cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paraguai
Lo regime militar
De 1936 a 1951, Paraguai conoguèt tornarmai un periòde trebolat dominat per lei militars. Acomencèt en 1936 amb un còp d'estat dau coronèu Rafael Franco còntra lo govèrn liberau. Tres ans pus tard, d'eleccions veguèron la victòria dau generau José Félix Estigarribia. Adoptèt una constitucion fòrça autoritària mai moriguèt après mens d'un an au poder en causa d'un accident d'avion. Foguèt remplaçat per lo generau Higinio Morínigo qu'instaurèt una dictatura militara e policièra fòrça dura.
Pasmens, Morínigo se turtèt a una oposicion generalizada de la societat paraguaiana, compres d'una partida de l'elèit economic liberau. Aquò entraïnèt una multiplicacion dei grèvas. En 1947, una aliança entre lo Partit Liberau, lei Febreristas (un partit sociau-democrata), lo Partit Comunista e certaneis oficiers entraïnèt una insureccion populara que se transformèt en guèrra civila. Gràcias au sostèn de la màger part de l'armada e dei colorados, Morínigo capitèt de vencre leis insurgents mai l'oligarquia lo remplacèt en 1948. De 1949 a 1954, lo colorado Federico Chaves dirigiguèt lo país e amaisèt la situacion amb una politica sociala que s'inspirava en partir d'aquela de l'Argentin Juan Peron. Dins aquò, foguèt reversat per lo generau Alfredo Stoessner.
Enrico Caruso
Enrico Caruso, nascut Errico Caruso, forma napolitana del nom (Nàpols, 25 de febrièr de 1873 - Nàpols, 2 d'agost de 1921) foguèt un famòs cantaire d'opèra italian de la fin del sègle XIX e lo començament del sègle XX. Es generalament considerat coma lo melhor cantaire d'opèra de totes los temps.
Biografia
Enrico Caruso nasquèt a Nàpols dins una familha plan paura que comptèt sèt enfants mas que sonque tres subrevisquèron. Son paire, Marcellino Caruso, èra mecanician e quand Enrico faguèt 11 ans comencèt a trabalhar, primièr amb lo paire, puèi coma obrièr dins una fabrica de teissuts. Sa carrièra musicala s'entamenèt jove qu'èra ja cantaire dins la corala de la parròquia. Puèi quand trabalhava pas interpretava de cançons popularas dins los restaurants de la vila. Mai tard seguiguèt durant tres ans los corses de Guglielmo Vergine que l'incitèt a cambiar son nom napolitan Errico en sa version italiana Enrico.
Paraguai
La dictatura d'Alfredo Stroessner
Alfredo Stroessner gardèt lo poder de 1954 a 1989 gràcias au sostèn deis Estats Units d'America e a una politica de division deis oposicions interioras. D'efèct, capitèt pauc a pauc d'eliminar lei caps dau partit colorado que venguèt lo sieu partit. Puei, prenguèt lo contraròtle indirècte de la màger part deis organizacions politicas dau país (sindicats, organizacions estudiantas... etc.). Enfin, neutralizèt leis oficiers superiors de l'armada gràcias a l'atribucion de monopòlis comerciaus lucratius (cigaretas, alcòl, dròga... etc.). Sovent illegaus, aquelei monopòlis faguèron de Paraguai un dei centres de la còntrabanda internacionala mai permetèron de limitar lo ròtle dei militars dins la vida politica.
Aquò permetèt un redreiçament economic mai seis efècts foguèron en partida annulats per la corrupcion generalizada dau sistèma Stroessner. De temptativas de crear una guerilha foguèron sostengudas per Cuba mai mau capitèron en causa de l'abséncia d'organizacions localas capablas d'enquadrar la lucha. En plaça, 1,8 milion de Paraguaians s'exilèron (siá un tèrç de la populacion). Stroessner sostenguèt tanben activament l'Operacion Condòr que permetiá ai dictators sud-americans d'eliminar seis opausants pus perilhós.
A partir deis annadas 1980, ambé lo restabliment de la democracia en Argentina e en Brasil, la posicion de la dictatura venguèt pus fragila e Stroessner deguèt adoptar de mesuras de liberalizacion. En 1988, lo papa Joan Pau II, en viatge dins lo país, reclamèt una evolucion dau regime vèrs la democracia. Pasmens, Stroessner assaièt de transmetre lo poder a son fiu. Se turtèt a l'oposicion dau generau Andrés Rodríguez Pedotti qu'èra lo cap dei fòrças armadas. Mes a la retirada, Pedotti refusèt d'abandonar son pòste e prenguèt lo poder amb un còp d'estat en 1989.
Paraguai dempuei 1989
Dempuei 1989, Paraguai conoís una lenta democratizacion. D'efèct, lo generau Pedotti organizèt e ganhèt d'eleccions trucadas lo 1 de mai de 1989. Gardèt lo poder fins a 1993 e foguèt a l'origina de l'adopcion d'una constitucion democratica en 1992. Après son retirament de la vida politica, Juan Carlos Wasmosy (colorado) foguèt elegit a l'eissida dei premiereis eleccions democraticas organizadas en Paraguai dempuei 1811.
La politica liberala de Wasmosy e la nominacion d'èx-collaborators de Stroessner au govèrn venguèron fòrça impopulars. En 1996, lo generau Lino Oviedo assaièt sensa succès de menar un còp d'estat. En 1998-1999, lo país foguèt dirigit per lo president Raúl Cubas Grau (colorado) que deguèt demissionar après l'assassinat de son vice-president Luis María Argaña qu'aviá demandat sa destitucion. Pasmens, lei colorados gardèron lo poder ambé leis eleccions successivas de Luis Ángel González Macchi (1999-2003) e de Nicanor Duarte Frutos (2003-2008). Lo premier assaièt de luchar còntra la corupcion mai obtenguèt ges de resultat. En revènge, lo segond obtenguèt quauquei resultats.
Província de Cremona
La Província de Cremona es una província de la region de Lombardia en Itàlia.
Paraguai
Paraguai dempuei 1989
Dins aquò, lo partit colorado perdiguèt leis eleccions de 2008 e un ancian evesque, Fernando Lugo (Aliança patriotica per lo cambiament), venguèt president. Lo nacionalisme economic, la lucha còntra la corupcion e la reforma agrària foguèron sei prioritats mai perdiguèt sa majoritat parlamentària tre 2009. Puei, foguèt destituit en 2012 a l'iniciativa de son vice-president, Federico Franco (Partit Liberau Radicau Autentic) que venguèt president, e dei colorados. En despiech d'aqueu succès, Federico Franco mau capitèt de s'impausar e se presentèt pas ais eleccions de 2013 ganhadas per lo colorado Horacio Cartes.
Politica
Paraguai es una republica presidenciala. Lo president es lo cap d'Estat e tanben lo cap de govèrn. Es elegit per la populacion per un periòde de cinc ans.
Lo Poder legislatiu se compausa de doas cambras: la Cambra dels Deputats (Cámara de Diputados) amb 80 membres elegits per un periòde de cinc ans, e lo Senat (Cámara de Senadores) amb 45 membres tanben elegits per un periòde de cinc ans.
Hières-sur-Amby
Hières-sur-Amby es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Comunas deis Aups Maritims
Lista dei 163 comunas dei Aups Maritims per òrdre alfabetic, amb lu sieus còdes INSEE e lu sieus còdes postaus ; lo nom de la comuna es seguit de lor apartenéncia ai estructuras intercomunali principali. Veire tanben l'article sus l'istoric dei comunas deis Aups Maritims.
Noms en francés, occitan e gentilicis : http://ccocpaisnissart.chez-alice.fr/ccocpn/AlpesMaritimes.htm
Dolar estatsunidenc
Lo dolar estatsunidenc o dolar deis Estats Units es la moneda nacionala deis Estats Units d'America. Son simbòl usuau es « $ » e es devesit en 100 cents. Foguèt creat a la fin dau sègle XVIII après l'independéncia deis Estats Units mai foguèt utilizat en concurréncia amb d'autrei monedas durant la premiera partida dau sègle XIX. Amb lo desvolopament de la poissança economica estatsunidenca, venguèt una moneda importanta e remplacèt la liura britanica coma premiera moneda de resèrva après la Granda Guèrra. La Segonda Guèrra Mondiala consacrèt aquela egemonia qu'es totjorn en cors a l'ora d'ara.
Lo dolar estatsunidenc a un ròtle dins l'economia mondiala coma premiera moneda de resèrva, premiera moneda utilizada dins lei transaccions internacionalas e premiera moneda dei mercats financiers. En mai d'aquò, es tanben la moneda d'autrei país e territòris d'otramar coma Eqüator, Micronesia, leis Illas Marshall, Belau, lo Salvador, Timòr Èst, Panamà e lei Païses Basses Caribencs.
Origina e etimologia
thumb|left|[[Piastra espanhòla de 1770.]]
L'apellacion « dolar » es una deformacion dau mot « thaler », una moneda d'argent europèa intrada en circulacion en Boèmia au sègle XV. Utilizat dins divèrseis Estats alemands, lo thaler conoguèt mai d'una variacion fins au thaler de Maria Terèsa. Aquela moneda foguèt apreciada per sa qualitat e per son estabilitat. Inspirèt donc la creacion d'autrei monedas coma la piastra espanhòla. Fòrça utilizada en America, totjorn gràcias a son estabilitat ,es aquela moneda, dicha « Spanish dollar » per leis Anglés, que serviguèt d'escandau per establir lo dolar estatsunidenc.
Ais Estats Units, lo dolar es sovent dich « buck », un mot que designa lo cèrvi mascle dins lo lengatge familiar deis anglofòns d'America dau Nòrd. L'origina d'aqueu tèrme es l'objècte de doas ipotèsis diferentas, pas necessiàrament incompatiblas entre elei. La premiera es fondada sus l'usatge de balas de pèus de cèrvi coma moneda dins lo comèrci entre Amerindians e Europèus. La segonda es establida sus l'apellacion d'un còp de poker.
L'adopcion dau dolar per leis Estats Units
La fabricacion de moneda sus lo territòri dei Tretze Colonias comencèt en 1690 en Massachusetts. Aquela produccion se generalizèt ais autrei colonias durant la premiera mitat dau sègle XVIII. La liure èra l'unitat monetària d'aquelei pèças e bilhets. Durant la Guèrra d'Independéncia, la rompedura entre lei colons e lo Reiaume Unit se materializèt tanben au nivèu monetari amb l'emission, tre 1776, de bilhets exprimits en « dolars continentaus » (Continental dollar). Pasmens, aquelei bilhets foguèron imprimits en quantitat excessiva, çò qu'entraïnèt una bancarrota en 1782.
Per empachar lo renovalement d'aqueu problema, foguèt creada la Banca d'America dau Nòrd, la premiera banca modèrna deis Estats Units. Tenent lo ròtle d'una mena de banca centrala primitiva, participèt a l'adopcion dau dolar per lo Congrès de la Confederacion lo 6 de julhet de 1785. Puei, lo dolar venguèt la moneda oficiala deis Estats Units après l'adopcion dau Coinage Act of 1792 (« lèi sus la moneda de 1792 »). Aqueu tèxte definiguèt tanben sei sosunitats en se basant sus lo sistèma metric : 1 dolar = 10 dimes = 100 cents = 1,000 mills.
La valor dei pèças batudas en 1794 foguèt indexada sus l'argent, çò qu'èra frequent a aqueu periòde. Per exemple, la pèça d'una corona britanica pesava 28,275 g d'argent d'una puretat de 90 %. Per lo dolar, la piastra espanhòla, d'un pes de 27,067 g d'argent d'una puretat de 89,6 %, demorèt lo modèl. Una massa de 26,96 g d'argent d'una puretat de 89,2 % foguèt chausida. Per lei pèças pus importantas, un aliatge d'aur (91,667 %) e d'argent (6%) foguèt adoptat e la lèi definiguèt l'equivaléncia entre lei dos metaus (1 unitat d'aur èra egala a 15 unitats d'argent ). De pèças de coire foguèron tanben fabricadas per lei valors facialas pus feblas (5 dimes e 1 cent).
Lo periòde bimetallic
Lo bimetallisme introduch dins leis ans 1790 foguèt un factor de l'expansion estatsunidenca durant lo sègle XIX. D'efiech, per acompanhar la conquista de l'Oèst, lo govèrn s'engatjèt en 1836 a crompar l'argent metallic amb de pèças de moneda dau meteis pes. Aquò favorizèt la difusion dau dolar sus tot lo territòri estatsunidenc e permetèt d'enebir l'usatge de monadas estrangieras en 1857. Gràcias a la descubèrta de minas nombrosas ais Estats Units (e en Austràlia), lei produccions d'aur e d'argent s'equilibrèron per mantenir en plaça l'equilibri economic entre lei dos metaus (fixat a 1 g d'aur per 16 g d'argent).
Pasmens, dins leis ans 1860, la produccion d'argent demeniguèt en causa de la Guèrra de Secession. Aquò aumentèt la valor d'aqueu metau e lei mesas en produccion de minas artesanalas se multipliquèron après lo conflicte. La quantitat d'argent disponibla aumentèt sobde, tendància renforçada per la dubertura de la mina de Comstock Lode. Pus importanta vena d'argent descubèrta ais Estats Units, aquela mina produguèt tanben d'aur. Aquel arribada massisa de metaus preciós trebolèt l'equilibri entre l'argent e l'aur. En 1873, lo govèrn federau decidèt donc d'abandonar lo bimetallisme amb l'adopcion dau Coinage Act of 1873 (« lèi sus la moneda de 1873 »).
En causa de trèbols interiors, especialament dins lei regions minieras e ruralas, lo govèrn aboliguèt pas oficialament lo bimetallisme e de lèis limitèron la portada de la decision de 1873 durant lo decenni seguent (Bland-Allison Act de 1878 e Sherman Silver Purchase Act de 1890). Pasmens, la circulacion de pèças d'argent e la possibilitat de cambiar d'argent metallic còntra de pèças dau meteis pes foguèron pauc a pauc reduchas. L'aur foguèt desenant privilegiat per leis autoritats e l'escandau aur foguèt finalament adoptat per lo govèrn en 1900.
Dau Gold Standard Act a la Segonda Guèrra Mondiala
L'adopcion oficiala de l'escandau aur per leis Estats Units se debanèt en 1900 amb lo vòte dau Gold Standard Act que fixèt la valor dau dolar a 1,505 g d'aur. En 1914, lo començament de la Premiera Guèrra Mondiala e l'aumentacion considerabla de la massa monetària en Euròpa permetèt au dolar de venir una moneda de resèrva dins lo mond. D'efiech, gràcias a sa participacion tardiva dins lo conflicte, leis Estatsunidencs poguèron mantenir l'escandau aur e la plaça financiera de Nòva York foguèt desenant capabla de rivalizar amb aquela de Londres.
En revènge, la crisi economica de 1929 aguèt d'efiechs importants sus lo dolar. Per empachar lo cambi dei dolars còntre lei resèrvas d'aur federalas, lo president Franklin D. Roosevelt enebiguèt la possession d'aur per d'actors economics privats en 1933. Ignorada per la màger part dei proprietaris d'aur, aquela lèi permetèt de limitar l'amplor de la crisi. Pasmens, Roosevelt foguèt obligat de devaluar. La valor novèla dau dolar foguèt fixada a 0,888 g d'aur.
Durant la Segonda Guèrra Mondiala, lo dolar conoguèt un renforçament novèu en causa de la destruccion dei país europèus e de l'anequeliment de l'economia britanica, incapable de restablir son escandau aur. En 1944, leis Acòrds de Bretton Woods restaurèron donc lo sistèma financier internacionau a l'entorn dau dolar que venguèt l'unica moneda que sa valor èra dirèctament liada a l'aur. Per leis autrei monedas, foguèt instaurat un sistèma de liura convertibilitat e de taus de cambi fixs. Acceptadas per 44 Estats, aquelei règlas marcan lo començament de l'egemonia dau dolar dins l'economia mondiala.
Lo periòde de Bretton Woods
thumb|left|Bilhet d'un dolar de 1957.
Moloko
Lo moloko es una lenga chadica de la familha afroasiatica parlada en Cameron.
Dolar estatsunidenc
Lo periòde de Bretton Woods
Lo sistèma monetari decidit a la conferéncia de Bretton Woods foncionèt ben durant lei Trenta Gloriosas gràcias a una règla implicita : la conversion dei resèrvas de dolar èra jamai demandada. Coma aquela règla èra pas inscricha dins lei tractats, d'excepcions èran possiblas coma la venda de sei resèrvas de dollars per la França dau generau de Gaulle en 1965. De mai, la foncion de moneda de resèrva permetiá ais Estats Units de finançar sei deficits gràcias ai companhiás e ai bancas estrangieras. D'efiech, en causa de son ròtle dins l'economia mondiala, fòrça agents economics internacionaus avián de dollars. Òr, per far fructifiar aqueu capitau, èra aisat de crompar d'obligacions dau Tesaur Estatsunidenc.
Moloko
Localisacion
Lo moloko es d'en primièr parlat dins l'arrondiment de Tokombéré del departament de Mayo-Sava, qu'es restacat a la region de l'Extrèm-Nòrd.
Dolar estatsunidenc
Lo periòde de Bretton Woods
Pasmens, a partir deis ans 1960, l'aumentacion dei deficits estatsunidencs causada per la Guèrra de Vietnam, entraïnèt pauc a pauc de pressions fòrtas còntra lo dolar. En particular, dins un contèxte d'inflacion mai e mai importanta, lo risc de veire de demandas de conversion de sei resèrvas de dolars en aur per lei bancas centralas estrangieras venguèt una realitat. En 1971, per redurre aquela menaça, lo president Richard Nixon decidèt de susprendre la convertibilitat. Puei, après dos ans de negociacions, lo dolar foguèt devaluat en 1973 de 10%. Pasmens, aquò èra pas sufisent per resòuvre lei problemas economics dau periòde e lei taus de cambi fixs, basa dau sistèma de Bretton Woods, foguèron abandonats lo 19 de març de 1973.
Moloko
Classificacion
Lo moloko es una lenga chadica classada per Gravina (2014) dins la branca biu-mandara, ont fa partida del grop mofu.
Dolar estatsunidenc
Un regim de variacions fòrtas
L'abandon dei taus de cambi fixs marquèt lo començament dau periòde economic actuau. Fins a 1987, lei país desvolopats assaièron de trobar d'acòrds novèus per estabilizar lei variacions monetàrias. En particular, lo dolar conoguèt una baissa importanta a respècte dau deutschemark de 1973 a 1979. Puei, après una intervencion de la resèrva federala (aumentacion dei taus d'interès), l'evolucion invèrsa se debanèt de 1979 a 1985. Aquela annada, lo dolar aviá tornat trobar sa valor de 1973 qu'èra considerada coma tròp auta. De 1985 a 1987, de negociacions assaièron tornarmai d'organizar una demenicion de la valor dau dolar. Pasmens, aquela temptativa capitèt mau. En 1987, entraïnèt un crac borsier qu'aguèt de consequéncias negativas dins mai d'un país.
Denis Gargaud Chanut
Denis Gargaud Chanut, nascut lo 22 de julhet de 1987 a Ate es un canoïsta occitan que practica l'eslalòm.
Es champion del mond en 2011 e champion olimpic a Rio de Janeiro en 2016.
Moloko
Escritura
L'alfabet moloko es : Lo moloko es una lenga tonala, mas los tons son pas escrichs.
Dolar estatsunidenc
Un regim de variacions fòrtas
Dempuei aquela data, lei govèrns dau G7 refusan d'intervenir per organizar una variacion de la valor dau dolar. La resèrva federala, encargada de sostenir l'economia estatsunidenca, e lo mercat son donc d'ara endavant lei dos agents economics principaus que fixan la valor dau dolar. La valor de la moneda estatsunidenca seguís donc l'actualitat dei crisis economicas e deis intervencions federalas. Per exemple, en 2007-2008, baissèt fòrça en causa de la crisi dei subprimes. Puei, au començament deis ans 2010, la crisi de la zòna èuro entraïnèt una aumentacion rapida de son cors.
Lo mantenement de l'egemonia dau dolar
La disparicion dau sistèma de Bretton Woods a gaire menaçat la posicion dau dolar dins l'economia mondiala. D'efiech, en causa de la poissança economica estatsunidenca, la màger part dei país contunian d'aver fisança dins aquela moneda. Lo desvolopament de blòts economics concurrents en Euròpa e en Asia a tanben pauc d'efiechs car lo dolar demòra largament la premiera devisa utilizada dins lo comèrci mondiau. Per exemple, en abriu de 2019, lo dolar èra implicat dins 88,3% dei transaccions internacionalas còntra 32,3% per l'èuro, 16,8% per lo yen, 12,8% per la liura esterlina e 4,3% per lo renminbi.
Règlas de gestion
Lo dolar estatsunidenc es gerit per lo govèrn federau deis Estats Units d'America, en particular per lo Secretariat au Tesaur. La Resèrva Federala deis Estats Units – la banca centrala deis Estats Units – a ges de mandat per comunicar sus sa valor. Pasmens, coma aquela institucion es actualament encargada de la politica monetària dau país, a un ròtle important dins lei variacions de valor de la moneda sus lei mercats financiers internacionaus.
Uei, lo dolar estatsunidenc a un ròtle centrau dins l'economia mondiala. D'efiech, en moneda escripturala, es :
.windows
("fenèstras", en anglés, nom de sistèma d'esplecha) es un nom de domeni generic depausat per l'entrepresa americana Microsoft. Es en servici dempuèi lo 10 de junh de 2015.
Dolar estatsunidenc
Utilizacion dins lo monde
Lo dolar es la moneda oficiala deis Estats Units d'America dempuei la fin dau sègle XVIII. En 2022, sèt autreis Estats sobeirans l'utilizavan tanben coma moneda oficiala. Tres èran d'Estats insularis de l'Ocean Pacific qu'èran estats plaçats sota tutèla estatsunidenca entre 1947 e 1990 (Palau, Micronesia e leis Illas Marshall). Un autre èra Panamà qu'es un país onte l'influéncia de Washington es istoricament fòrta. Leis autrei país aguent adoptat lo dolar son d'Estats que fàcian de crisis economicas regularas (Timòr Orientau, Salvador e Eqüator). Enfin, tres territòris d'otramar europèus an lo dolar coma moneda oficiala (Illas Verges Britanicas, Illas Turcas e Caïcas e lei País Bas Caribencs).
Entre leis Estats en dificultat economica, Cambòtja e Zimbabwe accèptan l'usatge dau dolar mai sa moneda nacionala es totjorn en circulacion. Enfin, mai d'un país de Cariba e d'Orient Mejan fixan la valor de sa moneda sus lo dolar. Dins la premiera zòna, es lo cas de Bahamas, de Barbados e de la màger part dei territòris d'otramar angloneerlandés. Dins la segonda, es lo cas dei monarquias petrolieras (Arabia Saudita, Emirats Arabis Units, Oman, Qatar e Bahrain) e de Liban. Se cau egalament nòtar que lo dolar hongkongués e la pataca macaneana son dins lo meteis cas en Asia.
Saint-Bandry
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Puebla de Guzmán
Puebla de Guzmán es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Joan Maria Petit
Joan Maria Petit (15 de setembre de 1941 – 3 d'agost de 2020 ) es un poèta e occitanista occitan, sortit de Cranta, prèp de Cabestanh, dins una familha de vinhairons que lo paire foguèt pilòte dins l'aeropostala abans de tornar a la tèrra.
Estudièt e ensenhèt la lenga occitana a Montpelhièr. Especialista de l'oralitat, participèt a l'Atlas linguistic del Lengadòc oriental. Publiquèt maitas garbas de poèmas dins las annadas 1970 e 1980. Son Bestiari es adaptat en musica per Patric. Al començament del CIDO, compila los omenatges a Carles Camprós (que n'èra lo gendre) e a Leon Còrdas. Après un long silenci, torna a publicar en 2005 amb Nostra Dòna dels espotits.
L'Aujariá Bassa
250px|right|thumb|L'abric de L'Aujariá Bassa L'Aujariá Bassa es un site paleolitic d'Occitània situat dins un abric de las Aisiás, dins la val de Vesera, en Sarladés, dins la region istorica de Peirigòrd e lo departament francés de Dordonha.
250px|left|thumb||[[ur (bovid)|Ur escultat trobat dins lo site]] Lo site fa partida del Patrimòni Mondial de l'Umanitat de l'UNESCO dempuèi 1979, en associacion amb d'autres sites e caunas pintadas de la region jol nom de
Còr de Causse
Còr de Causse (Cœur de Causse en francés) es dempuèi lo 1èr de genièr 2016, una comuna novèla occitana de Carcin situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Es formada de las comunas de Baumat, Fontanas del Causse, La Bastida Fortunièra (lo capluòc), Sent Salvador e Valhac, vengudas comunas delegadas.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Veire a las comunas delegadas.
L'Aujariá Nauta
right|250px|thumb|L'abric de L'Aujariá Nauta, dins la Val de Vesera left|250px|thumb|Fragment de fuèlha de laurièr solutreana - Edoard Lartet - Musèu de Tolosa L'abric preïstoric de L'Aujariá Nauta se tròba en riba drecha de la val de Vesera, a las Aisiás de Taiac, en Sarladés, dins la region istorica de Peiregòrd e lo departament de Dordonha.
Conasac
Conasac (Connezac en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
L'Aujariá Nauta
Las recèrcas comenzadas en 1863 se seguiguèron en 1911, en 1921, e de 1936 a 1939. Las cèrcas permetèron d'establir mantun jaç de terren, mostrant l'importància d'aqueste site ocupat per l'òme sens interrupcion durant un periòde d'aperaquí ans, al Gravetian, al Solutrean e al Magdalenian, en mai de descobrir un grand nombre d'ustensilhas en òs e en selze.
Conasac
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
L'Aujariá Nauta
Dempuèi 1979, fa partida del Patrimòni Mondial de l'Umanitat de l'UNESCO, en associacion amb d'autres jaces e caunas pintadas de Peiregòrd sota lo nom de.
Conasac
Toponimia
La prononciacion es [kuna’za]. Las fòrmas ancianas son Sanctus Martinus de Conazac au segle XIII, Conazacum (latinizacion) en 1365. Conasac ven d'un nom latin d'òme, Conatius, emb lo sufixe -acum, , , latinizacion dau sufixe celtic -ācon. Conasac èra la propietat de Conatius.
Escandi
L'escandi es un element quimic de numèro atomic 21 e de simbòl Sc.
Es un metal de transicion mòl, d'aspècte blanc argentat. Se tròba d'escandi dins qualques rares minerals en provenéncia d'Escandinàvia. Es classat amb lo radi, l'itri e los lantanids dins las tèrras raras.
Puerto Moral
vinheta Puerto Moral es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Irène Joliot-Curie
Irène Joliot-Curie (1897-1956) foguèt una fisiciana francesa. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1935 amb Frédéric Joliot-Curie (son marit). Èra la filha de Pierre e Marie Curie.
Biografia
thumb|left|Irène + Frédéric (1934). Après aver estudiat la fisica e la quimia a lUniversitat de París durant la Primièra Guèrra Mondiala, foguèt assistenta del departament de radiografia de divèrses espitals franceses. Un còp acabat la guèrra, foguèt nomenada assistenta de la siá maire a l'Institut del Radi de París, posteriorament conegut amb lo nom de Institut Curie.
Al bòrd que la siá maire conessiá l'assistent personal d'aquela, Frédéric Joliot, se n'enamorèt e se maridèt l'an 1926, e n'adoptèt lo sieu nom de familha. L'an 1935 foguèt nomenada directritz de recercas de la Fondacion Nacionala de Sciéncias, en essent escartada de la Comission Francesa d'Energia Atomica l'an 1951 per las siás simpatias amb lo Partit Comunista Francés.
Irène Joliot-Curie moriguèt lo 17 de març de 1956, a la siá residéncia de París, a la seguida d'una leucemia.
Punta Umbría
Punta Umbría es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Província de Lecco
La Província de Lecco es una província de la region de Lombardia en Itàlia.
Frignicourt
Frignicourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
]
Cerdeira
Cerdeira foguèt una freguesia portuguesa del concelho de Arganil, que comptava 324 abitants en 2011 per una superficia de 5,5 km², abans d'èsser agregada en 2013, en seguida d'una reforma administrativa d'encastre nacional, a la freguesia de Moura da Serra per formar una novèla freguesa, União das Freguesias de Cerdeira e Moura da Serra.
.hotmail
(Hot Mail, "corrièr calent", en anglés, servici de corrièr electronic) es un nom de domeni generic depausat per l'entrepresa americana Microsoft. Es en servici dempuèi lo 10 de junh de 2015.
Sent Bonet e La Val
Sent Bonet e La Val (Saint Bonnet-Laval en francés) es dempuèi lo 1èr de genièr 2017, una comuna novèla gavaudanesa situada dins lo departament francés de Losera e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Es formada de las comunas de La Val Atgièr e Sent Bonet de Montaurós (lo chapluòc), vengudas comunas delegadas.
Toponimia
La prononciacion, relevada a Montgròs, comuna de La Val Atgièr, es [sembu'net la'bal].
Ourentã
Ourentã es una freguesia portuguesa del concelho de Cantanhede. Comptava 1.208 abitants en 2011 per una superficia de 18,36 km², e doncas una densitat de 65,8 hab/km².
La Micòca
thumb|upright 1.2| Lo site preïstoric de La Micòca se tròba a las Aisiás de Taiac, en Sarladés, dins la region istorica de Peiregòrd. A servat un grand nombre de vestigis litics del Paleolitic inferior. Ne venon sensiblament los noms de Micoquian e de Taiacian, culturas arqueologicas del Paleolitic Inferior.
Istoric
Conegut dempuèi 1895, Emili Cartalhac, Otto Hauser e d'autres i menèron de cavaments nombroses, de còps pauc metodics fins a aqueles de Denis Peironin de 1926 a 1932, que descriguèt la sequéncia estratigrafica en i destriant 15 jaces comprenent 6 nivèls arqueologics.
L'industria litica foguèt estudiada per Francés Bòrdas que i entreprenguèt una cèrca en 1956.
Una revision de l'istòria sedimentària del depaus foguèt publicada per Jean-Pierre Texier e Pascal Bertran en 1993.
Rociana del Condado
Rociana del Condado es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Madegney
Madegney es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Madegney Formava una comunitat amb Regney e dépendait d'una glèisa champêtre, annèxa de Gugney-a las-Aulx.
Madegney formait une communauté avec Regney et dépendait d’une église champêtre, annexe de Gugney-aux-Aulx.
Éguilly
Éguilly es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Lo Mostièr
Lo Mostièr es un site preïstoric d'Occitània situat a Sent Leu de Vesera, al confinh de Paisac e Lo Mostièr, en Peiregòrd. Se compausa de dos jaces principals, l'abric superior, site eponim del Mosterian, e l'abric inferior, que se trapa a una quinzena de mètres aval dins lo meteis balç, al nivèl actual de la val de Vesera.
Cauna del Grand Ròc
right|300px|thumb|L'interior de la cauna del Grand Ròc La cauna del Grand Ròc se tròba a las Aisiás de Taiac, en Sarladés, dins la region istorica de Peiregòrd e lo departament de Dordonha.
La descobèrta
Foguèt descobèrta en 1924 per Joan Maurin, espeleològ e preïstorian. Mentre que cavava despuèi longtemps lo jaç de a L'Aujariá Bassa amb son amic Le Bel, se mainèt d'un pòrge dins la partida aeriana del Grand Ròc. Malgrat las dificultats per l'aténher, veguèt que un rajolet ne sortissiá e examinèt de seguida de perlongaments possibles. Trauquèt un tunèl d'una quarantena de mètres e entreprenguèt l'exploracion en companhiá de sa filha e de sa sòrre. De la descobèrta a l'esplecha toristica i aviá pas que un pas; la cauna foguèt dobèrta al public en 1927.
Descripcion
Fa partida del Patrimòni Mondial de l'Umanitat de l'UNESCO despuèi 1979, en associacion amb d'autres sites e caunas pintadas de Peiregòrd jol nom de.
Canton de Vilamur
Lo canton de Vilamur (en francés Canton de Villemur-sur-Tarn) es una division administrativa de Lengadòc, situada dins l'arrondiment de Tolosa, lo departament de Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, adara d'. Ambe la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, lo canton se conservèc e passèc de 7 a 19 comunas. Las 7 comunas de la configuracion precedenta son dempuèi 2015 dins lo canton novèl de Vilamur e son tanben de la Comunautat de comunas Val'Aiga (anciana CC del canton de Vilamur). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, puslèu dins sa varianta meridionala.
'''NB. Per de rasons tecnicas, una partida de las informacions de l'Infobox son las de la situacion d'abans 2015.'''
Composicion a partir de 2015
Lo n° del canton novèl es 3127. Lo nom de la comuna es seguit del nom del canton precedent.
Istòria
Lo canton se creèc en 1790. En 2015, s'espandiguèc a 19 comunas, en ganhant 10 comunas de l'ancian canton de Frontonh e 2 comunas de l'ancian canton de Montastruc e la Conselhièra.
Rosal de la Frontera
vinheta Rosal de la Frontera es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Sainte-Lizaigne
Sainte-Lizaigne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Bavent
Bavent es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1974, Bavent (984 abitants l'an 1968) fusiona amb Robehomme (122 abitants l'an 1954), #Que garda l'estatut de municipalitat mancomunat.
En 1974, Bavent (984 habitants en 1968) fusionne avec Robehomme (122 habitants en 1954), qui garde le statut de commune associée.
Union Catalanista
Inici
vinheta|Timbre Union Catalanista de 1899 L'Union Catalanista foguèt un grop politic format a Barcelona lo 1891 de l'union de sindicats, corporacions e associacions catalanistas que se metèron en contacte ras de la campanha de resisténcia contra l'article 15 del còdi civil espanhòl qu'atemptava contra la mantenença del drech civil catalan. Lo movement politic del catalanisme prenguèt fòrça l’annada 1880 amb la recuperacion de la arrel romantica; l’exaltacion del passat glorios del país.
Preteniá èsser un grop de pression qu'amassèsse totes los catalanistas independentament de la siá ideologia.
Fundacion
L'Union preteniá amassar dos sectors fòrça diferenciats, lo nacionalisme istoric (a l'entorn de la revista La Renaissença) e lo nacionalisme politic, representat per Enric Prat de la Riba. Lo 11 de mai de 1890 se celebrèron las primièras reünions dels membres de la Liga de Catalonha (angel Guimerà, Narcís Verdaguer e Callís, Joan Josep Permanyer e Ayats, Antoni de Paula Capmany e Josep Maria Valls e Vicens) per redigir l'Acòrdi d'Union Catalanista. Lo projècte de reglament foguèt aprovat pels representants lo 29 de junh del 1890.
Lo 22 de febrièr de 1891 se celebrèt la session constitutiva. I assistiguèron Joan Josep Permanyer e Ayats (Liga de Catalonha), Enric Prat de la Riba (Centre Escolar Catalanista), Joaquim Vayreda e Vila (Centre Catalanista d'Olot), Pau Colomer (Centre Catalanista de Sabadell), Victòria Mas (de Sant Pol), Rafael Mir (de Sant Sadurní d'Anoia), Marià Vallès e Vallès (Liga de Manresa), Joan Baptista Galí (Agropacion Catalanista de Terrassa), Antoni Aulèstia (de Capellades) e Josep Gatell (de Valls). S'i nomenarà lo primièr conselh permanent:
Lo 15 de març se constituiguèt oficialament. Union Catalanista èra formada de tres organs:
Lo primièr Conselh Permanent encarguèt angel Guimerà, Josep Coroleu, Ramón Picó e Campamar, Joan Josep Permanyer e Ayats e Antoni Aulèstia que redigiguèsson las basas per una futura constitucion catalana Constitucion Regionala Catalana, aquelas esboçavan una proposicion de poder autonomic regional e defendián lo catalan coma lenga oficiala del país.
L'assemblada de Manresa
Del 25 al 27 de març del 1892 celebrèt la Primièra Assemblada a Manresa. I participèron un total de 243 delegats de 160 populacions desparièras. èran 120 intellectuales, 42 avocats e notaris, 22 mètges, 4 eclesiastics, 10 escrivans, 15 apotecaris, 78 proprietaris rurales, 22 industriales e de fabricants, dos banquers e 12 comerçants (vejatz Delegats a l'Assemblada de Manresa). L'assemblada foguèt presidida per Lluís Domènech e Montaner, e los secretaris foguèron Enric Prat de la Riba e Josep Solé e Palet.
Barver
Barver (Belvédère en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Union Catalanista
L'assemblada de Manresa
Refusèron d'en primièr quinsevolhe separatisme, la formulacion ideologica èra anacronica, rebatiá l'importància de la Catalonha rurala e la vision negatiua de l'industrializacion. S'escartavan del provincianisme carlista (èran mai prèps al regeneracionisme). Pendent las sessions se discutiguèron las esmenas de las Basas per la Constitucion Regionala Catalana, mai coneguda coma las Basas de Manresa. S'aprovèt gaireben tot lo tèxt malgrat las diferéncias entre los regionalistes e los nacionalistas que afloraren pendent los debats.
Barver
Istòria
De 1861 a 1947, una part de la comuna de Barver foguèt cedia a Itàlia, e administraa per la comuna d'Entraigas.
Union Catalanista
L'assemblada de Manresa
En aquel sens, cal dire qu'Enric Prat de la Riba presentèt una proposicion alternativa, que foguèt pas acceptada, en prepausant de crear una Deputacion Generala que foncionèsse coma Tribunal Constitucional. Acabèt la siá intervencion a en avertint dels perilhs del parlamentarisme e en plaidejant pel retorn de las ancianas institucions que garantissián la libertat de Catalonha e que li èran estats arrancadas lo 1714. Fin finala, acordèron la celebracion per una segonda assemblada a Reus e se votèt un nòu conselh permanent:
Aquela primièra assemblada foguèt aplaudida pel galhèc Manuel Murguía e los regionalistes bascs e navarresos. Per contra, foguèt fòrça criticada per L'Avanç e lo Centre Catalan de Valentí Almirall, los que i participavan pas.
Las Assembladas de Balaguer e Olot
Lo 13 e 14 de mai de 1894 se celebrèt la Tresena Assemblada a Balaguer, ont s'agiguèt de tributació e industria. I assistiguèron un centenat de representants. Pere Muntañola prepausèt diferenciar los tèrmes estats e nacion, reclamar que la contribucion se basèsse en las intradas e establir las basas per la tributació a Catalonha segon los principis regionalistes, es a dire, autonomia fiscala, regeneracion de l'administracion publica, contraròtle fiscal pels grèmis e lo drech a establir d'impòstes de tota sòrta. Per decembre se votèt un nòu conselh permanent per convocar una nòva assemblada a Olot:
Lo 29 e 30 de junh de 1895 la Quatrena Assemblada a Olot, ont tractèron d'urbanizacion, higiene e restauracion de monuments, aital coma lo catalanisme en las relacions publicas e los besonhs de Catalonha en las infrastructuras de transpòrt. I anèron 274 delegats. S'acòrda publicar un document ont se reclama l'establiment dels transpòrts coma competéncia exclusiva de las regions, la proteccion dels monuments, l'establiment d'un plan de rotas e una proposicion de Mancomunitat de Deputacions se s'atenh pas l'autogovèrn. Lo 1896 se vòta un nòu conselh permanent:
Apoliticisme VS partidisme
Lo 1897 se modifiquèron los estatuts e dintrèron de nòvas associacions, agropacions, periodics e personas particulars. Aital, malgrat qu'aviá una escassa densitat de membres, atenguèt una estenduda geografica que cobrissiá practicament tot lo Principat. Dins l’entitat se perfilèron clarament dos sectors: una d’apolític, entorn dels òmes de la Renaissença, e un autre de fòrça actiu en politica, capitanejat per E.Prat de la Riba. E Lo 1898 redigiguèron un manifèst contra la Guèrra de Cuba, tot en denonciant l'imprevedença dels preparatius militars. Signèron tanben un messatge de supòrt a la Republica de Transvaal, semblabla als enviats a Irlanda (1886) e Finlàndia (1899), en los sostenent en la lucha per l'independéncia, e que foguèt liurat per Frederic Pujulà e Vallès a Paul Kruger a París en novembre de 1900.
Lo 25 d'abril de 1897 celebrèron l'Assemblada de Girona, amb la participacion de 312 delegats e de lo supòrt del Centre Escolar Catalanista, lo Associacion Popular Regionalista e lo Centre Catalanista de Girona. Recebon fòrça de supòrt e ensajan organizar una plataforma unitaria qu'agròpe tot lo ventalh catalanista, que critican la politica coloniala per corrompuda, ineficaç e centralista. Lo 5 de decembre foguèt nomenat un nòu conselh permanent:
La direccion se dividissiá en dos sectors, un pauc politizat agropat entorn de la Renaissença, e un autre mes politic dirigit per Enric Prat de la Riba. Lo 20 de genièr de 1898 redigiguèron un manifèst de supòrt a l'associacionisme, e lo 27 de març sostenguèron la candidatura de Joan Josep Permanyer e Ayatsi lo conegut soprano Andreu Ròca e Llinars per Vilafranca del Penedès, que recebiá lo supòrt de qualques federalistas. Mas fracassèt per l'imprevedença e la ingenüitat. Aiçò accentuèt las diferéncias entre La Nacion Catalana, contraris a participar a politica, e La Votz del Montserrat e Narcís Verdaguer e Callís, que s'o volián.
Lo nòu conselh comencèt una campanha en favor del concèrt economic, que recebèt
lo supòrt dels botiguièrs. Lo sector mai politic se separèt de l'Union lo 1899 e formèt
lo Centre Nacional Catalan jos la presidéncia de Narcís Verdaguer e Callís. Lo 12 de
s'elegiguèt un nòu Conselh Permanent:President: Josep Maria Roca e Heras
L'Union faguèt alavetz lo 26 de mai de 1901 una Assemblada a Terrassa, en la que participèron 986 delegats, entre eles lo Centre Catalanista de Santiago de Cuba e lo periodic Totjorn Avant, Avant Totjorn de Manila (Filipinas), e que nomenèt president Manuel Folguera e Duran, secretari Lluís Marsans e Sòla e de vocalas Domènec Martí e Julià, Angel Guimerà, Joan Josep Permanyer e Ayats, Marià Vayreda e Vila, Joaquim Riera e Bertran, Pau Sans e Guitart e Antoni Suñol e Plan. En ela se decidiguèt dintrar en politica e se demandèt lo concèrt economic e lo contraròtle dels servicis.
Totun, los representants agropats a l'entorn del jornal La Votz de Catalonha abandonèron l'Union e se produsiguèt una fòrta distanciacion entre radicalas e pragmatics. Manuel Folguera e Duran ensagèt reintegrar-los nauament, mas s'i opausèron l'Associacion Populara Regionalista, La Renaissença e la Liga de Catalonha. Lo Centre aguèt un grand succès a las eleccions del 1901 a las que concorreguèron col·ligats amb l'Union Regionalista. Lo 15 de setembre de 1901 convoquèron una manifestacion d'entre 5.000 e 12.000 personas en supòrt als joves catalanistas detenguts l'onze de setembre.
Crisi
Un darrièr assag se produsiguèt après las eleccions de novembre del 1901, quand la Liga metèt Bartomeu Robert e Yarzábal en l'alcaldia de Barcelona. Arribèron a una compresa d'accion entre l'Union e la Liga. En Genièr del 1902 Josep Maria Ròca e Heras demandèt formalament la Liga que se reintegrés a l'Union Catalanista, mas la mòrt del doctor Robert faguèt que s'acabèsse la compresa.
L'an 1900 l'Union Catalanista encunyà una sèria de medalhas amb los patrons monetaris de l'epòca, referent a l'unificacion monetària latina, per far que circulèsson. L’succès atengut pels escindits en las eleccions del 1901 (que s’associèron amb l'Union Regionalista) obliguèt l'Union Catalanista a convocar una nòva assemblada, a Terrassa (1901), en qué foguèt acceptada la participacion electorala e l’adesion a la peticion de concèrt economic per Catalonha. Lo 1903 atenguèt la presidéncia Domènec Martí e Julià que la orientèt cap a l'esquèrra catalanista, mas se produsiguèt la marcha de l'Associacion Populara Regionalista. En Genièr del 1903 promoguèt una candidatura electorala independenta, mas foguèt un fracàs. Lo 1904 ensagèron reformar las basas de Manresa, mas s'i opausèt fermament Frederic de Uyà, membre de la Liga de Catalonha, causa que provoquèt de tensions e d'afrontaments. Amb tot, Martí exerciguèt la presidéncia entre los ans 1903 e 1916, quand prepausèt la dissolucion de l'Union que foguèt pas acceptada. Ras del fracàs daissèt la presidéncia en mans d'una presidéncia interimària e, fin finala, l'an 1917 foguèt lo doctor Joan Solé e Plan qui ocupèt la carga fins a l'an 1921.
En la scèna internacionala, sostenguèron als aliats de la Primièra Guèrra Mondiala ras de la declaracion de guèrra de àustria a Serbia.
Epilòg: Partit Politic
L'Union Catalanista se dissolguèt definitivament en esclatar la guèrra d'Espanha.
Bibliografia
Enciclopèdia.Cat
SÀPIENS: Què proposaven les Bases de Manresa?
Courbesseaux
Courbesseaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo sieu nom ven de "Ad Curvam Salicem"
Lo vilatge a #èsser rasat pendent la guèrra de 1914-1918. A #èsser lo Quartièr General de la contra-atac del General Édouard de Castelnau lo 25 d'agost de 1914.
Son nom vient de "Ad Curvam Salicem"
Le village a été rasé pendant la guerre de 1914-1918. Il a été le Quartier Général de la contre-attaque du Général Édouard de Castelnau le 25 août 1914.
Svante Arrhenius
Svante August Arrhenius (n. en 1859, m.1927) foguèt un quimista suedés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1903, pels servicis extraordinaris renduts a l'avançament de la quimia per sa teoria de la dissociacion dels electrolits.
Es conegut per aver formulat en 1889 la lei d'Arrhenius que descrit la variacion de la velocitat d'una reaccion quimica en foncion de la temperatura, e per èstre lo pionièr de l'estudi de l'efeit de l'aumentacion del dioxid de carbòni dins l'atmosfèra sus lo clima e sus l'efièt de sèrra.
Biografia
Nasquèt lo 19 de febrièr de 1859 dins la vila suedesa de Vik, situada dins lo comtat de Uppland. Estudièt a la Catedral School d'Upsala, quand la siá familha se transportèt dins aquela vila dempuèi Vik, en assistint a l'universitat d'aquela meteissa vila quand aviá 17 ans. Insatisfach dels estudis de fisica d'aquela universitat se transportèt a la Universitat de Estocòlme.
Impartiguèt de classas de fisica a l'escòla Tecnica Superiora d'aquela universitat entre 1891 e 1895, en atenhent la cadièra de fisica aquel an. L'an 1904 abandonèt lo sieu prètzfach d'ensenhament per passar a dirigir lo 1905 l'Institut Nobel de Quimia Fisica, carga qu'ocupèt fins lo 1927. L'an 1909 foguèt nomenat membre de la delegacion estrangièra de la Royal Society de Londres.
Moriguèt dins la vila de Estocòlme lo 2 d'octòbre de 1927.
National socialist black metal
Lo National socialist black metal o NSBM qu'ei un sota genre deu black metal. Com lo nom ac ditz, las paraulas que hèn l'apologia deu nazisme. Au nivèu musicau, n'i a pas gran causa qui cambie deu black metal "classic".
De segur, aqueth estil qu'ei hòrt confidenciau, com la oï nazi. Parièr, lo grop de NSBM Seigneur Voland que s'ac virè per aver quauquas pajas sus eth dens magazines de metal "classics" e atau véner mei de discs que los autes.
Precisem tanben que hèra de grops de metal (Motörhead, Slayer, Venom, etc...) hèn referéncia a l'Alemanha nazi o a d'autes regims totalitaris (los regims islamics per Immortal Ayatollah, per exemple) shens adherir ad aqueras ideologias, pr'aquò. En efèit, dens un estil musicau qui parla de mort, d'opression e deu mau en generau, l'istòria deu sègle XX qu'ei un subjècte de paraulas de mau evitar. Cèrtas tematicas religadas au totalitarisme que son vadudas tòpoi : uei lo dia que seré de mau comptar lo nombre de grops o de cançons qui s'apèran o se son aperats Genocide, per exemple.
Mes enter la fascinacion inspiratora deus artistas e l'adesion ideologica, la termièra qu'ei esloisha e sustot de mau véder entau public. Vist qu'ei anticomerciau d'afirmà's clarament neonazi, que's podèm demandar si cèrtes grops n'an pas un messatge volontariament ambigú.
Afar Aboubakar Fofana
L'afar Aboubakar Fofana concernís la mòrt d'un jovent seguida al tir d'un CRS durant un contraròtle de polícia lo 3 de julhet de 2018, dins la ciutat HLM del Breil a Nantas.
Lo policièr plaidegèt inicialament la legitima defensa puèi tornèt sus sa primièra declaracion e parlèt de. Aquesta mòrt entrainèt una seria de nuèches d'insurreccions dins mantun quartièrs de l'aglomeracion de Nantas.