cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Issenhausen
Geografia
Issenhausen est située à 35 km au nord-ouest de Strasbourg, entre la plaine d'Alsace et le piémont (contrefort) vosgien sur des terrains sédimentaires (lœss). Le paysage est constitué de collines (le point culminant se trouve sur le Moenchberg à 254 mètres). Le village de type « village-rue » se trouve à flanc de colline et l'ensemble du territoire communal forme une cuvette.
Le ruisseau « Bachgraben », affluent de la Zorn arrose la commune.
Socialisme utopic
Lo socialisme utopic o premodèrne es un concèpte ambigu ont s'incluson dempuèi protoanarquistas fins a liberals. Lo tèrme de socialisme apareis de manièra simultanèa en França e en Anglatèrra al decenni de 1830, mas son contengut era alavetz pauc definit. Tota la primièra mitat del sègle XIX veguèt sorgir de doctrinas nombrosas sus la reforma sociala que diferisson radicalament de las utopias renaissentistas e de las efusions sentimentalas del sègle de las Luses, fondamentalament pr'amor que los autors novèls se trapan amb un problèma que lors predecessors avián pogut pas imaginar: las consequéncias socialas catastroficas de la Revolucion industriala.
Gents del Libre
Las gents del Libre o ahl al-kitâb (arab : اهل الكتاب) son aqueles a qui, segon l'Alcoran, los messatges divins son estats revelats mejans un libre revelat a un profèta.
Socialisme utopic
Los primièrs movements
Las primièras denóncias seriosas de la situacion venguèron del movement ludita, en referéncia al líder Ned Ludd. Consistissián en un movement violent e pauc organizat que denonciava lo maquinisme e las maquinas coma colpables de la pauretat dels trabalhadors. En 1815 i aguèt una granda explosion ludita en Anglatèrra, amb la destruccion de maquinas per tot lo país. En 1819 Sismondi critiquèt dempuèi un punt de vista pessimista e revolucionari los efèctes de la revolucion industriala, pr'amor que considerava que la concurrència liura (la possibilitat que totòm accedisque amb las meteissas condicions al mercat) produsiá pas d'armonia dels interèsses o d'egalitat de las condicions, senon la concentracion progressiva de las fortunas, que se'n derivarián las crisis de superproduccion que, al luòc de melhorar la situacion dels obrièrs, l'empejoravan. Al delà, las legislacions dels govèrns britanics afavorissián l'esplecha sociala e l'injustícia, per exemple, a travèrs la reforma electorala de 1832 que redusiguèt considerablament lo cens de votants, la lei d'indigents de 1834 e d'autras leis suls meteis collectius que dins la practica donavan de man d'òbra semiesclava als fabricants.
Caracteristicas del socialisme utopic
Fòrça influït per l'Illustracion, l'utopisme a una vision positiva de l'Istòria e de l'òme, qu'es considerat bon per natura. Per aquò met de manifèst las contradiccions entre la justícia sociala coma aspiracion del liberalisme e la realitat. A diferéncia de Karl Marx, los utopistas an pas en compta lo ròtle de la lucha de classas dins l'istòria, pr'amor que lor movement es elitista e aluenhat de las massas obrièras. Malgrat aquò, los utopistas foguèron los primièrs en plantejar fòrça dels postulats de l'obrerisme: l'internacionalisme, l'intervencionisme de l'Estat, la lucha armada revolucionària, la transformacion del modèl social...
Gents del Libre
En islam, lo concèpte s'aplica als pòbles monoteistas que la religion es fondada sus d'ensenhaments divins mejans un libre revelat a un profèta e ensenhat per aqueles darrièr. Pels musulmans ortodòxes son incluses al mens totes los crestians, josieus (karaïtas e samaritans), e los sabeans (mai sovent identificats als mandeans). Le concèpte s'espandís a vegada als Zoroastres que benefician d'aquel estatut a causa de lor libre sant, l'Avesta.
Socialisme utopic
Lo socialisme productivista
Lo comte de Saint Simon es son representant pus important. Fòrça influenciat per l'Enciclopèdia e lo cientifisme, e per la Novèla Atlantida de Francis Bacon, crei que lo poder deu èsser dins las mans dels scientifics e dels industrials. Encara que admet pas de classas socialas, distinguís entre los productors, donc, los industrials, e los ocioses, en donant un valor suprèm al trabalh. Partisan de l'intervencionisme de l'Estat per promòure lo cambiament, prepause d'abolir lo dreit d'eretatge e de nacionalizar los mejans de produccion. Crei que los elèits son bons, e que sonque cal que se mantengan fidèles al cristianisme dins son versant mai umanista per tal d'assegurar lo ben social. Louis Blanc, per contra, representa la revolucion des del poder. Pendent l'ondada revolucionària de 1848 fondèt los Talhèrs nacionals, a mejan camin entre una cooperativa e un sindicat, qu'èran un reflèxe de sa principala aportacion teorica: que lo trabalh es un dret e, coma tal, s'a de garantir. Son ideologia es condensada dins son assag L'organizacion del trabalh, de 1839, ont afirma que la pression de la concurréncia es la causa de totes los mals que subís la societat.
Gents del Libre
Fòrça de juristas dels començaments de l'islam, coma Malik ibn Anas, fondator de l'escòla malekita, conven tanben d'i inclure lo zoroastrisme (tanben reconegut atal dins l'Iran actual). Mai tard, l'interpretacion legala s'espandiguèt per adaptar lo concèpte a d'autres non musulmans vivent dins de païses de majoritat musulmana (per exemple, indós en Índia), ont lo régime de la dhimma lor foguèt accordat (pagament de la jizya, l'estatut de proteccion, libertat de culte, eca.), mas pas las autras possibilitats prevista pels crestians, josieus e sabeans. Per exemple, un òme musulman pòt pas se maridar amb una femna atèa, agnostica o politeïsta se se convertís pas a l'islam.
Socialisme utopic
Lo socialisme associacionista
Aqueste tipe voliá pas melhorar lo modèl social existent, senon establir un novèl a comptar de formas novèlas d'associacion comunala.
Robert Owen
Un dels partisans pus coneguts es lo galés Robert Owen, fòrça interessat dins la morala, per que considerava que l'unica manièra d'aténher una societat novèla èra a travèrs de la formacion integrala, fisica e morala dels òmes e las femnas se podriá far qu'actuèssen racionalament. Sa ideologia se basa sus quatre punts: Coma se vei, es una doctrina assimilabla aisidament per la borgesiá, ja que las idèas d'Owen son un barrejadís d'utilitarisme e d'idealisme pauc definit. Al delà, l'idèa que la reforma sociala es possible d'aténher independentament de la lucha politica e de la presa del poder tanben interessava la borgesiá. Owen arribèt a despartir d'accions de sa fabrica entre sos trabalhadors, motiu d'èsser presentat sovent coma lo paire del cooperativisme, mas sonque lo 49% de las accions, donc lo contraròtle eficaç de l'entrepresa continuèt dins sas mans, e s'es demostrat qu'abans un an la majoritat de sos trabalhadors avián ja vendut lors accions per poder viure.
Gents del Libre
L'Alcoran
I a tanben fòrça de passatges que presican de relacions conflictualas mas cal tanben saber qu'aquò se fa dins un encastre logic e qu'aqueles versets son dispausats segon lo temps qu'apareguèron. Per exemple :
Aquel segon verset a un contèxte, coma tot verset coranic, e le contèxte de es que qualques josieus de la comunautat de Medina prepausèron d'acceptar l'islam en cambi de la modificacion d'unes versets que lor fasiam problèma, d'ont l'apèl del l'Aloran a los seguir pas e a seguit l'Alcoran.
En règla generala, un musulman deu pas seguir los crestians o los josieus dins lors polemicas sonque per esperit de complaséncia, mas mantenir las seunas posicions amb cortesia coma es indicat dins lo primièr verset citat.
Femi Kuti
Femi Anikulapo Kuti, nascut le 16 de junh de 1962, es un musician nigerian qu'es lo filh de Fela Anikulapo Kuti, lo creator de l'afrobeat, una mescla explosiva de jazz, de funk e de musica africana tradicionala.
Gents del Libre
L'Alcoran
Dins tota l'istòria islamica, los musulmans empleguèron aqueles versets per justificar de posicions plan diversas cap als non musulmans. Segon los epòcas e los luòcs, los musulmans faguèron pròva de fòrça de tolerança cap als non musulmans; a d'autras de non musulmans foguèron tractats coma d'enemics e persecutats. L'estatut de dhimmi es una de las illustracions d'aquela diversitat e de nuanças a donar al subjècte de l'evaluacion del tractament de las minoritats non musulmanas dins d'Etats musulmans.
Femi Kuti
Es nascut a Londres, mas visquèt son enfança a Lagos en Nigèria.
Gents del Libre
Similituds dins la cresença
Gaireben totes los crestians se nomenan pas d'esperel « gents del Libre », mas preferisson l'expression « gents del Vèrbe », perque creson al Crist, Paraula viventa de Dieu facha carn e que se fa present dins l'Eucaristiá. Los musulmans, eles, se rejongan los crestians sul fach que lo Crist (citat coma "Issa" (عيسى) dins l'Alcoran) nasquèt de la verge Maria sans paire, creson, al contrari, qu'èra pas qu'un profèta enviat per Dieu coma los autres profètas. Ne fan tesmòni los versets 34 e 35 de la Sorata de Maria
Ieti
thumb|240px|Supausat [[cuèr cabelut d'un Ieti, al monastèri Khumjung, en Nepal.]] Lo Ieti o abominable òme de las nèus es un criptid, un èsser legendari de las mitologias de Tibet e de Nepal. De còps que i a interpretat coma un monin gigant emparentat amb lo Pè Grand nòrd-american. Davant l'abséncia totala de pròvas, demora pas que de relats qu'o descrivon coma un monin gigant bipède que seriá localizat dins las zònas boscosas de las cadenas d'Imalaia.
Gents del Libre
Similituds dins la cresença
Lo zoroastrisme es pas inclusit dins aquelas definicions mas son estatut de mai vièlh monoteïsme al mond lo faguèt compatible als uèlhs dels conquerents musulmans amb las definicions coranicas al subjècte de las gents del Libre, subretot del punt de vista dels Chiits.
Lei islamica
Dins una nacion de dominacion musulmana ont es aplicada la charia, las gents del Libre an l'estatut de dhimmi. Alara son someses, entre autres, a un impòst especific en cambi d'una proteccion de l'Estat e d'una libertat (variabla) de culte, e tanben dins d'aspèctes non especificament culturals. En Iran contemporanèu, las fèstas mixtas, la cultura dels vinhals e la fabricacion del vin lor son autorizat mas pas als musulmans. Benefician de sètis reservats als Parlaments iranian e jordanian per exemple, alara que lor nombre flac lor permetrián pas necessariament d'i aver un dels lors.
Cephalorhyncha
Los Cefalorinques /sefalorẽk/ (Cephalorhyncha) èran a l'origina un recampament dels Escalidofòres e dels Nematomòrfes.
Zrzavý e al. (1998) an représ aqueste tèrme coma un sinonim de Scalidophora.
Tournai
thumb|200px|left|Mercat dels Draps. Tournai (Doornik en neerlandés, Tornacum en latin) es una vila de Belgica de la region valona de la província d'Hainaut, situada a 85 quilomètres al sud-oèst de Brussèlas a una altitud de 22m. Al començament de 2008 comptava 68.200 abitants.
Arpenans
Arpenans es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Tournai
Istòria
Dempuèi 1146 es lo sèti del Evescat de Tournai.
Arpenans
Geografia
Lo vilatge recobra un terren d'un pauc mai d'un quilomètre cairat, exactament 1180 ectaras #que 162 recoberts de bòsc. 13 d'aquelas ectaras ne son résineux e 155 son de bòsques communaux. Aquel espaci es vallonné e traversat per una pichona vallée dejós del Mont-Gedry al sud oèst d'aquela.
Tournai
Geografia
thumb|left|Pont vièlh a l'EscaldaL'Escalda navegabla borda la vila e la connecta al pòrt d'Anvèrs, e mai en aval al nòrd via la Spierekanaal amb lo malhum dels canals de França via lo canal de Roubaix e pel Canal Kortrijk-Bossuit amb lo riu Leie.
Arpenans
Geografia
Le village recouvre un terrain d'un peu plus d'un kilomètre carré, exactement 1180 hectares dont 162 recouverts de forêt. 13 de ces hectares sont des résineux et 155 sont des bois communaux. Cet espace est vallonné et traversé par une petite vallée en dessous du Mont-Gedry au sud ouest de celle-ci.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tournai
Referéncias
<References/>
Arpenans
Istòria
L'aucupacion del territòri a l'epòca gallo-romaine a establit per la descobèrta al luòc-dich en Mezeret al nòrd de la municipalitat d'utises, d'estèlas de pèiras trabalhadas, de tuiles de grandas dimensions e a bòrds levats, de condecoris e de monedas. Aqueles vestigis testifiquen de l'implantacion d'una villa rustica fins a las grandas invasions del.
Lo vilatge a recebut lo 11 de novembre de 1948 la Crotz de Guèrra 1939-1945. Quinze joves gents del pòble, #qu'avián pres lo Maquis del Chérimont, an trobat la mòrt o an #èsser fusillés los 18 e 26 de setembre 1944.
L'occupation du territoire à l'époque gallo-romaine est établie par la découverte au lieu-dit en Mezeret au nord de la commune d'ustensiles, de fragments de pierres travaillées, de tuiles de grandes dimensions et à bords relevés, de médailles et de monnaies. Ces vestiges attestent de l'implantation d'une villa rustica jusqu'aux grandes invasions du.
Le village a reçu le 11 novembre 1948 la Croix de Guerre 1939-1945. Quinze jeunes gens du village, qui avaient rejoint le Maquis du Chérimont, ont trouvé la mort ou ont été fusillés les 18 et 26 septembre 1944.
Puyravault
Puyravault es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Condòm
Condòm (Condom en francés), qu'ei una comuna gascoa, sosprefectura deu departament de Gers, situat dens la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Los abitants de Condòm son los Condomés -a.
Geografia
thumb|350px|center|Lo pòrt de Condòm sus [[Baïsa.]] Situada suus Baïsa, entremiei Armanhac e Agenés, Condòm qu'es la vila principala de la Tenarèsa o Condomés.
<mapframe zoom=11 latitude=43.9575 longitude=0.3725 height=400 width=500 align=center text="Condòm (roge) e Lialòras (irange) dins los limits comunaus" > [{ "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q209802",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ff1010"  }}, { "type": "ExternalData",  "service": "geopoint",  "ids": "Q209802",  "properties": {  "fill": "#ff0",  "stroke": "#ff0000", "marker-color": "ff1111", "title": "Condòm" }}, { "type": "ExternalData",  "service": "geopoint",  "ids": "Q109576199",  "properties": {  "fill": "#ff0",  "stroke": "#ff0000", "marker-color": "ff9911", "title": "Lialòras" }}]
Toponimia
Lo nom qu'es atestat Condomum en 615 [dobtós], Sancti Petri de Condom en 961, Condomus, Condomium au sègle XI. Segon Dauzat, Condòm que vengueré deu nom gallic d'òme Condus, dab lo gallic magos « camp, mercat ». Segon Negre, Condòm que veng deu gallic condate « juntèr (confluéncia) » e ó-magos, per un sens de « mercat deu juntèr »; lo nom que passèc probablament per *cond(a)dom- : la preséncia de dus -dd- qu'explica la conservacion de -nd- en gascon (Negre),. Segon Delamarre, condate-magos qu'es « lo mercat au juntèr »; condate qu'es l'aplec de duas aigas, de dus flumes e magos qu'es lo mercat liure, per oposicion au duron, lo mercat barrat (cf. alemand Tür « pòrta »), conta-rotlat e taxat au benefici deu senhor, a l'epòca de l'independéncia de las Gàllias.
Lòcs e monunents
La glèisa de Sent Pèr.|thumb|right|200px
Scalidophora
Los escalidofòres (Scalidophora) constituisson un superembrancament de metazoaris ecdisozoaris que recampan los embrancaments dels Quinorinches, Loricifèrs e Priapulides.
Aqueste grop suplanta l'ancian embrancament dels Cefalorinches (Cephalorhyncha) qu'inclusiá tanben los Nematomòrfes.
Xerta
Xerta es un municipi catalan, situat a la província de Tarragona, dins la part meridionala de la Generalitat de Catalonha. Lo vilatge que comptava 1.277 abitants en 2012 se tròba a 12 km al nòrd de Tortosa.
Saint-Gouéno
Sant-Gouenoù en breton ( Saint-Gouéno en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Sant-Gouéno (Sant-Gouenoù en breton) a situat al pè del mont "Polit Aire", ponch culminant del departament dels Còstas-de Armor (339 mètres) a la cœur del Portat region del massís armoricain. La municipalitat de Sant-Gouéno fach partida del costat de Collinée.
Saint-Gouéno (Sant-Gouenoù en breton) est située au pied du mont "Bel Air", point culminant du département des Côtes-d'Armor (339 mètres) au cœur du Mené région du massif armoricain. La commune de Saint-Gouéno fait partie du canton de Collinée.
Istòria
Lo nom de la municipalitat ven de sant Gouéno o sant Goueznou, #que i auriá fondat un monastèri a Gouesnou en lo Finistère.
Un acte del abbaye de Bosquen fa referéncia a la parròquia de Sant-Gouéno l'an 1279, sortida del démembrement d'aquela de Plessala.
Los abitants de la municipalitat se comprometon activament en la chouannerie pendent la Revolucion jos la conducha de Legris-Duval de Bosny.
Le nom de la commune vient de saint Gouéno ou saint Goueznou, qui aurait fondé un monastère à Gouesnou dans le Finistère.
La commune conserve dans un champ une pierre dans laquelle est gravée l'empreinte du saint. La légende raconte que le saint voulant édifier un sanctuaire au beau milieu de ce champ, des lavandières l'en auraient chassé à coup de pierres. S'enfuyant il aurait laissé l'empreinte de son sabot et de son baton incrustée dans la pierre dorénavant bien nommée par les habitants "Le Pas De Saint Gouéno".
Critica de la facultat de jutjar
Critica de la facultat de jutjar o Critica del jutjament (allemand : Kritik der Urteilskraft) es un obratge filosofic d'Immanuel Kant, publicat en 1790. Es considerat coma la tresena granda òbra de Kant, après la Critica de la rason pura e la Critica de la rason practica, e coma una òbra fondamentala de l'estetica modèrna.
Saint-Gouéno
Istòria
Un acte de l'abbaye de Bosquen fait référence à la paroisse de Saint-Gouéno en 1279, issue du démembrement de celle de Plessala.
Les habitants de la commune s'engagent activement dans la chouannerie pendant la Révolution sous la conduite de Legris-Duval de Bosny.
Critica de la facultat de jutjar
Dins aquel obratge, Kant ensag de completar son sistèma filosofic e de crear un ligam entre las dos primièras criticas. S'agís de lançar un pont al dessús l'abís cavat entre l'usatge teoric de la rason, qu'es al fondament de la coneissença de la natura (Critica de la rason pura), e l'usatge practic de la rason, que mena tota accion morala (Critica de la rason practica). La primièra partida es consacrada a una estetica (analisi del jutjament estetic), la segonda partida a una teleologia (analisi de la plaça de la natura).
Dins aquel obratge Kant expausa sa distinccion entre jutjament determinant e jutjament reflexiu. I a de fait tres problematicas màger dins aquel obratge, que semblan, a primièra vista, eterogenèus: d'un costat lo jutjament del gost, reflexion que va d'una critica de l'estetica coma envisatjada per Baumgarten, que volgava ne far una sciéncia racionala; d'un autre costat una reflexion suls èssers organizats o l'individualitat biologica; fin finala soscadís sus la finalitat o sistematicitat de la natura Segon Alain Renaut, que torna atal a una tèsi d'Alfred Bäumler de 1923, l'encontra entre la problematica de la beutat e dels èssers organizats, es la question de l'irracional. La querèla del panteïsme (o de l'espinozisme), qu'opausa a partir de 1775 Mendelssohn e Jacobi al subjècte de las consequéncias del racionalisme de las Luces, forma de rèire fons de la tresena Critica.
Foncion del concèpte de finalitat
Lo sentiment de plaser o de desplaser es l’intermediari entre la facultat de conéisser (Erkenntnisvermögen) e la facultat de desirar (Begehrungsvermögen) e lo principi qui servís de ligma es la finalitat (Zweckmäßigkeit). Es donc el qui serà la solucion a la dicotomia de l’esperit uman (teoria e morala).
Finalitat e estetica
Aquela se mòstra d’un costat dins lo jutjament estetic (Ia partida) e d’autre costat dins lo jutjament teleologic que determina lo rapòrt entre l’òme et la natura (IIa partida). Dins ambedos cases la facultat de jutjar es pas determinanta coma dins le cas de la rason teorica ont un concèpte determinat es subsumit jos un concèpte. Reflexiva es a dire que se dedusís lo concèpte general dempuèi del particular.
La determinacion de l’estetica es un procediment cognitiu subjectiu ont s'atribuís lo predicat « bèl » ou « laid » a un objècte. Aqueles jutjaments de gost devon èsser independents de l’interés d'aquel que la formula. Mai devon èsser subjectius e donc pòt pas èsser somés un concèpte. Encara, aquel jutjament deu pretendre èsser universal e necessari. Tot coma dins lo domèni etic o teoric, Kant s’interessa a de condicions de possibilitats du jutjament e aparta la determinacion materiala de la Beutat. Al contrari del Bèl lo sublim es pas ligat a un objècte o a sa forma. Tan lo Bèl que lo sublim plason d'espereles. Mas lo sublim produsís pas de sentiment de plasir mas d’admiracion e de respècte. Lo sublim es pas possible dins las arts segon Kant, aquel es al melhor una marrida imitacion del sublim dins la natura.
Finalitat e natura
Kant considèra enseguida la finalitat inscrita dins la quita natura. La fin es pas una proprietat dels quita objèctes : es pensada per nosaltre e organisa los fenomèns. Tot coma la libertat dins la Critica de la rason practica, la fin es una idèa regulatritz. Per una teoria mecanista del vivent podèm pas explicar l'estructura del vivent.
Lo « liure jòc de las facultats »
Per Kant, lo bèl pòt pas èsser assimilat a l'util o a l'agradable: quand contemplam una bèla òbra d'art, las facultats coma la compreneson o l'imaginacion son pas ordonadas per une fin cognitiva, es a dire que son pas mobilizadas per acquerir de coneissença, o de plaser dempuèi l'òbra en preséncia. Las facultats son alara en « liure jòc »: s'acòrdan entre elas, caduna s'estimulan, cap de biais son subordonadas l'una a l'autra. D'aquel liure jòc ven la satisfaccion estetica.
Urretxu
Urretxu es una comuna de Guipuscoa dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Subjèctes federals de Russia
Los subjèctes federals de Russia, tanben nomenats subjèctes de la Federacion russa (rus: субъекты Российской Федерации, subyekty Rossiyskoy Federatsii) o simplament subjèctes de la federacion (rus: субъекты федерации, subyekty federatsii), son las entitats territorialas constituïssentas de Russia, las subdivisions politicas de nivèl pus enauçat, segon la Constitucion de Russia. Dempuèi lo 18 de març de 2014, la Federacion russa es constituïda de 85 subjèctes federals, entre los quals los dos pus recentament aponduts son reconeguts internacionalaments coma part d'Ucraïna.
Accra
Accra es la capitala de Ghana. Sa populacion totala èra estimada a 1,970,400 personas en 2005. Sa superfícia totala es 185 km².
thumb|400px|left|Lo centre de la vila d'Accra.
Gwinieg
Istòria
.
Pichon murin
Lo Pichon murin es una de murins, de ratapenadas del  Myotis e de la  dels Vespertilionidae.
Biologia
Es una espècia de ratapenadas presenta en Euròpa mediterranèa e en Orient Mejan. Es activa sonque de nuèch, frequenta de bòsques amb d'espacis degatjats a proximitat de luòcs per s'abritar, grands edificis o caunas. Es activa sonque per temps doç. S'associa sovent al grand murin per formar de colonias gròssas.
De biologia comparabla al grand murin, es coma son nom o indica un pauc mai pichona. En França, se rencontra pas que dins las regions mediterranèas, la val de Ròse e remonta al nòrd fins a la Franca Comtat.
Mark Twain
Mark Twain (pseudonim literari de Samuel Langhorne Clemens) foguèt un important escrivan e romancièr dels Estats Units d'America durant lo sègle XIX. Twain es particularament conegut gràcias a sos romans Las Aventuras d'Huckleberry Finn e Las Aventuras de Tom Sawyer, e tanben per sas nombrosas citacions.
Burbáguena
Burbáguena es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Platyzoa
Los platizoaris (Platyzoa, del grèc platús 'plat' e zōon 'animal') fòrman un clad e un superembrancament d'organismes protostomians qu'acampan los sindermats, los entopròctes, los gastrotriches e los platelmints (vèrms plats).
Vesac (Perigòrd)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [βe’ʐa] ~ [ve’ʐa]. Lo diccionari de Gourgues non dona de fòrmas ancianas. Vesac ven d'un nom latin d'òme, Vetius (derivat de Vetus, « lo vièlh », o Vitius, emb lo sufixe -acum, , , latinizacion del sufixe celtic -acon.
Sent Clamenç (Astarac)
Sent Clamenç (Saint-Clamens en francés) qu'es ua anciana comuna gascoa d'Astarac, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. Despuish 1822, qu'es annexada a Bèthlòc dens la comuna de Bèthlòc e Sent Clamenç.
Geografia
Sent Clamenç qu'es a l'oèst deu borg de Bèthlòc, dens l'arribèra de la Grana Baïsa.
Toponimia
Lo sent onorat dens lo patronatge de la glèisa qu'es lo papa Clamenç Ièr, mès que i a mantuns sents d'aqueth nom,.
Montgalhard de Sava
Montgalhard de Sava (Montgaillard-sur-Save en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Montgalhard o Montgalhard d'Aurinhac qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa qu'es Sent Laurenç. Tanlèu 1790, Montgalhard qu'èra deth canton de Bolonha de Gessa. Per decret deu 31 de deceme 1929, la comuna que pren eth nom oficiau de Montgaillard-sur-Save.
Kastell-Paol
Kastell-Paol en breton ( Saint-Pol-de-Léon / Kastell Paol en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Istòria
thumb|350px|[[Cathédrale Saint-Paul-Aurélien de Saint-Pol-de-Léon|Cathédrale Saint-Paul-Aurélien]]
Lagos (Nigèria)
thumb|right|300px|Lagos, vist dempuèi Victoria Island thumb|300x300px|Mapa de las zonas urbanas de Lagos
Lagos es la ciutat pus poblada en Nigèria e la segonda pus poblada en Africa aprèp Lo Caire. L'airal metropolitan de Lagos es a l'ora d'ara lo 17en mai poblat al mond (7,937,932 ab. en 2006).
L'anciana capitala de Nigèria, Lagos es una enòrma metropòli que s'es desvolopada a partir d'illas coma Lagos Island, despartidas per de calancas, a la talvera del sud-oèst del lagon de Lagos pròche del grau, e protegidas de l'Ocean Atlantic per una longa benda de sabla coma la plaja de Bar Beach que s'espandis sus 100 km de l'èst a l'oèst del grau.
Dempuèi la debuta Lagos s'es espandit sus la tèrra fèrma a l'oèst del lagon e la ciutat inclutz  Ikeja e Agege e ara atenh fins a 40 km al nòrd-oèst de l'illa de Lagos.
Usurbil
Usurbil es una comuna de Guipuscoa dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Gudivada
Gudivada (en telogo: గుడివాడ Guḍivāḍa) es una vila de l'estat d'Andhra Pradesh, en Índia.
Administracion
Gudivada se tròba dins lo districte de Krishna.
Rolbing
Rolbing es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
thumb|left|250px|La [[crotz (simbòl)|crotz, a la separacion de Ohrenthal]] en Ocupant la part la mai septentrionala del País de Bitche, a la frontièra alemanda e en país descobèrt, lo vilatge de Rolbing e las siás separacions de Obere Ecke, Untere Ecke e Opperding, se étirent sul marge esquèrre de la Horn, sòl lo masatge caseriu de Ohrenthal en essent situat a la separacion sul scenari.
thumb|left|250px|La [[croix (symbole)|croix, à l'écart de Ohrenthal]] Occupant la partie la plus septentrionale du Pays de Bitche, à la frontière allemande et en pays découvert, le village de Rolbing et ses écarts de Obere Ecke, Untere Ecke et Opperding, s'étirent sur la rive gauche de la Horn, seul le hameau de Ohrenthal étant situé à l'écart sur le plateau.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Del punt d'enguarda de l'esperital, Rolbing a #èsser succursale de Loutzviller, abans de venir en 1858 parròquia de la archiprêtré de Volmunster. Lo glèisa, dédiée a sant Vincent de Paul, a #èsser erigida en 1854 sus un terren aquerit pels membres de la Conferéncia de sant Vincent de Paul e per un bienfaiteur, senhor de Pontbriant, enginhèr-architecte a Mètz, e ofèrta pel continuament a la parròquia.
Mentionné en 1303 sous la forme Roulbingen, du nom d'homme Rodulf et du suffixe -ing, le village est un site ancien, puisqu'on y a découvert des tumulus, plusieurs sites gallo-romains ainsi qu'une stèle-maison dédiée à Martialis.
Barfleur
Barflleu en normand (Barfleur en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ugny
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Vilatge de l'anciana província del Barrois, i aviá per annèxas la granja de Praucourt, lo molin de Juminel e lo ancià ermitage de Sant-Quentin.
Village de l'ancienne province du Barrois, il avait pour annexes la ferme de Praucourt, le moulin de Juminel et l'ancien ermitage de Saint-Quentin.
Cabra de Mora
vinheta|Cabra de Mora (Teròl-Teruel). Cabra de Mora es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
vinheta|Cabra de Mora (Teròl-Teruel). vinheta|Cabra de Mora (Teròl-Teruel). vinheta|Cabra de Mora (Teròl-Teruel).
Cotràs
Cotràs (en peitavin-santongés e en francés Coutras) es una comuna dau departament de Gironda (region de Novela Aquitània).
D'un biais culturau, Cotràs aparten au País Gavai, que sa lenga istorica es lo peitavin-santongés.
Cotràs frotget vertadierament entre 1840 e 1860, a l'epòca de la construccion dau chamin ferrat de Bordèu a París, puei de Bordèu a Lion.
Toponimia
Las fòrmas anticas son Corterate e Corteratis (sègle IV), çò que s'interprèta coma rate, « fortalesa » en gallés pel segond element, lo primièr podent èsser lo latin vulgar cortem, « mas, maine, bòrda, propietat »; l'ensemble, un bocin pleonasmic, auriá lo sens general de « lòc fortificat ». Bénédicte Boyrie-Fénié es d'acordi per l'essencial ambe sos davancièrs (Dauzat e Rostaing, Negre, Astor), çaquelà aima mai l'ablatiu Corteratis, a l'ablatiu, benlèu pr'amor de la finala en -s.
La meteissa autora cita de fòrmas del sègle XIV : Cortrac, Corterac ; probable que son d'ipercorreccions (extensions d'una règla delà son camp d'aplicacion), interessantas per çò qu'ensenhan dels usatges grafics de reconstitucion de la fòrma al singular, a l'epòca, aicí ambe una maissanta interpretacion de la fòrma orala. Aquesta es de mal reconstituir, puèi que pòt èsser siá *Cort(e)rat, siá *Cort(e)rats,  essent la segonda ipotèsi mai d'acòrdi ambe la fòrma modèrna, en -s. Dins lo prumièr cas, se tracta de l'analogia ambe de noms en -ac coma Fronsac (Gironda), prononciat benlèu dejà Fronsat,  autres cases semblables ; dins lo segond, l's, que s'explique par l'eretatge de l'ablatiu latin o per un plural, a poscut se comprene a l'imatge dels nombroses noms en -ac venguts -ats, ambe l'adaptacion fonetica normala -cs > -ts, en essent utilizats coma collectius : lo nom de la parròquia seguit de -s representa los abitants puèi aprèp es considerat coma son nom vertadièr. Se l'etime èra pas l'ablatiu Corteratis, un collectiu *Corterats, « abitants de *Corterat », poiriá èsser la solucion.
Las ipercorreccions medievalas qu'afèctan lo nom de Cotràs an un interès general : lo d'explicar perqué, dins lo cas dels nombroses vilatges concernits per la confusion -ac/-ats, es normalament impossible de trobar de varianta -acs : l'exemple mòstra que los escribas avián costuma de restablir sistematicament la fòrma singulara, o que cresián tala, en -ac, se gardavan pas simplament la finala en -ts.
Ittenheim
Ittenheim en alemannisch (Ittenheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
Ittenheim A situat a unitat|10|km}} d'Estrasburg, primièr vilatge a l'oèst d'aquela darrièra. La municipalitat a traversat per la RD 1004 (ex RN4).
Ittenheim est située à 10 km de Strasbourg, premier village à l'ouest de cette dernière. La commune est traversée par la RD 1004 (ex RN4).
Rombas
Rombas es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Kwaya
Lo kwaya es una lenga banto parlada en Tanzania.
Localizacion
Lo kwaya es parlat dins la Region de Mara sus la riba sud-èst del lac Victòria, al nòrd-oèst de Tanzania. Es pròche del jita.
Escritura
Las vocalas longas son escrichas dobladas. Quan es prenasalizat b es escrich mb.
Jassuda Bédarride
Jassuda Bédarride (2 d'abriu de 1804, Ais de Provença - 4 de febrier de 1882, Ais de Provença) es un avocat e un òme politic provençau de la Segonda Republica. Republican, Bédarride foguèt premier cònsol d'Asi dau 10 de març de 1848 au 18 de mai de 1849. Durant aqueu periòde, inicièt la destruccion dau barri de la vila per i facilitar lei comunicacions.
Serotina comuna
La Serotina comuna (Eptesicus serotinus) es un mamifèr volant qu'aparten a la familha dels Vespertilionidae.
2000
Aquesta pagina concernís l'an  del calendièr gregorian.
Belize
Au començament de l'annada, se debanèron d'escaramochas frontalieras entre patrolhas belizianas e guatemalencas. De negociacions menats en Washington permetèron d'amaisar la situacion mai pas de reglar lo conflicte frontalier entre lei dos país.
Peró
Crisi politica grèva entraïnada per la decision dau president Alberto Fujimori de se presentar un tresen còp ais eleccions presidencialas, çò qu'èra defendut per la constitucion. Lo 28 de julhet, Fujimori (Peró 2000, 51,20%) foguèt elegit aisament còntra Alejandro Toledo (Peró Possible, 17,68%) mai l'amplor dei sufragis nuls (mai de 30%) e la participacion febla minèron sa legitimat. De mai, obtenguèt pas la majoritat au Congrès e lo cambiament de camp de plusors deputats en sa favor entraïnèt un escandòl de corrupcion suplementari e de trèbols dins lo país. Pasmens, entre lo 13 e lo 16 de novembre, lo Congrès aprofichèt un viatge en Brunei dau president per vòtar la desfisança. Lo 17, Fujimori s'enfugiguèt en Japon e desmissionèt seguit per son govèrn dos jorns pus tard. Un acòrd foguèt alora trobat entre lo Congrès e lo segond vice-president per organizar d'eleccions en 2001.
Janis Joplin
Janis Lyn Joplin (1943–1970) foguèt una cantaira de rock e blues dels Estats Units d'America.
Sent Bertran de Comenge
thumb|200px|left|Catedrala e vila hauta
Sent Bertran de Comenge (Saint-Bertrand-de-Comminges en francés) qu'es ua comuna gascona de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Sent Bertran de Comenge qu'èra dera eleccion de Ribèra-Verdun, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge (residéncia) e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera catedrala qu'es Nòsta Dauna. Que nommèn era comuna Haute-Ville en eth an II. En 1790, Sent Bertran de Comenge qu'èra caplòc deth canton de Sent Bertran, vengut canton de Barbasan per càmbiament de caplòc (decret deth 11 d'abriu 1888). Eth nom oficiau de Saint-Bertrand-de-Comminges qu'es confirmat peth decret deth 18 de junh 1958.
Nalgonda
Nalgonda (en telogo: నల్గొండ Nalgoṇḍa) es una vila de l'estat de Telangana, en Índia.
Administracion
Nalgonda es lo capluòc del districte de Nalgonda.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion de la vila èra de 135 744 abitants e aquela de l'aglomeracion, sonada la metropòli, èra de 154 326.
Annada lutz
L’annada de lutz o annada de lum (o annada lutz, anglicisme) (simbòl: al) es una unitat de distància utilizada en astronomia.
Una annada de lutz es la distància percorrida par un foton (o pus simplament la lutz) dins lo voide, fòra de tot camp gravitacional o magnetic, en una annada juliana (o : ). La velocitat de la lutz dins lo voide essent (per definicion del mètre) de, una annada lutz es exactament egala a : ≈  =  o.
(1 pentamètre (Pm) es egal a ) (1 teramètre (Tm) es egal a )
Utilizacion usuala de l'annada de lutz
L'annada de lutz s'utiliza subretot en vulgarizacion per exprimir las distàncias interstellaras e intergalacticas, perque aquela unitat es facilament accessibla pel grand public : representa lo temps mes per la lutz per percorrir la distància citada.
Per exemple, l'estela pus prèpa del Sistèma Solar, Proxima Centauri, se tròba a, e que l'alò de nòstra galaxia, la Via Lactèa, a un diamètre de prèp de. La galaxia d'Andromèda se situa a prèp de.
Sosunitats
Atal Pluton orbita a una distància mejana de del Solelh. E la Tèrra orbita a del Solelh (autrament dich l'unitat astronomica val ), e la Luna orbita a  de la Tèrra.
Lo mes de lutz s'utiliza pauc, perque sa valor es pas precisament definida. Las institucions oficialas s'interèssan gaire a aquelas unitats derivadas; es pas possible de dire se lo mes de lutz val per exemple, o un dotzen de l'annada de lutz.
Evalucion en quilomètres :
Autras unitats astrofisicas
L'annada de lutz es rarament utilizada pels astronòms professionals, que li preferisson lo parsec (pc), perque es dirèctament ligat a la parallaxi de l'estela visada (un parsec equival a prèp de ).
Pels objèctes del Sistèma Solar, s'utiliza pus sovent l'unitat astronomica (ua), basada sus la distància tèrra solelh (una annada lutz val, una unitat astronomica val prèp de 8 minutes de lutz).
Nòtas
S'òm pren la valor seguenta : una anyada de lutz =, alara :
Las islas jos lo sang
Las islas jos lo sang qu'ei un roman istoric de capa e d'espada de l'escrivan peiregòrd Joan Ganhaire publicat en 2006 dens la colleccion A tots de l'IEO. Es la seguida deu roman Dau vent dins las plumas publicat en 1992. La soa accion que's debana deu temps deus mosquetaris, de Richard Cromwell e de l'Ormada.
La tematica e la mesa en scena meilèu gaujosa d'aquestes dus romans que trenca dab mantuas autas òbras de Ganhaire de natura mei hosca o fantastica.
Noblesa
La noblesa es un estat ereditari tradicional qu'existís uèi dins fòrça païses (subretot las monarquias actualas o anterioras). Lo tèrme se referiá en primièr a las familhas o personas « conegudas » o « notablas » (en latin nobilis significa « conegut, celèbre »). Lo concepte de nobilitas s'aplicava en primièr a las familhas conegudas per son ancianetat. Mai tard, lo tèrme s'apliquèt a la classa sociala pus nauta (aprèp de la monarquia) de las societats premodèrnas. Sovent las familhas nòblas dispausavan del poder militar e economic.
En França la noblesa feudala foguèt abolida a la Revolucion, tornèt jos forma de distincions ereditàrias al Primièr Empèri, puèi encara suprimida del drech positiu amb la III Republica. Uèi portar de titres de noblesa es admés a títol onorific, sus la basa del decrèt del 24 de genièr de 1852. Los nòbles an una vida sociala rica dins la tòca de favorizar lors malhums de sociabilitat e d'ajuda e d'associacions lor son dubèrtas exclusivament coma entre autras en França l'ANF (Associacion d'entrajuda de la noblesa francesa).
En Espanha lo monarca contunha d'autrejar, dins qualques cases, de títols nobiliaris coma títol personal o eretables.
Tunèl
thumb|201px|Tunèl de tren, prèp de [[Houyet, Belgica, uèi ara transformat pel passatge de pedons e bicicletas]] thumb|201px|Light Tunnel o Tunèl de lutz per pedons que connecta dos terminals de l'aeropòrt de [[Detroit]] thumb|201px|Linha de tren sosterranh a [[Singapor.]] thumb|201px|Lo [[Allegheny Mountain Tunnel en Pennsylvannia.]] thumb|201px|Talh geologic d'[[Eurotunèl.]] thumb|201px|[[Tunèl de basa de Sant Gotard en construccion dins los Alps.]] thumb|201px|Metòde de trencada cobèrta per construire lo [[Mètro de París.]] thumb|201px|Una tuneladoira utilizada dins la montanha Yucca, [[Nevada.]]
Un tunèl ò galariá (prov.) es una òbra sosterranha de caractèr linear, que son objècte es la comunicacion entre dos punts, per realizar lo transpòrt de personas, materials e mai. Normalament es artificial.
Un tunèl pòt servir als pedons o ciclistas, mas subretot servís per far passar la circulacion, de las automobilas, dels trens o per un canal. De còps que i a son d'aqüeductes, construits pel transpòrt de l'aiga (per la consomacion, pel porgiment idroelectric o per l'assaniment). Tanben i a de tunèls per los servicis de telecomunicacions. Existisson de tunèls pel passatge d'unas espècias animalas. Pòt tanben connectar de zònas en conflicte o aver un caractèr estrategic, servissent entre autres de refugi. Dins las grandas vilas lo transpòrt se realiza per mejan d'un malhum de tunèls ont circula lo mètro.
Estudis geotecnics
Es essencial que tot projècte de tunèl comence amb un estudi sus las condicions del terren. Los resultats de l'estudi permetràn de saber quins son los espleches e metòdes d'excavament e de sostenement per lo realizar, e atal permetràn de reduire los risques d'encontrar de condicions imprevistas. Los primièrs estudis son los alinhaments orizontals e verticals optimizats per profeitar de las melhoras condicions del terren.
De còps que i a, los estudis convencionals donan pas sufisentament d'informacion, per exemple quand existisson de grands jaces de ròcs, o discontunhas coma falhas o sisas de terren pus mòl coma argilas o limons. Per abordar aqueles problèmas se pòt construir una tudèla pilòta, o un desviament que demòra parallèl al principal. Aquela tudèla se fa d'un tal biais qu'es mai facil a sostenir quand arriban de condicions imprevistas e se poirà incorporar dins lo tunèl final. Alternativament tanben se pòt realizar de pichons poses orizontals davant lo tunèl per conéisser las condicions de l'excavament.
Construccion
Los tunèls se bastisson en excavant lo terren, manualament o amb de maquinas. Los sistèmas abituals d'excavament sosterranh son mecanics, per explosions e manual:
Trencada cobèrta
La construccion d'una trencada cobèrta es pro simpla e se pòt aplicar als tunèls pauc prigonds. Un valat es excavat puèi cobèrt. Pòt èsser necessari d'utilizar de procèssus permetent d'assegurar l'estabilitat de las ribas de l'excavament pendent los trabalhs : clavatge de las parets, o parets provisòrias.
Tuneladoira
Las maquinas tuneladoiras e los sistèmas associats per recular e avançar fan que la progression de l'excavament es pus automatizada. Existís una granda varietat de tuneladoiras en foncion de las condicions de mesa en òbra, dempuèi de ròca densa fins al sòl desintegrat e saturat d'aiga. Qualques tipes de tuneladoiras son d'escuts, de taupas, dobles escuts... Las pus grandas tuneladoiras jamai construchas son aquelas utilizadas dins lo "Tunnel Groeene Hart" en Olanda amb un diamètre de 14,87 mètres o las maquinas utilizadas per l'Autopista de Madrid M-30 que mesura 15 mètres de diamètre, e pels tunèls Chong Ming en Shanghai, China. Lo recòrd es aquela utilizada per excavar los tunèls de Basa de San Gotard en Soïssa de 19 mètres.
Novèl metòde austriac
Lo nòu metòde austriac se desvolopèt dins los ans 1960. L'excavament se realiza en doas fasas, en primièr se realiza l'excavament superior e aprèp se retira lo terren que demòra en dejós e al costat del tunèl. Lo metòde se basa en l'utilizacion de la tension geologica del massís rocós a l'entorn per que lo tunèl s'estabilize d'esperel per mejan de l'efèit d'arc. Per capitar se basa sus las mesuras geotecnicas per traçar una seccion optimala. L'excavament es sul còp aparat amb una sisa prima de beton projectat. Aquela crèa un anèl de descarga natural que minimiza la deformacion de la ròca.
Camañas
thumb|Camañas
Camañas es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Tunèl
Fonçatge o Buta tudèla
En anglés nomenat Pipe jacking. Aquel metòde consistís a empusar la tudèla per mejan de crics idraulics dins lo terren. S'utiliza quand existisson d'estructuras en dessús que se vòl pas damatjar coma vias de tren o carrièras.
Tecnologia sens trencada
Las tecnologicas sens trencada (de l'anglés Trenchless technology) se basan sus una seria de metòdes que permeton l'installacion o reparacion de tudèlas de pichon diamètre (mens de 3 mètres) sens excavament d'una trencada. L'objectiu principal desaveni es lo còst elevat d'aquela tecnologia.
Utilizacion
Pòt servir per:
Causida entre tunèl e pont
Per conduire aiga, un tunèl es normalament pus car qu'un pont. D'imperatius de navigacion pòdon limitar la construccion de ponts que lo pilars poirián copar los canals de navigacion necessitant atal un tunèl. Los ponts sovent demandan l'ocupacion d'una granda superficia, fòrça pus granda qu'aquela utilizada pels tunèls. Dins las vilas ont lo prètz del sòl es elevat coma Manhattan o Hong Kong aquò es lo factor principal en favor del tunèl. Boston procediguèt al remplaçament de son malhum de rotas en superficia per un sistèma de tunèls per aumentar la capacitat del trafec, l'oscultar, aumentar lo terren util e melhorar la mobilitat e l'estetica de la vila en respècte de son front maritim. En 1934 lo tunèl de Queensway Road jol riu Mersey a Liverpool foguèt causit a la plaça d'un pont massís per diferentas rasons, coma rasons estrategicas perque un avion poiriá destruire lo pont en temps de guèrra. E mai lo mantenement d'un pont tan grand seriá estat pus costós qu'aquel d'un tunèl. D'autras rasons pòdon èsser de dificultats tecnicas coma de prendre en compte las mareias, las condicions meteorologicas extrèmas o la navigacion pendent la construccion, de rasons esteticas (preservar lo païsatge existissent) o paur dels possibles problèmas coma accidents o fuòc. Pòt encara existir de mesclas entre ponts e tunèl coma lo Pont de Oresund.
Tunèls remarcables
thumb|[[Tunèl de Malpàs sul Canal del Miègjorn]]
Referéncias
<References/>
Montgràs
Montgràs (Montgras en francés) qu'es ua comuna gascoa, situada dens lo departament de la Hauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Montgràs qu'èra de l'eleccion de Comenge, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Lombèrs e de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa de Sabonèras, qu'es Sent Bertomiu. Tanlèu 1790, Montgràs qu'èra deu canton de Riumas.
Camarena de la Sierra
Camarena de la Sierra es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Armada
Una armada es un ensembe organizat de fòrças militaras qu'apartènon a un pòble, un Estat ò una entitat estatala (rebellion, guerilha, guilda marchanda... etc.). Probablament aparegudas amb l'agricultura, leis armadas son destinadas a la proteccion d'un grop uman còntra una menaça d'agression ò a la conquista de mejans d'existéncia. Per aquò, son constituïdas d'individús armats qu'obeïsson a una ierarquia somesa a l'autoritat politica. Son fòrça liadas a la nocion de guèrra.
De l'Antiquitat a l'Edat Mejana
thumb|right|[[Fotografia de l'Estendard d'Ur, escultura que presenta una armada sumeriana.]]