cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Enclutge (òs)
Descripcion
Lo còrs a mai que mai la forma d’un cube plan de fòra al dedins, sa fàcia anteriora concava s’articula amb lo martèl. La branca orizontala perlonga lo còrs en enrè e se pièja suls lindal de l’aditus. La branca verticala davala de la partida inferiora del còrs dins l’atic en rèire del mangue del martèl. Lo tèrme inferior es corb dedins e forma l’apofisi lenticulara que s’articula amb lo boton de l’estriu.
Fabre
vinheta|Trabalh amb l'[[Enclutge (esplech)|enclutge.]] Lo fabre o faure es un obrièr o artesan professional que farga a la man e assembla de pèças de metal per realizar d'objèctes usatge o compausats d'un bastit. vinheta|Un fabre evorian en plena activitat a Ferké (Nòrd de la Còsta d'Evòri)
Istòria
A l'Edat Mejana, lo fabre utilizava mai sovent un enclutge e un martèl per faiçonar de pèças de bronze, de coire o d'argent, après los aver portats a incandescéncia dins de forn nautament refractaris. Se nomena farga lo talhièr del fabre, e fargatge son activitat.
Las pèças son caufadas dins un brasièr de carbon de tèrra que lo fuòs es mantengut per una bufaria connectada a una tuvièra.
Las ròdas dels carris èran realizadas pel rodièr e enseguida cercladas a caud pel fabre. Dins los vilatges, èra l'escasença d'un encontra de man d’òbra per cerclar mai d'unas ròdas dins la jornada. La corba en fèrre aviá estat realizada amb una circonferéncia inferiora de dos o tres centimètres a aquesta de la ròda de fusta. La dilatacion permetava de plaçar aquesta corba e de la quichar per refregiment a l'entorn de la ròda.
Per realizar d'objèctes devent suportar d'importantas constrenchas (espasas, bloquièrs…), diferents aliatges e tractament foguèron inventats.
L'artesan que lo mestièr consistís a ferrar los cavals es lo manescal.
Mitologia nordica
vinheta|Lo jacomart de [[Tièrn en 2018.|alt=]]
Canton de La Sèina
Istòria
A las eleccions departamentalas dau 22 de març de 2015, en aplicacion dau decret n° 2014-270 dau 27 de febrier de 2014, que pòrta delimitacion dei cantons dins lo departament de Var, lo canton de La Sèina, ansin coma lo de Sièis Forns e lo de Sant Mandrier, foguèt suprimit. Lo canton de La Sèina d'avans 1973 compren ara 2 cantons : La Sèina-1 e La Sèina-2.
Republica de Venècia
La Republica de Venècia dicha la Serenissima (en venecian, Serenìsima repùblica de Venessia) èra un Estat constituit pauc a pauc a l'Edat Mejana a l'entorn de la ciutat de Venècia, e que se desvolopèt amb l'annexion de territòris divèrs e d'establiments comercials lo long de las còstas de la Mar Adriatica, en Mediterranèa orientala e en Itàlia del nòrd, fins a venir una de las principalas poténcias economicas europèas. Venècia tenguèt alara una plaça de las primièras pels escambis economics entre l'Occident e l'Orient mediterranèu, bizantin o musulman.
Província autònoma de Bolzano
La província autònoma de Bolzano o lo Naut Adige (en italian Provincia autonoma di Bolzano-Alto Adige, en alemand Autonome Provinz Bozen-Südtirol, en ladin Provinzia Autonòma de Bulsan-Südtirol) es una província autonòma inclusa dins la region autonòma de Trentin-Aut Adige dins lo nòrd-èst d'Itàlia a la frontièra amb Àustria e Soïssa. Dempuèi 2001, los dos noms, Alto Adige (italian) e Südtirol (alemand) figuran dins la Constitucion italiana. Son capluòc es Bolzano. L'autonomia d'aquela província deis Aups ven del fait que la majoritat dels abitants son de lenga alemanda, parlan generalament un dialècte alemand del grop bavarés, que li dison altoatesini. Un bon quart de la populacion es italofòna mentre qu'una pichona minoritat emplega lo ladin come lenga mairala.
Republica de Venècia
La Serenissima, amb las seunas institucions oligarquicas remarcablament establas pendent prèp d'un milleni, tenguèt un ròtle politic essencial.
Província autònoma de Bolzano
Geografia
La província de Bolzano confronta al nòrd e a l'èst Austria (Tiròl e Salzborg), a l'oèst Soïssa (canton dels Grisons), a sud-èst Venèt (província de Belluno), al sud la província de Trent (Trentin) e al sud-oèst (prèp del còl de Stelvio) Lombardia (província de Sondrio). La província comprend d'inombrablas vals, còls, ribièras e lacs qu'enròdan tot lo territòri de Sud-Tiròl. La val Aurina es la val pus septentrionala d'Itàlia e Predoi la municipalitat pus septentrionala, situada dins la partida pus interiora de la val, sota la Vetta d'Itàlia, a la frontièra amb Austria.
Lo Sud-Tiròl es completament montanhós. Sus son territòri s'enauçan los Alps centrals, ont se tròba Ortles, la pus nauta montanha del Sud-Tiròl e de tota la region del Trentin e Naut Adige, amb sos 3905 m, et les nciaorientales. Entre los principals relèus, tròbam tanben la Palla Bianca, Similaun, la Cima Altissima, lo Gran Pilastro.
Una partida de las Dolomitas aparten tanben al Sud-Tiròl, declarat site del patrimòni mondial en 2009. Entre los relèus de las Dolomitas se tròbam las Dolomitas de Sesto amb la Punta di Tre Scarperi, la Croda dei Baranci e las Tre Cime di Lavaredo, las Dolomitas de Gardena (Sassolungo, Sassopiatto, Sella, Piz Boè) e los autres relèus dolomitics tals que Plan de Corones, Latemar, Plose, Catinaccio, Sciliar.
Republica de Venècia
A partir del sègle XVI, coneguèt un periòde de declin politic e de regression territoriala un pauc amagada per una extraordinària florason artistica, abans de desapareisser, en 1797, vencuda per Napoleon Bonaparte, general d'una republica revolucionària al respècte del modèl venecian. La Serenissima, amb lo rèsta del seu domèni territorial, passèt alara amb lo tractat de Campo Formio jos la sobeiranetat autriaca.
La creacion
Venècia dependiá dempuèi sa fondacion al sègle VI de l'Empèri Bizantin mas la flaquessa de l'Exarcat de Ravenna e de las tribuns de las illas fàcia als Lombards favorizèt l'emergéncia d'un poder local personificat pel primièr duc o « dòga », Paolucio Anafesto (697-717), personatge als tèrmes de la legenda e de l'istòria. Los primièrs dògas demoravan a Eraclea (ara Cittanova), coma o aviá fach lo representant del poder bizantin o magister militum. Lo segond dòga de la tradicion, Marcello Tegalliano (717-726), el meteis seriá estat magister militum quand Paolo Lucio tractava amb lo sobeiran lombard Liutprand. Lo tresen dòga - e primièr istoric - foguèt l'hypatus Orso Ipato (726 a 737), hypatus significant gaireben « cònsol » en grèc. Ensajèt de saquejar la tutèla bizantina pendent la crisi iconoclasta e foguèt assassinat. Lo poder foguèt exerçat pendent cinc ans per de magistri militum abans de tornar al filh d'Orso, Teodato. Aquel transferèt lo seu sèti a Malamocco.
Al sègle IX, Venècia s'emancipèt de l'Empèire bizantin e a l'esquisma de 1054, causiguèt l'obediança de Roma. Al sègle X, lo dòga Angelo Participazio mudèt fin finala a Rialto, aprèp lo sètge de Pepin d'Itàlia. Es lo començament vertadièr de l'existéncia de Venècia sus l'escena internacionala.
L'espandiment medieval
Mas lo vam de Venècia s'apiejava d'en primièr sus las relacions comercialas amb Constantinòple. En 1082, encara nominalament integrats a l'empèri bizantin, los Venecians recebèron d'importants privilègis comercials, en prèmi de l'ajuda navala qu'aportèron al basilèus Alexis Comnèna contra les Normands, que fasián lo sètge de Durazzo. L'espandiment se faguèt d'en primièr cap a la mar Adriatica. Al sègle X, los Venecians s'assegurèron lo contraròtle de la còsta dalmata. Rebutèron entre autres los piratas dalmatas que damatjava lo lor comèrci.
Coma los autres tres grands pòrts d'Itàlia, Gènoa, Pisa e Amalfi, Venècia èra una ciutat-estat qu'establissiá lo seu poder per la proximitat maritima, en italian Repubblica Marinara. Passèt los seus concurrentas sus mai d'una estapa, la primièra èra la Quatrena Crosada. En 1202-1204, los Crosats l'ajudèron a conquerir qualquas etapas cap a l'Orient (Zara, las illas ionianas) puèi se lancèron a l'assaut de Constantinòple alara qu'èra pas a l'origina la tòca de l'expedicion. Lo desmantelament de l'Empèri bizantin fondèt la grandor de Venècia. Recebèt maites territòris, coma fòrça illas grègas e una partida de la vila de Constantinòple. Aquelas posicions li assegurèron lo contraròtle comercial de tota la Mediterranèa orientala. Fins alara la reina de l'Adriatica, venguèt un punt de passatge obligat entre l'Orient maritim et l'Occident continental. Lo mercant Marco Polo simboliza son esperit d’entrepresa al sègle XIII.
La Republica de Venècia èra al cap d'un ensems de possessions maritimas. Sa dominacion sus la Tèrra Fèrma èra pauca. En Itàlia del nòrd, lo seu territòri anava pas al delà de Vicença, Verona, Pàdoa e de las còstas du Friol.
Caudavalh
Caudavalh (Caudeval en francés) es una anciana comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Dempuèi lo 1èr de genièr 2016 es comuna delegada e caplòc de la comuna novèla de Valh d'Ambrona, ambe Guèitas e La Bastida.
Republica de Venècia
L'espandiment medieval
L'espandiment venecian passèt a una segonda etapa l'endeman de la Guèrra de Chioggia (1378-1381). Mai d'un còp entre lo sègle XIII e lo darrièr tèrç del sègle XIV, Venecians e Genoans se combatèron ferotjament. La guèrra de Chiogga consacrèt un temps la primautat de Venècia sus Gènoa, mas ambedoas vilas contunhèron longtemps de se disputar. La ciutat dels dògats venguèt lo centre dels escambis mediterranèus fins al començament de las guèrras d'Itàlia (1494). La Republica dominava l'economia mond de l'epòca mercé al seu contraròtle sus la majoritat de la còsta Adriatica (coma gaireben totas las vilas-Estats dalmatas), de las illas de la mar Egèa, que Creta e Chipre e mercé a la seuna influéncia notabla a l'Edat Mejana. Venècia se trapava. Prenguèt e èra. L'istoriana Élisabeth Crouzet-Pavan constata que los mercants venecians èran actius sus totas las plaças comercialas, de Constantinòple a la Creta, de Brujas a l'Armenia, de l'Africa del Nòrd a l'Eubèa. Aquela dominacion èra assegurada per la superioritat tecnica de las galèras sortidas de l'Arsenal de Venècia qu'èra, dins la primièra mitat del sègle XV, lo primièr emplegaire de l'Occident amb, dètz e sèt mila emplegats, la flòta mercanda veneciana comptant alara vint e cinq mila marins.
Al sègle XIV, cobesa de regnar sus l'Adriatica, la Republica de Venècia estendèt la seuna influéncia sus las vilas balneàrias d'Istria. La peninsula foguèt despartida en dos: l'entorn maritim tornèt a la Serenissima, l'interior de las tèrras als Habsborgs. E Aquela situacion demorèt pendent quatre sègles, fins a la casuda de Venècia, en 1797.
Caudavalh
Toponimia
Caudavalh es atestat en latin, en 1202, Caldavalle. Lo nom seriá format [de l'eretièr] del latin calida, « cauda » e [de l'eretièr] del latin vallis, « valh, val ».
Republica de Venècia
L'espandiment medieval
thumb|left|Ducat venècia, començament del [[sègle XIV]] Lo revengut per capita en 1400 èra alara quinze còp pus naut qu'aquel de París, Madrid o Londres. En 1423, dins lo seu discors sus l'estat de la ciutat, lo dòga Tommaso Mocenigo pòt comptar tres mila naus mercants, tres cent naus de guèrra. La Serenissima èra al trescòl de sa poténcia.
L’Estat agís coma una gigantèsca companhiá de navigacion: cada ans, arma, jos l’autoritat del Senat, quinze a vint naus de 300 a, navigant totjorn amassats per dos o quatre, cap a l’Orient, l’Egipte, l’Africa del Nòrd, e de totjorn mai cap als pòrts angleses e flamands. L'administracion èra eficaça e rigorosa: la ciutat sens país interior importava de merças alimentàrias (cerealas, vianda, òlo e vin) qu'èra un monopòli d'Estat.
Enclutge
thumb|Enclutge de farga Un enclutge o enclumi pòt èsser:
Republica de Venècia
Las guèrras d'Itàlia
La patz de Lodi en 1454 assegurava un statu quo entre aquelas poténcias regionalas mas la dintrada de grandas poténcias estrangièras a la fin del sègle XV perturbèt l'equilibri. En 1494, lo rei Carles VII de França dintrèt en Itàlia puèi sometèt Napòls. Venècia prenguèt l'iniciativa de la reaccion. Reüniguèt una coalicion, la santa Liga, constituida dels principals Estats italians (levat Florença e Napòls). Mas l'armda capitèt pas de blocar a Fornoa lo retorn del rei en França.
Dins los ans seguents, Itàlia demorèt un camp de batalha. Francés I e Carles Quint s'i afrontèron. Venècia foguèt una de las raras capitalas italianas que foguèt pas presas.
Pèrda de la supremacia comerciala e maritima (sègle XVI-1797)
L'istorian Fernand Braudel dona dos rasons per explicat lo declin de la Republica a partir del sègle XVI:.
La primièra rason, del cambi de las ancianas rotas comercialas, arriba a la fin del sègle XV quant, d'un caire, Cristòl Colomb aborda en America e quand, d'un autre caire, Vasco de Gama passèt le Cap de Bona Esperança e jonhèt las Indias en 1498. De nòu espacis e de nòu itineraris prometors se dubriguèron atal pels armators e marcands. Contournant Africa, la rota del Cap de Bona Esperança permetava als Europèus d'anar cercar de sedas e espècias d'Orient sens passar per l'abitual intermediari venecian. Venècia, coma lo rèsta de la Mediterranèa, se trobèt marginalizada e lo seu trafic mermèt. Pasmens, la creissénça de la consomacion mondiala permetèt a la Republica de recobrar lo seu nivèl de comèrci dins los ans 1560. Un retorn que deu pas amagar lo fach qu'èra pas mai lo mai grand pòrt europèu. Jamai recobrèt la seuna posicion dominanta en mai qu'a partir de la fin del sègle XVI, los Nordics (Angleses e Olandeses) dintrèron dins lo comèrci mediterranèu e lo detornèron per lo lor profèit.
La segonda rason del declin venecian demòra dins la seuna confrontacion amb los grands Estats vesins. La republica de Venècia, en despach de sa riquessa e de son rai cultural, pesava politicament e militàriament pauc fàcia al Reialme de França o lo Reialme d'Espanha. Mas foguèt lo darrièr vengut dins l'ensems de las grandas potencias europèas, l'Empèri Otoman, que li causèt mai grandas preocupacions. Los Turcs prenguèron un per un los establiment de Venécia sus las rotas del Levant. En 1571, los Venecians furniguèron prèp de la mitat de las naus de la flòta crestian qui desfisèt los Otomans. Èra la batalha de Lepant. Malgrat aquel succés, Venècia contunhava a perdre de terren. Un an aprèp Lepant, deguèt abandonar Chipre e, en 1669, Candia. En 1718, la patz de Passarovitz signa la pèrda de la Morèa que la Republica aviá capitat a conquerir de nòu en 1697.
Lo patriciat de Venise aviá en consequéncia rebastit lo seu fondament economic. L'expleitacion agricòla de la Tèrra Fèrma (seda, ris, cambre, abaliment de fedas) atirèt los capitals fins alara investits dins lo comèrci alunhat.
Malgrat aquel contèxte dificil, complicat per las epidèmias de pèsta a la fin del sègle XVI, l'Estat èsra tolerant dins lo caire de la religion; rebutant tot fanatisme, procedèt a cap d'execucion per eretgia pendent los ans de la Contraraforma alara que la populacion domorèt majoritàriament catolica.
Existiguèt una efemèra Republica de Sant Marc en 1848-1849 creada a la seguida de l'insurreccion de la vila contra l'Empèri d'Àustriac.
Institucions
Lo sistèma de govèrn d'aquel Estat, pron original per l'epòca, èra la Republica. Mas una republica oligarquica, coma Florença, las vilas liuras d'Empèri, las Províncias Unidas, e la Confederacion soïssa. Las grandas familhas de la vila, representadas al Grand Conselh, elisián lo Dòga (Duc) que menava la politica sa vida durant. Los Venets elaborèron al cors dels sègles una organizacion institucionala originala e fòrça complèxe visant, d'un caire a concentrar los poders entre un nombre reduisit (42 en tot) de familhas patricianas d'anciana origina, d'un autre caire per evitar tota evolucion cap a un sistèma de tipe monarquic, malgrat la preeminéncia d'un personatge, lo Dòga, que simbolisava lo poder de l'Estat e representava la Serenissima Republica.
Lo Concio
A l'origina, lo concio, assemblada populara veneciana (equivalent a l'arengo de las autras ciutats italianas a la meteissa epòca), aviá lo poder legislatiu e elisiá lo dòga, cap de l'Estat investit dels poders executiu e judiciari. Al concio, se substituava pauc a pauc lo « Grand Conselh ».
Lo concio foguèt reünit en 1380 a l'ocasion de la batalha de Chioggia. Venècia aviá pas encara conegut la fòrta expansion demografica del sègle seguent, mas una de las doas grandas fasas d'agrandiment de l'Arsenal ja s'èra facha al començament del sègle XIII.
Grand Conselh
Lo Grand Conselh (Maggior Consiglio en italian) - autoritat suprèma - se substituent a l'assemblada populara nomenada concio. De quin emanián totas las autras institucions: lor multiplicacion e l'embonh de las competéncias favorizèron la collegialitat de las décisions mas tanben la vigiléncia recipròca. Èra compausat d'òmes de mai de 25 ans, membres de las familhas patricianas inscrichas al Libre d'aur (Libro d'Oro) repertoriant l'ensems de la noblessa veneciana. Lo patriciat èra títol estrictament ereditari, i èsser admés, èra totalament impossible per tot autra classa de Venècia. Quitament esposar una femna del bas pòble excluisiá un patrician dels seus drechs d'accès al Grand Conselh. L'aristocracia veneciana se compausava subretot d'armators, de negociants e de banquièrs, que los revenguts se fondavan mai sul comèrci que sus la tèrra. Per la Serrata del Consiglio (« verolhatge del conselh ») en 1297, l'accès al Grand Conseil foguèt reservat a aqueles que los aujòls n'èran ja membres.
Reünit totes los dimenges, lo Grand Conselh prengava las decisions politicas, promulgava las leis e causissiá los nauts magistrats. La tendéncia a delegar los poders d'un còrs nombrós a une comission reducha d'especialista foguèt una caracteristica durable de l'organizacion d'aquela republica oligarquica.
Senat
Organ legislatiu compausat de 120 a 250 membres maximum, lo Senat èra cargat de la politica exteriora e de la nominacion dels ambaissadors. Los ambaissadors venecians d'aquela epòca envièron de rapòrts secrets sus la politica e las rumors circulant dins las corts europèas, çò que constituís una font d'informacion pels istorians modèrnes.
Lo Dòga
Lo cap de l'executiu portava lo títol de dòga (« duc »). Èra teoricament elegit a vida. Lo caractèr viatger se perpetuèt sens cambi pendent de sègles alara que lo dòga perdava pauc à pauc tot poder personal. La foncion de dòga èra reservat a un membre d'una familha patriciana causida dins un cercle redusit, mas la transmission jamai venguèt ereditària malgrat las tentativas de quelques uns. Aquelas acabèron en mai de far evoluar lo mòde de designacion del dòga de biais a exclure tota possibilitat de transmission ereditària o d'acaparrement per de faccions. En seguida, los dògas desmissionèron plan sovent per se retirar dins une vida monastica, jos la pression dels oligarcs, quand èran discreditats per lor accion politica.
Lo Collègi Suprèma
Compausat del Dòga, dels seus sièis conselhèrs, del cancelièr e du president del Conselh dels dètz, lo Collègi Suprèma èra l'organ suprèma de la Republica.
Lo Collègi
Assemblada dels principals membres de l'Estat, compausat de 26 nòbles : Totas las demandas e memòris son introduchs al Collègi, que los distria als mai conselhs e al Senat. Lo Collègi dona alara la responsa del Senat per escrich (la Parte).
Conselh dels Dètz
Creat en 1310 a títol provisòri, puèi rendut definitiu en 1335, lo Conselh dels Dètz es una institucion judiciària destinada a sanccionar los complòts ordits contra la Republica. Constituit en realitat de 17 membres, dispausèron de poders particuliarament espandits, li permetent quitament de destituir lo dòga.
Territòris otramar
Amb los sègles, Venècia ocupèt fòrça territòris del bacin de l'Adriatic e la Méditerranèa orientala, amb de preferéncia per las illas e los pòrts podent servir lo seus interèsts comercials. Coma de colonias d'expleitacion, aqueles territòris forniguèron vin, cerealas, fruchs, mièl, fusta e materials de construccion. Existiguèt dos grops dons aquel empèri venecian que las limitas sovent varièron :
Las possessions de Venècia
Lo Golf correspond a l'Adriatica. Del sègle IX a XI, Venècia aviá per l'objectiu de dominar totes las broas d'aquela mar perque aviá consciéncia dels riscs d'asfixia pel seu comèrci se un enemic aviá l'idèa de barrar lo Golf. Èran partida d'aquelas possessions, pas totjorn al meteis temps:
. Mas çò qu'importava als Venecians, èra d'obligar totes los trafics adriatics a transitar pel pòrt de Venècia. La flòta de la Serenissima èra aquí per tornar a l'òrdre las ciutats reguitnairas per aquel monopòli comercial.
Las possessions del Levant
La Quatrena crosada permetèt lo primièr espandiment de Venècia dins l'orient grèc. Mercé a l'ajuda logistica portada als Crosats, los Venecians participèron al desmantelament de l'Empèri Bizantin en 1204. Recebèron las còstas e las illas de la mar Ioniana, la mai granda partida del Peloponés, las Cicladas e qualques Sporads, de plaças en Eubèa, de posicions de Gallipoli e de Rodosto suls Estreches, los tres ochens de Constantinòple enfin, amb la basilica Santa Sofia. La restauracion de l'Empèri Bizantin en 1261 eliminèt los Vénicians de qualques d'aqueles territòris. Mas las sortidas sus la méditerranèa per la Rota de la Seda, abans font de riquessa per Bizanci, demorèron dins la lors mans e aquelas dels genoés.
Al començament del sègle XV, la Republica possedava: Aquel ensems formava d'escalas, de plaças estrategicas sus la rota de Constantinòple, de la Mar Negra, de Siria o d'Egipte.
Las possessions en 1797
A la casuda en 1797, la Republica de Venècia compreniá las províncias seguentas:
Domini di Terraferma (« domènis de tèrre fèrma »)
De 1805 a 1814, las províncias del Domini di Terraferma foguèron absorbidas dins lo reialme d'Itàlia e formèron los departaments Adriatic, Brenta, Bacchiglione, Adige, Serio, Mella, Tagliamento, Piave e de Passeriano.
Stato da Màr (« Estat de la Mar »)
Aquelas províncias foguèron partejadas en 1797 pel tractat de Campo Formio :
Queer
thumb|Autodefinicion par un participant de la "Jerusalem Pride" 2012 Queer (prononciacion: /kwiɾ/) es un mot anglés significant « estranh », « esquèr », sovent utilizat coma una insulta contra d'individús gays, lesbianas, transsexuals… Par ironia e provocacion, l'utilizèron e revindiquèron los militants e intellectuals gays, lesbianas, transsexuals, bisexuals, adèptes dels BDSM, fetichistas, travestits, transgenres o tota persona refusant la categorizacion del genre, dels seus sentiments amoroses e/o de sa sexualitat. Aquel tèrme apareguèt a partir dels ans 1980, segon lo mèsme fenomèn d'apropriacion de l'estigmata que per la creacion del mot negritud. Foguèt utilizat coma títol del roman en partida autobiografic per William S. Burroughs en 1953 (publicacion en 1985), ont parla de son omosexualitat.
Mai que mai servís de crida per aqueles que - los quita elerosexuals tanben - se coneisson pas dins l'eterosexisme de la societat, e cercan a tornar definir las questions de genre (Teoria queer). Se definisson atal coma queer de personas amb de practicas e/o preferéncias sexualas non exclusivament eterosexualas o avent de caracteristicas que correspondon pas a las normas ligadas a lor sèxe, mas que volon pas se (veire) definir mai precisament, que siá per leur sèxe (òme o femna) o lors practicas sexualas.
Origina
thumb|200x200px|No gender, No Master, Activista anarquista queer en lucha contra l'opression patriarcala e sexista Las originas del movement queer son multiplas. Lo movement gay, lesbian ea transgenre semblant benlèu mai pròche dels queers, donèt ni los precedents teorics ni lo modèl d'un engatjament politic. Es possible de dire que le movement queer ven de la teoria queer, e qu'aquela es l'eritièra del feminisme.
En 1969, dans un bar nomenat Stonewall Inn a Nòva York, d'insurreccion esclatèron, responsa de la clientèla gay e lesbiana a lor arrestacion per la polícia. La causa d'aquela arrestacion èra motivada per una lei qu'enebissiá de portar de vestetits masculins per una persona del sèxe feminin o de vestits feminins per una persona masculina. Aquela insureccion, que l'anniversari se celèbra cada an jol nom de Gay Pride, marca la naissença del moviment lesbian, gay, bisexual e transsexual (LGBT).
Una del las tòcas prioritàrias d'aquel nòu movement es la suppression de l'omosexualitat, la bisexualitat e la transsexualitat, coma malautiá del Manual Diagnostic e Estatistic dels trobles mentals (DSM), que dona la nosologia definitiva de l'Associacion americana de psiquiatria (APA). La question de l'estatut medical dominava l'identitat omosexuala dempuèi lo sègle XIX, e foguèt l'element decisiu dins la concepcion de l'omosexualitat coma categoria. Pasmens la vergonha de l'omosexualitat èra totjorn a l'òbra dins la quita identitat. Amb la sortida de la classificacion oficiala de perversion par l'APA, lo « coming out », que consistís a revelar la seuna omosexualitat (que se deu pas confondre amb l'outing que el consistís a revelar l'omosexualitat d'una autra persona) venguèt un dels traches màger de la novèla omosexualitat. La practica de farson coming out constituís una revendicacion identitària.
Avec la predominança del coming out e donc la preséncia reconeissabla dels omosexuals, l'omosexualitat venguèt una identitat basada tant, senon mai, sus la discursivitat e lo comportament que sus la practica dels actes omosexuals.
Una autra diferéncia entre aqueles movements e lo movement LGBT es qu'aguèt pas de precedent al sègle XIX. Èra donc necessari pels militants gays e lesbians de causir un modèl per lor movement novèls, e lo succés recent dels militants negres foguèt fòrça convencent.
Quitament se los queers son mai sovent pròches dels gays e lesbianas que dels feministas, las raiças ideologicas de la teoria queer se trapa plan dins lo feminisme american dels ans 1980. Abans aquela data, lo feminisme, coma d'autres movements semblables, espravan que lo progrés social viendriá per un cambiament de legislation. Los arguments pel passatge de legislacions progressistas ont de contunh se fa la comparason entre lo quite grop minoritari e lo ciutadan universal, es a dire l'òme ric e blanc. Quina que siá la rason, fòrça movements comencèron après los ans 1970 a contestar aquel imatge del ciutadan universal, e a valorizar la lor agency (aquel mot es malaisit de traduire e s'emplec sovent en teoria queer. Serià « la capacitat o la possibilitat d'agir » coma subjècte). Aquel vam (plan postmodernista) provoquèt una trencada mai granda encara entre l'òme e la femna, e essencializèt çò que constituissiá lo feminin. Aquel vam o mòstra plan La Femna mistificada de Betty Friedan, cap de l'Organizacion nacionala de las femnas (EUA: NOW), que mai foguèt criticat perque ignorava tota la populacion de las femnas qu'èran pas blancas o d'una classa sociala astrada.
Aquela èrsa de feminisme se situava donc dins la nocion de la diferéncia : o la diferéncia entre los òmes e las femnas, o la conceptualizacion del subjècte e de l'objècte de mai d'un fenomèn socials (lo discors, l'art, l maridatge, ...). Pasmens aquel movement radical de la segonda èrsa del feminisme troblèt per dos fenomèns ideologics, e ambedos s'articulavan entre las questions de sexualitat e de genre.
L'autre trencadis, la « Lavender Menace », concernava la preséncia de lesbienas dins los rengs de las feministas. Coma los enemics del feminisme utilisavan (e contunhan) sovent lo « lesbian baiting » (le secutament (omophobic) de las feministas, qu'ensejava de mermar çò disián los accusant d'èsser de lesbienas) contra los arguments feministas, una granda partida de militantas mostravan la lor omofobia esitant a avoar que d'unas d'elas èran de segur des lesbianas. Las lesbianas de la « Lavender Menace » constatèron qu'èran mai feministas mercé a lor disténcia dels òmes, alara que las feministas eterosexualas rebutavan aquel argument, disant que los ròtle butch e femna de las lesbianas fan pas qu'escarnir lo maridatge eterosexual.
L'omofobia prevalenta de la segonda èrsa, sa concentracion sus las practicas sexualas, e subretot la division que provoará, faguèron naícer la teoria queer al començement dels ans 1990.
Notas e referéncias
<div data-cx-draft="true" data-cx-weight="232" data-cx-state="source" data-source="187" class="references-small decimal" id="cx187" style="-moz-column-count: 1;" contenteditable="true">
Lo Bèç
Lo Bèç (Le Bez en francés) es una comuna lengadociana en Sidòbre situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
L'Ila d'Arbeishan
L'Ila d'Arbeishan, o L'Isla o L'Isla d'Arbeishan , (L'Isle-de-Noé en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
L'Isle d'Arbeishan qu'es lo segond centre comerciau de l'ancian canton de Montesquiu darrèr lo caplòc, mès los establiments qu'i son petits (nombre de salariats baish), ; peus comèrcis e servicis de nivèu superior (farmacia, notariat), que son pr'aquò a Montesquiu. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, L'Ila que ven deu latin insulam (mès, quina es la prononciacion ?) e lo determinant en francés que ven benlèu de son senhor, lo marqués de Noé (Noèr ?). Lo lòc qu'es plaçat enter Baïsa e la Petita Baïsa, just avant lo jonhent e la nocion medievala d'isla que contenè las peninsulas. Segon Negre, l'occitan isla, ila a devut aver lo sens de « vilatge entornejat de varats ». Arbeishan qu'es lo nom d'un vilatge, annexat a Sent Joan lo Comdau en 1821 e situat a l'èst-sud-èst de L'Isla.
Novalaise
Novalaise en arpitan (Novalaise en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo patrice Abbon fonda una abbaye en 726 (la mai anciana de Savoie) situada sus la rota en portant al Mont-Cenis, en possedint de nombrosas tèrras en Mauriana e en Val de Suse. A incendiat en 906 per « Sarrasins », Las siás possessions auràn partejat.
Lo bailliage de la Novalaise, al, comportava 41 parròquias en lo Bugey Savoyard (vengut Abans-País savoyard) e 22 en lo Dauphiné amb per cap de-luòc Voiron.
La municipalitat a #èsser un cap-luòc de costat en 1792 en lo moment del rattachement a la França, fins en 1816, reagrupant 8 comunas : Ayn, Dullin, Gerbaix, Marcieux, Nances (#que fusiona amb Novalaise de 1803 a 1858), Sant-Alban-de-Montbel, Sant-Pierre-de Alvey e Verthemex. En 1816, amb lo retorn a la Savoie, lo costat de Novalaise a desmantellat per permetre l'estenduda del Costat de Pont-de-Beauvoisin, del Costat de Sant-Genix-sus-Guiers e del Costat de Yenne. En 1870, la municipalitat facha una demanda al Conselh General de Savoie per trobar la siá foncion, mas obten una responsa negatiua. Pichon a pichon la comuna pèrd totas las siás foncions de commandements. Lo vilatge possedís un mercat eretat de las ancianas fièras del, #que se son transformats dins mercat del dijòus (1925, mas abandonat), de contunh del dimenge (sus l' iniciativa d'un fromager chambérien l'an 1945), se dédoublant dins mercat del dimècres.
Le patrice Abbon fonde une abbaye en 726 (la plus ancienne de Savoie) située sur la route menant au Mont-Cenis, possédant de nombreuses terres en Maurienne et en Val de Suse. Elle est incendiée en 906 par des « Sarrasins », Ses possessions seront partagées.
Le bailliage de la Novalaise, au, comportait 41 paroisses dans le Bugey Savoyard (devenu Avant-Pays savoyard) et 22 dans le Dauphiné avec pour chef-lieu Voiron.
La commune a été un chef-lieu de canton en 1792 lors du rattachement à la France, jusqu’en 1816, regroupant 8 communes : Ayn, Dullin, Gerbaix, Marcieux, Nances (qui fusionne avec Novalaise de 1803 à 1858), Saint-Alban-de-Montbel, Saint-Pierre-d'Alvey et Verthemex. En 1816, avec le retour à la Savoie, le canton de Novalaise est démantelé pour permettre l’extension du Canton de Pont-de-Beauvoisin, du Canton de Saint-Genix-sur-Guiers et du Canton de Yenne. En 1870, la commune fait une demande au Conseil Général de Savoie pour retrouver sa fonction, mais obtient une réponse négative. Petit à petit la commune perd toutes ses fonctions de commandements. Le village possède un marché hérité des anciennes foires du, qui se sont transformées en marché du jeudi (1925, mais abandonné), puis du dimanche (sur l’initiative d’un fromager chambérien en 1945), se dédoublant en marché du mercredi.
Longevelle-sur-Doubs
Longevelle-sur-Doubs es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo luòc de Longevelle a ocupat dempuèi lo periòde préhistorique ont de las trobalhas archéologiques jalonnent aqueles establiments. Al continuament de trabalhs viaris efectuats l'an 1972-1973, de las descobèrtas en datant del Paléolithique e Épipaléolithique an #èsser d'amassadas suls luòcs de la "Ròca a las Gours".
Las descobèrtas los mai excepcionales an #èsser fachas l'an 1827 quand un paysan #que labourait en cara del molin #descobrir d'estèlas de maçonnerie e una enregistra #revelar una superbe mosaic géométrique a decoracions blanc, negre e roge de rosaces sus 4,75m x 9,11m. Qualques estèlas aguèron depausat al musèu de Besançon.
Entre las trobalhas, cal apondre una basa de colomna d'òrdre toscan e una moneda a la effigie de Jules César, #çò que confirma l'existéncia d'una villa gallo-romaine de la. De mai, dels sépultures burgondes an #èsser de descobèrtas cap a 1880.
A las siás originas, Longevelle fasiá partida del comtat de Montbéliard mas en 1282, lo vilatge dintre jos la formacion de la Seigneurerie del Châtelot jos la suzeraineté de las sires de Neufchâtel en Bourgogne (uèi Neuchâtel-Urtière). Aquela situacion #durar fins en 1789 mas amb senhors desparièrs : los Neufchâtel, los Furstemberg e los Ortembourg.
Coma los autres pòbles del Comtat de Montbéliard, los abitants de Longevelle aguèron fòrça a sofrir de guèrras, dels omicidis, de la famine e d'epidèmias en la.
Longevelle #Aver a patir encara los estralls de la Guèrra de Trenta Ans, dévasté torn a torn per las tropas lorraines e austrianas entre 1633 e 1637. A la guèrra se #jónher la peste e la famine. La populacion, coma en un autre luòc, #èsser practicament aniquilada e las tèrras sens culturas.
Lo prince de Montbéliard-Wurtemberg, en la siá qualitat de senhor del Châtelot, #pèrdre totes los sieus dreches seigneuriaux l'an 1789 al començament de la Revolucion francesa. La distincion i aguèt suprimit l'an 1790 per continuament de las nòvas divisions del territòri francés, departaments e costats. La municipalitat de Longevelle #dintrar alavetz en lo costat de Onans (district de Baume-las-Madamas) e en lo departament del Doubs de contunh #passar en lo costat de Lo Isle-sus-lo-Doubs per decrèt del 19/10/1801.
Nathan Milstein
Nathan Mironovich Milstein, conegut com Nathan Milstein (Odessa, lo 31 de deceme de 1903 - Londres, lo 21 de deceme de 1992) qu'ei un deus màgers violonistas deu XXau sègle. Vadut a Odessa, Ucraïna, qu'èra rus e qu'obtiengó la nacionalitat americana après aver viscut mantuas annadas aus Estats Units.
Aus quate ans, la soa mair que l'obliguè a estudiar lo vriulon. Qu'estudiè en purmèr dab Piotr Stolyarsky qui ho tanben professor deu violonista David Oistrakh. Aus dètz que joguè lo concertò de Alexandre Glazounov gavidat peu medish compositor. L'annada seguenta que s'anè estudiar au Conservatòri de Sant Petersborg dab Leopold Auer. Aqueth que huejó la purmèra Revolucion Russa (la revolucion de heurèr), obligant atau Milstein, aus tretze ans musicaument pro madur, a tornar a Odessa.
Longevelle-sur-Doubs
Istòria
La guèrra de 1870-71 #èsser encara fatal dins lo vilatge de Longevelle #que #èsser réquisitionné per la batalha entre los soldats franceses e alemands.
Nathan Milstein
En 1921, a Kiev, que conegó lo pianista Vladimir Horowitz e que comencè a jogar dab eth. Qu'èran alavetz coneguts com los Hilhs de la Revolucion sovietica. Leon Trotsky que'us autorizè a viatjar entà muishar au monde las qualitats musicaus de la revolucion. Mistein non tornore pas abans 1987. Que trauquè un sarròt de país, continents e oceans. En 1926, a París que conegó lo compositor Eugène Ysaÿe qui avó sus eth ua influéncia artistica de las granas. Que viscó aus Estats Units on joguè dab l'orquèstra de Filadelfia mes que' s'estó bèras pausas a París e Londres. Com Yehudi Menuhin, qu'ensenhè a la Juilliard School e Salvatore Accardo que comptè enter los sons eslhèves.
Com interpret que cau destacar las soas interpretacions de las sonatas de Johann Sebastian Bach e de las òbras de Niccolò Paganini. Qu'ei l'autor de cadéncias per mantun grans concertò per vriulon.
Longevelle-sur-Doubs
Istòria
Le site de Longevelle est occupé depuis la période préhistorique où des trouvailles archéologiques jalonnent ces établissements. À la suite de travaux routiers effectués en 1972-1973, des découvertes datant du Paléolithique et Épipaléolithique ont été trouvées sur les sites de la "Roche aux Gours".
Nathan Milstein
França que li autregè la Legion d'Aunor en 1968 e qu'arrecebó un Grammy Award en 1975.
Longevelle-sur-Doubs
Istòria
Les découvertes les plus exceptionnelles ont été faites en 1827 lorsqu'un paysan qui labourait en face du moulin découvrit des fragments de maçonnerie et une fouille révéla une superbe mosaïque géométrique à décors blanc, noir et rouge de rosaces sur 4,75m x 9,11m. Des fragments furent déposés au musée de Besançon.
Constitucion francesa de 1958
La Constitucion francesa del 4 d'octobre de 1958 es l'actuala Constitucion de França. Nòrma juridica suprèma du país, es tanben una de las Constitucions mai establas qu'aja conegut França.
Longevelle-sur-Doubs
Istòria
Parmi les trouvailles, il faut ajouter une base de colonne d'ordre toscan et une monnaie à l'effigie de Jules César, ce qui confirme l'existence d'une villa gallo-romaine du. De plus, des sépultures burgondes ont été découvertes vers 1880.
Constitucion francesa de 1958
Fondament juridic de la Cinquena Republica francesa, foguèt redigida per tòca d'acabar amb l'instabilitat governamentala e aprèp la crisi de la Guèrra d'Argeria; se caracteriza pel retorn d'un executiu fòrt. Dos òmes i estampèron lors idèas: Michel Debré, inspirat pel modèl britanic e de son Primièr ministre fòrt, e lo General de Gaulle volent plaçar lo President de la Republica coma garent de las institucions. La constitucion de la Cinquena Republica es fòrça influenciada pels principis enonciats per Charles de Gaulle dins de son celèbre discors de Bayeux lo 16 de junh de 1946.
Longevelle-sur-Doubs
Istòria
A ses origines, Longevelle faisait partie du comté de Montbéliard mais en 1282, le village entre sous la formation de la Seigneurerie du Châtelot sous la suzeraineté des sires de Neufchâtel en Bourgogne (aujourd'hui Neuchâtel-Urtière). Cette situation dura jusqu'en 1789 mais avec des seigneurs différents : les Neufchâtel, les Furstemberg et les Ortembourg.
Durant cette période, plusieurs actes mentionnent une famille noble de Longevelle : Humbert de Longevelle. La famille de Longevelle disparut vers le milieu du. Elle portait les armoiries "de gueules à une bande d'or au premier canton d'un point d'échiquier".
Constitucion francesa de 1958
Lo Conselh Constitucional francés verifica a priori la conformitat de las leis a la Constitucion quand n'es saisit. Un contraròlte del Conselh Constitucional per via d'excepcion es tanben possible dempuèi la Lei constitucionala del 23 de julhet de 2008 quand las libertats fondamentalas sont en jòc.
Istòria
Le putsch d'Argièr menat per l'armada e la crisi del 13 de mai de 1958 provoquèron lo retorn al poder del General de Gaulle. Lo 1 de junh, aquel foguèt investit pel Parlament coma president del Conselh. Aceptèt de tornar prenre lo poder e a condicion que pòsca gouvernar per ordonança per una durada de sièis meses e de poder modificar la Constitucion. Lo Parlament acceptèt sas condicions e adoptèt la lei constitucionala del 3 de junh de 1958, qu'autregèt lo gouvèrn De Gaulle a prepausar una modificacion de la Constitucion, tot en sometent aquela revision a de condicions de fons e de forma. La revision devent atal èsser somesa a referendum. Aquela procedura foguèt discutada e fa controvèrcia, perque permetèt al govèrn de Charles de Gaulle d'evitar la procedura de revision contrenhenta de la Constitucion de la IV Republica.
A partir del 4 de junh de 1958 lo general de Gaulle formèt un pichon grop informal, amb Yves Guéna, encargat de redigir un esboç de constitucion. Lo 15 de julhet de 1958, lo comitat consultatiu constitucional foguèt creat e utilizèt los trabalhs preparatòris. Amb Michel Debré mas tanben un cortègi de politicians d'autras tendencias politicas, la redaccion de la Constitucion se faguèt pendent tot l'estiu.
Longevelle-sur-Doubs
Istòria
Longevelle eut à subir encore les ravages de la Guerre de Trente Ans, dévasté tour à tour par les troupes lorraines et autrichiennes entre 1633 et 1637. A la guerre se joignirent la peste et la famine. La population, comme ailleurs, fut pratiquement anéantie et les terres sans cultures.
Constitucion francesa de 1958
L'elaboracion de la novèla Constitucion
Se distinga tres grandas estapas dins la formacion d'aquela novèla Constitucion:
Lo tèxte eissit de totas aquelas intervencions foguèt, lo 28 de setembre de 1958, adoptèt pels electors franceses, consultats per referendum, a una majoritat de 79,25 % dels vòtes. La Constitucion foguèt promulgada per René Coty lo 4 d'octobre de 1958.
Disposicions importantas
La Constitucion de 1958 conten subretot d'articles organizant las institucions francesas.
Longevelle-sur-Doubs
Istòria
Le prince de Montbéliard-Wurtemberg, en sa qualité de seigneur du Châtelot, perdit tous ses droits seigneuriaux en 1789 au début de la Révolution française. La seigneurie fut supprimée en 1790 par suite des nouvelles divisions du territoire français, départements et cantons. La commune de Longevelle entra alors dans le canton d'Onans (district de Baume-les-Dames) et dans le département du Doubs puis passa dans le canton de L'Isle-sur-le-Doubs par arrêté du 19/10/1801.
Constitucion francesa de 1958
Disposicions importantas
Los dreches fondamentals son, eles, reconeguts en referéncia als tèxtes de la Declaracion dels Dreches de l'Òme e del Ciutadan, lo preambul de la Constitucion de 1946, los principis fondamentals reconeguts per las leis de la Republica coma la Carte de l'environament de 2004. La dobertura cap a de tèxtes tèrç foguèt permesa per una decision del 16 de julhet de 1971 que reconeguèt la valor constitucionala del Preambul e dels tèxtes que fa referéncia, creant lo blòc de constitucionalitat.
Longevelle-sur-Doubs
Istòria
La guerre de 1870-71 fut encore fatale au village de Longevelle qui fut réquisitionné pour la bataille entre les soldats français et allemands.
Constitucion francesa de 1958
La revision de la Constitucion
La revision de la Constitucion se fa segon l'article 89 e s'efectua en quatre fasas especificas:
Nòtas e referéncias
<References/>
Longevelle-sur-Doubs
Istòria
Enfin, la guerre de 1935-1945 fit qu'en novembre 1944, Longevelle se trouva pratiquement deux mois sur le front. Le 14 novembre 1944 à 11h20, les troupes du 5 Régiment de Tirailleurs Marocains et la 2 Division d'Infanterie Coloniale, en compagnie du régiment du Lomont (F.F.I), lancèrent l'attaque contre les soldats allemands qui étaient retranchés au cimetière dans le bois du Chânois.
Accumoli
Accumoli es una comuna italiana de la província de Reata dins la region de Laci.
Avesnes-le-Sec
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Alcanyiz
vinheta|Alcanyiz. Alcanyiz (en aragonés Alcanyiz, en espanhòu Alcañiz) qu'ei ua vila d'Aragon. Qu'ei lo capdulh de la comarca deu Bas Aragon.
Corbas
Corbas es una comuna francesa situada dins la Metropòli de Lion e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Corbas Es a l'origina un vilatge rural fòrça ancian : dels registres realizats a l'escasença del bastiment del boulevard urban sud an aital permeses de metre a jorn las pròvas d'una aucupacion de lo sieu luòc a l'epòca gallo-romaine.
Lo pòble ven pas una municipalitat qu'en 1860, après la siá separacion d'amb Marennes.
En 1967, continuament a un remembrement départemental, Corbas es inclus en lo departament de Ròse.
A partir d'ans 1950, Corbas comença una prigonda mutation que ne farà una vila transeünt de 730 abitants en 1954 a la siá dimension actuala.
Brinon-sur-Beuvron
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat, alavetz nomenada Brinon-los-Alemands, a portat provisoirement lo nom de Brinon-lo-Franc.
En 1835, lo territòri communal de la municipalitat vesina de Huban a partejat entre Brinon-sus-Beuvron, Grenois e Taconnay.
Aquel es pas #qu'en 1898 que la municipalitat #adoptar lo sieu nom actual.
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune, alors nommée Brinon-les-Allemands, a porté provisoirement le nom de Brinon-le-Franc.
En 1835, le territoire communal de la commune voisine de Huban est partagé entre Brinon-sur-Beuvron, Grenois et Taconnay.
Ce n'est qu'en 1898 que la commune adopta son nom actuel.
Castèthvièlh (Vasadés)
Castèthvièlh, segon las règlas de la grafia classica, o Castèth Vièlh (Castelviel en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, , en Guiana, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son in Castello Vetulo, en latin, au sègle XI, Castellum Vetus, en latin, en 1104-1126, de Castro Veteri, en latin, en 1289, parochia de Castrum Vetus, en latin, en 1307-1317 . Lo sens es evident, , mes aquò's pas aisit de motivar la fixacion deu toponime : adara, i a pas de castèth a Castèthvièlh e perqué lo que i avèva èra qualificat de vièlh ?
Canton de Sièis Forns
Lo canton de Sièis Forns es una anciana division administrativa e electorala de Provença, creada en 1973, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Tolon, lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada per leis eleccions de 2015, lo canton foguèt suprimit e passèt dins lo canton de La Sèina-2 (ansin coma una part de La Sèina).