cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bolchevics
La creacion de la tendéncia bolchevica
Pasmens, es sus la question dels estatuts del partit que se fa la division. Lenin prepausa que l'adesion al partit siá reservada a aqueles que "participan activament a una de sas organizacions", Martov a aqueles aderisson al programa dels Congrès. Reire aquestas formulacions es en jòc la concepcion d'un partit constituit de revolucionaris professionals per Lenin, o al contrari d'un partit de massa, largament dobèrt a l'intelligentsia per Martov. vinheta|Lo Bolchevic, de Boris Koustodiev. Los bolchevics constituisson d'en primièr la fraccion majoritària del Partit obrièr social democrata de Russia (lo nom venent de большинство, bolchinstvo, que significa « majoritat »), per oposicion als menchevics (del rus: меньшинство, menchinstvo, « minoritat »).
Plan criticada dins l'Internacionala, per exemple per Rosa Luxemburg, que denóncia lo "dangièr burocratic de l'ultracentrisme", la concepcion de Lenin empòrta pasmens de succès en Russia : en 1905, i a 8 000 bolchevics dins las organizacions clandestinas (que se cal comparar amb los 12 000 menchevics a la meteissa epòca e los socialistas revolucionaris, qu'èran encara mai nombroses).
La revolucion de 1905 e la fusion
Pendent la revolucion russa de 1905, lo partit pòt far de propaganda dobèrta; las bregas del passat semblan de pauc importança fàcia als pretzfachs del moment. Un acòrdi es trobat entre Lenin e Martov, e un congrès d'unificacion se reünís en abril de 1906. Segon Pierre Broué, lo congrès de Londres en 1907, de majoritat bolchevica, es elegit per 77 000 militants. Mas amb lo reflus de la revolucion, fòrça militants abandonan lor activitat e lo partit s'aclapa, passant a mens de 10 000 militants en unas annadas.
Lèu, tornan las divergenças entre bolchevics e menchevics, los menchevics volent orientar lo partit cap a l'accion parlementària sens poders legislatius organizada pel govèrn tsarista (una Doma d'Estat), l'accion clandestina lor semblant sens perspectivas. Presican l'aliança amb la borgesiá progressista qu'es pèsta a partejar lo poder amb lo tsar. Lenin escriu "Lo prometariat luta, lo borgesiá s'engulha cap al poder" al respècte de la tactica de la classa obrièra e de la tactica de la borgesiá liberala. Aleksandr Martynov escriu que lo partit deu "pujar cap abans la democracia borgesa". Los bolchevics presican lo retorn al trabalh clandestin dins los centres industrials començat abans de 1905. Cridan al boycott de la Doma, se fixant la tòca de far caire aquesta « caricatura » de representacion populara. Los menchevics, al contrari, decidisson de far pas fracaçar a la Doma; mai, estiman necessari d'i dintrar.
La scission de 1912
A partir de 1912, lo movement obrièr torna en Russia, de manifestacions estudiantas puèi de caumas obrièras se multiplican (400 000 caumaires lo 1èr de mai de 1911). Lenin estima que caldrà un partit fortament estructurat per organizar lo movement revolucionari e es convencut que los bolchevics an la man per ganhar la majoritat du movement obrièr. Defend en consequéncia la scission amb los menchevics sul plan organizacional.
Lo 18 de genièr de 1912, a la conferéncia de Praga, los bolchevics decidisson de l'exclusion dels mencheviks e de la creacion de "nuclèus sociak democratas illegals environat d'un malhum tan espandit que possible de societats obrièras legalas".
Las idèas del partit bolchevic
Los bolchevics se refusavan resoludament de reconéisser que la borgesiá russa foguèt capable de menar plan la sieuna revolucion e butant al contrari a una aliança entre los païsans e los obrièrs per menar plan la revolucion socialista.
A l'opausat, los menchevics, per qui lo socialisme deuriá èsser atengut de biais progressiu e per « estapas », volgavan preparar la revolucion democratica borgesa, que permetriá segon eles d'auçar lo nivèl de vida de las massas, condicion necessària a une revolucion socialista venenta. Mas, la quita borgesiá volgava far aliança amb la monarquia : en efièch, la borgesiá russa demorava ostila a  l’expropriacion de la granda proprietat fonsièra, e es precisament per aquesta rason qu'èra en fafor d'un compromés amb la monarquia, sus la basa d’una constitucion del tipe prussian.
Ja a l'epòca, Lenin considervan la question agrària coma lo problèma central de la revolucion democratica en Russia. "Lo nos de la revolucion russa, repetava, es la question agrària. Cal conclure a la desfacha o a la victòria de la revolucion ... segon lo biais que s'avalora la situacion de las massas dins la luta per la tèrra."
A l’idèa de Georgui Plekhanov d’una aliança del proletariat amb la borgesiá liberala, Lenin opausava l’idèa d’una aliança del proletariat amb la paisanariá. Proclamava que lo pretzfach de la collaboracion revolucionària d'aquelas doas classas èra d’establir una "dictatura democratica" coma lo sol mejan de purgar radicalament la Russia dels trastats feudals, de crear un sisa de pichons cultivaires liures e d’obrir la dralha al desvelopament del capitalisme, non pas al biais prussian, mas nòrdamerican.
La victòria de la revolucion, escriviá, complida sonque « per la dictatura, que la realizacion de las reformas que son imediatament e absoludament necessàrias al proletariat e a la païsanariá provocarà una resistença desesperada pels proprietaris fonsièrs, los grands borgeses e lo tsarisme. Sens dictatura, es impossible de trencar aquesta resistença, de rebutar los ensags contrarevolucionaris. Aquó seràn una dictatura, non pas socialista, mas democratica. Poirà pas far prejudici als fondaments del capitalisme (de segur una seriá d'estapas intermediàrias dins lo desvelopament revolucionari). Poirà, pelmelhor, introduire una novèla distribucion radicala de la proprietat fonsièra en favor de la païsanariá, establir una democracia importanta e complèta anant fins a la republica, desrasigar totes los trachs asiatics, tot lo legat del servatge, non tant al vilatge, mas tanben dins las usinas, pauser la basa d’un brave melhorum de la situacion dels obrièrs e de l’auçada de lor nivèl de vida; enfin, porar lo combor revolucionari en Euròpa. »
Malgrat las esperanças dels menchevics, la bofrgesiá considerava sempre mai que son ròtle èra de lutar contra la revolucion. Es dins los « soviets », es a dire las assembladas de delegats democraticament elegits e revocables a tot instant comprenent los trabalhadors, los soldats e los païsans paures que los bolchevics venon majoritaris.
A partir de 1917, amb l'ajuda financièra e logistica de l'Alemanha, cercant a destabilizar la Russia pendent la Primièra Guèrra mondiala, los bolchevics comptan sus mai de 2 milions de marcs donats pel govèrn del kaiser  Guilhèm II d'Alemanha, per far una granda propaganda,.
Las resistenças politicas
Gaireben la mitat dels líders màger bolchevics après la Revolucion d'Octobre an, d'un biais o d'un autre, lutat pel passat contra la politica de Lenin. L'amassada d'aquestes militants dins una meteissa organizacion tampauc signifiacava la desapareisson de divergéncias prèstas a sorgir jos las pressions de la situacion sociala.
L'oposicion de la tendéncia « Comunistas d'esquèrra » rebat en 1918 amb lo debat a l'entorn de la signatura del tracta de Brest-Litovsk. Quand Lenin prepausa d'acceptar los tèrmes de l'acòrdi amb l'Alemanha, es sostengut per una pichona partida del Comitat Central. L'avançada alemanda e las manòbras de Lenin li permetràn d'obtenir l'aprobacion de sas posicions e lo reget de las proposicions del grop « Kommunist » per una guèrra revolucionària. L'argumentacion dels comunistas d'esquèrra s'opausava al nacionalisme de la direccion bolchevica : l'engatjament dins una guèrra revolucionària ocupava una bona partida de las tropas llemandas, accelerant la casuda de la maquina de guèrra e l'aveniment de la revolution alemanda.
Mai generalament, los Comunistas d'esquèrra qualificavan la politica leninista de mediacion amb lo capital nacional e internacional, e estimavan que seriá mortala per la revolucion. Dins lor tèxte d'abril de 1918, las Tèsis sul moment present, escrivon : "La revolucion dels obrièrs russes pòt pas "se salvar" daissant lo camin de la revolucion internacionala e fasent de concessions al capital patriotic."
Lo 4 de març, lo comitat del partit de Petrograd fa peréisser lo primièr numèro de Kommunist, que ven l'organ dels Comunistas d'esquèrra. Lor oposicion se limita pas a la question del Brest-Litovsk e es tala qu'envisatjan de se separar del partit bolchevic e de se batre sus lors quita basas politicas dins una novèla organizacion. « Lo Partit deurà lèu decidir fins a qual gra la dictatura d'individuús deurà èsser espandida dels camins de fèrre e d'autres brancas de l'economia al quita Partit » ».
De comunistas d'esquèrra (Smirnov, Nikolaï Ossinski, Sapronov, etc.) se trapan dins lo grop « Centralisme democratic » que l'origina ven de 1919. En 1920, al IXn Congrès de març-abril, aqueste grop denòncia la centralizacion e los metòdes autoritaris del Comitat Central, lo « centralisme burocratic » e ki « centralisme autoritari ». Los centralistas democratics, que la revendicacion passarà jamai l'encastre de la democracia intèrna del Partit, seràn actius per preparar e realizar lo Xn Congrès. Mas lor ròtle serà alara eclipsat per aquel de « l'Oposicion obrièra ».
Anton Ciliga caracterisa lo « decistas » de l'epòca coma "l'oposicon de samajestar"; "sens voler se l'avoar, opausava al leninisme del periòde decadent de revolucion lo Lenin del periòde pujant". Atal podèron subreviure una decena d'annadas, una partida d'entre eles se liguèron al leninisme, alara que d'autres anavan evoluar cap a de posicions vesinas d'aquelas del Grop Obrièr de Gavril Miasnikov.
Tot coma lo grop Centralisme democratic, l'Oposicion obrièra se creèt en 1919, mas a la diferéncia d'aqueste, s'apièja sus una basa obrièra, subretot mejans de sindicats.
La « bolchevizacion » dels Partits comunistas
La « bolchevizacion » a partir de 1924, jos Stalin, significa la represa en man de la seccions nacionalas del movement comunista per lo far pas que rebatre  los punts de vista de Moscòu.
Lo centre de l'Internacionala comunista lutava contra las tendéncias divergentas que continussián d'existir al sen de diferents movements comunistas. La bolchevizacion marquèt la presa en man complèta dels partits nacionals per Moscòu, e foguèt lo pretèxte de fòrça exclusions.
Sens pejoratiu
Dempuèi la Revolucion d'Octobre, los mots « bolchevic » e « bolchevisme » foguèron utilizats al delà de far referéncia als bolchevics al sens estricte, mas tanben per designar los comunistas en geneal, sovent amb un reson pejoratiu.
Bela (afluent de Voltona)
La Bela (nom de verificar; la Belle en francés) es una aiga peitavina situada dins las Doas Sevras, dont afluent de Voltona e sosafluent de Charanta
Idronomia
Las atestacions ancianas son Fluvium Belane en 966; Aqua quæ vulgariter appellatur la Belau en 1291.
Nòtas
<references group="N"/>
Baume-les-Dames
Baume-les-Dames es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toutry
Toutry es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Estereoscopia
thumb|240px|Las doas fotos combinadas dins una animacion GIF que se vei a uèlh nud l'efècte tridimensional produch en crosar los uèlhs dins lrimatge estereoscopic de naut
L ' estereoscopia, imatge estereografica, o imatge 3D (tridimensional) es quina que siá tecnica capabla de donar una informacion visuala tridimensionala o de crear l'illusion de pregonditat dins un imatge. L'illusion de la pregunditat dins una fotografia, film, o mai imatge bidimensional es creada en presentant un imatge leugièrament diferent per cada uèlh, coma se pasa dins la nòstra forma abitual de veire la realitat. Fòrça ecrans 3D utilizan aquel metòde per transmetre los imatges. Foguèt inventada d'en primièr per Sir Charles Wheatstone en 1838. L'estereoscopia s'utiliza en fotogrametria e tanben pel léser amb la produccion de estereogramas. L'estereoscopia es utila per veire d'imatges fabricadas (trabalhada per ordinator) d'un ensems de donadas multidimensionalas coma aquelas obtingudas per de donadas experimentalas. La fotografia tridimensionala de l'indústria modèrna pòt utilizar escàners 3D per detectar e servar d'informacion tridimensionala. L'informacion 3D de pregunditat se pòt tornar bastir mejans de dos imatges utilizant un ordinator per metre en relacion los pixels correspondents als imatges d'esquèrra e drecha. Resòlvre lo problèma de correspondéncia dins lo camp de la vision per ordinator a coma objectiu de crear d'informacion significativa de pregoditat dempuèi dos imatges. La fotografia estereoscopica tradicionala consistís en crear una illusion 3D a partir d'un ecran d'imatges 2D. La forma mai simpla de crear dins lo cervèl la percepcion de prigondor es de donar als uèlhs de l'espectator dos imatges diferents, que representan doas perspectivas del meteis objècte, amb una pichona desviason similara a las perspectivas que de biais natural recebon los uèlhs dins la vision binoculara. Per evitar la fatiga visuala e la distorsion, cadun dels imatges 2D se cal plaçar pel melhor a l'uèlh correspondent de l'espectator de tal biais que quin que siá objècte a una distància infinida percebut per l'espectator deu èsser visualizat per aquel uèlh, e, en mai, l'imatge deu èsser orientat just al davant e dins la posicion adeqüada a la realitat. La vision obtinguda dempuèi cada uèlh deu pas se crosar.
Estereoscopia
L'imatge estereoscopica se basa sus la visualizacion de dos imatges que representon doas perspectivas diferentas d'un meteis objècte. D'aquel biais lo nòstre cervèl redep dos imatges mas las interprèta coma una sola produsent una sensacion tridimensionala, es a dire, apondent de pregonditat als imatges convencionals 2D.
.limo
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 17 de decembre de 2013.
Estereoscopia
Estereoscopia
Podèm situar lo fenomèn de l'esteresocopia a la primièra mitat del sègle XIX, quand un fisician de Gran Bretanha, Charles Wheatstone, establiguèt las basas de la vision tridimensional, bastissent d'esperel un aparelh per poder apreciar de figuras geometricas en relèu. En 1849 David Brewster dissenhèt e construiguèt la primièra cemèra fotografica estereoscopica, e, pauc aprè, un aparelh ver visionar amb de lents per poder observar las fotografias. Es important de notar, doncas, que los primèrs aparelhs apareguèron pauc aprèp la fotografia convencionala, aquò confirma que los estudis de l'estereoscopia ja se realizavan quitament abans l'apareision de la primièra camèra fotografica, per de personatges illustres coma Leonardo Da Vinci. Oliver Wendell Holmes, en 1862, construiguèt un modèl mai comòde d'utilizar. Pasmens, venguèt pas al vam al contrari de çò que se passèt amb la fotografia e mait tard amb lo cinèma estereoscopic. Sonqu'al metan del sègle XX, se tentèt de far una expleitacion comerciala d'aquel sistèma en tres dimensions, coma dins Los crimas del musèu de cera d'Andre de Toth el 1953. Mas aquelas tentativas d'aquela mena satisfaguèron pas lo public a causa de las dificultats de vision del film. Sonque lo cinèma IMAX, que permet veire los imatges en relèu sus de grands ecrans capitèt. En mai, l'estereoscopia a d'autres aplicacions que lo léser, coma la ciéncia e la medecina. Los progreses informatics permeton de representar d'imatges 3D que s'utilizan dins la cartografia o la medecina, en mai de las aplicacions industrialas e de l'astronomia, que permeton de veire d'astres d'un biais que la fotografia convencionala permetriá pas. Mai especificament, per poder observar d'imatges estereoscopics, foguèron creats diferents procediments, coma la visualizacion crosada, que l'imatge de drecha se vei a esquèrra e viceversa. D'autre procediments demandan la utilizacion d'aparelhs, coma l'anaglif, que cada uèlh de las son de color roge e blau. Un sistèma similar a aquel es la polarizacion, qu'utilitza la lutz polarizada per separar los imatges de drecha e esquèrra. Cal prene en compte que dins tots aqueles procediments, lo resultat final de la visualizacion variarà d'una persona a una autra perque cadun n'a una percepcion diferenta.
thumb|200px|imatge anaglfic
A l'ora d'ara se pòt trobar divèrsas aplicacions informaticaes per crear d'imatges e vedèos que permeton de las veire 3D amb lo material apropriat. Una autra futura aplicacion serà per la television convencionala, que en comportarà una nòva dimension. Existisson dos tipes de sensors remots. Sensors passius que detectan l'energia (radiacion) qu'es emetida o rebatida per l'objècte o los seus alentorns. Rebatisson la luz solar qu'es la font mai comuna de la radiacion mesurada pels sensors passius. Qualques exemples de sensors remots passius, son: la fotografia del cinema, los sensors d'infraroge, radiòmetres e mai. Al contrari, los sensors actius emeton d'energia amb l'objectiu d'analisar los objèctes e los seus alentorns. Lo sensor mesura la radiacion que se rebatís o se retrodispersa. Lo RADAR es un exemple actiu de la televigiléncia que lo temps de retard entre l'emission e lo retorn se mesura, permetent la localizaion, la nautor, la velocitat e la direccion d'un objècte.
Parallaxi en X
La parallaxi en X, parallaxi estereoscòpica, es causada per una rotacion dins la posicion d'observacion. Per generar un parelh estereo de fotografias aerianas, una camèra fotografica al bòrd d'un avion fa de fotos del terren a divèrses oras e posicions. Dins lo cas dels satellits, cal que las donadas sián reculhidas dempuèi doas posicions o angles diferents. Lo cambi dels punts d'observacion provòca una rotacion aparenta a la posicion de l'objècte al repècte de l'imatge de referéncia.
Angle parallactic
L'angle parallàctic, o angle de convergéncia, es format per l'interseccion de la linha de vista de l'uèlh esquèrra amb la linha de vista de l'uèlh drech. Lo punt mai pròche dels uèlhs d'aquelas interseccions a l'angle de convergéncia mai grana. Lo cervèl percep la grandor d'un objècte associant la pregonditat al seu suc e a la seuna basa amb lo angles de convergéncia que se forman vesent lo suc e la basa. Lo parallaxi en X e l'angle parallactic son en relacion. Alara que lo parallaxi en X aumenta, tanben o fa l'angle parallactic. Modèl estereo. Quand los uèlhs exploran d'airals que s'﻿encrosilhan entre un parelh estereo d'imatges, lo cervèl recep una percepcion tridimensional (3D) contunha de la superfícia. Aquò es causat perque lo cervèl percep de contunh los cambis dins l'angle parallactic d'un infinit nombre de punts de l'imatge que se superpausa per generar la percepcion del terren. Lo modèl tridimensional percebut es conegut coma modèl estereo.
Parallaxi en Y
Lo parallaxi en Y es present en fòrça parelhs estereo. Es la diferéncia de distàncias entre dos imatges d'un punt contengut dins lo plan vertical que possedís la basa airala. Pòt èsser causat per l'enclinason d'un o ambedos imatges al respècte d'un sistèma de referéncia exteriora. L'inclinason pòt donar coma resultat la desviacion de l'avion. Lo parallaxi de Y se pòt causar tanben per una variacion dins las nautors de vòl o si las imatges s'estampen dins d'escalas leugièrament diferentas. Fin finala, la parallaxi en Y pòt se passar se l'espectator pausa en linha los imatges incorrectament. En quantitats pichnas, lo parallaxi en Y pòt causar una fatiga visuala, pasmens, lo cervèl o compensa e lo modèl tridimensional ven alara visible. En quantitats granda, lo parallaxi en Y fa impossible la vision estereo.
Exageracion visuala
L'exageracion verticala es presenta dins totes los parelhs estereo e se deu a la dispersion entre las escalas verticalas e oritzontalas d'un modèl estereo. En condicions normalas, l'escala verticala es mai granda que l'orizontala. Aqueles interpretan de l'imatge devon prene encompte aquel efècte per estimar las nautors dels objèctes. L'exageracion verticala s'interprèta melhor quand se considèra la relacion entre la geometria de projeccion de l'imatge e la geometria de vista de un modèl estereo. L'exageracion verticala es la diferència entre las relacions de la base de la projeccion de l'imatge a la nautor de vòl e la basa de la vision estereo a la nautor que lo modèl estereo es vist utisant un dispositiu de vision estereoscopica.
Integracion d'imatges
Matematicament, un imatge es la representacion de l'espaci tridimensional dins un mitan 2D. La vision d'imatges de la superfícia de la Tèrra en estereoscopia dóna als interprètas d'una informacion mai qualitativa e quantitativa qu'un sol imatge. Los cartografs, los engenhièrs, los geelògs, los idrologistas e mai scientifics utilizèron tradicionalament la vision estereo dins lo seu trabalh. Un modèl estereo pòt contenir l'informacion suls penjals, la dimension de formas de la tèrra e las elevacions de biais fòrça mai clarament qu'una representacion 2D. Encara, los models estereo pòdon mostrar de relacions entre las formas del terren e la vegetacion, las expleitacions de minerals, o los sistèmas d'assecament que no son pas evident de veire amb un sol imatge.
Vision estereoscopica
Utilizant de parelhs d'imatges de radar se genera del meteis biais qu'en fotogrametria convencionala la vision estereoscopica. Lo contraròtle del posicionament dins l'imatge permet d'anular lo parallaxi en Y, d'aquel biais l'operator suprimís lo parallaxi en X, fusionant las marcas flotantas e mesurant lo parallaxi bidimensional entre los dos imatges per cada punt. L'operacion visuala de supression de parallaxi combina un aspècte geometric, "fusion de las marcas flotantas" e un aspècte radiometric, "cerca de punts omològs dins los imatges". Aquò es lo principal avantatge de la vision en estereo, per integrar simultanèament, la percepcion generala del relèu e lo senhal de retorn d'ambedos imatges. La correspondéncia automatica es sensibla a las dispersions radiometricas que la correspondéncia visuala en la cerca de punts omològs dins los dos imatges. La vision estereoscopica demanda la propagacion de l'error de parallaxis artificials de las coordenadas dels punts de contraròtle (GCP, ground control points). Encara, l'utilizacion d'imatges estereo facilita lo processus d'identificacion d'una caracteristicas coma: punts de contraròtle sobre la capa dels bòsc, rius, bacins, eca. dins lo metòde estereoscopic, l'extraccion planimetrica de las caracteresticas es independent de l'altimetria. Un parelh estereo tanben dona una informacion mai quantitativa qu'un sol imatge, peque permet una visualizacion tridimensionala del terren.
Voltona
La Voltona (la Boutoune en peitavin, la Boutonne en francés) es un afluent drech de Charanta.
Idronomia
Las atestacions ancianas son Vultumnis en 830; Vultonna en 951; Vulturna vers 1031; Vultumna en 1045; Vultona en 1186; Voltonna en 1243; Vultunum, Vuturnum, Votunne en 1244; Voltonne en 1244; Vultonia en 1245; Wulturni aqua au seglhe XIII; Vultone en 1300; La Voutonne en 1412; La Vieille-Voultonne en 1473.
Nòtas
<references group="N"/>
Clara Zetkin
200px|thumb Clara Zetkin (5 de julhet de 1857 - 20 de junh de 1933) èra una militanta e cap revolucionària alemanda.
.domains
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 17 de decembre de 2013.
Pougny (Nièvre)
Pougny es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dictatura del proletariat
La Dictatura del proletariat (alemand Diktatur des Proletariats) es una forma de govèrn postulat pel marxisme coma instància de transicion revolucionària entre lo capitalisme e la societat comunista. Segon lo marxisme, la quita existéncia de quin que siá tipe d'Estat implica la dominacion d'una classa sociala sus una autra.
Segon Karl Marx, dins lo regim capitalista, quitament dins de las condicions de la democracia, existís una dictatura de la borgesiá, al pejudici dels trabalhadors e de l'ensems del pòble. Marx postula la necessitat d'una revolucion que lo proletariat s'establisca coma classa dominanta, per se dissòlvre pauc a pauc coma tala, dins una transicion cap a una societat sens classas. La dictatura del proletariat seriá l'estapa segent directament lo passatge del poder de la part de la classa obrièra, ont que se crèa un Estat Obrièr, que, a causa qu'es un estat, seriá una dictatura d'una classa sus autra (dins lo cas, aquesta del proletariat sus aquesta de la borgesiá).
Lo concèpte de dictatura del proletariat foguèt enonciat per Karl Marx dins lo Manifèst comunista (1848) e desvolopat per Lenin dins L'estat e la revolucion (1917).
Lenin afirma: "Pr'aquò, la dictatura del proletariat, es a dire, l'organizacion de l'avantgarda dels oprimits en classa dominanta per mestrejar los opressors, pòt pas resultar d'un simple espandiment de la democracia. Al meteis temps qu'una expansion considerabla de la democracia, venguda pel primièr còp democracia pels paures, democracia pel pòble e non pels sacs de sòus, la dictatura del proletariat balha una seria de restriccions a la libertat pels opressors, los expleitors, los capitalistas. Aqueles, se deu los mestrejar per liberar l'umanitat de l'esclavatge salariat; cal trencar lor resistença per la fòrça; e es evident que, ont i a repression, i a violéncia, ont i a pas de libertat, i a pas de democracia. [...] Democracia per l'immens majoritat del pòble e repression per la fòrça, es a dire exclusion de la democracia pels expleitors, los opressors del pòble; es atala la modificacion que subiguèt la democracia pendent la transicion del capitalisme cap al comunisme"
Es important de diferenciar doas estapas dins l'istòria de la concepcion de la dictatura del proletariat. D'en primièr, Karl Marx e Friedrich Engels parlavan sonque de la presa del poder estatal de la part de la classa dels trabalhadors; pasmens, après l'experiéncia de la Comuna de París, concluguèron que per exercir la Dictatura del Proletariat, la classa obrièra podava pas prene la plaça dins las estructuras estatalas existentas, mas que li cal destruire l'Estat borgés e realizar un Estat obrièr basat dins l'organizacion collectiva (Comunas o de Conselhs) de la classa obrièra
.computer
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 17 de decembre de 2013.
Grust
Grust (Grust en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan e en País Tòi, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [grust] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Anerius de Grust, enter 1025 e 1078, Grust en 1077-1078 et ath sègle XII, de Grusto, en latin, en 1379, Grust en 1429.
Segon R. Aymard, Gretz, « ròc esquistós », qu'ei malaisit pr'amor deth sufixe -ust; eth mot dera Varetja grusa, « cau », correspón pas ara situacion deth lòc. Qu'an prepausat tanben eth nom galloroman d'òmi Grussus.
Segon Miquèu Grosclaude, eth nom que demòra escur; era finau -ust qu'ei signe d'un nom hòrt ancian.
Poil (Nièvre)
Poil es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
thumb|left|250px Pél es un vilatge situat a l'èst de la Nièvre (58), a una desena de quilomètres al nòrd-es de Luzy.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.center
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 17 de decembre de 2013.
Soviet
Lo tèrme soviet (del rus : cове́т, conselh) designa d'en primièr un conselh d'obrièrs, de païsans e de soldats en favor de la idèas progressistas dins l'Empèri rus, prenent lo poder dins una organizacion locala (una usina, una vila, una província…) a partir de 1905. L'origina d'aquesta practica ven del vetche, un tèrme qu'es sinonim de soviet dins l'anciana Russia, e que « correspondava a una mèna de dièta, organ màger de la poténcia politica de la ciutat ».
.careers
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 17 de decembre de 2013.
.company
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 17 de decembre de 2013.
Geu
Geu (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Soviet
Istoric
En l'abséncia de sindicats, l'idèa d'una organizacion representativa dels obrièrs puèi dels païsans fa son camin jos forma dels soviets. Son jutjats per Lenin "cent còps mai a esquèrra" que los bolchevics. Apareisson d'en primièr en província dins lo ròtle de comitats de cauma efemèrs (aqueste mot rus significant conselh es adoptat pel primièr còp en 1905 pels obrièrs d'una usina textila d'Ivanovo per designar lor comitat de cauma) puèi prenon un sens mai politic plus amb la fondacion del Soviet de Sant Petersborg lo 13 d'octobre e de Moscòu lo 5 de decembre. Dins son obratge, Volin afirma que l'idèa de soviet es anteriora. Segon el, sorgís espontanèament e foguèt adoptada per d'obrièrs quand de reünions tengudas a partir de l'endeman del Dimenge roge, en genièr de 1905, a Sant Petersborg.
Geu
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [yéw] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : ''Guilhem Ar. de Ieu cap a 1050-1070, de Geu en 1168, de Geu en 1313, de Ieu, ath sègle XII o XIII e en 1313, de Gieu, Giu en 1384, Jeu en 1429, Geau en 1614, Jeu en 1768, Geu'' (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Soviet
Istoric
Après la revolucion de Febrièr de 1917, un soviet se reforma, mas los soviets exercisson al final pas jamai de poder vertadièr: de febrièr a octobre de 1917, lo poder es tengut per un Govèrn provisòri dirigit d'en primièr pel prince Lvov puèi a partir de julhet per Aleksandr Kerenski. Lo Soviet de Petrograd, domorant al palais de Tauride coma lo Govèrn provisòri, es lèu en situacion de rivalitat amb aqueste per l'exercici del poder.
Geu
Toponimia
Segon Dauzat, eth nom qu'ei escur. Segon Negre, Geu que vien benlhèu deth gascon gèu, « Sambucus ebulus, gèule, eule, sambuc », mes Simin Palay que horneish autes dus sens : torrada e vesc.
Soviet
Istoric
Lo mot d'òrdre defendut pels bolchevics jol vam de Lenin es : « Tot lo poder als soviets ! » (segon Volin : "per tocar l'esperit de las massas, ganhar lor fisança e lors simpatiás, lo partit bolchevic lança [...] de mots d'òrdre que, fins alara, caracterizavan [...] l'anarquisme.)". A partir d'octobre de 1917, lo poder es tengut per de « comissaris del pòble », aprobats pel Congrès dels Soviets (delegats elegits pels soviets), dirigits per Lenin. Segon Hannah Arendt, "Lo regim bolchevic despolhèt los conselhs (los soviets, segon lor nom rus) de lor poder alara qu'èra encara dirigit per Lenin, e panèt lor nom per se'n afublar alara qu'èra un regim antisovietic ."
Geu
Toponimia
Segon Miquèu Grosclaude, era torrada e eth vesc non son elements caracteristics; pr'aquò eth sambuc que pòt hornir toponimes, donc benlhèu tanben era soa varietat ebulus. Per aqueth mot, l'Atlas Lingüistic de Gasconha (mapa 159) qu'a yèu ath punt Lorda. Que demòra ua dificultat : eth nom de Geu qu'a un e barrat e gèu, « sambucus ebulus », un è obèrt ...
Soviet
Istoric
En seguida, en Union sovietica, lo « soviet » èra oficialament un organ a l'encòp legislatiu e executiu de delegats elegits, a mai d'un nivèls (locals, municipals, republicans o federal). Lo poder èra en realitat tengut pel Partit comunista de l'Union sovietica coma partit unic. Lo « Soviet suprèma » foguèt l'organ legislatiu mai naut existissent que siá al nivèl federal o al nivèls de la republicas sovieticas.
.camp
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 17 de decembre de 2013.
Geu
Toponimia
Geu qu'ei a costat deth castèth [|Jalou]. Ligam dab eth mot de « semedia » gelus (haut) ?
Étricourt-Manancourt (Sòma)
Étricourt-Monancourt en picard (Étricourt-Manancourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Saint-Aubin (Pas de Calais)
Saint-Aubin es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bolvronn
Bolvronn en breton ( Bouvron en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Bibliotèca d'Assurbanipal
thumb|right|Tauleta de l’[[Epopèia de Gilgamesh trobada dins lei vestigis de la bibliotèca.]]
La Bibliotèca d'Assurbanipal es una colleccion de 30,000 tauletas d'argiela que data dau sègle VII avC. Foguèt descubèrta en 1849 per l'arqueològ britanic Austen Henry Layard (1817-1894) dins lei roïnas d'un palais de Niniva, capitala de l'Empèri Assirian. La màger part es escricha en cuneïfòrme akkadian. L'ensemble compren de tèxtes sabents e literaris que son una fònt majora per l'estudi de la Mesopotamia Antica.
.cab
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 17 de decembre de 2013.
Francís Gag
Francís Gag (naiscut Francis Gagliolo ; eu signava Francis Gag ; Niça, 1900 – 1988) foguèt un autor dramatic e un actor niçard e majorau dau Felibritge.
Avans la Segonda Guèrra Mondiala compausèt de comédia que venguèron classicas e canonicas dau genre en niçard (Lou sartre matafiéu, 1922 ; La pignata d’or en 1936 ; Lou vin dei padre, 1937), puei, creét son pus famós personatge : Tanta Vitourina.
Sa tropa demòra encara viva sota lo nom de Théâtre Niçois Francis Gag.
Dolo
Doloe en galò; Doloù en breton ( Dolo en francés) es una anciana comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Ferrat
vinheta|261x261px|Femna al potz, Jacek Malczewski Un ferrat, o una selha es una aisina en forma de cilindre, o de còn troncat, de fons mai sovent plan, e dotat d'una ansa de rabatre pel transpòrt. Es utilizat per portar de liquids e a vegada de solids. Tanben pòt èsser un embalatge per gardar de produchs industrials (coma la pintura) o alimentari (coma la crèma fresca), dins aqueste cas es dotat d'un cobertor.
Los ferrats de metal an sovent un rebòrd al pé de tòla mas espesa, evitant al fons de tocar lo sòl, per tòca d'estabilitat e de netetat. L’ansa dels ferrats es sovent metallic. Pòt aver una manada de fusta de plastic. L'ansa a sa mitat pòt èsser en forma de bocla permetent lo passatge d’una còrda (ferrats de poses o ferrats pel batelièrs). L’ansa s’articula sovent dins doas pèças lateralas. Unes ferrats pòdon avèr una canèla.
Las dimensions e la forma varian segon l'usatge.
Aleksandr Kerenski
Aleksandr Fiodorovitch Kerenski, en rus: Александр Фёдорович Керенский; 22 d'abril de 1881 (4 de mai de 1881 dins lo calendièr gregorian) – 11 de junh de 1970 es un avocat e òme politic rus, membre del Partit socialista revolucionaris. Après la revolucion de Febrièr, ocupèt diferents pòstes ministerials dins los dos primièrs govèrns del prince Gueorgui Lvov, puèi el meteis al cap del Govèrn provisòri, abans d'èsser caçat del poder pels bolchevics pendent la revolucion d'Octobre.
Los primièers passes politics
Aleksandr Fiodorovitch Kerenski nasquèt a Simbirsk (Olianovsk en 1924), vila ont tanben nasquèt Lenin detz ans abans el, primièra encontre indirècta amb lo futur dirigent bolchevic.
Falen d'un prèste ortodòxe, Kerenski deu a son paire Feodor una educacion sonhada. Decidissent de trencar amb la tradicion familiala, dintra a l'universitat de Kazan, per venir institutor puèi inspector e provisor de dos licèus – dròllas e dròlles  – a Simbirsk. E mai, element qu'ajuda sa pujada sociala, Feodor (1845-1912) esposa Nadezhda Adler, la filha d'Alexander Adler, cap del burèl topografic del districte militar de Kazan e de Nadezhda Adlerova (nascuda Kalmykova), filha d'un ancian sèrv que crompa sa libertat abans l'abolicion del servatge en 1861, que ne venguèt un ric mercand moscovita. Lo paire d'Alksandr obten una novèla promocion en 1890. Ven inspector dins une novèla region conquerida per l'Empèri rus, lo Turkestan. Alara futur revolucionari passa mai granda partida de sa joventut a Tachkent.
L'an seguent, los eveniments politics de l'empèri lo meton al primièr reng de la resisténcia legala al poder imperial. Avocat engatjat, ajuda fòrça militants victimas de la repression policièra, coma las victimas del « Dimenge roge », çò que li val d'èsser arrestat, puèi exiliat a Tachkent en decembre de 1905 per possession de literatura illegala. Liberada en abril de 1906, los ans segents s'engatja encara mai dins la defensa dels prisonièrs politics, e tanben de sos futurs adversaris de la fracion bolchevica del POSDR. Sos succès de pretòri favorisan, en 1912, sa dintrada a la IVa Doma coma deputat, dins lo camp trabalhista. Amb aquesta posicion, ven encara mai sensible a la defensa dels drechs civics. Es tanben, a aquesta epòca, un dels dirigents francmaçons lmai conegut de Sant Petersborg, avent estat iniciat dins la lòtja Pichona orsa.
Orator de tria, se dich, Kerenski rejonh mai tard lo grop parlementari del Partit socialista revolucionari, considerant amb simpatiá son estrategia d'ajuda a las populacions dels camps qu'es segon el mai respectuosa de la realitat sociala del país, lo mond obrièr essent encara, a l'epòca, sonqu'embrionària dins l’empèri. Aquesta posicion minoritària empacha pas Kerenski de portar totes sos esfòrces per radicalizar la cambra bassa, tot se preparant a son futur ròtle revolucionari. Es tanben un militant confirmat, vertadièr conspirator professional per que le repeartge dels espions, lo contornament de las filaturas, la mestresa de las correspondéncias secrètas, son venguts pauc a pauc una segonda natura.
Al començament de la guèrra, en 1914, Kerenski fa pauc parlar d'el a sen de la Doma. Coma fòrça òmes politics russes, es pasmens convencut que lo conflicte va menar a l'aclapament del regim tsarista. Se bastís un perfil politic d'opausant absolut a l'autocracia tot en refusant los mots d'òrdre marxistas.
Lo menaire de la primièra revolucion
drecha|vinheta|299x299px|Aleksandr Kerenski en 1917.
La pujada cap al poder (febrièr-mai)
Quand espelís la revolucion de Febrièr (dicha « borgesa » dins l'istoriografia sovietica) en febrièr de 1917, Kerenski es un dels caps de l'oposicion. Aqueste estatut li val de pujar las escalons politics mentretant la radicalizacion de las fòrças que se disputisson lo poder. Lo 27 de febrièr, amb la casuda de Nicolau II, se met en plaça dins lo país una dobla autoritat: lo comitat provisòri de la Doma, format de deputats del centre de l'esquèrra moderada d'un costat, lo soviet dels deputats obrièrs de Petrograd que rejonheran enseguida los delegats dels soldats. Installat al palais de Tauride, lo soviet es alara presidit pel menchevic Nicolas Tchkhéidzé, assistit per Kerenski, coma vicepresident.
Alara que lo movement bolchevic s'espandís amb lo retorn dels exiliats — amb Lenin — un segond govèrn provisòri es format al mes de mai, una autre còp jos la presidéncia del prince Lvov. Aqueste còp, Kerenski s’impausa al vejaire de sos collègas prenent la responsabilitat de la guèrra, pòste dempuèi ont prepara l’ofensiva Kerenski menada en Galicia en junh.
Lo mèstre de la Russia (mai-setembre)
En julhet, la demission dels ministres cabdets (o KD) provòca una novèla crisi ministeriala. Al meteis moment, a Petrograd, de manifestacions sostengudas pels Bolchevics son organizadas contra lo govèrn provisòri. La repression menada per l'executiu obliga Lenin a se refugiar en Finlàndia.
La demission del prince Lvov, sul pic, permet a Kerenski de dirigir un cabinet de transicion. A la fin del mes de julhet, amb l'acòrdi del soviet, forma un govèrn novèl de majoritat socialista. Kerenski, pel primièr còp mèstre del país, va demorar al cap de la Russia pendent près de 100 jorns. A 35 ans, es sus totes los fronts, totes los emponts, menant al meteis temps l'eliminacion dels membres de l'ancian regim coma lor defensa alara que la gentalha menaça lor vida. Al moment, la popularitat del cap del govèrn es extrèma.
La conferéncia d’Estat consultativa (près de 2500 participants designats dins totes las categorias de la populacion) sorgís alara la personalitat autoritària del general Kornilov. Una setmana mai tard, jol pretèxte de prevenir una eventuala sosmauta bolchevica, aqueste envia de tropas dins la capitala tot demandant la retirada dels ministres « incapables ». Après de moments de flotament, Kerenski destituís Kornilov tot s'apiejant suls soviets per blocar l'avançada de sos partisans a Petrograd. A aqyeste moment, Kerenski prend d'esperel le comandament de l'armada e instaura una Republica russa lo 14 de setembre de 1917.
A la fin del mes de setembre, forma un tresen govèrn de coalicion. Son problèma màger demora la gestion de la guèrra. La Russia es agotada per tres ans de conflicte alara que la populacion vòl la patz. Kerenski e los autres responsables politics se senton al contrari obligats de respectar lors engatjaments al vejaire de la Tripla Ententa, es a dire de contjunhar la guèrra fins a una victòria encara mai ipotetica. Crenhon mai que l'Alemanha exigisca de concessions territorialas importantas en cambi d'un armistici.
Aqyeste refús de desengatjament, amb un cert nombre d'errors tacticas, son la causa màger de sa casuda. La propaganda dels partits d'esquèrra, al primièr reng lo partit bolchevic, promés al pòble « de pan, la patz e de tèrras ». Los soldats del front, fòrça receptius a aqueste discors, desertan en massa per rejónher lors vilatges en amplificant la desintegracion de l'armada.
La fin del govèrn provisòri (setembre-octobre)
Lo còp d'Estat del 25 d'octobre de 1917 (7 de novembre de 1917 dins lo calendièr gregorian) capita sens granda dificultat. Petrograd es dins las mans dels soviets infiltrats pels Bolchevics. La « Granda Revolucion socialista d'Octobre » liquida atal lo poder borgés en unas oras. Kerenski escapa a sos adversaris. Se refugia a Pskov, ont ensag d'amassar de tropas leialas per poder reconquerir la capitala. Son armada pren Tsarskoïe Selo, mas es batuda l'endeman a Polkovo.
Viu las setmanas seguentas dins la clandestinitat a cò d'amics abans de poder quitar lo país per la França a la prima de 1918, passant per Mormansk, amb l'ajuda dels Britanics. Just abans sa partança, Kerenski aviá envisatjat de se presentar per surpresa a l'assemblada constituenta, segur que son eloquéncia auriá podut capvirar l'opinion. Los sieus capitan a lo dissuadir.
Un exili fòrça long
Alara, Kerenski que viu a París fins a 1940, foguèt al centre de las divisions e brègas entre los exiliats russes a l'estrangièr que fòrça d'eles, coma los monarquistas, veson en el, benlèu amb rason, l'enterraire del tsarisme. Tota sa vida, a partir d'alara, serà una justificacion de contunh de son passatge al cap del govèrn provisòri.
Installat a París, pendent la guèrra civila russa, sosten pas cap faccion e s'opausa al regim bolchevic coma a las armada blancas que los caps tentent alara, amb l’ajuda dels Alliats, de capvirar lo bolchevisme e, per unes, de restaurar la monarquia. Escrivan prolific, subretot sul periòde revolucionari, publicant per exemple La Catastròfa (1927), La Revolucion russa - 1917 (1928), La Crucifixion de la libertat (1934).
Quand los Alemands envasisson la França en 1940, Kerenski deu encara fugir. Se'n va als Estats Units d'America. Pendent l'ofensiva alemanda contra l'Union sovietica en junh de 1941, dona son sosten a Stalin mas aquesta initiativa recep pas responsa. Pendent lo conflicte, prend la paraula dins d'emissions radiofonicas per encoratjar l'esfòrç de guèrra dels Alliats. La patz tornada, organiza un grop nomenat « Union per la liberacion de la Russia », sens grand resultat. Son discors pèsa pauc fàcia als succès d'una URSS victoriosa qu'espandiguèt son influéncia sus tota l'Euròpa orientala. Après una corta demorança en Austràlia amb son esposa, Kerenski torna a París en 1949 abans de partir definitivament pels EUA.
Installat a Nòva York, passa la majora partida de son temps a l'Institut Hoover, ont contribuís a recaptar l'enòrme fons d'archius tengut per aqueste centre de recerca. En 1955, sempre en quista de documentadion sus la Russia, Kerenski va Stanford, universitat on dirigís pendent mai de detz ans un seminari. Utiliza diferents documents que compila, traduch, nota e publica, de materials de sas memòrias presentats als EUA a la fin de 1965 Russia and History's Turning Point.
Kerenski, un dels darrièrs actors dels eveniments de 1917, morís a Nòva York en 1970 avent cregut fins a la fin que la "libertat tornarà nàisser dins sa patria" e pauc après un ensag fracassat — en 1968 — de visitar l'URSS. La Glèisa ortodòxa russa li refusa l'enterrament crestien, lo considerant coma un dels responsable màger de la presa del poder pels comunistas. Après los obsèquis, sa familha organiza son inumacion a Londres, al cimetièri de Putney Vale.
Vida privada
Kerenski sde maridèt dos còps. Sa primièra esposa, Olga Baranovski (1886-1975), filha d'un general e falena d'un universitari professor de matematicas a la facultat d'Helsinki, divorciarà sonqu'en 1939 après mai de vint ans de separacion. Près de tres ans après la revolucion d'Octobre, Olga capita dins de condicions dificilas a fugir la Russia amb sos dos filhs per se refugiar en Granda Bretanha. Èra d'ascendéncia de mai d'un scientifics e tecnicians, çò qu'explica benlèu la destinada de sos enfants que, ambedos, coma Oleg (1905-1984), son venguts d'engenhaires britannics celèbres.
Son segon mariadatge se faguèt en agost de 1939 amb Lydia Tritton (1899-1946), jornalista d'origina australiana encontrada a París a la fin dels ans 1930. Demorant en França, lp parelh deu fugir l'avançada alemanda passant la frontièra espanhòla eur embarcar sus una nau anglesa a Sent Joan de Lus. Establir als EUA, s'installant a Nòva York puèi dins lo Connecticut. Acabada la guèrra, son esposa volgava tornar en Austràlia, Alexandre s'establís a Brisbane ont aquesta, pauc après lor installacion, morís en abril de 1946.
La Faloise
Faloèse (Sonme) en picard (La Faloise en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Villiers-Couture
Villiers-Couture es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Saint-Nicolas (Pas de Calais)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Antr
Antr en breton (Indre en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.