cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Senta Aulària d'Òlt
Toponimia
La senta onorada dins lo nom de la comuna es Senta Aulària de Barcelona, en latin Sancta Eulalia, martirizada a Barcelona en 304. L'aferèsi, supression de la vocala iniciala del segond mot, E- d' Eulalia, remplaçada per la vocala finala del primièr, -a de Senta (Dauzat parla d'elision) dona, en partent d' Eulàlia, Aulàlia; puèi Aulària es lo resultat d'una dissimilacion entre consonantas. Lo determinant Òlt es lo nom del flume que i passa.
Lo gentilici es Los Encaulats (los manjaires de cauls/caulets).
Ròcafuèlh
Ròcafuèlh (Roquefeuil en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
thumb|left|300px| Vista dempuèi la Sèrra de Moncamp (Montcalm ?)
Carl Bosch
Carl Bosch (n. en 1874, m.1940) foguèt un quimista alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1931.
Paraula
vinheta|Paraula
En lingüistica, la paraula es l'usatge qu'un locutor fa, a un moment donat, del lengatge. Dins lo lengatge, ansin, la paraula s'opausa a la lenga.
Hispano-Suiza Carmen
Hispano-Suiza Carmen qu'ei un modèl de veitura elèctric de tipe gran torisme que reviscola la marca espanhòla Hispano-Suiza.
Qu ho estreat en 2019 com ua seria limitada d'un prètz d'uns milion e miei d'euros, de personalizar au grat de l'aquisidor dehens l'encastra deu staning de la marca.
Eth automobila pòrte eth nòm de Carmen Mateu (1936-2018), era arrèhilha de Damián Mateu (1864-1935), un des fondadors dera mèrca e president d'aguesta.
Pouillé (Loir e Char)
Pouillé  es una comuna francesa administrada per lo departament de Loir e Char de la region dau Centre .
Geografia
Pouillé A situat en Touraine e mai justament en la vallée del Doncas que. Es aital un vilatge fòrça viticole al mièg dels castèls de la Loire.
Pouillé est situé en Touraine et plus précisément dans la vallée du Cher. C'est ainsi un village très viticole au milieu des châteaux de la Loire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Metazoa
Los metazoaris (del grèc meta, aprèp e zôon, animal, per oposicion als protozoaris) es lo nom modèrne del taxon constituït pels animals (membres del règne animal) multicellulars. Los metazoaris son d'organismes eucariòtas multicellulars mobils eterotròfs (tiran lor energia de la matèria viventa ja constituida) apareguts fa 700 milions d’annadas. Esquematicament, los metazoaris son d'ensembles de cellulas que banhan dins un mitan interior e separats del mitan exterior.
La filogenia dels metazoaris es encara plena d'incertituds. Las taulas çai contra se devon considerar coma un exemple. Òm notarà que la Filogenia modèrna a completament abandonat la nocion d'invertebrat.
Lo caractèr monofiletic del taxon sembla plan establit. En tèrmes mai simples, totes los animals multicellulars an un antecessor comun que totes sos descendents actuals son d'animals multicellulars.
Los metazoaris an una reparticion mondiala, e ocupan totes los mitans, tanben per exemple los fumadors negres.
De legir
Classificacion Filogenetica del vivent per Guillaume Lecointre e Hervé Le Guyader a las edicions Belin
.fox
("guèine", en anglés) es un nom de domeni generic depausat per la companhiá americana Fox Broadcasting Company. Es en servici dempuèi lo 24 de decembre de 2015.
William Fox (1879-1952), nascut Wilhelm Fuchs en Ongria, creèt en 1915 la Fox Film Corporation que venguèt la XXth (puèi XXIst) Century Fox que creèt la television Fox Broadcasting Company.
Pebron
pebron o pebròt designa diversas espècias vegetalas del genre Capsicum. D'unas varietats son picantas e d'autras son doças obtengudas per seleccion. Aquestes cultivars doces produson de fruchs de diferentas colors coma lo roge, lo jaune e l'irange. Lo fruch es tanben consomat jos sa forma verda non madura. Es una planta annala de la familha de las Solanacèas originària de Mexic, d'America centrala e d'America del Sud. La planta es cultivada coma planta d'òrt per sos fruches consomats, cruses o cuèchs, coma legums o coma condiment. Lo tèrme designa a l'encòp lo fruch e la planta.
Saint-Christophe-à-Berry
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Pebron
Lo pebron est l'ingredient indispensable d'unes plats, coma la piperada o la ratatolha, mas pòt tanben servir d'acompanhament.
Descripcion
esquèrra|vinheta|Flor du pebron esquèrra|vinheta|Pebrons en formction Es una planta annala, en clima temperat que resistís pas a las geladas, mas podent viure d'annada en climat tropical. Pòrt quilhat, gaireben arbustiu, fòrça ramificat. Las tijas de la basa tendon a se lignificar. La planta atenh 40 a 50 cm de naut en general après d'una germinacion avent durat de 7 a 15 jorns.
Saint-Christophe-à-Berry
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pebron
Descripcion
Las fuèlhas, altèrnas, lanceoladas, s'acaban en punta, son d'un vert brilhant. Las flors, nombrosas e pichonas, son blancas, de petals soúdats e ponchuts, al nombre de 6 a 8. Lo fruch es una baia d'un tipe particular, la pulpa, pro prima e formant una espècia de capsula entorejant un placenta mai o mens voluminós portant de fòrça granas. Exteriorament, la pèl es lisa e lusenta, de color verd brilhant abans maturitat, pren a maturitat una color viva, mai sovent roja, mas tanben jauna, iranja, violeta, marron, negra…
Las granas son pichonas, planas, reniformas, de color blaquinosa.
Espandiment
Aquesta planta es coneguda qu'à l'estat cultivat. Es belèu originària d'America del Sud e foguèt belèu domesticada al Mexic. Se trapèt de granas vielha de 5000 ans dins d'escacions arqueologicas al Mexic.
Varietats de pebrons
vinheta|  Petit carré de Nice  - [[Musèu d'istòria naturala de Tolosa|Musèum de Tolosa]] Lo pebron es une espècia plan polimòrfa. Las varietats cultivadas son innombrablas.
Allergias au pollèn de pebron
Una quantitat creissenta de pebron es cultivat en sèrra (es lo primièr legum de sèrra als Païses Basses ont près de 8 000 obrièrs agricòls lo cultivan sus 10 000 ectaras). Sas flors produson un pollèn irritant que los trabalhadors i son espausats quand culhisson lis pebrons. 1/3 d'aquestes acaban per venir allergics. Foguèt mostrat al començament de las annadas 2000 qu'introduire una colonia d'abelha domestica (bornat) dins la sèrra diminís fòrça aqueste risc ; Dins las sèrras ont las abelhas èran presentas, lo pollèn èra culhit per las abelhas suls antèrs del temps de sa produccion e los simptòmas d'allergias diminuirián o desapareisseriá pels trabalhadors.
Utilizacion
vinheta|Pebrons roges. vinheta|Pebrada (pebrons verds e cebetas cuèchs dins de vin blanc). vinheta|Pebrons talhat pichon e cuèch a la padena amb de ceba. Lo pebron (es a dire lo fruch d'aquesta planta) se culhís o verd, o madur. Se consoma coma legum crus o cuèch:
Es un legum fòrça pauc caloric, 22 quilocalorias per 100 g. Es ric en vitaminas C e A.
De varietats de pebron rics en terpenoïdes son utilizadas per realizar de colorants.
Aspèctes economics
vinheta|Pebrons colorats La produccion mondiala de pebrons es estimada a 23,2 milions de tonas (font FAO, 2007). Lo primièr productor mondial es la China amb 14 milions de tonas, es a dire près de 50 %. ! class="unsortable" scope="col" |País ! scope="col" |Superfícia cultivada
(Mha) ! scope="col" |Rendiment
(Mt)
Villanueva de los Castillejos
vinheta Villanueva de los Castillejos es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Pebron
Proprietats medicinalas
Lo pebron es bon per la memòria. Conten una substéncia la luteolina, una flavona qu'agís en activant de circuits neuronals implicats dins l'aprendissatge. Lo pebron es tanben una font d'anticàncer : las capsiatas son de substéncias quimicas dins lo pebron que pòdon provocar la mòrt de las cellulas tumoralas e atal permetre d'evitar lo desvelopament de las tumors cancerosas. Los capsiatas son plan pròches dels capsinoïdes contenguts dins lo piment e aquestas an lo meteisse efièch.
Comparason entre lo pebron roge e le pebron verd
! scope="col" |Nutriment ! scope="col" |Pebron roge ! scope="col" |Pebron vert
Emoji
Un emoji (del japonés 絵文字 - hiragana えもじ, "pictograma") es un pictograma afichat sus un aparelh electronic o una aplicacion. Una part dels emojis es definida coma caractèrs individuals dins la nòrma Unicode. La rèsta es compausada de sequéncias de caractères (veire 🇧🇶, per exemple).
Exemple
L’emoji "Cara amb lagremas de jòia" (caractèr d'Unicode: 😂) sus tres supòrts.
Bournonita
thumb|right|Bournonita ([[Sent Laurenç del Minièr, Occitània).]]
Geologicament, se forma dins lei venas idrotermalas de temperatura mejana. Es sovent associada amb la galena, la tetraedrita, la calcopirita, la pirita, la blenda e lo qüars. Lei jaciments pus coneguts se tròban en Alemanha, en Bolívia, en Mexic e ais Estats Units. En Occitània, de jaciments son estats identificats a Sent Laurenç del Minièr, a Lieusola e a Briude. La bournonita es utilizada coma minerau segondari per la produccion d'antimòni, de plomb e de coire.
Moirasés
Moirasés (Moyrazès en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
John Surtees
John Surtees (Tatsfield, Surrey, 11 de febrièr de 1934) es un ancian pilòt de mòto e de Formula 1 anglés. Foguèt campion mondial de motocicles de 500cc en 1956 e 1958–60, puèi campion del mond de Formula 1 en 1964. Es encara lo sol pilòt que siá estat a l'encòp campion del mond sus doas e quatre ròdas. Mai tard fondèt l'Equipa d'Organizacion de Corsas Surtees que participèt coma constructor a la Formula 1, Formula 2 e Formula 5000 de 1970 a 1978. Es tanben ambaissador de la Fondacion Racing Steps.
Compay Segundo
Compay Segundo (nascut lo 18 de novembre de 1907 – mòrt lo 13 de julhet de 2003), èra un dels musicians e compositors cubans mai famoses.
Dins sa joventut jogava de la guitarra, la clarineta e los bòngos. Jogava tanben dels congas.
Son nom de scèna estranh deriva del fach que faguèt la segonda votz dins un duo popular pendent las annadas 1950 sonat Los Compadres (compadre, o jos una forma mai corta  compay, un gasconisme d'us general en aragonés e colloquial en espanhòl,  significa en America latina "fraire de bateg", mas dins la vida vidanta s'emplega tanben per designar un bon amic).
Pasmens, la glòria internacionala arribèt sonque en 1997 a partir de la sortida de l'album Buena Vista Social Club, un enregistrament que capitèt fòrça e que ganhèt maites Grammys. Compay Segundo apareguèt dins lo filme Buena Vista Social Club, fach mai tard per Wim Wenders.
Acid desoxiribonucleïc
right|300px|thumb|L'eliç dobla d'ADN L'acid desoxiribonucleïc, abreujat ADN en occitan (e DNA en anglés), qu'ei un acid nucleïc (un polimèr de nucleotids) on lo glucid de cinc carbònis (ua pentòsa) qu'ei ua desoxiribòsa e qui possedeish duas cadenas de nucleotids enrotladas en eliç dobla. Aquera estructura que permet d'explicar duas proprietats de l'ADN : contiéner l'informacion genetica e perméter la soa copia. Çò qui permet a la molecula d'ADN de conservar l'informacion genetica qu'ei lo còde genetic escrivut au mejan de la succession de quate basas azotadas qui son l'adenina, la timina, la citosina e la guanina (respectivament abreujadas A,T,C,G). L'ADN que pòt tanben transméter, en la copiar, aquesta informacion (autament dit, que's pòt copiar eth medish) mercés a la complementaritat de las soas duas cadenas. Aquò que s'escad au moment de la replicacion (qu'ei lo nom la reproduccion de l'ADN) qui l'eliç dobla d'ADN e s'obreish e cadua de las soas cadenas be torna fabricar ua copia de la soa cadena complementària. L'ADN que's tròba dens lo nuclèu de las cellulas eucariòtas, lo citoplasma deus bactèris, la matritz de las mitocondrias, dens los cloroplasts, e dens los virus on ei associat dab proteïnas. Dens lo nuclèu cellular, l'ADN qu'ei lo principau constituent deus cromosòmas (qui son longas cadenas d'ADN estabilizadas dab proteïnas). L'ADN que contien sequéncias de nucleotids qui codifican la fabricacion de proteïnas (en dar l'òrdi d'encadenament deus aminoacids dens tau o tau proteïna). D'autas sequéncias de l'ADN que serveishen a regular la sintèsi d'aquestas proteïnas (entà ne fabricar pas qu'ua certa quantitat, o sonque a un moment precís). Fin finala, ua grana partida de l'ADN que contien sequéncias de mau compréner per la sciéncia moderna.
Compay Segundo
Sa composicion mai celèbra es "Chan Chan", la cançon de dobertura de l'album Buena Vista Social Club, que sas quatre opening chords èran reconegudas sulpic dins lo mond entièr. "Chan Chan" foguèt enregistrada pel quite Segundo mantun còp coma tanben per d'innombrables autres artistas latinoamericans.
Acid desoxiribonucleïc
Estructura
La macromolecula d'ADN qu'ei un polimèr, aquò que vòu díser qu'ei ua cadena bastida per l'encadenament e la repeticion d'unitats quimicas mei petitas aperadas monomèrs ; aquí los monomèrs que son los nucleotids.
Compay Segundo
A una fèsta cantèt pel President Fidel Castro, que prenguèt son pulse e galegèt a prepaus de sa vitalitat malgrat sas mai de nonanta annadas. "Qual podiá aver imaginat aquò?" demandèt quand se trobèt al Vatican, performing "Chan Chan" davant lo Papa Joan Pau II. Explicava sa longevitat simplament: mutton consommé a a drink de rom.
Acid desoxiribonucleïc
Los nucleotids
300px|right|thumb|Estructura d'un [[nucleotid dab lo son acid fosforic, la soa ribòsa e la soa basa azotada ; aquiu la basa estant l'adenina, lo nucleotid qu'ei ua adenosina monofosfat ; que l'ac tornam trobar dens l'adenosina trifosfat (ATP), la moneda energetica de las cellulas vivas]]
Complementaritat de las basas
200px|right|thumb|Apariment de la guanina (guanine en anglés) dab la citosina (cytosine en anglés) 200px|left|thumb|Apariment de l'adenina (adenine en anglés) dab la timina (thymine en anglés)
L'Alauvesc
L'Alauvesc (Lalouvesc en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.
Acid desoxiribonucleïc
Complementaritat de las basas
Aqueth apariment que permet confrontar duas cadenas complementàrias. Se se desseparan o se ua es rota, l'auta que la pòt tornar bastir.
L'Alauvesc
Geografia
A 1 080 mètres d'altitud, lo vilatge es plaçat geograficament dins un quadrilatère entre Sant Estève, Lion, Valença e Lo Puèi de Velai. Ponch far de l'Ardecha Verda, L'Alauvesc es situat sus los contrafòrts del Massís Central, pas luènh de las vals del Naut Vivarés, fa partit del canton de Satiliu e es vesina de las comunas de Pailharès e de Sant Julian de Vocança. La mai granda vila près de L'Alauvesc es Anonai situada al nòrd-est de la comuna a 17 quilomètres.
Acid desoxiribonucleïc
Orientacion de la molecula
400px|left|thumb|Representacion plana de l'estructura de l'ADN on vedem los nucleotids ligat peus lors acids fosforics (en jaune) dab ligams fosfodiestèrs, las ribòsas (irange) e las basas ; la ribòsa que defineish l'orientacion de las cadenas (cadua en sens invèrs) segon los sons carbònis 3' o 5'
L'Alauvesc
Geografia
thumb|center|upright=1.65|Vista aeriana - Situacion geografica del vilatge
Acid desoxiribonucleïc
Orientacion de la molecula
Los fosfats que's ligan a las ribòsas (qui compta cinc carbònis) sia per lor carbòni numerotat 3', sia peu carbòni numerotat 5'. La cadena de nucleotids qu'ei donc orientada dab un estrem 3' e un aute 5'. De mei, la molecula d'ADN qu'ei antiparallela, qu'ei a díser las soas duas cadenas que son orientadas dens direccions opausadas. Que cau donc, dens ua representacion de l'ADN, mentàver l'orientacion de las cadenas. Aquò qu'ei important tanben per'mor que los utís enzimatics de las cellulas non tribalhan pas deus medish biais (per rason geometricas) dens las direccion 3'→5' e dens 5'→3'.
L'Alauvesc
Geografia
Lo vilatge se tròba al pé de tres puèges : al sud-es lo mont Besset, al sud-oèst lo Chuc de Mirabel, e al nòrd lo mont Chaix.
Acid desoxiribonucleïc
Enrotlament
|200px|right|thumb|La dobla eliç300px|left|thumb|Estructuras alternativas de la forma de l'eliç : l'ADN-A, l'ADN-B e l'ADN-Z Las duas cadenas d'ADN que s'enrotlan en bèth formar ua eliç (aperada la dobla eliç). Aquesta eliç que he un torn sancèr cada 10,4 cople de basas. Las pressions que la molecula e pòt patir que poden har variar la forma de l'eliç : aquò qu'ei l'iperenrotlament. Las cellulas que possedeishen enzims (aperats topoisomerases) responsables de har variar la forma de l'enrotlament, e quitament de desenrotlar la molecula (entà la poder aubrir per la copiar o la léger).
L'Alauvesc
Geografia
L'Alauvesc compren, en mai de lo sieu cap-luòc, de nombroses masatges :
Acid desoxiribonucleïc
Istòria
200px|right|thumb|Friedrich Miescher En 1869 Friedrich Miescher qu'isolè l'ADN e l'apelant nucleïna per'mor que's trobava dens lo nuclèu cellular. en 1929 Phoebus Levene qu'identifiquè los nucleotids e la loa composicion (fosfat, basa e sucre). Que'n dedusí que formavan ua cadena ligada peu fosfatas mes en créder que formavan tròç deus bracs. Las purmèras fotografias aus arrais-X de William Astbury, en 1937, que muishèn que l'ADN qu'avèva ua estructura irregulara. En 1943, Oswald Theodore Avery, que muishè que la caracteristica "smooth" (lissa) de las bacterias pneumocòcus que podèva estar transmesa aus pneumocòcus "rought" ("rugós") en la bèth mesclant dab "smooth" mortas. Qu'identifiquè l'ADN com estant lo "factor transformaire". L'annada clau que ho de segur 1953 quan, mercés a las fotografias radiologicas de Rosalind Franklin, James D. Watson et Francis Crick que perpausèn l'estructura coneguda uei lo dia de l'ADN e qui explica au còp la capacitat de l'ADN de conservar l'informacion genetica (dab un còde de quate letras, los quate nucleotids) e de la transméter (mercés a la complementaritat de las basas qui he que cada cadena que pòt servir de matritz per copiar la soa cadena complementària). Watson e Crick qu'arrecebèn lo Premi Nòbel en 1962 (Franklin n'ac podó pas obtiéner per'mor que's morí abans). 200px|left|thumb|Francis Crick
L'Alauvesc
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Exòsa
Ua exòsa qu'ei un monosacarid (un glucid donc) de sheis carbònis qui possedeish un grop carbonil : Las exòsas que son provesidas de quate carbònis quiraus (qu'ei a díser assimetrics), çò qui balha setze (24) possibilitats d'estereoisomèrs (moleculas geometricament diferentas), de las quaus sonque la D-glucòsa, la D-manòsa e la D-galactòsa e existeishen dens la natura.
.mcd
(acorcha de Mac Donald’s, nom de marca) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 8 d’agost de 2016.
Exòsa
Las ueit D-aldoexòsas
CH=O        CH=O            CH=O            CH=O |           |               |               |   HC-OH      HO-CH             HC-OH         HO-CH |           |               |               |   HC-OH        HC-OH         HO-CH           HO-CH |           |               |               | HO-CH        HO-CH           HO-CH           HO-CH |           |               |               |   HC-OH        HC-OH           HC-OH           HC-OH |           |               |               |    CH2OH        CH2OH           CH2OH           CH2OH D -Gulòsa    D -Idoòsa         D -Galactòsa     D -Talòsa </PRE>
Gérard Larcher
thumb|right|Gérard Larcher en 2014
Gérard Larcher, nascut lo 14 de setembre de 1949 a Flers (Orne), es un òme politic francés, president del Senat de 2008 a 2011, e dempuèi 2014.
Membre de l'RPR, foguèt elegit conse de Rambouillet en 1983, puèi, tres ans mai tard, senator de las Yvelines. Vice-president del Senat de 1997 a 2001, presidiguèt la comission dels Afars economics de 2001 fins a sa nominacion, en 2004, dins lo tresen govèrn Raffarin, encargat de las Relacions del Trabalh; reconduch dins lo govèrn Villepin, venguèt, alara, ministre delegat a l'Emplec près de Jean-Louis Borloo.
Lo 1 d'octobre de 2014, après un renovèlament senatorial favorabla a la drecha, tornèt a la presidéncia del Senat.
Korsk
Korsk (en rus: Курск) es la capitala de la província de Korsk, en Russia. Aquesta localitat que comptava 428.000 abitants en 2013, es una de las ciutats mai ancianas del país, que foguèt fondada en 1032.
Holque
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Aladdin (filme, 1992)
Aladdin es un filme d'animacion american produch per Walt Disney Feature Animation e sortit en 1992 per Walt Disney Pictures. Es le 31e filme d'animacion Disney.
Machado de Assis
Joaquim Maria Machado de Assis (1839 - 1908) foguèt un important escrivan, poèta e dramaturg brasilièr durant lo sègle XIX, e un dels principals escrivans de lenga portuguesa e del mond. Foguèt un dels membres fondators de la Academia Brasileira de Letras (Acadèmia Brasilièra de Literatura).
Norman Robert Foster
Norman Robert, Baron Foster of Thames Bank, OM, Kt. (Manchester, Reialme Unit 1 de junh de 1935) es un arquitècte britanic, un dels arquitèctes contemporananèus mai celèbre amb reconeissença internacionala.
Biografia
De retorn en Anglatèrra, Foster trabalhèt un temps amb l'arquitècte Richard Buckminster Fuller e fondèt en 1965 l'estudi d'arquitèctes Team 4, amb la seuna primièra femna Wendy, Richard Rogers e la seuna esposa, Sue. Dos ans mai tard lo nom de l'estudi foguèt cambiat en Foster And Partners. Los projèctes inicials de Foster se caracterizan per un estil "high-tech" fòrça prononciat, influissent tanben pels criteris del seu partenari Rogers. Mai tard las linhas dels seus edificis s'assuaviguèron e desapareguèt en granda partida aquel caractèr tecnic rambat a l'extrèma. En tot cas, los projèctes de Foster e dels seus partenaris son plan marcats de l'etiquèta industriala, dins lo sentit qu'utilizan per los edificis d'elements que se repetisson de nombroses còps, que són fabregats en de luòcs alunhats de l'òbra.
Emballonuridae
S'agís de la familha de las ratapenadas insectivòras.
Norman Robert Foster
Biografia
Actualament, l'estudi de Foster e associats a de burèus a Londres, Berlin e Singapor, amb una efectiu de 500 personas.
Vida personala
El 1996 Lord Foster, alara veus, se maridèt amb la psicòloga, sexòloga e escrinana espanhòla Elena Ochoa.
Prèmis e reconeissença
Foster foguèt armat cavalhièr (Sir) en 1990 e li foguèt conferit l'Òrde del Merite en 1997. En 1999, la reina Elisabèt II l'anobliguèt amb lo títol a vida de Baron Foster de Thames Bank.
Tanben recebèt diverses prèmis importants d'arquitectura, coma la medalha d'aur de l'institut american d'arquitectura e, en 1999, lo prestigiós prèmi Pritzker.
Villarrasa
Villarrasa es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
.open
("dobèrt", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 8 d’agost de 2016.
Tournay-sur-Odon
Tournay-sur-Odon es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La Bassa-Normandie aprofècha d'un grand essor en lo moment del climax del desvolopament de la societat grèga. Se parla pas de Tournay-sus-Odon sens aver de parlar de la Bassa-Normandie. Se parlarà ne fa vertadièrament de Bassa-Normandie #qu'a la venguda de César al tròn d'Espanha. La Bassa-Normandie, país de la mèl e del sol.
En çò que tanh a la municipalitat #que n'es aicí question, la paraula "Turnoy", issu dels cants en échos de fraires del trucat fraires turnistes, s'assòcia segon un mythe paien al luòc #qu'ocupa a l'ora d'ara la municipalitat de Tournay-sus-Odon. Los fraires turnistes en avent desvolopat aqueles cants en répons coma mòda d'expression musicala e de communions cantatoires, se verifica una deriva populara quitament paienne d'aquela practica primitivement religiosa. Dempuèi alavetz, lo turnoy ven una "joute" plébéienne fòrça correguda, fins a la avénement de l'Universitat de França. Es del temps que de l'expression populara, manlèva de liesse: "Anam al Turnoy", jos-sens, participèrem o escotar la joute, lo passatge #èsser facilament fach e lo nom comun #venir un Luòc-dich, Turnoy i èra nascut! En aprofechant del émulation nascuda de la siá activitat musicala, de pichons comèrcis, e lèu una vila entièra se #desvolopar a l'entorn del monastèri. Segon los tèrmes de l'epòca, lo masatge caseriu nouvellement format beneficiava egalament del protectorat de Joachin Ier, dicha "lo pianiste", issu d'una nòbla branca de la familha de las Cappons.
La Basse-Normandie profite d'un grand essor lors du climax du développement de la société grecque. On ne parle de Tournay-sur-Odon sans devoir parler de la Basse-Normandie. On parlera en fait réellement de Basse-Normandie qu'à la venue de César au trône d'Espagne. La Basse-Normandie, pays du miel et du soleil.
Au sujet de la commune dont il est ici question, le mot "Turnoy", issu des chants en échos de moines du appelés moines turnistes, s'associe selon un mythe paien au lieu qu'occupe actuellement la commune de Tournay-sur-Odon. Les moines turnistes ayant développé ces chants en répons comme mode d'expression musical et de communions cantatoires, on constate une dérive populaire voire paienne de cette pratique primitivement religieuse. Dès lors, le turnoy devient une "joute" plébéienne très courue, jusqu'à l'avénement de l'Université de France. C'est alors que de l'expression populaire, emprunte de liesse: "Allons au Turnoy", sous-entendu, allons participer ou écouter la joute, le pas fut facilement fait et le nom commun devint un Lieu-dit, Turnoy était né! Profitant de l'émulation née de son activité musicale, de petits commerces, et bientôt une ville entière se développa autour du monastère. Selon les termes de l'époque, le hameau nouvellement formé bénéficiait également du protectorat de Joachin Ier, dit "le pianiste", issu d'une noble branche de la famille des Cappons.
Província d'Ascoli Piceno
La Província d'Ascoli Piceno es una província de la region de las Marchas en Itàlia.
Pirata
thumb|right|250 px|Un pirata que cava, e cèrca un tresaur (Howard Pyle, [[Harper's Magazine, 1894)]] Lo mot pirata sortís del latin pirata, adaptacion d'un mot grèc πειρατης que ven del vèrb πειραω que significa "s'esforçar de", "ensajar de", "se riscar".
Istoric
Un pirata es una persona que practica la piratariá. La piratariá es una practica, tan vièlha coma la navigacion, qu'a per tòca d'atacar una embarcacion per tal de ne raubar lo cargament, e de còps que i a lo batèu tot. Pr'aquò, los piratas se limitavan pas sonque als autres batèus mas d'unes còps atacavan las localitats de las còstas. Lo mot « pirata » es ligat a las accions en mar sens l'aval d'un estat sobeiran, contràriament als corsaris, qu'èran de capitanis d'embarcacion privada que trabalhavan per un estat. Pasmens la distincion entre los dos noms es tèuna e una persona coma Francis Drake percebut coma un corsari e doncas un patriòta en Anglatèrra es descrich coma un pirata dins lo mond espanhòl. La piratariá maritima coneguèt son apogèu pendent lo sègle XVIII e puèi dapasset desapareguèt per encausa del poder en creis dels estats modèrnes dins totas las regions del mond. Fòrça anarquistas s'inspirèron de la filosofia dels piratas que consistissiá a se desancorar de quin país que siá per tal de far sa vida mai liura.
Accepcions novèlas del mot
Malgrat son origina maritima, aqueste mot pirata se pòt emplegar dins d'autres contèxtes pro diferents, coma per exemple: "piratas de la rota", que temps passat, abans l'invencion de l'automobila, èran sonats "raubaires de camin".
thumb|250px|right|La bandièra d'un pirata del sègle XVIII: [[Calico Jack]] Mai recentament, s'es donat aqueste nom de pirata (informatic) a las personas que se descargan d'un biais fòra-lei de fichièrs musical o audiovisual per Internet o que fan de còpias d'òbras sens ne respectar lo drech d'autor o lo copyright. Se parla tanben de "piratas" dins lo cas d'actes politics e terroristas: es lo cas mai que mai dels piratas de l'aire. Aqueste nom es problematic que lo sens primièr del mot pirata implica un interès lucratiu mentre qu'una accion terrorista es rarament degut a una rason financièra.
En 2006, lo nom pirata foguèt représ per un partit politic suedés: lo Partit Pirata (en suedés: Piratpartiet) per tal d'enfortir la libertat informatica. Existisson d'autras emanacions d'aquel partit dins d'autres estats coma França e Espanha.
Piratas celèbres
300px|thumb|right|De piratas se baralhan per un tresaur, dins una illustracion d'[[Howard Pyle tracha de Howard Pyle's Book of Pirates.]]
Chichery
Chichery es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Manois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Zalamea la Real
vinheta Zalamea la Real es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Còdi de la rota (França)
vinheta|Rota e senhalizacion a [[Marselha.]] En França, lo còdi de la rota es l'ensemble dels disposicions legislativas e reglamentàrias regissent la circulacion sus la via publica per los usatgièrs, especialament los pedons e los veïculs amb o sens motor.
Batalha d'Antivari
La batalha d'Antivari se debanèt lo 16 d'aost de 1914 entre una flòta francesa e quauquei naviris de l'Empèri d'Àustria-Ongria. Foguèt la premiera batalha navala de la Premiera Guèrra Mondiala e una victòria per lei Francés.
D'efièch, après lei declaracions de guèrra, la flòta austriana poguèt faire facilament lo blocatge dei còstas de Montenegro. Lo 13 d'aost de 1914, França declarèt la guèrra ais Austrians. Lei Francés e leis Anglés assaièron donc d'aprofichar sa superioritat numerica. Intrèron donc dins l'Adriatica per constrénher leis Austrians de se batre. La flòta austriana capitèt de se retiradar vèrs sei pòrts solidament defenduts.
Pasmens, quatre naviris austrians, un crosaire leugier, un còntra-torpilhaire e dos torpilhaires, foguèron sosprés per l'esquadra aligada davant Antivari. Lo crosaire Zenta assaièt d'atacar per parar la fugida d'autrei bastiments austrians. La portada de sei canons èran largament despassada per la de l'artilhariá francesa e lo crosaire foguèt tocat per d'unei còps sensa poder replicar. Foguèt donc finalament aprefondit mai lei tres autrei naviris capitèron de s'escapar.
Martin Heidegger
thumb|Martin Heidegger (1960) thumb|La Mesmerhaus a [[Meßkirch, vilòta ont Heidegger cresquèt]] thumb|La tomba de Martin Heidegger a Meßkirch Martin Heidegger ( pron.: [ˈmaɐ̯tiːn ˈhaɪdɛɡɐ] ; Messkirch, Alemanha, 26 de setembre de 1889 – Freiburg, 26 de mai de 1976) foguèt un filosòf alemand del sègle XX. Sos escriches influencièron grandament maites corrents de pensada de son temps coma l'existencialisme o l'ermeneutica entre d'autres.
Gendarmariá nacionala (França)
drecha|sens_quadre La Gendarmariá nacionala es una fòrça armada francesa encargada de las missions de polícia e plaçada jos la tutèla del ministèri de l'Interior. Contràriament als policièrs, sos membres son de militars.
Marans
Marans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Gendarmariá nacionala (França)
La Gendarmariá es abitualament encargada de la seguretat dins las zònas ruralas e periurbanas, alara que la Polícia nacionala es encargada d'aquesta mission dins las zònas urbanas. Las doas fòrças an atal caduna una zòna de responsabilitat pròpria, dichas ZGN per la Gendarmariá nacionala, o ZPN per la Polícia nacionala e mai se d'unas missions pòdon èsser complidas indiferentament per las doas fòrças sus l'ensemble del territòri (polícia judiciària, manten de l'òrdre o secors en montanha per exemple).
Lo dever d'agir o de reagir del gendarma
Lo gendarma a d'obligacions talas que l'obligacion d'intervenir, de portar secors, aquelas que son comunas a totes los ciutadans, l'obligacion de denonciar los marrits tractaments suls menors e denonciar un crime.
En unifòrme o en civil, lo gendarma deu intervenir, far cessar l'infraccion e arrestar l'autor. Se aquestas obligacions son pas respectadas, faràn l'objècte de sancions penalas e disciplinàrias.
Marans
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Província de Pesaro e Urbin
La Província de Pesaro e Urbin es una província de la region de las Marchas en Itàlia.
🇧🇬
(Flag of Bulgaria) es un emoji que son nom es Bulgaria e representa Bulgaria. Dins la nòrma Unicode, son còde combina 1F1E7 (REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER B) e 1F1EC (REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER G).
🇬🇧
(Flag of United Kingdom) es un emoji que son nom es United Kingdom e representa lo Reialme Unit. Dins la nòrma Unicode, son còde combina 1F1EC (REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER G) e 1F1E7 (REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER B).
Alberto Sordi
Alberto Sordi (nascut en 1920, m. 2003) foguèt un important actor italian de cinèma del sègle XX.
Província de Fermo
La Província de Fermo es una província de la region de las Marchas en Itàlia.
.secure
("segur", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 10 d’agost de 2016.
.safety
("securitat", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 24 de decembre de 2015.
Còdi civil (França)
vinheta|Lo còdi civil de 1804. Lo còdi civil dels Francés, apelat usualament (o de còps còdi Napoleon o còdi napoleonian), regropa las leis relativas al drech civil francés, es a dire l'ensemble de las règlas que determinan l'estatut de las personas (libre Ièr), aquel dels bens (libre II) e aquel de las relacions entre las personas privadas (libres III e IV).
.lamer
("flac", en anglés) es un nom de domeni generic deapusat per The Estée Lauder Companies Inc. . Es en servici dempuèi lo 24 de decembre de 2015.
Colòures
Toponimia
Colòures es atestat en latin au segle XV : Parochia de Colubriis. Lo nom vendriá dau nom ancian de la colòbra, colaura, encara viu en Gasconha: lo luòc èra benleu enfecit de serps, se lo nom se referís pas a una bèstia mitologica, , coma lo Colòbre de La Linda. Lo diccionari lemosin Lavalada dona colobra, mas dins un parlar que chamnha lo latin faber en faure, es pas defendut de suspechar una influéncia sabenta e donc de supausar que lo mot ancian èra quauqua res coma colaura.
I a pasmens una autra possibilitat. Òm s'atendriá a trobar una fòrma sufixada pusleu que lo simple nom de l'animau, coma a Colobrieras. E Colòures fai pensar a Colòbres (Erau), dins un país que lo latin faber i ven fabre. Colòbres es un calu-briga, nom de fortalesa gallesa, emb lo sens de « fortalesa (briga) de pèira (cal-) »,. Çò que dona dau pes a aquela ipotèsi, es que Colòures a una situacion estrategica remarcable : au junhent d'Eila e de Loa, lo planetge s'afonsa en coenh dins la ribièra, site qu'auriá permés a un fòrt de contrarollar la circulacion. Lo nom de la colobra auriá solament influenciat l'evolucion fonetica, coma per Colòbres.
Conrad Wahn
Conrad Wahn, o tanben Konrad (Niederaula, 1851 - Remagen, 1920) foguèt un arquitècte alemand. Del temps de l'annexion alemanda intervenguèt coma cap arquitècte dins mantuna construccion de Metz.
Biografia
Conrad Wahn nasquèt a Niederaula, un vilatge del land d'Èssa, en 1851. Estudièt primièr dins una escòla de comèrci a Kässel abans d'aprendre l'arquitectura a Hannover. En 1876 venguèt a Metz ont trabalhèt sus la catedrala e tanben a la restauracion d'autras glèisas. Partiguèt de la vila en novembre de 1918.
Anomaluridae
Es lo zoologista e paleontològ francés Paul Gervais (1816-1879) que creèt la dels Anomaluridae en 1849.
Son los esquiròls volants. Aquesta familha se rencontra pas que dins los bòsques d'Africa Centrala. Aquestes rosegaires se desplaçan en planant gràcias a una membrana (patagium) que religa lors membres anteriors als membres posteriors.
Compren doas sosfamilhas :
Abiego
Abiego es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
One Hundred and One Dalmatians
One Hundred and One Dalmatians es un filme d'animacion american producha per Walt Disney e sortit en 1961. Es le 17e filme d'animacion Disney.
Potassi
Lo potassi es un element quimic, de simbòl K (d'etimologia aràbia al-kali) ) e de numèro atomic 19.
Isotòps
Se coneis l'existéncia de 24 isotòps del potassi :
Las valors marcadas d'un # son de valors de prediccion.
Las valors de spin de febla certitud e mai las incertituds
per las darrièras chifras son indicadas entre parentèsis.
.hot
("caud", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 10 d’agost de 2016.
Kim Jong-il
thumb|Jong-il lo [[24 d'agost de 2011]] Kim Jong-il (romanizacion coreana Gim Jeong-il), nascut Yuri Irsenovich Kim lo 16 de febrièr de 1941 e mòrt lo 17 de decembre de 2011 dins un tren, foguèt cap suprèm de la Corèa del Nòrd del 8 d'octobre de 1997 entrò la mòrt.
Buelh
Buelh (Beuil en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Siegen
vinheta
Buelh
Geografia
Situat sus una nautor de las Gòrjas de Chans, a 1 450 m d'altitud e a 72 km de Niça, Buelh forma amb Las Launas (comuna de Buelh) e Valberg (comuna de Pèunas), una de las tres mai grandas estacions d'espòrts d'ivèrn de la Còsta d'Azur, las doas autras essent Isola 2000 (comuna de Lieusola) e Auron (comuna de Sant Estève de Tiniá).
Siegen
Siegen, capluòc de l'arrondiment de Siegen-Wittgenstein, es una vila alemanda situada dins lo Land de Ren del Nòrd-Vestfàlia. La localitat, que comptava 99.261 abitants en decembre de 2012, se tròba sul riu Sieg.
Zufre
Zufre es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
The Aristocats
The Aristocats (Los Aristogats) es un filme d'animacion american producha per Walt Disney Productions e sortit en 1970. Es le 20e filme d'animacion Disney.
Mobi
Lo mobi (o moubi, mubi) es una lenga chadica de la familha afroasiatica parlada en Chad.
Localisacion
Lo mobi es d'en primièr parlat dins los tres cantons de Moubi Zarga, Moubi Goz e Moubi Hadaba, dins lo departament de Mangalmé, qu'es restacat a la region de Guéra.
Classificacion
Lo mobi es una lenga chadica classada dins la branca orientala, ont fa partida del grop B.
Menèrba
Menèrba pòt designar doas comunas:
Elba
Elba pòt designar:
.sling
("tirapèiras", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 10 d’agost de 2016.
Skouvlant
La Regripèrr en galò; Skouvlant en breton (La Regrippière en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Toponimia
Lo borg de la Regrippière èra apelat primitivament Escublant o Escouflant. Lo nom de la comuna es traduit Skouvlant en breton, nom sens valor istorica : lo breton i foguèt pas jamai parlat.
Lo nom de la Regrippière ven del latin Regis Perrieri, « Peirièra del Rei », ont la reina Fredegonda (543-597) fasiá traire de pèiras per la construccion de son palais.
La Regrippière se trapa al limit galò-peitavin, e ten un nom galò : La Regripèrr (escritura ELG).
Georg Thiele
Georg Thiele (11 de mai de 1881 – 17 d'octòbre de 1914) foguèt un oficier de la marina alemanda. Pendent la premiera guèrra mondiala, comandèt lei naviris alemands participant a la batalha de Texel lo 17 d'octòbre de 1914 ambé lo torpilhaire S119. Foguèt tuat pendent la batalha.
Un còntra-torpilhaire alemand portèt son nom en son onor pendant la segonda guèrra mondiala.
.capitalone
(Capital One, nom de banca americana) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 10 d’agost de 2016.
Mejanas d'Alès
Mejanas d'Alès (Méjannes-lès-Alès en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Buelh
Geografia
Situat dins zòna periferica del Parc nacional de Mercantor, lo luòc a una fauna e una flòra ricas e diversificadas : conifèrs, flors, dormilhosas, chamoç, lops salvatges…
Ans 1480
../.. | Ans 1450 | Ans 1460 | Ans 1470 |  Ans 1480 | Ans 1490 | Ans 1500 | Ans 1510 | ../..
Istòria
thumb|right|Representacion dau [[Sètge de Ròdes (1480)|sètge de Ròdes de 1480.]] 1480 : modernizacion de l'armada francesa per lo rèi Loís XI que decidèt de remplaçar la milicía deis arquiers francs per una infantariá permanenta. 1480 : revirada d'una ataca otoman còntra Ròdes defenduda per l'Òrdre deis Espitaliers (→ 1522). 1480 : mandadís d'una ambaissada etiopiana en Egipte per lo regent. La mission obtenguèt divèrsei concessions dei Mamelocs, compres la nominacion d'un metropolita novèu a la tèsta de la Glèisa Etiopiana. En revènge, l'armada etiopiana, totjorn en guèrra còntra leis estats musulmans d'Africa Orientala, foguèt durament batuda laissant l'iniciativa dei combats a seis adversaris. 1480 : mòrt de Tlacaelel, fiu de Huitzilihuitl e fraire de Chimalpopoca e de Moctezuma I. Dempuei 1428, aviá un ròtle important au sen dau govèrn e dau clergat de Tenochtitlan e èra estat a l'origina d'una reforma importanta de la religion astèca, especialament amb l'integracion de divinitats novèlas eissidas dei pòbles vencuts, e de la redaccion d'una mitologia novèla regardant leis originas deis Astècs permetent de legitimar lo poder e lei conquistas de son paire e de sei fraires. 1480 : represa de combats entre Astècs e Tarascs. S'acabèron per de succès defensius tarascs. 1480 : revirada d'una expedicion militara organizada per lo Khanat d'Astrakhan còntra Moscòu. 20px 1481 : mòrt dau còmte Carles III de Provença. En l'abséncia d'eiretiers clars, aquò entraïnèt l'annexion dau Comtat de Provença per França. 1481 : mòrt dau tlatoani Axayacatl. Son fraire Tizoc li succediguèt. Son rèine acomencèt d'un biais negatiu ambé la revirada de l'expedicion militara que deviá tradicionalament l'inaugurar. 1481 : mòrt dau khan de l'Òrda d'Aur, Mahmud bin Küchük. Foguèt remplaçat per Shayk Ahmad. 1483 : arribada e l'explorator portugués Diogo Cao en Kòngo. Foguèt receput dins la capitala per lo manikongo Nzinga Nkuwu e de contactes pacifics foguèron establits amb Portugal. 1486 : mòrt dau tlatoani astèc Tizoc que foguèt belèu assassinat. Son fraire Ahuitzotl li succediguèt. 1487 : fin de la bastida dei trabalhs d'agrandiment dau Templo Mayor acomençats durant lo rèine de Tizoc (1481-1486). Leis autoritats de Tenochtitlan organizèron una ceremònia religiosa fòrça importanta marcada per un nombre important de sacrificis umans (80,400 segon lo Codex Durán). 1489 : mòrt dau sultan de Delhi, Bahlul Lodi, que foguèt remplaçat per son fiu Sikandar Lodi.
Cultura
thumb|right|Representacion dau [[Templo Mayor dins lo Codex Tovar.]]
Fonteny
Fonteny pòt essèr:
Ans 1480
Cultura
v. 1486 : realizacion dei Païsatges dei quatre sasons, cap d'òbra dau pintre japonés Sesshū Tōyō (1420-1506). Es un rotlèu d'una longor de 15 m pintat segon la tecnica dau suiboku, una mena de lavat amb de tencha de China, que mèscla un estil d'origina chinesa amb de tèmas nipons. 1487 : acabament de trabalhs d'agrandiment dau Templo Mayor de Tenochtitlan que prenguèt sa forma quasi definitiva. D'efiech, lei trabalhs ulteriors son totalament desconeguts en causa dei destruccions entraïnadas per la conquista espanhòla dau territòri astèc.
Sciéncias e tecnicas
1481 : invencion d'un modèl de paracasuda per l'Italian Leonardo da Vinci (1452-1519). 1489 : invencion dei signes "+" e "–" per l'Alemand Johannes Widmann (1462-1498) dins son obratge aritmetic Behende vnnd hübsche Rechnug auff allen Kauffmanschafften.
Brissac
Brissac pòt essèr:
Jomo Kenyatta
Jomo Kenyatta, òme politic 1892-1978, foguèt president de Kenya entre 1964 e 1978.
Folschviller
Folschviller es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Mwai Kibaki
"Emilio Stanley" Mwai Kibaki, economista e òme politic (1931-2022), foguèt lo president de Kenya.
Folschviller
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jorge Luis Borges
Jorge Francisco Isidoro Luis Borges (nascut lo 24 d'agost de 1899 a Buenos Aires - mòrt a Genèva (Soïssa) lo 14 de junh de 1986) èra un escrivan argentin e una de las glòrias de las letras latinoamericanas, una figura literària del sègle XX. Es conegut particularament per sos contes, sos ensages e son òbra poetica.
Joventut
Lo paire de Borges, Jorge Guillermo Borges, èra avocat e professor de psicologia, pr'aquò aviá a mai d'aspiracions literàrias ("ensagèt de venir escrivan e manquèt sa temptativa", diguèt un còp Borges. Segon Borges son paire "compausèt qualques sonets plan bons"). Sa maire, Leonor Acevedo Suárez, uruguaiana, aprenguèt anglesa de son marit e revirèt fòrça òbras de l'anglés a l'espanhòl. La familha de son paire aviá d'originas espanhòlas, portuguesas e anglesas; la de sa maire espanhòlas e possiblament portuguesas. En cò sieu se parlava en espanhòl e anglés. En consequéncia tre son enfància Borges èra bilingüe, e aital aprenguèt a legir l'anglés abans l'espanhòl. Cresquèt dins lo barri porteño de Palermo -en aquel moment gaireben un parçan (arrabal)-, dins un ostal grand amb una bibliotèca granda qu'aparteniá a son paire.
Estudièt d'en primièr en Argentina e, pendent sa joventut, en Soïssa. Jorge Guillermo Borges se vegèt obligat a abandonar su profession d'avocat per encausa de la meteissa ceguera progressiva ereditària que, de decadas mai tard, afectariá tanben son filh. La familha faguèt un viatge en Euròpa; quand esclatèt la Primièra Guèrra Mondiala en 1914 la familha se mudèt a Ginebra, ont lo paire de Borges foguèt tractat per un oftalmològ de la vila, mentre que Borges e sa sòrre Norah (nascuda en 1902) asistissián a l'escòla, ont Borges aprenguèt francés e latín. Pendent aquelas annadas, Borges tanben s'aprenguèt tanben solet l'alemand.
.dish
("plat", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 10 d’agost de 2016.
Província de Catanzaro
La província de Catanzaro (provincia di Catanzaro en italian oficialament, pruvincia 'e Catanzaru en calabrés) es una província de la region de Calàbria en Itàlia.
Enric de Tolosa-Lautrèc
Enric de Tolosa-Lautrèc o correntament Tolosa-Lautrèc (nom d'origina: Enric Maria Ramon de Tolosa-Lautrèc-Montfan) (en francés: Henri de Toulouse-Lautrec, Toulouse-Lautrec, Henri Marie Raymond de Toulouse-Lautrec Monfa), nascut en 1864, mòrt en 1901, foguèt un pintor e dessenhaire occitan (e francés).
Jorge Luis Borges
Joventut
Aprèp la Primièra Guèrra Mondiala la familha Borges passèt tres annadas en Lugano, Barcelona, Malhòrca, Sevilha e Madrid. Pendent son estància en Soïssa dintrèt en contacte amb los expressionistas alemands. En Espanha frequentèt los poètas ultraïstas, que influiguèron poderosament dins sa primièra òbra lirica. Sa primièra poesia, "Himno al mar", escricha amb l'estil de Walt Whitman, foguèt publicada dins la revista Grecia.
🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿
(Flag of England) es un emoji que son nom es England e representa lo Anglatèrra. Dins la nòrma Unicode, son còde combina 1F3F4 (WAVING BACK FLAG - 🏴), 1F1EC (REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER G), 1F1E7 (REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER B), 1F1EA (REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER E),  1F1E7 (REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER N),  E007F (REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER G), e 1F1EA (CANCEL TAG).