cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vedisme
Poténcias
L'Homo vedicus viu en plana natura, dins aqueles temps primitius ont l'òme pretend pas encara la dominar, mas ensag de s'adaptar a las circonstanças naturalas de sa vida nomada. Percep lo dinamisme dels eveniments a l'entorn coma de fenomèns, d'apareissons, de manifestacions de poténcias agissentas. A lo sentiment de la preséncia, enré d'aqueles numina, de fòrças occultas, de poténcias amagadas, de poders invisibles que venon per el evidents. A aquela evidéncia correspond lo tèrme sanscrit de Veda.
Aquelas numina, poténcias agissentas, pòdon se mostrar per el beneficas o maleficas. Es vital per el d'ensejar de las influenciar, de las aprivadar, de los menar a servir la prosperitat dels seus pròches. Pels amistosar, utiliza lo poder de la paraula, a cada numen fa correspondre un nomen bastit sus una forma verbala qu'evòca sa foncion. Aquel nom li permet tanben de l'invocar, permetent a sa fòrça oculta de brilhar d'entre los òmes, venent atal un poder benefic e luminós, çò que lo sanscrit dona pel mot deva.
Qualques devas brilhan d'un fuòc d'un poder simple, coma lo Netar es una poténcia que l'accion guida e mena, es invocat al RV 5,50 per que mene aqueles que lo pregan per la riquesa. Fòrça devas correspondon pasmens un fais de poders conjugats que compausan una mena de figura dinamica complèxa que permet son invocacion per l'enonciat d'un sol nom. Indra evòca atal lo poder guerrièr, constituit de totas las poténcias necessàrias per l'exercir.
La traduccion de deva per « dieu » pòt far confusion. Per la cultura vedica lo deva es ni una persona, ni subrenatural. Coma la fàcia amagada de la luna, sas fòrças occultas son d'aquel mond perque lo vedism ne conéis pas d'autres e ignora tot dualisme. Sens èsser una persona es pasmens tutejat, sus un biais poetic, per conviure estrechament amb el. Per l'Homo vedicus es pas un objècte, una causa, una nocion, un concèpte, perque sa mentalitat es ni racionala ni scientifica.
Lo panteon vedic vòl presentar lo dinamisme dels fenomèns naturals, comprendre las activitats de las fòrças amagadas coma los interaccions, per los influenciar, tant que pòt, per la fòrça de sacrifici e trobar atal lo mejans de coexistir amb elas.
Deva
La filosofia occidentala considèra Dieu coma « principi ontologic unic e suprèma... substéncia imanenta dels èssers... causa transcendanta creant lo mond fòra d'el... tèrme de l'univèrs ». La concepcion vedica del mond es un monisme dinamic ciclic, sens principi e sens tèrme, sens distinccion entre imanéncia e transcendéncia, que lo fondament es pas un Èsser superior mas una mena de poténcias agissentas numinosas que se manifestan dins los fenomèns, aqueles de la natura e aqueles del mental uman.
Indra e Ashvins
इन्द्र Indra es lo deva mai mencionat dins lo Rig Veda ; dos cent cinquanta imnes li son consacrats.
Soma
Lo सोम Soma evòca una poténcia agissenta importanta pendent lo sacrifici. Rei de las plantas, de las aigas, rei del mond, Soma designa l'esséncia de la viada e tot çò que l'anima - los Bramana l'identifican a la luna.
Un cicle (mandala) entièr, lo noven, es consacrat a onorar lo poder de Soma.
Agni
अग्नि Agni es lo deva mai important, après Indra e Soma, de la Rigveda samhita.
Varuna e Aditya
Un आदित्य Aditya es un filh de la divesa अदिति Aditi que simbolisa lo non limitat de l'univèrs de la libertat.
A costat dels devas, i a un autre grope de poténcias agissentas numinosas, los Asuras, qu'acabon per èsser assimilatss als demons, enemics dels dieus.
वरुण Varuna e मित्र Mitra menan los Âditya, que s'atribuisson las mèsmes caracteristicas qu'aquelas de Varuna.
Rudra
रुद्र Rudra (en sanscrit, « aquel que rugís » o « lo roge »), es lo dieu de la Tempèsta e de la Devastacion.
Vishnó
विष्णु Vishnó, es pauc citat dins las Rig Veda.
Visve deva
Ushas, Sûrya, Vâyu, los Apsaras, Parjanya, Aryaman, Prajâpati e Yama, son de divinitats minoras.
Rites
thumb|right|190px|Asvamedha es lo sacrifici del caval
Rites magics
Las accions ritualas pendent lo sacrifici vedic s'adressan als devas que la poténcia pòt èsser influenciada, fins donar ajuda e favors al requerent. Los rites son de tecnicas utilas per esmòure de poténcias o los portaires de poténcias. L'element magic es doncas escaçament absent del ritual vedic.
L'òme
Purusha ( पुरुष ) es lo Mascle primordial.
Rita (en sanscrit, "agençament") es la lei impersonala del mond, l'Òrdre cosmic.
Liberacion
Lo moksha significa liberacion.
Saint-Aubin-sur-Loire
Saint-Aubin-sur-Loire es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Istòria
Al cors de la Revolucion francesa, la municipalitat #portar provisoirement lo nom de Bon-Aire-sus-Loire.
Au cours de la Révolution française, la commune porta provisoirement le nom de Bon-Air-sur-Loire.
Avize
Avize es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
La Ville-aux-Bois
La Ville-aux-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Avize
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Ville-aux-Bois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Als eleccions presidencialas de 2012, en lo moment del primièr torn, aquela municipalitat a realizat lo tresen score çò de mès d'elevat de França en favor de François Bayrou amb 46,15 % de las voses exprimidas.
Aux élections présidentielles de 2012, lors du premier tour, cette commune a réalisé le troisième score le plus élevé de France en faveur de François Bayrou avec 46,15 % des voix exprimées.
Vaporwave
Interpretacions
La vaporwave es un genre musical pròpri al ciberespaci interpretat coma una critica distopica del capitalisme dins la vena del ciberpunk. Lo critic musical Adam Harper del Dummy Mag, descrich lo genre coma.
Lo tèrme « vaporwave » pòt tanben èsser una referéncia a l'estil planant dels tròçs. 情報デスクVIRTUAL, chafre de Vektroid, descrich son album 札幌コンテンポラリー coma una e una.
Mancera de Abajo
Mancera de Abajo es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Mottereau
Mottereau es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Economia de Macedònia del Nòrd
Abans de l'independéncia, Macedònia èra la republica mai paura d'Iogoslavia. Actualament, la Republica de Macedònia del Nòrd contunha a èsser un dels païses pus paures d'Euròpa. Lo país a un vast sector economica informala.
Mottereau
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rasac d'Aimet
Rasac d'Aimet, foneticament [ra’ʐɒ] [dɛj’me] (Razac-d'Eymet en francés), es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
La prononciacion es [ra’ʐɒ] [dɛj’me]. Rasac (atestacions Resaco cap a 1117, Parochia Santa Maria de Resac, en 1117 e Ressacum en 1556) vendriá d'un nom d'òme germanic [latinizat] Radacus (Tanet e Hordé) d'un nom d'òme latin Rasius, Ratius, o del mot gallés ratis, « falguièra » (Dauzat e Rostaing; Delamarre, solament per la propietat de las falguièras), o d'un nom gallo-roman Rhetius (site de las comunas de Dordonha) acompanhat de -acum, , , , latinizacion del sufixe celtic -*acon. Rasac èra donc probablament una anciana granda propietat gallo-romana. Un nom de persona Rhetius, puslèu que Ra-, a l'avantatge, pr'aquò, d'explicar la primièra sillaba de las fòrmas ancianas. Aimet se referís a la vila vesina, capluèc del canton que Rasac ne'n depend dempuèi la Revolucion.
Bassemberg
Geografia
Bassemberg Se tròba a mens de dos quilomètres al sud-oèst de Villé e forma la primièra municipalitat en remontant la vallée del Giessen de Urbeis. La superficie s'estend sus 178 a e se décompose en dos sectors plan desparièrs separats per la vallée del Giessen.
Lo vilatge se tròba a 280 mètres d'altitud, al pè del serral de la Honel. La siá situacion prèpa del Giessen la protegís pas pas cregudas del riu.
Bassemberg se trouve à moins de deux kilomètres au sud-ouest de Villé et forme la première commune en remontant la vallée du Giessen d'Urbeis. La superficie s'étend sur 178 ha et se décompose en deux secteurs bien distincts séparés par la vallée du Giessen.
Le village se trouve à 280 mètres d'altitude, au pied du coteau de la Honel. Sa situation proche du Giessen ne la protège pas des crues de la rivière.
Transoxiana
Transoxiana es una region istorica d'Asia Centrala. Situada en delà dau fluvi Oxus, sa vila pus importanta èra Samarcanda e son economia èra principalament centrada sus lei cambis de marchandisas que passavan lòng de la Rota de la Seda. La region èra generalament politicament fragmentada car cada vila importanta èra independenta ò fòrça autonòma. Uei, correspònd mai ò mens a la partida occidentala de Tatgiquistan e a la mitat orientala d'Ozbequistan. Dins lei tèxtes modèrnes, lo tèrme s'utiliza per parlar de la region avans lo sègle VIII. Pasmens, dins d'obratges pus ancians, pòu designar la region durant de periòdes ulteriors.
El Manzano
El Manzano es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sifilis
thumb|250px|La bacteria Trepanoma pallidum La sifilis, o mai scientificament la trepanomatòsi, es una malautiá infecciosa de transmission sexuala qu'es causada per una bacteria espiroqueta, la Treponema pallidum. Dempuèi 1998 es coneguda la sequéncia del genòma d'aquesta infeccion.
Barr (Bas Ren)
Barr en alemannisch (Barr en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
left|thumb|250px|Una carrièra de Barr La localité se appuie sus las contreforts del massís dels Vòges al pè del mont Sainte-Odile e a 8 km al sud de Obernai. A traversat per la Kirneck, afluent del Andlau e jos-afluent del Ill. Barr Es capital viticole de Alsace amb la siá mai anciana fièra als vins de Alsace (mai de 100 ans) e la siá istorica "Fèsta de las vendanges" #que se desenrotlla tradicionalament lo primièr week end d'octòbre.
Istòria
Malgrat que la primièra traça escricha, en mencionant lo vilatge de Barr jol nom de Barru, data de l'an 788, los istorians pensan qu'aquel luòc a #èsser ocupat plan abans, coma lo pròvan los nombroses vestigis préhistoriques de l'edat del fèrre e de l'edat del bronze descobèrt en lo sector.
Pendent la Guèrra de Trenta Ans i aguèt a sofrir Imperiales, dels Suedeses e dels Franceses, mas mens que los pòbles environnants. En lo conflicte #que #opausar Louis XIV a Estrasburg la vila i aguèt ocupat pels Franceses ; l'omicidi d'un oficiar per un abitant #portar en représailles l'incendi de la vila..
La reconstruction #èsser rapida e pel continuament Barr pas #conéisser mai de catastròfa d'aquel genre, se li calguèt quitament sosténer al passatge de tropas #que lududes #caler manténer.
A un procès #que li caliá durar près d'un sègle #opausar los localités de la distincion de Barr dins la vila d'Estrasburg, la siá suzerain, #que reivindicava la totalitat dels bòsques de la siá vassale. En 1763, una primièra decision en #atribuir lo tèrç a Estrasburg ; i i aguèt crida e aquel pas #èsser #qu'en 1836, jos la Monarchie de Julhet, que lo verdict #èsser definitivament confirmat. I a encara una quarentena d'ans, de vièlhs Barrois trucavan la part possedida per Estrasburg de r g'stohlne Wàld, lo bòsc volat. Mas s'es totjorn lo lairon de quauquarrés : a egalament, Estrasburg #far bastir, en tota legalitat, un pichon canal #que détournait cap a la Kirneck una part de las aigas #que lor auriá calgut arribar a Andlau, e i a una cinquantena d'ans, de vièlhs Andloviens parlavan encara de la g'stohlnes Wasser, de la aiga volada. Uèi aquela bandèja apareis tanben desbrembada de part e d'autra ; sembla quitament que l'actual municipalité barroise conesca pas mai l'existéncia del canal (encara mantengut en los ans ochanta) e, la natura en reprenent los sieus dreches, las aigas tornaràn benlèu lèu a Andlau.
De violentes combats i #opausar en 1944 Alemands nazis e Americanes. Labors Consultadas: Annuaire de la Societat d'Istòria e de Arqueologia de Dambach-la-Vila, Barr e Obernai, 1993 (pp. 99 e suiv.), 2004 (pp. 81 e suiv.)
Même si la première trace écrite, mentionnant le village de Barr sous le nom de Barru, date de l’année 788, les historiens pensent que ce site a été occupé bien avant, comme le prouvent les nombreux vestiges préhistoriques de l’âge du fer et de l’âge du bronze découverts dans le secteur.
À l'origine propriété impériale, la ville fut cédée par les Habsbourg à Nicolas Ziegler en 1522, puis transformée en franc-alleu trois ans plus tard. Par la suite ses fils la vendirent à la ville de Strasbourg, dont elle dut épouser la cause dans la guerre qui opposa Strasbourg protestant aux Lorrains catholiques. En 1592, ceux-ci brûlèrent le château, la maison commune et soixante-dix habitations, et torturèrent plusieurs habitants.
Pendant la Guerre de Trente Ans elle eut à souffrir des Impériaux, des Suédois et des Français, mais moins que les villages environnants. Dans le conflit qui opposa Louis XIV à Strasbourg la ville fut occupée par les Français ; le meurtre d'un officier par un habitant amena en représailles l'incendie de la ville..
La reconstruction fut rapide et par la suite Barr ne connut plus de catastrophe de ce genre, même s'il dut supporter le passage de troupes qu'il lui fallut entretenir.
Au un procès qui devait durer près d'un siècle opposa les localités de la seigneurie de Barr à la ville de Strasbourg, leur suzerain, qui revendiquait la totalité des forêts de sa vassale. En 1763, une première décision en attribua le tiers à Strasbourg ; il y eut appel et ce ne fut qu'en 1836, sous la Monarchie de Juillet, que le verdict fut définitivement confirmé. Il y a encore une quarantaine d'années, de vieux Barrois appelaient la partie possédée par Strasbourg d'r g'stohlne Wàld, la forêt volée. Mais on est toujours le voleur de quelqu’un : au également, Strasbourg fit construire, en toute légalité, un petit canal qui détournait vers la Kirneck une partie des eaux qui auraient dû arriver à Andlau, et il y a une cinquantaine d’années, de vieux Andloviens parlaient encore du g'stohlnes Wasser, de l’eau volée. Aujourd’hui cette affaire elle aussi paraît oubliée de part et d’autre ; il semble même que l’actuelle municipalité barroise ne connaisse plus l’existence du canal (encore entretenu dans les années quatre-vingt) et, la nature reprenant ses droits, les eaux retourneront peut-être bientôt à Andlau.
De violents combats y opposèrent en 1944 Allemands nazis et Américains. Ouvrages consultés: Annuaire de la Société d'Histoire et d'Archéologie de Dambach-la-Ville, Barr et Obernai, 1993 (pp. 99 et suiv.), 2004 (pp. 81 et suiv.)
Arthur Penn
Arthur Hiller Penn (Filadèlfia, 27 de setembre de 1922 – Nòva York, 28 de setembre de 2010) foguèt un cineasta e productor de films american. Dirigiguèt mantun film aclamat per la critica dins las annadas 1960, coma per exemple The Chase e Bonnie and Clyde.
Crònica
Una crònica (var. cronica) es una seguida de fachs istorics consignats dins l’òrdre dau sieu debanar. En règla generala, lo racònte dona la mema importança ai eveniments locals e generaus vists per l'autor e non cèrca a estudiar lu sieus causas. Per aquela rason, lo cronicaire non es considerat coma un istorian.
Jim Meskimen
James Ross "Jim" Meskimen es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
La Quinte
La Quinte es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Brenhac
Brenhac (Brignac-la-Plaine en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Martiago
Martiago es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Estanh (Avairon)
Estanh (Estaing en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn. 250px|left|thumbVista generala d'Estanh. Aquel pichon borg situat en una vòlta d'Òlt qu'encamba un pont vièlh gotic, es famosa pel sieu castèl, bastit pels comtes d'Estanh al sègle XVIen.
Istòria
La familha d'Estanh foguèt una de las mai poderosas de Roergue entre los sègles XIII e XVIII, periòde en que s'atudèt.
Lo nom d'Estanh foguèt pres en 1922 per divèrses membres de la familha Giscard.
Evagri d'Epifania
Evagri d'Epifania (vèrs 536 - 594) foguèt un istorian bizantin. Fa partida deis istorians eclesiastics principaus de l'Antiquitat tardiva.
Son òbra principala es una Istòria eclesiastica de sièis libres escricha de 593 a 594. Conta l'istòria de la Glèisa sus lo periòde 431-593. Son trabalh foguèt caracterizat per l'acceptacion dau subrenaturau (racòntes de miracles), l'utilizacion de documents autentics e l'abséncia de jutjaments sectaris còntra leis eretics dau periòde.
Forèst de Blanchafòrt
vinheta|La forèst lemosina de Blanchafòrt foguèt considerada pendent fòrça temps coma un bòsc encantat. La Forèst de Blanchafòrt es situada a la communa de La Grauliera en Corresa. Es un bòsc de garrics considerat tradicionalament coma encantat. Es una forèst coneguda per sos mites e la sieuna fònt d'aiga miraculosa. Es vesitada pendent tot l'an per d'aimants dels luòcs encantats. En 2014, foguèt dubèrta una dralha comunala per los visitaires. I a divèrsas estacions ont conéisser l'istòria, la fauna e la flora del bòsc. Un escultor local trabalhèt sus 5 d'aquelas estacions e i a d'esculturas sieunas al paisatge long del camin.
Origina del nom
Lo nom de "Blanchafòrt" auriá una relacion amb lo Chastèl de Blancha de Castelha que i seriá demorada una nuèch a l'epòca medievala. La legenda del Bòsc de Blanchafòrt afirma que i aguèt, un còp, una tempèsta e qu'un desconegut seriá estat acolhit per una paubròta vielha que èra estada foragetada pels abitants de la vila de Blanchafòrt. L'òme auriá sauvat apuèi aquela vielhòta quand la vila dofguèt destrusida. Una fònt, nomenada la "Fònt de l'Ermita", marca lo luòc ont i aguèt la cabana d'aquela vielha femna. Una pièra prèp de la fònt illustra tanben aquel mite: une cabra seriá estada aucida per un beleg e seriá estada convertida en pèira.
Beauvain
Beauvain es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Lo vilatge a situat sus la linha de parteja d'aigas entre la Atlantic e la Mange.
Lo bourg de Beauvain a situat sus tres comunas #que se tòcan :
Le village est situé sur la ligne de partage des eaux entre l'Atlantique et la Manche.
Le bourg de Beauvain est situé sur trois communes qui se touchent :
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Condamina e lo Chastelar
La Condamina e lo Chastelar (La Condamine-Châtelard en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cudot
Cudot es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Jòrgi Phrantzès
Jòrgi Phrantzès (1401-1478) foguèt un diplomata e un escrivan bizantin de la fin de l'Empèri.
Herbie Hancock
Herbie Hancock (nascut Herbert Jeffrey Hancock en 1940) es un musician american de jazz experimental, amb elements del bebop, funk e electro funk.
Cònte
Un cònte (var. conte) es una istòria, sovent corta, qu’a per subjècte d'aventuras imaginari ò fantastiqui. Foàrça còntes fan partida de la literatura populara orala. Totun, existisse tanben de còntes escrichs que poàdon èstre restacats a un autor, una epòca ò un movement. En rason d'aqueli originas populari, lo cònte demòra un genre malaisat de definir e sovent considerat coma un genre segondari. En mai d'aquò, pòu èstre confondut emb de formas pròchas coma la novèla e la faula. Ensin, dins lo corrent de la sieu istòria, lo cònte a conoissut de variacions importanti e formas multipli qu’explícon sa popularitat dins la literatura anciana e actuala.
Cafè
thumbnail|300px|right|Una tassa de cafè
Lo cafè es una beguda estimulanta e de gost amargant obtenguda a partir de las granas tauridas d'arbrilhons tropicals del genre Coffea. Las quitas granas son tanben nomenadas cafè. Lo cafè es aprèp lo tè una de las begudas pus espandidas al mond. Son efièch estimulant es degut a l'alcaloïde que conten: la cafeïna. thumb|right|230px|Granas de cafè tauridas La cultura del cafè es fòrça desvolopada dins de nombroses païses tropicals, dins de plantacions que cultivan per los mercats d'exportacion. Lo cafè es un dels principals produches d'origina agricòla escambiats suls mercats internacionals, e sovent una contribucion màger a las exportacions de las regions productrises.
Mireya Moscoso
Mireya Elisa Moscoso Rodríguez de Arias (n. 1946) dessenhaira d'interiors, foguèt la primièra femna elegida presidenta de Panamà, entre 1999 e 2004.
Rasac
Rasac pòt designar:
Jeju-do
es una província autonòma de Corèa del Sud.
Treant-Felger
Treant-Felger en breton ( Trans-la-Forêt en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Geografia
Trans-Lo-Bòsc se situa al sud del costat de Plena-Fougères, #que lududes-quitament voreja la baia del mont Sant-Michel (los polders de Sant-Georges-de-Gréhaigne, Sant-Broladre e Roz-sus-Couesnon an #èsser ganhats a sus la dicha baia). La municipalitat de Trans-lo-Bòsc deu lo sieu nom als bòsques #qu'ocupan la siá part meridionala e #que constituisson una part del bòsc de Villecartier. La municipalitat es a en dominant rurala amb una populacion de 590 abitants, ont l'agricultura ocupa un luòc important. A traversat per dos ruisseaux, Lo Pichon Hermitage #que ven del étang de Ciutat-Cartier e #que talha la RD 155 sus la rota de Sant-Malo a Fougères, e lo ruisseau del Chesnelais #que pren la siá font al luòc-ditz La Chesnelais sus la rota cap a Combourg ; aqueles dos ruisseaux se prenon de contunh sul banc de Plena-Fougères (près de Beaurepére) al Marais del Mesnil. S'apond sieus lo ruisseau del Passatge-Gérault en venent de Sans, ailà lo cors d'aiga partís prene lo Couesnon al Pont de las Barras sus la rota de Pontorson a Sougéal. A l'oèst de la municipalitat, lo Guyoult servís de limit amb la municipalitat de La Boussac.
Trans-la-Forêt se situe au sud du canton de Felger, qui lui-même borde la baie du mont Saint-Michel (les polders de Saint-Georges-de-Gréhaigne, Saint-Broladre et Roz-sur-Couesnon ont été gagnés au sur la dite baie). La commune de Trans-la-Forêt doit son nom aux bois qui occupent sa partie méridionale et qui constituent une partie de la forêt de Villecartier. La commune est à dominante rurale avec une population de 590 habitants, où l'agriculture occupe une place importante. Elle est traversé par deux ruisseaux, Le Petit Hermitage qui vient de l'étang de Ville-Cartier et qui coupe la RD 155 sur la route de Saint-Malo à Fougères, et le ruisseau du Chesnelais qui prend sa source au lieu-dit La Chesnelais sur la route vers Combourg ; ces deux ruisseaux se rejoignent ensuite sur le banc de Pleine-Fougères (près de Beaurepére) au Marais du Mesnil. S'ajoute à eux le ruisseau du Pas-Gérault venant de Sains, là le cours d'eau part rejoindre le Couesnon au Pont des Barres sur la route de Pontorson à Sougéal. À l'ouest de la commune, le Guyoult sert de limite avec la commune de La Boussac.
Istòria
En lo moment de la batalha de Trans, en 939, los Bretons son victorieux contra las Normands. Aquela data del 1er en agost a celebrat longtemps après en Bretanha. Uèi, se pòt encara observar las traces dels dos camps fortificats als environs del étang de Ruffien. Dels fossés environan dos espacis #que lor caliá èsser environats d'una estacada. En 1235, la familha de Villeneuve #que las de la Villarmois ne son los descendents, a citat en l'archiu de la noblesa (QUID 2004). La populacion de la municipalitat es favorabla als cambiaments aportats per la Revolucion francesa, sustot après la fin de la Terror. La principala celèbra revolucionària es aquela en celebrant l'anniversari del execucion de Louis XVI, acompanhada d'un serment d'òdi a la royauté e a la anarchie, celebrada a partir de 1795 ; se célèbrait tanben a aquela epòca revolucionària la fondacion de la Republica (21 de setembre) e la fèsta de la Joenessa (prima).
Lors de la bataille de Trans, en 939, les Bretons sont victorieux contre les Normands. Cette date du août est célébrée longtemps après en Bretagne. Aujourd'hui, on peut encore observer les traces des deux camps fortifiés aux environs de l'étang de Ruffien. Des fossés entourent deux espaces qui devaient être entourés d'une palissade. En 1235, la famille de Villeneuve dont les de La Villarmois sont les descendants, est citée dans les archives de la noblesse (QUID 2004). La population de la commune est favorable aux changements apportés par la Révolution française, surtout après la fin de la Terreur. La principale fête révolutionnaire est celle célébrant l’anniversaire de l’exécution de Louis XVI, accompagnée d’un serment de haine à la royauté et à l’anarchie, fêtée à partir de 1795 ; on célèbrait aussi à cette époque révolutionnaire la fondation de la République (21 septembre) et la fête de la Jeunesse (printemps).
Bèrna
Bèrna (Bern en alemand; Berne en francés; Berna en italian e en romanch; Bärn en alemanic) es la capitala de Soïssa de facto e sèti de sos organs executius federals.
Berna es lo capluòc del canton de Bèrna e la quatrena vila de Soïssa. Es una vila federala a predominança lingüistica germanofòna. L'aglomeracion de Bèrna compta 300,000 abitants. Es traversada pel riu d'Aar.
Es encartada al Patrimòni Mondial de l'UNESCO.
Sukhoi Su-24
Lo Sukhoi Su-24 es un bombardier tot temps de premiera linha d'origina sovietica. Sa concepcion acomencèt dins lo corrent deis annadas 1960 per luchar còntra lo F-111 estatsunidenc e intrèt en servici dins l'armada sovietica en 1974. 1,400 unitats foguèron produchas e aquel avion èra encara fòrça utilizat en 2012 amb 473 aparelhs en servici (9 avion pus utilizat dins lo mond).
Miquèu Psellos
Miquèu Psellos (1018-1078) foguèt un istorian bizantin.
Probablament nascut dins la capitala de l'Empèri, Constantinòble, èra lo fiu d'un foncionari. Seis estudis li permetèron de faire lo rescòntre de personalitats importantas coma lei futurs patriarcas Constantin Licudes (1059-1063) e Joan VIII (1064-1075) e lo futur emperaire Constantin X Ducas (1059-1067). Venguèt jutje provínciau avans de rintrar a Constantinòble vèrs 1042 onte venguèt secretari au sen de la cancelariá imperiala. A partir d'aqueu periòde, conoguèt una ascension politica importanta e venguèt un conselhier de l'emperaire Constantin IX (1042-1055). Obtenguèt tanben un pòste important au sen de l'Universitat de Constantinòble ambé lo títol onorific de « Cap dei Filosòfs ». Son ròtle politic contunièt durant lo rèine de Miquèu VII Ducas. Son influéncia aumentèt alora e Miquèu Psellos èra pron poderós per participar d'un biais decisiu ai còps d'estat de la fin dau periòde macedonian.
Son òbra d'escrivan es considerabla car Miquèu Psellos escriguèt de tractats sus de subjèctes fòrça variats coma l'etimologia, lo drech, la medecina, la tactica militara... etc. Pasmens, son òbra pus importanta es sa Cronografia, cronica de l'istòria bizantina fòrça centrada sus leis afaires dau palais que va dau començament dau rèine de Basili II en 976 a aqueu de Nicèfor III Botaniatès en 1078.
Nebosan
Nebosan qu'es un parçan d'Occitània situat en e mei o mens en. La soa vila principau qu'es Sent Gaudenç.
Toponimia
Nebosan es atestat jos la forma Neboysan (òc ancian) en 1398. Eth nom de Nebosan que seré benlhèu eth d'un comte [o vescomte] *Nepotianus cargat d'administrar era region. En eras regions pirenencas, eths noms de país que son formats dab un nom de persona seguit d'eth sufixe -anum (implicitament, en aqueth cas particular, eth sufixe qu'ei dejà contengut en eth nom de persona): Tursan, Marsan (parçan), Gavardan, Lavedan; mei au nòrd, qu'ei eth sufixe -acum (F. Lot qu'escriu -iacum) : Fesençac (de Fidentius), Pardiac (de Pardus), Astarac (d'Asterius), Armanhac (d'Arminius).
Istòria
Ferdinand Lot qu'associa mei o mens Neurest (eth país deths onobrisates) e Nebosan : « (Ciutat) qu'ei incontestablament eth caplòc deth Nebosan » (mès eths limits deras circonscripcions feudalas non coïncideishen exactament dab eths limits de pòbles antics).
Politicament, Nebosan, ahonit dens Comenge, qu'i estó incorporat cap ara fin deth sègle XII. Ath sègle XII, qu'èra demorat autonòm. En un bornatge deth comtat de Bigòrra, qui data, çò sembla, de 1283, qu'ei escriut: Lo comtat de Begorra confronto de sol lebante [a l'èst]... ab las peyras fytadas... del bescondats del Nebozan (Ferdinand Lot que senhala eth tèxte en gascon qu'ei ua traduccion posteriora deth originau latin; en 1083, i a pas enqüèra cap tèxte administratiu en gascon).
Era partida occidentau de Nebosan qu'èra religiosament en era diocèsi de Bigòrra. Com eths onobrisates avèn un territòri petitòt, era Glèisa no'u donè cap diocèsi e, religiosament, eth territòri qu'estó aplegat ara diocèsi e civitas de Bigòrra.
Montagut de Savés
Montagut de Savés o Montagut Savés (Montégut-Savès en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Comuna situada dens lo Savés suu Aussoa a 40 km cap sud-èst d'Aush. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Montagut qu'es format deu latin mons [> montem] e deu latin acutus, « ponchut, puntut ». Segon Negre, Montagut qu'es format de l'occitan mont e adjectiu agut. Qu'es un nom medievau qui correspond sovent a un castèth hòrt, e que donavan dens l'intencion d'avertir los enemics que lo castèth seré de mau prénguer.
Lescheraines
Lescheraines en arpitan (Lescheraines en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
A situat a la cœur del massís dels Bauges.
Elle est située au cœur du massif des Bauges.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al Mièja Edat la familha de las Métral de Desingy i deten una ostal fòrt. A aquerit a la s-|XIV|e}} per Texans De allèves, Amb la juridiction, rotas e dreches #qu'en dépendaient e ne recep l'investidura e la mestralie.
Au Moyen Âge la famille des Métral de Desingy y détient une maison forte. Elle est acquise au par Jean D'allèves, avec la juridiction, routes et droits qui en dépendaient et en reçoit l'investiture et la mestralie.
William Shakespeare
thumb|right|250px|William Shakespeare, lo [[Retrach de Chandor]] William Shakespeare, (batejat lo 26 d'abril de 1564 - mòrt lo 23 d'abril de 1616) èra un poèta e dramaturg anglés, generalament considerat coma lo mai grand escrivan de lenga anglesa e lo dramaturg màger de tota la literatura. Es sovent escaissat lo o lo. Las òbras que daissa, entre las qualas qualques trabalhs collaboratius, son constituidas per 38 pèças de teatre, 154 sonets, dos longs poèmas narratius, e mantun autre poèma. Sas pèças foguèron traduchas dins un grand nombre de lengas e son demest las pus jogadas al mond.
Shakespeare nasquèt e cresquèt a Stratford-upon-Avon. A 18 ans, se maridèt a Anne Hathaway, que li balhèt tres mainatges: Susanna, e los bessons Hamnet e Judith. Entre 1585 e 1592, comencèt d'aver de succès a Londres coma actor, escrivan, e proprietari de parts dins una tropa d'actors dicha Lord Chamberlain's Men, que serà mai tard sonada King's Men. Sembla que se retirèt a Stratford cap a 1613, ont moriguèt tres ans pus tard.
Shakespeare produsiguèt la màger part de sas òbras famosas entre 1589 e 1613. Sas primièras pèças èran mai que mai de comedias e d'istòrias, genre que portèt a son trescòl de sofisticacion e de qualitat artistica a la fin del sègle XVI. Escriguèt alara mantuna tragedia fins cap a 1608, entre las qualas Hamlet, King Lear, e Macbeth, consideradas coma èsser demest las melhoras òbras en lenga anglesa.
Las pèças
Las pèças cononicas son:
Nota: Las pèças marcada d'un asterisc (*) son ara abitualament consideradas coma "darrièras romanças". Las pèças marcadas amb dos asteriscs (**) son a vegadas nomenadas "pèças problematicas". Las doas pèças marcadas de tres asteriscs (***) son pas incluidas dins lo Primièr Fòlio.
Al Pacino
Alfredo James Pacino, mai conegut coma Al Pacino (Nòva York, 25 d'abril de 1940) es un actor, realizador e productor de cinèma american. Venguèt famós internacionalament gràcias a son ròtle de Michael Corleone dins Lo Pairin. D'autras interpretacions coma la de Frank Serpico dins Serpico e Tony Montana dins Scarface consolidèron e faguèron créisser sa notorietat. Ganhèt l'Oscar del melhor actor en 1992 per son ròtle dins Scent of a Woman de Martin Brest.
William Shakespeare
Los sonets
Los sonets de Shakespeare es lo títol d'una colleccion de 154 sonets que cobrís de tèmas coma lo passatge del temps, l'amor, la beutat e la mortalitat. Los primièrs 126 sonets son adressats a un jovent; los darrièrs 28 a una joventa.
Los sonets al jovent exprimisson de biais irresistible, l'amor obsessional. Lo tèma màger del debat es de totjorn se demora platonic o ven fisic. Los primièrs 17 poèmas, (procreation sonnets), son adreissats al jovent li demandant de que se marride e aja d'enfants per qu'immortalizèsse sa beutat la passant a la generacion venenta. D'autres sonets exprimisson l'amor de l'orator pel jovent; groar de solitud, mort, e la brevetat de la vida; sembla criticar lo jovent per estimar mai un poèta rival; exprimís de sentiments ambigús per la mestressa de l'orator; e fa un jòc de mot sul nom del pèta. Los darrièrs dos sonets son de tractaments allegorics dels epigramas grècs en referéncia al "pichon dieu de l'amor" Cupidon.
Referéncias
(Traducccion d'una part de l'article de la Wikipèdia en anglés)
Sanguinet
Sanguinet  (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona de Bòrn, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Georg Lukács
Georg Lukács (tanben György Lukács, nascut Löwinger György Bernát en 1885, m. en 1971) foguèt un filosòf marxista ongrian e tanben critic de literatura.
Sanguinet
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [səŋgi'nœt]. Las fòrmas ancianas que son Losa, au sègle II (Itinerari d'Antonin), par de Sanguinet en 1274, de Sanguineto, en latin, en 1296, de Sanguinède, en 1305, Senct-Guinet en 1478, Arnaud de Losa en 1478, Sanguinet (mapas de 1630, deu sègle XVII, shens data, de 1647, de 1651 e de 1733).
Lo nom qu'ei format de sanguin dab lo sufixe collectiu vegetal -et, çò qui dona lo sens de « lòc on los sanguins créishen ». Lo nom que serví a l'Edat Mejana a nommar l'aglomeracion navèra creada au sud-oèst de l'estacion antica de Losa (vienuda adara lo quartièr de Losa), sus l'itinerari costèr de Bordèu cap a l'Espanha.
Lo toponime Losa qu'ei probablament un idronime prelatin (cf. basco lohitz, collectiu o frequentatiu, basat sus lohi, « alluvion, brauda, hanga »).
Istòria
Quan los piquèirs se formèn, lo nivèu de las aigas deu riu Gorga que montè e lo lac s'installè; los establiments umans que's desplacèn; qu'an trobat atau tres sites arqueologics sublacustres (prumèra Edat deu Hèr, segonda Edat deu Hèr e epòca galloromana), dab un important mobiliari, dont desenas de pirògas monoxilas.
Au nòrd-èst deu borg que's tròba l'estacion antica de Losa (vienuda adara lo quartièr de Losa), sus l'itinerari costèr de Bordèu cap a l'Espanha.
Masueco
Masueco es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Martinamor
Martinamor es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Subligny (Iona)
Subligny  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Runan
Runan en breton ( Runan en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Monastèri de Debre Libanos
Lo monastèri de Debre Libanos es un monastèri etiopian ortodox situat a aperaquí 120 km au nòrd-oèst de la capitala Addis Abeda. Es lo pus important dau país e lo superior dau monastèri foguèt lòngtemps lo cap de totei lei monges etiopians.
Foguèt fondat en 1284 per Takla Haymanot dins un endrech dich Gerarya. Fins au 26 de decembre de 1445, foguèt dich Dabra Asbo. Lei bastiments subiguèron mai d'una reconstruccion. En particular, lo monastèri foguèt pilhat e destruch en 1532 per lei tropas d'Ahmad ibn Ibrahim. Puei, ambé lo transferiment de la capitala d'Etiopia dins la vila de Gondar dins lo corrent dau sègle XVII, Debre Libanos èra alunchat dau poder e foguèt en partida delaissat. Enfin, en 1937, leis Italians chaplèron lei monges per venjar un atemptat còntra lo vice-rèi Rodolfo Graziani.
Viladubèrt
Viladubèrt (Vilo-Dubert en nòrma mistralenca e Bilodubért en grafia de Savartés ; Villedubert en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Monastèri de Montserrat
right|thumb|250px|Monastèri de Montserrat Santa Maria de Montserrat es un monastèri benedictin situat sus la montanha de Montserrat, dins lo municipi de Monistrol de Montserrat (Bages), a una nautor de 720 m sul nivèl de la mar. Es un dels simbòls mai importants per Catalonha e es vengut un ponch de pelegrinatge pels cresents e de visita obligada pels toristas.
Istòria
L'origina del monastèri es incèrta. Se sap que, cap a 1011, un monge que veniá del monastèri de Santa Maria de Ripoll arribèt a la montanha per se prendre carga del monastèri de Santa Cecília, çò que fasiá que lo cenòbi passava jols òrdres de l'abat Oliba de Ripoll. Santa Cecília acceptèt pas aquesta situacion novèla e Oliba decidiguèt de fondar lo monastèri de Santa Maria a l'endrech ont èra un ancian ermitatge del meteis nom. A partir del 1082, Santa Maria va passar a tenir abat pròpri e quitèt de dependre del de Ripoll. thumb|right|300px|Lo monastèri vist dempuèi la ròca de Sant Jaume
Aqueste ermitatge èra vengut lo mai important de totes los que i aviá sus la sèrra gràcias a l'imatge de la Maire de Dieu que i èra venerada dempuèi l'annada 880. Lèu lo monastèri venguèt un santuari, çò que li portèt benefici, ja que las donacions e las almòinas recebudas li permetèron de créisser e créisser de forma constanta. A la fin del sègle XII, l'abat regent demandèt que se permetèsse d'aumentar la comunitat de monges fins a dotze, valent a dire lo nombre minimal per tal que se poguèsse considerar abadiá.
Navegador web
vinheta|300px| Firefox 2 mostrant Wikipèdia. Un navegador web (var. navigator web) es una aplicacion que permet a l'utilizaire de recuperar e reproduire de documents d'ipertèxte, generalament escrits en HTML, dempuèi un servidor web situat dins quin luòc del mond que siá. Aqueste malhum es conegut coma Telaranha mondiala o World Wide Web (WWW). Los navegadors actuals permeton de mostrar de grafics, sequéncias de vidèo, sons, animacions e programas divèrs a mai de tèxtes e ligams.
Monastèri de Montserrat
Istòria
Lo sègle seguent foguèt lo del començament de la lucha de Montserrat per obtenir l'independéncia del monastèri de Ripoll. Durant lo Cisma d'Occident, lo priorat de Montserrat demorèt fisèl al papa de Roma, a mai se lo monastèri de Ripoll prestava son supòrt a Benesech XIII. Lo sobeiran catalan Martin l'Uman aconselhèt a Benesech XIII que transformèsse Montserrat de priorat en abadiá e i metèsse a la cima coma primièr abat Marc de Villalba, qu' èra cap de Ripoll dempuèi 1408. Lo 10 de març de 1409, una butla papala de Benesech XIII creèt l'abadiá de Montserrat. Malgrat aquò, Ripoll contunhava de gardar cèrts privilegis sus Montserrat. La tenacitat de son primièr abat li permetèt d'obtenir una butla del papa Eugèni IV, l'11 de març de 1431, qu'aliberava definitivament Montserrat de tota mena de servitud.
thumb|left|300px|Vista de la part de darrièr del monastèri, amb la capçalera En 1493, Montserrat perdèt tornarmai l'autonomia. Lo rei Ferran lo Catolic mandèt al monastèri 14 monges que venián de Valhadolid e Montserrat ne venguèt a dependre de la congregacion d'aquela vila espanhòla. Pendent los sègles posteriors s'i van succedir los abats catalans e castellans. Aquela meteissa annada de 1493, un monge del monastèri, Bernat de Boïl, acompanhèt Cristòl Colomb dins un de sos viatges en America, çò que menèt a l'expansion del culte de la Maire de Dieu de Montserrat sus aquel continent.
Lo sègle XIX foguèt particularament tragic per Montserrat: lo monastèri foguèt incendiat dos còps per las tropas napoleonianas, en 1811 e en 1812; e en 1835 patiguèt una exclaustracion en seguida de la desamortizacion de Mendizábal. Lo monastèri foguèt saquejat e incendiat e mantun tresaur se perdèt d'un biais definitiu.
L'exclaustracion durèt pas gaire e en 1844 se restabliguèt la vida dins lo monastèri. La congregacion de Valhadolid aviá desaparegut, rason per la qual Montserrat tornèt a recobrar l'independéncia eclesiastica. Calguèt restaurar l'edifici completament, vist que demoravan pas que que las parets. Dempuèi aquèl temps, lo monastèri de Santa Maria de Montserrat a pas quitat de créisser e actualament (2006) a una de las melhoras bibliotecas de Catalonha. La congregacion actuala es formada per un centenat de monges. A mai, dins lo monastèri i vivon los enfants que compausan l'Escolania de Montserrat, considerada l'escòla de cant mai anciana d'Euròpa, ja que foguèt fondada pendent lo sègle XIII.
Lo monastèri
La basilica de Montserrat es facha d'una sola nau. Foguèt bastida tornarmai completament al sègle XIX. A l'entorn d'aquesta nau unica se situan mai d'una capèla. La nau es sostenguda per de colomnas centralas, amb de talles de fusta de Josep Llimona. A la capçalera son situats l'autar màger e lo còr.
Tot bèl just ensús de l'autar màger i a lo cambril de la Maire de Dieu, que s'i accedeix aprèp aver passat una portalada d'alabastre en la qual apareisson divèrsas scènas bíblicas.
Lo refectòri que data del sègle XVII foguèt reformat en 1925 per Puig i Cadafalch. La partida centrala encabís una mosaïca amb la representacion del Crist, mentre que del costat opausat se pòt veire un triptic amb de scènas de la vida de sant Benesech. Lo monastèri conten un important musèu devesit en tres seccions diferentas: la seccion preïstòrica, ont son expausadas divèrses trobadas arqueologicas de la quita montanha de Montserrat; lo musèu de l'Orient Biblic, amb de material arqueologic ligat a la Bíblia, e la pinacotèca, amb d'òbras dels sègles XVI al XIX. Demest las pinturas del musèu i a d'òbras del Greco, de Dalí e de Picasso.
A la partida exteriora se distribuisson diverses places que servisson per ordenar l'ensems d'edificis dins l'orografia escarpada de la montanha. La plaça de Santa Maria n'es la principala e és la que dóna accès al monastèri; és obra també de Puig i Cadafalch. Dempuèi la plaça se pòt observar la nòva façada del monastèri, construïda per Francesc Folguera amb de pèiras de la quita montanha. A man esquèrra se pòdon veire los vestigis de l'ancian claustre gotic.
Sus la plaça de l'Abat Oliba son situats los edificis que servisson per albergar los pelegrins e los toristas, amb çò que se nomena cel·les e un otèl de tres estelzs. Aquesta plaça es senhorejada per una estatua de bronze, omenatge a aquel fondaire del monastèri. Foguèt auborada en 1933 e es òbra de l'escultor Manuel Xuclà.
La darrièra de las plaças de Montserrat es la de la Santa Creu (Santa Crotz), dedicada a Sant Miquel. La plaça a aqueste nom per encausa de la crotz que i presidís, una òbra de l'escultor Josep Maria Subirachs.
La Maire de Dieu de Montserrat
Segon la legenda, lo primièr imatge de la Verge (en catalan la Mare de Déu de Montserrat, d'escais la Moreneta per encausa de sa pèl negra) foguèt trobat per de pastorets enfants dins una balma en 880, aprèp qu'aguèssen vist de lum sus la montanha. Quand l'avesque s'assabentèt de la nòva, ensagèt de far portar l'imatge fins a Manresa, pr'aquò o poguèt pas far que l'estatua èra tròp pesuga. L'avesque interpretèt aquò coma una volontat de la Maire de Dieu de demorar al lòc ont èra estada trobada. Aital demandèt que foguèsse bastit l'ermitatge de Santa Maria, qu'es l'origina del monastèri actual.
La Verge que i es venerada actualament es una escultura romanica del sègle XII, de fusta d'albar. Representa la Maire de Dieu amb son fanton assetat sus la fauda e fa gaireben 95 centimètres de nautor. Dins la man dreta aganta una esfèra que simboliza l'univèrs; l'enfant Jèsus a la man drecha quilhada per far un signe de benediccion, mentre que dins la man l'esquèrra ten una pinha.
En defòra de la cara e las mans de Maria e de l'enfant Jèsus, l'imatge es pintrat de daurat. La Verge, per contra, es negra, çò que li a donat son escais popular de la Moreneta (la negreta). L'ennegriment de l'escultura es generalament atribuit al fum de las candelas que durant de sègles an cremat a sos pès en signe de veneracion.
L'11 de setembre de 1881, lo papa Leon XIII declarèt oficialament la Maire de Dieu de Montserrat patrona de la diocèsi de Catalonha. Li foguèt tanben concedit lo privilègi d'aver una messa e un ofici pròpris. Sa festivitat se celèbra lo 27 d'abril.
Saint-Wandrille-Rançon
Saint-Wandrille-Rançon es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Es un vilatge situat sul marge drech de la Seine, entre Lo Havre e Roan. Fa partida del Parc natural regional de las Sivelles de la Seine normande e del costat de Caudebec-en-Caux. Es sustot conegut per lo sieu abbaye, lo abbaye de Sant-Wandrille. Los rius Fontenelle e Rançon travèrsan lo vilatge abans de se tirar en la Seine.
C'est un village situé sur la rive droite de la Seine, entre Le Havre et Rouen. Il fait partie du Parc naturel régional des Boucles de la Seine normande et du canton de Caudebec-en-Caux. Il est surtout connu pour son abbaye, l'abbaye de Saint-Wandrille. Les rivières Fontenelle et Rançon traversent le village avant de se jeter dans la Seine.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo luòc a estrossejat pels Vikings a, #çò qu'explica benlèu l'evolucion de Engiponam / de Ressons en Rançon, ne remembrar d'una rançon extracha suls fraires.