cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Villavicencio de los Caballeros
Villavicencio de los Caballeros es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Arona (Borbonés)
Istòria
En 1789 Arona depend :
Lanas (vilatge)
Lanas (Port-de-Lanne en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Arona (Borbonés)
Toponimia
Primièra mencion en 1282 : Arona del preceltic ar (riu, aiga).
Eraudica
thumb|200px|center|Escut d'Arona.
Lanas (vilatge)
Baiona au sud-oèst qu'ei distanta de 24,6 km.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei ['lanəs]. Las fòrmas ancianas que son Sancta Maria de Lane aus sègles XI-XII, Duo Portus in Lana, en latin, aus sègles XI-XII, Port Naù e Bads cap a 1072, Lana, Lane en 1305, Birport (mapa de 1630), Lanne (mapa de 1638), Port de Lanes (mapa de 1651), Port de Lane (mapas deu sègle XVII, shens data e deu començament deu sègle XVIII), Lane (mapa de 1714), Lanne (mapa de 1733).
Segon Dauzat e Rostaing, lo nom (francés) qu'ei format deu latin portus, « pòrt, acès sus ua aiga » e de lana, fòrma gascona deu mot landa, d'origina gallica, « vaste espaci pas cultivat ».
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que i ved l'occitan pòrt e lo nom de lòc Lana.
Carles de Casaus
thumb|Carles de Casaus thumb|200px|Lo [[Marselha de Casaus]]Carles de Casaus (en francés Charles de Casaulx ; Marselha lo 20 de març de 1547 e lo 17 de heurèr de 1596) que ho purmèr cònsol de Marselha au servici de la Liga enter 1591 e lo son assassinat en 1596. Que gavidè ua mena de independenta de l'autoritat deu Rei de França e de Navarra Noste Enric e que mentiengó aquesta posicion a maugrat de la reconeishença de l'autoritat deu rei per Ais de Provença quan aquesta ciutat abandonè la Liga en 1594. Qu'èra vadut dens ua familha d'originas gascoas.
Batalha de Monte Cassino
La batalha de Monte Cassino se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 17 de genier au 18 de mai de 1944. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva d'amplor deis Aliats (240,000 òmes) còntra lei posicions defensivas alemandas centradas a l'entorn de l'Abadiá de Monte Cassino (140,000 òmes). L'enjòc èra lo contraròtle de Roma car lo sector èra la darriera posicion defensiva importanta avans la capitala italiana. Après una tiera de combats saunós onte se destrièron l'Armada Polonesa de l'Oèst, lei tropas colonialas francesas e lei 	paracasudistas alemandas, l'abadiá foguèt finalament conquistada per leis Aliats entraïnant la liberacion de Roma lo 4 de junh seguent.
La batalha costèt 55,000 òmes ais armada aliadas còntra 20,000 ais Alemands.
Batalha d'Ancona (1944)
La batalha d'Ancona se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 16 de junh au 18 de julhet de 1944. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva polonesa (50,000 òmes) còntra la vila tenguda per leis Alemands (30,000 òmes). L'objectiu de l'ataca aliada èra d'ocupar un pòrt pròche de la linha de frònt per melhorar l'avitalhament de sei tropas. Lei Polonés se turtèron a una resisténcia fòrta dei defensors mai capitèron finalament de conquistar la ciutat e son pòrt après mai d'un mes de combats. Avián perdut 2,400 òmes còntra 3,800 per leis Alemands.
Raimon Jordan
vinheta Raimon Jordan (fl. c. 1178–1195) es un trobador de lenga d'òc originari del Comtat de Tolosa. Èra lo vescomte de Sent Antonin dins Roergue prèp de la frontièra amb Carcin. De son òbra son uèi coneguts onze cançons, una tençon e un sirventés.
Cantava de son amor Elis de Montfòrt (mistralenc: Elis de Mount-Fort).
Nòtas
<references group=N/>
Jaunay-Clan
Jaunay-Clan es una anciana comuna francesa dau departament de Viena e de la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Dunèira (Naut Léger)
{{Infobox vila occitana | carta        = oc | nom           = Dunèira | nom2         = Dunières | imatge       = Dunières-église.jpg | descripcion  = | lògo         = cap | escut        = Blason Dunières 43.svg | escais       = | region ist   = {{Lengadòc}} {{Velai}}} | parçan       = | arrondiment  = Sinjau | canton       = Botèiras, ancianament de Montfaucon de Velai | insee        = 43087 | sitweb       = | cp           = 43220 | cònsol       = Robert Oudin | mandat       = 2014-2020 | gentilici    = | latitud      = 45.2164 | longitud     = 4.3456 | alt mini     = 711 | alt mej      = | alt maxi     = 1033 | km²          = 34.75
Dunèira (Dunières en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo bourg de Dunières s'es desvolopat en una vallée risolièra, a l'ombra d'una anciana citadelle gauloise.
A l'epòca gallo-romaine, aquela fortalesa assegurava la seguretat dels camins sus una rota comerciala #qu'anava del Pòrt Rhodanien de bœuf als pòrts de la vallée de la Loire.
Al XIIIe sègle, lo alliance dels Retourtour e de la Ròda #donar a Dunières la siá autentica identitat, lo sieu blason e los sieus armoiries. Çò de mès de celèbre, e malgrat aiçò lo mens recommandable dels Senhors de Dunières, rèsta Gaspard de Espinchal [1619-1686] #que los innumerables facéties alimentèrent antany los relats de las velhadas.
Fins al XVIe  sègle, los abitants ne vivián exclusivament produchs e d'intradas del sòl. La rubanerie introdusida cap a 1600 serà florissante pendent dos sègles es de contunh lo moulinage de la seda [primièra fabrica l'an 1718] #que #far de Dunières la capitala de la seda en lo Velay. vignette|L'estacion d'escambi de Dunières entre la « granda ret » e las [[CFD Ret del Vivarais|CFD al començament de la ]]
A las fes causa e consequéncia d'aquela activitat industriala, las vias de comunicacion se #desvolopar rapidament : melhorament e estenduda de la ret viària cap als grands centres de Sant-Étienne e de Anonai, percement de la linha de camin de fèrre Firminy - Sant-Rambert-de Albon, inaugurada l'an 1885 e dubertura de la linha CFD cap a Sant Agrève e Lo Cheylard l'an 1902.
Dunières Meritava plan alavetz lo títol de "reina de la montanha" #que lududes i aviá décerné lo poèta patois de los nòstres plateaux del Velay, lo Abbé Meiller...
Le bourg de Dunèira s'est développé dans une vallée riante, à l'ombre d'une ancienne citadelle gauloise.
À l'époque gallo-romaine, cette forteresse assurait la sécurité des chemins sur une route commerciale qui allait du Port Rhodanien de bœuf aux ports de la vallée de la Loire.
Plus tard fut construit un château fort, que le Pape Alexandre III plaça en 1164 sous la dépendance de l'Evêque du Puy, comte du Velay.
Au XIIIe siècle, l'alliance des Retourtour et de la Roue donna à Dunières sa véritable identité, son blason et ses armoiries. Le plus célèbre, et pourtant le moins recommandable des Seigneurs de Dunières, reste Gaspard d'Espinchal [1619-1686] dont les innombrables facéties alimentèrent jadis les récits des veillées.
Jusqu'au XVIe  siècle, les habitants vivaient exclusivement des produits et revenus du sol. La rubanerie introduite vers 1600 sera florissante durant deux siècles puis c'est le moulinage de la soie [première fabrique en 1718] qui fit de Dunières la capitale de la soie dans le Velay. Vint ensuite l'installation des usines de tissages : 1903-1910. La Dunière, avec sa puissance motrice, constitue une richesse que les propriétaires riverains n'ont pas manqué d'exploiter ; son cours était alors ponctué de fabriques [moulins et scieries].
Dyo
Dyo es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Dunèira (Naut Léger)
Istòria
A la fois cause et conséquence de cette activité industrielle, les voies de communication se développèrent rapidement : amélioration et extension du réseau routier vers les grands centres de Saint-Étienne et d'Anonai, percement de la ligne de chemin de fer Firminy - Saint-Rambert-d'Albon, inaugurée en 1885 et ouverture de la ligne CFD vers Sant Agrève et Le Cheylard en 1902.
Dyo
Geografia
Dyo Fa partida del Brionnais.
Dyo fait partie du Brionnais.
Dunèira (Naut Léger)
Istòria
Dunières méritait bien alors le titre de "reine de la montagne" que lui avait décerné le poète patois de nos plateaux du Velay, l'Abbé Meiller...
Dyo
Istòria
L'occupation du site remonte sans doute à l'époque carolingienne. Il est marqué par la maison de Dyo – dite aussi à partir d'une certaine époque « Palatin de Dyo », du nom d'une famille à laquelle cette maison s'était alliée –, famille noble de Bourgogne qui posséda plusieurs fiefs, notamment celui de Dyo en Mâconnais. Elle avait pour armes : « Fascé d'or et d'azur, à la bordure de gueules. ».
Neiçon
Neiçon (Nexon en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Neiçon en Nauta Vinhana
Jaca
Jaca (nom occitan classic) (en aragonés SLA Jaca, en aragonés GO Chaca, en castelhan Jaca) qu'ei ua vila deu nòrd d'Aragon situada dens la província d'Òsca e mei precisament dens la vath d'Aragon au pè deus Pirenèus e deu pic d'Uruel.
Qu'ei la capitala de la soa comarca, Jacetània (en aragonés GO: a Chazetania; en aragonés SLA: a Jacetánia; en castelhan: la Jacetania) qui ei un lòc destacat de practica deus espòrts d'ivèrn.
Enter los sons monuments mei destacats que cau mentàver la sèda o catedrau de Sent Pèr, exemple de l'estil romanic aragonés.
La soa populacion qu'ei de 13,088 abitants.
Windhoek
thumb|300px|left|Vista aeriana dau centre de Windhoek. vinheta|left|300px|Windhuk vinheta|left|170px|Windhuk Windhoek es la capitala de Namibia. Sa populacion èra estimada a 240,000 abitants, en 2006.
Clarmont de Savés
Clarmont de Savés (Clermont-Savès en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, lo nom Clarmont, clar mont que representa ua montanha esclairada deu sorelh, plan desgatjada, dubèrta (idèa de castèth hòrt que se vei de luenh); que's pòt clar a remplaçat a còps lo latin albus, aqueste eventuaument ua alteracion deu prelatin alba « montanha ». Segon Negre, l'adjectiu occitan clar que significa « de color clara, evident, beròi, escricat ».
Bollywood
Bollywood es lo nom donat a l'industria cinematografica indiana de la region de Bombai que produe principalament de films en indi. Centre principal dau cinèma indian, Bombai s'interessèt a aquel art tre la fin dau sègle XIX e una produccion regulara apareissèt dins lu ans 1920. Es a l'origina d'un genre caracterizat per l'influença dei comèdias musicali e per la presença de mai d'una sequénça cantadi e dançadi. Uèi, environ 200 films son produchs cada an e una partida conoísse una difusion mondiala gràcias a la diaspòra indiana. Per abús, l'expression Bollywood es sovent emplegada per lu estrangiers per designar lo cinèma indian en general.
Sent Miquèl Lo Veson
Sent Miquèl Lo Veson (Saint-Michel-Loubéjou en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Grammond
Grammond es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Campbiure
Campbiure o Campliure o (versemblablament) Cambiure (Cambieure en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Toloniacum in pago Reddensi en 827, Terra de Campo Liberio en 906, Villa Campiliberi en 1120, Campbiure en 1552, Cambiour en 1578, Campvieure en 1594, Cambieure en 1594, Camp Lieure en 1639, Cambieuré en 1655, Cambieure en 1781. La prononciacion occitana es Cambiure, dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [kam'biwɾe]. Lo nom de *Tolonhago (fòrma orala probabla al sègle IX) a desparegut. Cambiure representa campum liberum en latin, doncas « camp, al sens de domeni, terrador, liure, afranquit de drets feudals (senhorals) ». Un tal nom deviá èsser conservat preciosament, çò que deguèt ajudar lo nom ancian a tombar al debrembièr. Toloniacum, coma Tolonjac, èra format del nom latin d'òme Tolumnius, ambe'l sufixe gallés -ācon. Cambiure èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre Tolumnius (res pròva pas, çaquelà, que Cambiure es a l'emplaçament exacte de *Tolonhago). Campliure evolucionèt probablament cap a Cambiure pr'amor de l'esfòrç articulatòri que cal per prononciar lo grop consonantic -mpl-. Una grafia Campbiure escriu dos còps lo p de camp, una grafia arcaïzanta Campliure permet pas de legir lo nom (-l- es amudit dempuèi, al mens, lo sègle XVI). La grafia es logicament Cambiure.
Bèlpuèg (Tarn e Garona)
Bèlpuèg (Beaupuy en francés) es una comuna gascona situada dens lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada entre Tolosa e Montalban, sus las laissas en dessús de la val de Garona al tèrme de la Lomanha.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Bèlpuèg ven de l'adjectiu «beau» (sic, comprene de l'occitan bèl) e del derivat del latin podium, dont los resultats toponimics van delà la rara de la lenga d'òc, d'aquí a Léger''.
Cecenon
Cecenon (Cessenon-sur-Orb en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : castro de Cenceno, alodem meum, quem vocant Cencinnonem, jamdictus Cencenonus, in capella Cencennone cap a 972, Cenceno en 1129, Cencenonem en 1132, Ugo de Cenceno en 1158, in castro de Cencenone en 1169, Bernardi de Cencenone en 1171, Ysarni de Cencenone en 1180, in castro de Cencenone, cap a 1060-1194, castrum Cinfenonis [legir : Cins-], cap a 1182, de Cencenono en 1222, villa Cencenonis en 1247, castri de Cencenone, de Cecennone en 1247-48, de Cessenon en 1262, de Cessenone en 1344, 1351, el castela de Cesseno en 1354, la villa et castel de Cessenon, la castéla et loc de Cecenon en 1363, la conté de Cessenon, cap a 1370, Cessenon en 1395, 1518, la ville de Cessenon en 1586, Cessenon en 1613, 1740-60, 1771, 1770-72 (mapa de Cassini).
Delamarre cita pas Cessenon dins los noms d'origina celtica, probablament pr'amor del sufixe, mas accèpta lo nom celtic inatestat *Cincinios, (derivat de cinc, cing-, sense rapòrt amb lo mot cinc, que se disiá pempe), per explicar Sinceny.
Lunhan
La prononciacion es [lü'ɲè]. Las fòrmas ancianas son : villa de Lonhano en 1129-1186, manso de Lunhano en 1375-76, al Mas de Lunha, cap a 1500, la Boria de Lugnia, plan de Lunhé, la planne de Lunhé en 1560, Lunian en 1634, Lugnian en 1770-72 (mapa de Cassini). Segon Hamlin, Lunhan ven del nom gallic d'òme Lunus, amb lo sufixe -i-anum (sic). Lunhan èra una proprietat galloromana. Per l'evolucion estranha del sufixe -anum > -è, consultar l'article de Hamlin dins la Revue Internationale d'Onomastique, XXVI, p. 131,.
Batalha de la Linha Gotica
La batalha de la Linha Gotica se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 28 d'aost au 17 de decembre de 1944. Designa una tiera de combats centrats sus la linha defensiva alemanda dicha Linha Gotica destinada a protegir lo nòrd d'Itàlia. Formadas de fortificacions bastidas dins lei regions montanhósas dau nòrd de la peninsula, lei defensas alemandas resistèron amb acarnament. Una partida foguèt rompudas per lei Britanics pendent l'autona mai lo rèsta contunièt de resistir fins a la fin de l'annada. Pasmens, lei condicions climaticas ivernencas empachèron leis Aliats d'esplechar sa victòria e lei fòrças alemandas gardèron lo contraròtle dau nòrd d'Itàlia fins a l'ofensiva de la Prima de 1945 en Itàlia.
Camins de fèrre Metro-North
Los camins de fèrre Metro-North (en anglés, Metro-North Railroad), o MNR, son lo malhum de trens de banlèga que desservís lo nòrd de la metropòli de Nòva York a l'interior de l'estat omonim e una pichona partida de Connecticut. Aparten e es gerit per la Metropolitan Transportation Authority (MTA).
Linhas
Lo malhum a 5 linhas, 3 a l'èst del flume Hudson e 2 a l'oèst.
A l'èst de l'Hudson
Las 3 linhas a l'èst de l'Hudson partisson de Grand Central Terminal dins Manhattan, e se devesisson dins lo Bronx. Son :
I a una gara, autra que Grand Central, desservida per las tres linhas : Harlem–125th Street, dins lo quartièr omonim de Manhattan, sus la 125e Carrièra.
Nòtas
<references group="N" />
Laurenç Strozzi
Laurenç Strozzi, o, en italian, Lorenzo Strozzi, nascut a Florença lo 3 de decembre de 1513, mòrt a Avinhon lo 14 de decembre de 1571 foguèt arquevesque e cardinal.
Biografia
Laurenç Strozzi nasquèt Florentin, filh de Felip Strozzi lo Jove e de Clarissa de Medicis, neboda del papa Leon X. Es eissit de las doas grandas familhas rivalas e pasmens ligadas de Florença, los Strozzis e los Medicis.
Aprèp sos estudis a Pisa e Pàdoa, s'anèt en França servir jols òrdres de son fraire Pèire Strozzi, pus tard marescal de França.
Dintrèt apuèi dins lo clergat e foguèt abat de Staffarda, en Piemont. Venguèt evesque de Besièrs, lo 5 de decembre de 1547; mas sonque sacrat lo 5 de junh de 1550. En 1548, lo rei Enric II de França lo nomenèt abat de Sant Victor de Marselha, pasmens l'abadiá ja èra donada pel papa Pau III al cardinal d'Urbin, Jules Feltri de La Rovère e lo prenguèt pas que vint ans mai tard. En cambi, Pau IV lo nomenèt cardinal lo 20 de decembre de 1555.
Lo 14 d'abril de 1561, foguèt transferit a l'evescat d'Albi. En 1567, cambièt amb son nebot Felip de Rodolfis l'evescat d'Albi contra l'abadiá de Sant Victor de Marselha. Foguèt nomenat, aquel jorn o lo seguent, arquevesque d'Ais de Provença remplaçant Joan de Saint-Chamond revocat per apostasiá.
Mòrt a Avinhon lo 14 de decembre de 1571, foguèt enterrat dins la Collegiada de Sant Agricòl d'Avinhon.
Osorno
vinheta|228px|drecha|Osorno Osorno qu'ei ua vila chilena. En 2002 aviá una populacion de 145 475 abitants. Sa superfícia totala es 951,3 km².
Organizacion de Cooperation Economica de la Mar Negra
L'Organizacion de Cooperation Economica de la Mar Negra es una organizacion internacionala de cooperacion economica e politica fondada en 1992, que compren 12 membres.
Loís I d'Amboise
thumb|right|Escut de l'ostal d'Amboise.
Loís I d'Amboise (1433-1503) foguèt evesque d'Albi.
Nasquèt al castèl de Chaumont-sur-Loire, prèp d'Amboise, d'una familha fòrça anciana, èra lo quatren filh de Pèire d'Amboise, senhor de Chaumont, conselhièr e camarlenc de Carles VII de França.
Biografia
Remplacèt, en 1472, Jean Jouffroy coma procuror general a la cort de Roma, e, en 1473, foguèt nomenat luòctenent general del rei en Lengadòc. Lo 24 de genièr de 1474, foguèt nomenat, pel rei, evesque d'Albi.
Lo 6 de març de 1474, per letras patentas, Loís XI de França lo nomenèt president a las assembladas dels tres estats, e le 19 d'octobre, li foguèron fisats los preparatius de la conquèsta de Rosselhon e de Cerdanha.
Èra de l'ambassada enviada per Loís XI de França, a Ferrand de Castelha, en Espanha, per lo felicitar de son aveniment aprèp la mòrt del rei Enric. Lo 28 de genièr de 1477, aprèp la conquèsta del ducat de Borgonha, negocièt, pel rei, amb los Estats provincials. Loís XI de França l'aviá tanben encargat de far destruire, dins tot lo ducat, las plaças fòrtas inutilas e dangierosas pel reialme.
En 1479, lo rei lo felicita de sas accions en Borgonha, e, un pauc mai tard foguèt enviat, coma comissari reial a la conferéncia per la patz, a Bolonha, amb los enviats de Maximilian d'Àustria.
Lo 12 de julhet de 1480, Loís XI de França lo nomenèt luòctenent general del governador de Borgonha, en l'abséncia de son fraire Joan d'Amboise, evesque e duc de Langres. Atal, Loís I d'Amboise s'ocupèt dels grands jorns de Beaune, transformats apuèi en Parlament de Dijon.
Loís I d'Amboise e la reforma
En 1480, Loís I d'Amboise comencèt una reforma dels òrdres religioses dins sa diocèsi en remplaçant las canongessas regularas de Santa Catarina per de clarissas, o apelant de dominicans reformats bretons, que Tristan Dollo, de la congregacion d'Olanda, per reformar los dominicans d'Albi, entre 1492 e 1497.
Loís I d'Amboise e las arts
Segon la pagina 85, dins Estudis istorics e documents inedits sus Albigés, de Clemenç Compaire, (Archius de la vila d'Albi), manuscrit del sègle XVIII conten lo tèxte seguent:. Faguèt far lo còr magnific de la Catedrala de Santa Ceselha d'Albi, coma se pòt veire uèi. Lo jube, tan remarcable coma lo còr, es fòrça ornat dels escuts d'aquel. thumb|left|Jube de la [[Catedrala de Santa Ceselha d'Albi comanditada per Loís I d'Amboise]] Faguèt bastir lo pòrge flamejant d'aquela catedrala e son campanar. Es tanben a el que se deu, entre 1485 e 1493, le retaule de autar màger en argent daurat, ornat de bas relèus representant la vida de Jèsus. thumb|right|Ensems d'estatuas que Loís I d'Amboise faguèt realizar per son palais de Combafan, prèp d'Albi.
Faguèt tanben bastir aquò qu'es mai bèl al Palais de la Berbia e al palais de Combafan.
Batalha de la crosiera de la Croix-Rouge
Lei combats comencèron après la batalha de la crosiera Bréa entre lo II còrs e unei batalhons de la Gàrdia Nacionala o de volontaris comandats per Eugène Varlin. L'armada governamentala foguèt blocada tot lo 23 de mai per lei Federats assostats per una barricada. Pasmens, l'ofensiva generala de l'endeman obliguèt la retirada dei Comunards vèrs 7 h.
Colonha
Colonha (en alemand Köln) es la quatrena vila d'Alemanha per òrdre d'importància. Se situa dins lo land de Ren del Nòrd-Vestfàlia. Sa populacion es de 991,395 abitants en 2007. Lo gentilici es colonhés.
thumb|left|220px|Colonha
Dryopithecus
vinheta|Eh Drypitecus demorec en ambdús continents Eth Dryopithecus siguec un genre de primat que demorec en Africa de l'Èst pendent eth Miocèn ancian. Era prumèra espécie de Dryopitéc siguec discurberta en Sent-Gaudenç, Nauta Garona, Occitània, en 1856 (1). D'autes dryopitécs sigueren trapats en Ongria (2), Catalonha (3) e China (4). Com Sivapithecus, Dryopithecus siguec un monard que marchava pes branques sautant e aguec un cervèth plan gran. auia una mandibula plan gente dab uns molars primi e pautes longues. En 2004 se comencec a pensar qu'es similituds e diferéncies enter ambdús mos dona ua epoce e paleogeografia sus er origen des ominids, e era filogenetica mos ditz que cau dividir enter grans simis asiatics e afroeuropeus (5).
Descripcion
Dryopithecus héia 60 centimetres e semblaua més un monard que no pas un gran simi. Era forma de sóns braci e pautes mostra que marchava coma es chimpanzés moderns més que tamben utilizava era part més plana de sòns nosadors coma marchen es primats moderns (6). Era sua faça mostraua klinorinchia dab tota era faça ponchejant entà dejós.
Demorec sus es arbes e marchava de branca en branca, coma hén aué orangotans e gibbons. Es sòns molars auien pro d'enamel tà hér pensar que minjaua huelhes e hruta, un minjar idial tà un animal que viuia en es arbes (6).
Era forma joena en coma se hés un cinc des sòns molars, conegut coma Y-5 tipe, ei tipic des dryopitécs més tamben de toti es ominids en generau.
vinheta|S'an trapat diuersi ossi de Dryopitéc en Occitània, Catalonha, Ongria e ena China
Notes
1.Pilbeam & Simons 1971
2.Kordos & Begun 2001
3.Harrison, Ribot & Gibert 1996
4.Xue & Delson 1989
5.Begun 2004, Abstract, Conclusions
6.a b Palmer 1999
7.Simons & Meinel 1983
Referéncies
º Begun, David R. (2004). "Sivapithecus is east and Dryopithecus is west, and never the twain shall meet". Anthropological Science 113 (1): 53–64. doi:10.1537/ase.04S008. CiteSeerX: 10.1.1.88.1617.
º Harrison, Terry; Ribot, F; Gibert, J (1996). "A reinterpretation of the taxonomy of Dryopithecus from Valles-Penedes, Catalonia (Spain)". Journal of Human Evolution (31): 129–141. Terry Harrison's faculty page
º Kordos, László; Begun, David R. (2001). "A new cranium of Dryopithecus from Rudabánya, Hungary". Journal of Human Evolution 41 (41): 689–700. doi:10.1006/jhev.2001.0523. Palmer, D, ed. (1999). The Marshall Illustrated Encyclopedia of Dinosaurs and Prehistoric Animals. London: Marshall Editions. p. 292. ISBN 1-84028-152-9.
º Pilbeam, David; Simons, E. L. (February 1971). "Biological Sciences: Humerus of Dryopithecus from Saint Gaudens, France". Nature 229 (5284): 406–407. doi:10.1038/229406a0. PMID 4926991.
º Simons, E. L.; Meinel, W. (1983). "Mandibular ontogeny in the miocene great apeDryopithecus". International Journal of Primatology 4 (4): 331–162. doi:10.1007/BF02735598. Xue, Xiang-Xu; Delson, Eric (1989). "A new species of Dryopithecus from Gansu, China". Chinese Science Bulletin (34): 223–230.
Ekpeye
L'ekpeye (o ekpabya) es una lenga igboïda parlada en Nigèria.
Sent Criac (Nauts Pirenèus)
Sent Criac (Saint-Créac en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Ekpeye
Localisacion
L'ekpeye es parlat dins la zòna de govèrn local d'Ahoada de l'Estat de Rivers.
Domeni (biologia)
Lo domeni (dominium en latin scientific) es lo promier niveu de la classificacion scientifica dau vivent en dessobre dei regnes. Es estat introduch per crear una classificacion de tres grops supausats monofiletics : li bacterias, li arquèas e lu eucariòtas. Totun, aquela vision dau vivent es criticada car li arquèas non semblan èstre un ensemble monofiletic. De mai, lo tèrme « empèri » existissia ja per designar aquelu ensembles. Ensinda, de taxonomistas preferísson aqueu tèrme au nom dau principi d'anterioritat.
Ekpeye
Escritura
L'alfabet ekpeye es :
Regions de Bulgaria
La Bulgaria se devesís en 28 regions (Bulgar: области, oblasti; sing. област, oblast)
Sent Criac (Nauts Pirenèus)
Geografia
Autes quartiers e vilatges : Antalòs, Justós. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [sén kri'yak] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : De Sant Criac, De Sent Criag, cap a 1050-1070, de Sancto Criaco, en latin, en 1309, Sanctum Criag, De Sancto Criac, en 1313, Sent Criag, Sen Criag, Sent Criac en 1338, de Sancto Creaco, en latin, en 1379, Sent Criach, Sen Criac en 1384 e 1403, parroisse de St Criacantalos et Justous, parroisse de St Criacantalos en 1737-1787, Communauté de Saint-Créac, Antalos et Justous en 1789, St Creat (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Sent Criac que representa eth nom grèc Cyriacus, patriarca de Constantinòble de 596 a 616. Segon R. Aymard, Sent Criac que seré un mainatge de 3 ans martirizat dab era soa mair Julita a Tars en Cilicia.
Ernest Puget
Durant lo sètge de 1870-1871, foguèt comandant dau 157 batalhon de la Gàrdia Nacionala. Elegit membre de la Comuna lo 26 de març, faguèt partida de la Comission dau trabalh, industria e cambi e venguèt tanben comandant de la XIX Légion. Après lei combats de la Setmana Saunosa, s'exilièt e foguèt condamnat a mòrt per contumàcia.
Perspectiva (representacion)
300px|thumb|right|Construccion geometrica d'una perspectiva. Gravadura de [[Henricus Hondius]] La perspectiva se definís coma la projeccion sus una superfícia bidimensionala d'un fenomèn de tres dimensions. Per èsser representada jos forma d'un dessenh (ensemble de linhas, formas e superfícias) s'aplican de mecanismes grafics estudiats per la Geometrica descriptiva, que permeton una reproduccion precisa o analitica de la realitat tridimensionala.
Lo fenomèn perspectic se manifèsta especialament dins la percepcion visuala de l'èsser uman — vejatz l'article perspectiva (vision)— Aquel fenomèn fa qu'un individú percep, per exemple, doas linhas parallèlas coma drechas secantas. Es solament una de las formas de perspectiva, matematicament existisson d'autras formas, pas percebudas per l'èsser uman.
Malgrat que la perspectiva siá un dels principals camps d'estudi de la Geometria Descriptiva, son estudi es fòrça anterior a aquela. Los pòbles grècs ja avián de nocions de fenomèn perspectiu. Pendent lo periòde medieval, amb la modificacion de la vision del monde una granda partida de la coneissença teorica sul subjècte se perdèt, que la tecnica representativa de la perspectiva. Foguèt pendent la Renaissença que la perspectiva foguèt prigondament estudiada e desvolopada, dubrissent lo camin de sa sistematizacion per l'estudi matematic d'aquel subjècte a travèrs de la Geometria Descriptiva.
Perspectiva abans la Renaissença
Dins divèrsas civilizacions, abans la Renaissença o fòra d'Euròpa, s'utilizèt un sistèma de perspectiva mai o mens explicitament formalizat. Se pòt mencionar la perspectiva de las pinturas preïstoricas, aquela dels Grècs puèi dels Romans de Pompèi, aquela de la pintura bizantina.
La codificacion del sistèma de la perspectiva a la Renaissença
right
Aprèp l'usatge de la perspectiva simbolica (ont los personatges prenon la talha de lor importància simbolica dins la representacion), la codificacion de la perspectiva umanista europèa se desvolopa en Ómbria, al mitan del sègle XV, jos l'influéncia de l'òbra de Piero della Francesca : d'intuïcion, de mejans tecnics, la perspectiva ven teoria matematica. Pasmens, dempuèi 1435, Alberti, dins De la Pintura fa l'elògi  Per aquò, vòl  definissent coma aquò los premicièrs d'una teorizacion de la perspectiva.
Fresca de Masaccio
Aquela pintura de Masaccio es una de las primièras (1428) mostrant un esfòrç particular. Sola la faciada del bastiment d'esquèrra es representada en perspectiva monofocala centrada amb un punt de fugida, S'agís d'una estapa dins la descobèrta complèta de la perspectiva per la Renaissença ; lo quadre complet es pus simetric, possedís tanben una paret de drecha en perspectiva e un balet. Remarca : lo plan orizontal en dejós del balet, amb sas fustas, es una perspectiva tot juste evocada. Aquela faciada es un plan vertical perpendicular al plan del quadre. Al contrari lo plan orizontal del sol es pas malonat, es pas en perspectiva. Se pòt remarcar tanben que l'uèlh del pintre es al meteis naut que los uèlhs dels personatges depès.
La perspectiva de bas en naut
Melozzo de Forlì foguèt un celèbre mèstre de la perspectiva, coma son disciple Marco Palmezzano.
La Ciutat ideala (de Piero della Francesca ?)
thumb|center|upright=3.0|La Ciutat ideala a Urbino longtemps atribuida a [[Piero della Francesca]]
La vista en dessús es un quadre de 1475. Aquela fasa de la « descobèrta » de la perspectiva, lo pintre tractèt fòrça causas : los cercles orizontals son representats per d'ellipsas, los plans tractats en perspectiva son los verticals d'esquèrra e de drecha coma lo sol malonat. Lo cèl aquel meteis ressembla a un plafon orizontal que la perspectiva es evocada per de rengs de nivòls parallèls que lor interval respècta mai o mens la règla de descreissença. L'uèlh del pintre es a un naut compatible amb son passatge par la pòrta del batistèri. A aquela epòca, se pòt encara remarcar que lo bastiment central, independent de las necessitats scenograficas, foguèt fòrça util per evitar de se pausar la question de l'infinit.
Aureòlas
La causida de la perspectiva va fins a cambiar la forma de las aureòlas dels personatges sants en ne dessenhant pas pus lo cercle perfèch de la pintura bizantina, mas una ellipsa confòrma a l'espaci construit perspectiu seguent la posicion du personatge que la pòrta.
Las diferentas formas de perspectiva espaciala
Las perspectivas espatialas formalizadas dempuèi la Renaissença an pas totjorn existit e foguèron pas las darrièras; se distinguisson per lor rigor matematica, an qualques caracteristicas comunas :
Segon que s'adopta una o autra varianta dins la causida de las posicions dins l'espaci de l'uèlh e del quadre, s'obten divèrsas variantas d'aquela perspectiva. La superfícia-quadre es un plan que pòt èsser plegable coma lo cilindre o un non-plan pas plegable coma l'esfèra.
La perspectiva es una de las tecnicas de basa del dessenh e se distinguís entre autres la perspectiva axonometrica e la perspectiva conica dita perspectiva monofocala centrada amb punt(s) de fugida. L'usatge de la geometria permet de construire los imatges resultants. Plusors tipes d'instruments de traçats, los perspectografs, ajudèron lo dessenhaire dempuèi l'Edat Mejana per realizar aqueles dessenhs.
Se lo quadre es plan e se l'uèlh del pintre es a l'infinit, la perspectiva es axonometrica. Amb doas variantas usualas : se l'uèlh es « a l'infinit » sus la diagonala principala dels 3 axes Ox, Oy, Oz la perspectiva es isometrica, se l'uèlh es a l'infinit sus l'axe Oy, aquel es amagat, siam en geometria descriptiva.
Se l'uèlh del pintre es a distància finida del quadre, la perspectiva es conica. Se de mai lo quadre es plan, s'obten d'interessantas proprietats de convergéncias sus lo quadre de drechas parallèlas dins la realitat.
La perspectiva axonometrica o perspectiva cilindrica
Pasmens, lo repòrt de las mesuras de l'objècte amb sa representacion es constant solament segon una direccion de drecha donada e vària amb la direccion de la drecha o del plan que se considèra.
Cal distinguir en primièr las axonometrias drechas e las axonometrias oblicas.
thumb|Exemple d'una perspectiva isometrica
Las axonometrias drechas correspondon a de projeccions ortogonalas sul plan del dessenh. L'objècte dessenhat es supausat situat segon un axe perpendicular al quadre de projeccion. Dins aquelas axonometrias, las esfèras son representadas per de cercles. Aqueles metòdes de dessenh en perspectiva s'utilizan fòrça, mas lor detalh depend d'un biais complicat dels angles d'observacion.
Las axonometrias oblicas correspondon a de projeccions de l'objèctes de dessenhar segon un axe non perpendicular al quadre. Dins las representacions estandard, s'utiliza aquel tipe de perspectiva solament dins lo cas particular dich "cavalièira". Uèi, la perspectiva cavalièira (en primièr creada per los militars per estudiar la balistica e las fortificacions per saber quand se pòt tirar al canon suls cavalièrs) es encara a vegadas utilizada dins de videojòcs per visualizar una granda superficia de jòc. Lo plan vertical (xOz) es en grandor vertadièra, l'angle de fugida de (Oy) es 30° o 45° par exemple, lo coeficient de fugida es sovent 0,5.
La geometria descriptiva : teorizada per Gaspard Monge, la geometria descriptiva utiliza de projeccions ortogonalas sul minimum de plans de projeccion necessari a la resolucion d'un problèma d'interseccion entre doas superfícias per exemple. Es frequent qu'utilize solament dos plans de projeccion (frontal e orizontal), doncas doas perspectivas axonometricas coordenadas.
La perspectiva conica
La perspectiva conica foguèt inventada per Filippo Brunelleschi en 1415 davant lo batistèri de Florença. Aquela invencion dubriguèt la via de la Renaissença artistica. Dempuèi aquela epòca, demorèt la perspectiva dominanta dins lo domeni artistic.
S'agís d'una projeccion segon un faissèl de drechas passant per un meteis punt (l'uèlh, o lo regardaire) sus una superfícia (lo quadre).
D'un punt de vista practic, s'utiliza de punts de fugida per traçar las direccions, e la representacion de las distàncias s'acorchís a dicha que l'objècte s'alunha del regardaire.
La perspectiva curvilinèa
thumb|Jean Fouquetthumb|upright=0.8|Perspectiva accelerada de la galariá de las colomnas del Palazzo Spada construita par [[Francesco Borromini.]] thumb|upright=0.8|Gravadura de [[William Hogarth, 1753, exemple ironic de perspectiva falsa]]
La perspectiva curvilinèa es una tecnica de traçat de perspectiva que se vòl raprochar de l'imatge retinian (projectat sus l'esfèra de l'uèlh), mas que lo pòt fa la perspectiva classica que lo limit es de 40° (de -20° a +20°). Extrapola la construccion de l'imatge fins a representar un angle de vision de 180° doncas fins a prendre lo cercle per quadre del dessenh.
Resòlv lo problèma de la perspectiva lineara que prevei solament la diminucion dels objèctes en prigondor, oblidant la diminucion laterala. Segon Leonardo da Vinci:.
Foguèt tanben fòrça desvolopada per Maurits Cornelis Escher en version limitada a un panorama, coma dins l'imatge de 1753, dins sas recèrcas sus la perspectiva cilindrica e es tanben utilizat dins los dessenhs animats pels decòrs devent de representar una rotacion de camèra.
Utilizacions de la perspectiva
La perspectiva s'utiliza dins fòrça domenis :
Asmara
Asmara es la capitala d'Eritrèa. Sa populacion èra estimada a 400,000 abitants, en 2003.
thumb|330px|left|Vista dau centre d'Asmara.
Ptolemèu III
Ptolemèu III Evergèt (en grèc ancian: Πτολεμαίος Εὐεργέτης, Ptolemaîos Evergétês, « Ptolemèu Benfachor »), nascut vèrs -280 e mòrt en -222 foguèt lo tresen rei lagida d'Egipte de -246 a sa mòrt. Ptolemèu IV li succediguèt.
Règne
Ptolemèu èra un filh de Ptolemèu II. En -246, quand montèt sus lo tròn, lo rei seleucida Antiòc II moriguèt. Aquel aviá maridat Berenice Sira, sòrre de Ptolemèu, en -252. Una crisa dinastica, que los detalhs demòran escurs, esclatèt a Antiòquia. Berenice ensagèt de far son filh rei, çò qu'empaichèt Laodice Ièra, primièra femna d'Antiòc II. La tresena guèrra de Siria (246-241 abC) comencèt. Ptolemèu envasiguèt lo territòri seleucida e atenguèt Eufrates, mas Seleuc II, lo nòu rei, poguèt lo rebutar. En -233, los lagidas perdèron Damasc que venguèt seleucida.
Borgas (region)
La region de Borgas (Област .......) es una region de Bulgaria.
Ulamburiash
Ulamburiash foguèt un rèi de la dinastia kasita dau reiaume de Babilònia. Succediguèt a Kashtiliash III e foguèt remplaçat per Agum III.
Sonoloco
Sonoloco es un grop de heavy metal de Peiregòrd fondat en 1995 que canta en occitan, francés e anglés. Son influenciats pels grops de heavy metal coma Iron Maiden e tanben pels grops punk rock coma Dead Kennedys.
Ikwere
L'ikwere (o ikwerre) es una lenga igboïda parlada en Nigèria.
Localisacion
L'ikwere es parlat dins las zònas de govèrn local d'Ikwerre, de Port-Hartcourt e d'Obio-Akpor de l'Estat de Rivers.
Saint-Règle
Saint-Règle es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Poggio-di-Nazza
U Poghju di Nazza en còrs (Poggio di Nazza en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Dobrich (region)
La region de Dobrich (Област .......) es una region de Bulgaria.
Croset Vièlh
Croset Vièlh (en francés Creuzier-le-Vieux) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
Dempuèi lo fins los ans 1950-1960, los tucs als alentòrs de Vichèi (qu'aquelas de Croset Vièlh) n'èran cobèrtas de vinhas, se pòt parlar aital de "l'ancian vinhal vichaire".
La Serva Padrona
300px|left|thumb|Purmèr programe de La Serva PadronaLa Serva Padrona (en occitan, La serventa dauna) qu'ei ua opera bufa d'estil classic (mei precisament de transicion enter lo barròc tardiu e la debuta deu classicisme) compausada per Giovanni Battista Pergolesi suber un libret de Gennaro Antonio Federico inspirat d'ua comedia de Jacopo Angello Nelli. A l'origina que ho escrivut com un intemezzo per l'opera seria Il Prigioner Superbo (Lo presoèr gloriós). Aqueth opera non conegó pas jamei un succès deus grans, au contre de La Serva Padrona qui ei ua de las òbras mei famosas de Pergolesi, qui inspirè Le Devin du Village de l'escrivan e compositor soís Jean-Jacques Rousseau e qui ei regularament interpretat uei lo dia.
Aqueste intermezzo de Pergolesi que ho la purmèra òbra estreada dens lo Teatro San Bartolomeo a Nàpols lo 28 d'agost de 1733, arron de la clavadura deus teatres per'mor d'un terratrem e en celebracion de l'aniversari de la princessa de Habsborg.
Qu'ei compausada per ua petita orquèstra de crampa e per ua sopranò (peu ròtle de la serventa Serpina), ua bassa (lo mèste Uberto Pandolphe) e un actor mut o mime (lo vailet Vespone).
Sinòpsi
Lo ric Uberto Pandolphe que's domanda se vòu vertaderament esposar la soa serventa Serpina o se n'a pas sonque pietat per era. Serpina que decideish alavetz de vestir Vespone de sordat per har com se l'anava esposar entà que lo son mèste fin finala e's declari dens un duo.
Saint-Germain-de-Martigny
Saint-Germain-de-Martigny es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Agum III
Agum III foguèt un rèi de la dinastia kasita dau reiaume de Babilònia. Succediguèt a Ulamburiash e foguèt remplaçat per Kadashman-Harbe.
Sarcey
Sarcey en arpitan (Sarcey en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Chauvency-Saint-Hubert
Chauvency-Saint-Hubert es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 955 (o mai lèu 956), Étienne, comte de Porcien, #donar a Saint-Hubert la mitat de Chauvency (comtat de Ivois), per racheter lo damatge #que i aviá parlat al abbaye en édifiant lo castèl de Mirwart. De ven ailà lo nom de Chauvency-Saint-Hubert (per oposicion a Chauvency-lo-Castèl).
En 955 (ou plutôt 956), Étienne, comte de Porcien, donna à Saint-Hubert la moitié de Chauvency (comté d'Ivois), pour racheter le dommage qu'il avait causé à l'abbaye en édifiant le château de Mirwart. De là vient le nom de Chauvency-Saint-Hubert (par opposition à Chauvency-le-Château).
Lech Wałęsa
Lech Wałęsa ( pron. : [ˈlɛx vaˈwɛ̃sa]; Popowo, 29 de setembre de 1943) es un electrician, menaire sindical, politician e filantròp polonés. Venguèt famós coma menaire carismatic del sindicat Solidarność ("Solidaritat") abans de venir president de Polonha en 1990, foncion qu'ocupèt fins a 1995. Recebèt lo Prèmi Nobel de la Patz en 1983.
Lista dels primièrs ministres de Sri Lanka
thumb|130px|Blason de Sri Lanka. Lo primièr ministre es lo cap dels ministres de Sri Lanka. Malgrat aiçò, el n'es lo cap de govèrn – lo president exercís las foncions de cap d'Estat e cap de govèrn.
De l'an 1947 – aprèp l'independéncia del país, que ocorrís lo 4 de febrièr de 1948 - fins a uèi, Sri Lanka aguèt 13 primièrs ministres. Lo país devenèt independent amb la nom Ceilan, e sa cap d'Estat èra lo rei d'Anglatèrra. Lo 1972 lo país devenèt una republica e modifiquèt sa nom vers Sri Lanka.
Pèire Girard d'Armanhac
Pèire Geraud d'Armanhac e de Lomanha, mòrt en 1241 o en 1242, foguèt comte d'Armanhac e de Fezensac de 1219 a sa mòrt. Èra filh de Geraud V, comte d'Armanhac e de Fezensac.
Desbarcament de Provença
Lo desbarcament de Provença (ò Operacion Dragoon) es una operacion militara menada per leis Aliats lo 15 d'aost de 1944 dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala. Entraïnèt lo desbarcament de quatre divisions aliadas dins lo sud-èst de França que formèron l'avans-gàrdia d'una armada francoestatsunidenca (350,000 òmes) que prenguèt rapidament l'avantatge sus lei fòrças alemandas dau sud-èst de França (250,000 òmes). Menaçadas d'enceuclament, lei fòrças alemandas recebèron l'autorizacion d'Adolf Hitler d'abandonar la region e de se retirar vèrs lo nòrd. Deguèron solament laissar de garnisons per blocar lei pòrts de Marselha e de Tolon e empachar son utilizacion per leis Aliats. Pasmens, foguèron rapidament obligadas de capitular.
Pèire Girard d'Armanhac
Èra encara menor a la mòrt de son paire e son oncle Arnaut Bernat vinguèt regent dels comtats. Profiechèt de sa feblessa per transformar en possession vertadièra la tutela que li èra estada confiada : d'unes documents o fan comte d'Armanhac. Mas coma moriguèt sens posteritat, Pèire Geraud poguèt tornar prene sos bens.
Moriguèt sens enfant e son fraire Bernat V li succediguèt.
José Rufino Echenique
José Rufino Echenique Benavente (1808-1887) militar e òme politic foguèt president de Peró entre 1851 e 1855.
Campbernat
Campbernat (Cambernard en francés) es ua comuna gascona de Savés, situada dens lo departament de la Hauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Campbernat qu'èra de l'eleccion de Ribèra-Verdun, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa de Sent Clar de Ribèra, qu'es Nòsta Dauna. Tanlèu 1790, Campbernat qu'èra deu canton de Sent Lis. En l'an VIII, lo nom èra Cambernard et Sainte-Foy (fusion temporària damb Senta Fe de Peirolièras).
Ika (lenga igboïda)
L'ika es una lenga igboïda parlada en Nigèria.
Localisacion
L'ika es parlat dins las zònas de govèrn local d'Ika e d'Orhionmwon de l'Estat de Dèlta. Lo dialècte agbor sembla se desvolopar coma la forma normativa de la lenga.
Kadashman-Harbe Ier
Kadashman-Harbe Ier foguèt un rèi de la dinastia kasita dau reiaume de Babilònia. Succediguèt a Agum III e foguèt remplaçat per Kara-indash.
Cahagnolles
Cahagnolles es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Abuja
thumb|left|200px|Abuja
Abuja es la capitala de Nigèria. Sa populacion èra estimada a 178,462 abitants, en 2006.