cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dieu
La formacion dei politeïsmes antics
Aqueu procès foguèt a l'origina de modificacions importantas dins la forma dei dieus. D'efiech, lei divinitats primitivas èran sovent liadas a d'animaus ò a de principis naturaus (lo cèu, l'ocean...). Amb la sedentarizacion e la descubèrta de concèptes sociaus novèus coma la civilizacion, la guèrra ò la justícia, apareguèron de dieus pus « umans » portaires d'aquelei nocions. Un exemple d'aquela evolucion es Egipte onte lei populacions gardèron de dieus animaus arcaïcs que recebèron pauc a pauc d'atributs culturaus e societaus novèus coma la creacion de l'Univèrs (Ra), la proteccion de la monarquia (Òrus) ò la proteccion de la familha (Bastet).
Dei dieus locaus ai dieus universaus
thumb|right|Estatua de [[Jupitèr (mitologia)|Jupitèr, adaptacion romana de Zèus, exemple de dieu que se difusèt vèrs d'autrei pòbles sota l'influéncia culturala de Grècia e de Roma.]]
Lei dieus dei panteons antics demoravan generalament associadas amb un grop uman donat (vila, pòble... etc. ). Lei fenomèns de difusion d'una divinitat d'un panteon a un autre èran possibles mai relativament rars. L'adopcion d'un dieu estrangier aviá luòc dins de contèxtes de dominacion politica ò culturala fòrta. Per exemple, durant son expansion a l'entorn de la Mar Mediterranèa, lei Romans impausèron pas sei dieus ai pòbles vencuts. Dins aquò, son panteon se difusèt pauc a pauc e, en retorn, Roma adoptèt lei divinitats mediterranèas pus importantas coma Isis que foguèt raprochada de Vènus. Pus tard, lei nomadas eurasiatics aguent conquistat de regions sedentàrias abandonèron generalament rapidament sei dieus tradicionaus au profiech dei divinitats veneradas per de pòbles aguent una cultura ben establida coma lei Chinés ò lei Bizantins.
Aquelei transferimens permetèron l'aparicion de dieus universaus, comuns a de pòbles diferents. Lo culte divin acordat a certanei sobeirans (emperaires romans, emperaires chinés...) tenguèt un ròtle dins lo desvolopament d'aquelei divinitats car èra impausat a de populacions diferentas afin d'assegurar l'unitat de l'Estat. Dins d'autrei cas, lei pòbles venceires impausèron lo culte de son dieu nacionau sensa entravar leis autrei cultes ja en plaça.
L'aparicion de Dieu
Divinitat principala dau mond, Dieu (ò Yahweh) es la divinitat unica dei religions monoteïstas abrahamicas (judaïsme, cristianisme, islam... etc.) e la pus venerada dins lo mond modèrne (3,6 a 3,9 miliards de fidèus estimats en 2017). Dotada de trachs fòrça particulars, conoguèt un lòng procès de formacion avans de se difusar sus totei lei continents gràcias au cristianisme e a l'islam.
L'aparicion dau concèpte de dieu unic
Durant l'Antiquitat, lo monoteïsme foguèt fòrça rar que s'observèt subretot en leis Ebrieus e lei pòbles iranians 	adèptes dau zoroastrisme. Dins aquò, i aguèt una temptativa en Egipte durant lo rèine d'Akhenaton (vèrs 1350-1330 avC) qu'assaièt sensa succès de promòure lo culte d'Aton. L'objectiu èra probablament de redurre l'influéncia dau clergat e s'acabèt per una revirada amb una restauracion dei divinitats tradicionalas a la mòrt dau faraon. Dins d'autrei regions, coma Babilònia amb Marduk, se veguèt de cas de monolatria, es a dire un culte quasi exclusiu d'un dieu sensa negar l'existéncia d'autrei divinitats.
Judaïsme e zoroastrisme
La formacion de Dieu comencèt au començament dau milleni I avC amb l'aparicion dau zoroastrisme e dau judaïsme. Lo premier, fondat en Pèrsia per Zoroastre, foguèt probablament a l'origina de l'idèa de « salut etèrn » e de « reiaume de Dieu ». Pasmens, gardèt de trachs politeïstas dins sei rites ò dins sa vision dualista de l'Univèrs.
De son caire, lo judaïsme èra, inicialament, la religion deis Ebrieus, pòbles d'Orient Mejan, que fondèt au sègle IX avC lei reiaumes d'Israèl e de Juda. Per de rasons desconegudas, aqueu pòble abandonèt una religion politeïsta, probablament similara au culte de Baal, per adoptar un dieu unic dich Yahweh. Aqueu procès foguèt lòng car Yahweh gardèt lòngtemps de trachs politeïstas. Per exemple, dins la vila de Betel, èra venerat sota la forma d'un dieu de la chavana (representat per una estatua de vedèu d'aur) mai èra puslèu considerat coma una divinitat solara a Jerusalèm. L'unificacion definitiva sembla de datar dau sègle VII avC ò dau sègle VI avC, durant la desportacion deis Ebrieus a Babilònia, probablament sota l'influéncia dau zoroastrisme.
Aquela transformacion entraïnèt l'aparicion d'un dieu d'un tipe novèu. Transcendent, es lo creator de l'Univèrs, dotat de l'omnipoténcia e de l'omnisciéncia, inaccessible ais òmes ordinaris. Pasmens, pòu de còps revelar sa preséncia gràcias a de manifestacions subrenaturalas ò chausir certaneis individús, dichs profètas, per desliurar sei paraulas a l'ensems deis Ebrieus. A respèct de son pòble, exigís una somission totala a sei lèis, especialament lo refús d'acceptar l'existéncia d'autrei divinitats, en cambi d'un salut etèrn après la mòrt.
Vèrs lo dieu unic e universau
thumb|right|[[Calligrafia dau tèrme « Allah », adaptacion musulmana de Yahweh.]]
Lo judaïsme e lo zoroastrisme se difusèron lentament car lo proselitisme de sei cresents èra feble. D'efiech, leis Ebrieus refusèron de propagar sa religion car èra la basa de son identitat culturala. Per lei zoroastrians, leis autoritats de Pèrsia respectavan lei costumas dei pòbles de l'Empèri e assaièron donc pas d'obtenir de conversions. Aquò cambièt amb la formacion de l'Empèri Roman car l'universalisme roman influencièt lei pensaires judieus. Ansin, certanei caps religiós comencèron de defendre l'idèa d'un messatge religiós monoteïsta universau.
Lo pus famós es Jèsus de Nazaret (vèrs 5 avC - 30 apC) que fondèt lo cristianisme durant la premiera mitat dau sègle I apC. Prepausèt una evolucion de Yahweh qu'adreiçèt desenant sa prepausicion de salut etèrn a totei leis òmes sensa destriament de son origina etnica ò sociala. Se l'exigéncia de somission totala a sei lèis èra mantenguda, aqueu messatge rescontrèt un succès fòrça important dins un empèri multietnic e fòrça inegalitari.
Autra evolucion majora, lo proselitisme es d'ara endavant encoratjat car lo messatge divin deviá èsser portat a totei lei pòbles. Ansin, en despiech de persecucions, lo cristianisme se difusèt dins la societat romana avans de'n venir, au sègle IV apC, la religion oficiala. Au sègle VII, l'islam – que se considera coma una continuacion dau judaïsme e dau cristianisme – adoptèt una vision similara. Conoguèt tanben un succès de remarca e se difusèt largament en Africa e en Asia.
Lo desvolopament de la contestacion de l'existéncia dei divinitats
L'existéncia de divinitats foguèt contestada tre l'Antiquitat. Per exemple, en Grècia, certaneis atomistas depintèron d'Univèrs sensa dieu onte l'evolucion dau mond èra unicament dependenta dau movement deis atòms. En Índia, un filosòf dich Charvaka (sègle VII ò VI avC) desvolopèt una pensada materialista e atèa. Totjorn dins la peninsula indiana, lo bodisme imaginèt, a partir dau sègle VI avC, una teologia desprovesida de dieus.
Pasmens, la contestacion se generalizèt subretot a partir dau sègle XVI. D'efiech, a partir de la revolucion coperniciana, lei scientifics venguèron pauc a pauc capables d'explicar lo foncionament de l'Univèrs, çò qu'entraïnèt una reduccion de l'espaci laissat au divin. Au sègle XVIII, lei filosòfs dei Lutz multipliquèron lei criticas e lei refutacions deis arguments teïstas. Puei, au sègle XIX, lo marxisme integrèt l'ateïsme a sa pensada e sa denóncia dei religions. En certanei regions, aquò foguèt completat per una lucha anticlericala dirigida còntra leis abús dau clergat. Ansin, de país, coma França, assostavan uei de minoritats fòrça importantas d'atèus.
Formas e identitats
La forma e l'identitat dei divinitats varian fòrça segon leis epòcas e lei luòcs. Dins certanei cas, an una forma materiala, un sèxe definit e una abitacion ben identificada. Per exemple, èra lo cas dei dieus grècs e romans que vivián principalament a la cima dau Mont Olimp. De mitologias, coma aquela dei Vikings, an de dieus susceptibles de morir. Au contrari, de religions an de dieus transcendents que vivon pas dins lo mond materiau. Inaccessibles ai fidèus ordinaris, vivon dins un mond pròpri (mond parallèl, espirituau...).
Coma sa forma ò son identitat, lei poders de dieus son variables. Dins aquò, son generalament totjorn fòrça superiors a aquelei deis èssers umans. Un dieu maucontent es donc normalament capable de punir un pecador, un grop de pecador o l'umanitat entiera. Aquelei poders pòdon èsser limitats a un domeni precís, especialament per lei dieus politeïstas qu'an sovent d'atributs ben determinats, ò aver ges de limit. Yahwhe es ansin un dieu omniscient e omnipotent, capable de modificar aisament lei lèis ordinàrias de la fisica.
Relacions amb la Creacion
Un nombre fòrça important de divinitats an un liame amb la Creacion. Pasmens, de variacions considerablas existisson segon lei religions. Dins lo cas dei dieus pus poderós, la Creacion es generalament un acte decidit e organizat per la divinitat ela meteissa. Per exemple, es generalament lo cas dins lei religions abrahamicas que depintan la construccion de l'Univèrs per Yahwhe. Una situacion similara es aquela dei religions dualistas onte lo mond es lo resultat de la confrontacion entre un dieu bòn e un dieu marrit. Certanei catars desvolopèron una tala vision.
Dins lei crèires amb de dieus pus limitats, generalament lei politeïsmes, lo ròtle de creator es generalament donat a un dieu unic, qu'es sovent lo cap deis autrei dieus, ò a un pichon grop de divinitats fondamentalas (lo cèu, la mar, l'ocean, lo caòs...). Fòrça poderós, aquelei dieus son a l'origina dau rèsta de l'Univèrs. Un exemple caracteristic es la religion astèca onte se se tròba un dieu unic, transcendent e omnipotent dich Ometeotl. Se devesiguèt entre doas divinitats (Ometecuhtli e Omecihuatl) que son a l'origina dei quatre dieus creators dau mond e dau rèsta dau panteon.
Enfin, de religions amb un Univèrs increat e etèrn existisson. Dins aqueu dieus i aparéisson, generalament sensa rason clara, e après un periòde d'exploracion mai ò mens lòng, començan de crear d'objèctes ò d'èsser vivents. Lo dieu andin Viracocha es una entitat d'aqueu tipe. D'efiech, segon la mitologia inca, aqueu dieu decidèt un jorn de sortir dau Lac Titicaca, de crear lo Soleu, la Luna, leis estèlas e l'umanitat.
Culte e representacions
Lo culte d'un dieu designa l'ensems dei practicas de veneracion e d'omenatge que li son rendudas. Pòu adoptar de formas fòrça variadas que son generalament definidas per la costuma ò per de libres sacrats. En certanei cas, es minimalista e se limita a un simple respèct de part dau cresent. Per exemple, es lo cas dins lei religions politeïstas tenent plusors centenaus ò miliers de divinitats. Dins lei situacions pus complèxas, gropa plusors rites coma de sacrificis, de preguieras, de cants, de la lecture de tèxtes sacrats, un deure de predicacion, de ceremònias ben definidas e de romavatges.
Dins aquel encastre, la representacion dei divinitats es egalament variabla. En certanei religions, un objècte, generalament una estatua, incarna fisicament lo dieu mentre que d'autrei creires enebisson estrictament tota figuracion d'un dieu. Pasmens, dins totei lei cas, l'existéncia d'una divinitat es sovent a l'origina d'una produccion artistica fòrça importanta per representar dirèctament la divinitat ò per ornar son luòc de culte. Per exemple, es lo cas dei mosquetas musulmanas que son ricament decoradas en despiech de l'interdiccion religiosa de representar l'imatge de Dieu.
Yahwhe
thumb|right|Representacion [[cristianisme|crestiana de Yahwhe.]]
Yahwhe es la divinitat pus populara de la societat actuala amb un nombre de fidèus estimats entre 3,6 e 3,8 miliards establits en totei lei continents. Aparegut au començament dau milleni I avC, èra lo dieu « nacionau » deis Ebrieus avans de se difusar dins l'Empèri Roman a partir dau sègle I apC. Es vengut lo dieu dei judieus, dei crestians, dei musulmans e dei movements derivats d'aquelei religions.
Es una divinitat omnipotenta, omniscienta e transcendanta creatritz de l'Univèrs. Prepausa una « aliança » a sei fidèus : en cambi d'una obeïssença a seis exigéncias, pòu assegurar lo salut etèrn de son arma. Aquel acòrd es depintat dins plusors libres sacrats (Torah, Bíblia, Alcoran) que tènon un ròtle important dins lo culte.
Lo Braman e lei dieus indós
En 2017, l'indoïsme aviá aperaquí 900 milions de fidèus, principalament presents dins la peninsula indiana. Religion amb una posicion intermediària entre lo monoteïsme e lo politeïsme, es basada sus lo Braman, concèpte espirituau representant lo sacrat, l'absolut e l'unica realitat qu'es pas una illusion. Totei lei dieus indós ne'n son unicament de facetas diferentas.
Probablament eissit dau vedisme, un animisme aparegut vèrs 1,500 avC, e dau bramanisme ò indoïsme ancian, que se formèt vèrs 600 avC, l'indoïsme repausa sus divèrsei tèxtes sacrats e sus una importanta tradicion filosofica que depintan lei cicles de reïncarnacion seguits per leis armas dei creaturas viventas. Son objectiu es de raprochar lo fidèu dau Braman per lo liberar d'aqueu cicle.
Per aquò, divèrsei sistèmas, escòlas e corrents prepausan de metòdes diferents que dònan d'importància ai dieus indós. Dins aquò, lei tres pus importantas (Vishnó, Brama e Shiva) i tènon de ròtles primordiaus. Segon lei luòcs, d'autrei dieus pòdon tenir una situacion localament importanta. De mai, lei nòrmas de culte son susceptibles de variar segon lei temples.
Lei dieus chinés tradicionaus
thumb|right|[[Fotografia d'una representacion dau dieu Zaowangye.]]
La religion tradicionala chinesa aviá probable 400 milions de fidèus en 2017. Politeïsta, a ges de dieu creator car son Univèrs es etèrn. La divinitat i es dubèrta a totei leis èssers umans aguent mostrat una vertut extraordinària. Cada dieu a donc una biografia umana, compres l'Emperaire de Jade qu'es l'emperaire celestiau. Pasmens, la màger part dei cresents demòran alunchats dei divinitats suprèmas de son panteon car preferisson se concentrar sus de dieus de « proximitat » coma, per exemple, Zaowangye que susvelha la vida de la familha.
Lei dieus africans tradicionaus
Lei religions tradicionalas africanas aviá probablament un centenau de milions de fidèus en 2017 que vivián subretot en Africa Subsahiarana. Fòrman un ensems caracterizat per la cresença en un dieu creator unic, per un culte dei reires e deis esperits, per de cicles de reïncarnacion, per de rites iniciatics e, sovent, per lo matriarcat. Pasmens, aqueu monoteïsme, depintat per lo premier còp per un prèire catolic au sègle XV, es parciau car lo dieu unic pòu tenir d'aspècts diferents e, de còps, aver de fius e de filhas que fòrman un grop de dieus segondaris.
Question de l'existéncia dei dieus
La question de l'existéncia dei dieus es fòrça anciana. Amb la disparicion progressiva dei panteons politeïstas, se concentrèt pauc a pauc sus l'existéncia de Yahwhe/Dieu e opausèt subretot lei teologians, lei filosòfs e lei scientifics europèus.
Justificacion de l'existéncia
Lo segond argument es dich « argument cosmologic ». Foguèt prepausat per Aristòtel (384-322 avC) e melhorat per lei teologians crestians. Repausa egalament sus un sillogisme. Se l'Univèrs es comprensible, tota cauva a alora una causa, e la causa a donc ela meteissa una causa e mai lo rèsta. Òr, se la seguida es infinida, l'Univèrs vèn incomprensible. La seguida es donc pas infinida e existís una causa premiera que pòu èsser dicha Dieu.
Enfin, existís « l'argument teleologic » que pòu èsser resumit per lo sillogisme seguent : coma existís de l'òrdre dins la natura e coma la matèria es pas capable de produrre aquel òrdre d'un biais espontanèu, la causa de l'òrdre de la natura es intencionala. Amb la descubèrta progressiva de la complexitat de la natura, aquel argument es a prendre mai d'importància, especialament dins lei país anglosaxons.
Forfoleda
thumb|250px|Glèisa de Forfoleda
Forfoleda es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Dieu
Critica filosofica
thumb|right|[[Friedrich Nietzsche (1844-1900), filosòf alemand dau sègle XIX que declarèt « Dieu es mòrt ».]]
Tre l'Antiquitat, de filosòfs critiquèron leis arguments en favor de l'existéncia dau divin. Lo pus important foguèt probable Immanuel Kant (1724-1804) que desmontèt lei tres arguments classicas. Premier, establiguèt de liames entre lei tres arguments : Kant concentrèt donc seis esfòrç sus l'argument ontologic car sa refutacion permet alora de refutar lei tres arguments classics d'un còp. Òr, per eu, coma l'existéncia es pas una proprietat intrinsèca, es pas possible de dire que l'existéncia apartèn legitimament a Dieu car aquò seriá confondre lo contengut conceptuau e lo predicat existenciau d'una causa. Dins aqueu cas, lo concèpte divin pròva ren ; es solament una possibilitat. Per illustrar aquela conclusion, Kant prenguèt l'exemple seguent : ''« Cent thalers reaus contèn ren de mai que cent thalers possibles. Car, coma lei thalers possibles exprimisson lo concèpte e lei thalers reaus, l'objècte e sa posicion, dins lo cas onte aqueu darrier contendriá mai que lo premier, mon concèpte seriá pas lo concèpte adeqüat. Mai siáu pus ric amb cent thalers reaus qu'amb son simple concèpte (es a dire amb sa possibilitat) »''.
En resumit, la consequéncia de l'idèa ontologica es que « l'idèa de Dieu » existís, mai l'existéncia ela meteissa de Dieu es pas una idèa. Aquò permet d'invalidar l'argument ontologic e donc l'existéncia de Dieu.
Critica scientifica
thumb|right|Dins som modèl [[eliocentrisme|eliocentric, lo monge Nicolau Copernic aviá plaçat lo mond divin après l'esfèra deis estèlas fixas, ipotèsi totalament erronèa.]]
Pasmens, lo desvolopament de la sciéncia a pauc a pauc reduch l'espaci laissat au subrenaturau per leis umans. Ansin, durant l'Antiquitat, de causas naturalas que son uei ben explicats, coma leis erupcions volcanicas ò lo tròn, èran explicadas per una origina divina. Sovent entravadas per lei cresents pus conservadors, leis avançadas scientificas an donc invalidat mai d'una construccion teologica destinada a justificar l'existéncia de Dieu. Per exemple, aquò foguèt lo cas amb la disparicion de l'esfèra deis estèlas que permetiá de separar lo mond materiau dau mond espirituau.
S'aquelei progrès permèton pas de conclure a l'inexisténcia de Dieu, permèton de dobtar fòrtament dei messatges veïculats per lei diferentei religions. Ansin, la sciéncia modèrna es pauc a pauc venguda un motor important dins lo desvolopament de l'agnosticisme.
Clavièr d'ordinator
thumbnail|Un clavièr thumbnail|Un clavièr Windows thumbnail|Un clavièr Mac
Lo clavièr d'ordinator (var. clavier/clavèir/clavèr d'ordinator) es un periferic d'ordinator brancat sus una interfàcia PS2 o USB en general. Permet de picar de caractèrs per tal de dintrar d'òrdres o de donadas dins l'ordinator. Un clavièr se compausa de botons rectangulars apelats "claus". I a sus caduna un caractèr (letra, chifra o caractèr especial). La disposicion de las claus depend de la lenga e de l'estat. Per exemple a Mónegue, en França e en Belgica es una disposicion sonada "azerty"; en Itàlia, en Espanha e dins la majoritat dels estats es una disposicion dita "qwerty" (son las sièis primièras letras del clavièr). I a tanben d'autras disposicions possiblas. Per escriure en occitan, es possible d'utilizar, coma per lo catalan, un clavièr espanhòl o òm pan-iberic, que permeton de picar amb una granda facilitat totes los signes occitans. Los clavièrs franceses e italians permeton pas totjorn de far aisadament certans signes diacritics (á,ò,ó,í, Ç majuscula, n·h, s·h), i cal doncas utilizar d'acorchas clavièr (combinasons de claus).
David Mitchell
David Mitchell (Southport, 12 de genoièr de 1969) es un romancièr anglés, conegut subretot per sos romans number9dream (2001) e Cloud Atlas (2004).
(844) Leontina
(844) Leontina es un asteroïde.
Societat dei Nacions
La Societat dei Nacions (SDN) èra una organizacion internacionala introducha per lo Tractat de Versalhas de 1919 signat après la Premiera Guèrra Mondiala (1914-1918). Son objectiu èra de mantenir la patz en Euròpa e de favorizar lo desarmament, la prevencion dei guèrras gràcias au principi de seguritat collectiva, la resolucion dei conflictes per la negociacion e lo melhorament generau dei condicions de vida de la populacion.
L'importància donada a la negociacion collectiva e a la diplomacia marcava una rompedura fondamentala a respèct dei principis guerriers dei sègles precedents. Pasmens, coma la Societat aviá ges de fòrça armada pròpria, èra dependenta dei grandei poissanças per l'aplicacion de sei resolucions. Òr, leis estats èran generalament pas lèsts a donar lei mejans necessaris. De mai, leis Estats Units d'America refusèron de faire partida de la Societat, çò que limitèt son influéncia. Ansin, après divèrsei succès e reviradas dins lo corrent deis annadas 1920, la SDN foguèt totalament incapabla d'empachar leis agressions successivas dei país de l'Axe dins leis annadas 1930 a l'origina de la Segonda Guèrra Mondiala. La Societat dei Nacions es donc generalament considerada coma una revirada e foguèt remplaçada per l'Organizacion dei Nacions Unidas (ONU) en 1945.
Xande Valois
Alexandre Valois Cordeiro Filho (Rio de Janeiro, 6 de setembre de 2004), mai conegut coma Xande Valois, es un actor de television e cinèma brasilièr.
Tropic
right|240px|thumb|Miègjorn dins una region tropicala ([[Filipinas) un jorn que lo solelh es a sa posicion zenitala.]]
Del punt de vista de la geografia, la region tropicala es un airal de la Tèrra limitat pel Tropic del Càncer e pel Tropic del Capricòrne, que sa linha mediana es l'Eqüator terrèstre.
thumb|240px|right|Region tropicala
Beinas
Beinas (Beynes en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
Lo vilatge es situat a 793 m d'altitud, en un vallon afluent del Asse, en lo massís del Montdenier.
Reünions e De caulets :
Caserius :
Le village est situé à 793 m d’altitude, dans un vallon affluent de l’Asse, dans le massif du Montdenier.
Sommets et cols :
Hameaux :
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Los territòris de Creysset e de Beinas an #èsser ocupat fòrça d'ora, coma la testifiquen los nombroses vestigis en datant del edat del Fèrre trobats.
Las doas comunitats de Creysset e de Beinas levavan de la viguerie de Digna. Lo masatge de Sant-Pierre, situat près de la clue de Chabrières, pòt correspondre a un prieuré Sant-Pierre-de Arcançon.
La municipalitat de Creisset a absorbit per aquela de Beinas en 1925. La comunitat apareis a la Mièja Edat, a la XIII sègle, jol nom de Creissellum. Comptava 21 fuòcs en 1315 e 6 après la crisi del (Peste negra e guèrra de  ; en 1765, la siá populacion èra de 168 abitants.
Les territoires de Creysset et de Beinas ont été occupé très tôt, comme l’attestent les nombreux vestiges datant de l’âge du Fer retrouvés.
Les deux communautés de Creysset et de Beinas relevaient de la viguerie de Digne. Le hameau de Saint-Pierre, situé près de la clue de Chabrières, peut correspondre à un prieuré Saint-Pierre-d’Arcançon.
Les Ligueurs assiègent le château en 1591, avant qu’il soit démoli.
Un marquisat de Beinas est créé en 1673 pour Pierre de Castillon.
La commune de Creisset est absorbée par celle de Beinas en 1925. La communauté apparaît au Moyen Âge, au XIII siècle, sous le nom de Creissellum. Elle comptait 21 feux en 1315 et 6 après la crise du (Peste noire et guerre de Cent Ans ; en 1765, sa population était de 168 habitants.
Montferrand de Savés
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Montferran
Lo nom qu'ei citat en 1226, de Monte Ferrando. Segon Negre, Montferran que vengueré de mont e de l'adjectiu ferran « gris de hèr ». Segon Dauzat e Rostaing, Monferran que veng de mons « montanha, sèrra » e deu nom germanic d'òme Ferrand, meilèu que l'adjectiu ferran « gris ». La grafia Montferrand que seré estranha en gascon.
Garbic (nom francés)
Pas d'informacions. Benlèu lo latin vicus (> vic) o un derivat de garba.
Istòria
Lo 20 de heurèr de 1965, Garbic que fusionèc dab Montferran (de) Savés per fusion simpla.
Sent Pèr deu Mont
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Districte d'Ariyalur
Lo districte d'Ariyalur (ariialor, en tamol, அரியலூர் மாவட்டம் ariyalūr māvaṭṭam) es un districte de l'estat de Tamil Nadu en Índia.
Sent Pèr deu Mont
Toponimia
La prononciacion qu'ei [sən,pɛdu'mun]. Las fòrmas ancianas que son S. Petrus de Dumo, en latin, en 1289, St Pé Ville Haute (mapa de 1714), St Pé (mapa de 1733).
Districte d'Ariyalur
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila d'Ariyalur. Foguèt creat en 2001, en destacant son territòri del districte de Perambalur.
Sent Pèr deu Mont
Toponimia
Pèr qu'ei lo resultat deu latin Petrus, grèc Petros, traduccion deu nom de l'apòsto en ebrèu. En gascon, la fòrma regulara Pèir que's pòt simplificar en Pèr [pɛ]. Lo lòc qu'ei ocupat ancianament pr'amor qu'an descobèrt amfòras galloromanas dens la comuna, ,.
Districte d'Ariyalur
Demografia
thumb|left|350px|Lo temple de Brihadisvara a Gangaikonda Cholapuram
Menelik II
thumb|right|Expansion dau territòri etiopian pendent lo rèine de Menelik II.
Menelik II (17 d'aost de 1844 - 12 de decembre de 1913) foguèt lo negus de l'Empèri Etiopian dau 3 de novembre de 1889 au 12 de decembre de 1913. Succediguèt a Yohannes IV (1872-1889) e foguèt remplaçat per Iyasu V (1913-1916).
Èra a l'origina lo fiu dau negus de Choa, un dei senhors feodau major de l'Etiopia dau sègle XIX. En 1856, venguèt ostatge a la Cort de Tewodros II (1855-1868). I demorèt fins a 1868 e sa fugida vèrs son país natau onte foguèt coronat negus un an pus tard. Refusèt tanben de reconóisser la legitimat dau negus de Tekle Giyorgis II (1868-1872) e assaièt de reversar son successor Yohannes IV. Pasmens, son armada poguèt pas resistir ais armas modèrnas de son rivau e deguèt se sometre en 1878. Obtenguèt una autonòmia larga en Choa e lo drech d'estendre son territòri en direccion dau sud e de l'èst. Gràcias a una tiera de victòrias e a de contactes bòns ambé leis Europèus, creèt pauc a pauc una armada poderosa e ben equipada que li permetèt de conquistar Arsi, Kaffa, lo país de Welayta e la ciutat-estat de Harar. A la mòrt de Yohannes, lei fèus de Menelik representavan aperaquí la mitat dau territòri etiopian e l'aristocracia auta de l'Empèri lo sostenguèt per venir lo negus novèu.
Son rèine marquèt l'emergéncia de l'Etiopia modèrna amb una politica de defensa de l'independéncia nacionala, de modernizacion de l'economia ò deis institucions e de perseguida de l'expansion territòriala acomençada dins leis annadas 1880 que donèt au país son territòri actuau. En particular, Menelik II venguèt famós per sa victòria d'Adua (1 de març de 1896) còntra lei temptativas de conquista coloniala italiana. Favorizèt tanben l'introduccion dei tecnologias occidentalas (creacion d'escòlas, d'espitaus, bastida dau camin de fèrre entre Addis Abeba e Jiboti... etc.). Pasmens, aquel esfòrç donèt gaire de resultat en causa de la feblessa dau nivèu iniciau de desvolopament de l'Empèri e la modernizacion regardèt subretot la capitala.
En 1909, Menelik II foguèt tocat per una malautiá grèva e deguèt a cha pauc abandonar lo poder. Per defugir un conflicte de succession entre lei partisans de sa frema e lei grands senhors etiopians, lo negus designèt son felen Iyasu coma eiretier. Pasmens, lei tensions demorèron importantas e Iyasu foguèt despausat tre 1916 car èra jutjat tròp pròche d'Alemanha.
Canal de Brienne
Lo canal de Brienne es un canal que religa la Garona e lo Canal del Miègjorn. Lo canal es situat al centre de la vila de Tolosa, Occitània. Long d'1,6 km entre l'amont de la cauçada del Bazacle lo canal jonh lo Canal del Miègjorn als Ponts Bessons.
thumb|300px|Canal de Brienne
Istòria
La construction del canal de Brienne foguèt decidida pels Estats de Lengadòc en 1760, per tal que lo centre de la vila venga accessible per via navegabla.
L'òbra comencèt en 1765 e foguèron cavats lo canal e un pòrt a la boca dels dos canals (als Ponts Bessons) ; foguèt inaugurat le 14 d'abril de 1776.
Son primièr nom: Canal de Sant Pèire, foguèt cambiat en Canal de Brienne, en onor d'Étienne-Charles de Loménie de Brienne (1727-1794), arquevesque de Tolosa
Mont-lès-Lamarche
Mont-lès-Lamarche es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
Mont-lès-Lamarche a situat a Unitat|6|km}} de Lamarche, a Unitat|10|km de Bourbonne-los-Bains, a Unitat|15|km  de Monthureux-sus-Saône e a Unitat|26|km  de Jussey. La municipalitat es limitrophe de la Anautita-Marna mas sens connexion dirècta en rason del relief #que culmini a Unitat|487|mètres}} al Malaumont. Las 182 ectaras de bòsc communale son egalament concentrats a l'oèst del territòri : Bòsc Cremat, Bòsc de la Plana, Bòsc Chava. Ancianas dependéncias dels fraires de Morimond, al luòc dich "Lo Bòsc dels Fraires".Fins al començament de la una granda part del territòri communal i aviá cobèrt pel vignoble.
Mont-lès-Lamarche est située à 6 km de Lamarche, à 10 km de Bourbonne-les-Bains, à 15 km de Monthureux-sur-Saône et à 26 km de Jussey. La commune est limitrophe de la Haute-Marne mais sans liaison directe en raison du relief qui culmine à 487 mètres au Malaumont. Les 182 hectares de forêt communale sont également concentrés à l'ouest du territoire : Bois Brûlé, Bois de la Plaine, Bois Chava. Anciennes dépendances des moines de Morimond, au lieu dit "Le Bois des Moines".Jusqu'au début du une grande partie du territoire communal était couvert par le vignoble.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
left|80 px|Blason
Economia de Botswana
L'economia del país evolucionèt d'una de las pus pauras del continent a una economia amb PIB per capita similar al de qualques païses en desvolopament. Lo melhorament de l'economia s'es bastit a comptar de l'aplicacion de politicas liberalas, un acertat usatge dels ganhs procedentes de las minas de diamants una politica fiscala prudenta e una politica exteriora cautelosa. Debswane, l'unica companhiá minaira de diamants qu'opèra a Botswana, aperten en 50% dins lo govèrn e genèra a l'entorn de la mitat de totas las intradas governamentalas.
Actualament Botswana es lo 3 productor mondial de diamants. Lo país expòrta tanben coire, niquèl, carbonat de sòdi, carn e textil.
Plancton
thumb|200x200px|Diatomèas (fitoplancton), vist pel microscòpi Lo plancton es format d'un ensems d'èssers vivents venent de grops taxonomics fòrça diferents, que van dempuèi las bactèris e protozoaris fins als animals, mai sovent microscopics, que vivon en suspension dins las aigas saladas o doças, dempuèi la superfícia fins a una prigondor variabla en foncion de la transparéncia. Per exemple dins la Mediterranèa occidentala lo lindal de la populacion del plancton se tròba fins a unes 100 mètres de prigondor, gaireben. Lo tèrme plancton vòl dire "a la deriva", es a dire, son d'organismes que son someses a l'accion del transpòrt dels corrents marins. Çò que vòl pas pas dire que se mòvon pas, mas que se desplaçan al sen del corrent e aquò pòt pas far una diferéncia basica quand s'agís de los distinguir dels autres èssers de vida pelagica que son classificat dins los nectons.
Lo plancton se tròba dins las mars e los oceans, los lacs e los estanhs. Son abondància vària orizontalament, verticalament e segon los estatges. Quin que siá, los dos factors principals son la lutz solara e la disponibilitat de nutriments.
La primièra causa que provòca son abondància es la disponibilitat de la lutz solara que permet que se desvolope lo primièr escalon de la cadena, lo fitoplancton. Una segonda causa es la disponibilitat de nutriments. La combinason de totas doas definís son desvolopament, per exemple, dins las zònas tropicalas e subtropicalas ont i a abondància de lutz solara, per contra, se fa una produccion bassa a causa del manca de nutriments coma lo nitrogèn o lo fosfòr.
Los organismes del plancton se pòdon classificar se basant sus fòrça critèris (mesura, tipe de nutricion,..). La division mai utilizada es de definir se son de èssers vivents autotròfs o eterotròfs; dins aquel cas parlam de dos grands grops: lo zooplancton e lo fitoplancton. La majoritat de las espècias son de talha pichona e transparenta a l'uèlh nud e las cal observar amb microscòpis. Los organismes fotosintetics del plancton- lo fitoplancton- son los responsables de la produccion de 90% de l'oxigèn del malhum trofic marin, lo fitoplancton ne constituís la basa e es lo primièr ensems d'organismes de realizar la fotosintèsi. Mai sovent lo consoma lo zooplancton, que tanben a l'encòpes pres per d'autres organismes autotròfs, essent o pas zooplancton.
Lo plancton a una vida fòrça corta mas es fòrça prolific, atal compensant la nauta depredacion qu'es somés. De fach, l'excès de produccion que pòt comportar, alimenta en partida los predadors mas tanben, en partida, se sedimenta.
Per sa formacion, lo plancton es influit per la lutz del solelh, la temperatura de las aigas e la preséncia de nutriments coma nitrats e fosfats venent de la tèrra e dels fons oceanics.
Frades de la Sierra
Frades de la Sierra es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Punta d'amnas
thumb|Right|400px|Punta d'amna dab un cap en punta entà gahar l'amna e un aute martèth entà la l'amna.thumb|200px|left|L'amna qu'ei introdusida per un deus horats deu vriulon, talhèr Au vriulon de Pirèna, [[Pau]]Ua punta d'amnas (var. punta d'armas o punta d'anmas) qu'ei un apèr de laütièr qui permet de gahar, de hicar e de mudar l'amna d'un instrument de còrdas hregadas (e de quauques guitarras e mandolinas inspiradas de la laüteria deu vriulon).
L'amna qu'ei un cilindret de husta plaçat verticaument dehens la caisha d'armonia de l'instrument e qui a ua doble mission de contraresistència a la pression deu pontet sus la vòuta de la taula de l'instrument e tanben de difusion deu son directament au hon. Com lo mendre desplaçament e pòt cambiar lo son, l'emplaçament que's deu poder cambiar a l'apreciacion deu laütièr, au gost deu musician e a l'evolucion e de l'instrument ; l'amna, donc, que's deu pausar e sustot pas pegar (çò qui vòu de segur díser que pòt càder a còps).
La punta d'amna qu'ei per aquò har provesida, aus sons dus caps, d'ua punta a plantar dens l'amna entà la bèth gahar per ua brèva estona (e l'introdúser dehens l'instrument per los sons horats tan estrets!), e d'un cap espés qui serveish de martèth entà màver chic a chic e a bèras trucadetas l'amna pausada e destacada de la punta. L'operacion que's hè sovent dab l'ajuda d'un miralh de dentista entà poder espiar au dehens de la caisha d'armonia).
Pempont
Pempont en breton ( Paimpont en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Geografia
thumb|left Situada tot a l'oèst del departament de Ille-e-Vilaine, es contiguë sus la mitat de la siá périphérie amb los departaments dels Còstas-de Armor e del Morbihan. En aquel, la municipalitat de Guer es sustot cobèrta per las landes #qu'esperlongan al sud los feuillus del bòsc de Paimpont pròpiament dicha. Lo riu del Aff servís de limit communale e délimite egalament lo Camp de Coëtquidan, terren de entraînement reservat als militars e escolans de las tres escorras de militaras #que se son implantats a Guer a la fin de la guèrra de 1939-1945.
Amb mai d'onze mila ectaras, es la mai granda municipalitat del departament. En arribant a unitat|17|km}}, lo sieu ais oèst-es es mai grand que l'ais nòrd-sud. Cap al bourg convergisson de divèrsas rotas départementales, l'accès principal a aquela municipalitat en se situant al sud-es per la sortida de las quatre-vias N 24 al nivèl de Plélan-lo-Grand. Lo nombre d'abitants a #èsser globalement constant o en leugièr aument dempuèi la XVII sègle fins en 1850 (aperaquí 3 500 personas vivon alavetz a Paimpont). A partir d'aquela data, se lo bourg a ganhat regularament qualques abitants, los pòbles s'an despoblat lentament, mas constantament. A la fin de la XX sègle, los abitants son pas gaires mai de quinze #cent #que tres #cent pel bourg.
thumb|left Située tout à l'ouest du département d'Ille-et-Vilaine, elle est contiguë sur la moitié de sa périphérie avec les départements des Côtes-d'Armor et du Morbihan. Dans celui-ci, la commune de Guer est surtout couverte par les landes qui prolongent au sud les feuillus de la forêt de Paimpont proprement dite. La rivière de l'Aff sert de limite communale et délimite également le Camp de Coëtquidan, terrain d'entraînement réservé aux militaires et élèves des trois écoles militaires qui se sont implantées à Guer à la fin de la guerre de 1939-1945.
Avec plus de onze mille hectares, c'est la plus grande commune du département. Atteignant 17 km, son axe ouest-est est plus grand que l'axe nord-sud. Vers le bourg convergent plusieurs routes départementales, l'accès principal à cette commune se situant au sud-est par la sortie de la quatre-voies N 24 au niveau de Plélan-le-Grand. Le nombre d'habitants a été globalement constant ou en légère augmentation depuis le XVII siècle jusqu'en 1850 (environ 3 500 personnes vivent alors à Paimpont). À partir de cette date, si le bourg a gagné régulièrement quelques habitants, les villages se sont dépeuplés lentement, mais constamment. À la fin du XX siècle, les habitants ne sont guère plus de quinze cents dont trois cents pour le bourg.
Istòria
Lo monastèri fondat a la VII sègle per Judicaël n'es vengut abbaye La nòstra-Madama de Paimpont a la XIII. Longtemps lo bourg i aguèt pas constituit que del abbaye amb las siás bastissas mancomunats talas que lo hôtellerie pel accueil dels pelegrins, del cementèri e de qualques abitacions.
Aquel es pas #qu'al cors de la XIX sègle, plan après la venta de la abbaye coma plan nacionala l'an 1790, que lo bourg #començar a prene la physionomie #que se lududes coneis uèi.
Le monastère fondé au VII siècle par Judicaël est devenu abbaye Notre-Dame de Paimpont au XIII. Longtemps le bourg ne fut constitué que de l'abbaye avec ses bâtiments associés tels que l'hôtellerie pour l'accueil des pèlerins, du cimetière et de quelques habitations.
Ce n'est qu'au cours du XIX siècle, bien après la vente de l'abbaye comme bien national en 1790, que le bourg commença à prendre la physionomie qu'on lui connaît aujourd'hui.
Ruca
Ruskad  en breton ( Ruca en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Los abitants de Ruca se trucan los Rucassiens e son 545 al recensement de 2012. La superficie es de 12,13 km².
Se situa géographiquement a una altitud de 49 mètres aperaquí.
Ruca est une commune située dans le département des Côtes-d'Armor dans la région de Bretagne. La ville de Ruca appartient à l'arrondissement de Dinan.
Les habitants de Ruca s'appellent les Rucassiens et sont 545 au recensement de 2012. La superficie est de 12,13 km².
Elle se situe géographiquement à une altitude de 49 mètres environ.
Istòria
Lo nom Ruca vendriá del breton « ruskad », #que poiriá significar "ruche". Es una de las ipotèsis de l'origina d'aquel nom, ipotèsis #que son nombrosas e conversadas. La parròquia de Ruca, sortida d'un démembrement de l'anciana parròquia primitive de Pléboulle, a fondat per la familha Boisriou del Boisgerbault.
Ruca (Ruscha) A citat coma parròquia dempuèi 1232 en lo cartulaire del abbaye de Sant-Aubin-de detlos-Bòsques, en lo moment d'un acòrdi passat entre Olivier Rio e los fraires del abbaye, en çò que tanh a una donation. La parròquia de Ruca depen, jos l'Ancian Regim, del diocèse de Sant-Brieuc. L'anciana parròquia de Ruca aviá per subdélégation Lamballe e per ressort Jugon. La curació èra a la collation del pape e del évêché, cadun dins lo sieu mes. Ruca Elegís la siá primièra municipalité al començament de 1790. Una anciana léproserie a soslinhat dins lo vilatge de la Corderie.
Se tròba los appellations seguents : Ruscha, Rucha (al ), Rucha (en 1209), Ruscha, Rusca (en 1232), Ruscha, Rucha (en 1233), Ruscha, Rusca (en 1257), Ruca (vèrs 1330).
Il y a au une famille nommée de Ruca dans la paroisse du même nom. Muliel, fille d'Hamon de Ruscha ou de Rucha épouse Olivier Rio, chevalier dès 1232, et lui transmet en mariage la dîme de Rucha. Pierre de Rucha est chevalier dès 1233. La seigneurie de Ruca est pourvu d'une mesure propre "mensuram veteram" (vieille mesure de Ruca) et un recteur "personna" (Anc. év. III, 41 et suiv.).
Ruca (Ruscha) est cité comme paroisse dès 1232 dans le cartulaire de l'abbaye de Saint-Aubin-des-Bois, lors d'un accord passé entre Olivier Rio et les moines de l'abbaye, au sujet d'une donation. La paroisse de Ruca dépend, sous l'Ancien Régime, du diocèse de Saint-Brieuc. L'ancienne paroisse de Ruca avait pour subdélégation Lamballe et pour ressort Jugon. La cure était à la collation du pape et de l'évêché, chacun en leur mois. Ruca élit sa première municipalité au début de 1790. Une ancienne léproserie est signalée au village de La Corderie.
On rencontre les appellations suivantes : Ruscha, Rucha (au ), Rucha (en 1209), Ruscha, Rusca (en 1232), Ruscha, Rucha (en 1233), Ruscha, Rusca (en 1257), Ruca (vers 1330).
Villacerf
Villacerf es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(846) Lipperta
(846) Lipperta es un asteroïde.
(845) Naëma
(845) Naëma es un asteroïde.
Rainal (mètro de Tolosa)
Rainal (Raynal en francés) es una futura estacion del mètro de Tolosa, situada dins lo quartièr del Rasim. Serà situada sus la tresena linha del mètro. Son obertura es prevista per 2025.
Tizi Ozo
Tizi Ozo (ⵝⵉⵣⵉ ⵡⴻⵣⵣⵓ Tizi-Wezzu en berbèr, تيزي وزو en arabi) es una comuna argeriana e capluòc de la vilaia de Tizi Ozo. La vila es situada en Cabilia, a 100 km a l'èst de la capitala Argièr, a 125 km a l'oèst de Bogía e a 30 km al sud de las còstas mediterranèas. Amb 135 088 abitants recensats en 2008, Tizi Ozo se plaça al segond reng de las vilas las mai pobladas de Cabilia après Bogía.
(848) Inna
(848) Inna es un asteroïde.
Dogneville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Luzinay
Luzinay es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
(849) Ara
(849) Ara es un asteroïde.
Belgioioso
thumb|right|270px|La mapa de la [[província de Pavia en Itàlia]] Belgioioso (en pavés lombard: Belgiujus) es un vilatge lombard, situat dins la província de Pavia en Lombardia, Itàlia. Sa populacion èra estimada a 6,427 abitants lo 31 de decembre de 2010. Sa superfícia totala es 24,69 km².
Avolsheim
Avolsheim en alemannisch (Avolsheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
Avolsheim Es una municipalitat francesa, situada en lo departament del Bas-Rhin e la region Alsace.
A situat a unitat|1.6|km}} de Wolxheim, de Soultz-los-Bains,  de Dachstein,  de  Ergersheim-sus-Bruche,  de Molsheim e  de Estrasburg. Avolsheim A una superficie d'unitat|1.83|km|2 e una densitat d'unitat|381|abitants/km|2.
Thiennes
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Thiennes En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
thumb|left|Thiennes dans son canton et son arrondissement|180px==Istòria==
Als començaments del periòde gallo-romaine, del temps que Jules César penava a pacifier lo nòrd de la Gaule, lo territòri de l'actuala municipalitat de Thiennes a fach l'objècte d'una atencion tota particulara doncas qu'aiçò èra lo luòc de embarquement sus la Lys e #qu'a beneficiat per encobrir del bastiment d'una via romaine, #que la connècta dirèctament a Cassel, #que semblava èsser un dels dos centres névralgiques de la region (amb Bavay).
La municipalitat a beneficiat tanben de la preséncia prèpa de la bòsc reial de contunh domaniale de Nieppe, #qu'es la una dels fòrça escasses bòsques en empenhent sus sòls limoneux rics, e en avent survécu als défrichements del Neolític, del periòde gallo-romaine e dels periòdes medievales e postérieures #qu'an seguit (es tanben lo cas de la bòsc de Mormal).
Aux débuts de la période gallo-romaine, alors que Jules César peinait à pacifier le nord de la Gaule, le territoire de l'actuelle commune de Thiennes a fait l'objet d'une attention toute particulière puisque c'était le lieu d'embarquement sur la Lys et qu'elle a bénéficié pour cela de la construction d'une voie romaine, qui la relie directement à Cassel, qui semblait être un des deux centres névralgiques de la région (avec Bavay).
La commune a bénéficié aussi de la présence proche de la forêt royale puis domaniale de Nieppe, qui est l'une des très rares forêts poussant sur sols limoneux riches, et ayant survécu aux défrichements du Néolithique, de la période gallo-romaine et des périodes médiévales et postérieures qui ont suivi (c'est aussi le cas de la forêt de Mormal).
Ransc
Ransc (prononciat Rànš localament; en italian e oficialament Rancio Valcuvia) es una comuna lombarda. Situada dins la Província de Varés e la region de Lombardia, comptava 924 abitants en 2013.
Occitania
Occitania es un vilatge de Cuba, dins lo municipi de Los Arabos (província de Matanzas). Se coneis pas l’origina de l’importacion del nom dins l’illa.
Geografia
Se situís a qualques quilomètres al sud del capluòc, a las coordonadas 22°42'52.0" N, 80°43'31.0" O. A unes 1054 abitants. A tanben una escòla primària.
Senan (Iona)
Senan  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
La Fregeneda
La Fregeneda es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sufur de dimetil
Lo sulfur de dimetil o dimetilsulfur, DMS es un compausat organosulfurat de formula moleculara (CH3)2S. Es un liquid volatil, inflamable, insoluble dins l'aiga e que la caracteristica màger es una odor fòrça desagradable de nauta concentracion. Apareis entre autre pendent la coseson d'unes vegetals coma lo malh, lo caulet o la bledaraba. Es tanben lo signe d'una infeccion bacteriana quand se fabrica la bièrra. Es un produch de la descomposicion del dimetilsulfoniopropionat (DMSP). Es tanben produch pendent lo metabolisme bacterian del metanetiòl.
Fonts naturalas
left|thumb|Los esposques son una de las fonts importantas de sulfur de dimetil dins l'atmosfèra. Lo DMS es lo compausant biologic contenent de sofre mai que difusa dins l'atmosfèra.
Las emissions oceanicas an un ròtle important dins lo cicle del sofre. Son subretot eissidas del metabolisme e dels cadavres del fitoplancton e injectadas dins l'atmosfèra amb los esposques.