cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adaptacion (biologia)
Seleccion naturala
Aquel concèpte foguèt introdusit per Charles Darwin a amb sa teoria de la seleccion naturala, que descriu lo desvolopament de las espècias coma produch d'aquela interaccion, tendon demorar los traches genetics que donan als individus las caracteristicas mai adaptadas a la subrevida dins lo mitan ambient ont se tròban.
Las adaptacions son de mecanismes que los organismes utilizan per afrentar la tensions e pressions del sieu mitan ambient. Los organismes que s'adaptan a so mitan ambient son capablas de:
Tipe d'adaptacion
I a 3 tipe d'adaptacion al mitan:
Olmillos de Muñó
Olmillos de Muñó es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Nevado del Ruiz
thumb|right|Vista aeriana d'Armero en [[1985 après lei destruccions causadas per l'erupcion.]]
Lo Nevado del Ruiz (5,231 m) es un volcan actiu de Colómbia situat dins lo nòrd de la Cordilhièra dels Andes. Es fòrça conegut per son erupcion desastrosa de 1985 qu'entrainèt la destruccion de la vila d'Armero e la mòrt de 22,000 abitants.
Phil Collins
thumb|upright|Phil Collins en 2007 Philip David Charles Collins, mai conegut coma Phil Collins (Hounslow, Middlesex, 30 de genièr de 1951) es un cantaire, cantautor e percussionista anglés. Abans d'entamenar una carrièra capitada en solista foguèt menaire, cantaire e percussionista del grop de rock Genesis. Sa filha, Lily Collins, es una actritz.
Chevreuse
Chevreuse es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
OuiShare
300px|thumb|Antonin Léonard durant l'inauguracion de la OuiShareFest en 2013 OuiShare es una comunitat globala fondamentada sus l'economia collaborativa. Foguèt creada en genièr de 2012 a París per Antonin Léonard, Flore Berlinger, Edwin e Benjamin Tincq. L'entitat es presenta actualament dins 25 païses situats en Euròpa, Orient Mejan e America Latina e compta actualament mai de 2.000 membres. Sas òbras son disponiblas jos licéncia Creative Commons.
Dempuèi 2013 l'organizacion decernís de prèmis cada an, los OuiShare Awards, a 5 personas causidas pel public dins una seleccion de 100 candidats.
Se celèbra tanben un acamp annadièrament, la OuiShare Fest, que dura tres jorns. La primièra edicion se debanèt en mai de 2013 a París e amassèt 700 afogats de l'economia collaborativa venguts de 25 païses.
Oña
Oña es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Estat tampon
thumb|right|Estats tampons (jaune) creats en [[Euròpa per isolar l'Union Sovietica après la fin de la Guèrra Civila Russa.]]
Un estat tampon es un país situat entre doas ò mai poissanças rivalas e eventualament ostilas. Son existéncia es sovent liat a un acòrd tacite ò oficiau entre aquelei poissanças per limitar lo risc de conflicte entre elei. En causa de sa posicion militara malaisada, leis estats tampons adoptan generalament una politica estrangiera basada sus la neutralitat. Per exemple, foguèt lo cas d'Afganistan entre l'Índia Britanica e l'Empèri Rus.
Tornhac
Tornhac (oficialament en francés Tourniac) es una comuna associada de Pleus e una anciana comuna auvernhassa, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Ternesugo (?), al sègle X, Ecclesia Turniacus, en latin, al sègle XII, Turnhac, en 1298, Turnhacum, en latin, en 1403, Turgnat, en 1535,  Torniac, en 1599, Turnhat, en 1628, Tournhac, en 1657, Tournac, en 1666, Turnhazes, en 1778. Delamarre explica Tornhac per un nom gallés (gal) d'òme Turnios (doncas, ambe'l sufixe -āco(n)), mas Dauzat e Rostaing laissavan la causida entre un nom d'òme gallés Turnus [latinizat per la finala] amel sufixe -iacum [latinizacion de -(i)ācon] e un oronime prelatin, sense precision, turno-, « nautor, pueg », amel meime sufixe. La prononciacion es [tur'ɲa].
Istòria
. Lopiac e Sent Cristòfol fusionèron tanben amb Pleus e venguèron de comunas associadas a la meima data.
Nom de familha occitan
Lei noms de familhas occitans regropan lei noms formats dins lei país d'òc a partir de la lenga occitana anciana. Son present dins lei divèrs país de lenga d'òc actualament administrats per França, Itàlia e Catalonha, ensin que dins lei país estrangiers.
Lista
Noms occitans = (forma francesa o francisada ) = significacion
Particularitat dau País basco e dau Bearn
Patronime basque = (forma francesa ) = significacion
Sant Marcèl (Narbonés)
Sant Marcèl (Saint-Marcel-sur-Aude en francés) es una comuna lengadociana del Narbonés situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Terminium de Sancto Marcello en 1184, Castrum de Sancto Marcello en 1202, Rector Sancti Marcelli en 1351, Castrum Sancti Marcelli prope Narbonam en 1385, Sant Marcelh al sègle XIV, Saint Marselh en 1402, De Sancto Martello = Marcello en 1403, Sant Marsel en 1536, Saint Marcel en 1781. Sant Marcèl es atestat en 1184, de S. Marcello. Marcellus es lo nom d'un papa del sègle IV, d'un avesque de París al sègle V, d'un avesque de Diá mòrt en 510, d'un « apòstol » de Velai al sègle V, etc,.
Oquillas
Oquillas es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Napoleon (Dakota del Nòrd)
Napoleon es una ciutat de l'estat american de Dakota del Nòrd. Sa populacion èra estimada a 792 abitants, en 2010. Sa superfícia totala es 3,63 km².
Estacion espaciala
Una estacion espaciala es una installacion espaciala en orbita ò depausada sus un astre. A ges de mejans de propulsion autonòms ò de mejans reduchs per menar de manòbras limitadas. Una utilizacion lònga necessita donc d'utilizar de veïculs de transpòrt per l'avitalhar. Aqueu concèpte apareguèt en 1971 ambé la premiera estacion sovietica Saliut 1.
Lisbon (Dakota del Nòrd)
Lisbon es una ciutat de l'estat american de Dakota del Nòrd. Sa populacion èra estimada a 2.154 abitants, en 2010. Sa superfícia totala es 5,8 km².
Blou
Blou es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Aquel vilatge angevin de l'oèst de la França se situa en lo Baugeois.
Blou Es una dels localités los mai anciennement viscudas de la Anjau. La siá situacion anautita al mièg d'un país ric, al bòrd d'una vallée regularament inondada, li a calgut ne far un refugi natural dempuèi las primièras edats.
Al ponch dich Lo Grippeau, #que emergeix lo primièr a lo-dessus de las inondacions de la Loire, s'es trobat amphores romaines e de las briques n'abondància. Las vias ancianas #que passavan per Blou o als environs immediats èran de manièra versemblant la granda via romaine d'Angieus Vires "Robrica". I crosava la via de Saumur a las Mans.
Qualques lòsas an #èsser d'amassadas près de La Modtaie e al luòc dich Las pèiras planas. Qualques trobalhas fachas a Blou en 1856 indican la preséncia d'un centre gallo-romain important.
Lo bourg a dominat per una butte de 109 mètres (a lo-dessus del nivèl de la mar), ponch culminant de tota la region, d'ont se pòt admirar un magnific panorama. Per temps clar, s'i distinguís fòrça clarament las fletxes de la catedrala Santa-Maurici d'Angieus e una granda part del serral marge esquèrre de la Loire.
D'aquela butte an #èsser extrachas de fòrça grandas quantitats de tuffeau blanc en servint al bastiment dels ostals de la region. Aquelas galariás aital creusées, an servit al cors del sègle darrièr a la cultura de las champignons de París.
Ce village angevin de l’ouest de la France se situe dans le Baugeois.
Blou est une des localités les plus anciennement habitées de l'Anjou. Sa situation élevée au milieu d'un pays riche, au bord d'une vallée régulièrement inondée, a dû en faire un refuge naturel dès les premiers âges.
Au point dit Le Grippeau, qui émerge le premier au-dessus des inondations de la Loire, on a trouvé des amphores romaines et des briques en abondance. Les voies antiques qui passaient par Blou ou aux environs immédiates étaient vraisemblablement la grande voie romaine d'Angers Tours "Robrica". Elle y croisait la voie de Saumur au Mans.
Orbaneja Riopico
Orbaneja Riopico es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Blou
Geografia
Le bourg est dominé par une butte de 109 mètres (au-dessus du niveau de la mer), point culminant de toute la région, d'où l'on peut admirer un magnifique panorama. Par temps clair, on y distingue très nettement les flèches de la cathédrale Saint-Maurice d'Angers (45 km) et une grande partie du coteau rive gauche de la Loire.
De cette butte ont été extraites de très grandes quantités de tuffeau blanc servant à la construction des maisons de la région. Ces galeries ainsi creusées, ont servi au cours du siècle dernier à la culture des champignons de Paris.
Tornhac (Òut)
Tornhac o Tronhac (Troniac en francés) es una anciana comuna carcinòla, administrada per la comuna de Sauç, lo departament francés d'Òut e la region administrativa francesa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Sauç es ara dins la comuna novèla de Pòrta de Carcin.
Geografia
Lo nom es escrit Troniac sus la mapa, a l'oèst de Sauç. I a un o dos ostals.
Toponimia
Çò que los toponimistas dison de Tornhac (Cantal) es probablament valable per aqueste Tornhac. Delamarre explica lo Tornhac auvernhàs per un nom gallés (gal) d'òme Turnios (doncas, ambe'l sufixe -āco(n)), mas Dauzat e Rostaing daissavan la causida entre un nom d'òme gallés Turnus [latinizat per la finala] ambe'l sufixe -iacum [latinizacion de -(i)ācon] e un oronime prelatin, sense precision, turno-, « nautor, puèg », ambe'l meteis sufixe. Quina es la prononciacion actuala, Tornhac o Tronhac ? La mapa de Sanson, al sègle XVII, portava Tornhac, e la fòrma sense metatèsi (viatge de -r-) èra encara oficiala en 1793.
Istòria
Tornhac èra probablament una parròquia abans la revolucion. Segon lo siti Cassini, Tornhac foguèt annexada a Sauç, benlèu entre 1795 e 1800. Mas la comuna de Sauç èra dejà oficialament Saux et Tourniac en 1793, çò qu'empachèt pas Tornhac d'èsser recensat a part la meteissa annada. La data exacta de la disparicion de Tornhac coma comuna independenta demòra doncas a precisar.
Demografia
En 1793, Tornhac aviá 107 abitants.
Teatre de la crudeltat
Lo Teatra de la crudeltat es un tèrme introduit per Antonin Artaud per designar la forma dramatica que trabalhaba dins son ensag Lo teatre e son doble. Amb « crudeltat » cal entendre « sofriment d'existir ». L'actor deu montat sus scèna coma un supliciat sus son lenhèr. Segon Artaud, lo teatre deu cobrir sa dimension sacrada, metafisica et portar lo spectator fins a l'estransi.
Importància de la mesa en scèna
Segon Artaud, per que lo teatre torna venir grèu e que los eveniments lo despassan pas, lo teatre deu abandonar lo primat de l'autor per aquel del meteire en scèna. Los mots devon pas èsser utilizats per çò que son, mas puslèu. .
S'alunhant del tèxte, Artaud vòl s'alunhar del realisme per butar lo teatre a daissar de e
Pèças
Lo primièr e unic espectacle de la crudeltat es la tragèdia Los Cenci (tragèdia de quatre actes e dètz tablèu segon Shelley e Stendhal). La representacion se faguèt lo 6 de mai de 1935 al Teatre de las Folies-Wagram. Artaud avoa qu'aquela pèça n'aparten pas vertadièrament al teatre de la crudeltat mas l'anoncia e lo prepara. La pèça es basada sul movement de la gravitacion. Artaud escriguèt dins la Bèstia negra  n°2 del 1 de mai de 1935:
Michel de Ghelderode es un autor se podent revendicar coma fasent partida del teatre de la crudeltat.
Un autre espectacle sovent religat al teatre de la crudeltat es aquel de Purificats (1999) de Sarah Kane.
Question prejudiciala
Lo retorn prejudicial o question prejudiciala, es un mecanisme qu'impausa qu'una prioritat deu èsser donada a l'estudi d'un problèma juridic particular que la solucion finala al fons que donarà la jurisdiccion sasida depend. Aquela nocion es entre autre utilizada en Drech de l'Union Europèa que s'aplica davant las jurisdiccions dels Estats Membres de l'Union Europèa.
Aquò. L'objectiu es
La procedura es actualament prevista pels articles 256 e 267 du Tractat sul foncionament de l'Union europèa (TFUE).
Règlas de procedura
Tota jurisdiccion pòt se sasir, quin que siá lo gra de la procedura e sens que siá necessari qu’una de las partidas ne faga la demanda. La Cort de Luxemborg considèra pasmens preferible que los problèmas de drech intèrne sián reglats e los fachs expausats al moment de la question. La jurisdiccion deu respectar las règlas nacionalas de procedura tant qu'aquelas limitan pas la possibilitat de retorn: las vias de recors ordinárias pódon èsser sasidas. Se l’apellacion ten un efècte suspensiu o se la question es anulada per una jurisdiccion superiora, la Cort estatuís pas (22 de decembre de 1978, Cohn Bendit : le Conselh d'Estat anula le retorn del Tribunal Administratiu de París).
Facultat e obligacion de la question
Tota jurisdiccion que jutja pas en darrièr recors ten la facultat de retornar una question davant los savis europèus. La question depend unicament de l’apreciacion del jutge ordinari. Segon l’interpretacion de la Cort (1987 FotoFrost), la libertat del jutge ordinari es limitada pel fach qu'aquela pòt pas declarar non valid un acte de drech comunautari sens en referir a la CJUE (la question per apreciacion de validitat es alara forçada).
Teoria de l’acte clar e la dificila cooperacion dels jutges
L’obligacion de retorn de la question a las jurisdiccions suprèmas es ambigüa: es efectiva sonque se la jurisdiccion se considèra inapte de jutjar, es subordonada a l’apreciacion del jutge nacional, existís pas de question automatica. Quand lo litigi pót èsser reglat sus la sola basa del drech intèrne, se la question es materialament identica a una question ja resolguda per la jurisprudéncia de Luxemborg, o fin finala quand l’aplicacion de la nòrma comunautária s’impausa amb evidéncia al jutge (e qu'aquel jutja que s’impausarà amb la meteissa evidéncia a totas las mai jurisdiccions dels Estats membres), la question es inutila. Segon la Cort (6 d'octobre de 1982, CILFIT), se l’aplicacion « daissa pas ges de plaça cap dobte rasonable », la question es pas necesária. Usant de la teoria de l’acte clar, unas jurisdiccions refusèron de reviar la question al motiu d’abséncia de dificultats d’interpretacion. Vesent la question prejudiciala coma un prejudici a l’autoritat de lor jutjament, es possible qu'an pas mesurat l’importança de'aquela question sus d’uniformitat de l’acte comunautari e de la cooperacion des jurisdiccions. Es lo cas per exemple del Conselh d'Estat en 1964 dins l’afar Societat dels petròlis Shell-Berre o encore dins l’afar Cohn Bendit del 22 de decembre de 1978. Lo non respècte de l’obligacion de la question pòt èsser susceptible d’un recors davant la Cort Europèa dels dreches de l'Òme e las jurisdiccions nacionalas sus la basa del drech a un procès equitable. La question prejudiciala es compresa totjorn melhor e acceptada pel jutge nacional e lo nombre augmenta amb los ans.
Procedura davant la Cort
La procedura davant las jurisdiccions europèas es a l'ora d'arat previst pels articles 256 e 267 del Tractat sul foncionament de l'Union Europèa.
Cambra competenta
Per principi, la question prejudiciala es de la competéncia concurrenta del Tribunal o de la Cort de justícia que son doas cambras diferentas de la Cort de Justícia de Europèa.
Pasmens, aquela facultat es teorica perque l'estatut prevei pas encara cap de domèn de competéncia pel Tribunal en cas de question prejudiciala. S'agís doncas encara d'un domèni de competéncia exclusiva de la Cort de justícia.
Demanda d’interpretacion de l’acte comunautari
Lo drech comunautari primari e derivat, coma los acòrdis internacionals ligant l’UE e coma los arrèsts de la Cort pòdon èsser susceptible d’una question per interpretacion. La compatibilitat del drech nacional amb lo drech comunautari relèva de la procedura dicha del recors en mancament, non de la question prejudiciala. Aquela es pas mai apte a jutjar de l’aplicacion especifica del drech comunautari a un cas particular. Mas quand una question d'aquel tipe es pausada (es aquò arriba sovent) a la Cort, aquela torna formular la redaccion per que sa responsa contenga sonque una interpretacion de portada generala susceptibla pasmens de respondre implicitament a la question del jutge (29 de novembre de 1978, Pigs Marketing Board)
Demanda d’apreciacion de validitat de l’acte comunautari
Los actes pres per las institucions de la Comunautat son susceptibles de retorn per apreciacion de validitat. Aquela procedura dintra dins l'encastre del contraròtle de legalitat de la Cort, tot coma l’accion en anulacion (Art 230 TCE) pels Estats membres e las personas fisicas e moralas.
Reget de la question
La Cort de Luxemborg jutge de la pertinencéncia la question pausada e refusa de respondre dins de circonstàncias excepcionala es tròp imprecisa (impossibilitat de veire en que ajudariá a la resolucion del litigi), o encara dins la finalitat d’obtenir una declaracion d’incompatibilitat. La Cort rebuta d'estatuir dins aquel cases perque se substituiriá al legislator europèu.
Arrèst de la Cort
''L’Art 234 dona a la Cort de Luxemborg la possibilitat d’emetre un drech derivat. La Cort ne se prononcia pas sus l’aplicacion especifica del drech comunautari pel litigi (mantenement de l’autonomia del jutge nacional) mas dona una responsa globala d’interpretacion o d’apreciacion de validitat de l’acte.''
Autoritat de l’arrèst
La decision de la Cort liga la jurisdiccion qu'estatuís sul litigi mas tanben las autras jurisdiccions: l’arrèst de la Cort ten l’autoritat de la causa jutjada. L’interpretacion s’incorpora a l’acte comunautari e cap de jutge serà pas en drech de donar una interpretacion particulara. Declaracion d’invaliditat val pas anulacion de l’acte comunautari. Lo jutge nacional pòt pasmens pas aplicar l’acte en question, e tote autre jutge pòt considerar l’acte coma non valid. L’arrèst aurà aquí un efècte fòra l'afar iniciala: las institucions deuran remediar a l’illegalitat. Se la Cort declara la validitat d’un acte, la question de la legalitat d'aquel acte poirà pasmens li èsser pausada de nòu a la lutz de fachs novèls dins un autre afar. Las instancias suprèmas al nivèl nacional pòdon tanben portar un segond còp davant lo jutge europèu una question anteriorament pausada per una jurisdiccion inferiora dins lo meteis litigi se tenon un dobte sul plan fondat de l’interpretacion de la Cort.
Efècte dins lo temps de l'arrèst
L’interpretacion de la Cort retroagís: se considèra que l’acte, dempuèi la seuna origina, respondava de l’interpretacion que ne donèt la Cort. Los rapòrts juridics anteriors devon doncas ne prene compte, tot coma de declaracions d’invaliditat de l’acte. Levat cases excepcionals per mantenir las relacions de bona fe entre jutge nacional e comunautari onte la Cort pòt limitar la retroaccion del seu arrèst en vertut del principi de securitat juridica (15 de decembre de 1995, Bosman).
Padrones de Bureba
Padrones de Bureba es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Palacios de la Sierra
Palacios de la Sierra es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Ellendale (Dakota del Nòrd)
Ellendale es una ciutat de l'estat american de Dakota del Nòrd. Sa populacion èra estimada a 1.394 abitants, en 2010. Sa superfícia totala es 3,9 km².
Glèisa de Sant Joan de Malta d'Ais de Provença
La Glèisa de Sant Joan de Malta d'Ais de Provença es una glèisa situada dins la vila d'Ais de Provença. Foguèt la premiera glèisa gotica de Provença e sa bastida se serià debanada de 1272 a 1277. Son cloquier de 67 mètres d'autor es lo pus bastiment pus aut de la vila. Foguèt classada ai Monuments istorics en 1840.
Semeru
thumb|right|250px|Erupcion de Semeru.
Semeru (javanés: ꦱꦼꦩꦺꦫꦸ) es un volcan situat sus l'illa de Java en Indonesia. Son activitat es permanenta dempuei 1967. Se trapa dins la província de Java oriental, dins l'èst de Java que n'es lo punt culminant amb 3 657 mètres d'altitud. Coma la majoritat dels volcans de la cencha de fuòc del Pacific, es un volcan gris. Lo nom "Semeru" es derivat de Meru, la montanha centrala del monde dins l'indoïsme, o Sumeru, la demorança dels dieus. Aquel estratovolcan es tanben conegut pel nom de Mahameru, que significa "La Montanha Granda" en sanscrit.
Palacios de Riopisuerga
Palacios de Riopisuerga es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Mosaïc ellenistic
Un  mosaïc ellenistic es una òbra de mosaïc acabada al periòde ellenistic, es a dire, lo periòde que se desvolopèt aprèp la mòrt de Alexandre lo Grand fins a l'arribada de l'Empèri Roman.
L'art del mosaïc èra plan conegut dins tota Grècia vèrs 400 abC, mas mai tard, a l'epòca ellenistica, venguèt universal. Al centre pus actiu e d'innovacion dins la tecnica del mosaïc d'aquela epòca se trobava dins la ciutat d'Alexàndria. Se trapa de mosaïcs dins los palais de Demètri de Falerna e Ptolemèu IV, a la fin del sègle III abC
Tessèla
thumb La tessèla es una pèça pichona de marbre, tèrra cuèita, veire, etc., amb la quala se fa de mosaïcs.
Mosaïc ellenistic
L'escrivan e enciclopedista roman Plini lo Vièlh (c. 23-79), descriguèt lo mosaïsta nomenat Insulsos de Pergam coma un grand artista que compausèt dos mosaïcs famoses, que foguèron descobèrtas e que son uèi al musèu Capitolino de Roma. Una, nomenada  oikos asórakos  (ostal pas balejat) se pòt veire una scèna quotidiana que sul sòl i a los descaisses d'un banquet. L'autre ven de la Vila Adriana de Tivoli e se ditz  mosaïc de las colombas . Aquel darrièr trabalh faguèt d'Insulsos de Pergam un grand professional; es compausada amb tessèlas fòrça pichonas: seissanta tessèlas ocupan l'espaci d'un centimètre carrat.
Mosaïc d'Alexandre lo Grand
Lo mosaïc es considerat coma una còpia fidèla d'una de las pinturas mai celèbras de l'Antiquitat nomenada  La batalha d'Alexandre amb Dario , òbra del pintre Filoxenos d'Eretria entre 319 e 297 abC, testimoniat pels escrits de Plini l'Ancian. Se tracta de la batalha d'Issos (o Isos) a Cilicia (Asia Menor), en 333 abC, batalha fòrça importanta ont Alexandre lo Grand venquèt Darios III de Pèrsia.
Dins la scèna se pòt veire Alexandre amb lo cap descobèrt e lança en abans contra los soldats pèrsas entre que l'alarma se projècta. Se les vei apaurats, amb de gèstes violents, nervioses e amb un grand desòrdre dins lors rengs. Al sòl i a d'armas trencadas, los cavals aflaquits e qualques soldats ferits o mòrts. Las colors d'aquel mosaïc son: blanc, jaune, roge e negre, totas aquelas en de nuanças variadas.
Tèmas egipcians
Dins los mosaïcs del periòde ellenistic, los tèmas egipcians son mai abondants amb païsatges, flòra e fauna e subjèctes del riu de Nil. Per exemple famós i a lo mosaïc nomenat  mosaïc Barberini , trobat a Palestrina (l'antica ciutat de Praeneste, fòrça prèpa de Roma) e conservat al palais Barberini d'aquela vila. Foguèt descobèrt en 1600 e decorava l'absida d'un dels temples del santuari patronizat pel general e politic roman, Luci Corneli Sul.
Nota
<References/>
Tessèla
Lo mot ven del latin tessellae, que el meteis ven del Grèc ancian τεσσερες, e que significa quatre.
Dins lo monde grèc ancian s'utilizava fòrça e (fins al sègle V abC) amb frequéncia per elaborar de caladat compausat per de còdols del riu (peiròlas erodadas de la ribas dels rius) de diferentas talhas e colors. Amb aqueles còdols se fasiá de dessenhs simples constituïts de motius geometrics. A la fin del sègle III abC, las tessèlas se substituiguèron als còdols policroms.
Los talhièrs de mosaïstas de la Roma antica èran compausats per mai d'uns professionals que trabalhavan en equipa: l'operator mai remarcable èra lo musivarius, qu'agençava las tessèlas sus una superfícia preparada de per abans amb de mortièr idraulic nomenat signinum, ne repartissent las colors e las formas segon lo motiu a representar que lo pictor tesselarius aviá fach lo transferiment al sòl, e que aviá de per abans dessenhat lo pictor imaginarius que èra considerat coma artista.
Padilla de Abajo
vinheta|Padilla de Abajo Padilla de Abajo es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Abadiá de Valmagna
thumb|250px|Vista de la faciada e del portal oèst de l'abaciala L'Abadiá de Valmagna (?) es una anciana abadiá cisterciana de Lengadòc, situada sul territòri de Vilamanda, vilòta del país de Mesa. Fondada en 1138 pel vescomte de Besièrs, Ramon Trencavèl, venguèt monument istoric tre 1947. La glèisa actuala, d'estil gotic classic, foguèt bastida tre 1257 sus una glèisa romanica venguda tròp pichona. L'ensems es actualament un endrech toristic ont se produsisson tanben de manifestacions culturala.
Palazuelos de la Sierra
Palazuelos de la Sierra es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Choisel
Choisel es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Vung Tau
es una comuna vietnamiana situada dins la region de Bac Trung e la província de Ba Ria-Vung Tau, Vietnam. Vung Tau es la capitala de la Província de Ba Ria-Vung Tau, Vietnam.
Giroux (Endre)
Giroux es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre.
Basa de lançament de Cap Canaveral
La basa de lançament de Cap Canaveral, oficialament Cape Canaveral Air Force Station (CCAFS), es la principala basa de lançament de fusadas americanas. Aquel establiment de l'United States Air Force es situat a Cap Canaveral dins l'Estat de Florida. Foguèt creat en 1950 pour realizar los ensages de fusadas de longa portada en tota securitat. Foguèt utilizat puèi, pels ensages dels missils balistics e dels missils de crosièra.
Quora l'astronautica prenguèt son vam en 1957, las installacions de lançament de la basa foguèron mesas a contribucion. Es de Cap Canaveral que partiguèron las primièras fusadas emportant de satellits e de sondas espacialas e las missions abitadas dels programas Mercury e Gemini.
La NASA, après aver utilizat d'un biais exclusiu las installacions de l'Armada de l'Aire, causiguèt de crear sas pròprias installacions sus Merritt Island, de l'autre costat de la Banana River que los separant : lo complèxe de lançament 39, adaptat a la dimension de las fusadas lunàrias del programa amb un ensemble d'installacions amassadas al sen del centre espacial Kennedy. La NASA contunha pasmens d'utilizar las airas de lançament del centre de Cap Canaveral per totas las missions non abitadas.
Pampliega
Pampliega es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Mosaïc roman
300px|thumb|right|290px|Mosaïc dels dotze trabalhs d'Ercules venent de [[Llíria, Camp de Túria]]
Los mosaïcs romans èran fachas amb de pichons tròces, las tessèlas, per aquò tanben se nomenan opus tessellatum. Las tessèlas son de pèças de forma cubica, de pèira calcària o de veire o de ceramica, fòrça trabalhadas e elaboradas e de talhas diferentas. L'artista las dispausava sus la superfícia, com un copacap, dessenhant segon la color e la forma e aglomerats amb de mortièr.
Lo mosaïc roman es considerada coma una pintura de pèira. Es un art que, dins los tèrmes, se referís a la pintura. Los tèmas d'un mosaïc an pas d'identitat pròpria, son los meteisses qu'aqueles de la pintura, mas se diferéncia d'aquela perque la perspectiva es modificada. L'inspiracion ven dels dessenhs dels tapisses dels teissuts e de l'òbra pictoriala.
Istòria del mosaïc a la Roma antica
Quand l'art del mosaïc comencèt de se desvolopar a Roma, se fasiá subretot per decorar los plafons e parets e pauc sovent pels sòls perque se sabiá pas las far per que resistiguèsson al trepejar. Mas mai tard, quand l'art arribèt a la perfeccion, comencèt lo vam de far de malonatges de luxe.
Quand los romans conquereguèron al sègle II abC las regions de Grècia e de l'Asia Menora, lo trabalh de mosaïc èra ja comun dins tot lo monde grèc. L'art del mosaïc passèt facilament al monde roman ne fasent atal un genre artisticoindustrial, que venguèt una vertadièra especialitat. Fins que se pòt dire que i aviá pas de vilà romana sens mosaïcs.
Lo mosaïc èra pels romans un element decoratiu de l'espaci arquitectonic. Venguèt tan presada e difusada que al sègle III l'emperador Dioclecian promulguèt un decret ont establiguèt lo prètz que los artistas podián donar a sas òbras, segon lo gra qu'èran qualificats. Quand en 330 l'emperador Constantí cambièt la capitala de l'Emperi Roman d'Orient a Constantinòple. l'anciana Bizanci, autregèt fòrça facilitats e favoriguèt l'exòde dels mèstres grècs e romans fabricants de mosaïcs. Aquí l'art del mosaïc se jonguèt a la tradicion orientala e donèt luòc a una evolucion que se distinguís subretot per l'utilizacion fòrça generalizada de grandas quantitats d'aur.
Tipes de mosaïcs
Dependon de la grandor de las tessèlas, dels dessenhs e del luòc de destinacion del mosaïc, los romans donavan un nom diferent a aquel trabalh:
Lo mosaïc coma malonatge
Per fabricar un sòl de mosaïc aguèt una seria d'estapas que amb el temps venguèron mai perfèita. Lo luòc de fabricacion èra un talhièr especial. Alà en primièr se fasiá lo dessenh del quadre e aquel trabalh se nomenava embalem, venent del grèc que vòl dire "una cosa que s'incrusta". aprèp lo dessenh del quadre se fasiá una division en acòrdi amb lo colori. Se fasiá un modèl sus papirus o sus tela de caduna d'aquelas partidas sus aquel modèl se pausavan las tessèlas qu'èran estadas causidas de per abans. Las tessèlas se pausavan al revèrs, es a dire lo bon costat èra pegat sul modèl. Quand aquel trabalh èra acabat, los expèrts lo transportavan in situ per que l'artista acabèsse alà l'òbra.
Abans de pausar las tessèlas caliá preparar ben lo sòl per lo recebre. Èra una tasca fòrça importanta que demandava una experiéncia e abilitat. En primièr s'aplanava fins que foguèsse orizontal mas amb una enclinason leugièra e calculada que facilite l'escorriment de l'aiga cap als regòlas. Lo sòl deviá èsser fèrm e estable, perque un leugièr trencament d'una sola tessèla podiá conduire a degradar de tota l'òbra. Los sabents e arqueològs trobèron un exemple clar del biais que se podiá capitar aquel tipe construccion dins lo famós mosaïc d'Alexandre lo Grand trobada a l'Òstal del Faune a Pompeia (Nàpols, Itàlia). Lo sòl preparat per recebre finalament las tessèlas èra atal constituit (de bas al naut):
Aliats de la Segonda Guèrra Mondiala
thumb|280px|Carta que representa lei [[país implicats dins la Segonda Guèrra Mondiala.
]]
Leis Aliats de la Segonda Guèrra Mondiala designa l'ensems dei país que s'opausèron formalament ai fòrças de l'Aisse durant la Segonda Guèrra Mondiala. Au moment dau conflict, si designava sovent aquelei país dau nom de Nacions Unidas, maugrat que uei lo nom si referisse a l'Organizacion dei Nacions Unidas, que fondèron après la guèrra. Entre lei rengs dei fòrças aliadas si comptava : leis Estats Units, l'Union Sovietica e lo Reiaume Unit, que si designavan sota lo nom collectiu de "Tres Grands". Lo president Franklin D. Roosevelt si referissiá ai Tres Grands e tanben China, e parlava dei "Quatre Gendarmas".
Joan Francés Ros
Joan Francés Ros, dich Ros de Masargas (Masargas, 1803-1869) foguèt un escrivan provençau d'expression occitana, autor dei Còntes dau vilatge (<Contes dau villagi>).
Lista dei sultans otomans
Lista dei sultans de l'Empèri Otoman.
Sultans (1281 - 1512)
Interrègne otoman.
Pancorbo
Pancorbo es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Pardilla
Pardilla es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Rota Nacionala 13 (França)
La Rota Nacionala 13 o RN 13 es una dei rotas nacionalas de França que parte de París. Es, ambé lei nacionalas 14 e 15, una dei tres grandei rotas que jonhe París a Normandia.
Partido de la Sierra en Tobalina
Partido de la Sierra en Tobalina es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Saint-Germain-d'Ectot
Saint-Germain-d'Ectot es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat es en lo costat de Caumont-lo Ventilat. Lo sieu bourg es al nòrd-es del cap de-luòc de costat, a Unitat|7.5|km  al nòrd-oèst de Villers-Bocage e a Unitat|29|km  a l'oèst de Can.
La commune est dans le canton de Caumont-l'Éventé. Son bourg est à 7.5 km au nord-est du chef-lieu de canton, à 7.5 km au nord-ouest de Villers-Bocage et à 29 km à l'ouest de Caen.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòstra Dòna d'Amians
Nòstra Dòna d'Amians es la catedrala d'Amians.
La catedrala actuala foguèt bastida entre 1220 et 1288. Pasmens, au sègle dètz-e-nòu, foguèt restaurada per part per Eugène Viollet-le-Duc, que, dau mesme biais que faguèt per la Ciutat de Carcassona, li apondèt d'elements exteriors e anacronics.
De per son volum interior, es la catedrala mai bèla de França tota. Son estil generau gotic classic si vetz tanben completat de partidas d'estil gotic raionant e gotic flambejant. Fa de longor e l'autor de sa vòuta es de, quasi lo maximum que podriá suportar tala estructura.
Nòstra Dòna d'Amians fa partida despuei 1981 dau Patrimòni Mondiau de l'UNESCO.
Varrap
L'estat del Varrap (en anglés, Warrap o Warrab) èra un estat del Sodan del Sud. Sa capitala èra Coajòc.
Kuajok
Kuajok o Kwajok (pr. Coajòc) es la capitala de l'estat de Warrap, al Sodan del Sud.
La Ferté
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nil Superior de l'Oèst
L'estat de l'Unitat o del Nil Superior de l'Oèst es un estat del Sodan del Sud. Sa capitala es Bentiu. Son governador es Taban Deng Gai.
Pedrosa del Páramo
Pedrosa del Páramo es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Pedrosa de Río Úrbel
Pedrosa de Río Úrbel es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Salat
thumb|310px|right|Los principals afluents del Salat e la situacion de Coserans dins lo departament de l'Arièja Salat es una ribièra d'Occitània que raja dins lo parçan du Coserans. Est un afluent de Garona en riba drecha.
Geografia
Nais dins los Pirenèus de nòus fonts a 6 quilomètres en amont del masatge de Salau comuna de Coflens, dins lo massís del Mont Valièr, sul flanc nòrd del Mont Roch, travèrsa la val d'Angols cava las gòrgas de Ribaoto.
Idrologia
250px|thumb|right|Idroelecticitat prèp de [[Cassanha (Nauta Garona)|Cassanha.]] Salat es una ribièra pireneenca fòrt abondanta.
Suzanne (Sòma)
Suzanne (Somme) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Pedrosa del Príncipe
Pedrosa del Príncipe es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Suzanne (Sòma)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Suzanne Trucat antany Susanne ven de la paraula roman suzan #que vòl dire ancian.
S'es trobat sul territòri dels vestigis dels tempses préhistoriques tales que de las pigassas, de las silex talhats...
Lo castèl de Suzanne, bastit l'an 1619, per la familha Valpergue, sus la localizacion d'un ancià castèl fòrt situat al bas d'una fòrta còsta e près de la Soma #èsser la proprietat de la familha de Estourmel de contunh al XXe sègle del imitateur Yves Lecoq.
En lo moment de la guèrra de 1870, Suzanne a ocupat per las Prussiens #que incendien las meules, saquegen, réquisitionnent e exigisson una contribucion de guèrra de 10,000 francs dins lo pòble.
Suzanne appelé autrefois Susanne vient du mot roman suzan qui veut dire ancien.
On a également trouvé des sépultures mérovingiennes, renfermant des armes, des parures et quelquefois des vestiges de l'époque gallo-romaine.
En 1636 la garnison espagnole de Bapaume brûle le village qui sera rétabli au, sur l'emplacement d'une habitation gauloise ruinée par les invasions barbares du Nord.
Lors de la Première Guerre mondiale, le village était situé non loin du front. Le château fut occupé par les états majors de l'armée française.
Nòtas
<references group=N/>
Civry la Forêt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Torit
Torit es una vila de la region d’Equatoria dins lo Sodan del Sud. Foguèt la capitala de l'estat de l'Equatoria de l'Èst fins a sa division en 2015. Es ara capitala de l’estat d’Imatong.
A una populacion estimada a 17 957 abitants (2009).
Canet d'Aude
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Villa de Caneto en 1110, Castrum de Canneto en 1157, Canet en 1165, Canetum en 1254, Al loc de Canet..., Quanet en 1537, Cannet en 1671, Canet en 1781. Lo nom ven de l'occitan cana, del latin canna, amb lo sufixe collectiu -etum, o son resultat, e correspond a un luòc plen de canavèras (caravenas), çò qu'es confòrma a la proximitat d'Aude, que Canet domina de qualques mètres (possibilitat d'ancianas sanhas a l'entorn).
Economia
Viticultura: Corbièras
Damarin
Sant Damarin o Amarin (Damarin en grafia mistralenca ; Damarin o Amarin en francés Amarinus en latin ) foguèt  un abat d'un monestièr de las montanhas dels Vòges alsacians. Foguèt martirizat a Volvic, en Auvèrnhe, en 674 (pendent lo regne del rei Childeric II) ambé Sant Priest de Clarmont. Damarin es totjorn onorat en Auvèrnhe coma martir. Lo sieu jorn de fèsta es lo 25 de genièr.
Nòtas
<references group=N/>
Tailly (Sòma)
Geografia
Vilatge agricòla picard situat a unitat|25|km al sud-es de Abbeville, sul ancià traçat de la rota nacionala 1 (actuala RD 901)
Village agricole picard situé à 25 km au sud-est d'Abbeville, sur l'ancien tracé de la route nationale 1 (actuelle RD 901)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
S'es trobat traces d'ancians abitats gaulois, #que las pletes ne son plan visiblas per arqueologia aeriana.
Lo luòc i aguèt erigit en citat dempuèi la.
La distincion dépendait d'aquela de Aumale.
Gougleiz
Gougleiz en breton ( Coglès en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Tailly (Sòma)
Istòria
On a retrouvé des traces d'anciens habitats gaulois, dont les enclos sont bien visibles par archéologie aérienne.
Gougleiz
Geografia
Coglès A situat a unitat|52|km}} al nòrd-es de Roazhon e a unitat|25|km al sud del Mont Sant-Michel dins lo país de Fougères, en bordure de la Normandie.
Tailly (Sòma)
Istòria
Le lieu fut érigé en cité dès le.
Gougleiz
Geografia
Las municipalitats limitrophes son Montanel, Argouges, Carnet en lo departament de la Mange e Lo Ferré, Montours, La Selle-en-Coglès, Sant-Brice-en-Coglès, Tremblay, Sant-Ouen-la-Rouërie en Ille-e-Vilaine.
Tailly (Sòma)
Istòria
La seigneurie dépendait de celle d'Aumale.
Nòtas
<references group=N/>
Gougleiz
Geografia
Coglès est situé à 52 km au nord-est de Rennes et à 25 km au sud du Mont Saint-Michel dans le pays de Felger, en bordure de la Normandie.
Sodan del Sud
Sud-Sodan o Sodan del Sud  (en anglés South Sudan), oficialament la Republica de Sodan del Sud (en anglés Republic of South Sudan), es un estat federal d'Africa, independent del Sodan dempuèi lo 9 de julhet de 2011. Confronta Sodan al nòrd, Etiopia a l'èst, Quenha e Oganda al sud-èst, lo Còngo Oriental al sud-oèst e Centrafrica a l'oèst.
Gougleiz
Geografia
Les communes limitrophes sont Montanel, Argouges, Carnet dans le département de la Manche et Le Ferré, Montours, La Selle-en-Coglès, Saint-Brice-en-Coglès, Tremblay, Saint-Ouen-la-Rouërie en Ille-et-Vilaine.
Sodan del Sud
La capitala es Juba e lo gentilici es sud-sodanés, -esa.
Gougleiz
Istòria
Ancian pagus de la vila de Rhedones, Coglès, cap de luòc de l'anciana circunscripció del Coglais (derivat del vièlh breton gouglez, en significant "nòrd", coma gogledd en gallois), #que ne fasián partida las parròquias del Châtellier, de Montours, de Sant-Brice-en-Coglès, de Sant-Étienne-en-Coglès, de Sant-Germain-en-Coglès, e de La Selle-en-Coglès…
Sodan del Sud
Es dividit en 10 estats.
Gougleiz
Istòria
Dempuèi la, aquela parròquia se trucava Coglès, e aviá lo títol de fief. Ela dépendait del abbaye de Sant-Melaine de Roazhon, #que i possedissiá un prieuré. Geoffroy, Baron de Fougères, #donar en 1204, la siá tèrra de Coglès, a lo sieu oncle tuteur, Guillaume lo Angevin, per o mercejar d'aver-i administrat los sieus domenis. Los senhors de Coglès tiran plan sentit lo sieu nom de la parròquia de Coglès ont avián lo sieu castèl, édifié en lo bòsc de Gâtines al luòc dich lo Châtel ont se vesiá una anciana motte féodale en portant lo nom de Motte-a lo-senhor.
Sodan del Sud
Istòria
Fins a l'independéncia dau Sodan dau Sud lo 9 de julhet de 2011, son istòria es liada a aquela de Sodan. Lo país obtenguèt rapidament son adesion ai Nacions Unidas (14 de julhet), a l'Union Africana (27 de julhet), au FMI e la Banca Mondiala (18 d'abriu de 2012). Salva Kiir, lo cap de l'Armada Populara de Liberacion de Sodan, ne'n venguèt president.
Gougleiz
Istòria
Coglès Capital del Coglais èra situat a un encreuament de divèrsas vias de comunicacion. Lo vicomte lo Bouteiller soslinha una via romaine de Nantas a Avranches en s'esperlongant cap al nòrd a l'èst de Sant-Brice-en-Coglès e en ganhant Coglès per se dirigir cap a Sant-James-de-Beuvron.
Desbarcament de Normandia
thumb|right|250px|Lei plaias dau Desbarcament, amb la posicion dei naviris de linha.
L'Operation Neptun es lo nom de còde que si dona au desbarcament en Normandia dei tropas aliadas en junh de 1944 au moment de la Segonda Guèrra Mondiala. Precedisse la Batalha de Normandia.
Es la fasa d'assaut de l'Operation Overlord qu'a per tòca de crear una tèsta de pònt aliada de gròssa escala dins lo nòrd-oèst d'Euròpa e la dubertura d'un nòu frònt a ponent.
L'operacion inclusiá de movements nombrós :
Un còup lei plaias presas, l'operacion si persègue per la joncion dei fòrças de desbarcament e l'establiment d'una tèsta de pònt sus la còsta normanda puei l'expedicion d'òmes e de materiaus suplementaris. Lei jorns seguents vién la mesa en plaça deis estructuras logisticas (pòrts, oleoductes) per l'avitalhament dau frònt e lo desbarcament de tropas suplementàrias. L'operacion cèssa oficialament lo 30 de junh de 1944. Maugrat que quauque còup s'afièrma que l'Operacion Neptun siguèt ren que la partida navala de l'Operacion Overlord, qu'ela sovent si limita ren qu'au desbarcament aliat e a l'establiment dei tèstas de pònt sus la còsta normanda, lei fònts istoricas establisson clarament que l'Operacion Neptun es la partida de desbarcament e d'establiment d'una tèsta de pònt costiera au sen de l'Operacion Overlord mai vasta que per quant a-n ela aviá per tòca l'establiment d'una tèsta de pònt d'escala mai gròssa dins lo nòrd-oèst d'Euròpa.
Gougleiz
Istòria
La parròquia de Coglès i aguèt trucat, fins a la Revolucion, Sants-Texans-de-Coglès, del fach de lo sieu sant patron, sant Jean-Baptiste.
Sodan del Sud
Istòria
Lo 23 de julhet de 2013, una crisi politica opausèt Salva Kiir a son vicepresident, Riek Machar, que foguèt destituit après l'anóncia de seis ambicions presidencialas. Lei tensions entre lei partisans dei dos òmes s'agravèron e lo 15 de decembre, de combats acomencèron entre lei dos camps dins la capitala. Lei fòrças de Salva Kiir ne'n gardèron lo contraròtle e divèrsei caps politics foguèron arrestats. Pasmens, Riek Machar capitèt de s'enfugir. La guèrra civila se generalizèt alora ambé la presa de posicion de diferenteis etnias ò faccions de la guerilha independentista devesidas per de dissensions ancianas en favor d'un dei dos camps. De combats saunós entraïnèron la mòrt de 50,000 personas e lo desplaçament de 1,8 milions de refugiats de decembre de 2013 a junh de 2015.
Desbarcament de Normandia
Avans e durant l'Operacion Neptun aguèt luec l'Operacion Fortitude, nom de còde collectiu deis operacions de desinformacion e de diversion deis Aliats que sa tòca èra dobla :
1. Premier dissimular a l'estat major alemand lo luec reau dau desbarcament en Euròpa dau Nòrd-Oèst ;
2. Puei un còup lo Desbarcament de Normandia efectuat, far creire que si tractava ren que d'un desbarcament segondari de diversion. Lo premier objectiu tactic èra d'evitar un renforçament dei defensas, ensin qu'una concentracion de tropas en Normandia. Puei si tractava d'evitar una arribada tròup rapida dei renfòrç alemands dins lei premiers jorns que perseguirián lo Desbarcament. En particular, faliá tenir a l'escart leis unitats blindadas de la XVena armada qu'estacionavan dins lo Pas de Calais avans que leis Aliats aguèsson poscut establir una tèsta de pònt sufisament solida.
Gougleiz
Istòria
Ancien pagus de la cité de Rhedones, Coglès, chef lieu de l'antique circonscription du Coglais (dérivé du vieux breton gouglez, signifiant "nord", comme gogledd en gallois), dont faisaient partie les paroisses du Châtellier, de Montours, de Saint-Brice-en-Coglès, de Saint-Étienne-en-Coglès, de Saint-Germain-en-Coglès, et de La Selle-en-Coglès…
Dès le, cette paroisse s'appelait Coglès, et avait le titre de fief. Elle dépendait de l'abbaye de Saint-Melaine de Rennes, qui y possédait un prieuré. Geoffroy, baron de Felger, donna en 1204, sa terre de Coglès, à son oncle tuteur, Guillaume l'Angevin, pour le remercier d'avoir administré ses domaines. Les seigneurs de Coglès tirent bien entendu leur nom de la paroisse de Coglès où ils avaient leur château, édifié dans le bois de Gâtines au lieu dit le Châtel où l'on voyait une ancienne motte féodale portant le nom de Motte-au-seigneur.
Coglès capitale du Coglais était situé à un carrefour de plusieurs voies de communication. Le vicomte le Bouteiller signale une voie romaine de Nantes à Avranches se prolongeant vers le nord à l'est de Saint-Brice-en-Coglès et en gagnant Coglès pour se diriger vers Saint-James-de-Beuvron.
La paroisse de Coglès fut appelée, jusqu'à la Révolution, Saint-Jean-de-Coglès, du fait de son saint patron, saint Jean-Baptiste.
Desbarcament de Normandia
1. L'Operacion Skye (britanica) : British Fourth Army, armada fictiva establida a-n Edimborg e en Irlanda dau Nòrd per far creire a-n un desbarcament en Norvègia ;