cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ortodoxia
Composicion e esquismas
Leis ortodòxes considèran qu'amb leis esquismas successius, l'"ortodoxia" (au sens generau dau mot) coneguèt la sortida: Es de notar que lo protestantisme, e mai venga d'una rompedura amb lo catolicisme au sègle XVI, s'es pas unit amb l'ortodoxia.
Dempuei lo sègle XX, pasmens, lo dialòg ecumenic a permés de raprochaments parciaus deis ortodòxes amb lei miafisitas ("monofisitas"), lei protestants e lei catolics.
Organizacion
Lei subdivisions primàrias de la Glèisa Ortodòxa son administrativas e pas teologicas. Se fan segon de diferéncias geograficas, nacionalas e sovent lingüisticas. La glèisa primitiva construguèt sei jurisdiccions segon leis ancians districtes e país romans: ne derivan una part dei subdivisions actualas.
Patriarcat Ecumenic de Constantinòble
200px|thumb|right|[[Bartomieu I, lo patriarca de Constantinòble a l'ora d'ara]] Lo Patriarcat Ecumenic de Constantinòble, a Istambol, es l'organisme centrau de l'organizacion de la fe ortodòxa; es establit dempuei l'Empèri Bizantin. A sa tèsta i a lo patriarca de Constantinòble qu'es lo representant de l'ortodoxia: a l'ora d'ara, es Bartomieu I de Constantinòble. Aqueu d'aquí es lo menaire legau dins un certan nombre de domenis de la Glèisa Ortodòxa, per exemple pòt consagrar leis evesques e establir de monastèris dins d'autrei districtes canonics. Ansin es eu l'evesque dirècte e lo "menaire Espiritau" dau mont Athos.
Pasmens, lo Patriarcat de Constantinòble s'acòrda amb una organizacion "conciliara" e descentralizada dins l'ensems de l'ortodoxia: consistís en divèrsei glèisas nacionalas que partejan una fe, una istòria, una tradicion e una veneracion comunas mai que se govèrnan caduna amb sei concilis e evesques pròpris: es una diferéncia importanta amb l'autoritat centralizada dau Papat dins lo catolicisme (Timothy Ware, p 23).
Au quatren concili ecumenic de Calcedònia, en 441, leis evesques enoncièron lo canon XXVIII que ditz que l'evesque de la "Nòva Roma", valent a dire lo patriarca de Constantinòble, a lo meteis onor que l'evesque de Roma, lo papa, e qu'es encargat d'ordenar lei metropolitans (menaires dau clergat dins de zonas especificas) de Pònt, Asia, Tràcia e atanben leis evesques barbars.
Aquela decision, atribuida a 150 evesques presents au concili, la Glèisa Catolica Romana la contèsta mai fins ara lei Glèisas Ortodòxas mantenon, per definicion, la comunion amb lo Patriarcat Ecumenic de Constantinòble.
A l'ora d'ara, lo sèti materiau dau Patriarcat Ecumenic se tròba dins l'immens Collègi Grèc Ortodòxe dau Fanar, a Istambol, bastit de 1881 a 1883.
Patriarcats ancians
Au sègle XXI, quatre patriarcats ancians deis originas rèstan intactes (Ware pp. 127, 133 & 134).
Lei regions jurisdiccionalas incluson tanben d'autrei divisions autocefalas e autonòmas. Una glèisa autocefala (autocefal significa ) pòt nommar son evesque (o metropolitan) pròpri e s'autogovèrna. Una glèisa autonòma (autonòm significa ) receu un metropolitan o evesque qu'es consagrat (e donc nommat) per una autra jurisdiccion mai totun s'autogovèrna en granda part.
Apostolic Succession
= The Seven Ecumenical Councils =
= Anathema of 1054 =
= Notes =
Lista dels primièrs ministres de Letònia
border|250px|thumb|Bandièra dels primièrs ministres de Letònia. Lo primièr ministre esas lo cap de govèrn di Letònia. Vaquí la lista dels primièrs ministres de Letònia, de 1918 fins a 1940 (Primièr periòde d’independéncia), e de 1990 fins a uèi.
Primièrs ministres de 1918 fins a 1940
De 1940 fins a 1991 Letònia foguèt ocupada e devenèt Republica Sovietica.
Ponta Grossa
Ponta Grossa es una vila de l'estat brasilièr de Paraná. Sa populacion èra estimada a 309 909 abitants en 2007. Sa superfícia totala es 2067 km².
thumb|left|260px|Sculptura naturala dins lo Parc Estadual de Vila Velha, a Ponta Grossa.
Vaccin
thumb|right|[[Fotografia d'un vaccin còntra la variòla e dau materiau necessari a son administracion.]]
Un vaccin es una substància d'origina microbiana que permet, après administracion a un individú ò a un animau, de li conferir una immunitat a l'esgard de l'infeccion determinada per lei micròbis injectats. Element fondamentau de la santat publica modèrna, es fondat sus la memòria dau sistèma immunitari que permet a l'organisme de gardar de resèrvas de cellulas (linfocits B, linfocits T...) capablas d'entraïnar una respònsa fòrça importanta còntra una infeccion l'aguent ja tocat. Ansin, lo principi de basa d'un vaccin consistís a administrar un agent patogèn afeblit ò inactivat per simular una infeccion e permetre la creacion d'una memòria immunitària avans l'arribada d'una infeccion vertadiera.
Se lo principi de basa foguèt observat tre l'Antiquitat, sa premiera aplicacion eficaça apareguèt amb la variolizacion que consistiá a inocular de tròç de teissuts d'un malaut de la variòla a un individú san per assaiar de prevenir una forma grèva de la malautiá. Perilhós, aqueu metòde permetèt a Edward Jenner de concebre lo premier vaccin en 1796. Pasmens, lo foncionament dei mecanismes foguèron pas explicats avans leis ans 1880 e lei recèrcas de Louis Pasteur. Dempuei aqueu periòde, mai d'un vaccin es estat descubèrt permetent de redurre l'occuréncia de plusors malautiás grèvas. Per aquò, la vaccinacion dei populacions es sovent una causa organizada per leis autoritats estatalas qu'impausan de programas vaccinaus obligatòris ò facultatius.
Leis observacions empiricas dau principi de la vaccinacion
D'observacions dau fenomèn d'immunizacion foguèron realizadas tre l'Antiquitat. La pus famosa es aquela dau Grèc Tucidides (vèrs 465-395 avC) durant l'epidèmia de « pèsta » que decimèt Atenas au començament de la Guèrra de Peloponès (431-404 avC). Aquò menèt ansin, dins mai d'una region, a l'idèa d'inocular a un individú san una forma afeblida d'una malautiá per assaiar de prevenir una forma pus grèva. Per exemple, un esclau de l'escrivan estatsunidenc Cotton Mather (1663-1728) li ensenhèt una tecnica de variolizacion qu'èra utilizada en Africa.
D'efiech, la contagiositat e la mortalitat de la variòla foguèron lo motor principau de la recèrca primitiva sus lei vaccins. Leis avançadas pus importantas aguèron luòc en China, especialament après la mòrt de l'emperaire Shunzhi (1644-1661). Aquò menèt a la variolizacion, un metòde consistissent a inocular a un individú de protegir una mòstra de teissuts contaminats pres sus un malaut. Relativament perilhosa, aquela tecnica demenessiá pasmens lo risc de forma grèva e se difusèt vèrs l'oèst lòng de la Rota de la Seda. Dins aquò, en despiech dei progrès de la cirurgia, lo taus de mortalitat demorèt entre 1% e 2% dei personas variolizadas.
Lei trabalhs d'Edward Jenner
thumb|right|Gravadura de [[1802 presentant la diferéncia entre la variolizacion e lo vaccin de Jenner.]]
Edward Jenner (1746-1823) desvolopèt lo premier vaccin vertadier en 1796, totjorn còntra la variòla. Per aquò, observèt l'abséncia de la malautiá en leis obriers agricòlas qu'èran estats en contacte amb una vaca contaminada per la vaccina, una patologia benigna similara a la variòla. Lo succès, fòrça important, foguèt considerable e donèt son nom definitiu a la vaccinacion. Pasmens, lo procès èra complèx car necessitava de trobar de vacas a proximitat de la persona de vaccinar.
Lei trabalhs de Robert Koch
Se l'eficacitat de la vaccinacion èra empiricament demostrada, lei mecanismes a l'origina de son foncionament foguèron pas esclargits avans la segonda mitat dau sègle XIX. Mai d'un scientific realizèt de descubèrtas importantas sus lo subjècte coma, per exemple, l'anatomista Filippo Pacini (1812-1883) que descurbiguèt lo bacil dau colerà (Vibrio cholerae) en 1854. Dins aquò, l'etapa pus importanta foguèt l'òbra dau mètge alemand Robert Koch (1843-1910) que tornèt descubrir lo bacil de Pacini e isolèt tanben aqueu de la tuberculòsi. Aquò li permetèt d'establir clarament l'existéncia d'un liame entre malautiá e preséncia d'un agent patogèn dins l'organisme (postulats de Koch).
Lei trabalhs de Louis Pasteur
thumb|right|[[Fotografia de Louis Pasteur.]]
Quimista de formacion, lo Francés Louis Pasteur (1823-1895) se dirigiguèt pauc a pauc vèrs l'estudi dei malautiás. Aguèt un ròtle primordiau dins la comprenença de la vaccinacion en organizant lei diferentei descubèrtas dau periòde au sen d'un ensemble unic. Ansin, es considerat coma lo paire de la vaccinacion modèrna e mai se d'autrei mètges dau periòde obtenguèron tanben de resultats impressionants. D'efiech, Pasteur capitèt de concebre plusors vaccins diferents e demostrèt l'interès de trabalhar sus de gèrmes afeblits. Ansin, prepausèt un metòde generau per concebre de vaccins novèus, çò que menèt rapidament a una multiplicacion dei descubèrtas e a de progrès importants en matèria de santat publica.
La multiplicacion dei vaccins
Melhorat per lei progrès de la microbiologia (comprenença dau cicle de vida dei bactèris, descubèrta dei virüs...), la fin dau sègle XIX e lo sègle XX veguèron una multiplicacion dei vaccins còntra de malautiás istoricas. Lo succès pus important foguèt l'eradicion de la variòla a la fin deis ans 1970. Pasmens, d'autreis infeccions son uei vengudas pus raras gràcias a l'organizacion de plans de vaccinacion nacionaus.
En parallèl, apareguèron tanben lei limits dau concèpte amb l'aparicion ò lo mantenement de malautiás engendradas per d'agents patogèns variables coma lo VIH ò lei virüs de la gripa. De mai, la vaccinacion suscita una viva oposicion dins certanei mitans per de rasons sanitàrias (crenhença d'un accident de vaccinacion ) ò religiosas (vaccinacion vista coma un refús d'obeïr a la volontat divina).
Principaus generaus
thumb|Diferéncia entre la premiera e la segonda [[Sistèma immunitari|respònsa immunitària còntra un meteis virüs.]]
Lo foncionament d'un vaccin es fondat sus l'utilizacion dei mecanismes dau sistèma immunitari. D'efiech, dins lo cas d'una infeccion, l'organisme dispausa de dos ensembles principaus de defensa :
L'idèa generala d'un vaccin es de simular una infeccion per activar lo segond ensemble de mecanismes defensius per crear una memòria immunitària còntra lo patogèn considerat. Ansin, s'una infeccion vertadiera a luòc, l'organisme es capable d'activar una reaccion viva qu'elimina rapidament la malautiá.
Tipes de vaccins
Existís plusors tipes de vaccin que son classats segon lo metòde adoptat per presentar l'agent patogèn ai defensas immunitàrias : Certanei vaccins son injectats solets (BCG, fèbre jauna, gripa, meningocòc...). Pasmens, la màger part dei vaccins de l'enfant son de vaccins combinats : trivalent (senepion, aurelhons, rubeòla), tetravalent (difteria, tetanòs, poliomieliti, cacalucha), pentavalent e exavalent.
La proteccion collectiva dau vaccin
La generalizacion d'un vaccin a l'ensemble d'una populacion permet la mesa en plaça d'una proteccion collectiva en limitant lo risc epidemic car lei cadenas de transmission de l'agent patogèn son treboladas. Aquò permet egalament de protegir lei personas incapablas de recebre una vaccinacion. D'efiech, amb un vaccin eficaç e una proporcion auta d'individús vaccinats, es possible de redurre fòrtament l'occuréncia d'una malautiá e mai de l'eradicar. Lo succès pus important dins aqueu domeni foguèt l'eradicacion mondiala de la variòla. Pasmens, mai d'una autra malautiá es estada eradicada dins un territòri donat.
L'organizacion de la vaccinacion collectiva es generalament l'òbra de l'Estat. Pren sovent la forma d'un programa de vaccinacions obligatòrias durant l'enfança. De campanhas massisas pòdon tanben èsser organizadas durant d'epidèmias. En certanei cas, la coordenacion es assegurada per d'organizacions internacionalas coma l'Organizacion Mondiala de la Santat.
Inoculacion
thumb|right|[[Fotografia d'una filha durant una operacion de vaccinacion.]]
Lo metòde d'administracion d'un vaccin es variable (soscutanèu, intradermic, intramuscular, orau) e despend dau patogèn e de l'estat dau pacient. De mai, se distinguís :
La premiera administracion d'un vaccin es dicha primovaccinacion. Après un periòde de laténcia de 24 oras a doas setmanas, entraïna una reaccion immunitària que dura generalament entre 4 e 28 jorns. Es marcada per la produccion d'anticòrs que permèton la mesa en plaça d'una proteccion fòrça eficaça. Puei, la concentracion d'anticòrs demenís pauc a pauc e la proteccion de l'organisme es assegurada per la conservacion de linfocits memòria per lo sistèma immunitari.
Rapèus
Un rapèu vaccinau es de còps necessari. Consistís a tornar inocular l'antigèn a l'organisme. Permet d'estimular lo sistèma immunitari per restaurar una concentracion auta d'anticòrs gràcias a l'activacion dei linfocits memòria.
Vaccinacions frequentas
Lei vaccins pus frequents regardan de malautiás grèvas e evitablas.
En l'enfant
Lo programa vaccinau deis enfants varia segon lei país car es establit en foncion dei malautiás localas. De mai, lei vaccinacions pòdon èsser obligatòrias ò facultativas. En Occitània Granda, la legislacion francesa impausa 11 vaccins obligatòris dempuei 2018. L'objectiu deis autoritats es de restablir una proteccion collectiva eficaça còntra aqueleis infeccions.
En l'adult
En l'adult, lo programa vaccinau es constituït de vaccins destinats a assegurar una proteccion còntra certanei malautiás perilhosas (varicèla, gripa a partir de 65 ans...) e de vaccins obligatòris ò conselhats per viatjar dins certanei país. Per exemple, es lo cas de la fèbre jauna qu'es infeccion grèva caracteristica dei regions tropicalas e eqüatorialas d'Africa e d'America dau Sud.
Còntra indicacions e efiechs indesirables
Coma totei lei tractaments medicaus, lei vaccins an de còntra indicacions e d'efiechs indesirables. En particular, la vaccinacion es fòrça desconselhada per lei personas immunodeprimidas, ipersensibles ais excipients ò aguent certaneis allergias (principalament aquela ais uòus ). Exitís tanben de còntra indicacions provisòrias coma certanei malautiás neurologicas non estabilizadas ò la presa de tractaments entraïnant una demenicion de la respònsa immunitària (quimioterapia anticancerosa...). Durant la grossesa, es egalament desconselhada l'administracion de vaccins basats sus de gèrmes complèts. L'unica excepcion es lo vaccin còntra la gripa qu'es conselhat.
Leis efiechs indesirables de l'inoculacion d'un vaccin se limitan generalament a d'efiechs locaus (dolors, rojors...) e, de còps, una fèbre. Pus rarament, pòdon s'observar de reaccions allergicas. De complicacions pus grèvas, generalament un efiech dau patogèn, son possiblas mai son fòrça raras. Per exemple, una encefaliti es possibla après un vaccin SAR (1 cas sus 10 milions de dòsis). Pasmens, sa frequéncia es mens importanta que dins lo cas d'una infeccion per un virüs fèr (1 cas sus 1,000 malauts).
Solnhofen (plaques de)
Eth fossil mès comun des plaques de Solnhofen includen er audèth primitiu Archeopterix, ben conservat damb tant de detalh qu'ei un des fossils mès famosi e mès berois de tot eth mond. Es lhets de Solnhofen son en Baviera (Alemanha) a miei camin demest Nürnberg e Munic e sigueren originauments ues peirières e ua hònt de caucinoses litografiques (2).
Paleoenvironament e preservacion
Pendent eth Cretacèu superior aguest airau ère un archipelag ena fin dera mar de Tetis. Açò includia lacs tranquilhs qu'auien limitat er acces ara mar duberta e èren plens de sau. Tanta que i podiá pas auer vida. Coma qu'es aigues mès baishes auien pas oxigen tanpòc i auien carronhaires.
Reumont
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Castro Caldelas
Castro Caldelas es un municipi de la província espanhòla d'Ourense e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Reumont
Geografia
Reumont A situat sus la Cauçada Brunehaut, aquela anciana via romaine #que connècta Bavay a Vermand.
Reumont est située sur la Chaussée Brunehaut, cette ancienne voie romaine qui relie Bavay à Vermand.
Doulevant-le-Château
Doulevant-le-Château es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region del Grand Èst.
Solnhofen (plaques de)
Paleoenvironament e preservacion
Tot organisme que i quèia qu'es fonia en hang de carbonat mòfle. Atau, plan de creatures delicades sigueren pas minjades pes carronhaires. Ales de llibelules, huelhes de plomes e tamben diuerses plantes queigueren en es lacs e se conservaren.
Minzac
Minzac (Minzac en francés) es una comuna occitana dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Reumont
Istòria
Reumont S'escriviá antany Roirmunt o Riurmont.
Solnhofen (plaques de)
Paleoenvironament e preservacion
Es fossils èren numerosi mès quauqu'ns d'aguesti son espectacolars e dan ua vision plan comprenedora der ecosistema local jurassic.
Minzac
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Solnhofen (plaques de)
Paleoenvironament e preservacion
De còps, es lacs èren secs e eth carbonat gahava insectes e tamben quauques dinosaures petits. S'an trapat enquia 600 espècies, includint 29 tipes de pterosaure que son plan petits o qu'arriben a auer ues ales d'1,2 m de longada.
Reumont
Istòria
Al Mièja Edat, lo senhor Gilles de Reumont fa édifier, en 1366, un castèl amb donjon de pèira e dobla enceinte de fossés, lo castèl de Fòla-Emprise, o Folemprise. A destruit l'an 1633, sens dobte al cors de las guèrras franco-espanhòlas ont de nombroses pillards estrossejan la contrée.
Minzac
Toponimia
La prononciacion es [mi n ’ʐa] Lo nom de Minzac (atestacions  Sanctus Hilarius de Minzac en 1121, e Menzac, en 1773 ) vendriá d'un nom gallés d'òme Magentius, o d'un nom latin d'òme *Mannitius, inferit de Mannius (segon Dauzat e Rostaing), o de Minucius (segon Tanet e Hordé), o de Minutius, segon lo site de las comunas de Dordonha, emb lo sufixe -acum, , , latinizacion dau sufixe celtic -acon. Minzac seriá donc un ancian grand domeni antic.
Reumont
Istòria
Al sègle, lo vilatge viu principalament de l'agricultura, completada per una activitat texila consagrada a la fabricacion del linon. Qualques carrièras an espetat per la extraction de la chaux.
Solnhofen (plaques de)
Paleoenvironament e preservacion
Eth lòc analòg mès parièr a Solnhofen aué ei era conca d'Orca, en eth nòrd de Mexic. Totun, aguest airau ei plan mès prigond qu'es lacs de Solnhofen (3).
Minzac
Istòria
En 1835, l'enclava dau "Molin Nuòu", que dependiá de Vilafrancha de Lochac, passet a Minzac, per l'Ordenança de Loís Felip dau 1er de julhet 1835. La superficia passet à 2 606 ectares. Lo 19 mars 1841, los maines de Trompette, Belair, Maisonneuve (noms francés), Nicolau e Legendre (nom francés) fuguèren estachats a la comuna de Montpeirós, coma los abitants volián. La superficia tornet davalar a 2 457 ectares. En 1906, la comuna de Molin Nuòu se creet a partir de Minzac, çò que los abitants reclamavan dempuèi 1879.
Reumont
Istòria
A partir del començament del sègle, la comunitat protestante es importanta a Reumont, aperaquí un neuvième de la populacion.
Solnhofen (plaques de)
Referències
1.a b c d Rauhut, O. W., Heyng, A. M., López-Arbarello, A., & Hecker, A. (2012). A new rhynchocephalian from the Late Jurassic of Germany with a dentition that is unique amongst tetrapods. PloS One, 7(10): e46839.
Reumont
Istòria
Pendent la Primièra Guèrra mondiala, Reumont es fòrça experimentada, en lo moment de la batalha del Cateau, lo 26 d'agost de 1914. De nombrosas destruccions afèctan lo pòble.
Reumont s'écrivait autrefois Roirmunt ou Riurmont.
Solnhofen (plaques de)
Referències
2.Schweigert, G. 2007. Ammonite biostratigraphy as a tool for dating Upper Jurassic lithographic limestones from South Germany – first results and open questions." Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie - Abhandlungen, 245(1): 117-125. doi:10.1127/0077-7749/2007/0245-0117
Canton de Pairac
Lo canton de Pairac es una anciana division administrativa de Carcin, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Gordon, lo departament d'Òut e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Après la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, las comunas passèron al canton de Solhac. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian naut-carcinòl.
Solnhofen (plaques de)
Referències
3.Bartell K.W., Swinburne N.H.M. and Conway-Morris S. 1990. Solnhofen: a study in Mesozoic palaeontology. Cambridge (transl. and revised from Bartel K.W. 1978. Ein Blick in die Erdgeschichte. Ott.
Reumont
Istòria
Au Moyen Âge, le seigneur Gilles de Reumont fait édifier, en 1366, un château avec donjon de pierre et double enceinte de fossés, le château de Folle-Emprise, ou Folemprise. Il est détruit en 1633, sans doute au cours des guerres franco-espagnoles où de nombreux pillards ravagent la contrée.
Au siècle, le village vit principalement de l'agriculture, complétée par une activité textile consacrée à la fabrication du linon. Des carrières sont exploitées pour l'extraction de la chaux.
Solnhofen (plaques de)
Pàgines web
Wikimedia Commons has media related to Solnhofen limestone.
Canton de Pairac
Istòria
Lo canton se creèt lo 15 de febrièr 1790. Foguèt suprimit a las eleccions departamentalas del 22 de març 2015 e las comunas transferidas al canton de Solhac, en aplicacion del decret del 13 de febrièr 2014 que delimita los cantons del departament d'Òut.
Reumont
Istòria
À partir du début du siècle, la communauté protestante est importante à Reumont, environ un neuvième de la population.
Pendant la Première Guerre mondiale, Reumont est très éprouvée, lors de la bataille du Cateau, le 26 août 1914. De nombreuses destructions affectent le village.
Celanova
Celanova es un municipi de la província espanhòla d'Ourense e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Antemius de Tralles
Antemius de Tralles (mòrt avans 558) foguèt un matematician e un arquitecta roman dau sègle VI. Foguèt cargat de la bastida de plusors monuments de Constantinòble, especialament la Basilica Santa Sofia, après leis incendis entraïnats per la sedicion Nika.
Brantas
Brantas (Brantes en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Toponimia
Per Dauzat e Rostaing, que fornisson una atestacion de 1161, Brantul, e una autra de 1254, de Brantulis (en latin), Brantas es un nom escur. Los autors citan una proposicion, la d'un tèma preceltic (ligur) *br-, contraccion de *bar, nautor, ambe doble sufixe -ant-ulu, accentuat sus l'antepenultima (es a dire bran-). La finala -l s'es amudida o vocalizada e la vocala venguda finala ([y] ? [u] ? diftongue provisòri ? ) s'es alinhada sus una autra pus frequenta, [ɔ], resultat normal de -a pòsttonica. La consonanta finala escrita -s sembla posteriora au sègle XIII e la fòrma Branto de Mistral implica la grafia Branta sènsa pèrda per la prononciacion.
Cf. Brantòsme, autre toponime problematic.
Arc
Un arc qu'ei ua arma constituida d'ua partida flexibla qui amassa l'energia e d'ua còrda qui trasmet aquesta energia a ua sageta. Ua persona qui tira dab un arc qu'ei un arquèr ; aqueth que pòt estar un combatent, un caçaire o un atlète.
Arc long tradiconau
300px|thumb|Arc long anglés
Arc de competicion
100px|thumb|left|Arc modèrne de competicion
Arc de polea de caça
100px|thumb|Arc de polea de caça
Vescomtat d'Auloron
Eth vescomtat d'Auloron que ho ua jurisdiccion feudau formada deras vaths bearnesas de Varetons, Aspa e Aussau, eth sièti deu quau èra era vila d'Auloron.
Quan eth duc de Gasconha Lop III Centolh e balhè en 819 eths sons maines aths sons hilhs Donat, qui arrecebó eth Comtat de Bigòrra, e Centolh, qui arrecebó eth vescomtat de Bearn, aquera particion n'integrava pas eras tèrras d'Auloron, tòcatocantas dab Bearn, qui contunhèn en poder dera branca ducau dinc'ara mòrt de Sanç IV. Aqueth darrèr que las deishè, en mei de Dacs, Òrta, Tursan e Gavardan, ath son hilh Aner, qui dilhèu i governava ja dab eth títol de vescomte de Gasconha. Aner que's morí vèrs 978 en tot balhar Auloron, Dacs e Òrta ath son hilh Lop, qui's morí vèrs 985 deishant en eretatge: ath son hilh Arnaut I eth vescomtat de Dacs dab Òrta, e ath son hilh Aner eth vescomtat d'Auloron. Aner que governè dinc'a 1009, exceptat durant un periòde on eth vescomtat e ho usurpat per Centolh III de Bearn (de 1002 a 1004). Non deishant pas hilhs, que designè la soa hilha Angèla, qui èra maridada dab er arrèrhilh de Centolh II, Centolh IV eth Vielh (mòrt en 1058), qui incorporè definitivament eth Vescomtat d'Auloron a Bearn. En 1077 Bearn, incorporat eth vescomtat de Dacs e tèrras d'Òrta e de Salias, que vadó plenament independent, eths ducs de Gasconha abandonant eths lors dreits de suzeiranetat.
La Serpent
La Serpent (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Castrum de Serpente, en latin, en 1319, La Serpente, en 1581, La Serpent, en 1594, La Serpant, en 1647. Seriá un nom d'animal, segon Dauzat e Rostaing e lo pichon Levy nòta serpen, substantiu masculin e femenin, « serpent » (en francés, doncas sèrp en occitan). Mes la motivacion d'aquel nom es escura.
Panèl senhalant un endrech frequentat pels dròlles en França
Lo panèl senhalant un endrech frequentat pels dròlles es un panèl de senhalizacion qu'indica la proximitat d'una escòla, una colonia de vacanças, un terren de jòcs, etc. Es situat a una distància d'environ 50 mètres del perilh en zòna urbana, e 150 mètres dins la campanha.
Kerbach
Kerbach es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Courtoin
Courtoin es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo sieu castèl, las siás tèrras, e lo sieu étang, an apertengut al prince François-Xavier de Porcellana.
Son château, ses terres, et son étang, ont appartenu au prince François-Xavier de Saxe.
Parlebòsc
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [parlə'bɔs]. Bénédicte Boyrie-Fénié non pòt citar cap fòrma anciana, probablament pr'amor lo nom existeish pas.
La comuna qu'estó formada en amassant 7 parropiòtas [e l'ostau comunau qu'ei a Sent Cric].
Bénédicte Boyrie-Fénié que supausa un lòc ancian dab l'òrde determinant-determinat (formacion posteriora a las invasions germanicas) e emplec deu mot bòsc, tanben d'origina germanica. Lo prumèr element pòt estar un nom de persona, benlhèu derivat de parilis « parièr ». Lo nom [s'existeish !] qu'ei de l'estrat romanic. Mès, i a pas sus la mapa de Cassini (medisha epòca que la Revolucion), cap lòc deu nom de Parlebòsc.
Castèth de Nolivòs
200px|thumb|Hortificacions deu Mont : tor de La Catalha Lo castèth de Nolivòs qu'emparava la vila deu Mont. Que ho bastit per Gaston Febus (qui hortifiquè tanben la vila) au lòc d'un castèth mei ancian bastit a la fondacion de la ciutat.
Que ho destrusit peu rei de França Loís XIII.
Calç
thumb|300px|Ferrat contenent de calç idraulica (apagada) naturala e d'aiga per la maçonariá de pèiras talhadas dins lo bastiment. La calç (var. cauç, chauç) es una matèria generalament polverosa e de color blanca, obtenguda per combustion del calcari. S'utiliza dempuèi l'Antiquitat, en particular dins la construccion.
Quimicament, es un oxid de calci amb mai o mens d'oxid de magnèsi mas la designacion ordinària de pòt englobar diferents estats quimics d'aquel produit. Òm distinguís per exemple dins lo lengatge ordinari segon lors utilizacions dins la construccion :
Istòria
Lo principi que consistís a brutlar una pèira per n'extraire un compausant mòble que se podrà reconstituir apuèi foguèt probablament descobèrt amb lo gip que, en brutlant (a ), dona lo plastre. Aquel material pus facil d'obtenir foguèt descobèrt abans la calç, mas de mesclas plastre e calç s'utilizèron coma supòrt de pintura murala en Egipte dès 2600 ans abans Crist.
De construccions de calç apareguèron apuèi, fins a èsser utilizada dins totas las construccions romanas, de las abitacions als aqüeductes en passant per las tèrmas. En mai es la calç que balhèt son nom al calcari, que ven del latin calcarius, « que conten calç » e calcix,.
Fòrça tecnicas d'aplicacion utilizada a l'epòca romana, traversèron l'Edat Mejana. L'utilizacion de la calç demorèt inevitabla dins lo bastiment fins a la descobèrta del ciment al mitan del sègle XIX. Remplacèt rapidament la calç dins totas las construccions modèrnas per que mai rigid e d'un còst mendre : blòts de ciment, beton...
La calç coneis al començament del sègle XXI un novèl interès. En efièch lo ciment es compatible amb la maçonariá dels bastits ancians en rassièrs e pèiras talhadas. Coma lo ciment es un material rigid e impermeable a l'aire, conven pas a la maçonariá tradicionala que demanda de soplesa e de permeabilitat a l'aire. La permeabilitat a l'aire permet a la maçonariá d'assecar. L'aiga de la pluèja e de las remontadas capillaras qu'absorbís, se pòt evacuar pels junts de calç mentre que se lo mortièr es de ciment, la paret pòt pas assecar e consèrva l'aiga, çò que pòt entraïnar l'aparicion de salpètra, de mossas microscopicas, d'aureòlas, de tacas, e de rajadas.
La calç viva
thumb|250px|Forn de calç antic de Sant Ramon de Tolosa La calç viva es aquela que sortís del forn de calç. Lo principal constituent de la calç viva es l'oxid de calci, de formula CaO.
Après apòrt d'aiga, una reaccion quimica se produtz. Ven la calç apagada Ca(OH)🇮🇳 (portlandite) utilizada dins lo bastiment per la maçonariá e la realizacion d'enduits : calç grassa o calç aeriana, calç idraulica naturala.
Idratacion
Mesa en contacte amb d'aiga, se produtz una reaccion fòrça exotermica. Aquela etapa es obligatòri per obtenir la calç apagada, que siaga aeriana o idraulica.
Per la calç idraulica, I a d'emplegar la quantitat justa d'aiga, per tal que la presa de material se faga pas. Dins lo cas de la calç obtenguda a partir de calcari pur (calç aeriana), la quantitat d'aiga es pas limitada.
Quand la quantitat d'aiga aponduda es justa sufisenta per obtenir la reaccion d'extincion, es a dire d'idratacion de la calç, òm obten una polvera blanca. Si la quantitat d'aiga es pus importanta, òm obten una pasta blanca que se pòt dissòlvre a de PH pus importants: la calç apagada es de formula Ca(OH)🇮🇳
Precaucions e utilizacion
La calç viva es un produit potencialament dangeirós, principalament emplegat dins l'industria e l'agricultura. Idrofila, s'utiliza per assecar, destruire las matèrias organicas ricas en aiga. En cas de mescla de grandas quantitat de calç viva e d'aiga, la calor liberada es tala que l'aiga pòt prendre lo bolh e projectar de calç, qu'es corrosiva. Per aquela rason se conselha d'utilizar de lunetas e de gants pendent la manipulacion.
Se recomanda de versar progressivament la polvera dins l'aiga e pas lo contrari.
Se recomanda tanben de remenar la mescla aiga/calç viva lo long de sa preparacion, per limitar los risques de projeccion.
La calç aeriana
La calç aeriana s'obten del calcari fòrça pur. Se tròba jos divèrsas nominacions : CAEB (anciana normalizacion : calç aeriada apagada pel bastiment), remplaçada pel CL (Calcique Lime : « calç apagada »), etc. Es l'idroxid de calci Ca(OH)🇮🇳.
La calç aeriana servís dempuèi l'Antiquitat per realizar de mortièrs per la construccion, d'enduits e de pinturas sus las parets. Es tanben utilizada per aparar los arbres frutièrs, o lutar contra la putrefaccion dels cadavres en cas d'epidèmia.
Calcinacion
Amb calcinacion del calcari a gaireben (CaCO🇮🇳) òm obten de calç viva (oxid de calci : CaO) e una fòrta produccion de dioxid de carbòni (CO🇮🇳):
La reaccion s'acompanha d'una pèrda de pes de prèp de 45 %, correspondent a la pèrda en dioxid de carbòni segon la formulacion quimica :
Extincion
La transformacion de calç viva en calç apagada s'efectua per apòrt d'aiga (H🇮🇳O). Aquela operacion d'extincion produtz l'idroxid de calci Ca(OH)🇮🇳, amb una fòrta produccion de calor :
Après transformacion, l'aumentacion del volum es de prèp de 30%.
L'extincion se pòt realizar de diferents biais : Dins los tres primièrs cases òm obten una calç en polvera (flor de calç, calç grassa, CAEB, calç apagada…). Dins lo darrièr cas, la calç apagada producha pren l'aparéncia d'una pasta (calç en pasta) qu'òm pòt gardar tant que se daissa en superfícia d'aiga limitant los escambis de dioxid de carbòni (doncas de carbonatacion).
La calç en polvera correspond plan a las practicas actualas del bastiment (dosatge en volum, mescla dins la betonièra…).
La calç en pasta permet d'obtenir de mortièrs pus, mens subjèctes a la dessicacion rapida, los enduits o las pinturas carbonatant pus lèu e doncas pus resistents. En contra, son dosatge es pus dificil, l a mescla amb la sabla pus delicada.
Carbonatacion
Segon l'umiditat del mitan, aquela reaccion se produtz sus mai d'un mes : la vapor d'aiga se liga amb lo dioxid de carbòni atmosferic per formar l'acid carbonic ; la calç fixa lo dioxid de carbòni contengut dins aquel acid e se transforma en calcari. Lo resultat d'aquela operacion es tornarmai de calcari (CaCO🇮🇳).
Lo mecanisme de presa per carbonatacion s'efectua en preséncia d'aiga, d'ont un mestritge obligatòri de las condicions de mesa en òbra (umidificacion dels supòrts, contraròtle de las condicions climaticas...).
Utilizacion
Los usatges de la calç aeriana son nombroses. En França, son usatge se repartís atal :
Utilizacion dins l'agricultura
Per l'agricultura, s'utiliza de calç magnesiana o dolomitica, qu'apond de magnèsi als sòls acids. S'utiliza, lo pus sovent, de calç calcica. Las calces utilizadas per l'agricultura son totjorn de forma oxid de calci, o d'oxid de calci combinat amb d'oxid de magnèsi.
Utilizacion dins l'industria
S'utiliza sa proprietat de « floculacion »
Utilizacion dins las òbras publicas
La calç aeriana es tanben utilizada dins la realizacion de las carrièras o dels camins, lo pus sovent jos forma de calç viva. Coma dins l'industria, s'utiliza sa proprietat de « floculacion ».
Utilizacion dins la decoracion d'interior
La calç existís dempuèi 6000 ans; es amb lo gip, un dels pus ancians materials utilizats per l'òme. Sas proprietats : Un rendut decoratiu excepcional e una velosat sens egal a l'interior coma a l'exterior Una decoracion viventa : la calç respira doncas los moeratges varian en foncion de l'idrometria ambianta. Se patina e vielhís fòrça plan.
Lo calç es tanben emplegat en Provença per empegar las tometas exagonalas. Sas proprietats permeton a las tometas de se pas fendasclar en laissant una cèrta elasticitat al sòl per sa respiracion naturala.
La calç idraulica
La calç idraulica s'obten a partir de calcari contenent de silicat, aluminat, de compausats de magnèsi. La calç idraulica pus coneguda ven de la calcinacion del calcari mesclat d'argila. Fa presa en qualques oras, al contacte de l'aiga, d'ont son nom.
Carbonatacion de la calç idraulica
Lo calcari natural es lo pus sovent mesclat amb de marlas e d'argilas ricas en elements quimics, principalament lo selze e tanben lo fèrre, l'alumini. A las temperaturas de coseson ( e ), lo calci se combina amb aqueles elements per formar de silicats, d'aluminats e de fèrro-aluminats de calci.
Al contacte amb l'aiga, lors de l'extincion de la calç viva, e subretot lors la mesa en òbra dels mortièrs, aquelas moleculas forman d'idrats insolubles. Las proporcions d'alumina e de fèrre son fòrça flacs : dins los liants blancs, las tenors en fèrre son inferioras a 0,1 o 0,2%. La presa idraulica es essencialament eissida de la reaccion entre lo CaO e los silicats.
Es aprèp la mesa en òbra que la calç e los idrats van se carbonatar al contacte de l'aire umid per tornar donar lo carbonat de calci e lo selze d'origina. Es la partida aeriana de la presa.
Lo rapòrt entre diferents compausants associats a l'argila e la part en calç definís l'indici d'idraulicitat.
Moltifao
Moltifau en còrs (Moltifao en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Chandrexa de Queixa
Chandrexa de Queixa es un municipi de la província espanhòla d'Ourense e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
Moltifao
Geografia
La municipalitat de Moltifao a localizat al caireforc dels camins entre Bastia, Calvi e Corte, a flanc d'un massís montagneux #que çò de mès d'anautit reünion n'es çò Puja Padro en fasent cara a las Agulhas de Popolasca. La municipalitat a traversat pel riu Asco, afluent del Golo #que se'n situa en la siá bassa vallée. Dos ponts permeton d'afranquir lo Asco per prene lo vilatge : lo "pont de Tesa" sus la rota d'accès principal, la D47, e lo "Vièlh pont" #qu'es en realitat un pont génois sus la rota D647.
Moltifao Se situa en los limits del Parc natural regional de Corsega. La municipalitat es enclavée pels territòris de las municipalitats seguentas :
- al nòrd Mausoleo e Vallica #que n'a separat pel riu Tartagine, e Castifao,
- a l'oèst Morosaglia dempuèi lo luòc-dich Pontare confluence de la Asco amb la Tartagine fins a la hita de la Orienda siá los limits del P.N.R.C.,
- Al sud, lo sieu bòsc communale la separa de Piedigriggio, Popolasca e Castiglione,
Versigny (Aisne)
Versigny es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Moltifao
Geografia
- fin finala a l'èst Asco, dempuèi lo Dent de Asco (2065m) en remontant cap al nòrd per una linha de crêtes fins al riu Asco. L'abitat a concentrat a l'entorn del pòble. Lo bastit ancian se tròba dins los quartièrs de Aghia, Borgo, Merozzini, Mezzana, Mulinu, Anautit-pòble e Bas-pòble. Un lotissement recent a vist lo jorn al luòc-dich "Capannacce", entre lo riu Asco e la rota D47.
Versigny (Aisne)
Geografia
La municipalitat de Versigny se situa sul territòri de la Comunitat de Municipalitats de las vilas de oyse. Versigny Se tròba al centre del triangle Sant Quentin, Laon, Chauny.
La commune de Versigny se situe sur le territoire de la Communauté de Communes des villes d'oyse. Versigny se trouve au centre du triangle Saint Quentin, Laon, Chauny.
Moltifao
Geografia
Moltifao se situe dans les limites du Parc naturel régional de Corse. La commune est enclavée par les territoires des communes suivantes :
Versigny (Aisne)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Moltifao
Geografia
- au nord Mausoleo et Vallica dont elle est séparée par la rivière Tartagine, et Castifao,
- à l'ouest Morosaglia depuis le lieu-dit Pontare confluence de l'Asco avec la Tartagine jusqu'à la borne de L'Orienda soit les limites du P.N.R.C.,
- au sud, sa forêt communale la sépare de Piedigriggio, Popolasca et Castiglione,
Istòria
Moltifao Es un gròs bourg de la vallée de la Asco. S'i tròba collègi, gendarmerie, agéncia postala, èca.
Moltifao est un gros bourg de la vallée de l'Asco. On y trouve collège, gendarmerie, agence postale, etc.
Battery Park
Battery Park es un parc de 8,5 ectaras situat a la punta sud de l'illa de Manhattan a Nòva York als Estats Units. Son nom ven de las peças d'artilhariá que i foguèron autrecòps posicionadas, tant pels olandeses que pels angleses. Lo parc es un luòc cargat d'istòria e un espaci de detenta presat dels nòvayorkeses e dels toristas.
Fisiocracia
vinheta La fisocracia es una escòla de pensada economica, politica e juridica, nascuda en França a la fin de las annadas 1750.
Los fisiocratas pòdon èsser considerats coma de fondators de la sciéncia economica, quitament se tendavan a estimar que la sola activitat productitz veraia es l'agricultura, e qu'es mai generalament admés qu'Adam Smith es lo paire de l'economia modèrna. Lor contribucion a la concepcion de l'economia provoquèt un important corrent de refòrma del drech e de la politica al sègle XVIII, del fach de lors teorias del Drech natural e del despotisme legal. Lo movement fisiocratic conéis son apogèu pendent la segonda mitat del sègle XVIII, per venir economicament caduc amb lo desvelopament de l'industria e la progression dels escambis comercials internacionals.
Etimologia e definicion
La « fisiocracia » es lo « govèrn per la natura ». Lo tèrme francés es fabregat per Pierre Samuel Du Pont de Nemours en associant dos mots grècs : physis (la natura) e kratos (la fòrça, lo govèrn). Es a dire :
Istòria del movement
vinheta|[[François Quesnay, fondator de l’escòla de pensada fisiocratica.]]
La fondacion
Los fondators de l’escòla son François Quesnay e lo marqués de Mirabeau que s’encontran a Versalhas en julhet de 1757. Quesnay ne ven lo cap incontestat après la publicacion del Tableau économique en 1758, que descrich la circulacion de las riquesas dins l'economie. L'Essai sur la nature du commerce en général de Richard Cantillon es una de las inspiracions màger del sistèma que los fisiocratas desvelopèron après l'invencion del Tableau. Los fisiocratas, que son ligats al movement filosofic e a l’Enciclopedia, foguèron a l'origina de las reformas economicas de Turgot e de la legislacion economica de la Constituenta. Se nomenavant subretot al sègle XVIII « los economistas ». Uèi, son nomenats « fisiocratas » per los destriar de las nombrosas escòlas de pensada economica que succedirèron.
Lo Tableau économique
Lo Tableau économique de Quesnay s'inspira de la teoria dels cicles de François Véron Duverger de Forbonnais mas mai precisament del « zig-zag », figura realizada jos la pluma de dos pensaires, Vincent de Gournay e Richard Cantillon. Aquestas òbras pro revolucionàrias per l'epòca anticipan aquestas d'Adam Smith s'interessant a la fonts de la creacion de la riquesa, mas tanben e sobretot a sa reparticion via de diagramas de flus e sèrvas representant de biais fòrça elaborat lo foncionament de l'economia: subretot, lo balanç dels escambis interiors e exteriors. L‘objectiu del grop de mercands e de grands comisses de l'Estat es de realizar d’esplechs que permetràn al roi de França de mesurar melhor la creacion e la distribucion de riquesas e tanben poder far de leis melhoras permetent de preveire los periòde de carestiá alimentària. Mas l’analisi anava contra los ideals de l'aristocracia francesa, per que lo simple fach de trabalhar èra sinonime de derogànça ; se un nòble consacrava totas sas jornadas a trabalhar e que se sapia, ne perdriá son estatut, e sola una letra de reabilitacion del rei podava li tornar. vinheta|Illustracion de Physiocratie amb las inscripcions Non oderis laboriosa opera, et Rusticationem creatam ab Altissimo (Òdia pas las òbras laboriosa tanpauc l’elevatge ordonat per l’Altissim) Eclesiast. C. VII. V. 16. e Qui operatur terram sum satiabitur (Quin òbra la tèrra serà satisfach) Prov. C. XII. V. ii. François Quesnay, en politic abil, dins lo Tableau économique, fa pas mai repausar la font de la riquesa sul trabalh, mas sus la capacitat « miraculosa » de la tèrra per produire de majar cada prima. Atal poder conciliar las gràcias dels rendièrs terrencs tot en prepausant un sistèma novèl prenent en compte tant que possible las idèas novèlas e permetent de passar lo mercantilisme (e lo colbertisme) sens revolucionar la societat. Los fisiocratas fan venir de principis fonzièrament naturalistas, e al fons anticrestians per lor temps, coma l'idèa que lo progrès de l'agricultura permetriá a Adam de se netejar del pecat original e devent pas mai de ganhar son pan a la susor. Exprimisson tanben d’idèas, plan amagadas al sègle XVIII – e pas sonque en França –, que l'Òme, qu’es un individú, poiriá aver accès a l'integralitat del bonaür coma creatura limitada, e qu'i auriá donc pas besonh de transcendéncia. Es Turgot qu’es l'autor del tèxte d'una gravadura sus fusta mostrant Benjamin Franklin : « Eripuit caelo fulmen sceptrumque tyrannis » (Desliura del cèl lo liuç e l’escèptre de la tiranniá), devisa que d’unes notèron lo caractèr pro « luciferian » per l'epòca.
Los Éphémérides du citoyen
Après aver publicat lors escrichs dins Journal de l'agriculture, du commerce et des finances, los fisiocratas se ligan als Éphémérides du citoyen, dirigit per l’abat Baudeau, recent convertit a l'escòla de Quesnay. Du Pont de Nemours, lo marqués de Mirabeau e l'abat Baudeau ne faràn lo sanctuari de la pensada economica dels Fisiocratas, e tanben un mejan privilegiat de difusion dels principis economics en França. Es dins Éphémérides que foguèron publicats las Soscadas sus la formacion e la distribucion de las riquesas de Turgot.
La riquesa
vinheta|Tableau économique de Quesnay. En oposicion a las idèas mercantilistas, los fisiocratas considèran que la riquesa d'un país consistís dins la riquesa de totes sos abitants e pas solament dins aquela de l'Estat. La riquesa es formada de totes los bens que satisfan un besonh e non pas de metals precioses que caldrà tesaurizar. La riquesa se deu produire pel trabalh.
Pels fisiocratas, la sola activitat productitz de verai es l'agricultura. La tèrra multiplica los bens: una grana semenada produch un fum de grenas. Fin finala, la tèrra daissa un produch net o demai. L'industria e lo comèrci son considerats coma d’activitats esterilas que fan pas que transformar las matèrias primièras produchas per l'agricultura.
La fisiocracia destria tres classas d'agents economics :
Aqueste vejaire segmentat de l'economia es natural dins una epòca ont gaireben tota populacion es constituida d'agricultors que semblan produire pas mai que per provesir la subrevivença. La tèsi que la tèrra es la sola font de riquesa, que destria los fisiocratas de lors contemporanèus e de lors successors classics, es pasmens secondària al respècte dels autres aponds que fan destriar los fisiocratas de lors davancièrs, que foguèron utilizats pels classics e que fondan l'economia modèrna.
En efièch, Vincent de Gournay et Turgot, sovent assimilats a l'escòla fisiocratica, pensan al contrari que las manufacturas e lo comèrci son generators de riquesas: son en acòrdi amb François Véron Duverger de Forbonnais que s'opausa radicalament a Quesnay a partir de 1767. Devon donc pas èssers comptats coma plenament fisiocratas quitament se faguèron de sensibles malèu a aquestes.
L'impòst unic
Los fisiocratas son favorables a una reforma complèta de la fiscalitat. Considerant que l'agricultura es la sola activitat que produch de riquesas veraias novèlas, demandan, dins fòrça publicacions, l'abolicion de totes los impòsts existents per los remplaçar per un impòst unic sul « produch net » de las tèrras.