cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tazilly
Istòria
En 1855, una part del territòri de Tazilly ven la municipalitat de Fléty
À l'époque gallo-romaine, Tazilly est situé sur le parcours de la voie romaine reliant Autun à Decize.
À l'époque moderne, les terres de Tazilly dépendent principalement des seigneurs de Ternant.
En 1855, une partie du territoire de Tazilly devient la commune de Fléty
Thaix
Thaix es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dallon
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
La municipalitat a situat suls marges de la Soma e las siás marais, e del canal de Sant-Quentin.
La commune est située sur les rives de la Somme et ses marais, et du canal de Saint-Quentin.
Bert Sakmann
Bert Sakmann (n. en 1942) es un fisiologista alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1991.
Dallon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Ancian nom Daloniae, mencionat l'an 1035
Ancien nom Daloniae, mentionné en 1035
Torcy-le-Petit (Auba)
Torcy-le-Petit  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Auba de la region de Champanha-Ardena.
Hem (Nòrd)
Geografia
thumb|left|Avèm en lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
Girgòls
Girgòls  (Girgols en francés) z-es 'na comuna auvernhata d'Occitània, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Torcy-le-Petit (Auba)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Hem (Nòrd)
Geografia
thumb|left|Hem dans son canton et son arrondissement|180px==Istòria==
Girgòls
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Hem (Nòrd)
Geografia
Avèm compte entre los bourgades los mai ancianas del Nòrd de la França. La paraula Ham a preses la forma Avèm al cors del, significa "lo sojorn" e compòrta l'idèa de qualques ostals, de larèrs, reagrupats en caseriu.
Girgòls
Administracion
vinheta|centre|Ostal de comuna de Girgòls.
Hem (Nòrd)
Geografia
Avèm, territòri de 965 ectaras, compta mens de 5000 abitants al començament del. En principi essencialament agricòla amb las siás polidas planas dels Anautits-Camps, Longchamp, Beaumont e del Civron, la municipalitat es al apogée de la siá prospérité industriala en 1900 tot en conservant 41 cultivateurs.
Girgòls
Nòtas
<references group="N"/>
Hem (Nòrd)
Geografia
Es après la Segonda Guèrra mondiala que la vila comencèt lo sieu procès de creissement démographique. N'efièch, en vint ans, Avèm vegèt la siá populacion quadrupler. Nuclèu de basa de la municipalitat, lo centre ancian va alavetz plan se trobar rapidament en marge del territòri, los lotjaments de la vila nòva se concentrèron en lo sector nòrd e reagrupar près de 50 % de la populacion. Aqueles lotjaments representan 72 % de las abitacions de la municipalitat mas ocupan pas que 15 % de la superficie del territòri.
Desgraciadament, Los trabalhs proporcionats per las entrepresas e comèrcis divèrses de la vila an pas pas seguit lo sieu creissement rapid. En 1975, solament 2 200 trabalhs an ofrit sul territòri de la municipalitat a una populacion activa fòrta de 7 890 salariats (#que près de la mitat ne son d'obrièrs). A partir del mièg dels ans 1970, amb la désindustrialisation, la populacion de la municipalitat graua una décrue leugièra mas regular.
Ròcalaura (Roergue)
Ròcalaura (Roquelaure en francés) es una anciana comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Es ara incorporada a la comuna de Las Sots.
Hem (Nòrd)
Geografia
Hem compte parmi les bourgades les plus anciennes du Nord de la France. Le mot Ham a pris la forme Hem au cours du, signifie "la demeure" et comporte l'idée de quelques maisons, de foyers, regroupés en hameau.
Ròcalaura (Roergue)
Geografia
Ròcalaura es sus un morre al cap d'una serròta.
Günter Blobel
Günter Blobel (n. en 1936) es un biologista, oncologista e professor universitari nòrd-american, d'origina alemanda, premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 1999.
Hem (Nòrd)
Geografia
À partir de 1672, l'industrie textile domine la vie économique du village.
Ròcalaura (Roergue)
Istòria
Lo castèl, que data al mens del sègle XIe siècle, retocat mai d'un còp, siaguèt la residéncia de la familha de Ròcalaura. Aquela familha se fondèt a la de Bessuèjols en 1592. A la revolution, lo castèl siaguèt vendut per l'Estat. Abandonat, serviguèt de peirièira. Finiguèt que s'engrunèt dins las annadas 1950. Dempuèi 1966, es restaurat per son proprietari.
Hem (Nòrd)
Geografia
À cette époque, les usines étaient florissantes : 7 teintureries, 2 fabriques de tapis, 5 brasseries, 1 distillerie, 1 fabrique d'arcs, 1 fabrique de tuiles, 1 fabrique de sabots et une autre de bouteilles, 1 meunerie, 1 briqueterie et 2 tonnelleries composaient alors son patrimoine industriel. Autour de ces 23 établissements on avait construit, en bandes, en cours ou en impasses, les maisons dites « maisons d'ouvriers » qui composent une partie du patrimoine architectural.
Günter Blobel
Biografia
Nasquèt lo 21 de mai de 1936 dins la vila de Waltersdorf, situada dins aqueles moments a Alemanha mas qu'uèi jorn fa partida de la Silèsia polonesa e recep lo nom de Niegosławice. Estudièt medecina a l'Universitat de Tübingen, ont se graduèt lo 1960, e realizèt posteriorament lo sieu doctorat l'an 1967 a la Universitat de Wisconsin-Madison, ont s'especializèt en oncologia. A desvolopat tota la siá de recèrca e ensenhaira a l'Universitat Rockefeller de Nòva York, ont trabalha al laboratòri de biologia cellular. L'an 1987 atenguèt la nacionalitat nòrd-americana.
Recèrca scientifica
Pendent la decènni del 1970 s'interessèt per las proteïnas e atenguèt descobrir qu'aquelas an de senhals intrínsecs que governan lo sieu transpòrt e situacion en la cellula, e qu'el nomenèt ipotèsi del senhal. Per aqueles trabalhs l'an 1999 foguèt premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina.
Hem (Nòrd)
Geografia
C'est après la Seconde Guerre mondiale que la ville va commencer son processus de croissance démographique. En effet, en vingt ans, Hem va voir sa population quadrupler. Noyau de base de la commune, le centre ancien va alors bien vite se retrouver en marge du territoire, les logements de la ville nouvelle vont se concentrer sur le secteur nord et regrouper près de 50 % de la population. Ces logements représentent 72 % des habitations de la commune mais n'occupent que 15 % de la superficie du territoire.
Malheureusement, les emplois fournis par les entreprises et commerces divers de la ville n'ont pas suivi sa croissance rapide. En 1975, seulement 2 200 emplois sont offerts sur le territoire de la commune à une population active forte de 7 890 salariés (dont près de la moitié sont ouvriers). À partir du milieu des années 1970, avec la désindustrialisation, la population de la commune enregistre une décrue légère mais régulière.
Sant Estève de Fontbelon
Sant Estève de Fontbelon (Saint-Étienne-de-Fontbellon en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Toponimia
La prononciacion d'un informator de Prunet (9 km en linha dreita) es [sentes'tiejne].
Chamouilley
Chamouilley es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Geografia
Village du nord du département de la Haute-Marne à moins de 10 km au sud-est de Saint-Dizier.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Los abitants de Chamouilley son los Camoléusiens.
Capsiuts
Capsiuts (Captieux en francés) qu'es ua comuna gascona de Vasadés administrada peu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Rius
L'arriu de l'Artigaut e la Guanèira son los dus arrius de la comuna.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Capseubs, en occitan, en 1255, Capseus (par. Sancti Martini de ~), en occitan peu nom, shens data, Capseus (de ~), en occitan, shens data, Capseus (parrochia de ~), en occitan peu nom, en 1273, Capseus (de ~), en occitan, en 1279, Capsius, en occitan, en 1307-1317, Capseus (capellanus de ~), en occitan peu nom, en 1369-1370, Capsius (datum apud ~), en occitan peu nom, en 1227 (citat per Pèir de Marca), Cappitissilvarum (rector de ~), en latin, en 1533-1537. Meilèu que de caput silvarum, Capsiuts ven probablament de *caput silvosu(m), dab lo medish sens de « cap de bòsc, limit de l'abosquiment ». L'evolucion seré *caput silvosu > *cabo sílb(o)so (reculament de l'accent que causa la sincòpa de la segonda sillaba de sílb(o)so, plaçada donc après l'accent) > *cabsilbs > *cabseubs > [kap'siwts] (assordiment deu prumèir b, dissimilacion deu segond que se muda en -t- e barradura en -i- de -e-). La prononciacion actuala es [kap'siw(t)s] (-t- fragile).
Originas e Atge Mièi
L'origina deu borg remonta au mens a l'epòca gallò-romana. Disen d'alhons qu'estèt devastat per Crassus, lòctenent de Cesar. A l'Atge Mièi, la parròpia de Capsiuts es una possession deus vicomtes de Biarn. Lo castèth es confiscat preu rèi d'Anglatèrra quòra Gaston VII refusa de li rénder aumatge, entre 1274 e 1277. Capsiuts es lavetz una vila barralhada, dont los vestigis de las murralhas son encara visibles au XIX° siègle. En 1273, Pèir de Cabanas e Guilhèm de Lugaròssa, de Capsiuts, son tenguts au dever d'estatge decap a son senhor, probable Gaston de Biarn, qu'a d'aquera epòca avè drets senhoriaus en aqueste lòc. En 1299, Guichard de Marciac, comandant l'armada de Guiana per Philippe le Bel, empara lo castèth de Capsiuts contra los Anglés. En 1425, Isabèu, comtessa de Foish, conclutz una trèva dab Jean de Radcliff, senescau de Guiana, en vertut de la quala los Anglés poiràn anar e vir dens sa tèrra de Capsiuts, shens que los abitants n'augin nada crenta. En 1621, pendent la guèrra contra los protestants, acossan los rebèles que corren capvath las Lanas, entre auts aqueths de la garnison de Capsiuts.
Epòca modèrna e Revolucion
En 1660, Loís XIV èra en vesita a Capsius quan la tèrra se botè a tremolar. Una segonda personalitat reiala ho recebuda per la parròpia : la Daufina de França, en 1745.
Edat Contemporanèa
En 1817, Capsiuts fusionè dab Escaudas, qui tornè vir comuna en 1836. Mentretant, la comuna s'aperava Captieux-et-Escaudes, donc en occitan Capsiuts e Escaudas.
Lòcs e monuments
L'ostau de vila, datent de 1870, es d'estile neoclassic.
A l'emplaçament deu castèth de Capsiuts, destruisut au XVII° siègle, estut bastida ua teulèira, adara desafectada. Los horns son bastits en aliòs.
L'anciana usina a gema damorè en activitat de 1928 a 1968.
Hont Senta Germana.
Castilhon e Capitorlan
Castilhon e Capitorlan Castilhon de la Batèla  dempuèi 1953) es una  en francés (Castillon la bataille) comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Las comunas de Castilhon e Capitorlan son reünidas lo 1èr de vendemiaire de l'an XII (24 de setembre de 1803) e prenom lo nom de Castillon-et-Capitourlan. Castillon-sur-Dordogne èra tanben utilizat. Lo 5 de decémer de 1953, a l'escasença deus 500 ans de la batalha, lo nom oficiau francés es cambiat en Castillon-la-Bataille (Castilhon de la Batalha).
Beauvoir-Wavans
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Villers-au-Flos
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Beauvoir-Wavans
Geografia
Pichon pòble, traversat pel fleuve Authie.
Villers-au-Flos
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Beauvoir-Wavans
Geografia
Petit village, traversé par le fleuve Authie.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Villers-au-Flos
Comunas vesinas
{{Image label|x= 5.8 {{Image label|x=0.759965110999|y=0.534009312838|scale=400|text=6px|Comuna amb 243 abitants (2000){{mida|80%|Barastre (2,1km)}}}} {{Image label|x=0.743473520496|y=0.41111834512|scale=400|text=6px|Comuna amb 197 abitants (2000){{mida|80%|Haplincourt (2,1km)}}}} {{Image label|x=0.370191112249|y=0.25353767007|scale=400|text=6px|Comuna amb 79 abitants (2000){{mida|80%|Bancourt (2,5km)}}}} {{Image label|x=0.388629742196|y=0.805919629946|scale=400|text=6px|Comuna amb 424 abitants (2000){{mida|80%|Le Transloy (2,8km)}}}} {{Image label|x=0.729869206433|y=0.775255706285|scale=400|text=6px|Comuna amb 289 abitants (2000){{mida|80%|Rocquigny (2,9km)}}}} {{Image label|x=0.529107806001|y=0.111903280983|scale=400|text=6px|Comuna amb 312 abitants (2000){{mida|80%|Frémicourt (3,4km)}}}}
Beauvoir-Wavans
Comunas vesinas
{{Image label|x= 9.49 {{Image label|x=0.54055791095|y=0.882902114667|scale=400|text=6px|Comuna amb 27 abitants (2000){{mida|80%|Saint-Acheul (3,2km)}}}} {{Image label|x=0.882507345802|y=0.722520477689|scale=400|text=6px|Comuna amb 208 abitants (2000){{mida|80%|Frohen-sur-Authie (3,6km)}}}} {{Image label|x=0.195721216524|y=0.803848476489|scale=400|text=6px|Comuna amb 176 abitants (2000){{mida|80%|Maizicourt (3,8km)}}}} {{Image label|x=0.0987672680527|y=0.349059455752|scale=400|text=12px|Comuna amb 2956 abitants (2000){{mida|80%|Auxi-le-Château (3,8km)}}}} {{Image label|x=0.951137837737|y=0.376255608481|scale=400|text=6px|Comuna amb 270 abitants (2000){{mida|80%|Villers-l'Hôpital (3,9km)}}}}
Villers-au-Flos
Comunas vesinas
{{clear|left}}
Beauvoir-Wavans
Comunas vesinas
{{clear|left}}
Istòria
Aquel vilatge es nascut de l'union de doas comunas l'an 1974. Beauvoir-Riu, #que se trobava fins alavetz en la Soma e de Wavans sus Authie #que lududes aperteniá al Passatge-de-Calava.
Lo archiviste départemental del Passatge-de-Calava soslinhava al Prefècte en 1894 #qu'a portat a l'archiu amb l'acòrdi del cònsol de Auxi-lo-Castèl 3 cartons d'archiu del marais de Lannoy (datadas de 1699 a 1791), « #que lo pâturage n'èra contesté pels abitants de Mézicourt e de Wavans »
Ce village est né de l'union de deux communes en 1974. Beauvoir-Rivière, qui se trouvait jusqu'alors dans la Somme et de Wavans sur Authie qui lui appartenait au Pas-de-Calais.
L'archiviste départemental du Pas-de-Calais signalait au Préfet en 1894 qu'il a ramené aux archives avec l'accord du maire d'Auxi-le-Château 3 cartons d'archives du marais de Lannoy (datées de 1699 à 1791), « dont le pâturage était contesté par les habitants de Mézicourt et de Wavans »
Erwin Neher
Erwin Neher (n. en 1944) es un fisiologista alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1991.
Litteau
Litteau es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Litteau A situat a la lisière de la bòsc domaniale de Balleroy al limit entre los departaments de la Mange e del Calvados, a vint quilomètres de Bayeux e a quinze quilomètres de Sant-Lô.
Litteau est située à la lisière de la forêt domaniale de Balleroy à la limite entre les départements de la Manche et du Calvados, à vingt kilomètres de Bayeux et à quinze kilomètres de Saint-Lô.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Charles Nicolle
Charles Jules Henri Nicolle (1866-1936) foguèt un bacteriologista francés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1928.
Biografia
Nasquèt lo 21 de setembre de 1866 dins la vila de Roan, situada a la region francesa de la Nauta Normandia. Estudièt biologia a la Institut Pasteur de París, ont se graduèt lo 1893.
Moriguèt lo 28 de febrièr de 1936 dins la vila de Tunis, en aqueles moments protectorat francés mas qu'uèi jorn es la capitala de Tunisia.
Recèrca scientifica
Pendent lo sieu sojorn dins un espital de la siá vila natala participèt a l'elaboracion d'un serum contra la difteria. L'an 1903 assumiguèt la direccion de l'Institut Pasteur dins la vila de Tunis, e trabalhèt ailà en divèrsas malautiás infecciosas, coma lo tifus e la malària, en estudiant lo ròtle que desvolòpan qualques animals en la siá propagacion, en descobrint l'an 1909 que lo Phthiraptera es lo principal trasmeteire del tifus.
Saint-Just-Saint-Rambert
Idrografia
La comuna es traversaa pel pichon riu Bonson.
Landoveneg
Landoveneg en breton ( Saint-Domineuc en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Geografia
Sant Domineuc es una municipalitat situada a 25 minutas de Roazhon e a 20 minutas de St Malo.
Saint Domineuc est une commune situé à 25 minutes de Rennes et à 20 minutes de St Malo.
Beauvois
Beauvois es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bonson (Léger)
Bonson (Bonçon en arpitan e Bonson en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Idrografia
La comuna es traversaa pel pichon riu Bonson.
Le Bourget (Sèina Saint Denis)
Le Bourget es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Sant Danís e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Richecourt
Richecourt pòt essèr:
Ribeaucourt
Ribeaucourt pòt essèr:
Leontina Goirand
Leontina Goirand (en francés Léontine Goirand; Alès, 21 de novembre de 1853 – 25 de julhet de 1923) foguèt una escrivana occitana de la Cevena escaissada "Felibressa d'Arena". Èra la cosina de Maurici Faure.
Biografia
Leontina Goirand nasquèt a Alès en 1853, filha de Joan Pèire Goirand un politician e erudit del país. Foguèt durant una amassada poetica que se debanèt al Castèl d'Arena lo 28 d'agost de 1876 que Loís Romieu donèt a Leontina Goirand l'escais de "Felibressa d'Arena".
Per encausa de sa granda beutat, ennauçada per sos uèlhs blaus, foguèt considerada coma la musa de divèrses poètas coma per exemple Baptista Bonet. Se maridèt en 1882 amb E. Matieu e en aquela escasença recebèt un omenatge dels felibres mai prestigioses d'aquel temps jos forma d'un recuèlh sonat Lo capelet noviau.
Presidiguèt la distribucion de recompensas als Jòcs Florals que se celebrèron a Alès en 1889.
Vallan
Geografia
Vallan Fa partida de la aglomeracion de Aussèrra, es una municipalitat membre de la Comunitat de la Auxerrois.Situada a mens d'unitat|7|km al sud d'Aussèrra en la vallée del ru de Vallan, sus la rota d'Aussèrra a Nivèrns.
Vallan fait partie de l'agglomération d'Auxerre, c'est une commune membre de la Communauté de l’Auxerrois.Située à moins de 7 km au sud d'Auxerre dans la vallée du ru de Vallan, sur la route d'Auxerre à Nevers.
Engairac
Engairac (Engayrac en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Vallan
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Engairac
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Vallan
Istòria
Citada a jol nom de "Valens"
Engairac
Toponimia
La prononciacion es [eŋgaj'rak]. Las fòrmas ancianas son : parrochia de Engayrac en 1271, capella de Anguerat en 1326, rector Sancti Petri de Anguiraco, en latin, en 1520, rector Sancti Petri de Anguiraco, en latin, en 1593.
Vallan
Istòria
Pendent tot la Mièja Edat, las abbayes Sant-Julien e Sant-Germain d'Aussèrra aital coma los sires de Nogueres e la maréchaussée del riu de Beaulche possedissián de tèrras a Valens.
Engairac
Toponimia
Segon Dauzat, lo nom vendriá deu nom germanic d'òme Inchar, damb lo sufixe -acum, o puslèu la preposicion in, « dins », e un derivat de gar, « pèira » (cf. Engayrasque a Severac del Castèl).
Vallan
Istòria
Es cap al mièg de la #que vesèm las Templiers començar a aquerir de bens a Vallan. Se pòt citar, dintre d'autras, las cartas del mes de febrièr 1275 de Jean comte de Joigny, #que #far cession d'un ostal environat de fossés, una saussaie e de las vinhas a Fontenelles, en lo Val-Constan, sus la còsta de Val, aital coma dins tèrras situadas a la nautor de Tournan, e a Serain.
Engairac
Toponimia
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, explica Engairac per lo nom germanic d'òme Angarius, damb lo sufixe -acum, latinizacion del sufixe gallic -ācon.
Vallan
Istòria
A la supression d'aquel òrdre, en 1311, #passar entre las mans de las chevaliers de Sants-Texans de Jerusalem.
Engairac
Toponimia
Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, l'ipotèsi de Negre es la milhora e se basa sus un nom atestat. La parròquia a un omonime, Sent Pèire d'Angairac, a L'Onor de Còs. A Campanhac, dins l'èst de la comuna, anciana parròquia, an trobat un cementèri de la Nauta Edat Mejana d'una superficia de près d'una ectara. Per l'etimologia de Campanhac, consultar per exemple Campanhac prèp Carcin.
Vallan
Istòria
Vallan #èsser fòrça convoitée per las siás fonts. N'efièch dempuèi 1495, amb l'acòrdi del senhor de Vallan (fraire Antoine de Bourneil) las aigas de la font de Vallan (la fontaine Naudin) #èsser concédées dins la vila d'Aussèrra e lor caliá alimenter, per conduchas sosterranhas, aquela vila fins en 1882.
Engairac
Istòria
La comuna se sonava Combabonet (o La Comba Bonet ?), lo nom del castèl. Prenguèt lo nom d'Engairac en 1868, dejà present sus la mapa de Cassini (Engayrac), coma nom de parròquia.
Vallan
Istòria
Ela dépendit de contunh de Gy-lo Evêque fins a la Revolucion de contunh #venir comuna l'an 1790 e parròquia l'an 1803.
Los nòus captages empreses l'an 1903 a la font de la Douaie alimentent encara partiellement l'aglomeracion auxerroise.
Citée au sous le nom de "Valens"
Durant tout le Moyen Âge, les abbayes Saint-Julien et Saint-Germain d'Auxerre ainsi que les sires de Noyers et la maréchaussée de la rivière de Beaulche possédaient des terres à Valens.
C'est vers le milieu du que nous voyons les Templiers commencer à acquérir des biens à Vallan. On peut citer, entre autres, les lettres du mois de février 1275 de Jean comte de Joigny, qui fit cession d’une maison entourée de fossés, une saussaie et des vignes à Fontenelles, dans le Val-Constan, sur la côte de Vaux, ainsi qu'en terres situées au haut de Tournan, et à Serain.
A la suppression de cet ordre, en 1311, elle passa entre les mains des chevaliers de Saint-Jean de Jérusalem.
Vallan fut très convoitée pour ses sources. En effet dès 1495, avec l'accord du seigneur de Vallan (frère Antoine de Bourneil) les eaux de la source de Vallan (la fontaine Naudin) furent concédées à la ville d'Auxerre et devaient alimenter, par des conduites souterraines, cette ville jusqu'en 1882.
Elle dépendit ensuite de Gy-l'Evêque jusqu'à la Révolution puis devint commune en 1790 et paroisse en 1803.
Les nouveaux captages entrepris en 1903 à la source de la Douaie alimentent encore partiellement l'agglomération auxerroise.
Saint-Didier-de-Bizonnes
Saint-Didier-de-Bizonnes es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Alto Biobío
Alto Biobío es una comuna chilena de la region del Biobío.
Riaville
Riaville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Verel-de-Montbel
Verel-de-Montbel en arpitan (Verel-de-Montbel en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region d' Auvèrnhe Ròse Aups.
Geografia
La municipalitat a situat al pè dels falaises del Banchet, fa partida de la Abans-país savoyard, en esperlongant çò massís del. A traversat pel autoroute A43 fins a l'intrada del tunèl de Dullin.
La commune est située au pied des falaises du Banchet, fait partie de l'Avant-pays savoyard, prolongeant le massif du Jura. Elle est traversée par l'autoroute A43 jusqu'à l'entrée du tunnel de Dullin.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Thianges
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
San Carlos (Chile)
San Carlos es una comuna chilena de la region del Biobío.
Antuco (Chile)
Antuco es una comuna chilena de la region del Biobío.
Cañete (Chile)
thumb|250px|Ostal de la Comuna de Cañete Cañete es una comuna chilena de la província d'Arauco, dins la region del Biobío. Comptava 32.140 abitants en 2012. Fondada entre los meses de decembre de 1557 e genièr de 1558 pel governador espanhòl García Hurtado de Mendoza, foguèt dins las environas de la vila que se debanèt la Batalha de Tucapel e moriguèt posteriorament lo conquistador espanhòl Pedro de Valdivia.
Georges J. F. Köhler
Georges Jean Franz Köhler (Munic, 17 d'abril de 1946 - Friborg de Brisgòvia, 1 de març de 1995) foguèt un biologista alemand. Recebèt, amassa amb l'argentin César Milstein e lo danés Niels Jerne, lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1984 per son trabalh sul sistèma immunitari e sus la produccion d'anticòsses monoclonals.
Pearl Harbor
thumb|300px|Vista aeriana de Pearl Harbor. Pearl Harbor es un ensemble portuari e una basa militara, situat dins l'illa d'Oahu, de l'archipèla d'Hawaii.
Famós perque foguèt l'objectiu d'un atac del Japon, per respondre al blocatge economic que lor impausavan los Estats Units d'America.
Pre-Tolstojan
Lo Pre-Tolstojan es lo premier periòde principau de l'istòria geologica de Mercuri. Se debanèt de -4,6 miliards a -3,9 miliards d'annadas. Foguèt seguit per lo Tolstojan.
Max Delbrück
Max Ludwig Henning Delbrück (n. en 1906, m. en 1981) foguèt un biofisician alemand-american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1969.
Arre (Gard)
Arre  ( Arre en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament de Gard e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Colombier le Cardinal
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Pujarn
Pujarn e non pas Pui Isarn (Peujard en francés), es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona en granda partida au sègle XIX, administrada per lo departament de Gironda de la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Carles de Tortolon, la prononciacion en gascon es Pujar, Peujar en gavai. Las fòrmas ancianas son Podium Ysarni, en latin, au sègle XIII, parrochia de Podioisardi, en latin, en 1273, Puysarn, en 1361, Puysarn, au sègle XVI, Pugeard, sus la mapa de Cassini, au sègle XVIII. Lo sens es de « tuca fortificada, fondada per Isarn ». Mès Bénédicte Boyrie-Fénié que coneishèva pas la prononciacion, prepausèt la grafia (faussament) etimologica Pui Isarn. B. Boyrie-Fénié s'imaginava que lo resultat de podium en Gironda èra pui (sus lo modèle de poi en Gasconha centrala), maugrat Sent German dau Pug... Veire per exemple Pugbarban, qu'escriu Pui Barban. Sabèva pr'aquò que la fòrma Puy de 1361 e dau sègle XVI es purament convencionala. La prononciacion Pujar relevada au sègle XIX e tradicionala dempui lo sègle XVIII o avant, resulta de la contraccion de Pug e de Isarn. Una evolucion possibla seré aquera : *Pugisarn > *Pugijarn per assimilacion > *Pugejar(n), fòrma instabla > *Pug(e)jar(n) > Pujar(n). Lo resultat de podium es escrit Peu sus las mapas de las tèrras gavaias, la fòrma Peujar(d) dau francés e dau gavai s'explica atau.
La grafia es Pujarn.
Bois-l'Évêque
Bois-l'Évêque es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Fondation en 1200 du prieuré augustinien de Beaulieu par Jean de Préaux. L’établissement était doté d’une importante exploitation agricole disposant de vignes et de troupeaux de moutons. Le monastère fut canoniquement supprimé en 1772. Il subsiste des vestiges intéressants qui témoignent de la qualité de l’architecture.
Bernat Aton IV Trencavèl
thumb|Bernart Aton amb la seuna filha Ermengarda e lo comte GauzfreBernard Aton IV Trencavèl († 1129) èra un vescomte d’Albi e de Nimes de 1074 a 1129, e un vescomte de Carcassona, de Besièrs e d’Agde de 1099 a 1129. Èra lo filh de Ramon Bernart Trencavel, vescomte d’Albi e de Nimes, e d’Ermengarda, vescomtessa de Carcassona, de Besièrs e d’Agde
San Fabián (Chile)
San Fabián es una comuna chilena de la region del Biobío.
Canton d'Espaliu
Lo canton d'Espaliu es una anciana division administrativa de Roergue, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Rodés, lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Dempuèi 2015, tres comunas, Castèlnau de Mandalhas, Sant Cosme e Las Sots son del canton novèl d'Òlt e Palanjas (burèu centralizator : Sent Ginièis d'Òlt) e las autras tres del canton d'Òlt e Truèire (burèu centralizator : Espaliu). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian roergàs.
Exobiologia
L'exobiologia (del grèc: exo = exterior, bios = vida e logos = paraula/sciéncia), també coneguda com astrobiologia (del grèc classic astron = estela) o xenobiologia (del grèc: xenos = fòra), es un camp scientific interdisciplinari que met en relacion las sciéncias coma l'astrofisica, la biologia, la quimia, la geologia, l'informatica o l'antropologia. Son camp d'estudi es larg e se dedica principalament cercar l'origina de la vida e de la Tèrra e la possibilitat qu'aqueles processus ne faguèron naisser d'autres dins lo monde. Es considerada coma l'unica disciplina seriosa que tracta de la recerca de vida extraterrèstra, a diferéncia de l'ufologia.
Canton d'Espaliu
Istòria
Los cantons d'Espaliu e de Sant Cosme se creèron en 1790 dins lo districte de Sent Ginièis de Riba d'Òlt.
Exobiologia
Qualques questions que l'astrobiologia tracta de respondre sont aquelas:
Canton d'Espaliu
Istòria
En 1801 lo canton d'Espaliu se conservèt, lo de Sant Cosme siaguèt suprimit e Sant Cosme passèt dins lo canton d'Espaliu.
Exobiologia
Aquelas questions fan que l'astrobiologia es una sciéncia amb de prigondas implicacions filosoficas.
Descripcion
La disciplina de l'astrobiologia es pas mai de sciéncia ficcion. Diferentas institucions scientificas e universitàrias pel monde entièr s'ocupan seriosament de la recèrca de vida sus d'autras planetas.
Encara que l'astrobiologia siá un camp emergent, la question de saber se la vida existís o non endacòm dins l'univèrs es una ipotèsi verificable, e alara, es un camp viable per l'investigacion scientifica. L'Astrobiologia preten pas èsser una disciplina scientifica pura o dura, coma la Fisica o la Biologia, mas representa un esfòrç per de cercaires de diferentas disciplinas per temptar respondre a de questions sus la vida se basant su la coneissença de diferents camps scientifics.
Coma avèm pas qu'un exemple de vida (aquí sus teèrra), la majora partida del trebalh es fòrça especulativa, mas stotjorn se basant sus de leis fondamentalas de la fisica e (bio-)quimica, o la coneissença actuala de la Biologia.
Un cas concret de recèrca astrobiologica actuala es la recèrca de vida sus Mart. Existís una creissenta quantitat de pròvas que suggerisson que sus Mart i aviá abans una importanta quantitat d'aiga a la superfícia; l'aiga es considerada un davancièr essencial pel desvolopament de la vida, mas fins ara se'n trobèt pas.
De missions especificament dessenhadas per la recèrca de la vida dins d'autras planetas son, per exemple, aquelas del programa Viking, o las sondas Beagle 2, totas dirigidas cap a Mart. Los resultats de Viking son pas conclusent, e aquela de Beagle 2 falhèt al moment de transmetre, perque se seriá esclafada. Una mission futura poiriá èsser Jupiter Icy Moons Orbiter, o "orbitador de las lunas geladas de Jupiter", destinat a estudiar las lunas congeladas de la planeta dins qualques unas poiriá existir d'aiga liquida.
La descobèrta mai recenta es aquela menada per la Phoenix Mars Lander Mission, que mostrèt l'existéncia d'aiga als pòls de la planeta roja.
Resultat de la recerca
Uèi, i a pas de prova definitiva de l'existéncia de vida originària endacòm mai que sus tèrra. Pasmens, segon l'examen de meteorits antartics que sirián originaris de la planeta Mart coma lo ALH84001, i auriá de possibilitat la cresença amb de basas scientificas de l'existéncia de microfossils de vida extraterrèstra, pasmens que sus l'interpretacion d'aquelas suposausadas pròvas i a encara granda controvèrsia. En 2004, lo senhal espectral del metan foguèt detectat dins l'atmosfèra marciana tan per los telescòpis posicionats sus la superfícia terrèstra, coma per la sonda "Mars Express". Lo metan a un període de vida relativament curt dins l'atmosfèra marciana, que se supausa, qu'aja una font recenta d'aquel gas. Coma se detectèt pas d'activitat volcanica sus la superfícia de Mart (çò que poiriá generar de metan), qualques scientifics especulèron que la font poirá èsser la vida microbiana.
De questions secundàrias, coma l'existéncia de mondes capables d'aculhir la vida e sos precursors quimics, obtenguèron de mai de resultats. Mejans l'utilizacion de diferents metòdes se concluguèt que l'existéncia d'aquelas planetas es mai comun que çò que se pensava abans, encara que aquelas son abitalament fòrça diferents de la nòstra. Se suggeriguèt que lo sistema nòstre presenta una disposicion atipica, d'autres penson que las recercas actualas se devon dirigir cap a d'esquemas non solars. Los metodes de deteccion melhorats amb un temps mai grand d'observacion, sens dobte poirián far que se descobre mai de sistèmas planetaris, e benlèu, al mens un coma lo nòstre.
Lo progrès de l'Astronomia infraroja e submilimètrica "doberiguèt" la possibilitat de descobrir nòus sistèmas estelars. La recèrcas infrarojas permetèron de descobrir de cenchas de pòls e asteroíds a l'entorn d'estelas alunhadas. Qualques imatges infraroges contenon, benlèu, imatges dirèctes de planetas, pasmens qu'encara se'n discuta. L'espectroscopia infraroja i submilimètrica identifiquèron un nombre creissent de substàncias quimicas a l'entorn d'estelas, çò que sosten l'origina e la durada de la vida.
Canton d'Espaliu
Istòria
A las eleccions departamentalas del 22 de març de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-205 del 21 de febrièr de 2014, lo canton siaguèt suprimit.
Bécourt
Bécourt es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chassillé
Chassillé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bernat Aton IV Trencavèl
Biografia
Eretièr de las vescomtats d'd'Albi e de Nimes pel seu paire, venguèt tanben vescomte de Carcassona, de Besièrs, d'Agde e de Rasés de drech de la seuna maire, Ermengarda, sòrra del darrièr comte de Carcassona, Ramon Rogièr.
Recuperèt la ciutat de Carcassona en 1082 aprèp una luta contra los autres pretendents, mas la maire èra la vescomtessa en títol, e prometèt de la tornar al son possessaire d'origina Ramon Berenguièr III, comte de Barcelona, aprèp la mòrt dels seu paire Ramon Berenguièr II. Mas, al contrari, Bernard Aton comptava assetat lo seu poder dins la region. En 1093, Ramon Berenguièr III èra major e tentèt de recuperar Carcassona.
En 1101, Bernat Aton se n'anèt Tèrra Santa e Ramon Berenguièr III occupèt Carcassona. Quand Bernart Aton tornèt en 1105, tornèt a li prene Carcassona, Rasés e Lauragués. Se vengèt sus abitants qu'avián aculhit lo comte de Barcelona, e aqueles reclamèron lo retorn de Ramon Berenguièr III. En 1112, l'armada de Barcelona, ajudada per Aimeric II, vescomte de Narbona, menacèt Carcassona e Bernart Aton mas Ricard de Milhau, arquevesque de Narbona, intervenguèt dins lo dialòg e convenquèt lo comte de Barcelona de se ne tornar. Bernart Aton faguèt aprèp l'aliança amb Anfós Jordan, comte de Tolosa contra lo comte de Barcelona. En 1120, los abitants refusèron la dintrada de Bernart Aton dins la vila. Aquel darrièr demandèt ajuda el comte de Tolosa, Anfós Jordan mas aquel darrièr èra ja ocupat amb lo duc d'Aquitània. Ajudèt Bernart Aton en 1124 a tornar prene la ciutat. En 1127, pasmens contrèt cependant Anfós que cercava a religar los seus domènis en s'installant dins la vescomtat de Nimes. Maridèt sa filha amb Rostaing de Posquièras, un senor del Nimés, e se constituiguèt un malhum de fidèls. Anfós Jordan n'insistèt pas e se retirèt.
Bernart Aton morriguèt en 1129 e los seus tres filhs se partagèron las vescomtats.
Maridatge e enfants
Esposèt en 1083 Ceselha de Provença († 1150), filha de Bertrand II, comte de Provença, e de Matilda. D'aquel maridatge nasquèeon:
Salles-d'Angles
Salles-d'Angles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Selles-sur-Nahon
Selles-sur-Nahon es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Duràs (Guiana)
Duràs (Duras en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Sancti Airardi (ecclesia ~), en 977 (Costuma de La Rèula), Sancti Airardi (villa), en 1137, Duracium (ecclesia Sancte Fide prope ~), cap a 1300, Duracio (prior de ~)... in parrochia Sancti Ayrardi, en 1272, Duras, en 1274, Duracii (dominum ~), en 1291, Duracium (1307-1317), Duras (prior de ~), en 1326, Sancte Fidis la Petite (capella ~), en 1326, Duratis (prioratus de ~), en 1336, Duracium (Sancte Fidis juxta ~), en 1506, Durantium (Annexa Sancte Fidis prope ~), en 1507, Durati (prior et rector de ~), en 1520, Duras (sègle XVII).
Comentari de las fòrmas ancianas :
Dauzat e Rostaing opinan per lo gallés duros, fortalesa, emb lo sufixe -acium, o benlèu un transferiment de Duratz (Albania, en albanés Durrës, en italian Durazzo, en francés medieval Duras).
Xavier Delamarre explica Duràs per Dūration : la propietat de Dūratios; precisa que lo nom celtic d'òme Durat(i)us es atestat.
La populacion de Sent Airard mudada a Duràs
Tot lo país de Duràs apartené au sègle XII a la vescomtat de Vesaume (Bezaume, Bezaumes, Bezalme, Bezalmes, Vezalme, Vezalmes, Vezaume, segon los tèxtes; en latin, l'archidiaconat de Bezaume se podé escriure Archidiaconatus Vesalmensis). A l'epòca, Sent Airard èra ligat pr'aquò au monastèri benedictin de La Rèula per la preséncia d'un priorat.
Dens una letra deus Benedictins de La Rèula au rei Loís VII de França, de 1137 o un pauc après, aqueus monges de La Rèula se planhen que lo vescomte de Vesaume (probable qu'èra Guilhèm Amaniu de Gabardan) e son frair (Cartusamat ? Catursamat ? noms diferents dens lo tèxte de René Blanc e dens lo de F. Vincent) an mudat de fòrça la populacion de Sent Airard près d'un castèu que possedissen (se tracta donc deu castèu de Duràs), çò que, en mèi de las devastacions e autres inconvenients, fai pèrdre a l'abadia los revenguts dels peatges e deu marcat de Sent Airard.
La letra precisa que Sent Airard comptava mèi de tres cents ostaus. Mèi s'òm pòt supausar que l'importància deu luec es volontàriament exagerada, Sent Airard èra probablament una vila dens lo contèxte deu sègle XII.
Entre 1137 e 1233, data de la mencion d'un prior de Duras, lo priorat de Sent Airard fut tanben mudat de la vila anciana a la vila novèla, Duràs. Lo mantenement e desvolopament d'aquesta es assegurat per la reconciliacion entre la vescomtat de Vesaume e los monges de La Rèula. La capèla Senta Magdalena de Duràs devé existir tanlèu lo sègle XII, perqué la glèisa parropiala de Sent Airard èra lonh de la vila.
Duràs èra pas parròpia
Duás visitas parropialas deus avesques d'Agen fan paréisher clarament que Duràs es pas una parròpia e que depend enquèra de Sent Airard. La prumèira es la de Nicolas de Villars, au començament deu sègle XVII e la segonda, la pus explicita, es la de Jules Mascaron (1634-1703), en 1680. Lo títol es clar : "glèisa e parròpia de St Airard de Duràs, de Senta Fe la Petita son annèxa e de la capèla Senta Magdalena en la vila de Duràs".
I aprenèm que lo curat de Sent Airard, qu'es nascut a Duràs, ditz las messas dens la capèla Senta Magdalena, maugrat que, segon los abitants de Sent Airard, deuré las dire dens la glèisa de sa parròpia, e que l'avesque precedent, Claude Joly, avé defendut (visita episcopala dins la parròpia deu 25 d'abril 1661) que se fisse cap foncion curiala a Duràs. Dempuèi la visita de Nicolas de Villars, i a un vicari en mèi deu curat, a la carga deu priorat de Duràs (ancianament de Sent Airard) que depend deus benedictins de La Rèula e quand se'n pòt pas trobar un, la messa se ditz pas sovent a Sent Airard e enquèra mens a Senta Fe la Petita, son annèxa.
Lo curat e los abitants de Duràs declaran que i avé sus una plaça una glèisa (e pas una capèla) a Duràs, pròva segon eths d'un ancian estatut parropial, qu'aquesta glèisa èra consagrada a Nòsta Dòna e que los uganauds la desroquèron en 1562. Pr'aquò, es impossible de trobar traça d'una glèisa dins los documents, nimèi d'una parròpia de Duràs independenta de Sent Airard, çò que fa pensar que tot, glèisa e parròpia de Duràs, es una ficcion. Los istorians locaus deu sègle XIX ajustan que la glèisa èra gotica e qu'èra ampla ; l'istòria es acceptada modèrnament per un autre istorian locau, René Blanc, que dessenha, dins un plan de Duràs en 1500, l'emplaçament de la glèisa, sus la plaça situada davant lo castèu.
Verlincthun
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Verlincthun Se situa en lo costat de Samer, al sud-es de Boulogne-sus-Mar, en lo -Calava, a 7 km a panatòri d'ausèl de la façada littorale (Mange). Lo sieu territòri fa partida del perimètre del Parc natural regional dels Caps e Marais de Opale, e se situa al sud de la Cuesta de la boutonnière del Boulonnais. A compausat de 3 entités paysagères : los coteaux calcaires de la Cuesta al sud, la plana dubèrta al centre, e los tucs bocagères al nòrd.
L'aucupacion del sòl es majoritairement agricòla, amb tèrras labourées (plana dubèrta) e de las pradas permanentas (zòna bocagère compausada d'una ret de barralha). 88 a son en bòsc e bòsc (bòsc de Créhert al nòrd - es, bòsc de Samer e bòsc de la Mòrt al sud la longitud de las coteaux, èca.).
L'aucupacion del bastit a escampilhat sus desparièrs caserius : Pelincthun, la Sablonnière, Merlinguedal (a l'oèst), Wironchaux, La Saule e Mazinghen (al centre), Blanc Pignon e Menty (a l'èst).
Verlincthun se situe dans le canton de Samer, au sud-est de Boulogne-sur-Mer, dans le Pas-de-Calais, à 7 km à vol d'oiseau de la façade littorale (Manche). Son territoire fait partie du périmètre du Parc naturel régional des Caps et Marais d'Opale, et se situe au sud de la Cuesta de la boutonnière du Boulonnais. Il est composé de 3 entités paysagères : les coteaux calcaires de la Cuesta au sud, la plaine ouverte au centre, et les collines bocagères au nord.
L'occupation du sol est majoritairement agricole, avec des terres labourées (plaine ouverte) et des prairies permanentes (zone bocagère composée d'un réseau de haie). 88 ha sont en bois et forêt (bois de Créhert au nord - est, bois de Samer et bois de la Morte au sud le long des coteaux, etc.).
L'occupation du bâti est dispersée sur différents hameaux : Pelincthun, la Sablonnière, Merlinguedal (à l'ouest), Wironchaux, La Saule et Mazinghen (au centre), Blanc Pignon et Menty (à l'est).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Durança
Durança (Durance en francés) qu'es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'es [dy'raŋsə]. las fòrmas ancianas son : Duranssa en 1283, locum et ballivam de Durance en 1342, Saint-Étienne de Cabugières en Durancia, en latin, en 1374, Duranssa en 1407, Durance en 1538, Saint-Étienne de Cabuyos alias de Durance en 1604.
Segon Dauzat, Durança es a la hont de l'arriu Avança; qu'es probablament un aute nom d'aqueth arriu.
Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que i a arroeinas d'un castèth. Lo nom que ven benlèu deu gascon durança, « durada » (Diccionari Palai, p. 358), dens l'intencion de marcar la fòrça de la defensa.
Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, Durança qu'es un idronime prelatin; mes lo remplaçament d'un nom per un aute, atau com ditz Dauzat, qu'es dobtós. Com Durença, l'etime qu'es compausat d'ua arrasic idronimica *dor--*dŭr-, « hont » (cf. basque iturria), e deu sufixe -entia. Que i a dens la comuna un lòc À l'Avance qui sembla estar un punt de passatge, un ga, d'aquera aiga. Durança que seré donc benlèu « las honts d'Avança ».
Segon Xavier Delamarre, los noms de la familha de druantia, druentiā que son probablament d'origina « vielha europèa », dens lo sens « d'indoeuropèa preceltica, pr'amor tròban noms semblables d'aigas hòra deu territòri celtic : Drwęca o Drewenz en Polonha (< *Drŭvętia), Drywiaty en Bielorussia (< *Druvintia); cf. sanscrit dravantī, « flume » (« qui escor, qui cor »); l'arrasic indoeuropèa que seré *drew-, « córrer ».
Tanben segon Delamarre, Avança qu'aparten a ua idronimia indoeuropèa preceltica. L'origina de las aigas d'aquera familha qu'es l'indoeuropèu *aunto-, « hont » e l'etime qu'es auantiā, auentiā, auentios. En mei de l'aiga agenesa, que i a Avance o Avançon (Auts Aups), afluent d'arriba dreta de Durença, Vence (Isèra), afluent d'arriba dreta d'Isèra, Vence (Droma), Avancia en 1299, afluent d'arriba dreta de Berre, Vence (Ardenas), afluent d'arriba esquèrra de Mosèla (los noms de cors d'aiga precedents son en francés), La Vansa (Aut Urgèl), Aventio, ara Ewenni (País de Galas), Aventia en Etruria, ara Avenza.
Lòcs e monuments
thumb|250 px|Pòrta deu sègle XIII
Urville (Auba)
Urville  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Auba de la region de Champanha-Ardena.
Santa Bárbara (Chile)
Santa Bárbara es una comuna chilena de la region del Biobío.
Urville (Auba)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La commune a été fondée par des Gallo-Romains et y plantèrent la vigne.
Tolstojan
Lo Tolstojan es lo segond periòde principau de l'istòria geologica de Mercuri après lo Pre-Tolstojan e avans lo Calorian. Se debanèt aperaquí de -3,9 miliards a -3,85 miliards d'annadas.
Réville-aux-Bois
Réville-aux-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Istòria
Vilatge fondat l'an 1555 pels fraires del diocèse de Trèves (probablament las benediccions de Mettloch (Alemanha).
Aqueles darrièrs son venguts défricher una tèrra e erigir un ostal.
Pel continuament cap a 1633 la bastissa i aguèt transferit al endroit ont se situan uèi las mesas de la curació. Sòla una part de la bastissa subsisteix encara uèi, se situa just a costat de la comuna.
Nom dels abitants : los gats huants