grècoroman, lo concèpte es tanben atestat dins mai d'un tèxte. Son origina èra organoleptica amb l'adjectiu latin ăcǐdus que significava « aigre, picant, desagradiu ». . Lo mot acetum èra tanben utilizat per lei Romans per parlar dau vin acid (aceti vinum ). Lei atomistas grècs desvolopèron una teoria per explicar aquelei proprietats que foguèron atribuïdas a d'atòms ponchuts.