cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Segòvia
Istòria
L'Edat Mejana marquèt fòrça marquèt la vila. Los barris de la vila e l'Alcazar son de testimònis de son ròtle de plaça fòrta, alara que fòrça glèisas romanicas (San Esteban, San Millán, San Martín, la Santísima Trinidad, San Andrés, San Clemente, Santos Justo y Pastor et San Salvador) mòstran l'intensa vida esperitala dins la ciutat, dominada par la Catedrala de Santa Maria. La vila vièlha es entornejada de monastèris fòra los barris. E mai, fòrça palais e ostals dels senhors d'una granda valor arquitecturala foguèron edificats a la fin de l'Edat Mejana e al començament del sègle XVI, epòca ont Segòvia foguèt centre de l'industria de la lana del Reialme de Castelha. Sas produccions s'exportavan cap a Anglatèrra e Flandes, mercé als ligams unissent lo nòrd d'Euròpa e Espanha dempuèi los Reis Catolics e Carles Quint.
Isabèl la catolica devenguèt reina de Castelha lo 13 de decembre de 1474 a Segòvia.
Cònsol
Dempuèi 1979 :
Safran (nau)
Lo safran es una partida de l'empenta d'una nau, constituida d'un plan vertical podent pivotar per desviar lo flus d'aiga jos la còca per cambiat la direccion de la nau. Son efièch es aumentat per una nau d'eliç que lo flus d'aiga es accelerat pròche del safran.
Diferentas disposicions
Lo safran pòt èsser dispausat pòrta faus (penjat) jos la còca, o fixat al quatre rèire o a l'estambòt mejans de fèrres mascles e femnes; tanben pòt s'articular en partida bassa. drecha|vinheta|esquèma tipe L'esquèma mòstra : La compensacion (dels esfòrces) consistís a despartir la superfícia del safran en abant e en rèire de son axe de rotacion.
Ròda de palas
La ròda que pren e passa l'energia de l'aiga
Nombre d'engrenatges de fusta puèi de metal de las molinas prefigura las pèças mecanicas de maquinas e veïculs actuals.
Un autre espandiment foguèt lo potz rodièr, combinason de receptacles e de palas, que permet d'asager plan los bòrds dels flums.
La ròda motritz
L'aplicacion contrària foguèt l'invencion del batèu de vapor, passant lo movement d'una maquina de vapor caufada de lenha (puèi au carbon) a de grandas ròdas de palas, una de cada costat, o una en rèire. A causa del rendement bas, l'encombrament e la presa al vent, amb una fragilitat importanta (subretot per las naus militaras), foguèron abandonadas al benefici de l'eliç levat dins d'escasenças raras de tirant d'aiga pauc important (batèus sul Mississippi, per exemple).
D'en primièrs las ròdas de palas èran de palas planas fixas e sola la pala verticala al punt bas foncionava de biais satisfasent, mas lèu los engenhaires navals concebèron de palas de superfícia corba, articuladas al respècte de boton e accionnadas per un sistèma de bièlas e un excentric en forma d'estela que permetava a totas las palas banhada de se piejar plan sus l'aiga.
La Chapelle-de-Mardore
La Chapelle-de-Mardore es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups. Lo 1èr de genièr de 2013, es incorporada dins la nòva comuna de Thizy-les-Bourgs.
Mangròva
300px|thumb|right|Aspècte d'una mangròva en [[Bangladèsh.]] Una mangròva es un tipe d'ecosistèma tropical o subtropical que s'encontran generalament dins de zonas intermediàrias de marèas de còstas protegidas o pauc expausadas: golf, calanca, grau, o estuari d'un fluvi e que recebon regularament un apòrt d'aiga doça.
Aqueste biotòp presenta una granda biodiversitat, en particular per la preséncia d'espècias vegetalas se caracterizant per de raices immergidas e per son adaptacion a las condicions particularas de las mangròvas: una salinitat enauçada, una oxigenacion febla, un sòl instable e una aiga pro cauda.
Entre aqueles arbres fòrça resistents a la sal, avem per exemple las espècias:
Reparticion geografica
thumb|right|300px| Distribucion geografica de las mangròvas right|thumb|300px|Element avançat d'una mangròva de [[Cuba]] La mangròva se desvolopa subre lo litoral dins de zònas suavas e paucas prigondas. Ocupa la màger part de las còstas e dèltas de las regions tropicalas en assegurar una proteccion chanuda contra l'erosion e los tsunamis. Cobrís una superfícia d'aperaquí sus la nòstra planeta. Se situa per las zònas costièras entre las latituds 25° N e 25° S es a dire la zòna intertropicala :
Cynodon (peis)
Lo genre Cynodon regropa mantuna espècias de peisses americans de la sosfamilha dels Cynodontinae.
Giraut de Salanhac
vinheta Giraut de Salanhac (fl. fin s. XII; en occitan ancian Guirautz o Giraut de Salaignac ; Salagna en nòrma mistralenca ) èra un trobador occitan. Se'n conserva un brèu vida qu'indica qu'èra originari de Salanhac a Carcin e qu'èra un òme cortés e que trobèt plan e doçament de cansos, descorts e sirventeses. Doas cansos se son conservats jos son nom, un plazer e un partimen. Mas una autra canso e un descort son egalament conservats al nom de Guilhem de Salanhac, nom que los erudits considèran coma una error de recòpia de Giraut (son de prenoms plan frequents e, sovent, s'indican amb una abreviatura G., que pòt èsser ambigüa).
Dins una de las cançons atribuïdas a Guilhem, alludís a Azalaís de Tolosa, l'anomenada comtessa de Burlats, mòrta en 1200, çò que que permet de situar l'autor a la fin del sègle XII. A benlèu escrich jos son patronatge. Las allusions a la caça e la cultura literària que mòstra dins sas òbras suggerisson qu'es un pichon senhor feudal, puslèu qu'un joglaire, coma ditz la vida. Segon Egan, son castèl èra Salanhac.
Sa composicion èra caracterizada, segon son biograf, per "la gràcia e l'abiletat".
Nòtas
<references group=N/>
Pozoantiguo
Pozoantiguo es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Dragonadas
thumb|200px|Caricatura de las dragonadasLas dragonadas que hon operacions de repression de las autoritats reiaus francesas contre los protestants a partir de la promulgacion de l'Edicte de Fontainebleau (qui sancionava la "revocacion" de l'Edicte de Nantas) ; entà obtiéner la conversion deus protestants, aquestes qu'avevan la penibla obligacion d'ostalar en çò son los sordats catolics francés en mission dens lo lor parçan shens poder empachar ni obtiéner reparacion deus abús qui conterén.
Las dragonadas que's perlonguén durant ua bona partida deu sègle XVIII e qu'avón com consequéncia conversions forçadas e exilis.
Saint George's
Saint George's es la capitala de Grenada. Sa populacion èra estimada a 7,500 abitants, en 1999.
thumb|390px|left| Vista de Saint George's.
Frédéric Cournet
Frédéric Cournet (Lorient, 1839 - París, 1885) foguèt una personalitat de la Comuna de París (1871).
Venguèt jornalista au jornau "Réveil" de Charles Delescluze en 1868. Durant lo sètge de París de 1870-1871, foguèt cap d'un batalhon de la Gàrdia Nacionala de Montmartre e participèt a l'insurreccion dau 31 d'octòbre de 1870. Après la guèrra, foguèt elegit deputat dau XIX arredoniment lo 8 de febrier de 1871 puei membre de la Comuna lo 26 de març. Atemptèt de negociar amb Adolphe Thiers mai lei negociacions capitèron mau. Durant la Comuna, faguèt partida de la Comission de seguretat generala (26 de març - 3 d'abriu), de la Comission executiva (3 d'abriu - 15 de mai) e enfin de la Comission de la guèrra. Lo 24 d'abriu, venguèt delegat per la seguretat generala. Votèt contra la creacion dau Comitat de Salut Public e, lo 26 de mai, s'opausèt a la mòrt deis ostatges fusilhats dins la carriera Haxo. Après, s'exilièt a Londres e foguèt condamnat a mòrt per contumàcia per lo 6 Conseu de guèrra. Tornèt en França après l'amnistia de 1880.
Gàmbia
Gàmbia es un país d'Africa situat dins l'oèst del continent. Confronta al nòrd, a l'èst e al sud amb Senegal. A l'oèst es bordat per l'Ocean Atlantic. Sa capitala es Banjul.
Lo gentilici es gambian -ana.
Periòde precoloniau
L'istòria precoloniau de Gàmbia es mau coneguda per leis istorians. De principats e de reiaumes pichons existián lòng dau riu Gàmbia. Foguèron vassalitats per lei grandeis empèris d'Africa de l'Oèst (Empèri de Ghana, Empèri de Mali e Empèri Songhai) e Gàmbia venguèt un axe dau comèrci d'aur permetent son encaminament vèrs l'Ocean Atlantic. Per aquela rason, lo litorau interessèt rapidament lei premiers navegaires europèus a partir dau sègle XV.
Periòde coloniau
A partir dau sègle XV, Gàmbia foguèt explorada per lei Portugués, lei Francés e leis Anglés. I installèron dei comptadors e l'aur (fins au sègle XVII) e leis esclaus (sègles XVII-XVIII) estimulèron lo comèrci regionau.
En 1783, Anglatèrra obtenguèt lo contraròtle exclusiu de Gàmbia que foguèt plaçada sota l'autoritat de Sierra Leone en 1821 puei venguèt una colonia de la Corona en 1843. Pasmens, lo territòri interessèt gaire lei Britanics que laissèron lei Francés conquistar lei regions vesinas que formèron Senegau. Dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XIX, Londres assaièt sensa succès d'escambiar Gàmbia còntra d'autrei territòris. En 1889, un acòrd entre França e lo Reiaume Unit definiguèt lei frontieras actualas de Gàmbia e cinc ans pus tard, Londres someteguèt totei lei tribüs de la region a son autoritat.
Franc dei comptadors britanics, lo territòri foguèt administrat segon lei principis de l’Indirect Rule. Leis institucions e lei caps tradicionaus foguèron donc mantenguts per lo poder coloniau e cargats de la gestion deis afaires indigèns. En 1913, una constitucion confirmèt aquela autonòmia e lo govèrn britanic se preocupèt gaire de Gàmbia fins a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala.
Entre 1946 e 1951, de reformas politicas introduguèron de deputats elegits au sen dau Conseu legislatiu de la colonia e de partits politics locaus se formèron. En 1960, lo sufragi universau foguèt adoptat. En parallèl, Londres assaièt de modernizar l'economia de la regionmai sei reformas aguèron ges de resultat concrèt. A la fin deis annadas 1960, lo govèrn britanic sostenguèt un projècte d'union ambé Senegau mai lei negociacions mau capitèron car lei Gambians crenhavan d'èsser marginalizats dins lo futur estat. Lo Reialme Unit se decidèt alora a donar l'independéncia a Gàmbia, çò que foguèt decidit en 1963 e venguèt efectiu lo 18 de febrier de 1965.
Lo periòde Dawda Jawara
Fondator dau Partit Popular Progressista (PPP), Dawda Jawara ganhèt leis eleccions de 1962 e venguèt Premier Ministre. En 1967, signèt un acòrd de cooperacion ambé Senegau e transformèt lo país en republica en 1970. Regularament tornat elegir gràcias au sostèn dei populacions ruralas, deguèt faciar una situacion economica fòrça degradada, de divisions au sen de son partit e lo desvolopament de la corrupcion. En 1981, una temptativa de còp d'estat sostenguda per una partida de l'armada necessitèt de demandar l'ajuda militara de Senegau per restablir l'òrdre legau (500 a 800 mòrts).
Pasmens, lo conflicte illustrèt lo besonh de reformas e de progrès economics. En 1982, un projècte d'union, dich Senegàmbia, ambé lo vesin senegalés intrèt en vigor per assaiar de dinamizar l'economia gambiana. Pasmens, l'entenduda entre lei dos país foguèt malaisada e Dakar decidèt en 1989 de dissòudre la confederacion. Finalament, en 1994, foguèt reversat e exilat per un còp d'estat militar menat per lo luòctenent Yahya Jammeh.
Lo periòde Yahya Jammeh
Dempuei 1994, Gàmbia es dirigida per Yahya Jammeh. Dictatoriau e repressiu, lo regime novèu adoptèt una constitucion novèla en 1996 e enebiguèt plusors partits politics. Pasmens, mau capita de redreiçar l'economia nacionala que s'enfonsa dins una crisi quasi permanenta. D'eleccions trucadas asseguran la reeleccion regulara dau president qu'a desjoga mai d'un còp d'estat dempuei sa presa dau poder.
Romanswiller
Romansweiler en alemannisch (Romanswiller en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Pigna
Pigna es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Geografia
thumb|left|Le village
Linards
Linars (Linards en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Linars en Nauta Vinhana
Gare de Vaise (mètro de Lion)
vinheta|Los cais de l'estacion. Gare de Vaise es una estacion cap de la linha D del mètro de Lion.
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 28 d'abril de 1997.
Situacion
Es situada sus la plaça de París, a la gara de lo quartièr omonim, dins lo noven arrondiment de Lion.
Correspondéncias
Lo malhum dels TER d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Cyphocharax
Lo genre Cyphocharax regropa mantuna espècia de peisses americans de la familha dels Curimatidae.
Vittoncourt
Vittoncourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Okpe (lenga sud-oèst)
L'okpe es una lenga edoïda parlada en Nigèria.
Aquela lenga fa partida del grop de las lengas edoïdas sud-oèst. Una autra lenga, del grop edoïd nòrd-oèst pòrta lo meteis nom.
Localisacion
L'okpe es parlat dins la zòna de govèrn local d'Okpe de l'Estat de Dèlta.
Noisy-sur-Oise
Noisy-sur-Oise es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Mari (mitologia)
Mari o Maddi o Mariuena es la divinitat principala de la mitologia vascona precrestiana. Es un personatge de caractèr femenin. Pels bascos, la pus importanta de las residéncias de Mari o Maddi es la balma del costat èst d'Anboto, coneguda coma, per çò que Mari recep lo nom de , entre autres. Aquesta divinitat es tanben coneguda dins la mitologia alto-aragonesa sota lo nom de Mariuena. Lo personatge aragonés compartís de caracteristicas comunas amb lo deus bascos, coma la de viure dins una balma, e ne presenta d'autras que son distintas. En particular, lo ròtle de Mariuena es fòrça mai benefic pels umans que non pas lo de Mari en çò deus bascos. Lo quite nom de Mariuena vòl dire Mari bona (cf. Mari ona en basco), mentre que la divessa es coneguda al bascoat com Marigaizta, que vòl dire mari meissanta. Mariuena fa beneficiar los umans de sos poders magics. En Gasconha, lo personatge de Mari s'a pres un vestit clarament crestian per assimilacion amb la maire del Crist. Cal notar lo nombre pro grand d'aparicions miraclosas, exclusivament femeninas, que compta la tradicion populara dins la montanha gascona (que sián "encantadas" o "aparicions marialas"). A cada còp, las aparicions marialas se fan dins balmas amb l'excepcion notabla de la de Labarta que concernís una capèla en ruïna. Segon la tradicion, a la balma de Bètharram (comuna de Lestela), la verge i apareguèt per salvar una gojata qu'èra a se negar (la tradicion remonta almens al sègle XI). Un autre exemple es lo de la balma de Medós, enter Banhèras e Campan, ont i apareguèt una dòna a una gojata anomenada Lilòia (1648), mentre qu'a Labarta de Nèsta la dòna i apariguèt a tres gojatas (1848). L'exemple mai conegut es lo de la balma de Massavielha (Lorda, 1858) ont i apareguèt una dòna a Bernadeta Sobirós sota lo nom d'Immaculada Concepcion. En Gasconha coma en Aragon, lo personatge es generalament benefic pels umans en produsir miracles. De totas aquestas aparicions marialas dins la montanha gascona, sonque la de Lorda és reconeguda de manièra oficiala per la glèisa catolica, encara que totas fan l'objècte de cultes.
Descripcion
La Mari basca, personificacion de la Maire Tèrra, es reina de la natura e de totes los elements que la compausan. Se presenta generalament amb lo còs e la cara de femna, elegantament vestida (generalament de roge) e pòt tanben aparéisser en forma ibrida d'arbre e de femna amb de cambas de cabra e d'arpas de rapaç, e en forma de femna de fuòc. Son companh es Sugaar, que es una sèrp, sas assistentas las sorgiñak 'las bruissas', e a dos filhs : Mikelats e Atarrabi o Atagorri, una representacion precrestiana del ben e del mal que son sempre afrontats.
Abita dintre de balmas de montanhas ont recep sos fidèls, que devon gardar un protocòl estricte : Mari a lo poder de las fòrças del clima (meteòrs) e de l'interior de la Tèrra. Mari favorís e punís las personas amb sa justícia e sa severitat. Demest sas missions i a lo puniment de la messonja, del panatòri e de l'orguèlh. Mari es l'origina dels bens de la Tèrra e de l'aiga de las fonts.
Oleoducte Keystone
L'oleoducte Keystone es un malhun de pipelines de petròli situat en Canadà e als Estats Units, mes en servici en 2010 e apertenent a la companhiá TC Energy. S'estend del bacin sedimentari de l'Oèst canadenc en Albèrta entrò las rafinariás d'Illinois e de Tèxas, e als pargues d'estocatge de petròli e a un centre de distribucion de pipelines a Cushing, en Oklahoma. Le pipeline venguèt celèbre quora una quatrena fasa prevista, Keystone XL, suscitèt l'oposicion de las associacions environamentalas, venent un simbòl de la batalha contre lo cambiament climatic e los combustibles fossils. En 2015, Keystone XL foguèt temporiament retardat pel president de l'epòca, Barack Obama. Lo 24 de genièr de 2017, lo president Donald Trump prenguèt de mesuras visant a permettre l'acabament del pipeline.
En 2013, las doas primièras fasas avián la capacitat de liurar entrò 590 000 barrals per jour (94 000 m3 / j) de petròli dins las rafinariás de Midwest. La fasa III a la capacitat de liurar entrò 700 000 barrals per jour (110 000 m3 / j) a las rafinariás de Tèxas. A títol de comparason, la produccion de petròli als Estats Units èra en mejana de 9 400 000 barrals per jorn (1 490 000 m3 / j) al primièr semèstre de 2015, amb d'exportavions brutas de 500 000 barrals per jour (79 000 m3 / j) entrò julhet de 2015.
L'oleoducte Keystone XL en projècte (de còps que i a abreujat en KXL, XL signifciant "limitat a l'exportacion") (la fasa IV) religariá los terminals de la fasa I a Hardisty, en Albèrta, e a Steele City, en Nebraska, per un itinerari pus cort e un tudèl de pus grand diamètre. Traversariá Baker, Montana, ont lo petròli brut leugièr produit per los Estats Units del bacin Williston (formacion Bakken) de Montana e de Dakota del Nòrd seriá apondut al debit de Keystone de petròli brut sintetic (syncrude) e de bitume diluït (dilbit ) de las sablas bituminosas de Canadà.
Ichthyosauria
Los ictiosaures constituisson un grop de reptils marins preïstorics qu'abitèron la Tèrra del Permian (fa 250 milions d'annadas) fins al Cretacèu (fa 65 milions d'annadas).
Lor nom vòl dire reptil peis, mas semblavan mai un dalfin que non pas un peis. Avián una mena de bèc plen de dents pichonas per agantar aisidament lor mangiscla, peisses, clauvissas e pofres, e de còps que i a manjavan tanben de pterosaures qu'èran tròp prèp de l'aiga. Se coneis çò que manjavan gràcias a de fossils ont es estat conservat lor darrièr repais.
Birac (Gironda)
Birac  (en francés tanplan com en occitan) es ua comuna gascona de Vasadés administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Ichthyosauria
Aquestes animals pausavan pas d'uòus, pr'amor que lor adaptacion a l'aiga èra tant bona que podián pas sortir sul maratge per pausar los uòus. Encara un còp, se coneis de fossils ont la maire moriguèt amb son pichon dins lo ventre, a mand de sortir.
Los ictiosaures arribèron pas a l'extincion del Cretacèu-Terciari, fa ara 65 milions d'annadas. Se coneis pas plan ben la causa de lor extincion, mas benlèu foguèt pr'amor que fa ara 80 milions d'annadas lo nivèl de la mar baissèt fòrça e desapareguèron las aigas pauc prigondas ont eles demoravan.
Cal pas confondre los ictiosaures amb los dinosaures.
Birac (Gironda)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Gelsa
Gelsa es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Birac (Gironda)
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Birac, en 1273 e en 1299, Bearrak (Bernardus de ~), en 1312, Byraco (de ~), en 1363, Birac (Arnaldus de ~), en 1367. Per Dauzat, lo nom ven d'un nom gallés d'òme *Birus, inferit de Birius (lo sens de l'asterisque es que lo nom es pas atestat), acompanhat deu sufixe -acum, latinizacion deu sufixe gallés -āco(n). Bénédicte Boyrie-Fénié aima mèi lo nom d'òme Biracus, atestat, emplegat shens sufixe. Birac èra donc una ancian grand maine antic (e aquò depend pas deu nom deu mèste). Xavier Delamarre, especialista deu gallés, mèi recentament, considèra que lo nom d'òme Biros existeish e explica Birac, atau coma lo nom d'òme Biracos.
La comparason dab las causidas de B. Boyrie-Fénié per la comuna omofòna d'Òut e Garona es instructiva : a l'exemple de Virac (Tarn), B. Boyrie-Fénié causeish mèilèu lo nom latin de persona Virus e escriu Virac de Trec; mès una bona partida de las fòrmas ancianas de la comuna agenesa son en V- e los derivats (Viraguet, comuna de Sent Bertomiu d'Agenés, anciana parròpia annèxa, Viraselh) son tanben en V-, en francés e per las fòrmas ancianas de Viraselh. Justament, arren empacha pas que lo nom deu Birac vasadés venga tanben de Virus : coma lo betacisme es ancian en gascon, las fòrmas ancianas permeten pas d'ec saber. Es ua possibilitat, que s'ajusta a Biros e (benlèu) a Biracos.
Asàs
Asàs (Azas en francés) es una comuna lengadociana del Tolosan, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Charax (omonimia)
Lo nom Charax pòt designar :
Bridgetown
Bridgetown es la capitala de Barbados. La populacion de l'aglomeracion èra de 96,578 abitants, en 2006.
thumb|390px|left|Vista aeriana dau centre de Bridgetown.
Eduardo Frei Ruiz-Tagle
Eduardo Frei Ruiz-Tagle, engenhaire e òme politic n. 1942, filh de l'èx-president Eduardo Frei Montalva, foguèt president de Chile entre 1994 e 2000.
Lo sieu mandat presidencial se caracterizèt pels melhoraments en las relacions internacionalas e en lo domeni economic e social, e per lo començament de negociacions que puèi portarián a la signatura de tractats del liure escambi amb los Estats Units, China e l'Union Europèa.Dins lo govèrn posterior modernizèt e faguèt créisser l'economia chilena. El faguèt d'avançadas en infrastructuras; desvolopament de la reforma educativa e del procès penal.
Brotto-Lopez
alt=Brotto-Lopez|thumb|Brotto-Lopez al Primtemps de l'arribèra 2015. Brotto-Lopez o mai exactament duo Brotto-Lopez es un grop francés de musica occitana compausat de Guilhèm Lopez (cant, bodega, pifre, flaütas) e Cyrille Brotto (acordeon diatonic).
Discografia
Vejatz: La paraulas de lors cançons
Les Brunèls
Les Brunèls (Les Brunels en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Maigné
Maigné es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Maigné Es una municipalitat de Sarta situada a 25 km al sud-oèst del Mans.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo 25 d'agost de 1699, la gròssa campana de la glèisa foguèt batejada e mesa jos la proteccion de Sant Loís per Mèstre Guillaume Seru, comissari de guèrra e primièr capitani de la borgesiá de la vila del Mans, e per Domaisèla Maride Anne lo Bourdaix de la Sensie.
Nòtas
<references group=N/>
Buxières-sous-les-Côtes
Buxières-sous-les-Côtes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
Comuns constituits pòbles de Buxières-jos-las-Còstas, Buxerulles e Woinville
Commune constituée des villages de Buxières-sous-les-Côtes, Buxerulles et Woinville
Garibaldi (mètro de Lion)
vinheta|Un tren [[MPL 85 a l'estacion.]] Garibaldi es una estacion de la linha D del mètro de Lion.
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 9 de setembre de 1991.
Situacion
L'estacion es situada sul cors Gambetta, al crosament de la carrièra Garibaldi.
Hortsavinyà
thumb|200px|Hortsavinyà Hortsavinyà es una masada del municipi de Tordera de la comarca catalana del Maresme dins lo Principat de Catalonha.
Geografia
Hortsavinyà se situa al còr del Massís del Montnegre. Istoricament a mantengut una relacion mai directa amb Pineda de Mar, pr'amor de la rièra de Pineda que nais al Montnegre e davala fins a la mar. Un grop d'abitants que demòran a masias, an fach renàisser la vida sus aqueste luòc de granda belesa.
Monuments e païsatge
Dins los monuments de l'airal cal remarcar la polida glèisa de Sant Llop, la glèisa de Santa Eulalia de Hortsavinyà, l'ermita de l'Erola e Sant Miquel de Vallmanya. Tanben podèm admirar los euses gegants de Can Portell e lo casse de Santa Maria, que la Generalitat de Catalonha a catalogat coma un dels árbres mai espectaculars de Catalonha (fasián mestièr quatre personas per l'embraçar!, per de que al genièr de 2010 vent i neu quand encara aviá de fuèlhas l'an fach tombar). A partir de Pineda de Mar se pòt anar en caminant per Quatre Camins, o pel Camí de las Còstas, en montant la rièra dessús. Los dos trajèctes son viables, e passan per de bòsques d'euses, de pins e de castanhièrs.
Oloma
L'oloma es una lenga edoïda parlada en Nigèria.
Localisacion
L'oloma es parlat dins la zòna de govèrn local d'Akoko-Edo de l'Estat d'Edo.
Francés Ièr de França
200px|thumb|Francés I Francés I (Conhac, lo 12 de seteme, de 1494 – Castèth de Rambouillet, lo 31 de març, de 1547) que ho un rei de França coronat a Rems en 1515.
Durant lo son regnat que desvolopè las arts en important l'estil de la Reneishença italiana, qu'establí (dab l'ordonança de Villers-Cotterêt) l'emplec de la lenga vulgara (lo francés) en lòc deu latin peu actes legaus, que ganhè la famosa victòria de Marignan suber las òsts soïssas e que ho lo rivau de Carles I d'Espanha e V d'Alemanha e deu son empèri.
Pozuelo de Tábara
Pozuelo de Tábara es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Comentriac
Comentrí o Comentrac (en francés Commentry) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
La Crotz (Roergue)
La Crotz o La Crotz de Barrés, (Lacroix-Barrez en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lacanche
Lacanche es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Erythrinus
Lo genre Erythrinus concernís pas que doas espècias de peisses americans de la familha dels Erythrinidae.
Valfaunés
Valfaunés (Valflaunès en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
vignette|380px|centre|Valfaunés
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Valle Filenense abans 923,  valle que vocant Fenaria, abans 1100, parrochia S. Petri Vallis Felnensis en 1130, S. Petri de Valfennez, parrochia de Valfelnez en 1154, de Vallefeneira, au sègle XII, de Vallefennes en 1212, de Vallefennez en 1229, 1263, de Valfennes en 1229, 1258, 1263, de Valfennez en 1241, 1263, manso Vallis Fonerie en 1274, de Vallefennosa en 1279, de Vallefennesia, Vallis Fennez en 1292, de Vallefennesio en 1293, de Valle Fenneriis en 1293, de Valle Fenrieses, de Valle Fennesia en 1296-1305, de Vallefennis en 1312, ecclesiam S. Petri Vallis Fennesie en 1320, Vallis Fennesie en 1323, prior de Valle Fenesia en 1392, de Valleflaunes en 1520, de Valleflaunesiae en 1529, 1550, Valfloriez en 1622, Valflaunez en 1626, Val Flaunes en 1648, Valflaunés, Valflaunès, Valflaunez en 1740-60, Valflaunes en 1774-75 (mapa de Cassini).
Dauzat e Rostaing dison pas res de Valfaunés; segon Hamlin, Valfaunés ven de val e [dau resultat ?] dau latin figulina « obrador de terralhièr », amb lo sufixe latin -ensem. La màger part de las referéncias son inutilas; las mai informativas son Valle Filenense, abans 923, Vallis Felnensis (1130) e Valfelnez en 1154, mas las autras an patit de l'atraccion paronimica de fen; se pòt que la fòrma Valflaunés aja pas jamai existit.
Morez
Morez es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Eruwa
L'eruwa (o erohwa, erakwa, arokwa) es una lenga edoïda parlada en Nigèria.
Localisacion
L'eruwa es parlat dins la zòna de govèrn local d'Isoko de l'Estat de Dèlta.
Valdunquillo
Valdunquillo es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Eugène Varlin
thumb|right|Eugène Varlin
Eugène Varlin (Claye-Souilly, 1839 – París, 1871) foguèt un sindicalista francés e una personalitat de la Comuna de París (1871).
Mestierau religaire, participèt en 1857 a la creacion de la societat de secors mutuau dei religaires. Puei, animèt la cauma deis obriers religaires de París de 1864-1865. Creèt tanben una caissa d'esparnha e de crèdit mutuau destinada ai religaires. Ne'n foguèt lo premier president. En 1865, intrèt au sen de l'Internacionala e participèt ai congrès de Londres (1865) e de Genèva (1866).Son trabalh sindicau i permetèt la creacion de la Federacion parisenca dei societats obrieras – que vendriá pus tard la CGT – en 1869. Foguèt arrestat en 1868, 1869 e 1870 mai capitèt de crear de seccions de l'Internacionala a Lion, au Creusot e a Lilla.
Pendent lo sètge de París de 1870-1871, foguèt elegit comandant dau 193 batalhon de la Gàrdia Nacionala. Revocat après l'insurreccion dau 31 d'octòbre de 1870, terminèt lo sètge en creant una organizacion de distribucion de repais ai paures de la capitala ambé Nathalie Lemel. Lo 18 de març de 1871, participèt ai combats de la plaça de Vendôme e foguèt elegit membre de la Comuna lo 26 per lei VI, XII e XVII arredoniments. Faguèt partida de la Comission dei finanças. S'opausèt a la creacion dau Comitat de Salut Public e a l'execucion deis ostatges de la carriera Haxo. Enfin, durant la Setmana Saunosa, se batèt a la crosiera de la Croix-Rouge (23-24 de mai), a l'entorn dau Panteon (24 de mai) e dins lo quartier de Belleville.
Capturat lo 28 de mai de 1871, foguèt linsat per lei soudats puei fusilhat a Montmartre.
Eduardo Frei Montalva
Eduardo Nicanor Frei Montalva (1911-1982) avocat e òme politic, foguèt president de Chile entre 1964 e 1970.
Buxières-sur-Arce
Buxières-sur-Arce es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat de Buxières es d'après Lucien Coutant citat per las primièras fes l'an 770 en un capitulaire aital coma en un acte en provenent del abbé de Sant Benigne de Dijon. Lo vilatge tira lo sieu nom del buis, e i aviá @dénommer Busserie en 1095. Las primièras traces d'aucupacion remontan al neolític ; un depaus monetari constituit de 18 monedas gauloises testifica per en un autre luòc d'una aucupacion anciana. La via romaine Tròias Langres traversariá aquel vilatge (L. Coutant)
Socirac
Socirac (Soucirac en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Galeocharax
Lo genre Galeocharax concernís que tres espècias de peisses americans de la familha dels Caracids.
Godojos
Godojos es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Liaoning
Liaoning 遼寧, anteriorament coneishut com Fengtian 奉天 (chinés), Abkai imiyangga fu (manchó), qu'ei ua província de la Republica Populara de China.
Saint-Ellier-les-Bois
Saint-Ellier-les-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
País de bocage, en la campanha de Alençon. La municipalitat se situa en lo parc natural regional Normandie-Maine.
Pays de bocage, dans la campagne d'Alençon. La commune se situe dans le parc naturel régional Normandie-Maine.
Arena
thumb|right|300px|[[Dunas d'arena dins la Val de la Mòrt, Califòrnia (Estats Units).]] L'arena, (var. sabla; sable), es una ròca sedimentària amoguda qu'es un polverum de ròcas desagregadas que las particulas son de 0,063 a 2 mm.
Mukden
left|250px|thumb|Pargue Beiling Mukden 15px (manchó), Shenyang 沈阳 (chinés), es la capitala de la província de Liaoning, dins la Republica Populara de China. A un estatut administratiu de vila josprovinciala.
Situada sus la plana alluviala de Hun, las zonas al ran del riu s'enaigan sovent.
Lo districte compta mai de mas Shenyang es tanben al mièg d'un malhum urban de vilas satellitas coma Anshan o Fushun. Amassa acampan mai de çò que constituís un dels dètz centres urbans pus importants de China. La granda companhia de Clarmont, Michelin, i possedís una usina plan importanta.
Sent Orens e Poi Petit
Sent Orens e Poi Petit (Saint-Orens-Pouy-Petit en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Xanton-Chassenon
Xanton-Chassenon es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Sent Orens e Poi Petit
La comuna es hèita de duas ancianas comunas : Sent Orens e Poi Petit.
Xanton-Chassenon
Nòtas
<references group="N"/>
La Salvetat de Lauragués
La Salvetat de Lauragués (La Salvetat-Lauragais en francés) es una comuna lengadociana en Lauragués, situada dins lo departament de la Nauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Sent Orens e Poi Petit
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
La Salvetat de Lauragués
Geografia
Comuna situada en Lauragués a 34 km à l'Èst de Tolosa dins son airal urban.
Gonfreville
Gonfreville es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Sent Orens e Poi Petit
Sent Orenç
Lo nom veng de Sent Orenç, en latin Orientius, avesque d'Aush au sègle V,.
La Salvetat de Lauragués
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, La Salvetat èra del comtat de Caramanh [incorporat a la província de Lengadòc en 1779], de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Lauragués. Le vocable de la glèisa es Sent Alòi. Tanlèu 1790, La Salvetat èra del canton de Caramanh, mès la comuna apareis pas dins los estats de l'an VIII. La Salvetat venguèc oficialament La Salvetat-de-Lauragais per  decret  del  31  de decembre  1929. En 2015, suprimiguèron le canton de Caramanh e La Salvetat de Lauragués passèc al canton de Revèl, largament espandit.
Gonfreville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Isoko
L'isoko (o igabo, sobo) es una lenga edoïda parlada en Nigèria.
Localisacion
L'isoko es parlat dins las zònas de govèrn local d'Isoko e de Ndokwa de l'Estat de Dèlta.
Gasteropelecus
Lo genre Gasteropelecus concernís pas que tres espècias de peisses americans de la familha dels Gasteropelecidae.
Aqueles peisses son comunament apelats « peisses-pigassons » a causa de lor forma caracteristica. Vivon essencialament juste en dejós de la surfàcia de l'aiga.
Blanhac (Gasconha)
Blanhac  (Blaignac en francés) es una comuna deu Vasadés, en Gasconha, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Raymond Poincaré
Raymond Poincaré, òme politic francés, n. 1860 e m. 1934, foguèt President de la Republica entre 1913 e 1920.
Blanhac (Gasconha)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Blaniaco (de ~), en 1135, Blanhadesii, en 1277, ''Sanctus Albinus ? '', en 1307-1317. Lo nom vendré d'un nom latin d'òme Blannius o Blandius, damb lo sufixe -acu(m), latinizacion deu sufixe gallés -aco(n). La prononciacion, per imitacion deu francés es (totjorn ?) [ble'ɲak], a corregir en [bla'ɲak],. Blanhac èra probablament un ancian grand maine antic qu'avèva per mèste Blannius o Blandius.
Prado
Prado es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
La Simbula
La Simbula, (The Simbul en VO) que son nom vertadier es Alassra Mandargent (Alassra Silverhand en VO), es un personatge dau monde fictici dei Reiaumes Oblidats, per lo juec de ròtle Donjons e Dragons. Es una masca poderosa, una dei Sèt Sòrres, e la reina d'Aglarond. Son personatge es present dins mai d'un roman dau creator d'Ed Greenwood, lo creator dei Reiaumes oublidats, que lo pus recent es Elminster en Infèrn, publicat en 2001. Es tanben lo personatge principau dau roman de 1997, The Simbul's Gift, de Lynn Abbey.
La Simbula es una emmascaraira poderosa e sauvatja, qu'es pas previsibla e que conoissiá d'esclats de colèra sobdes. Segon leis edicions, es un dei mandaires de sòrts qu'a lo mai aut nivèu de tot Fadaruna. Es la reina d'Aglarond, una nacion dau levant de Fadaruna, mai d'unei de sei subjèctes crenhon sa natura qu'es pas establa. Es tanben coneguda per èstre la mia de l'archimagi Elminster.
Valoria la Buena
Valoria la Buena es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
La Simbula
Seven Sisters (Forgotten Realms)
Escandinàvia
thumb|300px|right|Escandinàvia en ivèrn dempuèi l'espaci thumb|right|200px|Mapa d'Escandinàvia e nòrd d'[[Euròpa]] thumb|300px|right|Roge: las tres monarquias; irange: l'utilizacion correnta; jaune: lo sens larg thumb|right|300px|Densitat de la populacion thumb|300px|right|Escandinàvia
Escandinàvia es una region del nòrd d'Euròpa que compren los païses germanics septentrionals, çò es: Islàndia, las illas Feròe, Norvègia, Danemarc e Suècia.
De còps aquela definicion es espandida impropriament a totes los Païses Nordics (en inclure Finlàndia e Lapònia que son pas germanicas), de còps es reducha impròpriament a la part continentala (en exclure las parts insularas, çò es Islàndia e las Feròe).
Lo gentilici es escandinau -ava.
Gymnocorymbus
Lo genre Gymnocorymbus concernís pas que tres espècias de peisses americans de la familha dels Caracids.
Nassau
Nassau, vila situada sus l'illa de New Providence, es la capitala de las Bahamas. Sa populacion èra de 210,832 abitants, en 2000. Sa superfícia totala es.
thumb|330px|left|Ostalàs de Nassau la nuèch.
Collòqui de Poissy
thumb|200px|Collòqui de PoissyLo collòqui de Poissy que ho ua amassada de representants deus cultes catolics e protestants convocats per la regenta de França Caterina de Medici entà ensajar de conciliar los punts de vistas de las duas religions e atau acabar dab las divisions religiosas. La soa mauescaduda qu'establí l'impossiblitat de conciliar las duas religions en França e de tornar amassar los lors hidèus dens ua sola e medisha glèisa.
Théodore de Bèze qui dehenó la teologia protestanta mentre que lo cardinau Carles de Lorena (hrair del duc de Guisa) e pleitejè per la religion catolica.
Gotor
Gotor es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Diane Tell
200px|right|thumb|Diane Tell en 2016 Diane Fortin, coneguda coma Diane Tell, es una cantaira francofòna e guitarrista quebequesa, nascuda lo 24 de decembre de 1959 a Quebèc (Canadà). Es cosina aluenhada pr'amor de lors originas comunas (francesas del Quebèc, Fortin) ambe Céline Dion e Madonna. A viscut entre 1988 e 2017 en Occitània, a la frontièra gascona ambe lo País Basc a Biàrritz, puèi a mudat en Soïssa.
Diane Tell es mai que mai coneguda en Occitània per dos tubes emblematics, Si j'étais un homme en 1982, e tanben la cançon-tèma de la comèdia musicala de Luc Plamondon e Michel Berger, La Légende de Jimmy en 1990.
Canton de Comps d'Artubi
Lo Canton de Comps d'Artubi es una anciana division administrativa de Provènça, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Draguinhan, lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Despuèi 2015, las 9 comunas son dins lo canton novèu de Flaiòsc. La lenga autoctòna es l'occitan provençau.
Istòria
Lo canton de Comps d'Artubi se creèt en 1790 dins lo districte de Draguinhan.
En 1801, lo canton de Comps d'Artubi foguèt conservat.
Connangles
Connangles (Connangles en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Gare de Vénissieux (mètro de Lion)
vinheta|Un [[MPL 85 a l'estacion.]] Gare de Vénissieux es una estacion cap de la linha D del mètro de Lion.
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 11 de decembre de 1992.
Situacion
Es situada a Vénissieux, a la gara omonim, sul baloard Ambroise-Croizat.
Vandières (Meurthe e Mosèla)
Vandières es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Valmy (mètro de Lion)
vinheta|L'intrada de l'estacion. Valmy es una estacion de la linha D del mètro de Lion.
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 28 d'abril de 1997.
Situacion
Es situada dins lo quartièr de Vaise, dins lo noven arrondiment de Lion.
Urhobo
L'urhobo es una lenga edoïda parlada en Nigèria.
Adèr
Adèr (Adé en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Aute vilatge o quartièr : Tolicon.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [a'dè] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : in Ader enter 1022 e 1036, Ader ath sègle XII e en 1285, Ader en 1384, d-Adee, cap a 1200-1230, De Aderio, de Aderrio, en latin, en 1300 e 1313, de Aderio, en latin, en 1342 e 1379, loc d-Ader, territori de Ader en 1429, Ade en 1541, Ade (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Adèr que vien deth nom germanic d'òmi Ad-hari. Segon R. Aymard, Adèr qu'èra era proprietat de  Adarius /Ad-hari.
Segon Miquèu Grosclaude, i a pas cap auta explicacion e Adèr qu'ei un antroponime gascon enqüèra present, illustrat per lo poèta Guilhèm Adèr, lo pionièr de l'aviacion Clement Ader. Era origina germanica qu'ei possibla e benlhèu Adèr que hadèva partida d'un grop d'establiments visigotics. Eth nom qu'ei probablament aparentat dab Adervièla. Adèr que vien probablament deth germanic Ad-hari.
Rebiga
Rebiga (Rebigue en francés) es una comuna lengadociana del Tolosan, al tèrme de Lauragués situada dins lo departament de la Nauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a 15 km al sud-èst de Tolosa. Rebiga fa partida de la comunautat d'aglomeracion del Sicoval.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Rebiga èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa de Corronçac, es Sent Lisièr. Tanlèu 1790, èra del canton de Castanet.
Lòcs e monuments
A Rebiga i a una pichona glèisa qu'abriga de rèstas de tíbia atribuits a sant Líser, evesque de Pàmias mòrt en 548. Segon la cresença locala, aqueles aurián lo poder d'assanar de malautiás de pèl. Per aquò cada an de pelegrins visitan lo santuari.
thumb|200px|Campanar de la glèisa de Sant Líser
Arturo Campión
thumb|180px|Arturo Campión a la fin del sègle XX Arturo Campión Jaimebon (Pamplona, 7 de mai de 1854 - Sant Sebastian, 18 d'agost de 1937) foguèt un escrivan e lingüista basc de Navarra. Foguèt un dels fondadors e academician de nombre de l'Euskaltzaindia. Èra a mai academician de la Reiala Académia Espanhòla, regidor e deputat al Congrès dels Deputats. Aguèt una produccion plan variada, dins fòrça genres: discorses e conferéncias, articles jornalistics, escriches politics, romans e contes, libres d'istòria, d'antropologia o sus de tematicas lingüisticas, virats de contunh cap a la meteissa tòca; consagrèt la vida a çò que se son "Euskalherriaren alde" (a favor d'Euskal Herria) e al restabliment de la foralitat de Navarra.
La Bande à Basile
La Bande à Basile èra un grop de musica festiva francés format a la fin de las annadas 1970. En Occitània, las cançons las mai conegudas del grop son Les Chansons Françaises (mescla de cançons tradicionalas) e La Chenille en 1977, e On va faire la Java (ambe l'acordeonista André Verchuren) en 1989.
En realitat, los sòcis del grop an variats segon las periòdas : Basile es estat incarnat per Gérard Curci e Raymond Jeanot, Colin d'Autin a jogat lo ròtle de Arlequin, Christine Minier lo de Arlequina, lo Marin èra el interpretat per Patrick Arnaud, Framboise per Françoise Ney, Lo Poèta per Michel Quereuil, Petit Pois per Aline Still, lo personatge de Colombina successivament interpretat per Céline Blondel, Françoise Pourcel e Sloane, la gitana enfin per Alix Jeannot e Julie Pietri.
La Bande à Basile es de còps confondut ambe Le Grand Orchestre du Splendid.
Asilhan
L'Asilhan es un fàcies cultural de l'Epipaleolitic definit inicialament per Édouard Piette en 1889 a partir de las industrias descobèrtas dins la cauna del Mas d'Asilh dins lo País de Fois e lo departament d'Arièja, ont de jaces contenent de nombroses còdols pintats e d'arpons plats s'intercalan entre los nivèls del Magdalenian e del Neolitic.
Aqueles elements son associats a de lamèlas d'esquina corba conegudas coma ponchas asilhanas.
L'Asilhan es generalment associat al restabliment climatic que succedís a la darrièra glaciacion. Lo rangièr cedís la plaça al cèrvi, que ven lo ferum favorit. Las banas de cèrvi son utilizadas per realizar los arpons plans, sovent rudimentaris e perforats d'un entalh alongat a la basa.
Contigny
Contigny es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Puebla de Sanabria
Puebla de Sanabria es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Le Plessis-Pâté
Le Plessis-Pâté es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Fou à deux têtes
Fou à deux têtes es una cançon de Goulamas'k :
Fou à deux têtes pochtronne la bière, à t’en faire rouler jusqu’au caniveau. Ta vie, ta vie, ta vie qui prend l’eau. Ta vie, ta vie, ta vie de clodo.
Maintenant tu bois de la bière et aussi du pinard quand tu te lèves, à la place du kawa. Tu décolères pas après tous ces tocards qui voudraient bien comprendre quel est ton désespoir.
Tu dis qu’un jour tu la rencontreras, Tu sais pas où, c’est sûr, au fond d’un bar. Ensemble vous partirez vers d’autres cauchemars à écluser les comptoirs de la rue du désespoir.
Coinçat
Coinçat es una cançon de Goulamas'k :
Coinçat dins un pais, entra Tolosa e Marselha Al mièg de la garriga, al còr de l'Occitània Soi un pauc canhas, es la fauta del solelh Quant me tusta sul cap, vai mai restar a l'ostal abalit a l'alencade a l'alh e a la chichoméia A la carnsalada grille que preparaba las mamés E qu'an fach de nosautres de polits pichons Que si lo creses pas vai-te'n la demandar
Coincé dans un pays entre Toulouse et Marseille Au milieu de la garrigue, au coeur de l'Occitanie On est feignant mais c'est grâce au soleil Quant nos tusta sul cap Rambo te d'aqui
Enrique Vila-Matas
thumb|right|Enrique Vila-Matas
Enrique Vila-Matas (Barcelona, 1948) ei un escrivan espanhòu de Catalonha. Ei un des escrivans espanhòus mès premiadi enes darrèri ans e mès ben avaloradi pera critica.