cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Pierre-de-Soucy
Geografia
Es pas jumelée amb cap de autra comuna.
Vias de comunicacion e transpòrts : lo vilatge de Sant-Pierre-de-Soucy es près de desparièras estacions, coma l'estacion de Montmélian (5,1 km), Sant-Pierre-de Albigny (8,1 km), Pontcharra sus Bréda (10,2 km), Chamousset (10,5 km), Épierre (15,1 km).
La commune de Saint-Pierre-de-Soucy est composée de 8 petits hameaux :
Elle a une superficie de 9,9 km, et s’étend entre 256 mètres et 811 mètres.
Elle a comme villes ou villages limitrophes : Planaise, Villard-Sallet, Sainte-Hélène-du-Lac. Chambéry est situé à 17 km.
La commune de Saint-Pierre-de-Soucy est proche du parc naturel régional du Massif des Bauges.
Elle n’est jumelée avec aucune autre commune.
Voies de communication et transports : le village de Saint-Pierre-de-Soucy est à proximité de différentes gares, comme la gare de Montmélian (5,1 km), Saint-Pierre-d’Albigny (8,1 km), Pontcharra sur Bréda (10,2 km), Chamousset (10,5 km), Épierre (15,1 km).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aonyx
Lo genre Aonyx acampa d'espècias de la familha dels Mustelids.
Aqueste genre de loiras compren tres espècias :
Aqueste genre es monofiletic e sembla aver una parentat pròcha amb las loiras americanas del genre Lontra.
Ligams extèrnes
Journal of Zoology n°65.
(1418) Fayeta
(1418) Fayeta es un asteroïde.
Corroy
Corroy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sainte-Suzanne-sur-Vire
Sainte-Suzanne-sur-Vire es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Clement (Corresa)
Sent Clement (Saint-Clément en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Moishan
Moishan (Mouchan en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Moishan que veng deu nom latin d'òme Mustius o *Muscius (considerat com inatestat) dab lo sufixe -anum. Segon Negre, Moishan que vengueré deu nom « romanic » de persona Muscianus, shens sufixe. Per Moissac, comparable a Moishan, Burgan e Lafon que precisan [sty] e [sky] mia a s, mes sol [sky] desvolopa un i abans. Qu'adòptan donc Muscius, probablament derivat de musca « mosca », qui existeish com nom d'òme Musca.
Chenay
Chenay pòt essèr:
Valadon
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Lo nom vendriá, segon Dauzat, coma Baladour (Senta Ostàsia, Cantal), d'un mot latin inatestat *ballatorium, « luòc per dançar (balar) », dins lo sens d'un vaste airal planièr, çò que, en critèris carcinòls, correspond puslèu plan al site. I a d'autres luòcs nommats Baladou, que generalament mas pas totjorn, correspondon a de luòcs puslèu planièrs. L'èrra finala del luòc auvernhat sèrv de verificacion.
Ernèst Negre causís lo mot occitan valat ambe'l sufixe diminutiu -on, çò qu'a lo sens de « pichon valat »; per Baladour de Senta Ostàsia, apond a valat lo sufixe -ador : lo que provesís de valats. Aquela explicacion, mai que mai pel segond luòc, a un sens dins la construccion dels castèls. Mas, lo curatge dels valats es pas una activitat d'una granda tecnicitat, comparabla al mestièr de maçon per exemple e l'existéncia d'un especialista medieval d'aquel trabalh es probablament una illusion, çò que condamna la grafia Valadon per la comuna o Valador pel luòc auvernhàs. L'idèa d'un pichon valat es improbabla tanben per sa febla valor toponimica, mai que mai s'es pichon.
Gaston Basalgas cita las proposicions de Dauzat e de Negre e ajusta un derivat de valada, « val »; causís una grafia mixta, Baladon, o, se lo nom ven de valada, Valadon, represa per Patrici Pojada. Mas, ont trobar una val a l'entorn del vilatge carcinòl ?
Es pas defendut de supausar que los divèrses Baladou, Baladour (en francés), de còps provesits de l'article, correspondon pas totes a la meteissa origina. Un còp eliminada la proposicion tròp fantasiosa de Negre per luòc de Senta Ostàsia, probablament los valats e la suposicion d'una val quina que siá, demòra una tresena possibilitat, qu'es gallica, Balatonon, la proprietat de Balato(nos (cf. la divessa o lo diu Belatos), que justificariá la grafia Baladon de Basalgas e que permet d'explicar Ballon (Sarthe) (Balatonno (epòca merovingiana), Baladon e Balodon al sègle IX) e Balon en Daufinat (Balaion en 1277, , ambe un i que senhala una consonanta dispareguda, normalament un -d- en vivaroalpin). Se lo vilatge de Maine èra en Carcin, seriá demorat Baladon. Aquela possibilitat existís pas pel luòc de Senta Ostàsia e cal demorar a l'ipotèsi de Dauzat, que lo site justifica.
Elgoibar
Elgoibar es una comuna de Guipuscoa dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Sivry
Sivry pòt essèr:
Palasca
Palasca es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Geografia
Palasca Es amb Lama, Urtaca, Pietralba e Novella, la una de las cinc comunas de la vallée de la Ostriconi, territòri tanben nomenat Paesi de Ostriconi, situat a l'Èst del País de Balagne. Palasca A situat al Nòrd del Parc natural regional de Corsega e en limit d'aquel.
Istòria
thumb|right|Caulet de San Colombano
thumb|right|Col de San Colombano
Revèst e Sant Martin
Revèst e Sant Martin (Revest-Saint-Martin en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Ezra Pound
Ezra Pound (1885–1972) foguèt un important poèta modernista dels Estats Units d'America durant lo sègle XX.
Pound foguèt un simpatisant del faissisme italian après l'ascension de Benito Mussolini.
Qualques libres recents ligats a Ezra Pound e a sa relacion als trobadors
- 1991 Charlotte Ward (ed.): Pound's Translations of Arnaut Daniel. Garland, New York 1991 (translations)
- 1992: Ezra Pound, Richard Siebruth. A Walking Tour in Southern France: Ezra Pound Among the Troubadours, New Directions Publishing Corporation; First Edition (November 1, 1992) (es estat revirat en francés en 2005, jol titol Sur les pas des troubadours en pays d'oc, Le Rocher, 2005)
Angelina Jolie
Angelina Jolie Voight (n. en 1975) es una famosa actritz americana de cinèma. Es tanben la femna de Brad Pitt. An 6 enfants.
Biografia
La siá vena cinematografica ven dempuèi la mainadesa doncas qu'es filha de Jon Voight, ganhant del Oscar al melhor actor de 1978 per Coming Òme e de Marcheline Bertrand -americana d'origina franco-canadiana e mòrta lo 2007 per un càncer- que foguèt tanben actritz. Angelina foguèt apadrinada en lo sieu bateg per dos grands actors Maximilian Schell e Jacqueline Bisset. Los sieus parents se separèron quand ela aviá a pena dos ans.
La siá primièra incursion dins lo cinèma foguèt lo 1983, amb a pena 7 ans, a la pellicula Lookin ton Get Out, al bòrd de lo sieu paire. Lo sieu primièr ròtle protagonista lo realizi d'ans après, lo 1993, a la pellicula Cyborg 2: L'ombra de cristall. Après qualqu'uns de cuertes e qualque pellicula pichona, lo 1995 realizèt la siá primièra pellicula importanta, Hackers. En aquela pellicula coneguèt lo qu'anèsse lo sieu marit Johnny Lee Miller.
Lo 1998 va coprotagonizar la pellicula Playing by heart (en Jogant amb lo còr) amb un ample elenc d'estelas, coma Sean Connery, la veterana Gena Rowlands, l'actritz Gillian Anderson, la jove promesa Ryan Phillippe o lo famós presentador de la television americana Jon Stewart, que presentèt la gala dels prèmis Oscar lo 2006.
Arpa de concèrt
200px|thumb|left|Arpa classicaL'arpa classica qu'ei un instrument de còrdas puntejadas qui compte de 40 a 47 còrdas e qui ei cromatica mercés a un sistèma de pedalas.
Angelina Jolie
Biografia
Lo 1999 interpretèt un de los sieus melhors ròtles dins lo cinèma. Foguèt a la pellicula Innocéncia interrompuda, en donant vida a una pacienta d'un espital psiquiatric. La protagonista del film èra Winona Ryder, mas amb la siá interpretacion en impausant e convincent daissèt eclipsada critica e public. Amb aquel ròtle atenguèt lo sieu primièr Oscar coma melhor actritz segondària, e lo sieu tresen Glòb d'Aur, tanben en aquela categoria, entre fòrça autres prèmis. En mai de lo sieu ròtle en Innocéncia interrompuda protagonizèt amb Denzel Washington la pellicula Lo colleccionaire d'uasses en qui interpretava una agent del FBI.
Pran
Pran Krishan Sikand (nascut en 1920-2013) es un actor de cinèma indian.
Angelina Jolie
Biografia
Als 21 ans d'edat se maridèt amb l'actor anglés Johnny Lee Miller, a qual coneguèt en lo rodatge d'una de las siás primièras pelliculas intitulada "Hackers". Mai tard se maridèt en segondas nupcias amb lo tanben actor Billy Bob Thornton, del que se va tanben divorciar.
Puei d'Envialant
Lo puei d'Envialant es una cima dels monts de Cantal (Auvèrnhe-Ròse-Alps) situada prèp del vilatge de Salers. Es la cima de mai de 500 m d'altitud plus a l'oèst non sonque del massís de Cantal mas tanben de tot lo Massís septentrional (s'òm fa excepcion de l'espatlament oèst d'aquela cima, dich La Cumina que culmina a 1 516 m).
Montevideo
thumb|230px|left|L'Edifici Palais Salvo ("Palacio Salvo") e l'estatua equèstra de [[José Gervasio Artigas sus la Plaça Independencia, centre de Montevideo, Uruguai.]]
Puei d'Envialant
Toponimia
Lo nom en occitan d'aquela cima es siá Puei d'Envialant del costat nòrd-occitan, siá Puèg Vialant costat orlhagués.
Montevideo
Istòria
Entre 1680 e 1683, per'mor de desafiar la sobeiranetat espanhòla de la region, los colonizadors portugueses de Brasil establiguèron divèrses implantaments a las còstas del Riu de l'Argent, davant Buenos Aires, coma la Nòva Colonia don Sacramento. Malgrat tot, los espanhòls ensagèron pas de deslotjar los portugueses fins en 1723, quand aqueles refortiguèron las nautors qu'environavan la baia de Montevideo. Una expedicion espanhòla provenenta de Buenos Aires e organizada pel governador espanhòl dins aquela vila, Bruno Mauricio de Zavala, obliguèt los portugueses a deslotjar la zòna, ont los espanhòls, fin finala, comencèron de poblar la nòva vila. Lo 20 de decembre de 1726 se confeccionèt un cens d'abitants e, fin finala, lo 24 de decembre se confeccionèt un plànol delineatori de la vila a la que se nomenèt "San Felipe y Santiago de Montevideo", nom que posteriorament foguèt abracat. En 1828, la vila foguèt designada coma la capitala d'Uruguai.
Puei d'Envialant
Toponimia
Lo nom orlhagués poiriá venir, per atraccion del vèrbe bialar (belar), de la preséncia autres còps de tropèls de motons en estiva entorn d'aquesta cima.
Topografia
esquèrra|vinheta|Vista sus la val de la Maròna al nòrd del puei d'Envialant. En lo limit de las comunas de Sent Paul-de Salèrn e del Fau dins lo departament de Cantal, lo puei d'Envialant s'elèva a 1 592 m. Situat al nòrd-oèst del Plom del Cantal e del Puèi Marin, fa partida coma aquestes de l'estratovolcan del Cantal.
Geologia
esquèrra|vinheta|Vista del puèg Violent dempuèi [[Salèrn (Auvèrnhe)|Salers.]] Lo puei d'Envialant es lo ponch culminant d'una planesa (platèl basaltique) que s'estira en periferia nord-oèst del massís del Cantal, que data de la fin de l'istòria de l'estratovolcan, es a dire i a 3 o 4 Ma.
(1419) Danzig
(1419) Danzig es un asteroïde.
(1420) Radcliffe
(1420) Radcliffe es un asteroïde.
Eberhard I, Duc de Württemberg
Eberhard I (11 de deceme de 1445 - 25 de febrièr de 1496) que ho Duc de Württemberg.
Patrick Sébastien
Patrick Sébastien (nom complèt: Patric Boutot; Briva, 14 de novémer de 1953) es un cantaire, compositor, autor Occitan e Francés, d'origina Coresenca.
A produch e animat de nombrosas emissions de varietats pendent sa carrièra. A sustot presentat, sus TF1 :Carnaval, Sébastien c'est fou !, Le Grand Bluff. Tanben sus França 2 : Le Plus Grand Cabaret du monde, Le Grand Cabaret sur son 31, De l'autre côté du miroir et Les Années bonheur.
(1421) Esperanto
(1421) Esperanto es un asteroïde.
Patrick Sébastien
Es tanben l'autor-interprèta de cançons a tèma festiu ; demest los mai celèbres, figuran los títols Le Gambadou, La Fiesta (generica de l'emission Fiesta sarcís d'una cançon del grop irlandés The Pogues) Le Petit Bonhomme en mousse, C'est chaud, Pourvu que ça dure, Les Sardines, Ah... Si tu pouvais fermer ta gueule...,Tournez les serviettes o encara Joyeux Anniversaire.
A egalament jogat dins de telefilms pel servici public coma lo Sénher Max e la rumor o Un astre sus sièis sus França 2.
La Reula (Lomanha)
La Reula  (Laréole en francés) es una comuna gascona, situada dins lo departament de la Hauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, La Reula èra de l'eleccion de Lomanha, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa de L'Agraulet, es Nòsta Dauna. Tanlèu 1790, La Reula èra deu canton de Cadors. En 2015, suprimiguèn le canton de Cadors e La Reula passèc au canton de Legavin, largament espandit.
Hugues Aufray
Hugues Jean Marie Auffray mei conegut com Hugues Aufray ei un cantaire francés vasut a Neuilly sur Seine en 1929.
Ei lo hilh de l'industrial parisenc Henry Auffray e d'ua hilha de noblessa gascona, Amyelle de Caubios d'Andiran (se maridèn a Nicòla). Après d'estudis a Sorese e tres ans passats a Madrid damb lo pair, comença a cantar en espanhòl dins las annadas 1950, abans de passar rapidament au francés.
La mei gran part de sas cançons son de viradas - adaptacions de cantas folk anglesas e americanas (Bob Dylan, Roger Miller...)
Antonio López de Santa Anna
Antonio López de Santa Anna (Xalapa, 21 de heureuèr de 1794 - Ciutat de Mexic, 21 de junh 1876) estot un militar e politician mexican, 11 viatges president deus Estats Units Mexicans enter 1833 e 1857.
Cançon
Ua cançon populària anglesa, "Santianna", hè referéncia a Santa Anna. Aquera cançon estot adaptada en francés ("Santiano"), damb paraulas complètament diferentas, per lo cantaire Hugues Aufray.
(1422) Strömgrenia
(1422) Strömgrenia es un asteroïde.
(1423) Jose
(1423) Jose es un asteroïde.
Christophe Lamaison
Christophe Lamaison (escaicat Titou Lamaison) era un jogaire de rugbi de XV.
Es seleccionat 37 còps en equipa de França, de 1996 a 2001, equipa dont es lo segond melhor marcador de ponches amb 380 unitats. Son recòrd es estat batut per Frédéric Michalak lo 22 d'agost de 2015. Amb lo XV, es estat un actor màger de la victòria de cap a Nòva Zelanda en semifinalas de la Copa del mond 1999 (43-31) ont a inscrich un ensag, dos dròps, tres penalitats, e quatre transformacions.
Batalha de Caporetto
La batalha de Caporetto es una batalha de la Premiera Guèrra Mondiala que se debanèt dau 24 d'octòbre au 9 de novembre de 1917 sus lo frònt italian. Opausèt una armada germanoaustriana comandada per lo generau Otto von Below ai defensors italians dau sector de Caporetto. L'objectiu dei poissanças centralas èra d'alunchar la linha de frònt dau pòrt de Trieste. Pasmens, leis Italians foguèron susprés per l'ataca que rompèt un ponch feble de sei defensas. L'esplecha de lor succès per lei Germanoaustrians entraïnèt l'afondrament d'una partida de l'armada italiana que perdiguèt 40,000 tuats e bleçats, 290,000 presoniers, 4,800 pèças d'artilhariá e de quantitats importants de municions e de viures. Lo mandadís d'un còrs expedicionari francobritanic foguèt tanben necessari per facilitar l'estabilizacion d'un frònt novèu lòng dau fluvi Piave. Lei Germanoaustrians perdiguèron solament 20,000 tuats e bleçats mai de rivalitats minèron la collaboracion entre Austrians e Alemands en causa de dificultats per partejar lo butin capturat. D'un biais paradoxau, la batalha de Caporetto accelerèt donc lo declin de l'armada austriana.
Barberà de la Conca
Barberà de la Conca es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Banyeres del Penedès
Banyeres del Penedès es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Dopamina
La dopamina (DA) es un neurotransmetor, una molecula bioquimica que permet la comunicacion al sen del sistèma nerviòs, e una d'aquestas qu'influcian dirèctament lo comportament. La dopamina enfòrça d'accions mai sovent benefics coma manjar un aliment sanitós procurant un plaser per l'activacion coma un "sistèma de prima". Mai generalament, jòga un ròtle dins la motivacion umana. Aquesta molecula es tanben implicada dins de plasers abstrachs coma escotar la musica.
Dins lo règne animal e donc uman, la dopamina jòga tanben d'autres ròtles: permet per exemple, mai, pels insèctes, e per exemple la mosca drosofila, la creacion de l'exosquelet.
Aquesta molecula aparten al grop de las catecolaminas, e es eissida de dos animoacids tirosina o fenilalanina. Dins lo sistèma nerviós central, activa los receptors dopaminergics postsinaptics. Es subretot producha dins la substància negra e dins l'airal tegmental ventral, situadas dons l mesencefal (partida superiora del tronc cerebral). Quitament se la dopamina, amb la noradrenalina e la serotonina, siá plan minoritàrias dins lo cervèl, qu'ensembla tòca mens de 1 % de las neurònas, tenon un ròtle modulator final essencial de las sortidas motriças e psiquicas.
Es tanben una neuroormòna producha per l'ipotalam. Sa màger fonccion ormonala es enebir la liberacion de prolactina pel lòb anterior de l'ipofisa.
La dopamina es lo precursor de l'adrenalina e de la noradrenalina. Las personas avent un taus naut de dopamina aurián mai tendéncia a contunhar de conduchas dichas « a risc » o a cecar aquestas situacions (que l'usatge d'estupefiants, los jòcs de azard o escomesa).
Istoric
Sa foncion de neurotransmetor foguèt descobèrta en 1958 per Arvid Carlsson e Nils-Åke Hillarp al Laboratòri de farmacologia del Conselh nacional cardiologic de Suècia. Arvid Carlsson recebèt en 2000 lo prèmi Nobèl de fisiologia o medecina per aver mostrat que la dopamina es pas solament un precursor de la norepinefrina (noradrenalina) e de l'epinefrina (adrenalina), mas tanben un neurotransmetor.
La dopamina a estat sintetizada pel primièr còp en 1910 par George Barger e James Ewens (al Wellcome Laboratories, à Londres).
Metabolisme de la dopamina
esquèrra|vinheta|Metabolisme de la dopamina vinheta|Sonapsi dopaminergic (segon Landry) La dopamina es sintetizada dins las neurònas a partir de la tirosina d'origina circulanta. La reaccion es assegurada per dos enzims : la tirosina idroxilasa (TH), un enzim limitanta contraròtlant la produccion de L-DOPA, puièi per la DOPA-decarboxilasa (DDC) assegurant la decarboxilacion d'aquesta per donar la dopamina.
Après aver estat producha dins lo citoplasma de terminasons presinapticas, la dopamina es cargada dins de vesiculas sinapticas per un transportaire VMAT-2. A l'arribada d'un potencial d'accion, las vesiculas libèran lor contengut dins la fendilha sinaptica per exocitòsa.
Jan van Steenbergen
Johannes Hendrik dich Jan van Steenbergen (n. lo 3 de junh de 1970 a Hoorn) es un glotopoèta, jornalista, traductor e cercaire olandés. Es diplomat en estudis europèus orientals de l'Universitat d'Amsterdam, qu'i estudièt tanben la musicologia.
Dopamina
Metabolisme de la dopamina
La dopamina liberada dins la fendilha es en partida captada per de receptors se trapant sus la cellula postsinaptica e transmet atal le segnal neuronal per transduccion. Unes 80 % de la dopamina liberada se torna captar per las neurònas dopaminergicas presinapticas per de transportaires selectius DAT (dopamine active transporter). Levat al nivèl del cortèx prefrontal, ont l'expression dels DAT es fòrça feble e ont la dopamina se torna captar per las neurònas noradrenergicas via le transportaire NET.
Valon de Marcilhac
Lo Valon de Marcilhac o lo Rogièr de Marcilhac es un parçan d'Occitàna, dins Roergue (Guiana).
Jan van Steenbergen
Creèt un fum de lengas artificialas, que las mai conegudas son l'intereslau, lo venedic (wenedyk) e lo vozguian (wozgijski).
Valon de Marcilhac
La vila principala es Marcilhac del Valon.
Le Perrier
Le Perrier es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Errenteria
Errenteria qu’es ua comuna gascona, de lenga basca. Administrativament, qu’es de la província de Guipuscoa dens la comunautat autonòma espanhòla deu Bascoat.
Dopamina
Metabolisme de la dopamina
La degradacion de la dopamina se realiza o dins la fendilha sinaptica per un ectoenzim, la catecolamina-O-metiltransferasa (COMT) o a l'interior de la neuròna per d'enzims mitocondrials, las monoamina-oxidasas A e B (MAO). La primièra via produch d'acid omovanillic (HVA) e la segonda, de l'acid diidroxifenilacetic (DOPAC). La mesura del taus d'aquestes dos metabolits dins lo liquid cefaloraquidian servís a indicar l'activitat de las neurònas dopaminergicas centralas.
Errenteria
Istòria
S’i parlèva gascon au s. XVII.
Dopamina
Los receptors dopaminergics
Al contrari dels receptors ionotròps, que son rapids, los receptors parelhats a las proteïnas G reagissent lentament e mai sovent ne produsent pas de corrents postsinaptics mesurables (al mens in vitro). Son là per modular l'activitat de las neurònas postsinapticas modificant lor mòde de tractament de l'informacion.
Quand los receptors de sostipes D1 e D5 de la primièra familha son activats pel ligam d'un agonista, induson la formacion d'AMP ciclic per activacion de l'adenilat ciclasi mejans la proteïna Gs. La cascada de reaccions que seguís acaba amb una depolarizacion e donc a un aument de la frequéncia d'emission dels potencials d'accion.
Al nivèl periferic, l'activacion dels receptors de la familha D1, presents dins las cellulas muscularas lisas vascularas, provocant una vasodilatacion.
Los receptors dopaminergics de tipe D2 compòrtan los sostipes D2, D3, D4 e lors isofòrmes. Reagisson de biais diferent al ligam de la dopamina que la proteïna Gi a que son parelhats induch una diminucion del taus d'AMP ciclic e donc de l'activitat PKA. Aquesta via de signalizacion acaba a una iperpolarizacion al nivèl postsinaptic e a una diminucion de la liberacion de neuromediator (per enebicion de l'exocitòsi) al nivèl presinaptic.
Al nivèl central, aquestes receptors son subretot localizats dons lo striatum, la pars compacta de la substància negra, lo nuclèu accumbens, los tuberculs olfactius e lo cortèx cerebral.
Las vias de projeccions dopaminergicas
Dins lo sistèma nerviós central, la dopamina ten un ròtle complèxe e interven dins diferentas foncions importantas coma lo comportament, la cognicion, las foncions motriças, la motivacion, las recompensas, lo sòm o la memorizacion. La dopamina es subretot sintetizada e liberada per de populacions de neurònas plan restrenchas situadas dins la substància negra (SN) e dins l’airal tegmental ventral (VTA) qu'an per cibla majora diferentas estructuras cerebralas apartenent al sistèma dels ganglions de la basa. Los nuclèus de la basa son d'estructuras soscorticalas comprenent diferents nuclèus (striatum, globus pallidus, nuclèu sostalamic). Lo striatum que representa lo primièr relai del sistèma e la cibla màger de las projeccions dopaminergicas se divisa en doas compausantas: ventrala e dorsala.
Fòrça estudis mostrèron tres grandas vias de projeccion ascendentas del mesencefal: la via nigroestriatala, la via mesolimbica e la via mesocorticala.
La via nigrostriatala o nigrostriada
SN pars compacta → Striatum dorsal (N.C., putamen) drecha|vinheta|Via nigrostriada dopaminergica, a la diferéncia de la connexion cortico estriada glutamatergica excitatritz (segon Purves et al Neurosciences) Las neurònas dopaminergicas de la pars compacta de la substància negra projectan majoritàriament dins la partida superiora del striatum, constituée du noyau caudé e del putamen. La via nigrostriada representa 80 % de neurònas dopaminergicas centralas. Aqueste ret constituís un sistèma modulator dels airals corticals motrs e interven dins lo fenomèn de contraròtle de las foncions motriças. La malautiá de Parkinson es una malautiá que la causa es la degenerescéncia del grop de neurònas produsent la dopamina dins la substància negra. L'administracion del precursor L-DOPA que, al contrari de la dopamina, pòt passar la barrièra ematoencefalica, alentís la progression de la malautiá, que lo cervèl transforma aquesta substància en dopamina.
(1424) Sundmania
(1424) Sundmania es un asteroïde.
Dopamina
La via mesocorticala--
ATV → cortèx frontal (gir cingular), temporal (gir entorinal) Aquesta via es formada de neurònas dopaminergicas de l'airal tegmental ventral (ATV) que los axòns projèctan sul cortèx frontal e ventral, en particular sul gir cingular anterior, l'airal entorinal e lo cortèx prefrontal. Ten un ròtle dins la concentracion e de foncions executivas coma la memòria de trabalh.
Jan van Steenbergen
Es tanben demèst los animators del monde ficcional Ill Bethisad.
Landigou
Landigou es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Montgeron
Montgeron es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Landigou
Geografia
Landigou A situat a Nombre|8|km}} de Flers.
Landigou est situé à 8 km de Flers.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rémelfing
Rémelfing es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Dopamina
La via tuberoinfundibulara
La practica regulara d'un espòrt permet d'aumentar la secrecion naturala de dopamina.
La dopamina es implicada dins lo treble per deficit d'atencion amb iperactivitat (TDAI), que la causa es un problèma de retorn de captura de la dopamina pels sinapsis.
Rémelfing
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dopamina
Agonistas e antagonistas
La dopamina passant pas la barrièra ematoencefalica, se realiza pas que dels efièchs periferics quand es administrada per via generala.
L'apomorfina, un derivat alcaloïdic de la morfina, sens accion narcotica, es un poderós agonista (activator) dels receptors dopaminergics de tipe D🇮🇳 e D🇮🇳, qu'a l'avantatge de passar la barrièra ematoencefalica. Es indicada :
L'antagonista SCH 23390 permetèt de destriar experimentalament l'activacion dels receptors de tipe D🇮🇳 d'aqueste de tipe D🇮🇳. La clorpromazina a l'invèrs, es mai afina pels receptors de tipe D🇮🇳.
Bellmunt del Priorat
Bellmunt del Priorat es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Dopamina
Agonistas e antagonistas
La clorpromazina (4560 RP, Largactil) foguèt utilizada en 1951 per Henri Laborit dins lo chòc postoperatòri, que'n mostrèt lo potencial psicotróp e alèrta los psiquiatres Jean Delay e Pierre Deniker (1952). Primièr antipsicotic, son action foguèt analizada e detalhada per Jean Delay e Pierre Deniker en 1954, creant atal la classa dels neuroleptics.
Landigou
Istòria
Lo sieu nom seriá d'origina scandinave e vendriá de "Land Ingulf" (entèrra de Ingulf).
Dopamina
Coma medicament
En perfusion de contunh, es un tonic qu'acclèra la frequéncia cardiaca. Permet de manténer la pression arteriala e lo debit cardiac pels patients dins d'escasenças coma los estats de chòc. A dòsi moderada, provòca una vasoconstriccion venosa ajudant al manten de la pression arteriala. Provòca tanben una vasodilatacion de las artèrias renalas permetent de conservar una diurèsi mas sens proteccion renala montrada. A mai fòrta dòsi, los efièchs sus la contraccion cardiaca son contrapesats per l'arribada d'una taquicardia, veire de trebles del ritme cardiac. Un derivat, la dobutamina, presentant de biais atenuat aqueste efièchs secondaris, es alara preferencialament utilizada. Dins los estats de chòcs, son emplec tend a èsser remplaçat per la noradrenalina, aquesta avent de resultats melhors en tèrmes de mortalitat, coma los chòcs cardiogenics o sceptics.
Landigou
Istòria
Son nom serait d'origine scandinave et viendrait de "Land Ingulf" (terre d'Ingulf).
Dopamina
Coma medicament
A dòsi contrarotlada, l'apòrt d'un agonista de la dopamina molhora de malautiás coma la malautiá de Parkinson e lo sindròma de las cambas sens repaus.
Batalha de San Jacinto
La batalha de San Jacinto ei un combat decisiu de la guèrra d'independéncia de Tèxas contra Mexic. Lo 21 d'abriu de 1836, l'armada texana deu generau Sam Houston batèt l'armada mexicana deu generau Antonio López de Santa Anna en un combat de mensh de 20 minutas.
Dopamina
Coma medicament
Fa partit de la lista dels medicaments essencials de l'Organisacion mondiala de la santat.
Jos forma de polidopamina
D'òbras derivadas de l'estudi de las proteïnas adesivas utilizadas per las muscles de mar per se fixar solidament e jos l'aiga sus diferents supòrts menèron a descobrir en 2007 qu'unea granda quantitat de materials, a los plaçar dins una solucion de dopamina de pH leugièrament basica, se cobrisson d'una sisa prima de dopamina polimerizada (dichs polidopamina, ). Aquesta sisa pòt se formar sus d'objèctes de granda talha coma sus d'objèctes de talha nanometrica e possedís de proprietats quimicas potencialament plan utilas que motivèron fórça òbra de recerca. Pòdon per exemple èsser utilizadas per encapsular de medicaments e los protegir de la lutz o de chucs digestius, o encara per que sián de biais lent e durable tornat dins l'organisme. Es envisatjat tanben d'utilizar sas proprietats adesivas per "empegar" des biocaptors o d'autras macromoleculas biologicament activas sus o dins los organismes.
Batalha de San Jacinto
Lo balanç estot de 630 soldats mexicans tuats e 730 presoèrs, contra sonque 9 texans morts.
L'endedia Santa Anna estot hèit presoèr e degot, après 3 setmanas, reconéisher l'independéncia de Texas.
Dopamina
Las moleculas agisson sul fenomèn de represa de la dopamina
Se classifica dins aqueste grop los triciclics, qu'enbisson los transportaires d'aminas de la membrana presinaptica. Los triciclics son pas especifics del transportaire de dopamina (DAT), enebisson tanben los transportaires de la serotonina, la noradrenalina,
Las molecules agisson sul fenomèn de degradacion sinaptic de la dopamina
Se classifica dins aqueste grops los IMAO, enebitors de la monoamina oxidasa (MAO).
L'estudi dels sarralhièrs un aument de concentracion en receptor D4 de la dopamina dins lo cervèl anava de par amb una creissença de curiositat per l'animal.
Relacion entre dopamina e efièch placebo
Una relacion dòsi efièch foguèt confirmada entre dopamina e efièch placebo en 2012 per un estudi que concluguèt a une diferéncia individuala de responsa als placebos, en partida en rason de factors genetics, que poirián crear un marcaire genetic relatiu a aquesta « sensibilitat », que deuriá per l’avenir èsser melhor pres en compte dins las estrategias terapeuticas, la distribucion dels sonhs e la concepcion dels ensags clinics.
Los ensags clinics implican en efièch de tèsts de doble cècs per las novèlas moleculas candidatas a venir de medicaments nonvèls, contra de placebos. Los resultats seràn mai clars e estatisticament mai significatius amb de pacients insensibles a l’efièch placebo.
Lo gèn en causa es lo gèn COMT (catecòl-O-metiltransferasi). Aviá ja estat remarcat dins lo tractament de la dolor e fòrça malautiás (Parkinson) e tanben dins lo « comportament de confirmacion de novèlas informacions selon nòstras cresenças »;
L’activacion d'aqueste gèn modifica la produccion de dopamina. La dopamina participa a las vias neuronalas implicadas dins l’anticipacion.
Aqueste gèn COMT condiciona tanben l'amplor de la responsa al placebo per cada individú. Existís un allèle Met e un allèle Val per aqueste gèn, caracterizats segon que lo codon 158 de lor sequéncia coda una metionina o una valina. Lo cortèx prefrontal de las personas dispausan de dos allèles Met sembla produire 3 a 4 còps mai de dopamina que pels portaires de dos allèles Val. Mas, lo cortèx prefrontal es la zona del cervèl associat a la cognicion, a l'expression de la personalitat, a la presa de decision e al comportament social. Aquesta descobèrta enfòrça l’importança del ròtle de la dopamina dins lo cervèl. Confirma tanben l’influéncia de l'environament medical e clinic (inclusissent la relacion mètge-patient) dins los sonhs pels patients sensibles a l'efièch placebo.
Pels patients tocat del sundròma del colon irritable, experimentalament somés a de medicaments abituals o a un placebo, aqueste darrièr èra tant mai eficaça que la disponibilitat de dopamina èra nauta pels patients, en ligant amb lor prefil genetic. « En particula, los patients « de doble Met » (Met/Met) mòstran una melhoracion de lors simptòmas amb placebo al respècte del pacients « de doble Val » (Val/Val) ».
Origina naturala
En mai dels ròtle de neurotransmetor, la dopamina (deribada d'un pirocatecòl) es una molecula naturala que se trapa dins de proteïnas secretadas pels muscles de mar. Aquestas son fòrça ricas en motius catecòls, coma la dopamina, e permet atal a las muscles d'aver de proprietats adesivas excepcionalas.
Utilizacion
La dopamina es de la familha dels catecòls al mèsme títol que la DOPA (3,4-diidroxi-L-fenilalanina), qu'es una forma idroxilada de l’acid aminat L-fenilalanina e de l’acid 3-(3,4-diidroxifenil) propionic. S'agís d'una molecula biocompatibla, comerciala que ten una foncion amina primària liura susceptibla de subir una modificacion quimica. Atal, aquesta molecula coneguè fa unas annadas un verai succès dins la modificacion de superfícia, , per exemple mercé a sas fòrtas proprietats adesivas (motiu catecòl) e mercé a la preséncia d'una foncion quimica capabla de reagir amb una molecula d'interés.
Makhuwa
Lo makhuwa (o makua, macua, autonim emakhuwa) es una lenga banto parlada en Moçambic.
Localizacion
Lo makhuwa es subretot parlat dins las Províncias de Cabo Delgado, Nampula, Niassa e Zambézia. Es la lenga principala del nòrd de Moçambic.
Sent Cibran
Sent Cibran (Saint-Cyprien en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Província de Saragossa
La província de Saragossa (província de Zaragoça en aragonés SLA, probinzia de Zaragoza en aragonés GO, provincia de Zaragoza en castelhan) es una província d'Aragon (Espanha).
Makhuwa
Dialèctes
Lo makhuwa es una cadena lingüistica de dialèctes: lo meetto, lo marrevone, lo saka, lo nahara, lo sankaci (sangagi).
Lo shirima e sos dialèctes: lo kokola, lo lolo, lo manyawa, lo marenje, lo takwane.
Escritura
Las vocalas longas son escrichas dobladas.
(1425) Tuorla
(1425) Tuorla es un asteroïde.
Hautepierre-le-Châtelet
Hautepierre-le-Châtelet es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sodac
Sodac (Soudat en francés) es una comuna d'Occitània, situada dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de la Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Aisonville e Bernoville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Del 10 al 18 d'octòbre de 1918, la batalha de Aisonville-e-Bernoville monopolisa près de 10 regiments franceses #que #venir a extrèm d'una poderosa armada alemand retranchée dins lo pòble. Costat francés i i aguèt dos mila victimas, #que 400 mòrts.
Sodac
Toponimia
La prononciacion es [ʂuː’da]. Lo nom es atestat sens data, Sousdac. Sodac ven benleu d'un nom gallic d'òme, Solida, o d'un nom latin d'òme, Solidus , o Soldus, emb lo sufixe -acum , latinizacion dau sufixe celtic -ācon. Sodac èra la propietat de Solida (se lo nom existís), Solidus o Soldus.
Aisonville e Bernoville
Istòria
Du 10 au 18 octobre 1918, la bataille d'Aisonville-et-Bernoville monopolisa près de 10 régiments français qui vinrent à bout d'une puissante armée allemande retranchée dans le village. Côté français il y eut deux mille victimes, dont 400 morts.
Vändåtberget
miniatura|drecha|Lac a Vändåtberget.Vändåtberget es dempuèi 1989 una resèrva naturala a Örnsköldsvik dins lo comtat de Västernorrland en Suècia qu'ocupa una superfícia de 3,45 km².
Bellvei
Bellvei (Belhvei) es un municipi catalan. Administrativament, es de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Vändåtberget
Lo bòsc primari de Vändåt es un abitat per l'escaravat Pytho kolwensis del genre Pytho e la familha Pythidae qu'es en perilh d'escantiment,. Es tanben un abitat d'un escaravat de banas longas, Nothorhina muricata.
L'origina del nom "Vändåt" es desconeguda.
miniatura|esquerra|Pytho kolwensis, Vändåtberget.
Ansan
Ansan pòt èsser :
(1426) Riviera
(1426) Riviera es un asteroïde.
Banas (Carcin)
Banas (Bannes en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
La comuna se creèt en 1843, del territòri de Sent Vincenç del Pendit.
Jean-Pierre Rives
Jean-Pierre Rives (escaissat Casque d'or), nascut lo 31 de decembre de 1952 a Tolosa, es un jogaire de rugbi de XV.
Vals Cluson e Germanasca
Las Vals Cluson e Germanasca son un grop de vals de las Valadas Occitanas (Alps) e forman un parçan d'Occitània.
Lor vila principala es Peirosa dens la comunautat montana Val Cluson e Germanasca de la província de Turin.
(1428) Mombasa
(1428) Mombasa es un asteroïde.
Heiligenberg (Bas Ren)
Heiligenberg  en alemannisch (Heiligenberg en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
Vilatge situat a l'intrada de la vallée de la Bruche, es lo un dels escasses pòbles de Alsace #qu'es pas pas traversat per una expedís départementale ; n'efièch, a bastit sus una tuc #que domina la vallée e a la separacion de las vias viàrias en contrebas. Heiligenberg Fa partida del costat de Molsheim e del arrondiment de Molsheim.
Village situé à l'entrée de la vallée de la Bruche, c'est l'un des rares villages d'Alsace qui n'est pas traversé par une route départementale ; en effet, il est construit sur une colline qui domine la vallée et à l'écart des voies routières en contrebas. Heiligenberg fait partie du canton de Molsheim et de l'arrondissement de Molsheim.
Istòria
S'es descobèrt a Heiligenberg, cap a 1818, dels forns romains, de las estèlas de vasos e dels motlles aital coma dels condecores romaines. Dos camps dels environs se trucan de camps dels paguèts e de las idoles. Vilatge del Sant-Empèri cap a 1181, fasiá partida de la distincion de Barr. Lo abbaye de Truttenhausen possedissiá de bens dins lo pòble. En 1295 çò avesque Conrad de Lichtenberg #far mencion d'una capèla amb un autar de la Santa-Crotz, sul luòc de Heiligenberg. #Far d'aquela capèla una prébende amb bens ligats a aquela capèla, #çò que daissa supausar #que i i aviá pas encara de vilatge del nom de Heiligenberg a. Aquela capèla èra benlèu un luòc de pelegrinatge en dependent de Still. Es probablament lo castèl #que s'elevava antany sul rocher #qu'a donat naissença dins lo vilatge format a l'entorn de lududes. Lo castèl i aguèt bastit après 1373 mas los vestigis o aquel #que ne demorava aguèron rasat en 1978. Existissiá tanben un ermitage al limit del ban, en contrebas del Kuppelhusfelsen. La Reforma protestante a introdusit en 1554 ; una nòva parròquia luthérienpas amb lo sieu pròpri luòc de culte a creat en 1869.
Lo 25 d'octòbre 1870, lo pilòta pujada Montgolfier condusit pel aérostatier Hervé Sené se #volar de la estacion de Orléans a París alavetz assiégé pels prussiens, amb a la siá près lo coronèl de la Pèira e lo en comandant Joseph-Marida Lo Bouédec, enviats per l'estat-màger de París per prene lo commandement de las tropas dins província. #Acabar la siá carrièra a Heiligenberg, jos aucupacion enemica, après aver-i recorregut. Los Prussiens #acabar per trobar la pilòta, mas los dos passatgièrs e lo aéronaute avián desaparegut, salvats pels abitants patriotes #que los #far passar a travèrs de la montanha d'ont #recuperar la Lorraine. Lo àncora de la pilòta a #èsser conservada.
Lo 26 de setembre de 2010, l'associacion « Lo Mongolfier » a organizat una fèsta en celebrant la atterrissage de la pilòta.
Le 25 octobre 1870, le ballon monté Montgolfier piloté par l'aérostatier Hervé Sené s'envola de la gare d'Orléans à Paris alors assiégé par les prussiens, avec à son bord le colonel de La Pierre et le commandant Joseph-Marie Le Bouédec, envoyés par l'état-major de Paris pour prendre le commandement des troupes en province. Il termina sa course à Heiligenberg, sous occupation ennemie, après avoir parcouru 503 kilomètres. Les Prussiens finirent par retrouver le ballon, mais les deux passagers et l'aéronaute avaient disparu, sauvés par les habitants patriotes qui les firent passer à travers la montagne d'où ils regagnèrent la Lorraine. L'ancre du ballon a été conservée.
Le 26 septembre 2010, l'association « Le Mongolfier » a organisé une fête célébrant l'atterrissage du ballon.
Estadi Rochelés
L’Estadi Rochelés es un club de rugbi de XV francés, basat dins la vila de La Rochèla, que foguèt fondat en 1898. Sei colors tradicionaus son lo negre e lo jaune e jòga normalament sei partidas a domicili a l'estadi Marcel-Deflandre (16,000 plaças). Integrat a l'elèit dau campionat de França de rugbi dempuei 1949, l'Estadi Rochelés venguèt professionau en 1997. En 2014, accediguèt au Top 14 e, dempuei aquela data, conoís una progression regulara marcada per doas victòrias de reng en Copa d'Euròpa en 2022 e 2023.
Equipa d'Africa del Sud de rugbi de XV
L’equipa d'Africa del Sud de rugbi de XV es l'equipa nacionala de rugbi de XV de Sud-Africa, constituida dels melhors jogaires de rugbi de l'Estat Sud-African, jos l’egida de la Federacion Sud Africana de Rugbi de XV.
Irlanda del Nòrd
L'Irlanda del Nòrd (en anglés Northern Ireland; en gaelic irlandés Tuaisceart Éireann; en scòts d'Ulster Norlin Airlann) es un territòri autonòm situat al nòrd de l'illa d'Irlanda e apertenent a l'estat del Reialme Unit. Es considerat coma una de las quatre nacions que compausan lo Reialme Unit de Grand Bretanha e d'Irlanda del Nòrd.
Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (A)
Ac
Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AC)
Al
Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AL)
Irlanda del Nòrd
Los 6 comtats
Los 6 comtats administratius foguèron remplaçats en 1973 per 26 conselhs locals.
Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (A)
An
Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AN)
Ar
Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AR)
As
Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AS)
Foulain
Foulain es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Geografia
Foulain Se situa en lo costat de Chaumont-Sud, a 10 km de Chaumont. Nogent Es a 11 km e Langres a 24 km.
Foulain se situe dans le canton de Chaumont-Sud, à 10 km de Chaumont. Nogent est à 11 km et Langres à 24 km.
Benifallet
vinheta|Església de Santa Maria de l'Assumpció (Benifallet)
vinheta|Iglesia de Santa María de la Asunción (Benifallet) vinheta|Ermita de la Nativitat de la Mare de Déu de Dalt o del Calvari de Benifallet Benifallet es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Ucraïnian
thumb|300px|Illustracion d'un libre en ucraïnian L'ucraïnian o ucraïnés (autonim: украї́нська мо́ва, ukraiinska mova) es una lenga del sosgrop de las lengas eslavas orientalas (familha de las lengas eslavas). Es la lenga oficiala de l'estat d'Ucraïna, s'escriu amb un alfabet cirillic amb qualques leugièras adaptacions. A una partida de son vocabulari qu'es comun amb las lengas eslavas vesinas, subretot amb la lenga bielorussa, lo polonés e plan segur lo rus e tanben l'eslovac.
Benissanet
Benissanet es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Ucraïnian
La lenga ucraïniana es sovent en competicion amb lo rus o amb de formas dialectalas intermediàrias sus son territòri. Sa situacion sociala es encara precària ara per ara e son futur incertan.
Actualament, la lenga ucraïniana se tròba en situacion difícila, ja que sovent la lucha en condicions inegalas amb lo rus, se podriá comparar amb l´occitan, catalan, breton, galego, aragonés, asturiano, euskera, etc. en fàcia del castelhan o francés, d'un biais mai o mens grand.
Literatura
Demest los escrivans mai importants de la literatura ucraïniana cal citar lo filosòf Hryhori Skovoroda, los escrivans Mykola Kostomarov, Mikhaylo Kotsyubinsky, Taras Shevchenko, Ivan Franko, e Lesia Ukrainka.
Mandoloncèl
thumb| Lo mandolocèl qu'ei un instrument de la familha de la mandolina acordat com lo violoncèl (Do, Sol, Re, La), sia ua octava jus la mandòla alto (èra medisha ua quinta devath deu vriulon).
Qu'ei donc, deu punt de vista de l'acòrd, au violoncèl, çò que la mandolina b'ei au vriulon.
Lo Vijan
Lo Vijan [lu viʒɛ̃m] (Le Vigen en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Geografia
miniatura|gaucha|330px|Situacion dau Vijan dins l'aglomeracion de Limòtges miniatura|centre|Situacion dau Vijan en Nauta Viena
Istòria
miniatura|right|Nau de l'egleisa de Sent-Maturin.
Lo Bastit
Lo Bastit (Le Bastit en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Os Lusíadas
Os Lusíadas o Los Lusiades es una òbra poetica de l'escrivan Luís Vaz de Camões, considerada l'epopèia portuguesa mairala. Probablament terminada en 1556, foguèt publicada pel primièr còp en 1572 tres ans aprèp lo retorn del seu autor d'Índia.
Estructura extèrna
Coma totes los tèxtes de la Renaissença Os Lusíadas podiá pas escapar a l'estetica grèga que donava una importància particulara al nombre d'aur. Atal, lo climax del raconte, l'arribada en Índia, foguèt plaçat al punt que devesís l'òbra segon la proporcion daurada.
Estructura intèrna
Aquela òbra se presenta coma una epopèia classica devesida en quatre partidas: Fin finala, i a un epilòg per conclure l'òbra (estròfas 145 a 156 del Cant X).
L'òbras evolua dins de plans diferents amb cadun la seuna cronologia e lo seu espaci