cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monoxid de carbòni
Combustion e usatges industrials ancians
Lo monoxid de carbòni es lo gas reductor dels diferents oxids metallics. Se forma passant las sisas de carbon vegertal dels basses fornèls antics e dels nauts fornèls a partir dels sègle XIV. Los metallurgistas, e subretot los siderurgistas de l'Antiquitat o de l'Edat Mejana, sopçonan ja l'existéncia d'un còrs subtil que reduch las minièras finament triadas e trissadas.
Reduccion del CO pel diidrogèn H2
Seguent los catalisaires emplegats, las estequiometrias e las condicions de las fasas gasosas, una gama de moleculas organicas o, en preséncia de metals reactius, de carburs metallics coms lo carbur de tungstèn (utilizacion de polveras carbonadas dins la produccion) realizadas al començament del sègle XX.
Senderens e Sabatier en 1902 prepausan lo niquèl a jos 1 atm. Aumentant la pression al delà de 100 atm e adaptant la catalisi, la sintèsi de combustibles liquids, jos forma d'idrocarburs, o enara d'alcènas, d'alcòls, de glicòls o de cetonas es realisable.
La sintèsi del metanòl, un de las mai importantas matèrias primièras industrialas de sintèsi, illustra aquel tipe de procediment: A una pression de près de 300 atm, e una temperatura de, l'emplec de catalisaires a basa de ZnO, Cr2O3 permet d'obtenir un metanòl fòrça pur.
Una autra possibilitat de catalisis a 50 Bars (un pauc mens de 50 atm), a una temperatura de amb CuO, ZnO, Al2O3 es encara comuna per obtenir de metanòl.
Se pò produire l'acid acetic fasent reagir lo monoxid de carbòni e lo metanòl amb una catalisi omogenèa de ròdi (procediment Monsanto).
Mas d'autres procediments qu'aquelas reaccions, implicant per exemple d'entitats biologicas son mai efficaces, mai aisits de realizat o mens cars, per exemple l'acid acetic (acid etanoïc) se pòt realizar amb l'etanòl pendent la fermentacion acetica per de bacterias, l'etanòl essent d'esperel produch a partir de sucres pendent la fermentacion alcolica per des levaduras o de bacterias.
Reaccion d'addicion
L'addicion du CO en preséncia de diidrogèn amb las alcènas, nomenada idroformilacion, permet la sintèsi industrialas dels aldeids. olefina monosubstituida + CO2+ H2 → mescla d'aldeids puèi per reduccion d'alcòl primari L'accion catalitica de Co(CO)4, a P # <span title="12 000 kPa ou 118,430796 atm">, T = , permet de fixar CO sus la cadena carbonada. Las proporcions de racemicas son foncion de la facilitat d'accès al site electrofil. De biais preponderant, la cadena es alongada puslèu que ramificada.
Una reaccion conducha en preséncia d'aiga dona d'acids carboxilics. Se son produchs en meteis temps que de cetonas, reduchas en alcòls, d'equilibris d'esterificacion favorisan una mescla complèxa amb d'estèrs.
Lo procediment Aldox permet a partir de l'alfaolefina, propèn, e de gases de sintèsi una primièra reaccion OXO. Après aldolizacion amb la soude NaOH, puèi una crotonizacion amb ajuda d'un acid, e fin finala una idrogenacion sus Ni, d'alcòls primaris en C6-C9 podent servir de plastificants jos forma d'estèr.
En mai dels alcèns o olefinas, CO s'addiciona tanben al dioxigèn (combustion), als dialogèns o al cianogèn, al sofre o a la soda.
Compausats d'addicion amb de metals de transicion : los carbonils de metals
Lo tetracarbonil de niquèl es un compausat volatil descobèrt en 1888 per Mond, Langer e Quincke que permetèt de purificar lo niquèl del cobalt. Aquel compausat, cancerogèn, se descompausa sul pic en monoxid de carbòni e niquèl, çò que permet la purificacion del niquèl. L'emplec de monoxid de carbòni jos nauta pression permetèt de descobrir una multitud d'autres carbonils de metals entre 1890 e 1910, ont lo utilizat çai dejós coma catalisaire de la sintèsi OXO. Aqueles transportaires d'oxid de carbòni sus las moleculas organicas, comunament utilizats a aprtir de 1940 e nomenats carbonils metallics, donèron fòrça de brevets dins los ans 1950. Fernand Gallais donèt una melhora compreneson fisicoquimica d'aquel domèra ara establit de la quimia de coordinacion.
Intoxicacion al monoxid de carbòni
L’intoxicacion pel monoxid de carbòni representa en França 6 000 a 8 000 cas per an amb 90 a 300 mòrts.
Es sovent lo resultat d'accidents, per marrit foncionament o marrida utilizacion de mejans de caufatge (fusta, fiol, etc.) o de motors termics (per exemple : foncionament d'un grop electrogèn dins un garatge mal ventilat).
Signes clinics
Los signes clinics mai frequents son de cefalèa (80 % dels cases), de vertigis (75 % dels cases), de nausèas (51 % dels cases). L'indisposicion es tanben frequent. L’astenia, l’impoténcia musculara subretot dels membres inferiors son tanben classics.
Una exposicion mai importanta provòca de signes neurologics e sensorials : excitacion, agitacion, ataxia (trèble neurologic), confusion, e mai greus, pèrda de consciéncia (16 % dels cases) e còma (3 a 13 % dels cases).
Utilizacion per de chaples de massa
Pendent la Segonda Guèrra mondiala lo monoxid de carbòni foguèt utilizat pel regim nazi en concurréncia amb lo Zyklon B per tuar los handicapats, los josieus e d’autras victimas. Foguèron utilizat mai d'un mejan per asfixiar las victimas amb aquel gas.
Monoxid de carbòni e pollucion atmosferica
esquèrra|vinheta|Composicion informatica eissida de las donadas MOPITT pel CO en març de 2010; mostrant los impactes del caufatge urban en zona freja e temperada. Ara lo monoxid de carbòni aparéis coma un gas implicat de biais màger dins los efièchs deletèris de la pollucion atmosferica.
Emés en granda quantitat pels fuòcs de bòscs, e de biais mai difús per las caudièras e los motors termics, e tanben dins la nauta atmosfèra er las tuvièras d'avion ont lo monoxid de carbòni poiriá contribuir a perturbar los equilibris fisicoquimics als altituds de vòl dels avions de reaccion, altituds ont de fenomèns fotoquimics complèxes son en jòc, amb d'interaccions possibles amb l'ozon e la vapor d'aiga.
Dins la troposfèra, lo monoxid de carbòni es un gas toxic a de concentracions pro bassas. D'estudis epidemiologics mostrèron una correlacion entre la pollucion al monoxid de carbòni e la mortalitat deguda a de causas cardiovascularas, pasmens s'es pas possible d'afirmar se la relacion de causa a efièch es pas puslèu deguda a d'autres polluents presents. Mas d'estudis experimentals confirmèron la possibilitat d'un ligam dirècte. Un estudi permetèt de mostrar lo desvolpament d'un fenotipe cardiomiocitari patologic per una populacion de rats expausats a aquel polluent. una autra permetèt d'observar un aument de la sensibilitat del miocardi a l'isquemia-reperfusion (simulacion d'un infarctus del miocardi). Pasmens aquela meteissa equipa tanrben mosrtèt que los efièchs deletèris del monoxid de carbòni sus la sensibilitat a l'isquemia-reperfusion poirián èsser empachat per una activitat fisica regulara e moderada, susceptibla de prevenir lo desvolopament del fenotipe patologic.
Lo tabagisme est tanben una font d'exposicion cronica a de pichonas quantitats de CO.
Bonnelles
Bonnelles es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Moustaki
Georges Moustaki (nascut lo 3 mai 1934 a Alexàndria), de son vrai nom Giuseppe Mustacchi. Es un autor, compositor e chantador francés.
Arauzo de Miel
Arauzo de Miel es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Kavaneg
Kavaneg en breton ( Chevaigné en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Combres
Combres es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Kavaneg
Geografia
Chevaigné A situat a una desena de quilomètres al nòrd de Roazhon, fa partida de Roazhon Metròpoli.
Combres
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Kavaneg
Geografia
Se tròba la longitud de la RD 175, rota istorica d'accès al mont Sant-Michel dempuèi Roazhon. Dempuèi 1988, es tanben desservie pel TER en parca de Chevaigné (linha de Roazhon a Sant-Malo - Sant-Servan).
Chevaigné est située à une dizaine de kilomètres au nord de Rennes, fait partie de Rennes Métropole.
Elle se trouve le long de la RD 175, route historique d'accès au mont Saint-Michel depuis Rennes. Depuis 1988, elle est aussi desservie par le TER en gare de Chevaigné (ligne de Rennes à Saint-Malo - Saint-Servan).
Istòria
Chevaigné Èra en 1152 un prieuré #que i aviá #èsser atribuit a la poderosa Abbaye de st Melaine per Alain, l'avesque de Roazhon, e confirmat pel pape Luce III l'an 1183, mas Chevaigné es d'origina mai anciana.
S'agissiá manifestement d'un pagus o villa Gallo-romaine, establit sus la près de la Ille, près de la via romaine Roazhon - Avranches, coma ne fa fe lo sieu nom latinisé #que ven del patronyme d'un òme #que s'i seriá apondut lo suffixe "gne". A mens que lo nom d'aquela municipalitat li siá a el, coma per Chavagne o Chauvigné, una allusion a la possibla cultura de canabàs.
En 1185 lo nom de la municipalitat èra : Ecclésia de Cheveneio, en 1258 èra Parochia de Chevegneyo e en 1411 Parochia de Chevegnayum.
Chevaigné était en 1152 un prieuré qui avait été attribué à la puissante Abbaye de st Melaine par Alain, l'évêque de Rennes, et confirmé par le pape Luce III en 1183, mais Chevaigné est d'origine plus ancienne.
Il s'agissait manifestement d'un pagus ou villa Gallo-romaine, établi sur le bord de l'Ille, à proximité de la voie romaine Rennes - Avranches, comme en fait foi son nom latinisé qui vient du patronyme d'un homme auquel on aurait ajouté le suffixe "gne". À moins que le nom de cette commune soit, comme pour Chavagne ou Chauvigné, une allusion à la possible culture de chanvre.
En 1185 le nom de la commune était : Ecclésia de Cheveneio, en 1258 il était Parochia de Chevegneyo et en 1411 Parochia de Chevegnayum.
Arauzo de Torre
Arauzo de Torre es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Marennes (Ròse)
Marennes en arpitan (Marennes en francés) es una comuna arpitana administrada per lo departament de Ròse de la region de Ròse-Aups.
Geografia
thumb|left|La comuna amb banderole sul problèma del fret ferroviaire Marennes se situa en banlèga sud-Es de Lion e fa de partidas municipalitats diches del Siás lionès.
Las municipalitats limitrophes son : Chaponnay, Corbas, Sant-Symphorien-de Ozon, Simandres, Villette-de-Viena.
Leis Arnavèus
Leis Arnavèus es un quartier dau quatorgen arrondiment de Marselha.
Marennes (Ròse)
Geografia
thumb|left|La mairie avec banderole sur le problème du fret ferroviaire Marennes se situe en banlieue sud-Est de Lyon et fait partie des communes dites de l'Est lyonnais.
Leis Arnavèus
Es dins aqueu quartier que s'atròva lo Mercat d'Interés Nacionau de Marselha.
Marennes (Ròse)
Geografia
Les communes limitrophes sont : Chaponnay, Corbas, Saint-Symphorien-d'Ozon, Simandres, Villette-de-Vienne.
Arenillas de Riopisuerga
Arenillas de Riopisuerga es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Crist Redemptor
vinheta|265px|drecha|Imatge del Crist Redemptor en lo Corcovado. L'estatua del Crist Redemptor (en portugués: O Cristo Redentor) es un dels monuments mai famós del monde. Es situada a la vila de Rio de Janeiro e es un dels punts toristcs mai coneguts de Brasil; foguèt inaugurada lo 12 d'octobre de 1931. Es reconeguda en 2007 como una de las 7 meravilhas del monde modern.
Andreas Gryphius
thumb|Andreas Gryphius Andreas Gryphius (1616–1664) foguèt un escrivan barròc, considerat coma lo creator del teatre alemand e tanben conegut per sa poesia. Filh d'un prèire de Silèsia, viatgèt a Gdansk (Ont passèt una granda part de sa vida), en França e en Itàlia. Son òbra mòstra lo pessimisme caracteristic del periòde, agravat per l'experiéncia de la guèrra.
Aumeladés
Aumeladés es un ancian país occitan a l’entorn de la ciutat lengadociana d’Aumelaç. Foguèt una senhoriá, una baroniá puèi una viscomtat, infeodada a maitas familhas coma los Guilhèms de Montpelhièr o los reis de Malhòrca. Es ara dins lo departament d'Erau.
Évans
Évans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aumeladés
Geografia
Aumeladés èra compausat de:
Andreas Gryphius
Entre sos escriches mai celèbres se destacan:
Aumeladés
Geografia
De cap a 1346 se’n destaca la baroniá del Poget: Le Pouget, Pouzols, Saint-Bauzille-de-la-Sylve, Vendémian, Adissan, Plaissan, Tressan, Popian, Saint-Amans-de-Teulet, Journac, Carabottes, Aussargues e Cabrials (noms afrancesats).
Andreas Gryphius
Dins sas representacions adaptèt los modèls latins als tèmas contemporanèus, tornant metre en vèrses d'istòrias ancianas o creant de tèmas nòus ont se mòstra la dificultat que i a per èsser urós (sustot dins las comèdias).
Arlanzón
Arlanzón es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
La Bordiguiera
La Bordiguiera (A Burdighéa en padan, Bordighera en italian) es una ciutat de 0 abitants de la Ribièra de Ponent. Administrativament, es de la província d'Impèria e la region de Ligúria dins l’estat italian.
Istòria
Un temps part de la contèa de Ventemilha, La Bordiguiera foguèt de la Comunautat dels Uèit Lòcs que s’uniguèron contra aquela ciutat e jos la proteccion de la republica de Gènoa.
De 1805 a 1814 es dins lo departament francés daus Aups Maritims.
En 1928, lo regim fascista li annèxa las comunas dau Borguet (Borghetto San Nicolo) e de Sasso (Sasso di Bordighera).
Toponimia
Bordiguiera o Bordiguièra segon lo CLO. Lo genoés (o ligur) utiliza l’article a que cal restablir: La Bordiguiera.
Bonnières sur Seine
Bonnières-sur-Seine es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Arija
Arija es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Cantiga
vinheta|Cantigas de Amigo de Martim Codax (Pierpont Morgan Library, New York, Vindel MS M979) La cantiga (o cántiga) es lo genre tipic de la poesia medievala en galègoportugués (Sègle XII a XIV).
Las cantigas son de poesias cantadas, que las paraulas e la musica son composadas per de trobadors. Aqueste que jogava e cantava aquestas poesias èra lo joglar, que podava èsser lo quita trobador.
Aquestas cantigas son amassadas dins los cancioneiros qu'acampan un grand nombre de pèças. Se cameis tres cancioneiros: lo Cancioneiro da Ajuda, lo Cancioneiro de la Bibliotèca Nacionala de Lisbona e lo Cancioneiro da Vaticana.
La cantiga mai anciana que se coneis es la "Cantiga da Ribeiriña" o tanben "Cantiga da Garvaia", composada per Paio Soares de Taveirós benlèu en 1189 (o 1198). Demoran unas 700 cantigas de subjècte profan, mas la musica es mai sovent pas coneguda, levat per sièis cantigas de amigo de Martin Codax e sept cantigas de amor de Denís de Portugal.
Ara, lo tèrme designa una composicion en vèrses amb una musica, destinada a èsse cantada. Aparten a la musica tradicionala de la Galícia e es tanben coneguda jol nom de coplas.
Tipes de cantigas
drecha|vinheta|Lo Pergamin Sharrer amb de cantigas de Denís de Portugal.
Metrica
Destriant las cantigas per lor metrica, i a dos tipes de cantigas:
Ambedos tipes de cantigas an en comun lo tipe de vèrs utilizat (octosillaba o decasillaba, mai sovent) ee l'usatge de la rima consonante.
Tematica
Destriant las cantigas per lor tematica, i a:
Margon (Erau)
Margon (Margoun, Margou en grafia mistralenca ; Margon en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Petri-Alcherii de Margone en 1080, S. Christotori de Margung en 1153, capellanum de Margonch en 1159, Guillermus de Margonc en 1159, S. Christophori de Margunc en 1178, 1216, castrum de Margone en 1187, castro de Margunco en 1247-48, de Margunco en 1323, 1361, domino de Margon en 1398, prieur de Margunc en 1571, 1590, Margon en 1529, 1622, 1643, 1708, 1740-60, 1770-1772 (mapa de Cassini).
Lilith Fair
thumb|350px|right|La scèna principala durant lo 22 de setembre de 1998, a Mansfield (Massachusetts) La Lilith Fair (en occitan: "Fièra de Lilit", que Lilit, dins las tradicions religiosas jusievas ancianas, èra la primièra femna d'Adam) foguèt una virada de concèrts e un festival de musica itinerant en America del Nòrd. L'espectacle foguèt creat per la cantautora canadiana Sarah McLachlan, Dan Fraser del Nettwerk Music Group, Terry McBride, e l'agent cercaire de talents de Nòva York, Marty Diamond. Se debanèt cada estiu de 1997 a 1999, e foguèt reviscolat posteriorament l'estiu de 2010. Compreniá unicament de concèrts d'artistas femininas solistas o en grop. Durant las tres primièras annadas lo festival capitèt d'amasssar mai de 10 milions de dolars per d'òbras de caritat dirigidas a las femnas dins tota l'America del Nòrd.
Margon (Erau)
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, los dos Margons (Erau e Eure e Loir) venon del nom gallic d'òme *Margus, amb lo sufixe -onem ; segon Hamlin, lo nom es escur, mas pr'amor de las fòrmas ancianas, un tèma *margunc- es possible.
Fòrmas ancianas vengudas del (marrit) diccionari topografic d'Eugène Thomas - Villa Margarania en 804-806; De Margone en 1080; De Margono en 1174; Margonc en 1123; De Margoncho en 1178; ''Loc de Margunc. ce qui n’est que la traduction en langue vulgaire du latin qu’on trouve fréquemment,… en 1510; Margon'' en 1115.
Fusion
Lo mot fusion pren des significacions diferentas seguent lo contèxte
Ginestars
Ginestars (Ginestas en francés) es una comuna lengadociana en Menerbés situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
Comuna situada en Menerbés prèp del riu Cesse e del Canal de las Doas Mars, Ginestars èra lo caplòc de canton.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Locus quem vocant Genestar en 955, Villa de Genestars en 1184, Castrum de Genestars en 1217, Genestar en 1244, De Genestaribus en 1271, De Genesteribus en 1337, De Ginestaribus en 1349, Genestas en 1389-1589, Jenestas en 1402, D'Agenestaribus en 1453, Saint Luc de Genestas en 1468-1639, Genistas en 1620, Ginestas en 1781.
Lo nom ven de la ginèsta (la genèsta, lo ginèst, lo genèst), del latin genista, mas se compren pas perqué Dauzat l'associa ambe'l sufixe aumentatiu -acium, aquò malgrat las atestacions. Lo sufixe es logicament -ar, del latin -are, que marca la fòrta preséncia de las ginèstas a l'epòca de la fixacion del nom. Ginestar o genestar es encara un mot viu en occitan (en lemosin mai que mai segon Mistral ) e sinonime de gi/genestièra. Ginèsta o ginèst representa en occitan una granda varietat de taxons.
Cultura occitana
— Lo pèra Borràs — Qual demandatz ? — De gents dé Ginestars — Aicí n'i a pas, anatz pus bas » (a la pòrta del Paradís). Puèi a la pòrta de l'Infèrn : — Intratz, intratz ! n'i en manca pas » (tèxte probablament provençalizat per Mistral).
Foncions trigonometricas
Lei foncions trigonometricas son un ensemble de foncions que permèton de liar lei longors dei costats d'un triangle en foncion de la mesura deis angles ai cimas. Sei foncions son importantas per l'estudi dei triangles, dei poligòns, dei ceucles e per modelizar de fenomèns periodics.
Lei tres foncions trigonometricas pus utilizadas son lo sinus (notat sin), lo cosinus (notat cos) e la tangenta (notada tan, tang ò tg). Divèrsei relacions, dichas « identitats trigonometricas » permèton de liar entre elei lei diferentei foncions trigonometricas. Pasmens, segon lei domenis d'aplicacio, d'autrei foncions son de còps utilizadas coma la cotangenta (notada cotan, cotang ò cotg), la secanta (notada sec) ò lo versinus (notat versin).
Definicions dei tres foncions principalas
vignette|droite|[[Triangle ABC, rectangle en C.]] thumb|right|Representacion de la mesura dei [[foncion trigonometrica|foncions trigonometricas principalas sus lo ceucle unitat.]]
Atapuerca
Atapuerca es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Arraya de Oca
Arraya de Oca es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Willie Nelson
thumb|250px|Willie Nelson a l'entorn de 2004 Willie Hugh Nelson (Abbott, Tèxas, 10 d'abril de 1933) es un cantaire de musica country american. Aquesta icòna de la country que coneguèt son moment de glòria dins las annadas 1970 es tanben autor, poèta, actor e activista. Per la qualitat e riquesa de sas òbras, recebèt long del ans mantun Prèmi Grammy.
Tirso de Molina
Tirso de Molina (24 de març de 1583 - 12 de març de 1648), de son nom vertadièr Gabriel Téllez es, amb Lope de Vega e Pedro Calderón de la Barca, un dels grands autors de teatre del Sègle d'aur espanhòl. Es celèbre per aver escrich la primièra pèça de teatre sul personatge mitic de Don Juan, abans Molière: El Burlador de Sevilla.
Tirso de Molina foguèt un autor fecond. Ecriguèt 317 comèdias de mors, d'intriga, de caractèrs, moralas e litugicas. L'essencial de son òbra foguèt producha entre 1610 e 1625, periòde pendent que foguèt fòrça popular coma òme de teatre e frequentava assiduament la Cort e los literaris. Aquela popularitat s'acabèt subte quand en 1624, una « Assemblada de Reforma » l'accusèt, el e d'autres autors, de corrompre las mors per de « comèdias profanas ». Foguèt alra condamnat a daissar la Cort e li foguèt interdit d'escrire pel teatre. En 1632 foguèt nomenat cronicaire de l'Òrdre de la Mercé, puèi comandor del convent de Soria.
Moriguèt en 1648 a Almazán.
Avellanosa de Muñó
thumb|250px|Vista oèst d'Avellanosa de Muñó
Avellanosa de Muñó es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Los Balbases
Los Balbases es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Bahabón de Esgueva
Bahabón de Esgueva es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Pedro Calderón de la Barca
Pedro Calderón de la Barca (Madrid, 17 de genièr de 1600 – Madrid, 25 de mai de 1681) es un autor de la literatura espanhòla del Sègle d'aur espanhòl, concretament al Barròc. Èra capelan e autor d'òbras de teatre, inclutz de tragèdia, comèdia e dramas liturgics.
Se faguèt remarcar coma a soldat al servici del Duc del Infantado a la Guèrra de Trenta Ans pendent lo sèti d'Hont Arràbia de 1638 e a la Guèrra dels Segaires. Ferit pendent la Batalha de Lhèida 1642, obtenguèt la licéncia absoluda en 1642 e una pension a vida.
Lanvallay
Lanvalo en galò; Lanvalae en breton ( Lanvallay en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Pedro Calderón de la Barca
Tèmas
Los tèmas de Calderón son aqueles tipics del barròc e dins un ambiant de pessimisme existencial. Se demanda çò qu'es la realitat, sobretot pren en compte las desillusions de la societat, perque tota la vida sembla un sòmi. L'individú es asfixiat pels convencionalismes e las envejas, que lo daissan èsser liure nimai mantenir sos principis, entre aqueles se destaca l'onor. La religion ocupa un ròtle central: defend una pietat autentica e respectuosa amb los dògmes del catolicisme. L'amor apareis coma lo motor de l'accion pels personatges, caracterizat per un de trachs de son personnatge que s'apròcha de l'arquetipe.
Estil
Calderón centra tota l'òbra a l'entorn d'un dilèma existencial que patís un personatge. Escriu en vèrs e amb fòrça monològs simbòlics. Sa recèrca formala lo plaça dins lo cultisme, amb una lengua plena de metafòras, referéncias literàrias e musicalitat. S'inspira de Lope de Vega dins la concepcion de l'accion dramatica e l'escenografia (a que dona importància).
Lo compositor alemand Carl Schadewitz (1887-1947), metèt en musica qualques òbra de Calderón de la Barca.
Lanvallay
Istòria
La parròquia de Lanvallay fasiá partida del doyenné de Dòl en levant del évêché de Dòl e èra jol vocable de sant Méen.
La paroisse de Lanvallay faisait partie du doyenné de Dol relevant de l'évêché de Dol et était sous le vocable de saint Méen.
La Jolieta
La Jolieta es un quartier dau segond arrondiment de Marselha. Son nom ven de l'anciana Porta Julia, nomenada en omenatge a Juli Cesar.
Costejant lo quartier d'Arenc, lo quartier de la Jolieta pertaja amb eu lo territòri dau Grand Pòrt Maritim de Marselha e aqueu d'Euromediterranèa.
L'es tanben una estacion de la linha 2 dau mètro e una estacion de tramvai.
Rubió
Rubió es un municipi del Principat de Catalonha, situat administrativament dins la comarca de la Anoia, província de Barcelona. La municipalitat compta 228 abitants (2014) e a una estenduda de 48 km². Es un de las municipalitats mai grandas de la Alta Segarra, e a a l'encòp la populacion mai redusida de tota la zòna. Lo tèrme municipal es delimitat dempuèi lo nòrd e en seguint lo sens de las agulhas del relòtge amb: Aguilar de Segarra (Bages), Castellfollit del Boix (Bages), Òdena, Jorba, Copons e Els Prats de Rei. Al nòrd de la municipalitat i a la Sèrra de Rubió, qu'ocupa granda part de la municipalitat e culmina a 837 msnm.
Sul toponim Rubió existisson doas opinions majoritàrias per çò qu'es de la siá etimologia. La primièra, ditz que Rubió es un toponim que deriva etimològicament de rubeus (roge), en fasent probablament allusion a la color roge de la tèrra e las ròcas de la montanha ont se bastiguèt lo Castèl de Rubió. Totun existís una segonda opinion i es la que lo tèrme Rubió deriva del antropònim latin rufus que significa ros (rubio en castelhan), a travèrs del nom Rubione, qu'èra posseïdor d'una finca o fundus dins la zòna pendent l'epòca romana.
centre|frameless|599x599px
Mitan fisic
Lo terren del tèrme es de sòl calcari e se caracteriza per grands desnivèls de terren. La vegetacion majoritària a l'ora d'ara del tèrme son de pinus halepensis e pinus nigra, amb roure e alzina e la canèra de romaní. L'an 1986 i aguèt un grand incendi que faguèt esvair tota la tampa de bòsques frondosos de pinus halepensis e alzinars. Al nòrd del tèrme municipal, s'i tròba la Sèrra de Rubió, amb una altitud maximala de 837 mètres (Còpia de Palomes). E en çò que tanh la fauna, a Rubió i a de pòrcs senglars, guèines, conilhs, lèbes, caprerolus caprerolus, esquirols, èca. thumb|Lo Tuc de Sant Miquel
Estructura administrativa
Lo tèrme municipal compren: Rubió, lo Plan de Rubió e compren tanben los ancians tèrmes de Sant Martí de Maçana e Sant Pere de Ardesa, aquel darrièr, a l'ora d'ara desaparegut.
Rubió es una municipalitat rurala caracterizat per aver una populacion fòrça disseminada en masias. La municipalitat a de pichons nuclèus de populacion a l'entorn del Castèl de Rubió, al Plan de Rubió e a Sant Martí de Maçana, en mai d'un grand nombre de masias dispersadas arreu del tèrme.
Istòria
Dins del tèrme municipal se son descobèrts de vestigis de l'aucupacion umana dempuèi la eneolític. Ne son un exemple d'aquela aucupacion los dos sepulcres megalítics e la vil·la romana.
A la Nauta edat mejana la Sèrra de Rubió èra repartida entre tres castèls termenats (lo de Rubió, lo de Ardesa e Maçana).
Pendent lo sègle XIV, lo pòble patiguèt la pèsta e de divèrsas marridas culhitas que faguèron que fòrça tèrras demorèsson ermes e una granda part de la populacion rurala se desplacèsse dins las vilas e a las vilas prèpas.
A la debuta del sègle XIX, pendent la Guèrra del Francés, la Sèrra de Rubió foguèt un ponch estrategic per la resisténcia igualadina. Lo 1841 los bandolers Marimon e Casulleres que capitanejaven una granda partida de laironas foguèron atrapats pels mossos d'esquadra e lo sometent de Rubió. Los donèron ailà mòrt en lo nomenat "Plan de las Mascas". Après ans de atemorir los pageses dels entorns e quitament de vilas mejanas coma Jorba, Copons, Sant Martí de Tous, Santa Margarida de Montbui e Santa Maria de Miralles.
Conflicte rabassaire
Lo conflicte rabassaire foguèt una de las causas de l'afrontament civil pendent la guèrra civila e s'alonga dempuèi lo 1930 fins al 1934. Aquel conflicte arribèt tanben lo tèrme municipal de Rubió en produsint un grand romango entre los amos e los rabassaires. Los rabassaires èran agropats amassa amb l'Union Republicana de Catalonha e defendián que las tèrras lor caliá èsser proprietat de qui las trabalha. Fruch de la radicalizacion generala del país, venguèt un conflicte intèrne notori dins lo pòble. Pendent los ans que portarà la Republica, qualques amos a causa de la repression d'aqueles lor calguèt s'amagar e fugir, perque foguèron perseguits.
La Guèrra Civila Espanhòla
Qualques abitants de Rubió o d'autres endrechs de la zòna, s'amaguèron en caunas o ostals de la zòna per paur a èsser enxampats pel partit opausat. Segon testimònis, pel pòble viravan de personas encaputxades qu'ensajavan enxampar fugitius per estonament. Lo partit roge cremèt de documents de la Rectoria e de la comuna del pòble. Cap de las quatre glèisas que dispausava lo pòble, coma tanben d'autres simbòls religioses del pòble subrevisquèron a la cremason en mans del partit republican, e de las paucas causas que se salvèron foguèt retaule de Santa Maria de Rubió mercés a un grop d'excursionistas republicans de l'Atenèu igualadí qu'uèch jorns après l'estrosseja pugèron a Rubió a ensajar recuperar los objèctes d'art de la zòna per ensajar los daissar al marge de la guèrra.[8] Pendent un cuert espaci de temps, lo sector roge utilizèt l'ancian local social del Plan de Rubió per interrogar e extraire informacion a personas del partit nacional.
Segon lo Libre d'Actes de la rectoria de Rubió, i aguèron doas mòrts reconegudas a causa de la guèrra civila. Lo 9 d'agost de 1936, gaireben tres meses après l'inici de la guèrra, lo partit republican s'emportèt de cò sieu a Pablo Vivas Casanoves, l'abans-darrièr cònsol nacional que i aviá agut dins lo pòble abans de la guèrra, en justificant que lor caliá reparar d'afars. Jorns après, se trobèt lo sieu còrs sens vida a un bòsc del tèrme d’Òdena. José Vila e Mosella, de 14 ans, moriguèt lo 18 de junh de 1939 per l'explosion d'una pompa dins lo pòble, quand la guèrra èra ja arribada a la siá fin.
Cultura
Pendent l'an lo pòble de Rubió celèbra de desparièras festivitats als divèrses nuclèus de populacion (lo Plan de Rubió, Rubió e Sant Martí de Maçana):
Castèl de Rubió
thumb|Rèstas del Castèl de Rubió Nasquèt coma un castèl termenat, erigit a fins del sègle X. Lo primièr document lo que apareguèt lo castèl foguèt escrich l'an 1069 malgrat que l'origina es fòrça anteriora. Lo sègle XII n'èran castlans la familha dels Rubió, que donèron luòc a un linhatge que s'estendèt per desparièrs endrechs del país.
L'estructura del castèl medieval es força a l'ora d'ara destruit se manten encara la part inferiora de la tor circular, bastida amb aparelh de carreus vèrs lo sègle XI, aital coma las rèstas d'unes murs perimetrals de bona factura, aquel son probablament fruchs d'un ampliament fach entre lo sègle XII-XVIII.[9] A l'entorn del castèl termenat se formèt un nuclèu de populacion, a l'ora d'ara fòrça redusit.
Glèisa de Santa Maria de Rubió
thumb|Glèisa de Santa Maria de Rubió La Glèisa de Santa Maria de Rubió es situat al nuclèu urban de Rubió. La glèisa a exercit las foncions parroquialas dempuèi las siás originas dins lo sègle XI fins a l'actualitat.
La bastissa actuala foguèt bastida entre 1275 e 1300, en substituissent una glèisa anteriora que se menciona en documents medievales dempuèi lo 1082. Lo bastiment foguèt a la demanda dels senhors de Castelloló, benlèu enterrats dins la zòna del presbiteri.
La Glèisa de Santa Maria de Rubió es un temple d'estil gotic. La planta rectangular a una unica nau cobèrta amb doble torn de creueria, e presenta als vèrtexs doas claus de vòuta esculpides amb l'Anhèl Pasqual e un pichon Pantocràtor. Los arcs arrancan de mènsules esculpides: Sant Joaquim e Santa Anna al presbiteri, escuts eraldics dels Castellolí a l'arc total central e lo àliga de Sant Joan amb un escut, dins la zòna del còr. La nau centrala a a banda e banda sengles capèlas lateralas de torn ogival e tampa de creueria.
Situadas al cuic nòrd-èst i a la sacristia e una capèla, tanben d'estil gotic. La rèsta de capèlas foguèron dobèrta entre los contrafòrts dins los sègles XVI e XVII, en coincidint amb lo bastiment de la tresena estança, lo campanal e lo còr. Al cors dels sègles XVI e XVIII, e dins lo sègle XX, la glèisa sofriguèt de divèrsas restauracions. La darrièra foguèt menada a tèrme entre 1985 e 1989 jos la direccion de J. Asarta.
En lo mur nòrd de la glèisa i a la portalada principala de tradicion romanica. Bastida a fins del sègle XIII], se compausa de arquivoltes de mièg ponch qu'arrancan de colomnas aparellades amb capitells esculpits amb motius vegetales e zoomòrfics. Per los sieus traches estilístics, l'òbra se liga a l'escòla de Lhèida. Aquela portalada foguèt restaurada l'an 1989.
Dins de la glèisa se conserva encara lo retaule de Rubió que presenta caracteristicas italogòtiques e constituissi una de las pèças pictòriques mai importantas del gotic catalan.
Los estudioses de l'òbra atribuisson l'òbra al nomenat Mèstre de Rubió, discipol de Ramon Destorrents, e doncas situan la siá factura al delà de l'an 1380, jos la proprietat dels Boixadors.
L'òbra es pintada al tremp sus fusta. Compta tres còrsses verticales subdividits en tres estanças als laterales e dos al còrs central. Entre lo còrs central e los laterales e entre aqueles e lo guardapols i a quatre muntants, acabats per pinacles. Lo banc original, de l'inferior del retaule se conserva al Musèu Episcopal de Vic. thumb|Glèisa de Sant Martí de Maçana
Glèsia de Sant Martí de Maçana
La glèisa de Sant Martí de Maçana es situada a l'entitat de populacion omonima, al nòrd de Rubió, al ponch culminant del Tuc de Maçana. La glèisa Foguèt bastida pendent lo sègle X e lo sègle XI e es estat somesa a divèrsas reformas. Per aquela rason, de la primitiva bastissa romanic ne rèsta pas qu'un fragment de paret. La planta es de crotz latina e tampa amb torn apuntat. Lo campanal es de seccion quadrangular adossat a la glèisa. Lo campanal foguèt refach a causa d'un pericle que li queiguec.
Aquela glèisa èra consacrada pendent lo sègle XVI a Sant Iscle martir, e mai se es a l'ora d'ara consacrat a Sant Martí.
Glèisa de Sant Macari
Aquela pichona glèisa es situada al Plan de Rubió. Apareis mencionada pel primièr còp en un document del 1198.[12] Es una edificacion religiosa d'una pichona nau rectangular, originàriament d'estil romanic, e mai se es a l'ora d'ara fòrça transformada per divèrsas reformas pendent l'epòca modèrna e contemporanèa; la darrièra l'an 1954.[12] Aquela glèisa aguèt la advocació de Sant Tiberi. A l'ora d'ara aquela pichona glèisa pas se oficia messa abitualament dempuèi fa d'ans, e mai se un còp a l'an, pendent la Vòta del Plan de Rubió, se oficia messa.
Sainte-Segrée
Geografia
Santa-Segrée es un vilatge picard situat a 5 km al sud-oèst de Poix-de-Picardie e a 12 km a l'èst de Aumale, sul flanc de serral de la vallée del Riu de Poix, jos-afluent de la Soma.
Rubió
Glèsia de Sant Pere d'Ardesa
La glèisa de Sant Pere es situat a l'ancian tèrme del Castèl de Ardesa, gorgola per la cara sud-oèst del Puig de Sant Miquel. Foguèt bastit amb anterioritat a l'an 1082 e exerciguèt las foncions de parròquia entre lo sègle XI e lo sègle XII.[11] Aquela es una glèisa tanben d'estil romanic e dispausa d'una pichona nau amb absida semicircular a l'entèsta, decòr amb arcuacions llombardes e lesenes e un fris de dents de sèrra. Es a l'ora d'ara dins un estat complet de semi-ruinàs. thumb|Dolmen dels Tres Reis
Bouafle
Bouafle es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Rubió
Dolmen dels Tres Reis
Lo dolmen es situat a la Sèrra de Rubió. Aquel dolmen foguèt catat l'an 1964 per una equipa ligada al Musèu Arqueologic de Barcelona, dirigit per R. Batista Noguera. Las catacions constatèron que foguèt utilizat coma monument funerari a l'entorn del 1200 aC.
Sainte-Segrée
Geografia
Es facilament accessible per las ancianas rotas nacionalas RN29 (actuala RD 1029) e 319 (actuala RD 919), e dispausa d'una estancada sus la linha Amians - Roan.
Bouafle
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rubió
Dolmen dels Tres Reis
Lo dolmen es format d'una cambra sepulcral bastida amb grandas lòsas de pèira locala. La cambra a una forma cairada, formada de cinc lòsas, una a l'entèsta, una autra al costat esquèrre, doas al drech e una de barrament, mai pichona. Originàriament Deviá aver una granda lòsa de tampa que se conserva pas a l'ora d'ara.
Sainte-Segrée
Geografia
Sainte-Segrée est un village picard situé à 5 km au sud-ouest de Poix-de-Picardie et à 12 km à l'est d'Aumale, sur le flanc de coteau de la vallée de la Rivière de Poix, sous-affluent de la Somme.
Bouafle
Nòtas
<references group=N/>
Rubió
Dolmen dels Tres Reis
Quand se faguèt la catacion, lo sepulcre èra ja estat saquejat mas lo sacatge vendiá ja d'ancian. Per la rason d'èsser estat saquejat se poguèt pas concretar lo nombre exacte d'individus enterrats. Gaireben amb seguretat se sap que l'estructura d'enterrament èra multipla.
Sainte-Segrée
Geografia
Il est aisément accessible par les anciennes routes nationales RN29 (actuelle RD 1029) et 319 (actuelle RD 919), et dispose d'un arrêt sur la ligne Amiens - Rouen.
Saint-Valery-sur-Somme
Geografia
thumb|none|300px|La boca de Sòma
Rubió
Cavòt Megàlitic de les Maioles
thumb|Cavòt Megàlitic de les Maioles Lo Cavòt Megàlitic de las Maioles se tròba a l'inici de la Serra de Rubió. Aquel dolmen es de la tipologia nomenada "pichona galariá catalana" o "sepulcre de corredor ample". L'espaci de la cambra, situat al fons de l'ensems, restava precedit per un corredor que s'introdusissián a travèrs d'el los enterraments fin finala depausats al fons de la cambra. Tota l'estructura megalítica èra environada per un túmul de tèrra delimitada per pèiras. Aquel sepulcre foguèt utilizat pendent los primièrs sègles del segond mil·lenni aC.
Sainte-Segrée
Geografia
La commune est bordée par Thieulloy-la-Ville, Meigneux et Hescamps
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chapel-Baz-Meur
Chapel-Baz-Meur en breton ( La Chapelle-Basse-Mer en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Sainte-Segrée
Istòria
Lo vilatge a cremat per Charles lo Téméraire l'an 1472.
Beaulieu-sur-Loire
Beaulieu-sur-Loire es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Rubió
Cavòt Megàlitic de les Maioles
La descobèrta e la respectiva catacion comencèt lo 1996, e aquel sepulcre èra pas estat espoliat, mas que se manteniá intacte. Per aquela rason se trobèron de rèstas umanas de dotze individus adults, dos individus joves e un mainat de cuerta edat enterrats. Amb los còrsses se trobèron d'objèctes d'usatge personal, objèctes de ornament o ligats a activitats productivas e domesticas. Se conserva encara un fragment possiblament de la lòsa de la tampa amb unas incisions, unes grauats a la pèira, unes petroglifs que permeton identificar clarament unes cercles concèntrics.
Castelnou (Teròl)
Castelnou es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Sainte-Segrée
Istòria
Le village est brûlé par Charles le Téméraire en 1472.
Castelnou (Teròl)
Castelnou es una comuna de la comunautat autonòma d'Aragon. Se tròba dens la província de Teròl e la comarca deu Baish Martín. A 120 abitants (2011).
Rubió
Ostal de Pedrafita
Aquela masia es situada a la rota de las Malloles, a la banda esquèrra, s'anam en direccion Los Prats de Rei. Recep lo nom de "Mas de Pedrafita" a causa d'èsser enclavada en un ponch de particion de tèrmes.[15] Aquela masia foguèt bastida entre los sègles XVI-XVII,coma transformacion de l'ancian espital, qu'existissiá ja l'an 1295. A la cara de ponent, a adossada la capèla de Santa Anna, del sègle XV e que foguèt reformada dins lo sègle XVII. thumb|Ostal Berenguer
Peiriac de Menerbés
Peiriac (de Menerbés) (Peyriac-Minervois en francés) es una comuna lengadociana en Menerbés situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Pastorèla (poèma)
La pastorèla es un genre poetic culte medieval. Poèma cantat, compausat d'estròfas amb assonanças en nombre variable, met scèna, en alternant de dialògs e de partidas narrativas, un ensag de seduccion d'una pastorèla per un cavalièr. La scèna pòt s'acabar per un refús, eventualament seguit d'un viòl, o per une acceptacion. A vegadas, la pastora, assautada pel cavalièr, crida lo païsan qu'ela aima per ajuda e qu'el fa fugit lo secutaire.
Sainte-Segrée
Nòtas
<references group=N/>
Saint-Valery-sur-Somme
Nòtas
<references group=N/>
Rubió
Ostal Berenguer (La tor del Castèl)
La Tor del Castèl es un ostal que seguís lo modèl de la masia catalana mas intercalant d'elements d'estil modernista creada per l'arquitècte reusenc Francesc Berenguer e Mèstres, collaborador e man drecha d'Antoni Gaudí. La tor foguèt iniciada l'an 1908 e foguèt finalizada per lo sieu filh, e mai se en los plànols originales i apareissiá tanben un torratge qu'arribèt pas a èsser bastit e qu'aguès permés una vista panoràmica de tot lo tèrme.[16] Se pòt per aquò afirmar qu'es una òbra incompleta de l'idèa originala de l'arquitècte. L'ostal es situat en la cresta de la carena, al nòrd-èst del castèl.
Pastorèla (poèma)
Las pastorèlas mai sovent se debanan dins una atmosfèra primaverenca e erotica. Descrivent d'amors carnalas e bucolicas, es lo contrapé de la fin' amor.
Grand Pòrt Maritim de Marselha
Lo Grand Pòrt Maritim de Marselha, conoissut aperavans coma Pòrt Autonòm de Marselha es un establiment public de l'Estat francés, qu'a per tòca au còp de missions de servici public administratiu e de missions de servici public de caractèr industriau e comerciau.
Beaulieu-sur-Loire
Geografia
Beaulieu-Sus-Loire a situat a 180 km al sud-es de París, al bòrd de la Loire.
Grand Pòrt Maritim de Marselha
En 2006, es lo premier pòrt francés, lo premier pòrt de Mediterranèa, lo quatren pòrt europèu e lo 36en mondiau en trafeg totau de merças amb un tonatge de 100,3 milions.
Ar Gelveneg
Ar Gelveneg en breton (Le Guilvinec en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Grand Pòrt Maritim de Marselha
La part vièlha dau Grand Pòrt Maritim bastida a la fin dau sègle dètz-e-nòu per desencargar lo Pòrt-Vièlh s'atròva dins lei quartiers de la Jolieta e d'Arenc. La part que s'espandisse a Fòs fuguèt aponduda dins leis annadas 1970.
Ortilhonatge
Leis ortilhonatges (en picard : ches hortillonnaches) son un espaci d'aperaquí 300ha de paluns que s'atròvan a l'èst d'Amians e sus lo territòri dei comunas de Camon e de Rivery.
Beaulieu-sur-Loire
Geografia
Beaulieu-sur-Loire est situé à 180 km au sud-est de Paris, au bord de la Loire.
Ortilhonatge
Encuei, que l'activitat deis ortilhons (qu'es lo nom deis agricultors que li trabalhan) s'apichonis, lo territòri deis ortilhonatges venguèt un luec de torisme e de residéncias secondàrias. Leis ermàs son ocupats per de nombroseis espècias animalas, notadament d'aucèus.
Peiriac de Menerbés
Geografia
Peiriac de Menerbés es un vilatge situat entre la Montanha Negra e l'Alaric sus la D11 a 26 km al nòrd-èst de Carcassona, a una quarantena de quilomètre de Narbona, es al centre del grand vinhal del menerbés.
Rubió
Demografia
Rubió a un total de 228 abitants, que 123 ne son d'òmes e 105 femnas, segon donadas del 2014 de l'INE. Rubió es format de tres entitats de populacion. Compren tanben lo desaparegut nuclèu de Sant Pere de Ardesa.
Peiriac de Menerbés
Geografia
Lo riu que la travèrsa es l'Argent Doble, Peiriac es sus la riba esquèrra. Son clima es tipicament mediterranèu, ensolelhat amb de vent. vignette|upright=1.8|Comunas a l'entorn.|neant neant|vinheta|Lo riu Argent Doble neant|vinheta|Vinhas près del vilatge
Rubió
Economia i relleu
thumb|Parc eolian de Rubió L'activitat economica principala en tota la municipalitat es l'agricultura de secan, mai que mai lo granatge conreat en camps del Plan de Rubió e en qualques camps a la Sèrra de Rubió, e dins una mendre mesura lo farratge, las trufas, la vinha e la olivera. La ramaderia, principalament l'espleitacion del bestial porcí e de la feda, e la avicultura son los autres motors de l'economia rubionenca.
Pastorèla (poèma)
Definicion
Michel Zink la definís atal, utilizant la definicion del trobador Vidal de Besalú : "La requista d'amor d'un cavalièr a una pastora, l'escambi de prepaus trufandièrs e ponhent e lo desnosament, favorable o non au seductor, contat sul mòde plasent pel quita cavalièr". E mai, los autors medievals la considèran coma un genre satiric.
Rubió
Parc eolian de Rubió
Lo parc eolian de Rubió es format d'un total de cinquanta aerogeneradors après lo darrièr ampliament (l'an 2007) amb dètz-e-sèt nòus aerogeneradors que complètan los trenta tres qu'èran ja en foncionament. Fins a l'actualitat, aquel parc eolian es considerat lo projècte eolian mai important de Catalonha. Aqueles aerogeneradors son capables de produsir energia per 30.000 larèrs. L'installacion del parc eolian foguèt a la tardor de 2004, e mai se dintrèt en foncionament pendent la prima de 2005. Lo parc eolian es dins dels tèrmes municipales de Rubió (Anoia) e part dels de Castellfollit del Boix (Bages) e Òdena (Anoia).
Beaulieu-sur-Loire
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rubió
Parc eolian de Rubió
Se calcula que lo parc evitarà l'emission annala de 110.000 tonas de CO2, efièch depuratiu equivalent al de gaireben 6 milions d'arbres en procès de fotosíntesi. Totun, pel bastiment d'aquel grand parc li calguèt destruir de divèrsas zònas de coitius e la vida vegetala d'una part del tèrme.
Servicis
La manca de populacion sufisenta permet pas la mantenença de bastissas de servicis, e la populacion se desplaça a Igualada o de vilas prèpas per resòlvre los besonhs. Existís una anciana escòla en desús dempuèi fa d'ans, e dos restaurants. Recentament, s'es dobèrt lo local social del pòble plaçat al Plan de Rubió.
Comunicacions
Transpòrt privat. Se pòt accedir a la municipalitat per la rota de tres formas desparièras: Transpòrt public:
Pastorèla (poèma)
Definicion
Tradicionalament, se destria do tipes :
Istoric
La foncion de la pastorèla dins la poesia lirica de l'Edat Mejana sembla èsser d'exprimir lo desir carnal mascle, la pastora (una femna de bassa naissença, de reputacion facila) essent redusida a un pur objècte erotic. Se lo cavalièr utiliza lo lengatge de la seduccion e lo vocabulari de la fin'amor, ne desvia las règlas, que l'aspècte brutal de son desir, que realiza en forçant la femna s'es pas consententa, contradich son discors. Genre mai aristocratic que vertadièrament rustic, la pastorèla rebat benlèu los desirs secrets d'una cavalaria alassada de preciositat.