cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Associacion sud-asiatica per la cooperacion regionala
L'Associacion sud-asiatica per la cooperacion regionala (ASACR) es una organizacion regionala que gropa uèch país d'Asia dau Sud. Son objectiu es d'encoratjar la cooperacion entre sei membres dins lei domenis agricòlas, scientifics, tecnologics, culturaus, de la santat e doanier.
Curgies
Istòria
En 1181, le village change de mains et rejoint les possessions des Comtes de Hainaut. Durant la campagne du Hainaut de Jean, duc de Normandie, en 1340, le village est pillé puis incendié. Peu après, la commnauté religieuse acquiert un moulin situé dans un lieu-dit voisin.
Le Fort Rochambeau est construit de 1878 à 1881. En 1892 débute la construction d'une voie ferrée reliant Valenciennes à Maubeuge, passant par la commune.
Cabil
Lo cabil (en berbèr: taqbaylit) es un dialècte dau berbèr que se parla en Cabilia, a l'entorn dei vilas de Tizi Ozo e Bogía (çò es au nòrd-èst d'Argeria, a l'èst d'Argier).
Joe Mantegna
Joseph Anthony "Joe" Mantegna, Jr. (nascut en 1947) es un conegut actor american de comèdias del cinèma.
Presa d'Edo
La Presa d'Edo per lei fòrças de l'emperaire Meiji aguèt luòc durant la Restauracion Meiji entre lei mes de mai e de julhet de 1868. Foguèt la consequéncia dei victòrias de Koshu-Katsunuma, que permetèt una ataca dirècta contra la capitala dau shogunat per lei tropas imperialas, e d'Ueno contra lei darrierei fòrças dau shogun pròchas d'Edo. Lo 3 de setembre de 1868, la vila foguèt renomada Tokyo e venguèt la capitala novèla de l'emperaire japonés.
King Moody
Robert "King" Moody (nascut en 1929) es un actor american conegutde comèdias del cinèma.
Jort
Jort es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Bangolan
Lo bangolan es una lenga grassfields parlada en Cameron.
Localisacion
Lo bangolan es parlat dins l'arrondiment de Babessi del departament de Ngoketunjia, dins la Region de Nòrd-Oèst de Cameron.
Classificacion
Lo bangolan es classat dins lo grop de las lengas non de las lengas grassfields de l'èst.
Escritura
L'alfabet bangolan es : L'alfabet utiliza fòrça caractèrs complexes per notar unes fonèmas; exemples: mkp, mgb, mv, nts, ty, zy.
Los tons son notats dins la lenga, amb de diacritics :
Hura
Hura o benlèu Ure, segon l'analisi de las fòrmas ancianas (Hure en francés) es una comuna deu Vasadés, en Gasconha, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Huira (ad ~), en latin, en 1026-1030, Duire, en 1307-1317 [probablament en occitan], Ura (Vitalis de La ~), en 1345, en occitan. La prononciacion es ['yrə]. Hura/Ure es un deus candidats a l'identificacion dab l'estacion romana de la via Bordèu-Agen, Ussubium. An descobèrt, cèrtas, vestigis arqueologics d'epòca romana, mès i a pas de certitud e en tot cas lo nom pòt pas èste lo resultat de Ussubium. Hura/Ure es benlèu un idronime, com Fure (afluent d'Isèra) o Furens (afluent de Léger), o com Hura (nom supausat), afluent de Siron, que passa mèi a l'oèst. Una auta possibilitat es una villa gallo-romana possedida per Furius (nom latin) : *Furia (villa). Notem pr'aquò que las atestacions permeten pas d'assegurar que lo nom es en H- (eretèir gascon de F-), tot lo contrari : aqueth H- iniciau es pas mèi articulat dens aquera partida periferica deu gascon, mès ec èra au sègle XIV e justament es absent de las atestacions de l'epòca. E ajustem, per la fòrma latina deu sègle XI, que lo h gascon vengut de f es pus sovent grafiat f, per cultisme, que h. Au pus mèi se pòt imaginar qu'aqueth H- iniciau representa una aspiracion mèi o mens furtiva dont lo ròtle seré anti-iatic, après una vocala com la preposicion a : Vau a Ure/Ura.
Lo -u- interior pòt estar l'ereitèir de quauquarren mèi que d'un -u- dens l'etime. En Vasadés e en Bordalés, la diftongason de ŏ (o brèu latin) condicionada per un iòd pòt miar a u [y] : per exemple, podium > [pwújżo] > puèg > pug. Garòna devut passar en bas deu vilatge a moment donat, dens una depression aprofitada adara per Lisòs e mèi o mens peu canau laterau, çò que doneré un sens a hōrĭæ, « barcas de pescaires », qu'auré l'avantatge de justificar un H- etimologic, non prononciat, arbitrari, present dens l'atestacion de 1026-1030, e que vendré pas de F-, donc que poiré estar absent de las autras atestacions; mès, pr'amor de o long latin, aquera solucion conven pas. Au revèrs, fŏrīs, « hòra, dehòra », o meilèu fŏrĭs, « pòrta », son possibilitats, en acceptant una iniciala F- > H-, çò qu'es problematic, com avèm vist. Pr'aquò, lo nom a pas forçadament una origina latina.
Xavier Delamarre presenta un gallés oruion (dab -u- consonantic, futur -v-), qu'explica atau : oruo- es un teonime (nom de diu); oruion seré la punta, la peninsula, lo promontòri deu diu *Orvios; los promontòris son lo maine d'un diu. Dens son explicacion, es mauagit de saber on es lo nom deu diu e on es l'idèia de punta, mès aquò's que lo nom deu diu se confon dab la nocion. Com Hura/Ure es un promontòri, un morre, en har l'eretèir de oruion es pas irrealista e la sequéncia seré : *oruion > *orion (estapa decisiva, mès problematica) >*oiro > *uèir (diftongason condicionada per -iòd- e amudiment de la vocala atòna) > *uir (reduccion vasadesa e bordalesa deu diftongue -uè-) > *ur. Per la finala -a, es absenta de la segonda atestacion e a l'epòca de la tresena e benlèu de la purmèira, la distincion -a/-e finala èra convencionala en gascon occidentau (la prononciacion conflueish en [-ə]); de mèi, mancan pas los cas qu'a un nom de lòc i ajustèren una finala -a dab villa sosentendut; causir la grafia Ure o la grafia Ura es arbitrari, mès Ure seré mèi prudent. Aqueth -e finau devót estar de sosten, per facilitar l'articulacion de -r, quan lo nom èra *Uir o eventualament *Ur, e per aqueth besonh, la lenga causeish normalament -e meilèu que -a. Demòra qu'aquera explicacion es una ipotèsi e que règla pas lo problèma de l'article dens l'atestacion de 1345.
Vingt-Hanaps
Vingt-Hanaps es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1820, Vint-Hanaps (313 abitants l'an 1821) absorbeix Feugerets (198 abitants), a l'oèst de lo sieu territòri.
En 1820, Vingt-Hanaps (313 habitants en 1821) absorbe Feugerets (198 habitants), à l'ouest de son territoire.
Martin Marcoartu
Martin Marcoartu Rotaeche qu'ei un avocat basco vadut l'11 de noveme de 1964 a Bilbao, on e's tròba lo son gabinet. Que hasó los sons estudis de Dret a l'Universitat de Deusto.
Val delh Puèi
Val delh Puèi (Vals-près-le-Puy en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Belonchamp
Belonchamp es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Geografia
Belonchamp A situat a l'intrada de las Vòges Saônoises, la longitud de la D486 dintre Melisey e Ternuay. La municipalitat a traversat pel Ognon.
Belonchamp est situé à l'entrée des Vosges Saônoises, le long de la D486 entre Melisey et Ternuay. La commune est traversée par l'Ognon.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Belonchamp Fasiá antany partida de la baronnie de Melisey e dépendait dels senhors de Faucogney. Se pòt encara veire los vestigis de dos castèls fòrts. En aquel del Châtelet, s'es descobèrt condecores al effigie d'emperaires romains, tandis #qu'al pè de las ruïnes del Mont Chaton an #èsser de trobadas pèças de armures. Aquelas aurián #èsser abandonadas ailà continuament a un combat entre los Lorrains e los Espanhòls.
Belonchamp faisait autrefois partie de la baronnie de Melisey et dépendait des seigneurs de Faucogney. On peut encore voir les vestiges de deux châteaux forts. Dans celui du Châtelet, on a découvert des médailles à l'effigie d'empereurs romains, tandis qu'au pied des ruines du Mont Chaton ont été retrouvées des pièces d'armures. Celles-ci auraient été abandonnées là suite à un combat entre les Lorrains et les Espagnols.
Mathay
Mathay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Geografia
Mathay A situat la longitud del Doubs. Afronta Mandeure, l'ancian Epomanduodurum romaine.
Comunas limitrophes : Mandeure, Bourguignon, Valentigney, Voujeaucourt, Écot.
Mathay est située le long du Doubs. Elle fait face à Mandeure, l’antique Epomanduodurum romaine.
Communes limitrophes : Mandeure, Bourguignon, Valentigney, Voujeaucourt, Écot.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Veire lo Caseriu de Lucelans
Voir le Hameau de Lucelans
Tolon
Tolon (Toulon en francés) es una vila d'Occitània, en Provença, en riba de la mar Mediterranèa. Es au fons d'una baia, la Rada de Tolon, e aquela situacion n'a fach un pòrt militar fòrça important.
Es la prefectura dau departament de Var despuei 1974. Tolon a 0 abitants en e n'a 575 347 (2017) dins l'aglomeracion: es la cinquena aglomeracion occitana (tanben es la novena aglomeracion francesa e la quinzena comuna intra muros).
Lo pòrt es lo premier per lo trafic amb Corsega.
Tolon possedís tanben una universitat e acampa quauqueis escòlas d'engenhaires e un conservatòri.
Si destacan tanben l'Estadi Mayol e l'Opèra.
Sa devisa es en latin : Concordia parva crescunt.
Lo gentilici es tolonenc -a.
Geografia fisica e idrografia
thumb|Mont Faron thumb|Teleferic dau Mont Faron
La vila de Tolon si situa entre la Rada de Tolon au sud e lo Mont Faron au nòrd. D'una superficia de 42,84 km², lo territòri comuna a una forma rectangulara. Es bordat per La Sanha de Mar, Oliulas, Evenós, Lo Revèst leis Aigas, La Valeta, La Garda, Lo Pradet e la Mar Mediterranèa. Son ocupacion es dictada per lo relèu e per lei règlas de proteccion de l'arsenau militar. Lo sector dau Mont Faron (514 m), cima pus auta de la vila, es ansin pauc abitat car la zòna, lòngtemps utilizada per lei militars, es unicament accessibla per una rota de sens unic o per un teleferic urban. Uei, l'i trobam un ensemble de fortificacions, un musèu dau Desbarcament de Provença, un zòo e d'endrechs reservats ai lesers (escalada...).
En revenge, lo litorau es densement poblat. Lo centre de la vila es articulat a l'entorn de la Rada, pòrt naturau situat entre la Lenga de Gienh e la peninsula de Sant Mandrier de Mar. Dins la partida istorica, lo plan dau bastit mòstra encara lei rèstas de doas encenchas de fortificacions : una pichona fortificacion medievala que delimita la vila vièlha (lo barri medievau) e que, vista de la mar semblava un castèu, e una fortificacion modèrna de Vauban que ne demòran que pauc de tròç, mai que mai la Pòrta d'Itàlia. Uei, la zòna urbanizada compta ansin amb un ensemble de barris que seguisson un aisse èst-oèst que correspònd a la circulacion litorala, pus simpla qu'aquela en direccion dei relèus septentrionaus :
L'idrografia es dominada per dos riulets. Lo pus lòng es l'Aigotier qu'es un fluvi litorau de 15 km que si gita dins la Rada. Son liech seguís un camin èst-oèst que passa dins la màger part dei quartiers orientaus e centraus de la Tolon. Es tanben sonat « Rius deis amoriers », malinterpretat en francés coma lo « Riu deis amorós ». Lo segond es lo Làs, un fluvi litorau de 12 km. Son liech seguís un aisse nòrd-sud entre lo Lac dau Revèst e la Rada.
La vila istorica
La vila istorica si situa entre lo baloard Comandant-Nicolau au nòrd, la carriera de la Republica au sud, la carriera dei Dardanèls a l'oèst e lei carrieras Franklin-Roosevelt e Comandant-Marchand a l'èst. Lo baloard d'Estraborg marca lo limit entre la vila bassa au sud e la vila auta au nòrd. La vila auta, caracterizada per una arquitectura d'estil haussmanian, es lo centre principau de la vila (bancas, grands magazins, opèra, musèus...). La vila bassa a gardat un aspècte pus medievau. Es una zòna marchanda e pedona que conoís una certana pauperizacion dempuei leis ans 1970.
Lei borgadas istoricas
Tolon a quatre borgadas istoricas que forman, amb la vila istorica, lo grand centre urban de l'aglomeracion :
Lei quartiers periferics modèrnes
Lei quartiers periferics son generalament pus recents. Foguèron bastits per respòndre a la creissença demografica de l'aglomeracion, sovent dins de zònas agricòlas ancianas. Pasmens, quauquei quartiers foguèron desvolopats a partir d'un masatge ja existent. Aquelei quartiers son principalament de zònas residencialas. La mixitat sociala i es sovent febla. Per exemple, lo cap Brun es reservat ai classas aisadas de la vila.
La partida militara
Lo pòrt militar de Tolon es la principala basa navala de la marina militara francesa. Fondat durant lo rèine de Loís XIV, ocupa una partida importanta dau centre de la vila. En particular, es lo pòrt de basa dau pòrta-avions Charles de Gaulle, de tres pòrta-elicoptèrs, de sièis sosmarins nuclears d'ataca e de plusors fregatas. Per aquò, la basa dispausa d'installacions terrèstras importantas que li permèton d'assegurar la maintenança dei naviris, de lotjar lei personaus e d'assostar lei centres de comandament.
La dimension militara de Tolon es un element centrau de la geografia e de l'istòria de la vila. D'efiech, en causa de son importància estrategica, la basa a totjorn assostat de desenaus de miliers de militars (23,000 òmes en 2011) que representan una part significativa de la populacion totala de la vila. De mai, totjorn en causa d'aquela importància, l'ensemble de la region es estat fortificat. Aquò aumenta la talha dei sectors limitant l'urbanizacion siá en causa de l'existéncia de perimètres militars enebits ai civius siá en causa de la preséncia de vestigis de fòrts.
Clima
Tolon es una dei vilas pus caudas e ensorelhadas d'Occitània amb una temperatura anuala mejana de 15,9 °C. Segon la classificacion de Köppen, lo clima li es de tipe mediterranèu Csa amb d'estius eissuchs e cauds e d'ivèrns doç e umids. Lei precipitacions anualas mejanas son de 665 mm. Coma dins lo rèsta de Provença, son concentradas sus un periòde anant de setembre a mai. Lei pluejas an sovent un caractèr achavanit que pòt entraïnar d'inondacions. La nèu es excepcionala e dura gaire au sòu. Lei geladas son tanben raras.
Demografia
Tolon es istoricament una vila importanta de Provença e l'aglomeracion principala de Var. Pasmens, rivaliza pas amb Marselha e Niça en tèrmes de populacion. En 1793, sa populacion èra estimada a 19,000 estatjants (còntra 108,000 per Marselha). Après un premier periòde de creissença, de 1830 a 1860, s'estabilizèt entre 70,000 e 85,000 abitants. Puei, aguèt luec un segond lòng periòde de creissença, de 1890 a 1980, que menèt la populacion entre 160,000 e 180,000 estatjants.
A la fin deis ans 2010, la populacion tolonenca èra pus jova que dins lo rèsta de Var amb 33,7 % de mens de 30 ans (còntra 30,2 % dins lo departament). Aquò es lo resultat de la proporcion importanta de militars entre leis abitants de la vila.
Preïstòria e Antiquitat
Lo site de Tolon es un pòrt naturau frequentat dempuei l'Antiquitat per lei naviris fenicians e grècs. Durant aqueu periòde, l'endrech èra conoissut coma una pescariá de murèx, un cauquilhatge utilizat per la produccion de porpra. Lo quermès foguèt tanben exportat a partir de la region. En causa de la valor d'aquelei colorants e de l'interès dau pòrt, la zòna venguèt lèu l'objècte de conflictes frequents entre Celtoligurs, Grècs de Marselha e Fenicians de Cartage. Aquò durèt fins a l'intervencion romana de 120 avC que s'acabèt per l'annexion dau sud-èst de Gàllia per Roma, levat dau territòri marselhés que demorèt independent fins a la guèrra civila entre Pompèu e Cesar.
Lupèr e Viòlas
Lupèr e Viòlas (Luppé-Violles en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Tolon
De la creacion de l'arsenau a l'ivernatge de la flòta otomana
thumb|right|[[Tenchurariá de la flòta turca de Barbarossa dins lo pòrt de Tolon]]
Lupèr e Viòlas
Lupèr
Segon Dauzat, Lupèr que vengueré deu nom latin d'òme Lupius, dab un sufixe escur. Negre ditz pas arren de Lupèr.
Tolon
De la creacion de l'arsenau a l'ivernatge de la flòta otomana
Tre lo rèine de Carles VIII, lei rèis de França decidèron de transformar Tolon en pòrt militar. En 1486, foguèt donc creat un arsenau e la rada foguèt utilizada per assostar de flòtas militaras. De fortificacions foguèron construchas per o protegir coma la Torre Reiala en 1524. En 1543, durant lei Guèrras d'Itàlia, lo rèi Francés I èr prepausèt a una flòta turca de passar l'ivèrn dins la vila. Aquò li permetiá de perseguir seis atacas còntra Espanha e Itàlia. L'afaire foguèt un escàndol per l'Euròpa crestiana. La populacion, levat dei caps d'ostau, deguèt quitar la vila. La catedrala foguèt transformada en mosqueta e de vendas d'esclaus, compres d'esclaus crestians, foguèron organizadas au mercat. En cambi, leis abitants foguèron exemptats dau pagament de la talha durant 10 ans.
Shaui
Lo shaui (en berbèr: tacawit) es un dialècte dau berbèr que se parla en Aurès, a l'entorn de la vila de Tbaṭent (Batna) (çò es au nòrd-èst d'Argeria).
Tolon
Lo grand pòrt militar de la Marina Reiala
Durant lei Guèrras de religion, Tolon demorèt fòrça fidèu au rèi Enric IV. Tre 1594, la corona comencèt donc de trabalhs importants per transformar la vila en pòrt militar major. Un barri foguèt construch per englobar la vila e sei borgadas. L'arsenau foguèt modernizat e completat per d'ensembles novèus de construccion navala. Enfin, dos mòles pès foguèron bastits. Gràcias a sa prefondor, lo pòrt de Tolon podiá acuelhir de naviris mai e mai gròs. Òr, en causa de l'aumentacion de la talha dei vaissèus e de la quantitat de canons embarcats, dispausar d'un tau pòrt èra fòrça interessant per lo poder reiau. Amb Brèst, Tolon s'impausèt donc coma un dei pòrts militars principaus de França.
Tolon joguèt ansin un ròtle important durant la Guèrra de Trenta Ans (1618-1648) e Richelieu ordonèt de renfòrçar lei fortificacions dins leis ans 1630 per la construccion dau fòrt de Balaguier. Au començament dau rèine de Loís XIV, Tolon demorèt un còp de mai fidèu au rèi durant la Fronda. Sota l'impulsion de Colbert, d'amainatjaments suplementaris foguèron aponduts au pòrt e aquela favor reiala permetèt la reconstruccion rapida de la vila après sa destruccion per un incendi en 1677. Pasmens, la catastròfa foguèt l'occasion de mandar Vauban per agrandir e renfòrçar lei fortificacions e per cavar una darsa suplementària e de calas de radob. Lo pòrt aguèt un ròtle important durant totei lei guèrras dau rèine de Loís XIV.
Lo declin relatiu dau sègle XVIII
En 1707, durant la Guèrra de Succession d'Espanha, una armada de 35,000 òmes menada per lo prince Eugèni ataquèt la vila. Per empachar la captura de la flòta, lo poder reiau ordonèt de la sabordar e de transferir lo materiau important a Marselha. Lo sètge durèt dau 29 de julhet au 21 d'aost. S'acabèt per una victòria dei defensors e per una retirada murtriera per leis asalhidors. Pasmens, foguèt pas possible de tornar armar lei naviris sabordats. Puei, en 1720, la vila foguèt tocada per la pèsta de Marselha. Entre 13,000 e 16,000 morèron durant lei dos ans que durèt l'epidemia siá mai de la mitat de la populacion. Aquela demenicion dau nombre d'abitants foguèt pas compensada avans lo començament dau sègle XIX.
Pasmens, aqueu declin èra parciau. D'efiech, lo pòrt militar gardèt son importància durant lei guèrras menadas per la Marina Reiala durant lo sègle XVIII. En particular, durant la Guèrra de Succession d'Àustria, una batalha aguèt luòc au larg dau cap Sicie lo 22 de febrier de 1744 per rompre un blocus establit per lei Britanics. Lo poder centrau sostenguèt donc la reconstruccion de la vila. En 1748, li fondèt un camp de fòrçats qu'aculhèt 2,000 presoniers. Aquò provesissèt una man d'òbra pauc costosa per lei trabalhs locaus.
Lo periòde revolucionari
thumb|right|[[Sètge de Tolon en 1793.]]
Lo periòde revolucionari es una epòca de tensions e de dificultats per Tolon. En decembre de 1789, lei marins si revoutèron e arrestèron lo luòctenent generau deis armadas navalas, d'Albert de Rions, que voliá empachar lei marins e leis obriers de sortir de l'arsenau per sostenir lo movement revolucionari. Puei, en 1792, d'insurgents participèron ai chaples de Setembre, un movement violent qu'entraïnèt l'execucion de quauquei presoniers reialistas estremats dins la preson de la vila. Aquò causèt l'exili de mai d'un oficier. Pasmens, lei revolucionaris tolonencs èran puslèu de tendància girondina. En genier de 1793, après la mesa en accusacion dei deputats girondins, la comuna jonhèt donc lo camp deis insureccions federalistas. Encara nombrós dins la marina, lei reialistas prenguèron pauc a pauc lo poder, çò que suscitèt de tensions amb lei marins republicans menats per lo còntra-amirau Saint-Julien de Chabon.
Leis eveniments s'accelerèron après la presa de Marselha per l'armada de la Convencion, lei jacobins foguèron expulsats de la vila. Lei partisans de la Convencion sortiguèron de la vila per ragantar l'armada dau generau Carteaux. Ansin, la vila demorèt entre lei mans dei federalistas e dei reialistas. Tre lo 28 d'aost, reçaupèron l'ajuda d'una armada compausada de contingents britanics, espanhòus e italians (17 000 òmes) sostenguda per una esquadra angloespanhòla. Enfin, lo 1 d'octòbre de 1793, leis autoritats de la vila issèron lo drapèu reiau e reconoissèron Loís XVII coma rèi. Enterin, l'armada republicana aviá començat lo sètge de la vila lo 18 de setembre. Durèt fins au 18 de decembre e s'acabèt per la reconquista dau pòrt per lei Francés après de combats onte si destrièt Napoleon Bonaparte, cap de l'artilhariá deis assetjaires. Avans de quitar Tolon, lei Britanics cremèron lei naviris e l'arsenau.
La repression foguèt dura amb 700 a 800 abitants fusilhats per lei militars après la represa de la vila e 290 condamnacions suplementàrias prononciadas dins lo corrent de l'annada seguenta per lei tribunaus revolucionaris. Tanben, Tolon perdèt brèvament son nom istoric per venir Pòrt-la-Montanha e la prefectura foguèt transferida a Draguinhan. Pasmens, son pòrt demorava estrategic e participèt a la preparacion de l'expedicion d'Egipte.
Dei guèrras napoleonencas a la Premiera Guèrra Mondiala
thumb|left|Lo pòrt au sègle XIX
Durant lei guèrras napoleonencas, la plaça de Tolon foguèt renforçada per de fortificacions suplementàrias e per la construccion de dos bacins novèus. Durant lo sègle XIX, lo pòrt demorèt una basa importanta per la preparacion deis operacions navalas francesas (expedicion de Navarin, d'Argier, de Crimèa...). La populacion aumentèt de 20 000 abitants en 1800 a mai de 80 000 en 1860. Puei, demeniguèt leugierament fins a 70 000 dins leis ans 1880 avans de tornar créisser per passar la barra dei 100 000 au començament dau sègle XX. Lei transformacions de la marina durant lo sègle XIX sostenguèron aqueleis evolucions. D'efiech, durant aqueu periòde, mai d'una transformacion tecnologica cambièt la natura dei flòtas de guèrra (motors de vapor, blindatge, obús explosius...). Aquò transformèt la natura dei mestiers maritims que prenguèron un caractèr mai industriaus. Ansin, una comunautat d'obriers italians si formèt dins la vila. Una imigracion còrse marquèt tanben la demografia locala e, en causa dei transferiments de personaus dins la Marina Nacionala, una comunautat bretona si creèt.
Lei dos conflictes mondiaus
thumb|right|Fotografia dau pòrt militar après la liberacion de la vila.
A partir dau començament dau començament dau sègle XX, la corsa ais armaments europèa menèt a un renforçament novèu dei fortificacions de Tolon. Prenguèt principalament la forma d'un amainatjament dei cimas situadas a l'entorn dau pòrt. En 1893, la vila aculhèt lo tsar Alexandre III durant un important viatge diplomatic per accelerar lo raprochament entre França e Russia. Pasmens, l'utilizacion dei fons de la marina èra pas totjorn eficaç a aquela epòca. En 1907 e 1911, dos accidents entraïnèron l'explosion dei cuirassats Iéna (118 mòrts) e Liberté (300 mòrts) dins lo pòrt, probablament en causa de pouveras de qualitat marrida.
Durant la Premiera Guèrra Mondiala, Tolon foguèt la basa navala pus importanta deis Aliats en Mediterranèa e aguèt un ròtle major dins l'avitalhament dei fòrças desplegadas dins lei regions balcanicas. Pasmens, en junh de 1919, foguèt tocada per lei mutinariás favorablas ai bolchevics. Durant l'entre doas guèrras, la vila conoissèt tornarmai una fasa de desvolopament e de creissença que li permetèt de passar 150 000 abitants en 1936. L'esfòrç intens de modernizacion de la flòta, iniciat per Georges Leygues, foguèt una dei causas d'aquela prosperitat. Dins aquò, entraïnèt una aumentacion de la populacion obriera e Tolon foguèt tocat per lei contestacions deis ans 1930. En particular, en aost de 1935, de combats entre policiers e obriers de la construccion navala ostils ai mesuras d'austeritat s'acabèron amb la mòrt de mai d'una persona e la proclamacion de l'estat d'urgéncia.
Un après guèrra malaisat e la crisi deis 1980-1990
L'eleccion de Maurici Arreckx (UDF) coma premier cònsol en 1959 agravèt aquela deriva. D'efiech, premier cònsol, deputat, senator e president dau Conseu generau de Var durant sa carriera, Arreckx aviá de liames amicaus amb lo mitan, especialament amb Jean-Louis Fargette qu'es considerat coma lo pairin principau dau mitan varés deis ans 1970 a son assassinat en 1993. Lo periòde Arreckx es donc marcat per fòrça afaires de corrupcion e assassinats que culminèron amb l'execucion de la deputada Yann Piat en 1994. Pasmens, lo sistèma Arreckx declinèt a partir de la fin deis ans 1980 e Arreckx eu meteis foguèt condamnat dins mai d'un afaire de corrupcion entre 1994 e 2000. En 1995, son èx-adjonch, François Trucy, foguèt batut per Jean-Marie Le Chevallier (FN) ais eleccions comunalas. Fau nòtar durant aqueu periòde, a l'iniciativa de Jacques Chirac, lo retorn de la prefectura de Var a Tolon en 1974, maugrat de protestacions violentas de part de la populacion de Draguinhan.
La conquista de Tolon per lo Frònt Nacionau èra una premiera per aqueu partit. Dins aquò, l'experiéncia capitèt mau en causa de problemas dins la majoritat municipala, de decisions pas totjorn legalas e dau deute important laissat per l'administracion Arreckx. Tre 1996, Le Chevallier deguèt aumentar leis impòsts locaus de 9 %. Puei, de scissions intèrnas acabèron de fragmentar lo FN tolonenc. En mai d'aquò, lo premier cònsol foguèt condamnat per d'afaires de corrupcion en 2001. Ansin, Le Chevallier, qu'aviá quitat lo FN en 1999, deguèt afrontar tres autrei listas d'extrèma drecha ais eleccions comunalas de 2001. Foguèt batut tre lo premier torn e l'UDF, amb Hubert Falco, tornèt prendre lo contraròtle de la vila.
Tolon despuei leis ans 2000
Hubert Falco dirigissèt Tolon de 2001 a 2023. Aqueu periòde, totjorn endecat per la corrupcion e lo clientelisme, veguèt de transformacions importantas. D'efiech, Falco organizèt una majoritat establa gràcias a sei liames amb lei retirats, lei Pes Negres, lei militars e lei rets locaus de la franc-maçonariá. Menèt pereu una politica de reduccion drastica dei despensaas publicas e, amb quauquei comunas de l'aglomeracion tolonenca, fondèt la Comunautat d'Aglomeracions Tolon Provença Mediterranèa. Aquò li permetèt de trobar lei finanças necessàrias per iniciar la restauracion dei quartiers istorics. Aquò permetèt d'atraire de populacions pus aisadas dins lo centre de la vila mentre que lei classas popularas èran pauc a pauc obligadas de migrar vèrs lei quartiers periferics ò lei vilas vesinas.
A la fin deis ans 2000, lei resultats d'aquela politica venguèron visibles amb l'arribada d'investissaires novèus dins la vila. De mai, permetèt la realizacion de trabalhs importants sus lo ret rotier de l'aglomeracion coma la dubertura dau tunèu de Tolon entre leis autorotas A50, A57 e A570. Enfin, la vila pòu tornarmai assaiar de rivalizar amb Marselha e Niça per venir un pòl regionau entre aqueleis aglomeracions. Pasmens, es totjorn minada per de problemas de corrupcion e de clientelisme coma l'illustra la condamnacion d'Hubert Falco per destornament de fons publics en 2023.
Patrimòni arquitecturau
Ciutat militara que si desvolopèt a partir de l'Edat Mejana, Tolon a un patrimòni arquitecturau qu'es marcat per leis edificis militars destinats a l'arsenau e a protegir lo pòrt còntra una ataca enemiga, leis edificis religiós e leis amainatjaments modèrnes bastits despuei lo periòde industriau. Lo bastit militar es fòrça present en Tolon e dins son relarg. Comprèn d'edificis divèrs e d'epòcas variadas coma la Torre Reiala, lo Fòrt Sant Loís, la Pòrta d'Itàlia e l'Anciana Pòrta de l'Arsenau. Aqueu patrimòni militar es completat per de monuments que celèbran ò que rendon omenatge a de personas, a de divinitats ò a d'eveniments. Per exemple, es lo cas de l'estatua de l'engèni de la navegacion.
Lo patrimòni religiós es largament fach de construccions catolicas. Es dominat per la Catedrala de Nòstra Dòna de la Seds qu'es lo sèti dau diocèsi de Tolon. Sa construccion comencèt au sègle XI e l'edifici conoissèt de transformacions importantas pendent lei sègles XVII e XVIII. Es ansin d'estile romanic amb d'elements ulteriors d'origina gotica e neoclassica. D'autrei glèisas de remarca de Tolon son la Glèisa de Sant Francés e la Glèisa de Sant Loís que son de construccions pus recentas e fòrça influenciadas per lo neoclassicisme dau sègle XVIII.
Patrimòni artistic
thumb|100px|right|Escut de l'[[Escòla de la Targa]]
Tolon a un patrimòni artistic ancian centrat sus la cultura occitana. En particular, existisse una escòla felibrenca, l'Escolo de la Targo, que foguèt fondada en 1898. L'existéncia d'una literatura en occitan es atestada dins la vila tre 1333 amb una pèça de teatre jogada per de familhas noblas. Puei, pendent lei sègles seguents, d'escrivans coma Estève Pelabon (1745-1808), Victor Quintius Toron (1794-1872), Carles Poncy (1821-1891) e Enric Espieut (1923-1971) foguèron liats a la vila. Uei, un liame important es establit amb l'istòria culturala de Tolon durant lei rescòntres de rugbi onte la Cançon de la Copa es regularament cantada per lo public.
Musèus
Tolon a plusors musèus consacrats a de tematicas divèrsas. Lo pus important es probable lo Musèu de la Marina qu'es un musèu nacionau que fa partida dau Musèu Nacionau de la Marina. Coma son nom l'indica, presenta l'istòria de l'arsenau e de la marina militara francesa de sa creacion au periòde actuau. La vila dispausa tanben de musèus d'importància regionala coma lo Musèu dau Vièlh Tolon dedicat a l'istòria de la vila, lo Museum Departamentau de Var dedicat ai sciéncias naturalas e a la geologia, lo Musèu d'Art de Tolon dedicat a la pintura dau sègle XV au sègle XX, a l'art contemporanèu e a la fotografia, lo Memoriau dau Desbarcament de Provença e lo Musèu deis Arts Asiatics de Tolon. Li a tanben de centres d'exposicion dins lei vilas per acuelhir ò mostrar de colleccions.
Institucions academicas e recèrca
Tolon dispausa de la sieuna universitat que foguèt creada en 1979 en gropant divèrsei centres d'ensenhament superior presents dins l'aglomeracion de la vila. Es organizada a l'entorn dau campus de La Garda per lei seccions literàrias e scientificas e dau campus de Tolon per lo drech e lei sciéncias socialas. Au nivèu deis efectius, li aviá 11,000 estudiants inscrichs en 2021 per un efectiu de 2,200 emplegats. 15 laboratòris de recèrca èran implantas sus lei diferents campus (9 en sciéncias e tecnologias e 6 sciéncias socialas). Li a tanben doas escòlas d'engenhaires que son l'Escòla d'Engenhaires de l'Universitat de Tolon (publica) e l'Institut Superior de l'Electronic e dau Numeric (privada). Lo raionament de l'ensemble deis establiments universitaris e de recèrca tolonencs es limitat car dèvon faciar la concurréncia dei centres d'Ais-Marselha, de Niça ò de Montpelhièr que son pus ancians e sovent pus prestigiós.
Rugbi Club Tolonenc
thumb|100px|right|Escut dau Rugby Club Tolonenc
Lo Rugbi Club Tolonenc (RCT) es probable lo club esportiu pus famós de Tolon. Fondat en 1908, es un club istoric dau campionat de França de rugbi de XV e dei competicions europèas. A ganhat quatre còps lo campionat de França (1931, 1987, 1992 e 2014) e tres la Copa d'Euròpa (2013, 2014 e 2015). Sei simbòls tradicionaus son lei colors roja e negra e lo muguet. Jòga normalament sei partidas a domicili a l'Estadi Mayol (17,500 plaças).
Sporting Club de Tolon
Lo Sporting Club de Tolon (SC Tolon) es un club de fòtbol fondat en 1945. Jòga sei partidas a domicili a l'Estadi de Bòn Rescòntre (8,200 plaças). Foguèt globalament professionau de 1945 a 1998. Pasmens, aguèt jamai un ròtle important en Premiera Division e son títol pus important es una victòria en Segonda Division en 1983. Agantèt tanben dos còps lei semifinalas de la Copa de França en 1963 e en 1984. Despuei la fin deis ans 1990, es un club en crisi minat per de problemas financiers recurrents.
Cultura
thumb|right|150px|[[Estève Pelabon]].
Teatre
Lo Grolier Bel Esprit, ò Suseta e Tribòr es una pèça de teatre majora dins l'istòria de la literatura occitana, creada a Tolon en 1789 per Estève Pelabon.
Manhan (omonimia)
Manhan pòt èsser :
Tolon
Premsa
Lei 2 principaus jornaus de Tolon son Var-Matin (edicion locala de Nice-Matin) e La Marseillaise.
Pannecières
Pannecières es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Geografia
thumb|left|Lo pichon calvaire e la Granda Carrièra l'an 2008 thumb|center|Cuic desparièr de la fòto del meteis luòc après-guèrra
thumb|left|Le petit calvaire et la Grande Rue en 2008 thumb|center|Angle différent de la photo de la même place après-guerre
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Vèrs 1094, lo senhor del luòc se truca Eudes (Odo de Paniceriis).
Vers 1094, le seigneur du lieu s'appelle Eudes (Odo de Paniceriis).
Lavincourt
Lavincourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Le Mériot
Le Mériot es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo vilatge del Mériot es edificat sul luòc presumit del camp gallo-roman de Beaulieu.
La glèisa foguèt bastida entre los sègles XII e XIII, ten una font baptismala datada del XIIen sègle e de nombrosas pèiras tombalas datadas entre lo sègle XIV e lo XVII.
L'activitat economica locala es demorada fòrtament adossada a las activitats tradicionalas localas : espleitacion forestala, cultura de las cerealas e bestials amb de pasturals. Ten egalament una sablièra.
Cauville
Cauville en normand (Cauville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
L'Isla Sent Jòrgi
L'Isla Sent Jòrgi o L'Isla Sent Jòrge (Isle-Saint-Georges en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Campobasso
Campbas o Campobasso (oficialament en italian Campobasso /kampoˈbasso/ undefined; en molisan Campuascio o Campuasce) es la capitala de la region italiana de Molise. Lo 31 de decembre de 2022, sa populacion èra de 47 075 abitants per una superfícia totala de 56,11 km².
Demografia
Abitants recensats
Fargas (omonimia)
Fargas pòt designar:
Muscle
Un muscle es una forma contractila de teissuts animaus. Fa partida dei quatre tipes principaus de tissus compausant un organisme animau. Lei contraccions dei muscles permeton lo movement de l'esquelèt o de substàncias a l'interior dau còrs.
Sant Bonet de Forn
Sant Bonet de Forn (en francés Saint-Bonnet-de-Four) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Carta dels drechs fondamentals
La Carta dels drechs fondamentals es una declaracion dels drechs adoptada lo 7 de decembre de 2000 per l'Union Europèa.
Lo tractat de Lisbona de 2007 fa mencion de la Carta dins l'article suls drechs fondamentals e a per tòca d'o balhar una valor juridicament constrenhenta (amb de restriccion fòrtas per dos païses : Polonha e lo Reialme Unit, e lo 29 octobre de 2009, la Chequia obtenguèt tenben una clausula clause derogatòria ).
Elaboracion de la Carta
La Convencion èra composausada subretot de juristas, designat coma aquó:
La Convencion èra presidida per Roman Herzog, ancian President de la Republica federala d'Alemanha e de la Cort constitucionala de Karlsruhe, amb coma secretari general adjunt Gilles de Kerchove.
Woody Allen
Woody Allen (nascut Allan Stewart Konigsberg lo 1 de decembre de 1935) es un director, scenarista, escrivan e actor nòrd-american. A filmat la màger part de las siás pelliculas a Nòva York, la siá vila natala. Es tanben clarinetista amb una banda de jazz.
Biografia
D'origina jusieva, nasquèt al districte del Bronx mas demorèt a Brooklyn. A catorze ans aprenguèt a jogar de la clarineta e a setze comencèt ja a escriure d'articles per The New York Post, lo primièr que foguèt publicat lo 25 de novembre de 1952. En 1953 foguèt contractat per un agent publicitari, e pendent un an faguèt prenguèt de corses a l'Universitat qu'acabèt pas. Après trabalhar de scenarista a la ràdio e la television, comencèt a èsser reconegut pels gags qu'escriguèt per l'umorista Sid Caesar, lo primièr foguèt publicat lo 2 de novembre de 1958.
Carta dels drechs fondamentals
Elaboracion de la Carta
Lo burèl de la Convencion èra compausat de:
Woody Allen
Biografia
En 1960 debutèt coma umorista al club Blue Angel, e en 1963 èra ja reconegut dins tot lo país mercés a una virada. Debutèt dins lo cinèma coma scenarista e actor en un ròtle segondari dins What's New Pussycat? (sortit als Estats Units lo 22 de junh de 1965). En 1966 sortiguèt sa primièra òbra de teatre, Dòn't Drink the Water e publiquèt sos primièrs contes dins la revista The New Yorker. Coma director, lo sieu primièr film foguèt Take the Money and Run (sortit lo 18 d'agost de 1969). La consagracion arribèt amb Annie Hall (sortit lo 20 d'abril de 1977), que ganhèt per el quatre prèmis Oscar, que volguèt pas anar recebre, en prenent coma excusa que lo meteis jorn aviá un concèrt amb son grop de jazz.
Carta dels drechs fondamentals
La carta e lo projècte de Tractat constitucional
La carta constituissá lo títol II del Tractat establissent una Constitucion Europèa. Aquel tractat avent pas estat ratificat per totes los Estats membres, l'estatut juridic de la Carta ne demorèt pasmens incambiat.
Folc III d'Anjau
Folc III d'Anjau, que li disián Nerra, en francés Foulques III (cap a 970 - Marçon, 21 de junh de 1040), foguèt lo quatren comte d'Anjau de 987 entrò la mòrt.
Woody Allen
Biografia
En 2002 recebèt lo Prèmi Prince d'Astúrias dels Arts, e lo 2007 foguèt investit doctor honoris causa per l'Universitat Pompeu Fabra de Barcelona, per la siá contribucion a las arts e la cultura populara.
Carta dels drechs fondamentals
Contengut de la Carta
La Carta dels drechs fondamentals de l'Union Europèa amassa dins un tèxte unic, pel primièr còp dins l'istòria de l'Union Europèa, l'ensems dels drechs civics e socials dels ciutadans de l'Union Europèa e de totas la personas demorant sul territòri.
Woody Allen
Biografia
L'an 2008 rodèt una pellicula dins la Ciutat Comtal amb Scarlett Johansson, Penélope Cruz e Javier Bardem: Vicky Cristina Barcelona.
Carta dels drechs fondamentals
Contengut de la Carta
Lo tèxte comprend 54 articles precedits d'un brèu preambul. Los drechs son regropats en sièis grands capitols.
Woody Allen
Musician
Allen ei un apassionat deth jazz e tostemps que pòt deisha enténer aguest tipe de musica en sòns filmes. Començèc a tocar eth clarinet coma drolhe e gahèc eth sòn nom deth clarinetista Woody Herman (1).
Carta dels drechs fondamentals
Contengut de la Carta
Aqueles siès capitols son completats per un seten amb de disposicions finalas.
Woody Allen
Musician
A tocat en public des des annades 1960, sustot damb era Preservation Hall Jazz Band ena musica deth filme Sleeper (2). Ua des sues mès ancianes aparicions ena TV siguec en The Dick Cavett Show, en octobre de 1971 (3).
Woody Allen e era sua New Orleans Jazz Band an estat tocant cada deluns ath ser en er Hotel Carlyle de Manhattan pendent d'annadas (4). que des de 2011 s'a especializat en jazz de Nova Orleans de principis deth segle XXau (5).
Folc III d'Anjau
Folco Nerra foguèt una de las figuras pus marcantas entre la fin dau segle X e la prumiera mitat dau segle XI de l'Edat Mejana francesa, qu'assolidèt e alarguèt los domenis dau comtat d'Anjau e aumentèt son influéncia a la cor de França. , en tot persegre la construccion de fortalesas (coma Montbazon) e d'edificis religiós (coma l'abadiá de Beaulieu-lès-Loches, en 1007) en Anjau e en Torena; èra partisan de las «rotas comitalas», bastidas sul modèle roman. Folco èra d'un caracter impulsiu e contradictòri; emai se se comportava, en d'unas enchaisons, coma una persona vertadierament piosa, dins sos abús, ren podiá pas l'arestar, enquera mens los comandaments de Dieu. L'istorian francés Achille Luchaire qualifiquèt Folco Nerra: «un daus batalhaires pus agitats de l'Edat Mejana».
Carta dels drechs fondamentals
Contengut de la Carta
Son basats sus de drechs e libertats fondamentalas reconegudas per la Convencion Europèa dels Dreches de l'Òme (instrument del Conselh d'Euròpa), las tradicions constitucionalas dels Estats membres de l'Union Europèa, la Carta Sociala Europèa del Conselh d'Euròpa e lo Comitat europèu dels drechs socials e d'autras convencions internacionalas qu'aderèron l'Union Eurpèa o los seus Estats membres. L'arrèt Nold de la Cort de Justícia Europèa del 14 de mai de 1974 afirma que ja los drechs fondamentals son reconeguts pels drechs nacionals fan partit del drech de las Comunautats e devon èsser defenduts per aquelas.
Woody Allen
Musician
Era banda a dus CDs: The Bunk Project (1993) e era musica deth filme Wild Man Blues (1997). En un show dera banda de jazz d'Allen hèt en 2011 eth critic Silsbee deth Los Angeles Times suggeriguèc qu'Allen podiá éster vist tamben coma un music qu'a hobbyes plan competent damb era sincera amor peth jazz mès ancian. "Eth clarinet d'Allen bremba Sidney Bechet, Barney Bigard e Evan Christhoper. Eth ton dera su buhada e sòns acòrds en es notes d'staccato poden pas hèr mès proche es frases liriques o melodiques. Totun, era sua sinceritat e sòn esforç peth jazz tradicional ei plan valid" (6).
Carta dels drechs fondamentals
Contengut de la Carta
La Carta dels drechs fondamentals aguèt pas, oficiament, de valor contrenhenta fins tractat de Lisbona. Pr'amor, lo TPI e la Cort de Justícia Europèa s'i referissián totjorn mai. Los avocats general la menionavan tanben frecantament dins lors conclusions generalas. Fin finala, constituissiá una règla intèrna al Parlament Europèu.
Woody Allen
Musician
Woody Allen e The New Orleans Band Orchestra parteciparen en eth Festival de Jazz Internacional de Montreal (7)(8) pendent dus nets consecutives en junhsega de 2008 e coma se estosse un des cantaires mès famosi d'opera partecipèc tamben en 2014 en eth Grand Teatre deth Liceu de Barcelona, Catalonha.
Carta dels drechs fondamentals
Contengut de la Carta
La Carta dels drechs fondamentals de l'Union foguèt elaborada per une convencion compausada d’un représentant de cada país de l’UE e de la Comission Europèa, dels membres del Parlament Europèu e dels parlaments nacionals. Foguèt formalament adoptada a Niça en decembre de 2000 pel Parlament Europèu, lo Conselh e la Comission.
Woody Allen
Musician
Referències
Carta dels drechs fondamentals
Contengut de la Carta
Dempuèi decembre 2009 e l’entrada en vigor del tractat de Lisbona, la Carta dels drechs fondamentals de l'Union obtenguèt la meteissa fòrça juridica obligatòria que los tractats. En efècte, revisat pel tractat de Lisbona, l'article 6(1) TUE prevei que l'Union « reconeis los drechs, las libertats e los principis enonciats dins la Carta dels drechs fondamentals de l'Union Europèa del 7 de decembre de 2000, tal qu'adaptada lo 12 de decembre de 2007 a Etrasborg, la quala a meteissa valor juridica que los tractats ».
Medumba
Lo medumba (o banganté) es una lenga bamileke parlada en Cameron.
Carta dels drechs fondamentals
Una Carta relativa al drech europèu
L'article 51, alinea 1, precisa que .
Lou Bouil-abaïsso
200px|thumb|Bouil-abaïsso dau [[13 d'octobre de 1845]] Lou Bouil-abaïsso (dau provençau bolhabaissa) foguèt un jornau provençau de lenga occitana estampat a Marselha entre 1841 e 1842, puie entre 1844 e 1846 sota la direccion de Josèp Desanat qu'èra escrich en vers e ambé collaboracion d'autors de tota Occitània.
Damousies
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Medumba
Localisacion
Lo medumba es parlat dins lo departament de Ndé, dins la Region de l'Oèst de Cameron.
Classificacion
Lo medumba fa partida del grop bamileke de las lengas grassfields de l'èst, amb lo fe'fe', lo ghomala', lo kwa', lo ngwe, lo mengaka, lo nda'nda', lo ngiemboon, lo ngomba, lo ngombale e lo yemba.
Woody Allen
Musician
1. Gonzalez, Victor (September 19, 2011). "Woody Allen and His New Orleans Jazz Band Announce Miami Beach Haunukkah Show". Miami New Times. Retrieved November 5, 2011.
2. Stafford, Jeff. "Sleeper". Turner Classic Movies. Retrieved November 5, 2011.
3. Galbraith, Stuart, IV (February 21, 2006). "The Dick Cavett Show: Comic Legends DVD Talk Review of the DVD Video". dvdtalk.com. Retrieved November 5, 2011.
4. Olsen, Erik (October 19, 2005). "New York City: Catch Woody Allen at the Cafe Carlyle". gadling.com. Retrieved November 5, 2011.
5. Alcantara, Krisanne (March 3, 2011). "Woody Allen Plays Jazz at the Carlyle Hotel". nearsay.com. Retrieved November 5, 2011.
6. "New Orleans Trombone, Jerry Zigmont – Jazz Trombone, Eddy Davis & His New Orleans Jazz Band featuring Woody Allen, Cafe Carlyle, Woody Allen Band". Retrieved January 17, 2008.
7. Silsbee, Kirk (2011). Jazz review: Woody Allen's New Orleans band at Royce Hall," The LA Times, 30 December 2011, accessed 26 October 2014.
Carta dels drechs fondamentals
Una Carta relativa al drech europèu
Pels Estats membres, la carta a aqueles s'impausa sonque quand meton en òbra lo drech de l'Union. Aquela carta s'aplica plan segur dins los tres pilers europèus.
Villevoques
Villevoques es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Damousies
Geografia
Damousies A situat en lo Parc Natural regional del Avesnois situada sul Clarge e la Solre, a 6 km de Louvroil e 8 km de Maubeuge al nòrd e a 8 km de de Solre L-Castèl al sud-es.
Carta dels drechs fondamentals
Una Carta relativa al drech europèu
L'article 52 presisa:
Espeluga der Averanhèr
Er'espeluga der Averanhèr o er'espeluga de Peirèra 1 o er'espeluga de Serrat dera Toa, que's tròba en Hreishet, a mensh de ath nòrd d'Àrreu, ena vath d'Aura, en Gasconha e en departament francés deths Hauts Pirenèus.