cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Mard (Aisne)
Geografia
Le village est situé sur la rive gauche de l'Aisne a 27 km au sud de Laon et a 25 km a l'est de Soissons. Le climat est froid et humide dans la vallée. Le sol est riche et argileux, siliceux et calcaire sur la montagne.
La construction du canal commencée en 1838 est terminée en 1842, il a une longueur de 51 km dont 46 dans le département et continue dans les Ardennes.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat de St-Mard n'a #èsser erigida amb Cys La Municipalitat e Presles e Boves per chartes de Thibaut V de Champagnes de 1191 e Thibaut VII de 1225. La justícia se retia a Cys la Comuna. Los abitants dels tres pòbles pas #èsser affranchis #qu'en 1287 en rachetant los dreches de Gaucher de Châtillon contra la soma de 2000 libres tournois.
La commune de St-Mard a été érigée avec Cys La Commune et Presles et Boves par chartes de Thibaut V de Champagnes de 1191 et Thibaut VII de 1225. La justice se rendait à Cys la Commune. Les habitants des trois villages ne furent affranchis qu'en 1287 en rachetant les droits de Gaucher de Châtillon contre la somme de 2000 livres tournois.
Dialèctes deth catalan
Exemples de lexic e prononciacion
Dilhèu eth trèt que mès mèrque bèri dialèctes sigue era pronóncia e, eth particular, es diferéncies son significatives entre eth blòc orientau e er occidentau. De contunh, se mòstren uns exemples de mès varietats e sosdialèctes, a a on tanben se pòden constatar es diferéncies lexicaus. Es es tèxtes s'utilize era grafia abituau entà rebàter era transcripcion fonetica (alloc d'utilizar era AFI (IPA)). Donques no'e les cau considerar coma variantes ortografiques. Ath costat deth nòm deth sosdialècte i a es nòms des localitats des redactors der exemple. Aguesti exemples utilizen soent sinonimi que tanben s'utilizen en d'autes zònes, mès en cada zòna i a ua tendéncia a utilizar ua paraula. Per exemple se compren parièr se se ditz diners, dinés, cèntims, sous,... pr'amor que tot signifique eth madeish.
Nòrd-occidentau
Un home només tinie dos fills. Lo més djove li va di a sun pare: "Ia és horE que siga'l meu propi amo i que tinguE dinés (cèntims): fa faltE que me'n puguE'nar a vere món. Repartixi los seus béns i doni'm lo que'm toque". "Ai, fill meu", va di lo pare, "com vulgos, ets dolén i siràs castigat". I després va aurí un caixó, va partí'ls seus béns i'n va fe dos parts. Uns dies després, lo dolén se'n va'nà del poble mol contén i sense di adéu a dingú. Va travessà moltes terres ermes, mols boscos i mols rius, i va'ribà a unE gran ciutat on se va gastà tots los dinés (cèntims).
(Tavèrnes dera Valldigna, Canals,. ..)
Un home només tenia dos fills. El més tjove li va dir a sun pare: "Ia és hora que siga el meu propi amo i que tinga dinés: fa falta que puga anar-me'n a vore món. Partixca els seus béns i done'm lo que em toque". "Ai, fill meu", va dir el pare, "com vullgues, eres roín i seràs castigat". I després va ubrir un caixó, va partir els seus béns i va fer dos parts. Uns dies després, el roín se'n va anar del poble mol(t) content i sense dir adéu a ningú. Va travessar moltes terres ermes, mol(t)s boscs i mol(t)s rius, i va arribar a una gran ciutat on es va gastar tots els dinés.
(Era Marina)
Un home només/domés tenia dos fills. El més dʒove li va dir a son pare: "Ias horO/hora que siga el meu propi amo i que tinga dinés: fa falta que puga (a)nàr-me'n a vore món. Partixca e(l)s seus béns i done'm lo que'm toque". "Ai, fill meu", va dir el pare, "com vullgues, eres roín i seràs castigat". I después/encamant/andespués va obrir un caixó/caxó, va partir e(l)s seus béns i en va fer dos parts. Uns dies después, el roín se'n va anar del poble mol(t) desvanit/debellit i sense dir adéu/adiós/res a ningú. Va travessar moltes terres ermes, mol(t)s boscos i mol(t)s rius, i va ribar a una gran ciutat on es va gastar to(t)s e(l)s dinés.
(Castelló dera Ribèra. ..)
Un home només tenia dos fills. El més tjove li va dir a sun pare: "Ia és hora que siga el meu propi amo i que tinga dinés: fa falta que puga anar-me'n a vore món. Partixca els seus béns i done'm lo que em toco". "Ai, fill meu", va dir el pare, "com vullgues, eres roín i seràs castigat". I després va aurir un caixó, va partir els seus béns i va fer dos parts. Uns dies després, el roín se'n va anar del poble molt content i sense dir adéu a ningú. Va travessar moltes terres ermes, mols boscs i mols rius, i va arribar a una gran ciutat on es va gastar tots els dinés.
Valencian alacantí (Novelda)
Un home només tenia dos fillx. El més tjove va dí a sun pare: "Ia és hora que siga el meu pròpit amo i que tinga dinés: és mesté que puga anà-me'n i vore món. Partixca els seus béns i done'm lo que me toque". "Ai, fill meu", va dí (e)l pare, "com vullgues, eres roín i seràs castigat". I después va ubrí un ca(i)xó, va partir es seus béns i va fé dos parts. Uns dies después, el roín se'n va anà del poble mol devanit i sense dí adiós a ningú. Va travessà moltes terres ermeres, mol(t)s de bosques i mol(t)s de rius, i va arribà a una gran ciudat on es va gastà tots es dinés.
Valencian apitxat (Benaguasil)
Un home només tenia dos fillx. El més txobe digué a son pare: "Ia és hora que siga el meu propi amo i que tinga dinés: és precís que puga anar-me'n a bore món. Partixca'ls seus béns i done'm lo que me toque". "Ai, fill meu", digué'l pare, "com bullgues, eres un roín i seràs castigat". I en acabant aubrigué un calaix, partí'ls seus béns i ne feu dos parts. Uns dies después, el roín se n'anà del poble molt ufà i sense dir adiós a ningú. Trabessà moltes terres ermes, mol(t)s boscos i mol(t)s rius, i arribà a una gran ciutat on se gastà tots els dinés.
(Nòrd dera Ribèra Nauta)
Un home només tenia dos fillx. El més txobe li digué/va dir a sun pare: "Ia és hora que siga el meu propi amo i que tinga dinés: és precís que puga anar-men a bore món. Partixca'ls seus béns i done'm lo que me toque" "Ai, fill meu", digué'l pare, "com bullgues, eres roín i seràs castigat. I en acabant/endespués/después aubrigué un caixó, partí/va partir els seus béns i en feu dos parts. Uns dies después, el roín se n'anà del poble ben pagat i sinse dir-li adéu/adiós a ningú. Atrabessà moltes terres ermes, moltx boscos i moltx rius, i arribà a una gran ciutat aon se gastà/va gastar totx els dinés.
S'utilize indistintament eth pretèrit perfet simple e es compostos - didec/didec - alternant-los normauments s'apareish mès d'un vèrb eth çò de madeish temps er ua madeisha oracion.Exemple: Anè tara tua casa tà prumèra ora e me hec tocar ara pòrta hasta qu'aixigué/atau (DETH VÈRB GÉSSER-GÉSSER)
Valencian castellonenc (Castelló dera Plana)
Un home només tenie dos filltx. El més tjove li va dir a sun pare: "Ia's hora que sigue'l meu propi amo i que tingue dinés: és precís que me'n vatge a vore món. Partisque la vostra herència i done'm lo que me toque". "Ai, fill meu", li va dir sun pare, "com vulgues, eres roín i hu penaràs". I en acaván va uvrir un caisó [calais], va dividir to lo que tenie i li'n va donar dus partx. Uns dies después, el fill roïn se'n va 'nar [anar] del poble mol contén i sense dir adéu a ningú. Va travessar moltes terres ermes, mols boscs i mol(s) rius, i va 'rivar [arrivar] a una gran ciutat on es va gastar tots [totj] els dinés.
Chigy
Chigy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Dialèctes deth catalan
Catalan centrau (Barcelona)
Un homa numés tania dos fills. Al mé(s) joba ba di'l seu para: "Ia (é)s hora ca sigui'l meu propi amu ca tingui cèntims; ma n'he [me n'haig] d'anà a beura món. Partiu la bostra harència i duneu-ma al ca'm toqui". "Ai, fill meu", ba dí'l para, "com bulguis; ets un dulén i Déu at castigarà". I dasprés ba ubrí un cala(i)x, ba partí la seba harència i ba fer-na [ba fe-ne, en ba fé] dugues parts. Al cap d'un(s) quant(s) [cont(s)] dias, al dulén sa'n ba 'ná dal pobbla mol tibat i sensa dí adéu ana (a) ningú. Ba trabassá molta terra erma, mol(s) boscus i mol(s) rius, i ba (a)rribá a una gran ciutat on [ont, onta, abon] ba gastà tots als [tot al] cèntims.
Creissençac e Pissòt
Creissensac e Pissòt o pusleu Creissençac e Pissòt (de Crescentius), en francés es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Dialèctes deth catalan
Català salat (Empordan)
Un homa numés tania dos fils al [as] més joba ba dil'li'(a)l [li va di]: jès hora ca sigui'l[sigui's] meu propi amu i ca tingui cèntims: me n'he [me n'haig] d'anà beura món. Partexi la seua'réncia (seua'rència) i me'n dongui (dongui-me'n) lu ca ma (el cam) toqui. Ai fill meu, ba dil'li'l para, com vulguis; ets un dulén i Déu ta castigarà. I dasprés va ubrí un cala(i)x i ba partí la seua'réncia (seua'rència) i na va fé [va fen'ne] dugues parts. Al cap d'uns cons dias al dulen va nas'sen [s'an va ana] del popla mol tibat i sensa dil'li adéu a ningú. Ba trabassá molta terr'erma mols de boscus i mols de rius, i ba'rribà'nuna gran ciutat anunta (unta) se va gasta tots el cèntims
Creissençac e Pissòt
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Chigy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Creissençac e Pissòt
Creissençac
Las fòrmas ancianas son Creychensa, en 1203, Creyschensacum, latinizacion dau segle XIII. La prononciacion es [krejʂɛ̃n’ʂa]. Creissençac ven d'un nom latin Crescentius, emb lo sufixe -acum,, , latinizacion dau sufixe gallic -ācon. Creissençac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mestre Crescentius.
Chigy
Nòtas
<references group=N/>
Premiera Guèrra Sinojaponesa
La Premiera Guèrra Sinojaponesa (tanben dicha Guèrra de Jiawu, Guèrra Japon-Qing ò Guèrra Qing-Japon ) es una guèrra que se debanèt dau 1 d'aost de 1894 au 17 d'abriu de 1895. Opausèt China e Japon a prepaus dau contraròtle de Corèa. S'acabèt per una victòria nipona que permetèt a Tòquio d'annexar tota la region cobejada.
Creissençac e Pissòt
Pissòt
Las fòrmas ancianas son Pihsot, en 1247, Pischol, en 1382. La prononciacion es [pi’ʂɔ]. Pissòt ven siá d'un nom latin d'òme Pincius, emb un sufixe, o d'un derivat dau verbe occitan pissar, dau verbe dau latin vulgar *pissiare, motivat per una font (mas segon Tanet e Hordé aqueu tipe de formacion existís nonmàs en país d'oïl),.
Premiera Guèrra Sinojaponesa
Causas
La guèrra es liada a un antagonisme ancian entre lei dos belligerants en causa de sa posicion estrategica tant per lei Chinés que per lei Japonés. Ansin, una tiera de conflictes saunós leis avián ja opausat dins la peninsula a la fin dau sègle XVI. Avián permés a China de vassalizar Corèa e d'i establir son influéncia. Pasmens, dins lo corrent deis ans 1860-1870, la Restauracion Meiji entraïnèt l'adopcion de la sciéncia e de la pensada occidentala en Japon. En particular, l'archipèla s'industrializèt entraïnant l'aparicion d'un movement imperialista desirós d'estendre lo territòri nipon per contentar lei besonhs de matèrias premieras dau país ò, pus simplament, per de rasons de prestigi dins una Asia Orientala menaçada per l'arribada dei poissanças colonialas.
Aquel expansionisme japonés novèu suscitèt de tensions amb China tre 1870. Quatre ans pus tard, lei Japonés ataquèron Formosa mai foguèron decimats per lei malautiás e obligats de se retirar. Après aquela revirada, lei tensions se concentrèron en Corèa. En 1884, lei Japonés assaièron d'organizar un còp d'estat mai la reaccion dei Qing permetèt de restablir rapidament la senhoriá chinesa. Un an pus tard, per amaisar lei tensions, lei dos empèris signèron la convencion de Tientsin. Lo tèxte prevesiá l'enebiment de mandar de tropas dins la peninsula sensa informar prealablament l'autra partida.
Dins aquò, Japon esplechèt tornarmai de trèbols intèrnes per assaiar d'intervenir en Corèa en 1894. D'efiech, una rebellion necessitèt lo mandadís de tropas chinesas a la demanda dau govèrn corean. Pequin informèt Tòquio de la situacion mai lei Japonés aprofichèron lei dificultats chinesas per mandar un còrs expedicionari e negociar una evolucion de l'estatut de la peninsula. Maugrat una temptativa de mediacion britanica, lei soudats japonés intrèron dins Seol lo 23 de julhet de 1894. I installèron un govèrn projaponés que denoncièt lei tractats sinocoreans e autorizèt lei Japonés d'expulsar totei lei Chinés demorant en Corèa. En consequéncia, lo 1 d'aost, l'Empèri Qing declarèt la guèrra a l'Empèri de Japon.
Debanament
thumb|right|[[Pintura d'un naviri de guèrra japonés de 1885.]]
Lei combats comencèron tre lo 29 de julhet de 1894 amb de combats entre lei dos empèris dins la region de Seonghwan. Mens importanta que l'armada chinesa (240,000 òmes còntra 630,000), l'armada japonesa dispausava d'equipaments relativament modèrnes a respècte de son adversari. Esitèt donc pas de prendre l'iniciativa dei combats e lo 17 de setembre de 1894, una importanta flòta chinesa foguèt destrucha a la batalha de Yalu. Lei Chinés i perdiguèron cinc naviris e deguèron laissar lo contraròtle de la mar ai Japonés.
Lei combats terrèstres foguèron tanben a l'avantatge de Japon qu'avancèt pauc a pauc vèrs lo nòrd de la peninsula. Tre octòbre de 1894, sei tropas passèron lo riu Yalu e intrèron en Manchoria. Lo 21 de novembre, prenguèron Port-Arthur onte tuèron plusors miliers de presoniers e d'abitants dins un chaple que prefigura lei tuariás de la Segonda Guèrra Mondiala. Puei, ganhèron lei batalhas de Weihaiwei (20 de genier - 12 de febrier de 1895) dins la peninsula de Shandong e de Yingku (5 de març de 1895). Aquò li permetiá de menaçar lo nòrd de China e entraïnèt la fin de la guèrra amb la reconeissença de sa desfacha per leis autoritats chinesas.
Consequéncias
thumb|right|[[Pintura de la capitulacion chinesa de Weihaiwei.]]
Lo conflicte foguèt acabat amb la signatura dau tractat de Shimonoseki lo 17 d'abriu de 1895. Totalament batuda, China reconoguèt l'independéncia de Corèa que passèt en realitat sota contraròtle japonés. Abandonèt tanben ai venceires la peninsula de Liaodong, Formosa e leis Illas Pescadores. Acceptèt enfin de pagar d'indemnitats de guèrra de 740 milions de yuans e de durbir 7 pòrts ai marchands nipons. Dins aquò, après una intervencion russa, alemanda e francesa, Japon laissèt la peninsula de Liaodong ai Chinés en cambi d'una indemnitat suplementària de 450 milions de yuans.
En despiech d'aqueu sostèn diplomatic, l'eissida dau conflicte foguèt catastrofic per China. Pasmens, aquò entraïnèt una reaccion d'una partida de l'elèit dau país que comencèt de modernizar leis institucions e leis infrastructuras. Ansin, se China demorèt encara lòngtemps desavantatjada dins sei relacions amb lei poissanças imperialistas, capitèt pauc a pauc de desvolopar certanei sectors de son economia. Aquò li permetèt de gardar son independéncia.
Per Japon, lo bilanç de la guèrra èra largament positiu amb la constitucion d'un empèri coloniau que li permetèt d'èsser reconegut coma una poissança regionala de premiera importància en Asia. Pasmens, seis ambicions imperialas èran desenant dirèctament en contact amb aquelei de plusors estats europèus. En particular, de tensions importantas apareguèron amb Russia que menenèron a la guèrra de 1904-1905.
Cerusita
La cerusita es un minerau incolòr ò gris en preséncia d'inclusions de galena. A una duretat de 3,0-3,5 e a una densitat de 6,55. Es formada de carbonat de plomb (simbòl quimic : PbCO3) cristallizat segon un sistèma ortorombic de classa bipiramidala. Lei cristaus naturaus son prismatics ò bipiramidaus e pòdon agantar una longor importanta. Pòdon de còps presentar una simetria pseudoexagonala, formar d'agregats compactas ò fibrosas ò formar de concrecions estalagmiticas. Son esclat es adamantin.
La cerusita se troba coma mineraus segondaris dins lei zònas d'oxidacion dei jaciments de plomb. Pòu èsser associat ambé la galena, l'esfalerita, l'anglesita, la smithsonita ò la malaquita. Pòu èsser utilizada coma minerau de plomb.
Saint-Ouen (Loir e Char)
Saint-Ouen  es una comuna francesa administrada per lo departament de Loir e Char de la region dau Centre .
Geografia
Sant-Ouen a situat sul vessant nòrd del serral de la vallée del Loir a 2 km del centre de Vendôme. Sant-Ouen a installat sul marge drech del Loir. La Municipalitat de Sant-Ouen a traversat per la RN10, expedís a granda circulacion en connectant París e Bordeaux.
Saint-Ouen est située sur le versant nord du coteau de la vallée du Loir à 2 km du centre de Vendôme. Saint-Ouen est installée sur la rive droite du Loir. La Commune de Saint-Ouen est traversée par la RN10, route à grande circulation reliant Paris et Bordeaux.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dalmatoromanic
vinheta|esquèrra|Carta dels centres tradicionals del dalmatoromanic. Lo dalmatoromanic, o dalmata, es un grop de lengas romanicas desparegut dins la primièra mitat del sègle XX, parlada dins la region de Dalmàcia. Se caracterizava per una coexisténcia longa amb l'eslau (croat, tre abans lo s. XII sus l'illa de Velha ) e d’autras lengas romanicas (venecian, italian).
Laura Pausini
thumb|Laura Pausini Laura Pausini (Faenza, 16 de mai de 1974) es una cantautora italiana. Es demest las cantairas italianas mai famosas internacionalament. Venguèt celèbra en Itàlia en 1993 aprèp sa participacion al Festenal de Sant Rémol gràcias a la cançon La solitudine. Obtenguèt un Grammy Award l'8 de febrièr de 2006 pel melhor album de musica latina de l'annada amb Escucha (en espanhòl). Foguèt la primièra italiana que s'emportèt un Grammy. Segon la companhiá Warner Music Italia Laura Pausini a vendut mai de 45 milions de disques a nivèl mondial mentre que la Rai estima que las vendas son en realitat superioras a 75 milions.
Dalmatoromanic
La data oficiala de decès de la lenga (mòrt del "darrièr locutor" de velhòt, Tuone Udaina, lo 10 de junh de 1898) es dobtosa que sembla que se parlava encara la lenga dins las annadas 1920.
Dialèctes deth catalan
Malhorquin (Campos)
Un homo domés tenia dos fiis. Es mé(s) jove va dí (a) son pare: "Ia's hora que sigui's meu propi amo i que tengui dobbés; és necessari que me'n pugui (a)ná i veure món. Partiu es vostros béns i donau-me lo que me toqui." "Ai, fii meu", va dí son pare, "com vulguis; ets un dolent i seràs castigat". I llavò va ubrí un cala(i)x, va partí et seu(s) béns i en va fé dues pars. Un(s) dies después [as cap d'un(s) dies], es dolent se'n va (a)ná des pobble tot gojós i sense dí diós a ningú. Va travessá molts d'ermassos, molts de bots i molts de rius i va (a)rribá a una gran ciutat on va gastá tots es dobbés.
Laura Pausini
En 2006 foguèt guerdonada amb lo titol de Commendatore della Repubblica Italiana.
Biografia
Laura Pausini nasquèt en 1974 a Faenza, vila de la província de Ravena, mas cresquèt a Solarolo ont demoravan sos parents. Es la filha ainada d'un cantaire de pianobar, Fabrizio Pausini, e d'una regenta Gianna Ballardini. A una sòrre, Silvia, qu'es tres ans mai jove qu'ela.
Albums estrangièrs
🇪🇸 - Album en lenga espanhòla
20px - Album en lenga anglesa
Collaboracions
Totes los duos citats en sus son estats enregistrats sus CD o sus DVD. I a d'autres duos que Laura Pausini a pas enregistrat coma amb Phil Collins, Julio Iglesias, Gianni Morandi, Fiorello, Eros Ramazzotti, Biagio Antonacci, etc.
Canidae
La familha dels Canids compren de mamifèrs carnassièrs de las molaras nombrosas, de las arpas non retractilas coma los lops, los cans, los chacals o los rainals.
Dialèctes deth catalan
Eivissenc
Un home dumés tenia dos fiis. Es més jove va dí (a) sun pare: "Ia's hora que siga's meu propi amu i que tenga sous; és necessari que me'n puga 'ná i veure món. Partiu es vostrus béns i dunau-me lu que em toqui." "Ai, fii meu", va dí sun pare, "com vulguis; ets un dulen i seràs castigat". I llavò va ubrí un cala(i)x, va partí's seus béns i en va fé dos parts. Uns dies después [as cap d'uns dies], es dulen se'n va 'ná des pobble tot gujós i sense dí diós a ningú. Va travessá mols ermassos, mols boscos i mols rius i va 'rribá a una gran ciutat on va gastá tots es sous.
Canidae
Aquesta classificacion foguèt creada per Johann Fischer von Waldheim (1771-1853) en 1817.
Lista dels genres
D'autors nombroses suprimisson lo genre Alopex, contenent unicament rainal artic o isatis, Alopex lagopus (Linnaeus, 1758), e classan aquesta espècia demest los Vulpes.
Eucariòtas > Metazoaris > Cordats > Craniats > vertebrats > Euteleostòms > Mamifèrs > Euteriats > Carnivora > Fissipedia > Canidae
Dalmatoromanic
La variacion constatada entre lo velhòt, lo ragusan e las rèstas dins l’eslau dalmata a butat los linguistas a eliminar la possibilitat d’una lenga unenca e a propausar un grop novèl, sonat dalmatoromanic. En 1997, Žarko Muljačić propausèt de classificar lo dalmatoromanic mejan en tres lengas, lo iadertian (zadaroromanic), lo ragusan (o dubrovnicoromanic) e lo labeatian (o baroromanic). Sos estudis mai recents an mostrat qu’es pas possible de determinar exactament lo nombre de lengas de la familha.
Comparason
La taula que seguís es tirada de l’article de Wikipèdia en alemand.
Lobièras
Lobièras (Loubières en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [lu'βjɛɾos]. Las fòrmas ancianas son Luperia en 1241 (segon Paul Viteau), Luperias en 1284, Lobieras en 1385, 1390 e cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr), etc. Segon Dauzat, le nom de Lobièras ven del latin lupus « lop », ambe'l sufixe -aria, donc un sens global de « lòc trevat dels lops ». Segon Negre, citat per Patrici Pojada, Lobièras es le plural de l'occitan lobièra « tuta de lops »; segon Astor, citat per Patrici Pojada, l'occitan lobièra « tuta del lop » e le sens del toponime es « lòc trevat dels lops », opinion qu'es tanben la dels Féniés, citats per P. Pojada. Stéphane Gendron, tanben citat per Patrici Pojada, ajusta al sens donats pels precedents le d'equipatge de gosses dreçats per caçar les lops. Patrici Pojada obsèrva un consensus pels sens de « tuta de lops, lòc trevat dels lops », probablament al plural.
Benavarri
Benavarri (en occitan e en catalan, Benabarre en castelhan) es una comuna de la Franja de Ponent. Administrativament, es dins la província d'Òsca e la Comunautat Autonòma d'Aragon, dins l'estat espanhòl. Es tanben dins la comarca aragonesa de Ribagorça.
Lenga
La lenga locala es lo catalan, dialècte catalan nòrd-occidental, sos-dialècte ribagorçan. Fa donc partida de l'occitanoromanic.
Confederacion Francesa Democratica del Trabalh
La Confederacion Francesa Democratica del Trabalh (CFDT, oficialament en francés Confédération Française Démocratique du Travail) es una confederacion interprofessionala de sindicats francés de salariats.
Houplines
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Houplines En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
thumb|left|Houplines dans son canton et son arrondissement|180px.
Beranuy
Beranuy es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
NB. Cal descastelhanizar lo títol.
Longes
Longes en arpitan (Longes en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Lloms A situat al pè de las montanhas del Pilat, al sud-oèst del departament del Rhône.
Longes est située au pied des montagnes du Pilat, au sud-ouest du département du Rhône.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'implantacion d'un prieuré bénédictin seriá a l'origina de la creacion de Lloms. Lo vilatge de Lloms dintrarà de contunh en las possessions de l'ostal de Roussillon. Una legenda assòcia lo nom de Lloms, per en un autre luòc testificat dempuèi lo sègle, a aquel del centurion romain Longinus #que de la siá lança i auriá perforat lo flanc del Crist. Una autra tradicion fariá remontar lo nom de la municipalitat a Longus, terribla giganta e cap de la escorta de Jules César alavetz la batalha del Fautre. Lloms #Èsser a divèrsas recuperacions estrossejada per las guèrras de religion e per las epidèmias de peste del e. Fins a la Revolucion, Trèves #èsser una annèxa de la Parròquia de Lloms. Lo decrèt del 12 de novembre de 1793 instituant las municipalitats confirmarà la primauté de Lloms sus Trèves. Trèves Vendrà comuna a despart entièra a comptar del 24 d'octòbre de 1849.
L'implantation d'un prieuré bénédictin serait à l'origine de la création de Longes. Le village de Longes entrera ensuite dans les possessions de la maison de Roussillon. Une légende associe le nom de Longes, par ailleurs attesté dès le siècle, à celui du centurion romain Longinus qui de sa lance aurait percé le flanc du Christ. Une autre tradition ferait remonter le nom de la commune à Longus, terrible géant et chef de l’escorte de Jules César lors la bataille du Fautre. Longes fut à plusieurs reprises ravagée par les guerres de religion et par les épidémies de peste du et. Jusqu'à la Révolution, Trèves fut une annexe de la Paroisse de Longes. Le décret du 12 novembre 1793 instituant les communes confirmera la primauté de Longes sur Trèves. Trèves deviendra commune à part entière à compter du 24 octobre 1849.
Riorges
Riorges es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Crion
Crion es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Crion #Èsser lo banc de la una dels distincions de las comtes de Ficquelmont e del Saint-Empèri, la una de las mai grandas familhas de la anciana e illustra noblesa lorraine.
Crion fut le siège de l'une des seigneuries des comtes de Ficquelmont et du Saint-Empire, l'une des plus grandes familles de l'ancienne et illustre noblesse lorraine.
Azurita
L'azurita es un minerau de color azur viu qu'a una duretat de 3,5-4,0 e una densitat de 3,7-3,8. Es formada de carbonat idratat de coire (simbòl quimic : CuO3(CO3)2(OH)2) cristallizat segon un sistèma monoclinica de classa prismatica. Lei cristaus naturas an una forma prismatica lònga ò tabulara. Forma tanben d'agregats compacts. Son esclat es generalament veirenc, rarament adamantin.
L'azurita se troba coma minerau segondari dei zònas d'oxidacion dei jaciments de coire. Pòu èsser associada ambé leis autrei mineraus de coire (coire natiu, malaquita, cuprita... etc.), la limonita ò la calcita. Es utilizat coma minerau de coire, coma gemma de valor febla e coma objècte de decoracion.
Madonne-et-Lamerey
Geografia
La municipalitat a traversat per la Gitte, afluent del Madon. A format de caserius jouxtant Dompaire a l'èst.
La commune est traversée par la Gitte, affluent du Madon. Elle est formée de hameaux jouxtant Dompaire à l'est.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Madonne Èra antany çò cap de-luòc d'un ban compausat de Madonne, Lamerey, Naglaincourt, Craincourt e Chenimont. Aquel ban aperteniá al bailliage de Dompaire. Lo abbesse de Remiremont i exercissiá l'anautita, mièja e bassa justícia, #que partejava amb la madama sonrière e lo cancelièr de la siá glèisa. A l'esperital, la municipalitat dépendait de Laviéville - e uèi de Dompaire - perque li cal pas glèisa.
La municipalitat s'es constituida pauc après la Revolucion, jos la siá denominacion actuala.
Madonne était autrefois le chef-lieu d’un ban composé de Madonne, Lamerey, Naglaincourt, Craincourt et Chenimont. Ce ban appartenait au bailliage de Dompaire. L’abbesse de Remiremont y exerçait la haute, moyenne et basse justice, qu’elle partageait avec la dame sonrière et le chancelier de son église. Au spirituel, la commune dépendait de Laviéville - et aujourd’hui de Dompaire - car elle n’a pas d’église.
La commune s'est constituée peu après la Révolution, sous sa dénomination actuelle.
Khanat de Sibir
Un Khanat de Sibir èra un estat turc de Siberia Occidentala qu'existiguèt de 1428 a 1598. Eissit de l'afondrament dau Khanat de l'Òrda d'Aur, venguèt independent en 1450. Vèrs leis annadas 1550, deguèt faciar l'expansionisme rus e, après la revirada d'una temptativa d'establir de relacions pacificas, s'alièt ambé lo Khanat de Crimèa. Pasmens, aquò empachèt lei Rus d'organizar d'expedicions còntra Sibir. De 1582 a 1598, una tiera d'operacions complèxas entraïnèron la fin dau Khanat en despiech d'una lònga resisténcia.
Berbegal
Berbegal es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Virey-le-Grand
Virey-le-Grand es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Foulcrey
Foulcrey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Foulcrey Figura en l'istòria jos desparièrs noms : Foukereis, Folkeringa (1333), Folkeranges (1360), Volckringen (1563), de nòu Folkeringa, Foulcré (1607), Fulcray, Foucrey, Folkeram de contunh fin finala Foulcrey a. Pendent lo annexion, #prene lo nom de Folkringen (cossí indicat en la correspondéncia de las toponymies lorraines en franceses e n'alemand). Vilatge del comtat de Réchicourt. Parròquia dempuèi 1125.
Foulcrey figure dans l'histoire sous différents noms : Foukereis, Folkeringa (1333), Folkeranges (1360), Volckringen (1563), de nouveau Folkeringa, Foulcré (1607), Fulcray, Foucrey, Folkeram puis enfin Foulcrey au. Pendant l'annexion, elle prit le nom de Folkringen (comme indiqué dans la correspondance des toponymies lorraines en français et en allemand). Village du comté de Réchicourt. Paroisse dès 1125.
Wilfrid Laurier
Wilfrid Laurier (1841–1919) avocat e òme politic foguèt primièr ministre de Canadà entre 1896 e 1911. Sos aujòls èran sortits de Sent Claud, en Charanta occitana.
Fissipedia
Lo taxon dei fissipèds (Fissipedia) agropa lei animaus mamifèrs quadrupèds qu'an sei pè divisits en plusiors dets, coma lei cans e lei lops. Son nom li ven dau latin fissipes que significa forcut e pedis que significa pè. Aquel sota-òrdre bilogic acabèt per èstre considerat coma parafiletic e s'emplega pas mai dins lei classificacions actualas, que s'apuejan sus la filogenia. Aqueu taxon encuei obsolèt agropava lei espécias classificadas ara dins lei Carnivora, eu parier divisit en Caniformia (coma lei mostèlas, leis ors, lei cans, etc.), lei Feliformia mai tanben Anagalida (coma lei rosigaires) et lei primates.
Leis aucèus que sei dets èron pas acampats per una membrana son tanben sonats « fissipèds ».
L'autre grand taxon de mamifèrs èra aqueu dei Solipèds, tanben parafiletic, qu'agropava lei animaus que son pè es fach d'una bana contunha, coma lo chivau, l'ase, lo muèou ò la zèbra. Aqueu taxon venguèt puei lo deis Equidae.
Desconcentracion
La desconcentracion es una tecnicia administrativa que consistís en lo transferiment proprietat o l'exercici d'una competéncia atribuits normativament en pròpria dempuèi un organ administratiu cap un autre organ de la meteissa administracion publica ierarquicament dependent
La meteissa nòrma qu'atribuís la competéncia caldrà preveire las exigéncia e condicions d'aquela desconcentracion e tanben la quita possibilitat de son exercici. La desconcentracion se realizarà totjorn entre organs ierarquicament depenents e dins lo sens descendent. Lo fach que se transferisca la titolaritat e pas unicament son exercici (coma es lo cas de la delegacion de competéncias) implica que l'organ que recep la competéncia l'exercís coma pròpria.
En vertut de la desconcentracion, una unitat organizatritz pòt realizar una o ambedoas de las accions seguentas. D'una costat, crear d'organs per los localizar fòra del sèti de l'organisme, sens que siá afectat l'unitat organizatitz. Aquò se nomena desconcentracion organica. D'un autre costat, delegar o reassignar d'atribucions dempuèi un organ que los concentra cap a un autre o d'autres organs de la meteissa unitat organitzativa. Aquò se nomena desconcentracion foncionala.
Rouxmesnil-Bouteilles
Rouxmesnil-Bouteilles es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Es desservie per la parca de Dièpa situada a 2 km.
Rouxmesnil-Bouteilles est située sur la rive gauche de l'Arques, à 3 km d'Arques-la-Bataille, à 3 km de Dieppe, à 7 km d'Offranville, à 15 km de Longueville-sur-Scie et à 17 km de Bacqueville-en-Caux.
Elle est desservie par la gare de Dieppe située à 2 km.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al, Richard Cœur de Leon, cedís la distincion de Botelhas, las tèrras e las salines, a Gautier de Coutances, archevêque de Roan.
Pendent la Segonda Guèrra mondiala, lo vilatge a patit divèrses bombardements ne.
Au, Richard Cœur de Lion, cède la seigneurie de Bouteilles, les terres et les salines, à Gautier de Coutances, archevêque de Rouen.
Durant la Seconde Guerre mondiale, le village a subi plusieurs bombardements en août.
Hermann Emil Fischer
Biografia
Fischer nasquèt a Euskirchen, a ras de Colonha, dins una familha amonedada; son paire èra entrepreneire. Aprèp d'èsser diplomat decidiguèt d'estudiar las sciéncias naturalas, pr'aquò son paire l'incitèt a trabalhar dins los afars de la familha fins que s'avigèsse que son filh aviá pas sa plaça dins aquesta via. Fischer partiguèt puèi a l'Universitat de Bonn en 1872, mas s'encaminèt en 1872 cap a l'Universitat d'Estrasborg. Ailà i obtenguèt lo doctorat en 1874 amb d'estudis sus la ftaleïna e se ganhèt una plaça a l'universitat.
Recèrca scientifica
Pendent lo sieu sojorn a Verona descobriguèt, amb lo mètge Joseph von Mering, lo veronal o barbital, lo primièr somnifèr del grop dels barbiturics.
Dins sas recèrcas demostrèt que las proteïnas son compausadas per de cadenas d'aminoacids e que l'accion dels enzims es especifica, en efectuant l'idrolisi de las proteïnas complèxas en aminoacids. Son trabalh a l'entorn dels glucids determinèt l'estructura moleculara de la glucòsa e la fructòsa. Aital meteis foguèt lo primièr quimista que sometèt la formula de derivats de la purina, coma per exemple l'acid uric, e la cafeïna. En 1902 li foguèt concedit lo Prèmi Nobel de Quimia Pels sieus estudis de sintèsi del grop de las purinas.
Establiguèt un ligam entre la biologia, la quimia organica e l'estereoquimia. Lo sieu nom fa partida de desparièrs procèsses quimics, coma la projeccion de Fischer, la sintèsi dels pèptids de Fischer e la reduccion de Fischer entre d'autras. Las medalhas autrejadas per la Societat Alemanda de Quimia pòrtan son nom.
Canton de Senon
Lo canton de Senon es una division administrativa e electorala francesa de Guiana, venguda en 2015 simpla circonscripcion electorala, situada dens l'arrondiment de Bordèu, lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Lo conservèren en 2015 en cambiant sa composicion : lo canton pèrd 4 de las 5 comunas, 3, Artigas de Bordèu, Montuçan e Ivrac, van dens lo canton de Larmont, l'auta, Baishac e Calhau, va dens lo canton de la Peninsula (burèu centralizator Ambarés e La Grava). Lo canton novèth recep 2 comunas dau canton de Floirac, suprimit, Boliac e Floirac. La lenga autoctòna es l'occitan gascon bordalés.
Vignieu
Nom desconegut en arpitan (Vignieu en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Canton de Senon
'''N.B. Una partida de las informacions de l'infobox (n° INSEE, superficia, populacion, densitat, mapa) correspon au canton ancian de Senon.
Vignieu
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canton de Senon
Composicion dempui 2015
280px|thumb|right|Lo canton novèth de Senon, dempui 2015
Le Transloy
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Canton de Senon
Istòria
Pr'amor de la creishença demografica periurbana, trocegèren lo canton de Carbon Blanc en creant lo canton de Senon en 1973 (pui, a partir d'aqueth canton, lo de Floirac en 1982) e tanben lo canton de Larmont en 1982. Lo canton de Senon cambièt donc dus còps de perimètre, en 1982 e en 2015.
Le Transloy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sendèts (Gironda)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Sentedz (castrum de ~), en occitan, en 1276, Sentes (par. de ~), en 1289. La prononciacion locala es [sen'dɛts]. Dauzat e Rostaing, atau com Negre e Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'explican l'origina deu nom per un derivat de semita (qu'a donat en gascon senda, « viòt, caminòt »), dab lo sufixe -ellum > -èth (sufixe -et per Negre, çò que conven pas) e lo plurau. Un nom femenin dab un sufixe masculin es pas impossible,. Miquèu Grosclaude, per Sendèts (Bearn) refusa aquera explicacion, per duas rasons : purmèrament, ua rason de grafia bearnesa medievala e, segondament, perqué lo nom es pas pro discriminant (permet pas d'identificar un lòc) : de sendas, caminòts o viòts, n'i a pertot. Sendèts (Bearn seré basat mèilèu sus un nom aquitanic o basque de persona, *Sende, que se tròba tanben a Sendòs, dab lo sufixe bascoaquitanic -tz . Bénédicte Boyrie-Fénié coneishèva l'explica de Miquèu Grosclaude e, se l'a pas utilizada, es benlèu perqué -nd- se muda en -n- en gascon.
Pluduno
Pludunoù en breton ( Pluduno en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Pluduno est une commune située entre Dinan et Lamballe. Elle se situe à 3 km de Plancoët.
Archipèla dau Prince Edoard
L’Archipèla dau Prince Edoard (var. Archipèla del Prince Edoard) es un ensemble de doas illas principalas situadas a 1,730 km au sud-èst de Sud-Africa. Possession sud-africana, assostan una estacion de recèrca que pòu acuelhir fins a 50 personas.
Geografia
L'archipèla dau Prince Edoard es la partida emergida d'un important volcan bloquier, totjorn actiu, situat au bèu mitan de l'Ocean Indian. La cima pus auta de l'estructura es lo President Swart Peak (1,232 m). Lo clima es de tipe tondra amb de temperaturas mejanas situadas entre 5 e 8 °C durant tota l'annada. Lei vents, fregs e violents, e la nèu son frequents.
La vegetacion es pauc desvolopada e es principalament compausada de liquèns e de mofas. En revènge, leis aigas vesinas assostan un ecosistèma fòrça diversificat e leis illas son donc pobladas per de colonias importants d'aucèus e de mamifèrs marins. Pasmens, aquelei colonias son menaçadas per d'espècias invasivas (gat, rata...). Dins lo corrent deis ans 2010, un programa especiau permetèt l'exterminacion dei populacions de gats mai aquò a favorizat lo desvolopament dei ratas qu'atacan, en l'abséncia d'autrei fònts de manjar, lei nís d'aucèus.
Istòria
L'archipèla foguèt vist en 1663 per lo navegaire olandés Barend Barendszoon Lam mai lei coordenadas foguèron pas corrèctament enregistradas. En consequéncia, foguèt impossible de tornar trobar leis illas. En genier de 1772, la fregata de Marc-Joseph Marion du Fresne tornèt donc descubrir l'archipèla (1724-1772). Puei, un grop de caçaires de fòcas francés i desbarquèt en 1799. Durant lo sègle XIX, lei doas illas foguèron donc utilizadas coma escala ò zòna de caça per divèrseis expedicions europèas mai la navegacion i èra perilhosa. En 1908, lei Britanics annexèron leis illas que passèron sota contraròtle sud-african en 1947-1948. Lo govèrn sud-africa i construguèt una estacion de recèrca.
Bielsa
Bielsa es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Abisoye Ajayi-Akinfolarin
Primièras annadas e educacion
Abisoye nasquèt a Akure, la capitala de l'estat d'Ondo, en Nigèria. Estudièt a l'Institut Nigerian d'Informacion Tecnologica (NIIT) e mai tard a l'Universitat de Lagos, qu'i obtenguèt un diplòma en administracion d'entrepresas.
Carrièra professionala
Ajayi-Akinfolarin comencèt la carrièra professionala en trabalhant per E. D. P Audit and Security Associates pendent sèt ans, en començant coma estagiària fins al nivèl de consultora associada. En trabalhant dins la tecnologia, Ajayi-Akinfolarin descobriguèt la discriminacion de genre. Una enquèsta estatala realizada en Nigèria en 2013, mostrèt que mens de 8% de las plaças professionalas de gestion o tecnologicas son en mans de femnas nigerianas. Per ajudar a redusir aquela discriminacion e encoratjar mai de femnas, Ajayi-Akinfolarin creèt una organizacion sens tòca lucrativa.
Richard Kuhn
Richard Johann Kuhn (n. en 1900, m. en 1967) foguèt un quimista austrian-alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1938.
Gueorgui Júkov
Gueorgui Konstantinovich Júkov (en rus: Георгий Константинович Жуков; 1 de decembre de 1896 - 18 de junh de 1974) èra un militar sovietic, Manescau de l'Union Sovietica, qu'aguèt un ròtle major dins la victòria deis Aliats còntra l'Alemanha Nazia. En particular, dirigiguèt leis operacions de l'Armada Roja pendent lei batalhas victoriosas de Khalkhin Gol, de Leningrad, de Moscòu, de Stalingrad, de Kursk, de l'Operacion Bagration e de Berlin. Es l'oficièr pus decorat de l'istòria militara sovietica.
Après la guèrra, conoguèt un periòde de desgràcia fins a la mòrt de Stalin. Puei, en 1955, venguèt ministre de la Defensa e participèt a la mesa en plaça de la politica de Destenduda entre lei dos blòts. En junh de 1957, ajudèt d'un biais decisiu Nikita Khrushchov dins la lucha de poder còntra leis autrei caps sovietics. Pasmens, sa poissança au sen de l'institucion militara esfraiava tant seis aliats que seis adversaris. Ansin, quand agantèt lo temps de la retirada en octòbre de 1957, foguèt obligat de se retirar sota la pression deis autoritats. Pasmens, demorèt una personalitat importanta de l'Union Sovietica fins a sa mòrt en 1974.
Après lo conflicte e sa mòrt, unei monuments foguèron bastits en son onor. Pasmens, la màger part foguèt destrucha dins leis ans 1990 après l'afondrament de l'Union Sovietica. De mai, en 1974, un vilatge de sa region natala foguèt dich en son onor e, en 1975, foguèt lo torn d'un asteroïde. En 1996, Russia creèt una decoracion militara dicha Òrdre de Júkov qu'es principalament destinada a guierdonar leis accions de comandament de remarca.
Nino Manfredi
Nino Manfredi (nascut en 1921, m.2004) foguèt un important actor italian de cinèma del sègle XX.
Lo Bròc (Aups Maritims)
Lo Bròc (Le Broc en francés) es una comuna occitana de Provença.
Es administrada per lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
Lo territòri de la comuna dau Bròc es adorsat a la linha Sud oèst/ Nòrd èst dau massís dei Bauç, a l'extremitat dei plans de Provença e au jonhent de Var e d'Esteron.
Lo vilatge vièlh, d'una granda valor arquitecturala, recampat a l'entorn de placetas e d'andronas, es quilhat sus un esperon rocassut, element fòrt dau païsatge. Un ensems d'òrts pichons e d'aboscaments dona au Bròc sa qualitat païsatgièra. Lo territòri communau es constituit de quatre entitats :
Istòria
Un abitat fortificat nomenat Lo Bròc es mencionat tre la primièra mitat dau sègle XIII. Comportava un castèu qu'èra situat sus un ròc, a la broa orientala de l'aglomeracion, ont se veson encara qualques traças.
Lo castèu dau Bròc sembla èsser estat implantat en un territòri pus ancian, nomenat Oliva, e que lo centre fortificat es pas estat encara localizat. La primièra glèisa parroquiala d'Oliva, dedicada a Sant Pèire, es venguda la capèla de Sant Miquèu, que las roïnas demòran, en contrabas dau vilatge dau Bròc.
Dempuèi l'Edat Mejana un vilatge s'es desvolopat au sud dau castèu ; es çò que nos indica la glèisa de Santa Maria-Magdalena, bastida sul pas qu'es mencionat, indirectament, en 1312. Aqueu movement contunha pendent l'epòca modèrna vèrs l'oèst e lo nòrd-oèst.
En 1841 annèxa la comuna de Dos Fraires, un autre abitat fortificat. Es mencionat al mièg del sègle XIII. Ne'n demòra pas que de las roïnas sul som situat au nòrd de la capèla de Santa Margarita (de còps que i a nomenat per error Castèu de Fogassièra). Foguèt abandonat au sègle XV.
Bandièra blanca
thumb|right|Una bandièra blanca. La bandièra blanca es un signe internacional de patz, de trèva, de reddicion d'un belligerant.
Aquesta bandièra es tipicament emplegat en periòde de guèrra ; los soldats portant o agitant una bandièra blanca devon pas èsser atacats. Indica a totes qu'un negociator s'aprocha desarma o a l'intencion de se rendre.
Òm atend d'una persona portant la bandièra blanca de restar neutra e s'engatja pas dins d'actes guerrièrs.
La bandièra blanca es reconegut per la convencion de L'Aia dempuèi 1899.
Guemzek
Localisacion e dialèctes
Lo guemzek es parlat dins lo departament de Mayo-Sava, qu'es restacat a la region de l'Extrèm-Nòrd. La lenga es sovent vista coma un dels tres dialèctes del zulgo amb lo zulgo (zǝ̀lgwā) e lo mineo (mīnéw). Pr'aquò l''intercompreneson entre lo guemzek, d'un costat, e lo zulgo e lo mineo, de l'autre costat es mens aisida qu'entre lo zulgo e lo mineo.
Nicosia
Nicosia (en grèc: Λευκωσία, Lefkosia; en turc: Lefkoşa) es la ciutat mai poplada e la capitala de Chipre. Sa populacion èra estimada a 206,200 abitants, en 2015.
Dempuei 1974, la capitala es dividida en doas fraccions separadas per una delimitacion militara anomenada "linha verda": aquella meridionala es la capitala de jure e de facto de la Republica de Chipre; aquella septentrionala es la capitala de facto de la Republica de Chipre del Nòrd.
John Napier Turner
John Napier Wyndham Turner (n. 1929 – m. 2020) avocat e òme politic foguèt primièr ministre de Canadà entre lo 30 de junh e lo 17 de setembre de 1984.
Joana Ièra d'Espanha
right|thumb|290px|Felip lo bèl e Joana I d'Espanha
Joana I, dicha Joana la Fòla (Juana la Loca), foguèt reina de Castelha (1504–1555), e reina d'Aragon (1516–1555), unissent definitivament jos un meteis scèptre totas las Espanhas a partir del 25 de genièr de 1516. Eissida de la dinastia de Trastamara, Joana èra lo tresen enfant dels Reis Catolics, Ferrand II d'Aragon (1452-1516) e Isabèl I de Castelha (1451-1504).
Astronotinae
Los Astronotinae  Heckel, 1840 son de Ciclids d'America del Sud. Tres genres e sièis espècias son descriches.
Genres
Astronotini Fernandez-Yepez, 1951 Chaetobranchini Fernandez-Yepez, 1951
Binéfar
Binéfar es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Theria
Los terians (Theria), sosclassa de la classa dels mamifèrs, son d'animals que pòrtan lors pichons durant lor desvolopament, es a dire que pondon pas d'uòus. S'opausan als prototerians coma l'ornitorinc.
Aqueste grop se subdivisís en doas infraclassas :
Vejatz tanben
Una presentacion pus larga de la classificacion dins l'article mamifèr.