cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ZSU-23-4
Lo ZSU-23-4 Shilka es un canon antiaerian automotor desvolopat durant leis ans 1950 per l'URSS per remplaçar lo ZSU-57-2. Construch sus la basa dau carri leugier PT-76, es destinat a l'acompanhament e a la proteccion deis unitats motorizadas e blindadas. Per aquò, es armat de quatre canons automatics de 23 mm dirigits per radar. Es protegit per un blindatge feble mai aquò èra pas un problema vertadier car lo ZSU-23-4 es pas destinat au combat dirècte còntra d'autrei veïculs.
La produccion comencèt en 1964 e s'acabèt en 1982. Aperaquí 6,500 exemplaris foguèron fabricats. Un tèrç foguèt exportat vèrs de país aliats per lei Sovietics. Lo ZSU-23-4 aguèt un succès important durant la Guèrra de Kippur au sen de l'armada egipciana. Pasmens, leis Israelians s'adaptèron e l'ataquèron amb d'armas de portada pus lònga. Durant la Guèrra de Kuwait (1990-1991), lei pilòts occidentaus adoptèron de tacticas similaras. Lei Sovietics utilizèron de ZSU-23-4 en Afganistan per sostenir d'unitats engatjadas dins de combats terrèstres. Après la Guèrra Freja, una tala utilizacion foguèt egalament observada en Chechenia e en Siria, especialament per luchar còntra lei tiraires d'elèit durant lei combats urbans.
Totjorn considerat coma una menaça seriosa per leis aeronaus modèrnes, compres leis avions de combat, lo ZSU-23-4 èra encara en servici dins un trentenau de país en 2020.
Wurmberg
Wurmberg (pr. Vormberg) es una comuna d’Alemanha, dins lo país de Bada e Vortemberg. S’i parlèt occitan dins lo vilatge de Lucerne, entrò 1952.
Vienne-en-Bessin
Geografia
La commune est arrosée par la Seulles.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
San Cristóbal de La Laguna
San Cristóbal de La Laguna es un municipi de la província espanhòla de Santa Cruz de Tenerife dins la Comunautat Autonòma de las Illas Canàrias.
Teorias de l'evolucion
En biologia, las Teorias de l'evolucion son aparegudas per descriure lo procèssus pel qual las espècias se modifican al cors del temps, e donan naissença a d'espècias novèlas. Aquestas idèas se son desvolopadas al cors del sègle XIX jol nom de transformisme, en oposicion a la generacion espontanèa o al fixisme, teoria que postula que las espècias demòran semblablas al cors del temps.
Los precursors dins aqueste domeni foguèron Jean-Baptiste Lamarck (1744-1829) e Charles Darwin (1809-1882).
Angliers (Vinhana)
Angliers es una comuna francesa dau departament de Viena e de la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Lhuecs e monuments
miniatura|L'egleisa de Sent Martin.
Nòtas
<references group="N"/>
Sulcusuchus
thumb|Sulcusuchus siguec un plesiosaure que demorèc pendet eth cretacèu superior en Argentina. Sulcusuchus ei un genre escantit de plesiosaure que demorèc pendent eth cretacèu superior en Argentina.
Era espècie tipe siguec aperada Sulcusuchus erraini en 1990 per Zulma Brandoni de Gasparini e Luis Spalleti. De prumèr siguec classat coma un crocodilomorf laguens era familha des dirosaurides pr'açò sòn nom que vò díder crocodil damb canal.
Eth sòn olotipe, MPEF 650, siguec descurbert en Jacobaci, ena provincia de Río Negro, en estrats de finals deth campanian, ena formacion de La Colonia. Ei un troç posterior dera maishera que hè 50 m de longada, un troç deth cran dera articulacion dera maishera, un troç deth neurocran, era part posterior deth paladar e un troç de morre. Eth costat de hòra dera maishera a un canal, ua caracteristica pas coneguda en es cocodrilomorfs (1).
Era maishera e es pterigoideus an horats que podien auer auut organs electro-sensitivi (2). Eth morre ei plan long e es pterigoideus son amassa.
Referències
1.- Gasparini, Z., y Spalletti, L., 1990. "Un nuevo cocodrilo en depósitos mareales maastrichtianos de la Patagonia noroccidental", Ameghiniana 27: 141-150
2.- O’Gorman, J.P. & Gasparini, Z., 2013, "Revision of Sulcusuchus erraini (Sauropterygia, Polycotylidae) from the Upper Cretaceous of Patagonia, Argentina", Alcheringa 37: 161–174
Pàgines web
. Wikispecies a un article sus Sulcusuchus
. Podetz vèder diuersi Sauropsides en eth portal: Saurópsidos en espanhol damb contenguts sus eri.
La Cela (Corresa)
La Cela (Lacelle en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Morville-lès-Vic
Morville-lès-Vic es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Situat sus un scenari, ancian luòc fòrça poblat en rason de la proximitat de las minas de sal. Vièlh domeni del abbaye de Gorze fins a la Revolucion.
Lo vilatge s'es nomenat Morville bei Vic de contunh Morsheim en lo moment del annexion del Alsace-Lorraine pel Empèri alemand. Trobarà lo sieu nom actual a la fin de la Primièra Guèrra mondiala.
En lo moment de la Primièra Guèrra mondiala, un enòrme canon bombardava Nancy e Lunéville dempuèi los bòsques situats entre lo vilatge e Hampont.
Situé sur un plateau, ancien site très peuplé en raison de la proximité des mines de sel. Vieux domaine de l'abbaye de Gorze jusqu'à la Révolution.
Le village s'est nommé Morville bei Vic puis Morsheim lors de l'annexion de l'Alsace-Lorraine par l'Empire allemand. Il retrouvera son nom actuel à la fin de la Première Guerre mondiale.
Lors de la Première Guerre mondiale, un énorme canon bombardait Nancy et Lunéville depuis les bois situés entre le village et Hampont.
Metòde scientific
S'apèla metòde scientific l'ensemble dels canons guidant o devent guidar lo procediment de produccion de las coneissenças scientificas, que sián d'observacions, d'experiéncias, de rasonaments, o de calculs teorics.
Son duas los piar basics del metòde scientific. Lo primièr d'elhs es la reproducibilidade, es dire, la capacitat de repetir un determinat experiment dins cualquier luòc e per cualquier persona. Aquesta pila emplea per lor practica, esencialament, la comunicacion e la publicitat dels resultats obtenidos.
Lo segond piar es la falsabilidade. Es dire, que tota proposicion sciéntifica a qu'aver la posibilitat d'èsser falsada. Est implica que si pòdon disenhar experiments que dins lo cas de dar resultats distintos als predichs negarián l'ipotèsi posta la pròva.
Dins la actualitat los resultats de la recèrca scientifica son publicats en revistas scientificas especializadas tras criticas o comentaris d'autres experts, correccions per partida dels autors e aún verificacion dels experiments per autres equips de recèrca. Al misme temps, es comenzant a èsser usual que si publiquen dins la red (internet) al temps que dins las revistas scientificas o exclusivament.
Léopold Sédar Senghor
Léopold Sédar Senghor (n. a Joal, Senegal, Africa Occidentala Francesa, AOF, dins una familha serere, lo 9 d'octobre de 1906, m. a Verson, Normandia, França, lo 20 de decembre de 2001), poèta, escrivan e òme politic, foguèt president de Senegal entre 1960 e 1980.
Amb los sius parions, lo martiniqués Aimé Césaire e lo guaianés Léon Gontran Damas, creèron (dins L'Etudiant noir (revista) a partir de 1934) e desvolopèron amai illustrèron e aparèron lo concèpte de Negritud (négritude) que tanta importància aguèt puèi dins l'emancipacion d'Africa e de l'Òme negre en general.
Designat Prince dels Poètas en 1978, e francofòn afogat e fervorós, foguèt elegit immortel lo 2 de setembre de 1983, a l'Académie française. Èra lo primièr cap d'Estat estrangièr a o èstre.
Sent Victor deis Olas
Sent Victor (deis Olas) (Saint-Victor-des-Oules en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Urgòssa
Urgòssa (Urgosse en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Urgòssa que veng d'un nom probablament ibèr d'òme Urg-, dab lo sufixe aquitanic -ossa. Negre ditz pas arren d'Urgòssa. Véser Urgons.
San Juan de la Rambla
San Juan de la Rambla es un municipi de la província espanhòla de Santa Cruz de Tenerife dins la Comunautat Autonòma de las Illas Canàrias.
Butten
Bütten en alemannisch (Butten en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Istòria
Lo vilatge dètz segurament lo sieu nom a un cèrt Betto, #que s'i seriá installat ailà, al. En 1848, la misèria es tala #qu'ela engendre de las embryons de revòlta en Alsace Bossue. Una carta del 2 de mai 1848 emanant de l'inspector, per intérim, de las aigas e forets testifica : " A l'instant, arriba de Diemeringen. Caldriá ailà emplegar almens tres companhiás entièras e de la cavalleria, de manièra a ocupar al meteis instant los tres pòbles de Butten, Ratzwiller e Volksberg. Lo excitation dels abitants d'aquelas municipalitats es tala que la preséncia d'un comissari produsiriá una fòrta impression suls esperits ". D'aquela epòca data la sortida de nombrós villageois cap als Estats Units.
Rattachement A la França : Las demandas èran pas pas totjorn espontanèas, de nombroses abitants èran désorientés per çò qu'es de lo sieu futur. Desiravan demorar ligats als princes de Nassau, mas poder jouir de las libertats promesas per la legislacion francesa. L'informe del 29 de març de 1793 soslinhava que las municipalitats de Siltzheim, Oermingen, Butten, Ottwiller, Dehlingen, Eschwiller volián pas pas emetre la vœu de la siá reünion a la Republica. N'anautit-luòc, se #decidir alavetz de recourir a la fòrça armada (un deslligament de 115 volontaris) per punir #çò que passavan per de audacieux contra-revolucionaris. Aquel serà lo cas a Herbitzheim, Keskastel, Butten, Oermingen, Siltzheim.
Aquel #èsser Nicolas François Blaux, cònsol de Sarreguemines l'autentic artesan del rattachement del comtat de Saarwerden al Bas-Rhin. Lo 23 de novembre de 1793 la Convencion #ratificar la decision de erigir Neusaarwerden en district e d'incorporar al departament bas-rhinois los sièis costats nouvellement creats : Bouquenom, Nòu-Saarwerden, Harskirchen, Wolfskirchen, Drulingen e Diemeringen. L'organizacion del district incomba al deputat Philippe Rühl. Lo Bas-Rhin s'enriquís de 43 comunas e 18 000 abitants.
Le village doit certainement son nom à un certain Betto, qui se serait installé là, au. En 1848, la misère est telle qu'elle engendre des embryons de révolte en Alsace Bossue. Une lettre du 2 mai 1848 émanant de l'inspecteur, par intérim, des eaux et forets témoigne : " A l'instant, j'arrive de Diemeringen. Là il faudrait employer au moins trois compagnies entières et de la cavalerie, de manière à occuper au même instant les trois villages de Butten, Ratzwiller et Volksberg. L'excitation des habitants de ces communes est telle que la présence d'un commissaire produirait une forte impression sur les esprits ". De cette époque date le départ de nombreux villageois vers les États-Unis.
Rattachement à la France : Les demandes n'étaient pas toujours spontanées, de nombreux habitants étaient désorientés quant à leur avenir. Ils souhaitaient rester rattachés aux princes de Nassau, mais pouvoir jouir des libertés promises par la législation française. Le rapport du 29 mars 1793 signalait que les communes de Siltzheim, Oermingen, Butten, Ottwiller, Dehlingen, Eschwiller ne voulaient pas émettre le vœu de leur réunion à la République. En haut-lieu, on décida alors de recourir à la force armée (un détachement de 115 volontaires) pour punir ceux qui passaient pour d'audacieux contre-révolutionnaires. Ce sera le cas à Herbitzheim, Keskastel, Butten, Oermingen, Siltzheim.
Ce fut Nicolas François Blaux, maire de Sarreguemines le véritable artisan du rattachement du comté de Saarwerden au Bas-Rhin. Le 23 novembre 1793 la Convention ratifia la décision d'ériger Neusaarwerden en district et d'incorporer au département bas-rhinois les six cantons nouvellement créés : Bouquenom, Neuf-Saarwerden, Harskirchen, Wolfskirchen, Drulingen et Diemeringen. L'organisation du district incomba au député Philippe Rühl. Le Bas-Rhin s'enrichit de 43 communes et 18 000 habitants.
Tower Bridge
Tower Bridge es un pont de Londres al Reialme Unit. Bastit entre 1886 e 1894, lo Tower Bridge combina un pont-levadís e un pont penjat. Lo pont travèrsa lo riu Tamèsi prèp de la Torre de Londres  que li donèt lo nom e es vengut un simbòl iconic de la vila de Londres.
Basa azotada
Una basa azotada es un compausat organic que gracia a sos proprietats de basa a un parelh solitari d'electrons d'un atòm d'azòt. Las basas azotadas principalas son l'adenina, la guanina, la timina, la citosina e l'uracil, fan partida del material genetic, mas trobam tanben las aminas coma l'amòni (NH3), la trietilamina, la piridina. Las basas azotadas se pòdon classificar en dos grops: purinas, adenina (A) e guanina (G); e pirimidinas, citosina (C), timina (T) e uracil (U). Aquelas basas forman la part principala dels nucleotids, e las interaccions entre la adenina/timina e la guanina/citosina son la basa del còde genetic universal. En l'ARN l'uracil substituissi la timina.
Cabeladura de Berenitz
La Cabeladura de Berenitz es un ancian asterisme del cèl boreal que foguèt definida coma una de las 88 constellacions modèrnas. Es localizada entre lo Leon a l'oèst e lo Boièr a l'èst, e es vesedoira dels dos emisfèris. Son nom fa referéncia a la reina Berenitz II d'Egipte, que sacrifiquèt sa longa cabeladura per ne far una ofèrta votiva a Afrodita. Seriá estat introduita dins l'astronomia occidentala durant lo sègle tresen abans JC per Conon de Samos, e mai que siá pas vesedoira sus l'Atlas Farnèse. Es descrita coma una constellacion a partir del sègle XVI per Gerardus Mercator puèi per Tycho Brahe notadament. La Cabeladura de Berenitz es una de las solas de las constellacions modèrnas amb l'Escut de Sobieski qu'es nomenada d'après un personatge istoric.
Província de Santiago del Estero
200px|left|thumb|Catedrau de Santiago del Estero Santiago del Estero qu'ei ua província deu nòrd-oest d'Argentina entornejada per la província de Salta (au nòrd-oest), lo Chaco (au nòrd), Santa Fe (a l'est), Córdoba (au sud), Catamarca e Tucumán (ambs au son oest). La soa capitala qu'ei Santiago del Estero. Provesida d'ua pregonda identitat culturau, qu'ei ua província on e's parla quíchoa e qu'ei famosa peu son folclòre (qui'n cau destacar lo ritme de chacarera).
Musicians de Santiago del Estero
Sixto Palavecino, Peteco Carabajal
Jimi Hendrix
James Marshall Hendrix, nascut Johnny Allen Hendrix e mai conegut coma Jimi Hendrix (Seattle, 27 de novembre de 1942 - Londres, 18 de setembre de 1970) foguèt un guitarrista e cantautor american. Èra un dels melhors guitarristas de l'istòria del rock e del blues e es considerat coma un dels musicians mai importants del sègle XX. Fondèt lo grop angloamerican The Jimi Hendrix Experience, que foguèt actiu de 1966 a 1970.
Es celèbre per sas innovacions musicalas durant lo periòde psiquedelic de la fin de las annadas 1960.
Moriguèt tragicament a l'edat de 27 ans dins sa cambra d'otèl a Londres en 1970 en seguida d'una asfixia deguda a l'absorcion de barbiturics.
Biografia
thumb|200px|left|Los grands del costat del paire de Jimi Hendrix Johnny Allen Hendrix nasquèt en 1942 a Seattle, vila de l'estat de Washington, primièr enfant de James Allen "Al" Hendrix e de Lucille Hendrix (nascuda Jeter), d'origina cherokee. Sos parents s'èran rescontrats durant un balèti a Seattle en 1941, quand Lucille aviá pas que 16 ans. Pr'amor qu'èra militar e mobilizat dins una basa de l'armada americana en Oklahoma, Al Hendrix vegèt son filh sonque tres ans aprèp sa naissença. La maire, Lucille, èra incapabla d'abalir lo dròlle per encausa de son problèma d'alcoolisme. Al Hendrix recuperèt alara son filh, que rebategèt James Marshall en omenatge a son fraire defunt, Leon Marshall Hendrix, e prepausèt a Lucille de viure amassa. Aguèron puèi un segond filh, Leon Hendrix, en 1948. Pr'aquò, lo parelh s'aveniá pas, e aprèp mantuna disputa acabèt per divorciar lo 17 de decembre de 1951.
Joseph Kabila
Joseph Kabila Kabange, militar e òme politic n. 1971, es president de la Republica Democratica de Còngo dempuèi l'assassinat de l'ancian president, son paire Laurent-Désiré Kabila, le 16 de genièr de 2001, durant la segonda guèrra de Còngo. Foguèt cap de l'Aliança per la majoritat presidenciala (AMP) e a creat en 2002 lo Partit del pòple per la reconstruccion e la democracia (PPRD).
San Miguel de Abona
San Miguel de Abona es un municipi de la província espanhòla de Santa Cruz de Tenerife dins la Comunautat Autonòma de las Illas Canàrias.
Srinivasa Ramanujan
Srinivasa Ramanujan (en tamil: ஸ்ரீனிவாஸ ஐயங்கார் ராமானுஜன்; Erode, Tamil Nadu, 22 de decembre de 1887 – Chetput, Madràs, 26 d'abril de 1920) foguèt un matematician indian.
Districte d'Ukhrul
Lo districte d'Ukhrul es un districte de l'estat de Manipur en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila d'Ukhrul. En decembre de 2016, una part del districte foguèt destacada de son territòri per fondar lo nòu districte de Kamjong.
Meigneux
Meigneux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Chastèunòu-Miravalh
Chastèunòu de Miravalh (Châteauneuf-Miravail en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
thumb|300px|left|La barra rocosa dicha de las Cavalets jos la reünion de Tréboux, e a l'intrada del vallon de Jansiac / La barre rocheuse dite 'des Cavalets' sous le sommet de Tréboux, et à l’entrée du vallon de Jansiac
Lo vilatge a situat a 710 m d'altitud. La municipalitat a traversat pel Jabron, #que la vallée n'a barrat per una cluse, lo Beillon e la Druigne.
La municipalitat ocupada una combe de 2000 a aperaquí, l'abitat en essent implantat a distància del cors del Jabron. L'ancian vilatge a bastit sus un tuc al nòrd d'aquela combe, ne demòra pas gaireben que la glèisa (Sant-Mary). Mai recentament, l'abitat s'es escampilhat en de nombroses caserius. Lo pòble dels Grèus es en ruïnes.
A lo-dessus de la conca principala de la municipalitat, se tròba l'ancian pòble de Jansiac, en una vallée intermediària. Jansiac Es un dels escasses pòbles de la region establida dempuèi la Mièja Edat sus una rota (e pas sus un luòc perché pauc accessible). Una comunitat s'i es installada l'an 1972, la Nef dels fòls.
La municipalitat compta una font importanta, aquela del Caval-Blanc, en amont del masatge de Lange, es del genre dels sorgues, las fonts intermittentes. Lo sieu cors se tira en la Druigne.
La commune occupée une combe de 2000 ha environ, l’habitat étant implanté à distance du cours du Jabron. L’ancien village est construit sur une colline au nord de cette combe, il n’en reste presque que l’église (Saint-Mary). Plus récemment, l’habitat s’est dispersé en de nombreux hameaux. Le village des Graves est en ruines.
Au-dessus du bassin principal de la commune, se trouve l’ancien village de Jansiac, dans une vallée intermédiaire. Jansiac est un des rares villages de la région établis depuis le Moyen Âge sur une route (et non sur un site perché peu accessible). Une communauté s’y est installée en 1972, la Nef des fous.
La commune compte une source importante, celle du Cheval-Blanc, en amont du hameau de Lange, est du genre des sorgues, les sources intermittentes. Son cours se jette dans la Druigne.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
De l'epòca gallo-romaine an datat un autar a Mart, de las traces d'abitat al luòc-ditz la Vachette, un cavòt de l'II sègle a Combe-Cauda. Se lèva tanben un talhièr de potiers e, a Jansiac, un autar a Jupiter e un abitat gallo-romain.
La localité apareis per las primièras fes en las chartes al. Èra una luòc fòrt cara a Sant-Vincent-sus-Jabron. A la fin de la XIV sègle, las doas comunitats an amassat.
La comunitat (al sens medieval del tèrme) de Jansiac a soslinhat per las primièras fes en 1274 (Gentiech). En 1360, ven un fief del abbaye de Cruis.
En 1665, la comunitat de Châteauneuf-Miravail se separa d'aquela de Sant-Vincent.
Pendent la Revolucion, la municipalitat compta una societat patriotique, creada après la fin de 1792. Per seguir lo decrèt de la Convencion del 25 vendémiaire an II en convidant las municipalitats en avent de noms en podent remembrar los remembres de la royauté, de la féodalité o de las superstitions, als remplaçar per d'unas autras denominacions, la municipalitat càmbia de nom contra Auche-la-Guarda.
L'Acte dels Avets es un privilègi daissat als abitants de Châteauneuf-Miravail e Sant-Vincent de prene lo sieu bòsc de bastiment en la bòsc domaniale del Jabron ; lo privilègi a #èsser conservat pels abitants de Châteauneuf.
De l’époque gallo-romaine sont datés un autel à Mars, des traces d’habitat au lieu-dit la Vachette, une tombe du II siècle à Combe-Chaude. On relève aussi un atelier de potiers et, à Jansiac, un autel à Jupiter et un habitat gallo-romain.
La localité apparaît pour la première fois dans les chartes au. Elle était une place forte face à Saint-Vincent-sur-Jabron. À la fin du XIV siècle, les deux communautés sont réunies.
La communauté (au sens médiéval du terme) de Jansiac est signalée pour la première fois en 1274 (Gentiech). En 1360, elle devient un fief de l’abbaye de Cruis.
En 1665, la communauté de Chastèunòu-Miravalh se sépare de celle de Saint-Vincent.
Durant la Révolution, la commune compte une société patriotique, créée après la fin de 1792. Pour suivre le décret de la Convention du 25 vendémiaire an II invitant les communes ayant des noms pouvant rappeler les souvenirs de la royauté, de la féodalité ou des superstitions, à les remplacer par d'autres dénominations, la commune change de nom pour Auche-la-Garde.
L’Acte des Sapins est un privilège laissé aux habitants de Chastèunòu-Miravalh et Saint-Vincent de prendre leur bois de construction dans la forêt domaniale du Jabron ; le privilège a été conservé par les habitants de Châteauneuf.
Candela
thumb|350 px|Grafic de las foncions fotopica e escotopica La candela (de simbòl cd) es una de las sèt unitats basicas del Sistèma Internacional d'Unitats (SI). Mesura l'intensitat luminosa, valent a dire la poténcia, emesa per una font de lum dins una direccion donada, basada sus la foncion de luminositat (un modèl estandardizat de la sensibilitat de l'uèlh uman a diferentas longors d'onda). Una candèla, per exemple, genera una intensitat luminosa d'aperaquí 1 cd.
La Lònda dei Mauras
thumb|200px|left|Plaça thumb|200px|left|Plaja left|thumb|200px|Maria
La Lònda dei Mauras (La Londe-les-Maures en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Lo terraire se nomenava lei Bormetas fins que, en 1678, un aristocrata normand, Antoine Lemonnier, senhor de La Londe, crompèsse de tèrras e se bastiguèsse un castèu que nomèt castèu de La Londe. Un vilatge s'agromelèt au torn dau castèu, e venguèt parròquia en 1788, en demorar dins la comunautat, puèi dins la comuna d’Ieras.
En 1901, destacada d’Ieras, La Lònda devenguèt comuna, ambe lo sufixe les Maures (dei Mauras) per la destriar dei nombrosas La Londe de Normandia.
Saint-Dyé-sur-Loire
Saint-Dyé-sur-Loire es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Geografia
Situat sul marge esquèrre de la Loire entre la Beauce e la Sologne, a unitat|15|km al sud-es de Bles, Sant-Dyé es un pichon vilatge istoric, dels s, cargat d'istòria al travers de los sieus carrerons, los sieus vièlhs ostals, los sieus potzes, las siás fortificacions, lo sieu pòrt fluvial #qu'aculhiá los matériaux necessaris al bastiment del castèl de Chambord.
Situé sur la rive gauche de la Loire entre la Beauce et la Sologne, à 15 km au sud-est de Blois, Saint-Dyé est un petit village historique, des s, chargé d'histoire au travers de ses ruelles, ses vieilles maisons, ses puits, ses fortifications, son port fluvial qui accueillait les matériaux nécessaires à la construction du château de Chambord.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Sant-Dyé deu lo sieu nom a Dyé, ermita nascuda a Borges al, #que #morir en la siá cellula e i #èsser enterré après aver-i recebut la visita dels personatges los mai illustres de lo sieu temps, al primièr reng #que Clovis.
Saint-Dyé doit son nom à Dyé, ermite né à Bourges au, qui mourut dans sa cellule et y fut enterré après avoir reçu la visite des personnages les plus illustres de son temps, au premier rang desquels Clovis.
Neuves-Maisons
Neuves-Maisons es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Comuna situada a 10 km al sud de Nancy.
Commune située à 10 km au sud de Nancy.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'istòria de Nòus-Ostals es plan anteriora al. Los expèrts pensan que la region del confluiscan Moselle-Madon, ont se tròba de Nòus-Ostals, #èsser de prima abord viscuda per las Cèltas, de contunh per las Gallo-Romains. Se'n tròba la traça a proximitat, sul territòri de la vila vesina de Messein al luòc trucat Camp de Affrique.
Lo prieuré bénédictin de Sant-Vincent a fondat al, l'an 1050 per un parament de Chaligny, sul luòc-dich "Villa Sancti Vincenti", entre l'actuala comuna e burèu de plaça.
Los « Nòus Ostals », chaumières #que se #bastir a l'entorn, an mencionat a partir de 1361. Lo prieuré i aguèt confiat als Jesuïtes a partir de 1599, dévasté pels Hongrois l'an 1635 e los Suedeses l'an 1636. Cinc procès de sorcellerie a. Peste A partir de 1630 : 200 abitants solament en 1716, mas 640 dempuèi la fin de la.
La vila coneis un formidable essor a, mercés a la revolucion industriala e a l'espleitacion de la Minette. De 130 abitants l'an 1616, passa a formatnum:2377 l'an 1901. En un pauc mens d'un sègle, Nòus-Ostals i aviá multiplicat lo sieu nombre d'abitants per quatre. S'uèi la mina del Val de Fèrre es pas mai espetada dempuèi 1968, la fabrica sidérurgique #qu'a marcat prigondament l'istòria de la vila fonciona encara. vignette|none|La vila #èsser desservie per una linha de la ret suburbain de las [[Ancian tramvia de Nancy|tramvia dels Nancy de 1910 a 1949, espetat a l'origina per la Companhiá dels tramvias suburbains de contunh pels tramvias urbans de Nancy. La linha afranquissiá las vias ferrées sus una labor d'art especial.]]
L’histoire de Neuves-Maisons est bien antérieure au. Les experts pensent que la région du confluent Moselle-Madon, où se trouve Neuves-Maisons, fut de prime abord habitée par les Celtes, puis par les Gallo-Romains. On en retrouve la trace à proximité, sur le territoire de la ville voisine de Messein au lieu appelé Camp d'Affrique.
Le prieuré bénédictin de Saint-Vincent est fondé au, l'an 1050 par un ménage de Chaligny, sur le lieu-dit "Villa Sancti Vincenti", entre les actuels mairie et bureau de poste.
Les « Neuves Maisons », chaumières que l'on construisit autour, sont mentionnées à partir de 1361. Le prieuré fut confié aux Jésuites à partir de 1599, dévasté par les Hongrois en 1635 et les Suédois en 1636. Cinq procès de sorcellerie au. Peste à partir de 1630 : 200 habitants seulement en 1716, mais 640 dès la fin du.
La ville connaît un formidable essor au, grâce à la révolution industrielle et à l'exploitation de la Minette. De 130 habitants en 1616, elle passe à 2,377 en 1901. En un peu moins d’un siècle, Neuves-Maisons avait multiplié son nombre d’habitants par quatre. Si aujourd'hui la mine du Val de Fer n'est plus exploitée depuis 1968, l'usine sidérurgique qui a marqué profondément l'histoire de la ville fonctionne encore. vignette|none|La ville fut desservie par une ligne du réseau suburbain des [[Ancien tramway de Nancy|tramway des Nancy de 1910 à 1949, exploité à l'origine par la Compagnie des tramways suburbains puis par les tramways urbains de Nancy. La ligne franchissait les voies ferrées sur un ouvrage d'art spécial.]]
Seattle
Seattle es la mai granda ciutat de l'estat american de Washington. Es situada entre lo Puget Sound e lo lac Washington, a aperaquí al sud de la frontièra amb Canadà. Es lo sèti del comtat de King.
Seattle es una de lss vilas mai importantas de la còsta pacifica dels Estats Units. Es un pòrt important especializat dins lo comèrci transpacific. Constituís tanben un grand pòl industrial en America del Nòrd. D'una superfícia de, Seattle compta 630,320 abitants (2010 ). L'aira metropolitana de Seattle totaliza 3,427,200 abitants çò que ne fa la 15ena aglomeracion dels Estats Units.
La vila foguèt fondada al mitan del e batejada en omenatge al cap amerindian Seattle. Son escai, la ciutat emerauda, ven de la color verda dels bòsques que l'enrodan. Òm la nomena tanben la vila de la pluèja (Rainy City), « la pòrta d’Alaska », Queen City, o encara Jet City, en referéncia al pes economic de Boeing dins la region. Seattle es la vila natala de Jimi Hendrix e de Bill Gates e es coneguda coma le berceau de la musica grunge e de sos grops mitics coma Nirvana. Sos abitants on la reputaciona de beure fòrça cafè, e nombrosas companhiás coma Starbucks e Tully's Coffee i foguèron fondadas. Seattle aculhiguèt la tresena conferéncia ministeriala de l’OMC en 1999 qu'aviá provocat de manifestacions altermondialistas. D'entrepresas celèbras, coma los avions de Boeing, Amazon.com e Microsoft an son sètis socials a Seattle.
Personalitats que visquèron a Seattle
center|580px|thumb|Fotografia de l'orizont de Seattle.
Auragan Katrina
L'auragan Katrina foguèt un intens ciclon tropical de la sason dels auragans de l'Atlantic en 2005 que venguèt la catastròfa naturala mai cara e lo cinquen auragan mai murtrièr de l'istòria dels Estats Units d'America. Es tanben lo sièisen auragan de l'Atlantic mai fòrt jamai enregistrat. Faguèt almens 1.836 victimas mortalas pendent lo quite auragan e dins las inondacions ligadas, venguèt atal lo mai murtièr dels EUA dempuèi l'auragan d'Okeechobee de 1928. Lo còst total del passatge de Katrina es estimat a $81.000 milions (USD 2005), gaireben lo doble dels damatges provocats per l'auragan Andrew en 1992.
Se formèt suls Bahamas lo 23 d'agost de 2005 e passèt pel sud de Florida coma un auragan de Categoria 1 moderat, en causant unas victimas mortalas e d'inondacions abans de s'intensificar rapidament dins lo golf de Mexic. La tempèsta s'aflaquissèt abans de tornar a tèrra coma tempèsta de Categoria 3 lo matin del diluns 29 d'agost al sud-èst de Loïsiana. Causèt de destruccions importantas, subretot a causa de l'onda de tempèsta, sus la còsta del Golf dempuèi lo centre de Florida fins a Tèxas. Lo mai grand nombre de victimas mortalas se localizèt dins la vila de Nòva Orleans (Loïsiana) destruisent lo sistèma de las digas e foguèt inondada catastroficament. 80% de la vila e de las grandas espandidas de las parròquias vesinas demorèron negadas dins l'aiga, e i demorèt alara pendent de setmanas. Pasmens, los damatges mai importants se concentrèron dins los airals litorals, coma las demoranças de primièra linha sus las ribas del Mississipí; de naus e gavarras tustèron contra los bastiments, veituras e ostals getats cap a tèrra, e l'aiga arribèt fins a 10–19 km a l'interior de las ribas.
A l'United States Army Corps of Engineers (USACE), los constructors del sistèma de digas, coma o prevei la lei del Contraròtle de las inondacions de 1965, se demandèt la causa de la destruccion dels sistèmas de proteccion que provoquèt l'inondacion a la Nòva Orleans. La responsabilitat de la rompadura e de l'inondacion foguèt atribuida als los cosses de l'armada en genièr de 2008, mas l'agéncia federala podiá pas èsser responsabla financièrament a causa de son immunitat sobeirana per la Lei de Contraròtle de las inondacions. Tanben se faguèt una enquèsta sus la responsa dels govèrns locals, federals e dels estats, que provoquèt la demission del director Michael D. Brown de l'Agéncia federala per la gestion de las Urgéncias (FEMA) e lo superintendent Eddie Compass del Departament de Polícia de Nòva Orleans (NOPD). Per contra, lo Gàrdia Còsta dels Estats Units d'America (USCG), lo Centre Nacional d'Auragans (NHC) e lo Servici Nacional de Meteorologia (NWS) foguèron generalament lausdas per lors accions, previsions precisas e de punts d'actualitat nombroses.
Cinc ans après lo passatge de l'auragan, de centenats de residents desplaçats de Mississipí e de Loïsiana vivián encara dins de lotjaments temporaris. La reconstruccion de cada seccion de la zòna sud de Loïsiana foguèt abordat dins lo rapòrt tecnic final del còs de l'armada LACPR identificant las zònas que tornèron pas èsser bastidas e los airals e edificis que se cal auçar.
Istòria meteorologica
left|thumb|Trajectòria de Katrina. L'auragan Katrina se formèt en depression tropicala Twelve al sud èst de las Bahamas lo 23 d'agost de 2005, fruch de l'interaccion d'una onda tropicala e lo rèste de la Depression tropicala Ten. Lo sistèma atenguèt l'estatus de tempèsta tropicala lo matin del 24 d'agost e es a comptar d'aquel moment, quand la tempèsta foguèt nomenada Katrina. La tempèsta tropicala contunhèt d'avançar cap Florida, e venent un auragan solament doas oras abans de relargar entre Hallandale Beach e Aventura lo matin del 25 d'agost. La tempèsta s'aflaquissiá sus tèrra, mas tornèt a l'estatus d'auragan gaireben una ora après dintrar dins lo Golf de Mexic.
La tempèsta s'intensifiquèt rapidament après dintrar al Golf, creissent dempuèi la Categoria 3 fins a la Categoria 5 sus l'ecala dels auragans de Saffir-Simpson e sonque nòu oras. Aquel aument accelerat foguèt causat pel passatge de la tempèsta per las aigas inabitualament caudas del Loop Current, qu'aumentèt la velocitat de las ventadas. Lo dissabte 27 d'agost la tempèsta atenguèt la Categoria 3 d'intensitat dins l'escala de Saffir-Simpson la fasent lo tresen mai grand auragan de la sason. L'efièch del cicle de remplacament del mur de l'uèlh interrompèt son intensificacion, e mai causèt gaireben lo doblament del diàmetre. Katrina s'intensifiquèt encara rapidament, atenguèt la Categoria 5 pendent lo matin del 28 d'agost e la seuna fòrça maxim a 1:00 p.M. CDT del meteis jorn amb de vents sostenguts fins a 280 km/h e una pression centrala minima de 902 hPa. La pression minima del Katrina la faguèt lo quatren auragan de l'Atlantic mai intens de totes los tempses enregistrats, solament subrepassat mai tard pels auragans Rita e Wilma pendent aquela meteissa sason; èra tanben l'auragan mai intens jamai enregistrat dins lo Golf de Mexic fins ara, quitament s'aquel foguèt passat per Rita.
Katrina faguèt sa segonda relargada a 6:10 a.M. CDT del diluns 29 d'agost coma auragan de Categoria 3 amb de vents sostenguts de 205 km/h près de Buras-Triumph (Loïsiana). Al tocar tèrra, la fòrça dels vents de l'auragan s'atenuèron cap 190 km dempuèi lo centre e la pression centrala de la tempèsta èra de 920 hPa. Après depassar lo sud èst de Loïsiana e Breton Sound faguèt una tresena relargada près de la frontièra entre Loïsiana e Mississipí amb de vents sostenguts de 195 km/h en mantenent encara una intensitat de Categoria 3.
Katrina aviá encara de fòrça dins lo Mississipí, quitament se ne perdava per aténher 240 km a tèrra près de Meridian (Mississipí). S'aflaquissiá per venir una tempèsta tropicala près de Clarksville (Tennessee), e los seus efèctes se podèron sentir fins a l'èst de la region dels Grands Lacs d'America del Nòrd lo 31 d'agost, quand foguèt absorbada per una linha frontala. La tempèsta extratropical ne resultant s'anèt rapidament al nòrd-èst, tocant la zòna èst de Canadà.
Impacte
thumb|In Katrina's Wake - cortmestratge de la [[National Aeronautics and Space Administration|NASA. (En anglés)]] Lo 29 d'agost l'onda de tempèsta provocada pel Katrina causèt 53 falhas dins las digas de Nòva Orleans provocant que l'ochanta per cent de la vila foguèt negada. Un estudi de la Societat Americana dels Engenhaires Civils de junh de 2007 avancèt que dos terces de las inondacions produsidas avián estats causats per de multiplas falhas fòra dels barris de conteniment de la vila. Se mencionèt pas las pòrtas idraulicas que se barrèron pas. L'onda de tempèsta devastèt tanben las còstas de Mississipí e d'Alabama, fasent de Katrina lo catastròfa naturala mai costosa e destructritz de l'istòria dels Estats Units d'America, e l'auragan mai murtrièr dempuèi l'auragan d'Okeechobee de 1928. Lo còst total de l'auragan Katrina s'atenguèt $81.200  milions (USD 2005) doblant gaireben la tempèsta mai costosa precedenta, l'auragan Andrew, comptant l'inflacion.
Lo compte de las victimas mortalas confirmadas (lo total dels mòrts dirèctes e indirèctes) atenguèt 1.836, subretot en Loïsiana (1.577) e de Mississipí (238). Tamben faguèt 135 desapareguts en Loïsiana, e fòrça mòrts indirèctes, mas es gaireben impossible de determinar la causa exacta d'unas victimas mortalas. Lo govèrn federal declarèt una zòna de catastròfa naturala sus un airal de gaireben 233.000 km2, un airal tan grand coma lo Reialme Unit.
S'estima que l'auragan daissèt tres milions de personas sens electricitat. Lo 3 de setembre, lo secretari de  la Seguretat Intèrna Michael Chertoff descriguèt las consequéncias de l'auragan Katrina atal "benlèu la pièger catastròfa o ensems de catastròfas," de l'istòria del país, fasent referéncia al quite auragan e a l'inondacion de Nòva Orleans.
En 2010, demorava encara de desgalhs dins unas localitats litoralas.
Efièches sul mitan
left|thumb|Las islas Chandeleur, abans (esquèrra) e après (drecha) de Katrina, mòstran l'impacte de la tempèsta lo long de la zòna litorala. L'auragan Katrina aguèt tanben un impacte important sul mitan. L'onda de tempèsta erodèt fòrça las broa dins las zònas litoralas demoran tota devastadas. Dins l'illa de Dauphin, situada a gaireben 150 km a l'èst del punt ont l'auragan relarguèt, lo sabla que compausava l'illa barrièra foguèt transportat dins lo braç de mar del Mississippí, sarrant l'illa cap a tèrra fèrma. L'onda e las grandas èrsas de Katrina arrasèron tanben las illas Chandeleu, que ja avián estat tocadas per l'auragan Ivan. Lo Servici Geologic dels Estats Units estima que 560 km2 de tèrra desapareguèt dins l'aiga a causa de l'auragan Katrina e Rita.
Las nòvas massas d'aiga venguèron l'abitat de mamifèrs marins coma lo Pelican marron, la tortuga marina, peisses, e d'espècias migratòrias coma lo guit de cap de roge. Gaireben 20% dels paluns locals demorèron negats per sempre en consequéncia de la tempèsta.
Referéncias
<div class="reflist references-column-count references-column-count-2" style="-moz-column-count: 2; list-style-type: decimal;">
Apatomerus
Apatomerus ei un genre de reptil escantit conegut sonque per un solet fossil, KUVP 1199. Demorèc en eth cretacèu inferior e eth fossil siguec trapat en es estrats de Kansas, en es Estats Units d'America.
Sòn nom vò díder femur dubtós e es uassi sigueren trapats en 1893. De prumèr se pensèc qu'aguest femur ère d'un cocodrilian, mès dempús, en 1903, Samuel Wendell Williston classèc er uas coma apertenhent a un pterosaure (1).
Aguest classament demorèc enquia es annades 1970 (2) mès dempús cambiéc. Es estudis mès actuals classen pas aguest fossil coma pterosaure. Atau ac confermaren Peter Wellnhoffer en 1991 (3) e Glut en 2004 (4).
Siguec Mike Everhart, un mèstre especializat en arroques dera Mar de Niobrara qui identifiquéc er uas coma un troç de plesiosaure (5)(6).
Referències
1.-Williston, Samuel W. (1903). «On the osteology of Nyctosaurus (Nyctodactylus), with notes on American pterosaurs». Field Museum Publications (Geological Series) 2 (3): 125–163.
2.-Wellnhofer, Peter (1978). Pterosauria. Handbuch der Paläoherpetologie 19 (en alemán). Stuttgart: Fischer. p. 66. ISBN 3437302698.
3.-Wellnhofer, Peter (1996) [1991]. The Illustrated Encyclopedia of Pterosaurs. New York: Barnes and Noble Books. p. 1–192. ISBN 0-7607-0154-7.
5.-Everhart, M.J. (2005). Oceans of Kansas: A Natural History of the Western Interior Sea. Bloomington: Indiana University Press. p. 206. ISBN 0253345472.
6.- Everhart, Mike (29-05-2007). «KANSAS PLESIOSAURS». Oceans of Kansas.
Categoria :Plesiosaure
Lo Cailar
Lo Cailar (Le Caylar en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Castlar en 1112, apud S. Martinum de Caslaro en 1122, castel de Castlar, Guillelmus de Castlar, Petrus de Castlar, cap a 1128, ad Cailarium en 1240, ecclesia S. Martini de Caslario (varianta : Caylario) en 1252, in castro de Caylario, de Caislari en 1264, de Caslario en 1344, de Caylario Alajovis en 1451, ecclesia S. Martini de Caylari en 1484, du Caillar en 1591, le Queylar en 1599, le Caylar corregit en : Cailar en 1740-60, le Caylar de la Jon en 1740-60, le Gaylar en 1771, le Caylar en 1774-75 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat, Lo Cailar ven del latin castellum, amb lo sufixe diminutiu -are ; segon Hamlin, Cailar ven de castellare, « luòc fortificat », derivat del latin castellum, « pichona fortalesa », mot derivat el-meteis de castra. La distincion semantica entre los dos mots despareguèt lèu e a partir del sègle V, castellum dominèt dins la lenga populara. Dins lo sud, castèl aviá tanben lo sens de « vila pichona fortificada ». Puòi a comptar del sègle XVII, castèl designèt tanben de residéncias senhoralas, de grandas abitacions de plasença.
Alajon o Alajó
Alajon (Alajó), determinant de 1451 e 1740-60, representa tota la partida septentrionala de Larzac en Erau : segon Eugène Thomas (1865), se ditz Sant Miquèl d'Alajon, Lo Cròs d'Alajon, Lo Cailar d'Alajon, Sant Feliç d'Alajon; l'origina del mot seriá Ara Jovis « l'autar de Jupitèr », d'après un autar acavalat sus la comuna del Cròs e la de Sant Miquèl, « a 100 passes de la rota imperiala [RD 9, anciana rota de Roergue abans la construccion del camin de l'Escaleta] e sus l'embrancament que va de Sant Miquèl a Sòrbs ». Una origina Ara Jovis justificariá la grafia Alajó. Segon Gaston Combarnous, [lo] Cròs èra « dit encara d'Alajou en 1920 » (Combarnous, Revue Internationale d'Onomastique, XXIII, p. 186). Alajon seriá, segon Frank R. Hamlin, un tèrme preindoeuropèu *aladione o *alaione que se'n coneis pas lo sens. Hamlin refusa donc l'identificacion Alajon = Ara Jovis, aquò per una rason lingüistica : se l'airal coneis la dissimilacion araire > alaire, un passatge de Ara- a Ala- seriá tròp aboriu al sègle XI, ,.
Mont Sinai
Lo mont Sinai (arabi : ar) o Djebel Moussa (« montanha de Moïses ») es un mont d’Egipte situat dins lo Sinaï e culminant a  d'altitud.
Lo mont es subretot celèbre dins la tradicion biblica per aver estat lo luòc ont Moïses encontrèt Dieu pel primièr còp a la mata ardent (Ex 3,1-4,17) e ont recebèt los Dètz Comandaments (Ex 20,1-17) e d'autras leis pel pòble ebrieu (Exòde 19,1-31,18). D'autras localizacions d'aqueste episòdi foguèron prepausadas (Har Karkom e la peninsula de Sinai) e son emplaçament real es pas comegut amb certitud.
Situacion, topografia
Lo mont Sinai es situat al Nòrd-Èst d'Egipte, dins lo governorat del Sinai Sud, al nivèl de la punta sud de la peninsula de Sina i, a 50 quilomètres de las còstas de la mar Roja e d'El-Tor, al sud-oèst, e tanben a 75 quilomètres de Charm el-Cheikh, al sud-sud-èst, e unas 160 quilomètres del Caire. Lo suc s'auça a 2285 mètres d'altitud, à quatre quilomètres al nòrd-nòrd-èst del mont de Santa Caterina (2642 m), punt culminant del massís e del país.
Geologia
Las ròcas del mont Sinai son eissidas de la fasa tardièra del bloquièt arabonubian. Son constituidas de granit amb d'intrusions de ròca volcanicas inclusissent de porfir. La montanha s'aucèt de 140 a d’anadas BP, pendent lo Cretacèu.
Istòria
esquèrra|vinheta|Capèla del suc. Un monastèri ortodòxe es bastit al pé del mont Sinai al sègle VIe sus òrdre de l’emperaire roman Justinian. Pren lo nom de monastèri de Santa Caterina del Sinai al sègle XIII. Pendent, l’activitat monastica sembla i aver començat d'ora que, fasent seguida a l’arribada dels primièrs crestians fugissent las persecucions a partir de sègle III, lo Viatge d'Egeria a la fin del sègle VI conta la preséncia de fòrça monges vèrs aquesta epòca. Un autre monastèri grèc ortodòxe tornèt èsser bastit en 1934 sus las roïnas d’una glèisa del sègle XVI; aquesta anciana glèisa aurián contengut lo ròc sus que las Taulas de la Lei foguèron gravadas.
Pujada
Dos camins màger menan al suc. Lo mai long e mens escalabrós se nomena Siket El Bashait ; cap una doas oras e mièg a pé per pujar mas es accessible als camèls. L’autre itinerari, nomenat Siket Sayidna Musa, passa dins lo vabre darrièr lo monastèri e es chafrat la rota dels 3,750 « passes de la peniténcia ». vinheta|Sortida del Solelh al mont Sinai.
Cultura e religion
Lo mont Sinai es un luòc sant que pren una plaça importanta dins las religions monoteïstas mediterranèas. esquèrra|vinheta|Moïses trencant las Taulas de la Lei, sul mont Sinaï per [[Rembrandt (1659).]] Es là que dins la religion ebraïca, Moïses, après aver liberat lo pòble ebrieu d’Egipte e passar la mar Roja que s'embarra negant l’armada egipciana, recebèt de Yahweh lo decalòg (Los Dètz comandaments) tanben nomenat las Taulas de la Lei. Pasmens, quand Moïses tornèt davalar del mont Sinai, vegèt los Ebrieus, sota la mena de son fraire Aaron, adorar un vedèl d’aur ; encolerat, trnquèt las Taulas de la Lei sus un ròc e deguèt tornar al suc del mont Sinai per que se torne gravar las taulas per conclure lo pacte d’aliança entre lo pòble israelita e Dieu. Aqueste episòdi de l’Ancian Testament s’acompanha d’imatges simbolics fòrts volent mostrar que lo Creator es totpoderós coma lo fòlzer e liuces, las flamas, e fum espés cobrissent lo mont.
La Bíblia cita tanben aqueste episòdi de l’Exòde del pòble ebrieu del costat de Canaan, mas pasmens fa referéncia al mont Horeb que seriá segon l’avís d’expèrts en teologia un autre nom del mont Sinai.
L'Acoran i fa tanben referéncia dins la sorata 52 At-Tûr (lo mont Sinai), e pel primièr verset de la sorata (« Pel mont Sinai ! »)
Una mosqueta pichona es bastida al suc del mont Sinai.