cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Detada
: Herschel, Faulds, Galton, Vucetich e Henry
En 1891, après aver estudia los escrichs de Galton, Juan Vucetich, foncionari de polícia, crea en Argentina lo primièr fichièr de detadas. Serà, l'an seguent, lo primièr d’identificar un criminal – per l’escasença una criminala – utilizant de detadas. L'utilizacion del tèrme « metòde vucetician » per designer la dactiloscopia es encara utilizada dins la polícia. esquèrra|vinheta|336x336px|Caricatura representant sir Edward Henry (1850-1931), in Vanity Fair, n° del 5 d’octobre de 1905. Dos ans mai tard, Edward Henry, inspector britanic al Bengal, realiza un sistèma d'identificacion similar a aqueste de Vucetich, sistèma encara utilizat dins los païses anglofòns. Aqueste « sistèma Henry » definís de familhas de marca papillaras: boclas, arcas, revolums… De retorn a Londres, Henry fa adoptar, a partir de 1897, sa tecnica per Scotland Yard. Crea lo primièr fichièr de detadas en 1901 ; aqueste ven alara completar lo bertillonatge.
, fins a las annadas 1980
drecha|vinheta|295x295px|Lo francés Alphonse Bertillon, creator del bertillonatge. Seriä, malgrat las criticas al subjècte de son metòde, lo primièr en França qu’identifiquèt un criminal en utilizant de detadas. Als EUA, lor primièra utilizacion judiciària se faguèt dins l'Illinois, quand una detada, plan visibla sua la pintura fresca, permet d'identificar Thomas Jennings per un afar de murtre, pròva admesa pel jutge lo 21 de decembre de 1911.
En France, es a partir d'octobre de 1902, après l’aprobacion tardièra del criminologista Alphonse Bertillon, creator, propagator e afogat defensor del sieu metòde d'identificacion, que las detadas venguèron una de las pròvas màger per las enquèsta de polícia, après que l'estudi de la detadas faguèron arrestar, lo 24 d’octobre de 1902, per mertre un jove servicial, d'Henri-Léon Scheffer, ja repertoriat per panatòri e engana,,.
Tractament informatic de las donadas provesidas per las detadas depuèi las annadas 1980
La tecnologia de tomodensitometria, desvelopada dins las annadas 1980, permet d'identificar las marcas latentas malaisidas. La lopfoscopia estudia los motius encontrats le long de cada rega mercé a l’escanèr de detadas o a de fichas de qualitat.
Fins a las annadas 1980, los policièrs devon crosar manualament des milierats de fichas cartonadas escampilhadas dins diferents fichièrs regionals.
Atal, en França, per l'afar del jutge Michel, calguèt esperar de meses per trobar a qui apartenon las marcas daissadas sus una moto. En 1987, pendent l'afar Thierry Paulin, s'apercep après l'arrestacion d’aqueste que sas detadas, quitament pla registrada a la polícia de Tolosa, avián pas estat comparadas. Aqueste afar mena a la crecion del  Fichier automatisé des empreintes digitales  (FAED) (8 d’abril de 1987)  Aqueste fichèr es gerir per la polícia scientifica en 2002, s’espandís a las emprentas palmaras. Aqueste fichièr sortís del logicial Morpho System de SAGEM, qu’automatiza las fotografias, la numerizacion, lo tractament e la comparason de las detadas e emprentas palmaras. Lo principi de reconeissença d'emprenta palmara demora identic: un logicial quadrilla la palma de la man en setze zonas de la talha d'una detada. Coma per la reconeissença de la detadas, cal, per qu'un resultat siá jutjat positiu en França, que al mens dotze pints d'una marca correspondon perfichament a aquestes d'una marca registrada dins lo FAED. Autorizat lo 28 d’octobre de 2016, le Fichièr dels títols electronics securizats (TES) inclutz la detadas de totes los tenents d'una carta nacionala d'identitat o d'un passapòt francés.
Disposicion de las marcas digitalas
La disposicion de las detadas mòstra un paradòxe: lor forma es especifica per un individú, mas se semblan fòrça dins lors estructuras. En efièch, se definís tres motius partejats per 95 per cent de la populacion: la bocla (60 % de las escasenças), l’espirala o revolum (30 % de las escasenças) e l’arca, mai rara (5 % de las escasenças),. Los cinc per cent que demoran apartenon a una categoria mai complèxa d’agençaments amb de multiplas boclas.S’estima qu’i a mai de cent punts de convergéncia entre doas detadas identicas. Los punts de convergéncia son d’irregularitats sus las linhas papillaras. En França, es d'usatge d'utilizar dotze punts (nomenats minucias) repairats sens contrarietat per autentificar la detada d'un suspècte. Entre uèit e detz punts, una fòrta presompcion es establida amb d’algoritmes.
La probabilitat que doas personas ajan la meteissa detada es de 1 sus 10 24, çò qu’es feblissim a l'escala de la populacion umana. Mai, son caractèr aleatòri s'afranquís dels riscs de semblança entre individús partejant un mèsme patrimòni genetic: d’individús monozigòtas coma de bessons per exemple auràn cadun un jòc de detadas que serà lo lor e diferent d’asueste dels autres individús fraires e sòrres, es lo meteis per la detadas leugierament diferentas entre la man esquèrra e drecha.
En efièch, los gèns son responsables de l'arquitectura generala de las detadas (los tres grands motius) alara que lo desvelopament embrionari e lo mitan de la via intrauterina, diferents d'un fètus a l'autre, influissent suls punts singulars. D’entre aquestes factors extèrnes, se remarca, las fòrças de frejament dels dets pendent la formacion sus diferents elements, coma lo liquid amniotic e las estructuras uterinas, la formacion ossosa sosjacenta (grandor e velocitat de creissença de l’òs), lo chucatge del poce in utero o los movements de las mans modèlan l’epidèrme. Lo quita mitan exterior ten un ròtle màger. Par exemple, d’estudis suggerisson que de damatges quimics (l’exposicion a d’agents toxics, l’alcoòl), biologics (infeccions viralas o bacterianas) o fisiologics (l’ipertension, le manca d’oxigèn), mas tanben psicologics, aumentan l’alteracion de las marcas digitalas (interrupcion de las crèstas, arèstas desdoblada). Per aquò, las detadas pòdon èsser consideradas coma de marcas indelebilas de çò que se passèt pendent lo desvolopament entre la 10a e la 24a setmanas de gestacion.
Presa de las marcas digitalas
drecha|vinheta|250x250px|Presa de las marcas digitalas La marca digitala pòt èsser:
Per prene las traças digitalas dirèctas, los dactilotecnicians, especialistas de las presas, fotografian las marcas amb escala, puèi las transferisson sus un supòrt en matèria plastica sopla, sagelada e mandada al laboratòri d’analisi.
Per levar las marcas latentas, los dactilotecnicians utilizan un pincèl e una polvera primissima (cerusa, alumina, oxid de coivre, polvera magnetica). Diferentas polveras son a lor disposicion:
Quand las polveras son ineficaças, s’utiliza de tecnicas alternativas.
Per las superfícias porosas (papièr, carton, kraft, etc.), la pèça es d’en primièr banaha dins una solucion quimica, DFO (diazafluorenona), puèi secada a l’estuba. La marca es alara revelada per una lutz ultravioleta especiala.
Pels supòrts lises del tipe latèx, s’utiliza una « tecnica de fumigacion » : se calfa la cianoacrilat din una sencha contenent las pèças d’analizar fins a que vaporize. Las vapors d’aquesta pega se pausan alara suls compausants de la marca: una bèla traça blanca aparéis (sus las superfícias blancas, s’utiliza de colorants).
Mai recentament, s’utiliza lo « Crimescòpi » o « Polilight » : aquestes lasèrs luminoses donan, mejans de fibras opticas, de longors d’onda anant de l’infraroge a l’ultraviolet. Après escuriment de la pèça, las detadas son enlusidas dins aqueste interval de l’espèctre electromagnetic, rebatissent la lutz pel fenomèn de luminescéncia e son revelats (coma los pels, fibras e minusculs rèstes biologics).
Aplicacions e restriccions
Per usatge, la detada de l'indèx esquèrre es utilizada per establir una carta d'identitat francesa. drecha|vinheta|200x200px|Una bòrna automatica per certificat administratiu d’autentificacion basada sus detadas ([[Corèa del Sud).]] esquèrra|vinheta|150x150px|Escanèr d'identificacion de las detadas ([[Brasil).]] Los escanèrs der detadas, autrescòp utilizats unicament pels sistèmas de barradura dels enòrmes cofres bancaris, son ara present d’elements de seguretat integrats per exemple sus d’ordinators portables, de telefòn o de bòrnas automaticas.
Unes ordinators e telefòns intellegients son dotats de lectors de detadas, permetent de marcar pas lo senhal.
Chourmo
(Chorma) es lo títol d'un album del grop marselhés Massilia Sound System que pareguèt en 1993.
11 d'agost
Decèsses
Vejatz tanben:
Houdemont
Houdemont pòt essèr:
Franc francés
thumb|right|100px|La semeuse Anciana moneda francesa.
Cómpeta
Cómpeta es un municipi de la província espanhòla de Malaga e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Insviller
Insviller es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lieus
Lieus ( Lioux en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Kebra Negast
Lo Kebra Negast (La Glòria dei rèis en occitan) es una epopèia literària escricha en gueez au començament dau sègle XIV en Etiopia. Son subjècte es lo racònte dau rescòntre entre lo rèi d'Israèl e la rèina Mekeda de Saba e deis aventuras de son fiu Menelik que portèt l'Arca de l'Aliança en Etiopia. L'objectiu d'aqueu mite èra de legitimar la dinastia salomoniana qu'aviá pres lo poder a la fin dau sègle precedent.
Wiktor Biegański
Filmografia (en polonés)
Coma actor:
Tienedor
thumb|200px|Tienedor d'ua còrda de mi sus ua cordièrLo tienedor (var. tibador, tendedor) qu'ei un petit mecanisme provesit d'ua vitz hornida au cordièr d'un instrument de la familha deu vriulon e qui permet d'acordar las còrdas mei precisament que non pas las cavilhas (qui tienen las còrdas per l'aute cap).
Sus un vriulon sancer (un 4/4) pas sonque la còrda la mei aguda (lo mi) b'ei provesit de tienedor (a còps lo la tanben) mes que's pòt quitament hicar sus las 4 còrdas (e, de hèit, be i a modèls de cordièrs incluent 4 tienedors). Qu'ei de tot biais mei corrent de trobar 4 tienedors sus lo vriulons mei petits (vriulons de mainatges 3/4, 1/2, 1/8, 1/16) on lo mendre mavment de las cavilhas e hè baishar o pujar de tròp entà perméter ua acòr precís.
Los violoncèls tanben qu'ostendeishen sovent 4 tienedors.
De segur, lo tienedor qu'ei ua invencion recenta, absenta deus instruments barròcs.
Nouainville
Nouainville es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cortes de la Frontera
Cortes de la Frontera es un municipi de la província espanhòla de Malaga e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Amarens
Amarens (Amarens en francés) es una comuna d'Occitània (Lengadòc) del departament francés de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Puègcalvèl
Puègcalvèl (Puycalvel en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Fòntvielha (omonimia)
Fòntvielha es:
Belize City
thumb|250px|Vistas de Belize City Belize City es una vila de Belize, un estat d'America centrala. Aquesta ciutat, que foguèt abans la capitala de l'entitat sonada Honduras Britanic, es actualament la localitat mai granda del país. Sa populacion èra estimada a 67.964 personas en 2012, e amb sas banlègas que l'enviran compta aproximativament 80.000 abitants.
Florentine Lahme
Florentine Lahme (Berlin, 21 de julhet de 1974) es una actritz alemanda.
Potelièiras
Potelièiras ò Potelhièiras (Potelières en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Arnage
Arnage es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Montréal, arts interculturels
Montréal, arts interculturels (MAI) es una organizacion culturala multidisciplinaria de Montreal creada en 1999.
Missions
La mission principala de lo MAI es fomentar lo dialòg mejançant la presentacion d'enfoques artistics interculturales sobratz d'afars d'identitat, genre, orientacion sexuala e religion. Aital doncas, l'organizacion a doas missions principalas. Lo primièr es acompanhar als artistas en lo sieu desvolopament e/o promocion amb la fin d'estimular las produccions híbridas e los enfoques transversalas, multidisciplinarios e interculturalas. La segonda mission a per objècte se dirigir a un public variat e ofrir una programacion aital coma de talhièrs inclusivos tant per conocedores coma para neófitos. Per aiçò, lo MAI prepausa de programas d'acompanhament, aital coma un programa annal. Davant la fauta de diversitat culturala en las arts contemporanèas de Quebèc, lo MAI a somés tanben las arts contemporanèas de las comunitats negras.
Programacion
Cada an lo Montreal prepausa un programa oficial, amb una vintena d'artistas. Lo programa inclutz d'exposicions (un promiei de quatre per an), dança, musiciana e d'autras accions en lo teatre del MAI e d'espectacles presentats fòra dels murs en associacion amb d'autres espacis culturales de Montreal.
Fus orari
thumb|right|Fus oraris usuaus en [[2011.]]
Un fus orari (var. fuseu orari, hus orari ) es una zòna de la superficia terrèstra onte l'ora legala adoptada per un Estat es identica en tot ponch. Generalament, un fus orari seguís mai ò mens l'ora solara de son meridian centrau. Pasmens, leis excepcions son fòrça nombrosas. La creacion d'aquelei zònas es una consequéncia de la Revolucion Industriala. D'efiech, amb lo desvolopament dau camin de fèrre e dau transpòrt ferroviari, venguèt necessari de coordenar l'activitat d'actors vivent dins de regions diferentas. Per aquò, foguèt rapidament necessari d'adoptar una ora de referéncia identica. Pauc a pauc, amb la creissença de l'industria e l'intensificacion dei transpòrts, l'usatge d'aqueleis oras se difusèt. En 1883-1884, lo meridian de Greenwich foguèt chausida coma origina comuna per totei lei país industrializats. A partir dau meteis periòde, lei govèrns comencèron de definir un temps legau aplicable a tot lo territòri. Ansin, a partir de la fin dau sègle XIX, aquelei decisions menèron pauc a pauc a la formacion dei fus oraris. Se fau nòtar que lo traçat d'aquelei fus, que despendon dau poder estatau, es pas fix car d'Estats càmbian regularament son ora legala.
La creacion dau temps mejan de Greenwich
thumb|right|[[Dessenh de l'Observatòri Reiau de Greenwich vèrs 1824.]]
La nocion d'escart orari èra relativament anciana car es una consequéncia de la representacion eliocentrica dau Sistèma Solar. Durant de sègles, aguèt ges de consequéncia sus lei societats umanas. Ansin, se l'existéncia de viatges importants es atestada dempuei au mens l'Antiquitat, èran realizats en seguissent de litoraus ò d'itineraris terrèstres e necessitavan pas de seguir un calendier precís. Pasmens, aquò cambièt amb lo desvolopament de la navegacion oceanica a partir de la fin dau sègle XV. D'efiech, conóisser sa posicion es important per navegar au bèu mitan de l'Ocean Atlantic. De mai, èra tanben interessant per lei cartografs dau periòde que devián situar un ponch amb un minimom de precision. Per aquò, lei marins devián mesurar sa latitud e sa longitud. Òr, lo calcul de la latitud èra ja ben mestrejat car demanda solament un astrolabi ò un sextant e una taula dei declinasons solaras. En revènge, lo calcul de la longitud es pus complèx. Après plusors naufragis, lo Parlament Britanic organizèt un concors en 1714 per trobar un metòde permetent un calcul rapide d'aquela grandor.
La màger part dei sabents de l'epòca pensavan qu'una solucion basada sus l'observacion dau Soleu ò deis estelas èra ideala. Pasmens, en causa dei limits tecnics dei mejans disponibles e de l'instabilitat intrinsèca d'un naviri, totei leis estudis astronomics s'acabèron per de reviradas. La premiera solucion eficaça foguèt finalament trobada en 1734 per lo relotgier John Harrison (1693-1776). Son idèa èra de mesurar la longitud en determinant la diferéncia entre l'ora solara locala e l'ora solara d'un meridian de referéncia. Aqueu metòde èra conegut mai impossible de metre en òbra en causa de la menca de precision dei relòtges. Per resòuvre aqueu problema, Harrison utilizèt lo ressòrt espirau, inventat per Christiaan Huygens (1629-1695) e Robert Hooke (1635-1703), per concebre lei premiers cronomètres de marina.
Pasmens, la construccion d'un cronomètre de marina demorèt un pretzfach complèx e costós fins au sègle XIX. La màger part dei naviris èran donc pas dotats d'un tal equipament. En plaça, utilizèron un metòde fondat sus lo movement de la Luna. Imaginada per l'astronòm Nevil Maskelyne (1632-1711), aquela tecnica necessitava solament la crompa d'una taula de donadas, the British Mariner's Guide (« Guida dei marins britanics »), que pareguèt cada an a partir de 1766. Per aquela rason, foguèt la tecnica pus utilizada. Pasmens, a la faiçon dei cronomètre, necessitava una referéncia temporala. Dins lei dos cas, aquela mission foguèt fisada ais astronòms de l'Observatòri Reiau de Greenwich e lei marins britanics prenguèron l'abitud de mesurar lo temps a respècte dau meridian de Greenwich.
L'adopcion dau temps de Greenwich coma referéncia
thumb|right|[[Relòtge permetent de calcular la diferéncia entre l'ora solara locala e l'ora de Greenwich.]]
Lo desvolopament dau camin de fèrre foguèt l'element clau que menèt a la definicion dei fus oraris. D'efiech, avans la Revolucion Industriala, cada vila (ò vilatge) podiá definir son ora, generalament en foncion de son ora solara. Aquò èra pas problematic car lei transpòrts avián pas una precision superiora au jorn. Òr, aqueu sistèma èra pas compatible amb leis imperatius de l'esplecha d'una linha de camin de fèrre. Tre 1847, lei companhiás ferroviàrias dau Reiaume Unit adoptèron donc l'ora de Greenwich coma referéncia. Aquò menèt a la definicion d'una ora ferroviària mai, en 1858, un procès establiguèt lo caractèr oficiau de l'ora locala. Aquò empachèt pas la difusion creissenta de l'ora de Greenwich dins lo reiaume (que venguèt finalament l'ora oficiala en 1884). Dins lo rèsta d'Euròpa, leis autrei país industrializats conoguèron d'evolucions similaras e l'usatge dau meridian de París concurrencièt aqueu de Greenwich gràcias au prestigi de França dins lo domeni de l'unificacion deis unitats de mesura.
En 1883-1884, en cambi de la signatura per Londres de la Convencion dau Mètre, París acceptèt d'adoptar lo meridian de Greenwich coma referéncia internacionala. I foguèt encoratjada per son adopcion per la marina e per lei companhiás ferroviàrias estatsunidencas. D'efiech, l'escart orari de quatre oras entre l'Èst o l'Oèst deis Estats Units aviá menat a l'organizacion d'una granda conferéncia de coordenacion entre lei delegats de 69 entrepresas ferroviàrias estatsunidencas e canadencas en 1883 per adoptar una referéncia comuna que foguèt aquela de Greenwich.
La mesa en plaça dei fus oraris
thumb|right|Carta dei fus oraris [[USA|estatsunidencs en 1913.]] thumb|right|Carta dei fus oraris mondiaus en [[1928.]] L'idèa de fus orari foguèt probablament prepausada per lo premier còp per lo matematician italian Giuseppe Barilli (1812-1894) en 1858. Son projècte èra fondat sus una division de la Tèrra en 24 zònas delimitadas per de meridians. Lo tèrme « fus » es eissit de la forma d'aquelei regions. Cada fus deviá aver la meteissa ora. A tèrme, voliá crear un temps universau per lei comunicacions telegrafics. Suggeriguèt d'adoptar lo meridian de Roma coma referéncia. En 1876, son sistèma inspirèt aqueu de l'engenhaire e geograf Sandford Fleming (1827-1915). Pasmens, Fleming remplacèt lo medirian de Roma per aqueu de Greenwich e completèt lo modèl en plaçant la linha de cambiament de data au meridian 180°.
En parallèl, Charles F. Dowd (1825-1904) prepausèt un sistèma estandard de fus oraris per lei trens estatsunidencs. En 1870, presentèt un projècte de quatre fus ideaus amb de frontieras ben drechas. Pasmens, aqueu sistèma foguèt pas acceptat e, en plaça, lei camins de fèrre adoptèron un autre projècte, prepausat per William Frederick Allen (1846-1915), basat sus lei garas e lei besonhs dei linhas. Ansin, plusors limits de fus orari passèron dins de vilas importantas coma Detroit, Buffalo, Pittsburgh, Atlanta e Charleston. Aqueu sistèma intrèt en vigor en 1883 e, un an pus tard, 95% dei vilas estatsunidencas de mai de 10,000 abitants l'utilizavan.
Durant aqueu periòde, la màger part deis autreis Estats s'interessèron tanben a la coordenacion dei relòtges sus son territòri. Nòva Zelanda adoptèt un temps unificat tre 1868. Chausit egau au temps de Greenwich mai 11h30, es probablament la premiera aplicacion dau concèpte de fus orari. Foguèt pauc a pauc imitada per leis autrei país e lei premiers fus oraris se formèron entre la fin dau sègle XIX e lo començament dau sègle XX. Foguèron regularament modificats durant lei decennis seguents car la definicion de l'ora es una competéncia sobeirana deis Estats. Ansin, après la Segonda Guèrra Mondiala, la màger part dei país ocupats per la Wehrmacht en Euròpa Centrala gardèron « l'ora alemanda ». Uei, de modificacions regularas tòcan encara lei fus oraris modèrnes. Per exemple, en 2011, Samoa cambièt son temps legau per se raprochar d'aqueu d'Austràlia, son partenari economic principau.
Definicion
Lei fus oraris actuaus son definits a partir dau temps legau adoptat per cada Estat. A l'ora d'ara, aqueu temps es fixat en foncion d'un escart a respècte dau temps universau coordenat, lo temps que remplacèt lo temps de Greenwich coma referéncia internacionala après l'aparicion dei relòtges atomics. Es una decision sobeirana mai leis Estats an tendància a adoptar un temps oficiau qu'es pròche dau temps solar locau. Ansin, lei país situats lòng d'un meteis meridian an generalament la meteissa ora. Pasmens, i a plusors excepcions a aquelei principis : Aquelei modificacions a l'idèa iniciala de Giuseppe Barilli e de Sandford Fleming entraïnan de transformacions importantas. Lei fus oraris vertadiers an ansin perdut sa forma originala au profiech d'una determinacion zonala. De mai, aquò a menat a la creacion de fus non prevists dins lo modèl originau. Ansin, en 2022, i aviá 38 fus oraris en vigor dins lo mond.
Aigas internacionalas
Dins leis aigas internacionalas, lei naviris obsèrvan generalament de cambiaments d'ora entièrs au passatge dei meridians que marcan un limit entre dos fus oraris. Pasmens, i a ges de règla e lei naviris utilizan lo temps legau que considèran pus adaptat a sei besonhs. Lei fus oraris maritims internacionaus seguisson lei traçats dau projècte iniciau de Barilli e Fleming
Stéphane Grappelli
thumb|200px|Stéphane GrapelliStephane Grapelli (París, lo 26 de genèr de 1908 - lo 1 de deceme de 1997) que ho un vriulonaire francés de jazz deu sègle XX.
Fus orari
Linha de cambiament de data
La lina de cambiament de data es una linha situada lòng dau meridian 180°. Cada passatge d'aquela linha necessitan de cambiar la data dau jorn. D'efiech, dins lo cas contrari, lo calendier en vigor es pas capable de s'adaptar e doas datas pòdon alora coabitar. Per exemple, a son arribada ai Filipinas en 1521, l'expedicion de Ferrand Magellan aviá un jorn d'escart amb leis autrei marins europèus de la region. Coma aquela linha es tanben un limit entre plusors fus oraris, son traçat es pas fix.
Stéphane Grappelli
Lo son pair qu'èra italian e la soa mair francesa de Saint-Omer. Que la perdó aus 4 ans. Au 12 ans qu'aprengó lo vriulon e que joguè dens cinèmas muts entà ganhà's la vita.
Dab lo guitarrista Django Reinhardt que creè lo Quintette du Hot Club de France e que desvolopè entau vriulon l'estil jazz manouche.
Qu'ei amassa qui estreèn ua version jazz de la Marselhesa qui hè escàndal. A despart de los sons numerós enregistraments que hè la banda sonora de filmes com Milou en mai.
(503) Evelyn
(503) Evelyn es un asteroïde.
Ravi Shankar
thumb|Ravi Shankar en 1988 Ravi Shankar (en bengalí: রবি শঙ্কর Robi Shôngkor, e en indi: रवि शंकर) (Varanasi, Uttar Pradesh, 7 d'abril de 1920- San Diego, Estats Units, 11 de decembre de 2012) foguèt un musician e compositor indian plan conegut per sa granda virtuositat amb son instrument de predileccion la citara. Es lo paire de la cantaira americana Norah Jones.
Foguèt discipol d'Allauddin Khan (lo fondaire del Maihar gharana de musica classica indiana). Pandit Ravi Shankar es incontestablament l'instrumentalista indian mai conegut e se lo coneis fòrça per encausa de son òbra pionièra de menar lo poder e l'atraccion de la tradicion musicala classica indiana, coma en general la musica indiana e sos interprèts d'un biais general, dins lo mond occidental. Faguèt aquò a partir de sa collaboracion amb los Beatles (particulalarament George Harrison) e tanben gràcias a son carisma personal. Sa carrièra musicala s'espandís sus mai de sièis decadas e Shankar es actualament lo detentor del Recòrd Guinness de la carrièra internacionala mai longa.
Enfança e joventut
Ravindra (Ravi) Shankar nasquèt dins una familha bramana bengalí, que son país d'origina es l'actuala Kalia Upozila dins lo districte de Narail, Jessore, a Bangladèsh. Son paire, Shyam Shankar, un avocat eminent, viatjava sovent. Lo nom de sa maire èra Hemanginee, e son fraire ainat Uday Shankar èra un celèbre dançaire classic. En 1930, quand teniá pas que 10 ans, Ravi Shankar s'installèt a París (França) amb sa maire e sos fraires Davendra e Rajendra per tal de rejónher son paire e son fraire ainat. Pendent son adolescéncia Ravi joguèt de citara amb la tropa de dança d'Uday Shankar, essencialament amb Anna Pavlova en Union Sovietica.
31 d'agost
Decèsses
Vejatz tanben:
Commando Fada
es lo títol d'un album del grop marselhés Massilia Sound System que pareguèt en 1995.
Títols de las cançons
1. En Barca, Gents De Marca !
2. Commando Fada
3. Des Metallos !
4. M'en Foti !
6. On Danse Le Parpanhas
7. Mise En Examen
8. Lo Reggae Es Mon Companh
9. Remue
10. Jompa Vo !
11. Degun Ni Personne
12. Quand Le Sound Est Bon
13. Solehadis
14. Refusez La Pression
15. Marseillais
16. Vulgus Vs Prostus
17. Duba Vo !
18. Garriga Picament
19. Commando Fada (Miserable Mix)
Aïolliwood
es lo títol d'un album del grop marselhés Massilia Sound System que pareguèt en 1997.
Ewostatewos
Ewosṭatewos (15 de julhet de 1273 - 15 de setembre de 1352) foguèt un teologian e un cap religiós de la Glèisa Etiopiana. Foguèt lo promotor d'un ensems de refòrmas religiosas marcadas per l'observança dau sabbat per leis ortodòxs d'Etiopia.
Nebòt d'un abat dau monastèri de Debre Maryam, recebèt tre sa jovença una educacion religiosa e teologica. Vengut monge a 15 ans, fondèt un monastèri a Seraye dins lo nòrd d'Etiopia (uèi en Eritrèa). Son ensenhament atirèt un nombre important d'estudiants e defendiguèt la restauracion de la puretat originala de la Glèisa, la restauracion de son independéncia a respèct dau poder politic e lo respèct dau sabbat. Dins aquò, après l'arribada de l'abuna Yakub III que s'opausèt a sei tèsis, foguèt obligat de s'exilar e de quitar Etiopia. Mai d'un de sei disciples l'acompanhèt dins lo corrent d'un viatge que passèt per Egipte, Jerusalèm e Armenia onte moriguèt.
Après sa mòrt, sei partisans foguèron regularament victimas de campanhas de repression mai son nombre e son influéncia demeniguèron pas. Aquò entraïnèt de trèbols intèrnes e una agitacion mai ò mens permanenta. Lo problema foguèt reglat en 1450 per lo negus Zara Yakub (1434-1468) que decidèt d'adoptar certanei refòrmas defendudas per Ewosṭatewos.
.グーグル
(bāguà, "Google", en japonés, còdi punycode .xn--qcka1pmc) es un nom de domeni depausat per Google. Es en servici dempuèi lo 20 de novembre de 2014.
Acoelomata
Los acelomats son considerats coma los mai primitius dels bilaterians.
(504) Cora
(504) Cora es un asteroïde.
Acoelomata
Aqueste grop compòrta un pichon nombre d'embrancaments caracterizats per l'abséncia de celòm e doncas d'organs intèrnes derivant del mesodèrma. Los estudis filogenics modèrnes basats sus l'analisi de l'ARN 18S an mostrat qu'aqueste caractèr rebat pas lor ancianetat mas que s'agís de celomats protostomians que se serián simplificats pus tard.
La question demòra doncas dobèrta de saber se l'evolucion a fach passar los animals dirèctament del tipe Radiata al tipe bilaterian celomat sens passar per un estadi acelomat mai simple o s'aicestes animals an existit mas an totalament disparegut uèi.
Dos embrancaments solament son classats dins los aceomats :
Dins aqueles animals, lo sistèma digestiu es fòrça simple. Al luòc d'un tube dobèrt a las doas extremitats, compòrta pas qu'un sol orifici. Mas la majoritat de l'absorpcion de noiridura se fa a travèrs de la pèl.
Tebas (Grècia)
Tebas (en grèc ancian Θῆϐαι, Thễbai, al plural, en grèc modèrne Θήβα / Thíva) es una vila grega de Beocia, sèti d'un dèma.
Èra dins l'antiquitat l'una de las principalas ciutats de Grècia, e essent ligada a fòrça mites antics.
Demografia
La vila comptava en 2001, e 37,524 per l'ensems de la municipalitat.
Antiquitat
La posicion centrala de Tebas, dins una region desprovesida de releu fasent la crosada naturala dels camins que ligavan lo golf de Corint e l’Atica cap a la Grècia centrala e a l’Eubèu: d’ont son importança economica e militara.
La vila fuguèt fondada a l'edat del Bronze e foguèron escavats l'epòca miceniana, d'armas, d'ivòris e de tauletas d’escrituras.
Los periodes arcaïc e classic foguèron marcats per una rivalitat amb Atenas, coma pendent l'afar de Platèas. Vèrs 519, Tebas s’ataca a Platèus, que cercava a despolhar de son independéncia (aquela vila èra d’una liga diferenta qu'aquela que ligava las vilòtas agricòlas). Acceptava pas l’egemonia Tebasiana e se virèt cap a Atenas. Platèas cercava d’en primièr a obtenir l’ajuda d’una armada lacedemoniana que plaçada jols òrdres de Cleomèn I se trapava alara dins la region, mas argüent de la longa distança que separaca la Beocia de Lacedemòna los esparts conselhèron als platèus de sollicitatr puslèu l’ajuda d’Atenas, mai pròche de lor territòri e mai capabla los defendre. La salvagardia de l’independéncia platèa venent fortificar la securitat d’Atenas, perque en cas de victòria de Tebas, las frontièras de son territòri se seriá aprochadas de l'Atica. Un arranjament pacific s’entrevei, de Corintians que se trobavan suls luòcs intervenent e venguèron arbitre per las doas partidas e limitèron los territòris. Aquò satisfaguèt los platèus sens mermar Tebas, mas las ambicions d'aquelas faguèron fracaç. Luènh de clinar debans l’arbitratge qu'avián consentits s’ataquèron als atenians mas la ripòsta ateniana foguèt victoriosa. Platèa gardèt son territòri e quitament profeitèt d'aquela victòria d’Atenas.
Vèrs 506, Tebas ligada als beocians e als esparciats subiguèt a Euripes una novèla desfacha fàcia a Atenas.
Pendent las guèrras medicas, Tebas s'atraguèt l'ostilitat dels autres Grècs se liant als Perses menats per Xerxes I.
Pendent la Guèrra de Peloponès se liguèt a Esparta contra Atenas e faguèt pròva de crueltat cap als Platèus (la vila foguèt rasada en 427)
Al sègle IV, se liguèt a Atenas, Corint e Argos contra Epart pendent la guèrra de Corint (396-388). La Patz d'Antalcidas (o koiné eirena) foguèt signada en 387 AbC, atal acabant amb la guèrra.
En 382 foguèt presa per surpresa par un comandò esparciat que l'ocupèt fins a 379.
De 379 a 374 Tebas resistiguèt als assalts d'Espart e la cacèt alara de Beocia.
De 374 a 371 sometèt tota la Boecia al prètz d'exaccions: destruccion de Platèas, Tanagra e de Tespias.
De 371 (batalha de Leuctres) a 362 (mòrt d'Epaminondas) Tebas coneguèt son apogèu: es l'egemonia tebasiana. En 370 foguèt la primièra ciutat a envasir e pilhar lo territòri d'Espart dins l'istòria. Libèra la Messenia, refonda la ciutat de Messèna, relèva la vila de Mantinèa e fonda la ciutat de Megalopolis. De 366 a 364 trbolèt l'egemonia d'Atenas sus la mar Egèa lançant une flòta de 100 naus. Malaurosament per ela, aquela aventura s'acabèt amb la mòrt de son mai brilhant general (Epaminondas) mòrt a la victòria de Mantinèa (362). Lo segon melhor general de Tebas (Pelopidas) èra mòrt dos ans abans.
Vencida a Queronèa (338) amb Atenas per Felip II, se revoltèt en 335 a la mòrt d'aquel darrièr e foguèt alara destruida per Alexandre.
Tornèt èsser bastida en 316 per Cassandre. Pasmens, Tebas jamai tornèt trobar sa plaça dominanta en Beocia.
En 293, Demetrios I Poliorcèt assetèt Tebas. La vila tornèt trobar son independéncia en 287.
Periodes recentas
thumb|left|[[Dèma (Grècia)|Dèma de Tebas après la reforma Kallikratis (2010)]] A partir del sègle IX, Tebas coneguèt una novèla periòda d'apogèu. Venguèt lo sèti de l' strategos de Grècia centrala.
En 1205, escasèt a Bonifaci de Montferrat que la daissèt a Oton de la Ròca. Tebas venguèt alara capitala del Ducat d'Atenas.
Cadmos
Segon la legenda, Zèus, un jorn, s'enamorèt d’Euròpa, filha del rei fenician Agenòr e de la reina Telefassa. Per evitar la jelosia de son esposa, Èra, Zèus se faguèt paréisser coma un taur blanc, puèi raubèt Euròpa per la menar fins a Crèta. Agenòr envièt alrar los seus filhs la cercar, amb per òrdre de tornar pas abans de l’aver trovada. LA quita Telefassa los acompanhèt.
Après un long e van periple que l’aviá menat a Ròdes e en Tràcia, l’un dels filhs, Cadmos arribèt en Focid. S'anèt Delfès per demandar conselh a la Pitia. Aquela li ordonèt de renonciar a sas recercas, de seguir la primièra vaca qu’encontrariá e de fondar une vila ont elle s’arretariá. Cadmos obesiguèt, e la vaca lo menèt fins en Beocia. Cadmos decidiguèt alara de la sacrificar a Atena. Envièt dels seus companhs per cercar de l’aiga pel sacrifici, mas un drac los massacrèt gaireben totes. Cadmos, furiós, lo combatèt e lo tuèt. Atena li apareguèt alara, e li conselhèt de semenar las dents del drac. Al luòc ont semenèt, d'òmes armats sorgiguèron de tèrra. Foguèron nomenats Esparts a causa del biais qu'avián estat creats. Cadmos, surprés de lor apareisson, lor getèron una pèira, e cadun cresent que la pèira aviá estat lançada par un dels autres, s'entretuèron. Sols cinc subrevisquèron: Equion, Udeos, Ctonios, Iperenòr, e Peloros. Cadmos fondèt amb eles une vila del nom de Cadmèa, ont se trapava de per abans d'unas vilòtas escampilhadas.
Tebas
Fòrça ans mai tard, Amfion e Zetos tuèron lor oncle Licos, lo regent de la ciutat, e prenguèron lo poder. BAstiguèron alara una autra vila, en dejós de la Cadmèa, e fortifièron l'ensems en erigiguèron a l'entorn un barri traucat de sèt pòrtas. Nomenèron aquela segonda vila Tebas, en onor de Tebèa, una nimfa, filha del dieu flum Asopos que rajava près de la ciutat. La legenda vòl que per bastir la paret, Zetos levava peniblament las pèiras, alara qu'Amfion las levava sens pena, sonque mercé al son de sa lira.
Semoutiers-Montsaon
Semoutiers-Montsaon es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cuevas Bajas
Cuevas Bajas es un municipi de la província espanhòla de Malaga e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Es tanzt ein Bi-Ba-Butzemann
thumb|Edicion originalaEs tanzt ein Bi-Ba-Butzemann qu'ei ua cançon alamanda entaus mainatges.
Que parla d'un gus inventat a l'origina entà espaventar los mainatges entà que's portin de com cau au l'òra d'anar au lhèit. Vadut mei amistós, dens la cançon que porta pomas aus mainatges sages.
Las paraulas d'aquesta caçon que hon publicadas per purmera vegada en 1808, dehens la tresau garba deu reculh cançonèr entaus mainatges Des Knaben Wunderhorn editat per Clemens Brentano e Achim von Arnim qui s'inspirèn d'un tèxt composat per Jacob Grimm.
A l'escasença de la detencion en Alemanha (a la demanda d'Espanha) e de la posteriora liberacion de Carles Puigdemont, 130au president de la Generalitat de Catalonha, per'mor d'aver apitat un referendum en dehòra de de dret monarquic espanòu e proclamat la Republica Catalana, lo son repic Bi-Bi-Butzemann que ho poeticament apropiat peus independentistas per la soa consonància dab Viva Puigdemont e l'escrivan catalan Quim Monzó que s' gahè aqueth gus com icòna pròpia de twitter.
Quaëdypre
Geografia
thumb|left|Quaëdypre En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
thumb|left|Quaëdypre dans son canton et son arrondissement|180px
Istòria
Aparegut l'an 1067, lo vilatge #prene lo nom de Quatipra en 1220 de contunh aquel de Quaedyper en 1393. Doas versions an donat per l'origina d'aquel nom : dolent (Kwaad), orme (Ieper) o pichon (Kwaad), Ypres (Ieper). Aquela municipalitat fasiá antany partida de la Flandre Maritim e del diocèse de Ypres. Lo Abbaye de Sant-Winoc de Bergues possedissiá a Quaëdypre la glèisa e de nombroses bens #qu'un castèl dich Se abs Hof #que ne servissiá d'ostal de campanha de la abbé.
Una moneda d'aur de Néron a #èsser amassada anciennement près de la via romaine en venent de Cassel.
Apparu en 1067, le village prit le nom de Quatipra en 1220 puis celui de Quaedyper en 1393. Deux versions sont données pour l'origine de ce nom : mauvais (Kwaad), orme (Ieper) ou petit (Kwaad), Ypres (Ieper). Cette commune faisait autrefois partie de la Flandre Maritime et du diocèse d'Ypres. L'Abbaye de Saint-Winoc de Bergues possédait à Quaëdypre l'église et de nombreux biens dont un château dit S'abs Hof qui servait de maison de campagne de l'abbé.
Detlef Lienau
Detlef Lienau (Uetersen, 17 de febrièr de 1818 – Nòva York, 29 d'agost de 1887) foguèt un arquitècte alemand. Es conegut subretot pel fach qu'introdusiguèt l'estil francés dins la construccion de cèrtes bastiments dels Estats Units.
Quaëdypre
Istòria
Une monnaie d'or de Néron a été trouvée anciennement auprès de la voie romaine venant de Cassel.
Esson
Esson es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Walter H. Pehle
Walter H. Pehle (Düsseldorf, 8 de febrièr de 1941) es un istorian alemand. Aqueste universitari es un especialista de l'istòria alemanda e subretot del periòde nazi.
(505) Cava
(505) Cava es un asteroïde.
12 d'agost
Decèsses
Vejatz tanben:
Noiri
Lo noiri es una lenga indoariana parlada en Índia.
Localisacion
La lenga es parlada per los noira, una populacion bhil, dins los tahsils de Dhadgaon, Akkalkua e Shahada del districte de Nandurbar, dins lo tahsil de Shirpur del districte de Dhule e dins lo tahsil de Chopda del districte de Jalgaon dins l'estat de Maharashtra. Lo noiri es tamben parlat dins lo tahsil de Pansemal del districte de Badwani en Madhya Pradesh.
Classificacion
Lo noiri fa partida del grop bhil de las lengas indoarianas centralas, una branca de las lengas indoarianas, que fan partida de la familha indoeuropèa. La lenga es pròcha del dungra, çò que fa que Maggard, Varkey e Vunnamatla (1998), los veson coma dos membres d'un continuum dialectal.
Cuevas de San Marcos
Cuevas de San Marcos es un municipi de la província espanhòla de Malaga e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
.madrid
es un nom de domeni generic geografic. Es en servici dempuei lo 20 de novembre de 2014.
Musica country
La musica country, o country and western o simplament country, es un genre de musica populara qu'a per origina lo sud èst dels Estats Units al començament de las annadas 1920. Sas raices son dins la folk music (especialament la de la region de las Apalaches) e lo blues.
Occitanista (album)
Titols:
Lo blat de santa Barba
Lo blat de santa Barba es una de las tradicions calendalas (çò es de Nadal) melhor servadas.
La tradicion del blat de santa Barba
Se semena lo blat lo 4 de decembre dins 3 copetas (simbòl de la Trinitat Santa), ont se met de coton banhat leugièrament. Lo 25 de decembre, se pausa las copetas coronadas per de cinta roja a l'entorn del presèpi.
Qual èra Santa Barba?
Visquèt al sègle XIV. Se convertiguèt a la fe catolica, çò que reganhèt lo sieu paire : l'embarrèt dins una torre e li copèt lo cap el meteis. Sulcòp foguèt folzejat e o prenguèron coma una marca de la venjança divina. Dempuèi, s'atribuís a la Santa lo poder d'aparar de la mòrt violenta, e per aquò esvenguda la patrona dels mestièrs pus perilhoses. Se tenon de rites de feconditat a l'escasença de sa fèsta, qu'explican los provèrbis:
Conservacion
La conservacion es l'organizacion e contraròtle de l'emplec d'ecosistèmas o d'organismes, per assegurar la proteccion, lo manten, la reinsercion, lo creis de populacions d'èssers vius.
Accident vascular cerebral
Qu'existeish dus tipes d'accidents vasculars cerebraus, los isquemics e los emorragics
=Accident vascular cerebrau isquemic=
thumb|300px|Lo poligòn de willis
Fibrillacion auriculara
La fibrillacion auriculara qu'empacha la bona contraccion deu còr, meilèu de circular, un chicòt de la sang que demora hens lo còr e feneish per coagular, aqueste calhòt que's pòt estrocejar e partir cap enlà, on boça ua o mantuas artèrias. left|thumb|ECG en ritme irregular en fibrillacion auriculara en haut
Estenòsi carotidiana ateromatosa
Las carotidas que son lòcs de hauta pression e bolegadís, on se forma aisidament ateròma. Aquera placa que va demenir lo diamètre deu canèr arteriau. Lavetz la circulacion que deu estar hèra rapida ende guardar un debit com lo d'un diamètre normau, pr'amor lo cervèth qu'a besonh de la medisha oxigenacion. Lavetz lo bolegadís que pòt balhar un calhòt que muda dinc au cap.
Disseccion de las artèrias deu còth
Aquera disseccion que's passa lo mei sovent après ua tumada. La paret de l'artèria que's copa un chicòt, lavetz la sang que passa endehens de la paret. Lo diamètre de l'artèria que's diminua pr'amor de l'en.hlament de la paret. Aquera diminucion que hè la velocitat de la sang en aqueth endret que s'accelèra ende guardar lo medish debit. Que's crea ua zòna de bolegadís, on se pòt formar un calhòt que s'anguerà entà la circulacion cerebral.
Autas causas
Que son las causas raras, immunologicas, post-radioterapia, toxica...
Clinica
Que depen deu lòc deu calhòt. La vascularizacion cerebrala qu'es suportada per tres artèrias majoras, las duas carotidas e lo tronc basilar. Aqueras tres artèrias, un còp au cervèth que s'anastomòsan en tot har lo poligòn de Wilis. Las artèrias cerebralas nascan deu poligòn, que son tres de cada costat, l'artèria cerebrala anteriora, l'artèria seuvana o artèria cerebrala mejana (que's destria ende balhar ua superficiala e ua pregona), l'artèria cerebrala posteriora. Aqueras artèrias que vascularizan caduas partidas deu cervèth. Lavetz quan l'ua es boçada pe'u calhòt, n'es sonque ua foncion cerebrala qu'es tocada quan las autas e pòden haut o baish demorar plan.
Demei, segon lo costat tocat, los simptòmas ne son pas los medishs. Lo cervèth qu'es tostemps format d'un emisfèri major, dominant e d'un emisfèri menor, dominat. Se las foncions motora e sensitiva se n'i tròba de cada costat, n'es pas parièr entà çò deu lengatge, deu calcul....
AVC carotidian
Que son los AVC isquemics que passan o, se crean capvath lo sistèma circulatòri carotidian. Los calhòts que se'n van entà las terminasons, que sia la circulacion cerebrala o oftalmologica. Las terminasons cerebralas que son las artèrias cerebralas anterioras e seuvanas (o mejanas).
AVC seuvan superficiau
simptòmas controlateraus:
Se l'emisfèri dominant es tocat, las cuentas que son ua afasia de Broca (d'elocucion) se l'isquemia es anteriora, o ua afasia de Wernicke se l'isquemia es posteriora. En mei d'aquò, que pòt i aver ua apraxia, ua acalculia, agrafia, agnosia.
Se l'esmisfèri dominat es tocat, qu'arriba un sindròm d'Anton-Babinski, qu'es ua anosognosia (non-coneishença deu troble) e ua emiasomatognosia (non reconeishença de l'emicòs paralisat), en mei qu'i a ua negligéncia espaciala unilaterala deu costat de la paralisia.
AVC seuvan totau
Qu'es l'addicion de l'AVC seuvan superficiau e pregon, lo calhòt que boça avant la destriada entre l'artèria seuvana superficiala e pregona. Totun, lo tablèu n'es pas tostemps plen. Que pòt aver elements pregons e/o superficiaus. Segon la region deu cortèx tocada, l'emiplegia que tòca diferentas partidas deu còs. L'omonculus qu'es la representacion deu còs hens lo cervèth. Ende aquò la partida extèrna deu cortèx vascularizada per l'artèria seuvana superfiaciala, que paralisa e anestesia braç e cap.
AVC cerebrau anterior
Un calhòt que s'en va entà l'artèria cerebrala anteriora. Los simptòmas que pòden estar un sindròma frontau e/o ua emiplegia/emianestesia de la cama controlaterala. Aquò's véi sus l'omonculus, l'artèria cerebrala centrala que passa au miejan deu cervèth, on se tròban las neurònas motoras deu membre inferior.
AVC vertebrobasilar
Que son los que parten despuish lo tronc basilar e que boçan las soas collateralas. Que passa endavant deu tronc cerebrau.
AVC deu tronc basilar
Lo tronc cerebrau qu'es lo lòc deu passatge de totas las vias neurònalas deu cervèth entà'u mesoth espinau.
Qu'associa deu costat de la lesion: -ua ataca deus nèrvis X e XI troble de la fonacion e de la degluticion, dab ua paralisia de l'emivela e de l'emifaringe. -ua ataca cerebelosa dab un emisindròma cerebelós -ataca deu nuclèu deu VIII -ataca deu V: anestesia de l'emicara. -sindròma de Claude Bernerd Horner. E qu'associa au costat opausat de la lesion: -ua ataca de la garba espinotalamica que balha ua anestesia termoalgica de l'emicòs, shens la cara. Qu'es un sindròma altèrne sensitiu
Fasa aguda
Se la presa en carga de l'AVC Se hè vista (mens de 4 òras après lo prumèr simptòma), lo tractament endovascular que's pòt har. Que's hè per un neurològ o un neuroradiològ. Qu'es plan segur lo tractament deus melhorós pr'amor l'isquémia n'a pas temps ende necrosar cellulas cerebralas.
=Accident vascular cerebrau emorragic=