cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Africa
Edat Mejana Auta
Dins la valada mejana de Nil, tres estats (Nobatia, Makuria e Alodia ) succediguèron au reiaume de Meroe disparegut per de rasons mau conegudas ai sègles III-IV. Lo crestianisme l'i arribèt au sègle VI dempuei l'Empèri Bizantin e, a la fin dau sègle VII, Makuria e Nobatia fusionèron per formar lo reiaume de Nubia. En Etiopia, lo reiaume d'Axom perdèt sei posicions comercialas dins la Mar Roja après una desfacha còntra leis Arabis. Leis ambicions etiopianas si dirigèron alora vèrs lo sud onte lo reiaume s'estendèt pauc a pauc.
Enfin, si formèt lei premiereis estats de l'Africa Occidentala ambé l'aparicion de Ghana vèrs 700 e aquela de Takrur vèrs 800 entre lei rius Nigèr e Senegal. Aquela formacion foguèt probablament favorizada per l'aumentacion dau comèrci, fòrça vièlh, a travèrs lo Sahara Occidentau e per l'existéncia de societats localas desvolopadas mestrejant l'utilizacion de fèrre dempuei lo sègle IV avC.
Clamenç II
Sudiger èra comte de Morsleben e avesque de Bamberg quand, al sinòd de Sutri, foguèt elegit papa lo 25 de decembre de 1046 mercés al supòrt de l'emperaire Enric III.
Pèire I de Russia
Pèire I de Russia o Pèire lo Grand (Moscòu, 9 de junh de 1672 - Sant Petersborg, 8 de febrièr de 1725; CJ 30 de mai de 1672 - 28 de genièr de 1725) foguèt lo tsar de l'Empèri Rus (1682-1725). En rus : Пётр I (Piotr I), Пётр Великий (Piotr Velikii, es a dire ) o Пётр Алексеевич Романов (Piotr Alekseievich Romanov).
Africa
Edat Mejana
Durant aqueu periòde, l'islam, d'ara endavant ben implantat lòng dei regions mediterranèas, aprofichèt lo desvolopament dei cambis comerciaus entre lo nòrd e lo centre d'Africa per s'estendre vèrs lo sud. En particular, lei rèis dau Reiaume de Kanem, estat centrat sus lo lac Chad, adoptèron l'islam au sègle XI. De mai, si desvolopèt tanben de cambis comerciaus lòng dei ribas d'Africa Orientala a l'iniciativa de marchands musulmans que fondèron de vilas marchandas maritimas coma Sofala ò Zanzibar.
Au començament dau sègle XII, si formèt a partir de tribús berbèras lo movement religiós deis Almohades que capitèt d'eliminar leis Almoravides e conquistèt tanben lei regions musulmanas de la Peninsula Iberica. Pasmens, aquel empèri èra fragil e lei desfachas militaras còntra lei crestians entraïnèron sa dislocacion e son remplaçament per lei dinastias marinida, zianida e hafsida au sègle XIII. En Egipte, lei Fatimidas en declin foguèron plaçats sota la proteccion de la dinastia zenguida e rapidament eliminats. A la mòrt de Nur al-Din, a region passèt sota lo contraròtle de Saladin e de la dinastia aiobida.
Durant aqueu periòde, lo centre d'Africa foguèt dominat per l'Empèri de Mali, format au sègle XIII, que dominava la region gràcias a son contraròtle sus lei cambis comerciaus ambé lo nòrd dau continent. Pasmens, aquel empèri èra pas l'unic estat de la region car lo Reiaume de Kanem contunièt son existéncia a l'entorn dau lac Chad. De mai, apareguèron lei ciutats-estats haoussas entre lo riu Nigèr e lo lac Chad. Au sud, lei civilizacions yoruba e igbo-ukwu fondèron d'estats poderós que son totjorn mau coneguts.
Clamenç II
Son primièr acte coma pontife foguèt de coronar Enric III emperaire. Lo nòu emperaire recep tanben lo títol de patricio dels romans, dignitat qu'amie implícita la prerrogativa que tota eleccion papal aviá de comptar amb la siá prealabla autorizacion. Amb la recuperacion del contraròtle imperial en l'eleccion papal despareis l'influéncia de las familhas patricias romanas en dicha eleccion çò qu'aguèt lo sieu immediat reflèxe en que tant Clemente II coma los tres de papas seguents foguèron alemands e nomenats per l'emperaire, de sòrta que als papas de la noblesa romana lor seguissián ara una seria de papas imperiales.
Africa
Edat Mejana
En Africa Orientala, la disparicion dau reiaume d'Axom au sègle XI entraïnèt l'emergéncia d'Etiopia que foguèt unificada de 1130 a 1270 per la dinastia dei Zagüe. Estat crestian, Etiopia foguèt en lucha ambé leis estats musulmans de la region coma lo reiaume d'Adel. Enfin, lo comèrci maritim lòng de la costat orientala renforcèt la poissança dei vilas marchandas de la region e favorizèt la formacion de reiaumes interiors importants coma aqueu de Grand Zimbabwe fondat gràcias ai revenguts dau comèrci d'aur.
Clamenç II
Pendent lo sieu breve pontificat convoquèt, en 1047, un concili en Roma que tractèt en el d'introdusir de reformas dins la Glèisa, redusir lo poder qu'en la meteissa avián atengut los avesques-de comtes e acabar amb la simonía.
Africa
Fin de l'Edat Mejana
En Egipte, lo Sultanat Mameloc declinèt tanben au sègle XV e foguèt finalament destruchs per l'Empèri Otoman en 1517. Leis armadas otomanas conquistèron e annexèron Egipte. Au sud d'aquela region, la vau mejana de Nil foguèt ocupada per lo Reiaume Funj fondat en 1504 que remplacèt lo reiaume d'Alodia disparegut dins de circonstàncias mau conegudas vèrs la fin dau sègle XV. La dinastia au poder venguèt musulmana en 1523 e l'estat s'islamizèt e s'arabizèt pauc a pauc. Enfin, dins la mitat sud dau continent, l'estat dau Grand Zimbabwe foguèt remplaçat per aqueu de Mutapa durant la premiera mitat dau sègle XV.
En fòra d'aqueleis evolucions intèrnas, acomencèt tanben lei premiereis installacions europèas au nòrd dau continent, dins lo golf de Guinèa e lòng dei costats orientalas. Leis Espanhòus si limitèron a d'invasions de pòrts de Magrèb coma Oran. En revènge, lei Portugués conquistèron ò creèron de pòrts e de fòrts lòng de la rota maritima vèrs lo continent asiatic.
Clamenç II
En lo retorn d'un viatge que realizèt en Alemanha, contractèt una fèbre que li provoquèt la mòrt, dins la vila de Pésaro, lo 9 d'octòbre de 1047. Foguèt enterrat en la catedrala de Bamberg, la siá tèrra natal, çò que li convertís en l'unic Papa cuya cavòt es plaçat al nòrd dels Alps.
Africa
Començament dau Periòde modèrn
Leis estats africans de la fin de l’Edat Mejana conoguèron de transformacions importantas au començament dau periòde modèrn en causa dau declin d’estats ancians, de l’extension deis invasions europèus e de l’expansion dau comèrci d’esclaus a l’iniciativa dei marchands europèus.
Ròssen Plèvneliev
Ròssen Assènov Plèvneliev (Ро̀сен Асѐнов Плѐвнелиев) es un òme politic e lo president de Bulgaria dempuèi 2012.
Africa
Començament dau Periòde modèrn
La region de Magrèb foguèt la fònt de cambiaments importants dins lo nòrd e l’èst dau continent. D’efèct, au sègle XVI, s’impausèt au Marròc una dinastia novèla, aquela dei Saadians, que foguèt remplaçada au sègle XVII per la dinastia actuala deis Alaoitas. Totjorn au sègle XVI, una expedicion millitara organizada per Marròc entraïnèt la disparicion de l’Empèri Songai en 1591. Leis autrei regions dau nòrd d’Africa foguèron ocupadas per l’Empèri Otoman e organizada segon tres regéncias basadas a Argièr, Tunis e Tripòl.
Lo centre d’Africa, en particular lei ciutats haossas e lo reiaume de Borno, aprofichèt la disparicion de l’Empèri Songai per renfòrçar son influéncia sus lo comèrci ambé lei regions mediterranèas. Si formèron tanben dos estats novèus : Oaddaï e Darfor.
Dins lo sud dau continent, la situacion èra variada. Lei reiaumes pròches l’ocean intrèron en declin e foguèron somes a l’influéncia dei Portugués coma lo reiaume de Congo e mai d’una ciutat marchanda lòng de la costat indiana. Pasmens, a l’interior dau continent, apareguèron divèrsei reiaumes dins la region dei Grands Lacs e tanben lòng dau riu Còngo.
Portugal èra lo país pus actiu per conquistar de territòris e fondar de fòrts per establir de liames comerciaus ambé d’estats africans ò en direccion d’Asia. Vèrs 1700, ocupavan de vilas en Marròc, dins lo Golf de Guinèa e lòng de la costat orientala dau continent (Sofala, Moçambic, Kilwa, Zanzibar, Mombasa). Pasmens, perdèron Zanzibar e Mombasa vèrs la fin dau sègle au profiech dau sultanat d’Oman. En fòra dei Portugués, leis Olandés, lei Francés e leis Anglés participèron a la conquista e a la fondacion de vilas lòng dei costats. En particular, lei Francés s’installèron au Senegal e leis Olandés en Africa dau Sud ont foguèt fondada la colonia dau Cap.
L’arribada deis Europèus sus lo continent african entraïnèt un desvolopament fòrça important dau comèrci d’esclaus negres a partir de la segonda mitat dau sègle XV. Aquela mena d’esclavatgisme èra ja conegut sus lo continent african dempuei l’introduccion dau crestianisme mai demorèt limitada dins lo corrent de l’existéncia de l’Empèri Roman. Conoguèt un premier vam après l’introduccion de l’islam dins lo nòrd d’Africa ai sègles VIII-IX. D’estats, coma lo Califat Fatimida, formèron d’unitats militaras d’elèit formada solament de soudats esclaus negres. Dins aquò, lei besonhs europèus de man d’òbra dins lei colonias americanas modifiquèron prefondament aquelei cambis en causa de l’importància novèla dau nombre d’esclaus necessaris. Ansin, aquò entraïnèt una division economica novèla au sen dau continent entre estats au contact dei marchands europèus per li vendre de presoniers coma esclaus e estats interiors que venguèron la buta d’expedicions militaras per capturer d’esclaus supplementaris per avitalhar lei mercats de la costat. Aquò entraïnèt tanben lo declin d’estats opausats au comèrci negrier coma lo reiaume de Còngo. Lo comèrci europèu dins l’Ocean Atlantic èra lo comèrci pus important (au mens 12 milions d’esclaus) mai d’itineraris en direccion d’estats arabis d’Orient Mejan (2 milions ?) ò en direccion de territòris asiatics dominats per d’Europèus (0,5 milions d’esclaus) existèron egalament.
La fin dau Periòde modèrn
Quatre zònas principalas conoguèron d’evolucions importantas dins lo corrent dau sègle XVIII. Premier, l’Empèri Otoman declinèt pauc a pauc e lei tres regéncias d’Argier, de Tunis e de Tripòl venguèron independentas en causa de l’alunchament ambé lo govèrn centrau.
Entre lei rius Nigèr e Senegal e lo Golf de Guinèa, una tièra d’estats novèus si formèron. Lei principaus foguèron lei reiaumes Kaarta, Segou, Ashanti e Mossi. Lo reiaume d’Oyo, principat pus ancian de la region, comencèt de declinar e foguèt pas capable de defugir l’aparicion dau reiaume de Dahomey sus sa frontiera orientala. Totei leis estats novèus d’aqueu periòde adoptèron pas l’islam coma religion oficiala entraïnant de tensions importantas dins certaneis endrechs entre musulmans e non musulmans.
Au sud-èst de Sahara, lei reiaumes dau sègle XVI contunièron d’existir e la poissança dau Sultanat de Darfor agantèt son apogèu. En revènge, après una revòuta de l’aristocràcia, Etiopia conoguèt un afebliment important de l’autoritat centrala au profiech de la noblesa locala. Enfin, lo sud èra d’ara endavant prefondament transformat per lo comèrci d’esclaus. Aquò permetèt l’emergéncia d’estats novèus coma Lozi ò Butua en relacion ambé lei Portugués.
Enfin, leis Europèus e leis Omanés contunièron seis activitats lòng dei costats. Pasmens, en causa de la dei guèrras revolucionàrias, lei Britanics conquistèron la colonia olandesa dau Cap e lei colonias francesas dei Seichèlas e de Maurici.
La fin dau comèrci negrier e lo començament de la colonizacion
Après lei guèrras revolucionàrias, leis Europèus comencèron d’enebir lo comèrci negrier e s’interessèron d’ara endavant a la conquista de colonias en Africa. En parallèl, l’aumentacion dau comèrci e dau nivèu tecnologic sus lo continent entraïnèt l’aparicion d’uneis estats novèus. Durant aqueu periòde, si pòu devesir lo continent entre sièis zònas geograficas diferentas.
Au nòrd, lo declin otoman si confirmèt dins lo corrent dau sègle XIX. Aquò permetèt la formacion d’un estat egiptosodanés lòng de Nil après la revòuta de Mehemet Ali còntra lo califa de Constantinòble. Puei, sei successors conquistèron unei territòris en direccion dau sud. Au limit d’aqueu domeni, l’autoritat dau govèrn centrau etiopian foguèt restaurada vèrs 1850. Aqueu declin de la poissança otomana – e franc d’Egipte, deis estats successors – foguèt aprofichat per França que conquistèt la regéncia d’Argièr dins leis annadas 1830-1840 (rediccion d’Abd el Kader en 1847).
Dins la region de Senegal e de Nigèr, la costat èra d’ara endavant ben tenguts per leis Europèus, magerament Francés, Portugués e Britanics, mai d’estats africans poderós si formèron lòng dei rius. Lei pus importants èran l’Empèri Tocolor lòng de la vau superiora de Nigèr, lei reiaumes Mossi, lo reiaume Ashanti au nòrd dau territòri britanic de la Costat de l’Aur e lo reiaume de Dahomey. Si fau tanben notar la creacion de Liberia, estat destinat a d’esclaus estatsunidenc liberats, fondat a l’iniciativa deis Estats Units d’America en 1847.
Au centre d’Africa, l’abséncia deis Europèus permetèt l’emergéncia dau Califat de Sokoto format a partir dei ciutats estats haoussas. Aquel estat menacèt lo reiaume de Borno dins la region sud-oèst dau lac Chad.
Dins la region dei Grands Lacs, si formèt una tièra d’estats independents a l’entorn dau lac Victòria. Fòrça pichons, aqueleis estats demorèron pron estables. D’estats pus importants si formèron vèrs lo riu Congo e lo lac Tanganyika mai dispareguèron rapidament.
Lòng dei costats de l’Ocean Indian, leis Omanés renforcèron sei preséncias dins lei ciutats swahili au començament dau sègle. Pasmens, après una scission, lo sultanat de Zanzibar venguèt independent en 1861. Èra inicialament pron poderós per resistir ais Europèus mai declinèt rapidament. Lei Portugués estendèron la colonia de Moçambic. Sus l’illa de Madagascar, lei sobeirans merinas capitèron d’estendre son reiaume dins lo centre e lo nòrd de l’illa.
Enfin, dins lo sud dau continent, d’evolucions importantas foguèron creadas per la rivalitat entre Britanics e Afrikaners. Premier, leis ancians colons olandés, minoritaris en fàcia dei colons britanics, quitèron la colonia dau Cap per fondar dos estats afrikaners dins lo nòrd de l’Africa dau Sud actuala. Puei, Britanics e Afrikaners, d’ara endavant dichs Boers, acomencèron de si disputir lo contraròtle dei tèrras vesinas pobladas per d’Africans. Si turtèron ansin au reiaume Zolo que foguèt destruch en 1879 per lei Britanics.
La colonizacion e lo partiment d’Africa
Dins lo corrent de la fin dau sègle XIX, lei poissanças europèas comencèron la colonizacion sistematica d’Africa. Militarament inferiors, leis estats africans foguèron esquichats per leis armadas europèas levat Etiopia que capitèt de demorar independenta après sa victòria d’Adoa sus l’armada italiana.
Segonda poissança coloniala mondiala, França conquistèt l’empèri europèu african pus important magerament a partir d’Argièr, de Senegal, de Porto Novo e dau Congo Francés. Ocupèt lei vaus de Senegal e de Nigèr e lei regions occidentalas e centralas de Sahara après la destruccion de l’Empèri de Samory, de l’Empèri de Rabah e dau reiaume d’Oaddaï. En 1895, aquò foguèt completat per la conquista de Madagascar. En 1899, un acòrd de partiment foguèt conclut ambé lei Britanics per demenir lei tensions ambé Londres.
D’efèct, l’Empèri Britanic, premiera poissança coloniala mondiala, èra pas demorada inactiu. Au contrari, conquistèt tanben un empèri coloniau african important dins la mitat orientala dau continent. A partir d’Egipte, conquistèt la region de Sodan onte l’estat madista foguèt destruch en 1899. Ocupèt tanben lo nòrd dau lac Victòria a partir de sa colonia de Kenya. A partir d’Africa dau Sud, fondèt divèrsei colonias fins au Còngo Bèlga. Puei, de 1899 a 1902, una guèrra saunosa li permetèt de conquistar leis estats boers e de fondar l’Union Sud-Africana que venguèt un dominion. Lei colonias de Golf de Guinèa foguèron tanben aumentadas après lei destruccions dau reiaume Ashanti e dau Califat de Sokoto de 1900 a 1905.
Leis autrei poissanças europèas foguèron pas capablas de rivalizar ambé París e Londres. Lei Portugués s’avancèron dins lo continent a partir dei colonias d’Angòla e de Moçambic. Lei Bèlgas, a l’iniciativa dau rèi Leopold II conquistèron un empèri fòrça important dins lo bacin de Còngo. Leis Alemands s’installèron dins la region de Cameron, dau Sud-Oèst African e d’Africa Orientala Alemanda (uei Tanzania). Trobèron un acòrd de partiment dau sultanat de Zanzibar ambé lei Britanics. Leis Italians conquistèron Libia en 1911 après una guèrra victoriosa còntra leis Otomans e una partida de Somalia. En revènge, foguèron desfachs per leis Etiopians e l’ambicion italiana de fondar una Africa Orientala Italiana mau capitèt fins a 1935-1936. Enfin, Espanha participèt au partiment de Marròc ambé França. Conquistèt tanben lo Sahara Occidentau.
Lei doas guèrras mondialas
La Premiera Guèrra Mondiala si debanèt tanben en Africa entre lei colonias de l’Entenduda e aquelei deis Empèris Centraus. Pasmens, en causa de la superiotat numerica francobritanica, lei colonias alemandas foguèron rapidament ocupadas. Pasmens, lei fòrças alemandas de la colonia d’Africa Orientala Alemanda capitèron de s’escapar e menèron una guèrra de secutament dins tota la region fins a la fin de la guèrra.
La Segonda Guèrra Mondiala si debanèt tanben a partir de 1939 sus lo continent african. Etiopia foguèt rapidament liberada per leis Aliats e lo país èra tornarmai independent en 1941. L’Empèri Francés foguèt la fònt de rivalitat entre lo regim de Vichy e la França Liura. Pasmens, lo frònt principau si situèt lòng de la costat nòrd entre lei fòrças de l’Empèri Britanic e lei tropas de l’Axe.
Après la guèrra, l’afebliment dei poissanças colonialas e la desfacha francesa en Indochina marquèron lo començament de la descolonizacion. Franc dei colonias portuguesas, dei colonias francesas d’Argiera e de Cameron e dau mandat sud-african de Namibia, lo movement foguèt relativament pacific. Leis estats arabis venguèron independents dins lo corrent deis annadas 1950 e leis estats d’Africa Negra dins lo corrent deis annadas 1960. Demorèron quauqueis excepcions que venguèron pauc a pauc independentas dins leis annadas 1970 ò 1980. Lei guèrras colonialas opausèron de guerilhas generalament sostengudas per de país dau blòt sovietic a d’armadas europèas modèrnas que foguèron gaire menaçadas. Pasmens, la durada lònga d’aquelei conflictes entraïnèt de tensions politicas e economicas importantas au sen deis estats coloniaus que deguèron finalament acceptar l’independéncia (en 1962 per Argeria, en 1974 per lei colonias portuguesas).
La Guèrra Freja e lo periòde actuau
Après la fin dei doas premiereis ondas d’independéncia, leis estats africans venguèron un enjòc de la Guèrra Freja (conflictes d’Angòla, de Moçambic...). Deguèron tanben faciar la dificultat d’unificar de pòbles diferents au sen de país novèus car lo mantenement dei frontieras colonialas venguèt un principi fondamentau de la diplomàcia africana fins au començament dau sègle XXI ambé l’independéncia dau Sodan dau Sud. De mai, la màger part deis estats novèus deguèron tanben faciar la dificultat de trobar de personaus competents per formar d’administracions estatics ò aquela de la manca de vida politica activa avans l’independéncia.
S’impausèt donc sovent de modèls de partits unics, supausats favorizar la fusion d’elèits d’origina diferenta, que si transformèron mai ò mens rapidament en regime autoritari. D’aqueu periòde, si desvolopèt tanben una corrupcion importanta. Conjugada ambé de conflictes regulars còntra l’autoritat centrala, entraïnèt lo declin de divèrseis estats d’Africa Centrala que sa sobeiranetat es a l’ora d’ara menaçada per de movements de revòuta intèrna ò l’influéncia d’actors estrangiers (país, companhiá…). Dins lo sud dau continent, s’impausèt tanben de modèls racistas basats sus l’apartheid sud-african. Maugrat l’adopcion de sancions internacionalas, lo caractèr anticomunista d’aqueleis estats, especialament Africa dau Sud, li permetèt de contornejar aquelei dificultats gràcias au sostèn d’estats occidentaus. Pasmens, après l’afondrament de l’URSS, la disparicion d’aqueleis ajudas entraïnèron l’abandon progressiu dei sistèmas d’apartheid.
Au començament dau sègle XXI, la manca d'estabilitat e lei problemas de desvolopament son de problemas majors per la màger part dei país africans. L'aumentacion rapida de la populacion e l'aparicion d'una agricultura destinat a l'exportacion contunian tanben d'aumentar lei tensions agricòlas e sociaus. Aquela situacion constituisse donc una zòna fòrça favorabla ai conflictes etnics, especialament quand lo partiment dei revenguts d'un país es fòrça mau partejat ò quand una ressorsa interessa divèrsei companhiás ò país estrangiers lèsts a destabilizar una region per s'assegurar lo contraròtle de sei ressorsas. L'autoritat de mai d'un estat african, coma Somalia ò la Republica Democratica de Còngo dins lei cas pus extrèms, demenisse sus de partidas importantas de son territòri e certanei regions son d'ara endavant independentas ò dirigidas per de senhors de guèrra.
Emmanuel Bernard
Emmanuel Bernard (Marselha, 1838 - 1913) es un capelan e escrivan d'expression occitana.
Illas Diomède
thumb|right|La Diomède pichona, a senèstra, e la Diomède Granda, a dreita, vistas del nòrd, de la [[mar dei Chukchis|mar dels Chokchis.]] Las illas Diomède (en rus: Острова Диомида, Ostrova Diomida ; en anglés: Diomede Islands), tanben conegudas en Russia jol nom d'illas Gvozdev, en inupiak Ignaluk, son doas illas rocosas situadas al mitan de l'estrech de Bering, dins la mar del meme nom, entre Siberia e Alaska, prèp del cercle artic.
A l'èst, la Diomède pichona, abitada per 170 Inuits, — tanben coneguda coma illa Krusenstern o Inaliq, aperten als Estats Units, a l'oèst la Diomède granda, tanben sonada illa Ratmanov, Imaqliq o Nunarbuk, aperten a Russia.
Huévar del Aljarafe
Huévar del Aljarafe es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Ferrières-la-Verrerie
Ferrières-la-Verrerie es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
George Harrison
George Harrison, amb Paul McCartney, John Lennon e Ringo Starr, foguèt un musician del grop de rock britanic The Beatles.
Arbona (Bascoat)
Arbona en basco o Arbonne en francés qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Labord, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de Novèla Aquitània.
Lo gentilici qu'ei arbonar.
Las comunas tòcatocantas que son Bidart au nòrd-oèst, Arcangós a l'èst e Ahetze au sud-oèst.
Qu'ei traversada per l'arrivet d'Uhabia.
Planificacion territoriala
La planificacion territoriala es « l'accion e la pratica (puslèu que la sciéncia, la tecnica o l'art) de disposar embé òrdre, a travèrs l'espaci d'un país e per una vision prospectiva, leis òmes e li activitats, leis equipaments e lei biais de comunicacion que pòdon utilisar, en tenent còmpte dei constrenchas naturalas, umanas e economicas, e mai estrategicas ».
Aquesta disciplina si destria de l'urbanisme per son escala d'accion a travèrs l'intercomunalitat e n'en delà. L'activitat de l'urbanisme es pròpri à la ciutat e lei quartiers.
Lei professionaus de la planificacion territoriala s'apelan urbanistas coma aquestei dau domeni de l'urbanisme mai tròbam tanben l'apellacion d'amainatjaire (francisme d'aménageur).
Isla Mayor
Isla Mayor es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Egleisa de Sent Micheu daus Lions
170px|thumb|Veirau de l'egleisa L'egleisa de Sent Micheu daus Lions de Limòtges deu son nom aus dos leons galloromans de peira que gardan l'entrada. Es egrègia e d'estil gotic, bastida entre los segles XIV e XVI. Possedís un tipic cluchier lemosin (coma la Catedrala de Sent Esteve) dominat per una curiosa bòla metallica.
Vars
Vars (Vars-sur-Roseix en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Cupidon (omonimia)
Cupidon pòt designar:
Baish Armanhac
Lo Baish Armanhac (var. non locala: Bas Armanhac) es un parçan d'Occitània situat en.
La soa vila principala es Eusa.
Fouda
Fouda (Fouday en francés, Urbach en alemand) es una comuna welche d'Alsàcia. Administrativament es del departament de Bas Ren e de la region del Grand Èst de l'estat francés. Electoralament, es del canton de Mutzig dins la collectivitat europèa d'Alsàcia e de la 6ena circonscripcion legislativa del Bas Ren.
Geografia
Fouday Se situa en la vallée de la Bruche, sul marge drech, al confluisson de la Chirgoutte, o Schirgoutte, en un entorn de bòsques e de pâturages.
Quorthon
Thomas Börje Forsberg, mai coneissut coma Quorthon (17 de febrier de 1966 - 3 de junh de 2004) siguèt lo fondador de Bathory, celèbre grope suedés de la scena black metal, considerat coma l'un dei fondadors d'aqueu genre mai tanben d'un de sei sotagenres : lo viking metal. Siguèt lo compositor e l'autor de totei leis albums de Bathory.
Fouda
Geografia
Per l'essencial agropat jos la siá glèisa, lo vilatge es desservi per la rota départementale 420, #que llom lo marge esquèrre del torrent a penas assage, e per la linha Estrasburg - Sant-Dié, aicí a via unica, #qu'afranquís lo torrent per un brèu recorregut e dessert l'estacion. Rota e via ferrée, aquela separacion exceptuada, van de parelh sul luòc-dich Davant-Fouday (marge esquèrre), #que depen de Plana. La rota départementale 57, #que pren la RD 420 Davant-Fouday, dessert egalament lo pòble. Seguent lo cors de la Chirgoutte e desservant Lo Trouchy, remonta cap al caulet de la Carbonera (accès al Camp del Fuòc, a Villé).
Lo vilatge comanda la vallée de la Chirgoutte, ont s'estend la siá dependéncia, Lo Trouchy, e lo vallon boisé n'elevat #que se escalona Solbach.
Fouday N'a dominat, immediatament, per la Ròca de la glèisa e, en posteriora-plànol, pel mont Sant-Jean (marge drech de la Chirgoutte). Lo Tuc del castèl, sul marge esquèrre del gròs ruisseau rapid, domina la siá confluence amb la Bruche.
Los dos marges de la Bruche, en aval del pont del camin de fèrre, an #èsser remodelées sus un centenat de mètres dempuèi lo començament dels ans 2000. Lo rehaussement del marge esquèrre a #èsser efectuat amb los importants déblais meses ne descarga ailà en lo moment de la réfection de la rota antany nacionala, défoncée sus 40 cm. Mai a val, cap al viaducte, la Bruche contunha de divaguer en pradas inundables, protegidas de tota intervencion umana en rason de la preséncia d'espècias protegidas.
Fouday se situe dans la vallée de la Bruche, sur la rive droite, au confluent de la Chirgoutte, ou Schirgoutte, dans un environnement de forêts et de pâturages.
Pour l'essentiel groupé sous son église, le village est desservi par la route départementale 420, qui longe la rive gauche du torrent à peine assagi, et par la ligne Strasbourg - Saint-Dié, ici à voie unique, qui franchit le torrent pour un bref parcours et dessert la gare. Route et voie ferrée, cet écart excepté, vont de pair sur le lieu-dit Devant-Fouday (rive gauche), qui dépend de Plaine. La route départementale 57, qui rejoint la RD 420 Devant-Fouday, dessert également le village. Suivant le cours de la Chirgoutte et desservant Le Trouchy, elle remonte vers le col de la Charbonnière (accès au Champ du Feu, à Villé).
Le village commande la vallée de la Chirgoutte, où s'étend sa dépendance, Le Trouchy, et le vallon boisé en haut duquel s'étage Solbach.
Les deux rives de la Bruche, en aval du pont du chemin de fer, ont été remodelées sur une centaine de mètres depuis le début des années 2000. Le rehaussement de la rive gauche a été effectué avec les importants déblais mis là en décharge lors de la réfection de la route autrefois nationale, défoncée sur 40 cm. Plus à val, vers le viaduc, la Bruche continue de divaguer dans des prairies inondables, abritées de toute intervention humaine en raison de la présence d'espèces protégées.
Valhorlhas
Valhorlhas (Vailhourles en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Fouda
Istòria
Fouday èra de l'anciana region del Ban de la Ròca, tot coma los autres vilatges de la val de Schirgoutte, Waldersbach, Solbach, Belmont, Bellefosse mas tanben aqueles de Rothau, Neuviller e Wildersbach dins la val vesina de Rothaine.
La primièra mencion de Fouday remonta al. Lo pòble apparait alavetz en los tèxtes jol nom de Urbach. Existissiá totun ja a la fin del, coma la testifica lo campanal de la glèisa, typique de l'art roman d'aquela epòca.
Valhorlhas
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Fouda
Istòria
A l'epòca medievala, aquela glèisa constituissiá una estapa sus la rota dels pelegrins retent-se a lo Mont Santa-Odile dempuèi la Lorraine, #çò qu'explica la representacion de sant Jacques de l'arc triomfal del ancià chœur. Protegissiá un cap en bòsc sculpté de sant Jean-Baptiste (episòdi de la décollation de sant Jean), #que la vénération #donar luòc a un pichon pelegrinatge local, #que pas se #acabar #qu'al XVIIe sègle, en lo moment del ministèri del pasteur Jean Nicolas Marmet.
Lo pòble i n'èra demorat fisèl a aquela devocion e mai se passat a la Reforma dempuèi 1584. L'ensems del Ban de la Ròca èra, n'efièch, vengut protestants quand la distincion i aviá #èsser venduda per la familha Rathsamhausen zum Stein al comte palatin Georges-Jean de Veldenz al.
Fouday Es vengut al XVIIIe sègle un anautit luòc del protestantisme, per l'accion d'una personalitat plan coneguda per lo sieu œuvre philanthropique e educativa, lo pasteur Jean-Frédéric Oberlin (1740-1826), #que pausa en lo cementèri contigu a la glèisa.
La rota Schirmeck-Sant-Dié i aviá #èsser mesa en chantier en 1831. Seguís lo marge esquèrre de la Bruche e passa per Davant-Fouday (aquel luòc-dich en dependent de Plana, pas de Fouday, i aguèt pas ligat a la França #qu'en 1793 e #aperténer en principi al departament dels Vòges).
La rota Fouday-Waldersbach-La Carbonera a #èsser condicionada de 1868 a 1872.
Fouday S'a @dénommer Breusch-Urbach de 1871 a 1918 e de 1940 a 1945 (Bach = ruisseau).
Le village de Fouday faisait partie de l'ancienne seigneurie du Ban de la Roche, tout comme les autres villages de la vallée de la Schirgoutte : Waldersbach, Solbach, Belmont, Bellefosse mais aussi ceux de Rothau, Neuviller et Wildersbach dans la vallée voisine de la Rothaine.
La première mention de Fouday remonte au. Le village apparait alors dans les textes sous le nom d'Urbach. Il existait pourtant déjà à la fin du, comme l'atteste le clocher de l'église, typique de l'art roman de cette époque.
Le village était resté fidèle à cette dévotion bien que passé à la Réforme dès 1584. L'ensemble du Ban de la Roche était, en effet, devenu protestants lorsque la seigneurie avait été vendue par la famille Rathsamhausen zum Stein au comte palatin Georges-Jean de Veldenz au.
Fouday est devenu au XVIIIe siècle un haut lieu du protestantisme, par l'action d'une personnalité bien connue pour son œuvre philanthropique et éducative, le pasteur Jean-Frédéric Oberlin (1740-1826), qui repose dans le cimetière attenant à l'église.
La route Schirmeck-Saint-Dié avait été mise en chantier en 1831. Elle suit la rive gauche de la Bruche et passe par Devant-Fouday (ce lieu-dit dépendant de Plaine, non de Fouday, ne fut rattaché à la France qu'en 1793 et appartint d'abord au département des Vosges).
La route Fouday-Waldersbach-La Charbonnière a été aménagée de 1868 à 1872.
Amassa
Amassa, tanben nomenat Aran Amassa, ei un partit politic occitanista e de quèrres d'Aran. A era sedença a Vielha. Eth president es Hug de la Rosa e eth secretari generau Julián Fernández.
Amassa foguèt creada coma plataforma politica er'an 2018 e eth sué precedent mai immediat es Corròp. S'enregistrèt coma partit politic lo 19 de març de 2019.
As eleccions araneses deth 2019, damb ua mejana de 17%, obten cap conselhèr.
A totun quate elejuts as municipaus:
Sainte-Marie-du-Mont
Sainte-Marie-du-Mont pòt essèr:
Gabriel Bernard
Gabriel Bernard (Puegoulen, Vaucluse, 1881 - 1954) es un escrivan d'expression occitana, majoral del Felibritge en 1939.
Congregacion per la doctrina de la fe
<span class="plainlinks nourlexpansion" title="Cartes, vues aériennes, etc.">41° 54′ 04″ N 12° 27′ 22″  E    /   41.901, 12.4562 thumb|250x250px|Lo palais de la congregacion. La Congregacion per la doctrina de la fe (en latin : Congregatio pro Doctrina Fidei) es una de las nòu congregacions actualas de la Curia romana e l'eritièra de l'inquisicion romana e universala.
Innocenci III
thumb|Innocenci III
Congregacion per la doctrina de la fe
Istoric
Lo papa Pau III aviá fondat una Sagrada congregacion de l'inquisicion romana e universala, per la bula Licet ab initio, lo 21 julhet de 1542. aquela congregacion aviá per mission de lutar contra la eretgias, e subretot far obstacle a las avançadas dels protestantisme.
Lo papa Piu X reformèt l'institucion lo 29 de junh de 1908 e la remplacèt per la « Sagrada congregacion del Sant Ofici ». Aviá per ròtle de vigilar a la puretat de la doctrina e de las mors.
Innocenci III
Giovanni Lotario de Segni (Gavignano, 1160–Perosa, 1216), elegit papa lo 8 de genièr de 1198 jol nom d'Innocenci III — Comes signatus dins la profecia de Sant Malaquia.
Pèire de Castèlnòu
thumb|200px|Illustracion de l'assassinat de Castèlnòu tracha d'un manuscrich Pèire de Castèlnòu (cap a 1170-Sant Geli, 15 de genièr de 1208) siaguèt un religiós de Cistèl e archidiague de Magalona, Cistercenc francés, temptèt vanament d'endigar l'eretgia catara en Occitània, amb la qualitat de legat extraordinari del papa Innocenci III, per recercar los erètges albigeses e los liurar al braç secular, e aguèt per collèga Ramièr, monge de Cistèl. Èran acompanhats entre autres de Domenge de Guzmán, fondador de l'òrdre dels Fraires Presicaires. Aquestes enquisidors rescontrèron una viva resisténcia, e Castèlnòu acabèt per èsser assassinat a proximitat d'Arle sus las tèrras de Raimon VI, comte de Tolosa (1208), al moment que veniá d'enjónher a aquel prince d'abandonar la causa dels Albigeses; aquel murtre faguèt escomenjar Raimon e foguèt la causa del començament de la Crosada dels Albigeses.
Innocenci III
De notar qu'un antipapa portava tanben lo nom d'Innocenci III.
Pèire de Castèlnòu
Declarat martir per Innocenci IV, puèi beatificat, es celebrat lo 15 de genièr dins las diocèsis de Carcassona e Nimes.
Congregacion per la doctrina de la fe
Istoric
Lo papa Pau VI, cambièt lo Sant Ofici par la Congregacion per la doctrina de la fe en seguida del Motu proprio Integrae servandae, del 7 de decembre de 1965, la velha de la tancadura del concili Vatican II. Per l'escasença, Pau VI suprima tanben la Sagrada congregacion de l'indèx.
Joan Paul II precesèt sa foncion actuala en 1988 per la constitucion apostolica Pastor Bonus : « Lo prestzfach pròpri de la Congregacion per la doctrina de la fe es de promòure e d'apara la doctrina e las mors conformas a la fe dins tot lo mond catolic: tot çò que, de quin biais que siá, concerna aquel domèni relèva donc de sa competéncia ». De 1981 a 2005, èra presidida pel cardinal Joseph Ratzinger. Amb la Congregacion per la doctrina de la fe, la Glèisa abandonèt l'estructura e los metòdes de l'Inquisicion.
Mètre cubic
Lo mètre cubic (simbèu : m3) qu'ei l'unitat de mesura de volum du Sistèma Internacionau d'Unitats. Que's definish coma un volum d'un cube d'un mètre de costat.
.avianca
(acorcha de Aerovías del Continente Americano, "rotas aerianas del continent american", en espanhòl) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa multinacionala Aerovias del Continente Americano S.A. Avianca. Es en servici dempuèi lo 9 de març de 2016.
Philippe Katerine
thumb|250px|Philippe Katerine a las Eurockéennes de Belfort en 2011 Philippe Blanchard, mai conegut coma Philippe Katerine (Thouars, 8 de decembre de 1968) es un cantaire francés. Comencèt de cantar en 1991 e sas cançons mai famosas son "Mon coeur balance", "Je vous emmerde" e "Louxor j'adore". Viu actualament amb l'actritz Julie Depardieu e an dos enfants amassa.
Congregacion per la doctrina de la fe
Istoric
La congregacion es ara presidida pel Monsenhor Gerhard Ludwig Müller dempuèi julhet de 2012.
Dempuèi l'8 de julhet de 2008, lo secretari de la congregacion, es a dire lo numèro dos, es lo teologian jesuista espanhòl Luis Ladaria Ferrer, consultaire de la Congregacion de la doctrina de la fe dempuèi 1995 e secretari de la Comission teologica internacionala dempuèi 2004. Considerat coma un conservator moderat.
Compétences
Las competéncias de la congregacion son definidas per la constitucion Pastor Bonus : « Lo pretzfach de la Congregacion per la doctrina de la fe es de promòure e d'aparar la doctrina e las mors conformes a la fe dins tot lo mond catolic  : tot çò que, de quin biais que siá, concerna aquel domèni relèva donc de sa competéncia ».
La congregacion es competenta per verificar que las doctrinas e ensenhaments catolics demoran dins l'encastre de la fe de la Glèisa. La sanccion disciplinària mai grava que pòsca prononciar, en cas de doctrina contrària a la fe catolica, es l'excomunicacion latae sententiae, que dempuèi Vatican II pòt concernar pas que los batejats catolics.
La congregacion a de competéncias per de delictesmai greus contra las mours, subretot sas competéncias son maxim al subjècte dels abuses sexuals d'un prèire sus un minor d'edat, dempuèi lo Motu proprio Sacramentorum Sanctitatis Tutela de Joan Paul II del 30 d'abril de 2001 e la letra De delictis gravioribus del 18 de mai de 2001 del cardinal Jozef Ratzinger, prefècte de la congregacion, que precisa las modalitats d'aplicacion d'aquela competéncia e qu'obliga los evesques a far tornar los dossièrs cap a Roma.
Organizacion de la Congregacion
Presidida per un prefècte, la congregacion es compausada de vint e tres membres, cardinals, arquevesques e evesques venent de nacions diversas. Pels afars corrents, lo prefècte es assistit d'un secretari, d'un sosecretari e d'un promotor de justícia. L'administracion del dicastèri es divisida en tres seccions, tractant caduna dels diferents sectors de competéncia de la congregacion : doctrinala, disciplinària e matrimoniala. Aquela darrièra s'ocupa de tot çò que tòca al privilegium fidei.
Per melhorar lo tractament de recors d'ecclesiastics acusats de Delicta Graviora (abús sus minor) una comission especiala foguèt instituida en 2014. Lo papa Francés nomenèt lo 19 mai de 2014 <abbr class="abbr" title="Monseigneur">Mr <abbr class="abbr" title="Monseigneur"> José Luis Mollaghan, abans arquevesque de Rosario en Argentina, membre de la congregation en carga especiala d'aquel afar. Puèi, l'11 de novembre de 2014 foguèt publicat un decret pontifical creant una comission especiala, compausada de sèt cardinals e evesques, encargada del tractament d'aqueles recors (la premièra instança essent tractada al nivèl diocesan o de l'òrdre d'apartenéncia del religiós). Aquela comission especiala es una instança de la session ordinària de la Congregacion, la session ordinària demorant sola competenta se la persona incriminada a reng d'evesque.
La Lantejuela
La Lantejuela es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Lebrija
Lebrija es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Casau de Lairiça
Casau de Lairiça (Cazaux-Layrisse en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Friedolsheim
Frìdelse en alemanic (Friedolsheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Casau de Lairiça
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Casau de Lairiça qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa, annèxa de Leja, qu'es Sent Miquèu. Tanlèu 1790, Casau de Lairiça qu'èra deth canton de Sent Biat.
Piegut
Piegut (Piégut en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Urho Kekkonen
Urho Kaleva Kekkonen (1900-1986) avocat e òme politic, foguèt president de Finlàndia entre 1956 e 1982. Tanben foguèt primièr ministre en doas ocasions: entre 1950 e 1953, e entre 1954 e 1956.
Saint-Donan
Sant-Donan en breton ( Saint-Donan en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Istòria
Sant-Donan es l'unic comuna de França #que i aja demandat, pel truchement de lo sieu cònsol Yves Lhostelier, lo retorn a la monarchie en la persona del jove Louis XVII detengut al Temple, aital coma lo restabliment del clergé, en lo moment de las assembladas primàrias de 1793.
Saint-Donan est l'unique commune de France qui ait demandé, par le truchement de son maire Yves Lhostelier, le retour à la monarchie en la personne du jeune Louis XVII détenu au Temple, ainsi que le rétablissement du clergé, lors des assemblées primaires de 1793.
Cesena
Cesena es una vila de la region italiana d'Emília-Romanha, e una dei capitalas de la Província de Forlì-Cesena. Sa populacion èra estimada a 95,255 abitants en 2007. Sa superfícia totala es 249 km².
Poligny (Sèina e Marna)
Poligny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Ferdinand Bernède
Ferdinand Bernède (Arjusan, Gasconha, 1869 - Dacs, 1963) es un fotograf e folclorista gascon.
Barbastre
Barbastre (en aragonés SLA/GO Balbastro, en castelhan Barbastro) es una vila dins la Comunautat Autonòma d'Aragon. Es lo capdulh de la comarca del Semontano de Balbastro.
Bas Verdon
Lo Bas Verdon o lo País de Verdon es un parçan d'Occitània situat en Provença.
Sa vila principala es Valençòla.
Andria
Andria es una vila de la region italiana de Polha e una de las capitalas de la província de Barleta-Andria-Trani. Sa populacion èra estimada a 98,841 abitants en 2007. Sa superfícia totala es 408 km².
400px|thumb|right
Senta Crotz (Perigòrd)
Senta Crotz (Sainte-Croix en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ʂe n tɒ’kru]. Lo nom es atestat Sancta Crux en 1286. L'etime es sancta Crux. Lo nom de Senta Crotz es donat a de las glèisas dedicadas al culte de l'instrument de la mòrt de Jèsus-Crist, sovent a una glèisa que conservava una relíquia de la Crotz (es pas aital aicí) o qu'aperteniá a dels priors de Senta Crotz, ,.
Rouves
Rouves es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Semontano de Balbastro
Lo Semontano de Balbastro (nom aragonés SLA/GO) (en castelhan Somontano de Barbastro), çò es lo "Piemont de Barbastre", es una comarca oficiala de la Província d'Òsca, en Aragon.
Lora de Estepa
Lora de Estepa es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
.gmbh
(acorcha de Gesellschaft mit beschränkter Haftung, "societat de la responsabilitat limitada", en alemand) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa americana Extra Dynamite, LLC. Es en servici dempuèi lo 9 de març de 2016.
Curzay-sur-Vonne
es una comuna francesa dau departament de Viena e de la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Saint-Malo-de-la-Lande
Saint-Malo-de-la-Lande es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pesaro
Pesaro es una vila de la region italiana dei Marchas. Sa populacion èra estimada a 93,918 abitants, en 2008. Sa superfícia totala es 127 km².
Lora del Río
Lora del Río es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma de Andalucía.
Elton John
Sir Elton Hercules John (nascut Reginald Kenneth Dwight Harris, lo 25 de març de 1947) es un famós musician e cantaire de rock e pop anglés.
Sergio Mattarella
Sergio Mattarella, nascut lo 23 de julhet de 1941 a Palèrme, es un avocat, òme politic e lo president actual d'Itàlia, elegit en 2015.
Bas Vivarés (omonimia)
Bas Vivarés pòt èsser:
Sergio Mattarella
Foguèt membre del Parlament italian entre 1983 e 2008, e ministre de l'Educacion entre 1989 e 1990 puèi ministre de la Defensa entre 1999 e 2001. En 2011, foguèt elegit jutge de la Cort constitucionala italiana. Lo 31 de genièr de 2015, foguèt elegit pel Parlament 12en president de la Republica d'Itàlia. Foguèt lo primièr sicilian d'obtenir aquel pòst.
Mouilleron-en-Pareds
Mouilleron-en-Pareds es una anciana comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire. Ambe Saint-Germain-l'Aiguiller, lo 1èr de genièr 2016, venguèt comuna delegada de Mouilleron-Saint-Germain.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Death metal
Lo death metal (DM) es un sotagenre de l'heavy metal que nasquèt a partir dau thrash metal au començament deis annadas 1980. Alevat dei mai violents dei premiers gropes de thrash, d'artistas europèus coma Venom ò Hellhammer (premier nom de Celtic Frost) aguèron sensa dobte una influéncia sus lei fondadors dau death metal, enterin que lei nombrós passatges lents e lords de gropes fondadors coma Death ò Obituary remembran Black Sabbath. Lo death metal es considerat coma un estil de metal extrèm.
Guglielmo Marconi
Guglielmo Marconi (n.1874, m.1937) foguèt un fisician italian. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisica en 1909.
Es tanben considerat coma l'inventor de la ràdio.
Otto von Bismarck
Otto Eduard Leopold von Bismarck (1 d'abriu de 1815, Schönhausen - 30 de julhèt de 1898, Friedrichsruh) èra un òme politic prussian puei alemand. Foguèt ministre-president de Prússia de 1862 a 1890, cancelier de la Confederacion d'Alemanha dau Nòrd de 1867 a 1871 e cancelier de l'Empèri alemand de 1871 a 1890. Aguèt un ròtle primordiau dins l'unificacion d'Alemanha entre 1864 e 1871. Per sei servicis au profiech dau rèi de Prússia puei de l'emperaire alemand, venguèt còmte de Bismarck en 1865, prince de Bismarck-Schönhausen en 1871 e enfin duc de Lauenburg en 1890.