cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Japon
L'imperialisme japonés e lo Japon dens la segonda Guèrra mondiau (1931-1945)
Mes aquera invasion que s'èra hèita shens l'autorizacion deu govèrn e lo prumèr menistre Inukai que condemnè aquera accion. La soa actitud que miè tau son assasinat per un grop d'oficiaus de la Marina (15 de mai 1932). Lo son successor que considerè qu'avè a aprovar las accions de l'Armada e atau que's passè durant los 13 ans qui seguín. Lo govèrn que miè tà tèrmi ua ahortida de l'arsenal de guèrra e ua politica exteriora agressiva e expansionista. Lo coronament d'aqueth procèssus qu'estó ua navèra invasion de Manchoria (1937), qui provoquè la Segonda Guèrra sinojaponesa.
Comunitat de comunas deth Haut Bearn
Composicion
thumb|500px|center|Mapa deras densitats de populacion.
Japon
L'imperialisme japonés e lo Japon dens la segonda Guèrra mondiau (1931-1945)
Lo Japon qu'ataquè la basa americana de Pearl Harbor en deceme de 1941, çò qui miè los Estats Units a declarar la guèrra au Japon. Aqueth conflicte qu'estó ua part de la segonda Guèrra mondiau, e lo Japon que deviengó la tresau poténcia de l'Èish dejà format per l'Alemanha e l'Italia. Arron ua longa campanha aeronavau dens lo Pacific, lo Japon que pergó totas las conquistas efemèras qui avè hèit dens la soa avançada, puish, en junh de 1945, los americans que s'apoderavan d'Okinawa, obligant las fòrças japonesas a's replegar sus las quate islas màgers. Las bombas atomicas lançadas peus Estats Units sus Hiroshima (6 d'agost 1945) e Nagasaki (9 d'agost 1945) que forcèn fin finala lo Japon a capitular shens condicions lo 15 d'agost 1945.
Comunitat de comunas deth Haut Bearn
Véder tanben
thumb|450px|left|Mapa deths EPCI deths Pirenèus Atlantics eth 1èr de gèr de 2019
Japon
Lo Japon despuish 1945
L'armada americana qu'ocupè lo país dinc a 1952 e que hasó jutjar dirigents politics e militars deus qui avèn miat la politica d'imperialisme, mes non l'emperaire ni los responsables de la recèrca d'armaments bacteriologics. Los Estats Units qu'impausèn tanben (1947) ua navèra constitucion mei democratica e pacifista dens l'encastre d'ua monarquia parlamentària. Mes Okinawa que demorè devath ocupacion dinc a 1972 e los Estats Units qu'an sauvat dinc a uei lo dia un centenat de basas militaras capvath lo país. L'economia japonesa que conegó a comptar de las annadas 1950 un miracle economic qui hasó deu Japon la segonda poténcia economica mondiau dab ua creishença mejana d'un 10 % l'an 40 ans de temps. Aqueste periòde que's fení dab l'esclatament de la boishòrla especulativa japonesa au principi de las annadas 1990, e que s'enseguí ua grèu recession de la quau lo país e s'arrehè progressivament. Durant aquesta tempsada, lo Japon qu'a patit catastròfas com l'atemptat terrorista la sècta Aum Shinrikyō (オウム真理教, Vertat Suprèma) (atemptat dab gas sarin dens lo mètro de Tòquio, 12 morts, mei de 100 nafrats) o lo tèrratrem de Kōbe en 1995 (quasi 6500 morts) e lo tsunami. Lo 11 de març 2011, un tèrratrem de magnitud 8,9 sus l'escala de Richter, seguit d'un tsunami devastador dab andadas de 10 m de hautor, que toquè lo parçan de Sendai on, en mei de provocar milierats de morts e domaus hèra grèus, estó l'encausa de l'accident nuclear de Fukushima.
Organizacion politica
La Constitucion de 1947 que hica en plaça ua monarquia parlamentària e qu'afirma la renonciacion deu país a la guèrra e lo caractèr democratic e pacific deu Japon. Lo cap de l'Estat qu'ei l'emperaire, “simbèu de l'Estat e de l'unitat deu pòble”, qui a un ròtle mèrrament ceremoniau, e la sobiranetat que resideish dens lo pòble japonés. A l'òra d'ara, l'emperaire deu Japon qu'ei Naruhito, e lo prince deu japon Fumihito qu'ei a la prumèra plaça dens la linha successorau.
thumb|right|Un burèu de vòte dens la prefectura d'Ōsaka
Lo poder legislatiu qu'ei hidat a la Dièta, un Parlament bicamerau compausat de la Crampa deus Representants (480 membres) e de la Crampa deus Conselhèrs (242 membres), entrams elejudas au sufragi universau per cinc ans. La Dièta qu'elei lo Prumèr ministre, qui ei puish nomat per l'Emperaire ; aqueste qu'ei lo cap deu govèrn, qui exerceish lo poder executiu. Qu'a a conservar l'ahida de la Dièta entà mantiene's au poder. A l'òra d'ara, Yoshihiko Noda qu'ocupa lo pòste de Prumèr ministre.
Màgers partits politics
Lo principau partit japonés de governament qu'ei lo Partit liberau democrata (PLD), d'ideologia conservadora e liberau, de qui los Prumèrs ministres e son gessits de 1955 a 1993 e de 1996 a 2009. Lo segond partit qu'estó dinc a las annadas 1990 lo Partit socialista japonés (PSJ), mes que perdó lo son electorat tradicionau au darrèr de la soa participacion a ua grana coalicion governamentau dab lo PLD enter 1994 e 1998 e a la soa transformacion en Partit sociau democrata (PSD) en 1996. Per'mor d'aquò, despuish la fin de las annadas 1990, lo màger partit d'oposicion qu'ei lo Partit democrata deu Japon (PDJ) fondat per ancians membres autant deu PSD com deu PLD, e qui's posiciona au centre. Lo PDJ qu'arribè au poder au parat de las eleccions de 2009 e qu'a exercit lo poder despuish ençà, sol o en coalicion dab lo Navèth Partit deu Pòble (PPP, centre dret).
Organizacion administrativa
thumb|Prefecturas de Japon.
Japon qu'ei dividit en 47 prefecturas (都道府県 todofuken) o departaments, de quate tipes:
Economia
Lo Japon qu'ei la tresau poténcia economica mondiau dab 4 332 miliards de dolars de PIB en 2010, segon las chifras de la Banca mondiau. Que's situa darrèr los Estats Units e la China, mes davant l'Índia e l'Alemanha. Los immenses grops industriaus japonés (Toyota, Nissan, Honda, Mitsubishi, Canon, Panasonic, Sony, Nintendo...) que hèn deu país ua de las granas nacions industriaus per çò qui ei de l'automobila, l'electronica e la construccion navau, mes l'economia japonesa qu'ei tanben ua economia de servicis hèra diversificada e hèra competitiva, mei que mei dens los sectors de punta.
Deu “miracle economic japonés” a la crisi
Au darrèr de la Segonda Guèrra mondiau, durant la quau lo Japon e patí pèrdas umanas e materiaus de las granas, lo país que progressè a un ritme suberrapide (dinc a 10 % de creishença annau dens las annadas 50] e [[annadas 1960|60: qu'an aperat aquera recuperacion impressionanta de l'economia japonesa lo miracle economic japonés. Segon los observators, las encausas deu miracle economic japonés qu'estón la cooperacion enter l'Estat (peu biaish deu MITI, puish METI) e las enterpresas, ua produccion virada tà l'exterior (importantas exportacion tà l'Asia e l'America, ua hòrta etica deu tribalh, la mestresa de las tecnicas de punta mercés a la recèrca, e las despensas militaras baishas (1 % deu produit interior brut). Dens las annadas 70 e 80, la creishença que baishè, mes que's mantiengó per aquò a un bon ritme: uns 5 % l'an dens las annadas 70, uns 4 % l'an dens las annadas 80.
Lo taus de creishença que conegó ua baisha de compte har dens las annadas 90, principaument a causa de l'investiment excessiu deu decenni precedent e de politicas nacionaus qui avèn per tòca d'eliminar los excès deus mercats de valors e de bens immobiliari. Los esfòrç deu govèrn entà avivar l'economia qu'avón pòc de succès e qu'estón afectats per la crisi asiatica de 1997, mondiau de 2001. Lo caumatge que pugè dinc au 5 %, hèra de sòst-tractants que barrèn e la precaritat qu'aumentè.
Totasvetz, l'economia qu'amuishè signes de s'arrehar a comptar de 2005 puishque la creishença deu PIB estó de 2,8 % aqueth an.
Agricultura e pesca
A maugrat de la hrèita de superficia cotivadera (pas mei deu 15 % deu territòri), lo país qu'a un deus mei hòrts rendements mondiaus mercés a ua tecnologia agricòla avançada. Lo Japon qu'ei autosusisent en ris, mes qu'impòrta la mieitat de la soa consomacion d'autas cerealas, e la soa autosufiséncia alimentària n'ei pas que deu 40 %.
thumb|left|Agau d'adaigada au parçan de Kamijō
Per'mor deus acòrds signats dab l'Organizacion mondiau deu comèrci, lo Japon qu'a redusit las subvencions aus agricultors, çò qui a miat a l'entrada suu mercat nacionau de ris american o vietnamian.
La flòta de pesca japonesa qu'ei ua de las mei importantas deu monde, qu'ei presenta sus totas las mars e que realiza batlèu lo 15 % de las presas totaus.
Las enterpresas japonesas
Qu'ei lo principau sector de l'economia: que representa lo 39 % deu PIB e qu'amassa lo 33 % de la poblacion activa (25 % en França). L'industria japonesa qu'ei hèra dependenta de las importacions de mestiors prumèras e d'energia.
thumb|right|Lo sièti sociau de Nissan a Tòquio
Los escambis
Lo Japon qu'expòrta los sons produits en prioritat de cap taus Estats Units (22,8 %), l'Union Europèa (14,5 %), la China (14,3 %), la Corèa deu Sud (7,8 %), Taiwan (6,8 %) e Hong Kong (5,6 %), segon las dadas de 2006. Qu'expòrta principaument veïcules, equipament electronic, maquineria electrica e produits quimics.
Per'mor de la soa hrèita de ressorças naturaus, lo Japon qu'ei hèra dependent d'autes país entà's provedir en mestiors prumèras. En 2006, las soas importacions que vienèn de China (20,5 %), deus Estats Units (12 %), de l'Union Europèa (10,3 %), d'Arabia Saudí, deus Emirats Arabes Units (6,4 %), d'Australia (4,8 %), de Corèa deu Sud (4,7 %) e d'Indonesia (4,2 %).
Despuish lo 1èr de seteme 2009, un acòrd de libre escambi e de partenariat economica que liga lo Japon e la Soïssa.
Perspectivas
L'evolucion de la demografia (poblacion a mei anar mei vielha) que pausa un problèma màger a tèrmi long. Los japonés qu'arrefusan de recórrer a l'immigracion entà i rampèu. Aquesta, d'aulhors, que pausaré tanben problèmas puishque las zònas abitablas deu país e son suberpobladas. Per'mor d'aquò, lo Japon qu'a desvolopat la robotica qui ei destinada a deviéner ua de las granas fòrças de la soa economia. Au dia de uei, dab 410 000 maquinas, lo Japon que possedeish lo 57 % deus robòts industriaus deu monde. L'emplec que demora ua preocupacion màger deu país.
Merksplas
Merksplas es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Saliceto
U Salgetu en còrs (Saliceto en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Sant-Albin-al-Lann
Sant-Albin-al-Lann en breton ( Saint-Aubin-des-Landes en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Geografia
Sant-Aubin-de detlos-Lanas a situat a l'èst de Roazhon, entre Châteaubourg e Vitré, al sud de la Vilaine e al nòrd de la rota nacionala 157.
Lo bourg es al nòrd de la confluence de las ruisseaux de Ginette e de la Bichetière.
Saint-Aubin-des-Landes est situé à l’est de Rennes, entre Châteaubourg et Vitré, au sud de la Vilaine et au nord de la route nationale 157.
Le bourg est au nord de la confluence des ruisseaux de Ginette et de la Bichetière.
Dietwiller
Dietweiler en alemanic (Dietwiller en francés) es una comuna francesa del departament del Naut Ren e de la region del Grand Èst.
Peitau
150px|right|thumb|Blason Peitau (Poetou en peitavin-santongés, Poitou en francés) era una província francesa comprenent los actuaus departaments de Vendea, de las Doas Sevras e de Vinhana. La capitala era Peitieus.
Balhet son nom a la Palun Peitavina, situada dins l'ancian golf de Peitau, sus la còsta occidentala dau país. Segonda zona umida de França en superfícia après Camarga, la palun s'estend de l'Atlantic a las pòrtas de Niòrt e dau sud de Vendea au nòrd de La Rochela.
Bellefond (Còsta d'Aur)
Bellefond  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Peitau
Geografia
Es una zona de transicion anciana entre los bacins parisenc e aquitan: de lenga d'òc au segle XI, es auei de lenga d'oïl emb l'excepcion de sieis comunas limitròfas de la Nauta Vinhana; se situa tanben au limit de las zonas de cubertura tradicionau daus techs (lausa au nord, teule canau au sud), en mai daus noms de vilatges en -ay, -y (gaireben tota la zona) e -ac (zona pita au sud-est).
Las vilas principalas son Peitieus (capitala tradicionala de Peitau), Niòrt, Châtellerault (longtemps lo bastion daus reis de França en Peitau), Thouars, Parthenay...
Antiquitat
Pendent la protoistòria lo pòble gau daus pictons ocupet lo Naut Peitau (correspondent aperaquí aus actuaus departaments de las Doas Sevras e de Vinhana). Pendent la Guerra de las Gàllias, se parteget: 'na partida daus pictons lucheren contra Juli Cesar, 'na autra partida se ne restacheren.
Sos l'Empèri Roman, lo territòri picton formava 'na ciutat (subdivision administrativa romana) e fuguet représ per la diocesi crestiana de Peitieus. Doas figuras dau Cristianisme fugueren presentas a Peitieus a la fin de l'Antiquitat: Sant Ilari lo Grand, evesque, e Sant Martin de Tors.
Gardegan e Tortirac
Gardegan e Tortirac (Gardegan-et-Tourtirac en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Lahn
thumb|right|300px|Lahn
Lahn es un flume d'Alemanha. Sa longor es de 242 km. Nais en Ren del Nòrd-Vestfàlia e passa en Èssa e Renània-Palatinat abans de se getar dins Ren.
Ganhac de Garona
Ganhac de Garona (Gagnac-sur-Garonne en francés) es una comuna lengadociana del departament de la Nauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada dins son pòl urban en banlèga Nòrd de Tolosa.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Ganhac, comunautat non parròquia (la parròquia èra Fenolhet) èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa e de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Ganhac èra del canton de Bruguièras; en l'an IX, del canton de Tolosa-nòrd; en 1973, de Tolosa-14. Le vocable de la glèisa, bastida al sègle XIX, es Nòstra Dòna. Oficialament, Gagnac venguèc Gagnac-sur-Garonne per decret del 30 de decembre 1939.
Balena
thumb|right|250px|Balaena mysticeti Una balena es quin cetacèu que siá del sosòrdre dels mysticeti (balenas amb barba).
Austràlia Meridionala
L'Austràlia Meridionala (en anglés South Australia) es un Estat d'Austràlia. La capitala es Adelaïda, the City of Churches ("la vila de las glèisas"). La populacion en 2002 èra de 1,522,500 abitants. Al sud de l'Estat, se tròba una granda illa, l'illa Cangoró (Kangaroo Island).
Las vilas principalas:
Tournai-sur-Dive
Tournai-sur-Dive es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat es distant de Trun, lo sieu cap de-luòc de costat de 4 km, de Argentan de 11 km e de Chambois de 5 km. La siá superficie es de 1,239 a, #que 35 n'a sus la bòsc de Gouffern. La municipalitat a un bourg fòrça concentrat e tres caserius #que son Magny, Montmilcent e Miguillaume.
La commune est distante de Trun, son chef-lieu de canton de 4 km, d'Argentan de 11 km et de Chambois de 5 km. Sa superficie est de 1,239 ha, dont 35 ha sur la forêt de Gouffern. La commune a un bourg très concentré et trois hameaux que sont Magny, Montmilcent et Miguillaume.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
1105 : lo glèisa ont s'es refugiat la populacion a incendiat per Robert II de Bellême.
1105 : l'église où s'est réfugiée la population est incendiée par Robert II de Bellême.
Districte d’Uherské Hradiště
Lo districte d’Uherské Hradiště es una division estatistica de la Republica Chèca, dins la Region de Zlín.
Austràlia Occidentala
Austràlia Occidentala (en anglés Western Australia) es l'Estat mai grand d'Austràlia. La capitala es Perth. En 2002, comptava 1,940,000 abitants.
Las vilas principalas :
Mol (Belgica)
Mol (Belgica) es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Piramida de Mai
200px|right|thumb|La piramida de Mai La Piramida de Mai qu'ei un monument de Buenos Aires situat au miei de la plaça de Mayo e commemoracion de la Revolucion de Mai.
En 1811, la Purmèra Junta qui governava mercés ad aquesta revolucion que decidí de bastit un monument suber la plaça de la Victòria (ua de la duas plaças qui, juntadas a la destruccion de la Recova Vielha, e vadoren l'actuau plaça de Mayo). 200px|left|thumb|Piramida originau en 1856 En 1856 lo monument que ho transformat devath la direccion de l'engenhaire e artista d'origina bearnesa Prilidiano Pueyrredon e en hornir ua estatua allegoria de la libertat, òbra de l'escultor Joseph Dubourdieu.
Lo 21 de mai de 1942, peu decret Nº 120.412 la piramida que vadó "Monument Istoric". Lo 10 de març de 2005, dab la lei 1.653, la Ciutat Autonòma de Buenos Aires que declarè "Lòc Istoric" l'espaci qui entorneja lo monument per'mor qu'ei lo lòc on s'amassavan la Mairs de Mayo en desfiar la dictatura. En commemoracion d'aqueth combat, lo sòu autorn de la piramida qu'ei pintrat dab representacions deu lor simbèu : un panèth utilizat en mòda de cobricap. Lo 5 de deceme de la medisha annada, las cendres de Azucena Villaflor, la fondatora de las Mairs, que hon esbarrejadas au pè de la piramida.
De la basa dinc a la punta deu bonet frigian de l'escultura de Dubourdieu lo monument qu'ei haut de 18,76 m.
Mortsel
Mortsel es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Ligurs
Lei Ligurs, que li dién tanben Lugis, siguèron, segon tota vessemblança, un pòple indoeuropenc e mai precisament un pòple qu'aparteniá a la branca italoceltica, que son territòri aguèt comprés avans l'expansion romana la Ligúria italiana actuala e la Provença actuala. Lo pòple nos laissèt quai pas d'escrichs, ce que rende malaisada son afiliacion.
Sent Maurice de Gorgueis
Sant Máurise o melhor Sent Maurice de Gorgueis (Saint-Maurice-en-Gourgois en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament de Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Toponimia
La grafia Gorgueis (Gourgois en francés) es atestat dins lo tresaur de Bartavèl. Es Gorgoès segon BdtopÒc. Sent Maurice (Saint-Maurice en francés) es atestat coma Sant Máurise dins lo tresaur de Bartavèl. Segon la prononcaicion dau Dictionnaire topographique de la France, es possible que una grafia melhora es Sent Maurise.
Arnaut de Tintinhac
Arnaut de Tintinhac (Arnaud de Tintignac en francés) èra un trobador e un nòble lemosin dau sègle XII.
Rabindranath Tagore
Rabindranath Tagore (en bengalin romanizat, Robindronath Ţhakur n. en 1861, m.1941) foguèt un escrivan, poèta, autor de teatre e compositor bengalin (indian). Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1913.
Arnaut de Tintinhac
Es nascut al castèl de Tintinhac, a Navas, en Corresa. Èra lo senhor de Tintinhac.
Niel
Niel es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Vellèches
Vellèches es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Comunas d'Occitània modificadas en 2019
Vaquí la lista de las Comunas d'Occitània modificadas en 2019.
S'agís de comunas fusionadas dins l’estat francés coma "comunas novèlas".
Rochetoirin
Rochetoirin en arpitan (Rochetoirin en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Jons
Jons es una comuna francesa situada dins lo departament de Ròse e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Rochetoirin
Geografia
Latitud : 45.583333 - Longitude : 5.416667 Situacion / Mapa Michelin N° 74 / Pli 13. Mapa IGN 1:25000 ème 3232 Oèst (Veire tanben IGN Rando Alpes del Nòrd per PC) Rochetoirin es una municipalitat francesa, situaa en lo departament del Isère e la region Rhône-Alpes. Costat del Torn del Pi / Vals del Dauphiné
Nijlen
Nijlen es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Jons
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rochetoirin
Geografia
Latitude : 45.583333 - Longitude : 5.416667 Situation / Carte Michelin N° 74 / Pli 13. Carte IGN 1:25000 ème 3232 Ouest (Voir aussi IGN Rando Alpes du Nord pour PC) Rochetoirin est une commune française, située dans le département de l'Isère et la région Rhône-Alpes. Canton de la Tour du Pin / Vals du Dauphiné
Istòria
Los parutions en lo Bulletin Municipal an tangut los caserius seguents :
1997 : la Mitagnière amb la Sra. Marcelle Bruyère. 1998 : Reculefort amb Auguste Fraire. 1999 : lo Grand Bòsc del Mile amb Cyprien Bourgey. 2000 : de Remembres de Resistentes amb Olivier Romanello. 2001 : Vernavent amb quatre personas #qu'an preferit gardar lo anonymat. 2002 : Las doas edats de Cornu. Relats relatats pel Sr. Pàg. Muzard
Les parutions dans le Bulletin Municipal ont concerné les hameaux suivants :
1997 : la Mitagnière avec Mme Marcelle Bruyère. 1998 : Reculefort avec Auguste Moine. 1999 : le Grand Bois du Mile avec Cyprien Bourgey. 2000 : Souvenirs de Résistants avec Olivier Romanello. 2001 : Vernavent avec quatre personnes qui ont préféré garder l’anonymat. 2002 : Les deux âges de Cornu. Récits relatés par M. P. Muzard
Chantenay-Villedieu
Chantenay-Villedieu es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Olen
Olen es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Niilisme
Lo niilisme (del latin, nihil, que vòl díser 'res') es una posicion filosofica que considèra que lo mond, e especialament l'existéncia umana, a pas cap de significacion, d'intencion, de veritat comprensibla o de valor essenciala superiora. Friedrich Nietzsche l'exprimís coma la devaluacion de las valors supremas, la manca d'una fin.
Neuilly-en-Donjon
Neuilly-en-Donjon es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Dolleren
Dollern en alemannisch (Dolleren en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Kaarlo Juho Ståhlberg
Kaarlo Juho Ståhlberg (1865-1952) professor de drech, jurista e òme politic, foguèt lo primièr president de Finlàndia.
Pécs
Pécs es una importanta vila al sud d'Ongria. Sa populacion èra estimada a 156,576 abitants, en 2005. Sa superficia totala es 162,61 km².
thumb|230px|left|Plaça Kossuth, a Pécs.
Fontbausard (Tolosan)
Fontbausard, o Fontbausar o Fontboscat (Fonbauzard en francés) es una comuna lengadociana del departament de la Nauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada dins son pòl urban en banlèga Nòrd de Tolosa. Amb 132 ha es de las pus pichonas comunas de la Nauta Garona (un pauc mai granda que Lorda de Comenge (amb 124 ha) e Trebon de Luishon (amb 80 ha).
Toponimia
Fontbausard vendriá de fons, fontem e de l'occitan vièlh *bauzart, inatestat, « enganaire », de bauza, « engana, falsetat » ; Bauza e sos derivats son dins le Petit Levy ambe'l sens indicat, mès pas bauzart.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Fontbausard, comunautat non parròquia (la parròquia èra Launaguet), èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa e de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Fontbausard èra del canton de Bruguièras; en l'an IX, del canton de Tolosa-nòrd; en 1973, de Tolosa-14.
Nosta Dauna deu Pialar
200px|left|thumb|Nosta Dauna deu Pialar Nosta Dauna deu Pialar (var. Nòstra Dòna dau/del Pilar), en castelhan : Nuestra Señora del Pilar, qu'ei ua anciana glèisa de Buenos Aires situada dens lo quartièr de la Recoleta.
La glèisa que ho bastida peus pairs Recolèts, d'aubediéncia franciscana, au sègle XVIII e acabada en 1732 dab un mostièr e un cemitèri.
En 1870, las familhas ricas e poderosas de Buenos Aires que s'installèn dens la Recoleta en tot abandonar lo sud de la vila per'mor d'ua terribla epidemia de còlera e de hrèbe jauna.
Oud-Turnhout
Oud-Turnhout es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Accent tonic
L'accent tonic es una nocion qu'estudián principalament en fonetica e en fonologia. La premiera disciplina s'interèssa ai biais fisics de sa realizacion, la segonda a son ròtle dins la lenga. L'accent tonic es un factor discrèt au meme títol que lo fonèma mai si pòu pas segmentar : donc es una unitat suprasegmentala. Estent que l'accent es sistematic, es pas expressiu, au contrari de l'intonacion, mai sèrve en ajudar per la comprenença en decopant lo flux sonòre e en metent en relèu de mòts o gropes claus.
Nòta : Lei transcripcions fonologicas entre lei barras oblicas son en API. L'accent tonic si sinhala per lo simbòle /'/ plaçat davant la sillaba pertocada. L'accent segondari si simboliza per /ˌ/ ; ensin, dins la cadena de fonèmas francés /ˌfutriˈkɛ/ « foutriquet », /kɛ/ poarta l'accent tonic (primari), /fu/ l'accent segondari e /tri/ es atòne.
Courcoury
Courcoury es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Domergue Sumien
Domergue Sumien (en occitan Domergue Sumien, en francés Dominique Sumien, nascut lo 5 de julhet de 1968 a Compenha) es un occitanista e lingüista provençau.
Lo lingüista
Trabalha sus l'estandardizacion de la lenga occitana. Son projècte, en acòrdi amb Robèrt Lafont e Pèire Bèc, es d'organizar la nòrma en sèt dialèctes estandardizats e coordenats: gascon, lengadocian, provençau, niçard, lemosin, auvernhat e vivaroaupenc.
Es tanben sòci dau Conseu de la Lenga Occitana (CLO). Foguèt actiu dins l'Associacion Internacionala d'Estudis Occitans (AIEO).
Gropament tactic interarmas
Un gropament tactic interarmas (o GTIA) es una organizacion provisòria adoptada per l'armada francesa durant certaneis operacions, generalament de missions sus de teatres exteriors. Recampa a l'entorn d'un nuclèu eissit d'un regiment donat de compausantas eissits d'autrei regiments per permetre au GTIA d'aver de capacitats dins totei leis especialitats dau combat modèrne (combat desbarcat, combat embarcat, artilhariá, elicoptèrs, transmission, comunicacion, defensa antiaeriana, engèni...). Un GTIA a un volum d'aperaquí un milier d'òmes, çò que correspond a un regiment modèrne, e una especialitat qu'es aquela de l'element utilizat coma nuclèu (infantariá, cavalariá...).
Domergue Sumien
L’autor
Escriguèc tanben de novèlas de sciéncia-ficcion.
Lo militant occitanista
En politica, s'interessèt a diferents movements (Verds, Partit Occitan, CRÒC, Partit de la Nacion Occitana, Iniciativa per Occitània, Assemblada Occitana, etc.).
Anthozoa
Los antozoaris (Anthozoa) son una superclassa de cnidaris comprenant los octocoralliaris (coralh dels joielièrs) e los exacoralliaris (actinias, madreporaris).
Brats (Nauta Garona)
Brats  ( Brax en francés) es una comuna gascoa situada dens le departament de la Nauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Brats èra de l'eleccion de Lomanha, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescaucia de L'Isla de Baish. Le vocable de la glèisa es Sent Orenç. Tanlèu 1790, Brats èra deu canton de Legavin.
Brison-Saint-Innocent
Brison-Saint-Innocent en arpitan (Brison-Saint-Innocent en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tourouvre
Tourouvre es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Puurs
Puurs es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Mètro de Buenos Aires
Linhas
700px|left|thumb|Plan de las diferentas linhas deu Subte de [[Buenos Aires]]
Putte (Pallieterland)
Putte (Pallieterland) es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Montmin
Montmin en arpitan (Montmin en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Laur Jusan
Laur Jusan (Laujuzan en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Montmin
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Laur Jusan
Geografia
Comuna situada en Gasconha en Baish Armanhac a 9 km de Nogaròu. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Sainville
Sainville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Laur Jusan
Toponimia
Segon Dauzat, Laur Jusan que vengueré deu gascon laus « tèrra abandonada » e jusan « d'en baish, inferior » laus. Segon Negre, Laur Jusan que vengueré deu gascon lau, laus « lana, tèrra vacanta, vuèita, sòu, ostau abandonat » e jusan « inferior ». Los dus autors an pas vist que Laur Jusan es a costat de Laur, dens la medisha comuna, situat au sud. Lo sens de jusan qu'ei donc « situat au nòrd, mei lonh deus Pirenèus ». Dauzat e Negre que's basan suu diccionari Palay. Per lau, lòu, los sens hornits que son « laurada, espandida de tèrras lauraderas; lana, tèrra vacanta (vielh) »; puish Palay remanda a laus : tèrme vielhit « sòu, ostau abandonat; tèrra vacanta ». Los sens de lau(r) que son contradictòris e ua partida que sembla abarrejada dab los de laus. Ei pas segur que tots los laus correspongan a la grafia laur; pr'aquò, dens lo cas de Lau, l'anciana comuna qu'estó escriuta Laur.
Sainville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Laur Jusan
Istòria
En 1829, las comunas de Lau(r), anciana parròpia, e Laterrade-Deman qu'estón incorporadas a Laur Jusan. Laur (glèisa e cementèri, castèth, quauques ostaus) qu'ei au sud de Laur Jusan, Laterrade-Deman qu'ei de mau trobar.
Blanot (Còsta d'Aur)
Blanot  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Écly
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Soumaintrain
Soumaintrain pòt essèr:
Santa Sigolena (Naut Léger)
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
L'istòria de Santa-Sigolène es fòrtament marcada per la passementerie e la plasturgie.
Acarat a la crisi del texil après la Segonda Guèrra mondiala, lo scenari del Velay #que #èsser pendent quatre #cent ans réputé torn a torn per las siás cintas, las siás foulards de seda e las siás faixes de lana, troqua progressivament los sieus mestièrs a tisser contra « extrudeuses » en produsint de la pellicula plastica e dels sacs de embalatge. Es un enginhèr de Rhône-Poulenc, en villégiature a Santa-Sigolène, #suggerir a un entrepreneire local la via del polyéthylène. Dempuèi alavetz, passementier o tisserand de paire en fils, los òmes del scenari #mudar en l'espaci de qualques ans en plasturgistes avertís, mercés a una capacitat a « rebondir » d'ara endavant légendaire #qu'a inspirat lo lèma de la municipalitat « Sorgís ad Futura ».
Ranst
Ranst es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Calàbria
Calàbria (en italian Calabria) es una region d'Itàlia que sa capitala es Catanzaro.
Santa Sigolena (Naut Léger)
Istòria
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat a portat lo nom de Ségolaine-los-Bòsques.
Calàbria
Lo gentilici es calabrés -esa.
Jouy-en-Argonne
Jouy-en-Argonne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Santa Sigolena (Naut Léger)
Istòria
L'histoire de Santa Sigolena est fortement marquée par la passementerie et la plasturgie.
Confronté à la crise du textile après la Seconde Guerre mondiale, le plateau du Velay qui fut pendant quatre cents ans réputé tour à tour pour ses rubans, ses foulards de soie et ses écharpes de laine, troqua progressivement ses métiers à tisser contre des « extrudeuses » produisant du film plastique et des sacs d’emballage. C'est un ingénieur de Rhône-Poulenc, en villégiature à Santa Sigolena, suggéra à un entrepreneur local la voie du polyéthylène. Dès lors, passementier ou tisserand de père en fils, les hommes du plateau muèrent en l’espace de quelques années en plasturgistes avertis, grâce à une capacité à « rebondir » désormais légendaire qui a inspiré la devise de la commune « Surgit ad Futura ».
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune a porté le nom de Ségolaine-les-Bois.
Jouy-en-Argonne
Geografia
Lo vilatge de Jouy-en-Argonne se situa dins la frontièra orientala del bòsc de Argonne, en una vallée dintrada environada de tota part per tucs, exceptuat cap al sud-oèst. En aquela direccion se tròba un étang alimenté per un ruisseau en prenent la siá font sul tuc situat al nòrd del pòble.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Se pòt veire a la reünion del tuc trucat "lo Mont de Crotz" situada al sud del pòble, 3 autars #que son los vestigis d'un pelegrinatge Crestian fondat cap a l'an 900. Los 3 autars servissián de reposoire pels reliques dels sants de 3 abbayes #qu'avián portat en aquel luòc en procession al cors del pelegrinatge. Pas luènh d'aquel autar, un pauc mai al sud, una via romaine s'estendiá segon la direccion es/oèst.
Calàbria
Es dins aquela region que se tròba la comuna occitana de La Gàrdia, emai d'autras comunas del poblament valdés fins als chaples del s. XVI.
Calàbria es compausada de cinc províncias :
Ravels
Ravels es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Gemaingoutte
Gemaingoutte es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
thumb|left|200px|L'intrada es de la D 459 Gemaingoutte es un pichon vilatge rural bastit essencialament la longitud de l'anciana rota en portant de Ban-de-Laveline a Wisembach, sus la ubac de la vallée del Blanc Ru, un jos-afluent de la Fave. Lo traçat de la RN 59 — venguda D 459 — evita partiellement lo centre. Se lo vilatge es de talha modèsta, la municipalitat possedís un vast domeni forestal, bòsc del Beulay e de la Cude, #que lududes fa jouxter la municipalitat alsacienne de Sant-Ostal-a las-Minas entre lo caulet homonyme e lo Cap del Violu, lo sieu ponch culminant. La superficie totala del pòble incluant la bòsc es de 390 ectaras, #que 234 de bòsc. Ne fa partida del Parc Natural regional de las Pilòtas de las Vòges. La siá altitud vària entre 446 m e 995 m per la part la mai anautita #que se tròba al luòc-dich del "Violu". Important luòc de passatge pendent los tres conflictes mondiales, de nombroses sentiers balisés permeton de far de agréables de passejadas.
thumb|left|200px|L'entrée est de la D 459 Gemaingoutte est un petit village rural bâti essentiellement le long de l'ancienne route menant de Ban-de-Laveline à Wisembach, sur l'ubac de la vallée du Blanc Ru, un sous-affluent de la Fave. Le tracé de la RN 59 — devenue D 459 — évite partiellement le centre. Si le village est de taille modeste, la commune possède un vaste domaine forestier, bois du Beulay et de la Cude, qui lui fait jouxter la commune alsacienne de Sainte-Marie-aux-Mines entre le col homonyme et la Tête du Violu, son point culminant. La superficie totale du village incluant la forêt est de 390 hectares, dont 234 de forêt. Elle fait partie du Parc Naturel régional des Ballons des Vosges. Son altitude varie entre 446 m et 995 m pour la partie la plus haute qui se trouve au lieu-dit du "Violu". Important lieu de passage pendant les trois conflits mondiaux, de nombreux sentiers balisés permettent de faire d'agréables promenades.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
A existit un sire de Gemaingoutte #que l'ostal fòrt li caliá se trobar al extremitat del camin de la Gravelle. D'après Gravier, lo pòble de Gemaingoutte (Gemeingut, Chemingoutte, Germaingoutte) deuriá lo sieu nom e lo sieu origina a una colònia alemanda #que #venir se fixar en aquela contrée. En 1385, se tròba lo nom de Hennemans, genet, senhor de Gemaingoutte. En 1398, Conrad siás sire de Gemaingoutte ; las siás hereves Barba e Madeleine de Fénétrange épousèrent Nicolas, comte de Morís e de Saverne, e Ferdinand de Neufchâtel, #lo que #venir de senhors de Gemaingoutte : los se vei designats aital en 1478. Lo 26 de març 1618, Jean de la Crotz #donar las siás reversales per l'anautita justícia de Gemaingoutte-lès-Sant-Dié. Aquel pòble èra çò cap de-luòc d'una comuna. En lo moment del passatge dels Suedeses, lo pòble de Gemaingoutte a #èsser incendiat e los escrits municipales destruits. Se sona qu'en la vallée de la Cude, près del caulet de Sant-Ostal un combat acarnissat a #aver luòc entre los Suedeses e los soldats del pòrti de Lorraine #que se trobavan dins lo Castèl del Faîte. Existís encara al fons del vallon una crotz en portant lo millésime de 1704, e #que i auriá #èsser elevada, dicha-se, a la memòria d'un coronèl suedés aucit en lo combat. Aquela crotz pòrte l'inscripcion : Vosautres #que passatz, pregatz pels trépassés. La comuna e l'escòla mixte, an #èsser bastidas en 1874.
Il a existé un sire de Gemaingoutte dont la maison forte devait se trouver à l'extrémité du chemin de la Gravelle. D'après Gravier, le village de Gemaingoutte (Gemeingut, Chemingoutte, Germaingoutte) devrait son nom et son origine à une colonie allemande qui vint se fixer dans cette contrée. En 1385, on trouve le nom de Hennemans, écuyer, seigneur de Gemaingoutte. En 1398, Conrad est sire de Gemaingoutte ; ses héritières Barbe et Madeleine de Fénétrange épousèrent Nicolas, comte de Meurs et de Saverne, et Ferdinand de Neufchâtel, lesquels devinrent seigneurs de Gemaingoutte : on les voit désignés ainsi en 1478. Le 26 mars 1618, Jean de la Croix donna ses reversales pour la haute justice de Gemaingoutte-lès-Saint-Dié. Ce village était le capluòc d'une mairie. Lors du passage des Suédois, le village de Gemaingoutte a été incendié et les écrits municipaux détruits. On dit que dans la vallée de la Cude, près du col de Sainte-Marie un combat acharné a eu lieu entre les Suédois et les soldats du duc de Lorraine qui se trouvaient au Château du Faîte. Il existe encore au fond du vallon une croix portant le millésime de 1704, et qui aurait été élevée, dit-on, à la mémoire d'un colonel suédois tué dans le combat. Cette croix porte l'inscription : Vous qui passez, priez pour les trépassés. La mairie et l'école mixte, ont été construites en 1874.
Batèu de motor
vinheta|Un [[iòt Lazzara 80 Sky Lounge.]] Un batèu à motor (en anglés: motorboat o speedboat) es un batèu que la propulsion se realiza per un motor. D'unes son equipats d'un motor comprés dins la còca, alara que d'autres an un motor fòrabòrd installat a l'arrièra, que compren un motor de combustion intèrne, una bòstia de velocitats e una eliç.
Pòdon aver de multiples utilizacion: la navigacion de plaiséncia, lo transpòrt de mèrças, la marina militara, lo secorisme en mar. En mai, pòdon realizar de corregudas nauticas (motonautisme).
Hortalessa de Buenos Aires
400px|thumb|[[Daguerotip deu hòrt quauques annadas abans la soa demolicion]]La hortalessa de Buenos Aires que ho ua plaça hòrta bastida dens aquesta ciutat au ras de l'arriu de la Plata (qui, alavetz, la soa arribèra b'èra hèra pròcha de l'actuau plaça de Mayo) sus l'emplaçament exacte de l'Ostau Arroset. Que ho la set de l'autoritat de la Vicereiautat de l'Arriu de la Plata, puish deus govèrns argentin l'exepcion deu regim de Juan Manuel de Rosas (qui governava desempuish lo son ostau, dens l'actuau parc de Palermo).
Que ho tanben aquesta hortalessa lo lòc on e s'acesè William Carr Beresford dab la soa armada durant las invasions anglesas e tanben lo lòc d'on e's rendó.
La hortalessa, abandonada durant lo regim de Rosas e justjada vielha dens ua ciutat en plena modernizacion, que ho destrusida devath la presidéncia de Julio Argentino Roca. Quauquas restas arqueologicas e los sons sosterrenhs que hèn uei partida deu musèu de l'Ostau Arroset.
La hortalessa, iniciada peu vicerei Fernando de Zárate en 1595, que ho bastida e tornada bastir mantuns còp durant la vicereiautat. De cap a la debuta deu sègle XIX qu'èra entornejada d'un varat e provesida d'un pont levadís.
Sent Venerand (Naut Léger)
Sent Venerand (Saint-Vénérand en francés) z-es una comuna gevaudanesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
La prononciacion es [sen vene'rãn], malgrat un parlar betacista, a La Clausa, comuna de Gresas, e a Cubèl (mas i a una certana distància e l'influéncia de la fòrma francesa es evidenta).
Jailly
Jailly es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cessières
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
Situat entre Laon (a l'Èst per çò qu'es del pòble) e Sant-Gobain, a aperaquí una desena de quilomètres de cada vila. Cessières Es un pichon villatge environat de bòsques tales que lo mont de bòsc, lo mont dels veaux e lo celèbre bòsc domaniale de Sant-Gobain en se trobant a qualques encablures d'ailà. Es sustot agréable dempuèi i passejar, de far de la bicicleta o meteissa de consagrar-se a l'investigacion de champignons.
Situé entre Laon (à l'Est par rapport au village) et Saint-Gobain, à environ une dizaine de kilomètres de chaque ville. Cessières est un petit village entouré de forêts telles que le mont de forêt, le mont des veaux et la célèbre forêt domaniale de Saint-Gobain se trouvant à quelques encablures de là. Il est notamment agréable de s'y promener, de faire du vélo ou même de s'adonner à la recherche de champignons.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Chapèla d'Alanhon
La Chapèla d'Alanhon (La Chapelle-d'Alagnon en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Lo mot chapèla agèt los sens successius de « partida de la gleisa de Tors que gardava lo mantèl, la cappa, de Sant Martin, de « partida de gleisa amb un autar segondari », pueis de « petita gleisa ». Lo determinant, Alanhon, es lo nom d'un riu. Sovent, lo nom de chapèla marca l'anciana preséncia d'una gleisa qu'èra una annèxa d'una gleisa parochala.
Nòtas
<references group="N"/>
Vendòbria
Vendòbria (Vendeuvre-du-Poitou en francés) es una anciana comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas. Dempuei lo 1er de genier de 2017 es venguda una comuna delegada de la comuna novela de Sent Martin de la Palud.
Kyösti Kallio
Kyösti Kallio (1873-1940) òme politic finlandés foguèt president de Finlàndia entre 1937 e 1940. Foguèt tanben primièr ministre del país entre 1922 e 1924, entre 1925 e 1926, entre 1929 e 1930, e entre 1936 e 1937.
Vendòbria
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Piemont
Piemont es una region del Nòrd-oèst d'Itàlia que caup la màger part de las Valadas Occitanas e dels occitans d'aquel estat. La capitala n'es Turin.
Geografia
Piemont es enrodat, sus tres costats, per los Aups, inclusent Vísol al pè del qual Pò a la font, e lo mont Ròse. La geografia de Piemont es la d'un territòri mai que mai montanhós (à 43,3 %) mas que comporta tanben de vasts espacis de còlas (30,3 % del territòri e de planas (26,4 %). Piemont es la segonda pus granda region d'Itàlia, après Sicília, en termes de superfícia, sus las vint regions que compta lo país. Son territòri cobrís mai que mai la part superiora del bacin de Pò, que nais a l'oèst de la region, e es lo pus important flume italian. Pò reculhís l'aiga venent dels rius comprés dins lo bacin Aups e Apenins qu'enrodan los tres costats de Piemont. Piemont es sempre estat una region rica d'Itàlia, breç de l'industria (Fiat, Agnelli), comparat al sud del país (Polhas, Sicile). Uèi, la major part de la populacion es activa dins los servicis.
Administracion
thumb|Las set [[Províncias d'Itàlia|províncias e la metropòli de Piemont.]] Piemont es devesit en set províncias e una vila metropolitana (portant lo nom del capluòc) :
Guerchy
Guerchy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Rijkevorsel
Rijkevorsel es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Castèlginèst
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Castèlginèst èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Castèlginèst èra del canton de Bruguièras; en l'an IX, del canton de Tolosa-nòrd, en 1973, de Tolosa-14. Le vocable de la glèisa es Sent Estève (Estèfe).
Villaygou èra una parròquia de la diocèsi de Tolosa e de sa senescauciá.
Gauriac
Gauriac (Gauriac en francés) es una comuna bordalesa d'Occitània, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
Lo borg vertadièr, emb l'ostau de comuna, los comèrcis, etc, es a Francicòt, sus la RD 669 Borg-Blaia, a un petit km de la glèisa, donc deu lòc Gauriac primitiu.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Arnaldus Garsias de Gaviriaco, en latin, en 1026, apud Gauriacum-de-Taur, en latin, en 1360, Gauriac-de-Taur, en 1361, de Gauriaco de Roqua de Taur, en latin, en 1375, Sanctus Petrus de Gauriaco de Taur, en latin, en 1378. Gauriac ven d'un nom Gabrius / Gabrios, d'origina gallesa (vengut de gabros, « craba »), emb lo sufixe -acum, , , latinizacion deu sufixe gallés -ācon. Gauriac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste Gabrius. Taur es lo nom d'un castèth situat au nòrd de la comuna e i a un lòc nommat La Ròca de Taur (ròca, en mèi de son sens literau, èra sovent utilizat dens lo sens de castèth). Per Taur, conferir emb l'Estanh de Taur, en latin Taurus Palus.
Robèrt Vigorós
Robert Vigouroux (Robèrt Vigorós en occitan), que naissèt lo 21 de març de 1923 a París e morèt lo 9 de julhet de 2017 a Venèla (Bocas de Ròse), siguèt un neurocirurgian e òme politic francés.
Rumst
Rumst es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Ostal Blanc
thumb|300px|Faciada sud de l'Ostal Blanc
L'Ostal Blanc (var. Ostau Blanc) (The White House en anglés) es la residéncia oficiala e lo luòc de trabalh del president dels Estats Units. Aqueste bastiment blanc es situat al 1600 Pennsylvania Avenue NW a Washington, DC. Es l'immòble mai visitat del mond amb 5000 visitaires per jorn, 1,825,000 visitaires per an.
A l'origina, aqueste bastiment èra apelat palais presidencial, castelet executiu o castelet presidencial. La femna del president Madison, Dolley Madison, l'apelava lo Castèl del President. Es lo president Theodore Roosevelt en 1901 que bailèt lo nom d'Ostal Blanc a aqueste bastiment.
Uruguai
Uruguai (pron. Orogoai, oficialament Republica Orientala d'Uruguai) es un país d'America del Sud, qu'es confrontat al nòrd per Brasil e a l'oèst per Argentina.
Al sud es bordat per lo Riu de la Plata e a l'èst costejat per l'Ocean Atlantic.
La capitala n’es Montevideo.