cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Courlandon
Courlandon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Gara de Viàs
drecha|sens_quadre|270x270px La gara de Viàs es una gara ferroviària de la linha de Bordèu Sant Joan a Seta Vila, situada sul territòri de la comuna de Viàs, dins lo departament de l'Erau.
Courlandon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gara de Viàs
Es una gara de la SNCF, desservida per de trens TER d'Occitània.
Situacion ferroviària
Establida a 8 mètres d'altitud, la gara es situada al punt quilometric (PK) 448,887 de la linha de Bordèu Sant Joan a Seta Vila.
Mundolsheim
Mundolsheim en alemannisch (Mundolsheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
La municipalitat de Mundolsheim se situa a 8 quilomètres al Nòrd d'Estrasburg (latitud 48,65 ; longitude 7,7), en lo arrondissement d'Estrasburg-Campanha, a una altitud compresa entre 137 mètres (al nivèl de la Souffel) e 185 mètres (al luòc-dich del Holderberg) e s'estend sus 412 ectaras.
La commune de Mundolsheim se situe à 8 kilomètres au Nord de Strasbourg (latitude 48,65 ; longitude 7,7), dans l’arrondissement de Strasbourg-Campèstre, à une altitude comprise entre 137 mètres (au niveau de la Souffel) et 185 mètres (au lieu-dit du Holderberg) et s’étend sur 412 hectares.
Istòria
Los vestigis jamai ancians #qu'an #èsser trobats datan de 5 000 ans abans J.-C. A aquela epòca, tres pòbles d'agricultors existissián a la localizacion del vilatge actual. Pel continuament, la preséncia de populacion sul sector demorarà totjorn fòrça important.
Lo nom del vilatge a citat per las primièras fes la an 1120. La primièra mencion d'un castèl fortificat #que se pensa poder situar sul Glœckelsberg, a la localizacion de l'actuala luòc botanique apparait lo an 1198. De la a, lo pòble #èsser lo teatre de divèrsas batalhas. A particularament sofèrt en lo moment de la. Pendent la guèrra de trenta ans, lo pòble e aguèt saquejat, destruit, apurat pels cantonnements e la populacion li calguèt pagar de pesadas de contribucions de guèrra. De jamai, en 1644, lo pòble e aguèt mes a sac per las Croatas. Pendent la guèrra de Olanda (1673-1679), dels soldats #prene los sieus quartièrs dins lo pòble. Se #exigir de abitants del pan, del vin, de la carn, del foin e del avoine pels cavals. Pendent lo meteis periòde, un orage d'una escassa violéncia #estrossejar tota la region e #destruir la mitat de las céréales de ivèrn e la totalitat de las récoltes de #èsser. Fin finala, En febrièr 1675, #arribar las armadas imperialas #que #far fòrça jamai de dégâts que la guèrra de trenta ans. Lo ivèrn 1788-89 #èsser d'una extraordinària rigor e aquel #èsser la disette.
Baños de Rioja
Baños de Rioja es una comuna de la Rioja.
Mundolsheim
Istòria
En una sòla nuèch (27 de junh 1815), pendenta la batalha de Souffel-Hoenheim, lo pòble #pèrdre 39 ostals e 84 unas autras bastissas en la batalha #que #liurar lo generala RAPP per protegir Estrasburg. La rèsta dels ostals #èsser fòrtament deteriorat. En tot, 168 familhas aguèron precipitat en la desgràcia e las jamai pauras redusits a la mendicité. Lo empentassa de solidarité #que se ensuivit #èsser sens precedent.
En 1818, totas las de municipalitats de Alsace, #conéisser un periòde de disette e de granda praubesa. De jamai, la municipalitat li calguèt afrontar la siá reconstruction gaireben totala.
De 1901 a 1902 una batariá, la «Kirschbaum-Batariá», e aguèt bastit sul luòc istoric del Glœckelsberg ont se trobava, a la Mièja Edat, lo castèl del Haldenburg. Al començament de la Segonda Guèrra mondiala, la «Batariá dels Cirerers» a servit a pilonner lo marge drech del Rhin. Pendent lo aucupacion, los canons an #èsser desmontats e la labor a pas doncas pas pogudas servir en lo moment de la Desliurança del Alsace lo an 1945. A la sortida de la guèrra, las fortificacions d'Estrasburg an pas jamai presentat d'interès militar e la «Batariá dels Cirerers» a #èsser totalament destruida. Lo luòc A #èsser aquerits per la municipalitat en vista de condicionar un depaus de escobilhas ménagères. Recobert De tèrra vegetala aprés la siá clausura, lo luòc a #èsser condicionat lo an 1992 en parc botanique. Desgraciadament, Aqueles bouleversements De terren an fach desaparéisser/desaparéisser las traces de la «Batariá dels Cirerers» e aquelas dels vestigis del castèl medieval del «Haldenbourg».
Les vestiges les plus anciens qui ont été retrouvés datent de 5 000 ans avant J.-C. À cette époque, trois villages d’agriculteurs existaient à l’emplacement du village actuel. Par la suite, la présence de population sur le secteur restera toujours très importante.
Le nom du village est cité pour la première fois en 1120. La première mention d’un château fortifié qu’on pense pouvoir situer sur le Glœckelsberg, à l’emplacement de l’actuel site botanique apparait en 1198. Du au, le village fut le théâtre de plusieurs batailles. Il a particulièrement souffert lors du. Durant la guerre de trente ans, le village fut pillé, détruit, épuisé par les cantonnements et la population dut payer de lourdes contributions de guerre. De plus, en 1644, le village fut mis à sac par les Croates. Durant la guerre de Hollande (1673-1679), des soldats prirent leurs quartiers dans le village. On exigea des habitants du pain, du vin, de la viande, du foin et de l’avoine pour les chevaux. Durant la même période, un orage d’une rare violence ravagea toute la région et détruisit la moitié des céréales d’hiver et la totalité des récoltes d’été. Enfin, en février 1675, arrivèrent les armées impériales qui firent beaucoup plus de dégâts que la guerre de trente ans. L’hiver 1788-89 fut d’une extraordinaire rigueur et ce fut la disette.
En une seule nuit (27 juin 1815), pendant la bataille de Souffel-Hoenheim, le village perdit 39 maisons et 84 autres bâtiments dans la bataille que livra le général RAPP pour protéger Strasbourg. Le reste des maisons fut fortement endommagé. En tout, 168 familles furent précipitées dans le malheur et les plus pauvres réduits à la mendicité. L’élan de solidarité qui s’ensuivit fut sans précédent.
En 1818, toutes les communes d’Alsace, connurent une période de disette et de grande pauvreté. De plus, la commune dut faire face à sa reconstruction quasi totale.
De 1901 à 1902 une batterie, la «Kirschbaum-Batterie», fut construite sur le site historique du Glœckelsberg où se trouvait, au Moyen Âge, le château du Haldenburg. Au début de la Seconde Guerre mondiale, la «Batterie des Cerisiers» a servi pour pilonner la rive droite du Rhin. Pendant l’occupation, les canons ont été démontés et l’ouvrage n’a donc pas pu servir lors de la Libération de l’Alsace en 1945. À l’issue de la guerre, les fortifications de Strasbourg n’ont plus présenté d’intérêt militaire et la «Batterie des Cerisiers» a été entièrement détruite. Le site a été acquis par la commune en vue d’aménager un dépôt d’ordures ménagères. Recouvert de terre végétale après sa fermeture, le site a été aménagé en 1992 en parc botanique. Malheureusement, ces bouleversements de terrain ont fait disparaître les traces de la «Batterie des Cerisiers» et celles des vestiges du château médiéval du «Haldenbourg».
Alanhon
Alanhon es una aiga d'Auvèrnhe dins los departaments de Cantal, de Naut Léger e dau Puèi de Doma. A la fònt dins los Monts de Cantal au Puèi de Batalhosa (près dau Lioran) e se geta dins l'Alèir au luec dit "Lo Saut dau Lop" (comuna d'Ausac e la Combèla). Participa au bacin versant de Léger.
Crestian de Brunswick
Crestian de Brunswick (1599 - 1626) èra un evesque luterian Halberstadt e un generau durant la Guèrra de Trenta Ans. Foguèt un aliat de Crestian V de Palatinat puei lo cap dei tropas protestantas en 1621 après lo desastre de la Montanha Blanca. Assaièt de defendre lo rèsta dei territòris mai sei fòrças foguèron destruchas en 1623 a la batalha de Stadtlohn. Après aquela revirada, faguèt partida de l'armada danesa durant lo segond periòde de la Guèrra e moriguèt en causa d'una malautiá a Wolfenbüttel.
Villarrubia de Santiago
Villarrubia de Santiago es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Lista de las lengas oficialas
Aquesta pagina recensa las 77 lengas oficialas dins los païses del mond. Los asterisques (*) indican las lengas que son oficialas solament dins una partida del territòri (Estats, cantons, províncias, etc.). La Republica d'Índia dispausa, en mai de l'anglés e l'indi, de vint-e-doas autras lengas oficialas, que figuran pas dins la lista ; cal consultar l'article sus las lengas d'Índia.
Occitan
L'occitan* es una lenga oficiala "regionala" en :
Anglés
L'anglés es lenga oficiala de :
Arabi
L'arabi es lenga oficiala de :
Chinés
Lo chinés, de còps que i a nomenat pus exactament mandarin, es la lenga oficiala de :
Castelhan
Lo castelhan es la lenga oficiala de :
Francés
Lo francés es lenga oficiala de :
Rus
Lo rus es lenga oficiala de :
Albanés
L'albanés es lenga oficiala de :
Alemand
L'alemand es lenga oficiala de :
Bengalin
Lo bengalin es la lenga oficiala de :
Catalan
Lo catalan es la lenga oficiala de :
Corean
Lo corean es la lenga oficiala de la :
Grèc
Lo grèc es la lenga oficiala de :
Italian
L'italian es la lenga oficiala de :
Malai
Lo malai (o [malai-indonesian]) es la lenga oficiala de :
Neerlandés
Lo neerlandés es la lenga oficiala de :
Ordo
L'ordo es una lenga oficiala de :
Romanés
Lo romanés (appelé tanben daco-romanés) es la lenga oficiala de :
Sèrbe
Lo sèrbe es lenga oficiala de :
Portugués
Lo portugués es la lenga oficiala de :
Suedés
Lo suedés es una lenga oficiala de :
Tamol
Lo tamol es una lenga oficiala de :
Afrikaans
L'afrikaans es una lenga oficiala en :
Amharic
L'amharic es lenga oficiala de:
Armèni
L'armèni es la lenga oficiala de:
Azèri
L'azèri es la lenga oficiala de :
Bahasa indonesia
Lo bahasa indonesia (o malai-indonesian) es la lenga oficiala de :
Bulgar
Lo bulgar es la lenga oficiala de :
Danés
Lo danés es la lenga oficiala de :
Dari
Lo dari es la lenga oficiala de :
Dzong-kha
Lo dzongkha es la lenga oficiala de :
Finés
Lo finés es la lenga oficiala de :
Ebrieu
L'Ebrieu es lenga oficiala de :
Ongrés
L'ongrés es la lenga oficiala de :
Irlandés
L'irlandés es la primièra lenga oficiala de :
Islandés
L'islandés es la lenga oficiala de :
Japonés
Lo japonés es la lenga oficiala de :
Cazac
Lo cazac es la lenga oficiala de :
Khmer
Lo khmer es la lenga oficiala de :
Lao
Lo lao es la lenga oficiala de :
Latin
Lo latin es la lenga oficiala del :
Leton
Lo leton es la lenga oficiala de :
Lituanian
Lo lituanian es la lenga oficiala de :
Luxemborgés
Lo luxemborgés es dempuèi 1984 lenga oficiala de:
Maltés
Lo maltés es la lenga oficiala de :
Maòri
Lo maòri es lenga oficiala de :
Maòri de las Illas Cook
Lo maòri de las Illas Cook es una lenga oficiala de las :
Nauruan
Lo nauruan es la lenga oficiala de :
Norvegian
Lo norvegian es la lenga oficial de:
Pachton
Lo pachton es lenga oficiala de :
Pilipin
Lo pilipin (tagalòg) es la lenga oficiala de las :
Polonés
Lo polonés es una lenga oficiala de :
Singalés
Lo singalés es la lenga oficiala de :
Eslovac
L'eslovac es una lenga oficiala de:
Eslovèn
L'eslovèn es una lenga oficiala de :
Chèc
Lo chèc es una lenga oficiala de la:
Tai
Lo Tai es la lenga oficiala de :
Turc
Lo turc es la lenga oficiala de :
Ucraïnian
L'ucraïnian es lenga oficiala de:
Vietnamian
Lo vietnamian es la lenga oficiala de :
Basc
Lo basc es una lenga oficiala regionala de :
Berceo
Berceo es una comuna de la Rioja.
Lista de las lengas oficialas
Galèc
Lo galèc es una lenga oficiala regionala de :
Galés
Lo galés es una lenga oficiala del :
Hawaiian
L'hawaiian es una lenga oficiala regionala dels :
Curd
Lo curd es una lenga oficiala regionala de :
Ladin
Lo ladin es una lenga oficiala regionala de :
Izier
Izier es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Lista de las lengas oficialas
Ndebele
Lo ndebele del sud es una lenga oficiala regionala de :
Romanch
Lo romanch es lenga nacionala dempuèi 1938, lenga oficiala regionala de :
Sarde
Los parlars sardes son lengas oficialas regionalas (pas de nòrma unica) de :
Sepedi
Lo sepedi (sotho del nòrd) es una lenga oficiala regionala de :
Sesotho
Lo sesotho (sotho del sud) es una lenga oficiala regionala de :
Shona
Lo shona es una lenga oficiala de :
Ndebele del nòrd
Lo ndebele del nòrd es una lenga oficiala de :
Swahili
Lo swahili es una lenga oficiala de :
Swati
Lo swazi es una lenga oficiala regionala de :
Tsonga
Lo tsonga es una lenga oficiala regionala de :
Tswana
Lo tswana es una lenga oficiala regionala de :
Venda
Lo venda es una lenga oficiala regionala de :
Xhosa
Lo xhosa es una lenga oficiala regionala de :
Zolo
Lo zolo es una lenga oficiala regionala de :
Virgili
Publius Vergilius Maro o Virgili (Andes, actual Virgilio cap a 70 ab. C. - Brindes, actual Brindisi, 19 ab. C.) foguèt un poèta roman, autor de las Bucolicas, las Georgicas e l'Eneïda.
Biografia
Virgili, filh del teisseire Maron e d'una femna libertina, nomenada Magia. Son paire, òme trabalhador e intelligent, amacèt una pichona fortuna, a fòrça de trabalh e de privacions, aquò li permetèt de donar a son filh una bona educacion. Virgili estudièt a Cremona fins als dètz-e-sèt ans; lo 15 d'octobre de 699 de la fondacion de Roma vestiguèt la toga virila e anèt a Milan contunhar sos estudis. Un an aprèp se tròba a Nàpols se dedicant a la coneissença dels autors grècs, especialament d'Omèr, Teocrit e Esiòde, qu'assimilèt corrèctament, coma se pòt veire dins sas òbras. Tanben estudièt un pauc de medecina, cosmologia, matematicas e filosofia. Aquerissent, alara, una cultura fòrça universala e causida, e capitant dins l'art dificil de saber utilizar çò qu'aprenguèt per l'aplicar a punt en totes los cases ont una descripcion o una simpla mencion d'un tèma scientific per donar relèu o interès a sas descripcions o enumeracions poeticas.
Dins la cronica d'Eusèbi (comentada per Sant Jiròni) se ditz que Virgili anèt a Roma aprèp sa demorança a Milan; i a discussion entre los biografs virgilians, a l'ora d'ara es pas encara esclarida. Çò qu'es plenament clar es qu'en l'an 705 de la fondacion de Roma tornèt dins sas tèrras de Màntoa, ont possedissiá lo modèst eretatge pairal, que s'ocupava e administrava amb assiduïtat e abséncia d'ambicion. La vida del camp foguèt son encant e granda afeccion.
Los signes distintius de son caractèr èran: de pauc parlar, l'observacion continuala, la reflexion testuda, la memòria tenaça, la bontat e sinceritat. D'unes de sos biografs lo presentan amb còrs e estatura granda, color bruna, santat variabla, fàcia rustica, alara que d'autres lo comparan a un Apollon, “de cara blanca, pelroge, còrs prim e delicat, votz sonòra e manièras fòrça finas”. De son afeccion per la vida del camp ven sos dètz poèmas bucolics nomenats Eglògas, vertadièr tresaur de poesia campèstra, que sens èsser absoludament originala, es una vertadièra frescor artistica e literària.
Gai Asini Pollion foguèt legat del triumvir Marc Antòni, e en son nom governava la region de Màntoa en 713 (de Roma) quan foguèron repartidas las tèrras de la region entre los soldats d'Octavi. Lo domeni pairal de Virgili venguèt en sòrt a un centurion nomenat Arri, e quand lo poèta se vegèt despolhat de son ostal e patrimòni, faguèt jogar de son amistat amb Asini Pollió, e amb Cornelius Gal, fins que Octavi August tornèt donar a Virgili son eretatge pairal. Lo Cesar satisfaguèt los desirs dels amics del poèta e nomenèt Alfeni Var governador de la Gàllia Transpadana, ont porgiguèron las tèrras de Virgili. Lo novèl governador èra estat condisciple del poèta en l'escòla de filosofia Sisson, e s'esforcèt de satisfar los desirs de son amic, mas la soldatesca, insolentada, tornèt prendre la proprietat de Virgili, e se vegèt non solament despolhat un còp mai, mas manquèt de morir negat victima de la rapacitat dels soldats, en traversant lo riu Minci per salvar sa vida.
A l'epòca, Virgili aviá ja escrit qualques unas de sas famosas eglògas, e sos amics li conselhèron d'anar a Roma per implorar la cleméncia d'August. Aquel darrièr coma son ministre e Mecènas acolhiràn lo poèta amb atencion, e non solament sas possessions li foguèron retornadas mas fin finala se li porgiguèt una gròssa indemnizacion pecuniària. Dins doas de sas melhoras eglògas, Virgili merceja la libertat amb sos logatges favorits e deplòra, en passant, los malastres de sos compatriòtas. Virgili demorèt dins un ostal del quartièr Esquili de Roma, fòrt prèp dels jardins de Mecènas. Ala reüniguèt una bibliotèca causida, e venguèt lo poèta de cort per excelléncia.
La cort d'August aimava de veire a son entorn e celebrar los melhors engènis de las letras latinas. Virgili partejava amb Oraci la favor de Mecènas, e meravelhèt en escrivent son primièr poèma, l'Eneïda, e en cantant la genealogia de la familha d'Octavi August teissiá una corona de laus e faguèt profecia tant agradabla en favor de la familha imperiala reinanta.
Mercé a Oraci, Virgili venguèt bon amic de Tibul, Properci, Gal, Agripa, Mesala e Polion. Gausiguèt d'una popularitat que l'entornejava d'una atmosfèra d'afeccion e de veneracion jamai egalada en cap d'epòca anteriora e posteriora. Modèl de candor, de sinceritat, de grat e de benvolença per totòm, Virgili venguèt a èsser lo vertadièr modèl e paragon de l'òme perfècte e exemplar de la cosmogonia pagana. Son amor de l'estudi foguèt considerable, coma lo del trabalh e atencion, e quand tornava escriure, corregissiá e relegissiá cent còps, s'èra necessari, sos vèrses.
A trenta quatre ans se retirèt a Nàpols, per se dedicar a escriure son poèma Las Georgicas, que compausèt, sus lo conselh de Mecènas, que desirava d'encaminar las energias del pòble roman cap a l'exercici de l'agricultura, ont vegèt una font de riquesa e prosperitat fòrça oblidada d'un pòble guerrièr. Virgili acabèt en 714 (de la fondacion de Roma) son poèma Las Georgicas e emplega los dos ans seguents a escriure l'Eneïda, lo poèma nacional de las originas, grandesa e esplendor de Roma.
Per aquò caminèt cap a Grècia, e mai, visitant, totes los luòcs e vilatges de l'Asia Menora, ont Omèr situa las accions de sas epopèias gigantas. Demorèt a Patres, Corfo, en Creta e, subretot, a Atenas, ont trobèt August de son retorn d'Orient. Aquel volguèt que lo poèta lo tornèsse acompanhar a Roma; o faguèt, mas deguèt desbarcar a Brindisi en 19 e moriguèt de las consequéncias de sa constitucion flaca e malautissa, malmenada per una navigacion turbulenta.
Sa despolha foguèt carrejada a Nàpols, al respècte de sa darrièra volontat foguèt incinerat dins lo camin de Puteoli (Pozzuoli) a d'aquela vila. Sus sa tomba s'apausèt aquela inscripcion, atribuida al poèta el meteis, pasmens que la font seja clara:
(Màntoa m'engendrèt. Los calabreses me retenguèron. Ara me possedís Nàpols. Cantèt los pastres, los païsans e los guerrièrs).
Òbras
thumb|right|upright=1.2|Pagina del [[Vergilius Romanus, manuscrit del sègle V de las òbras de Virgili]]
Bucolicas
Aquela òbra voliá tornar menar los romans cap a l'agricultura. Lo recuèlh pareguèt en -37; se compausava de las nòu primièras bucolicas (del grèc βυκολος: lo boièr), armoniosament dispausadas en dos gropes de quatre a l'entorn de la cinquena pèça, coma aitant de planetas gravitant a l'entorn d’un astre. Aquel astre, es Dafnis, sovent assimilat a Juli Cesar recentament assassinat. De fach, la cinquena bucolica poiriá ben nos presentar dos « Dafnis », un tenebrós, aquel de Mopse (masqueta d’Octavian), e que figura en efèit lo defunt dictator, l’autre luminós, aquel de Menalc (masqueta de Virgili), que representa Catul, tuat en secret pel primièr.
Georgicas
Aquel poèma (28 ab. C.) didactic se dividís en quatre libres (514, 542, 566, 566 vèrses), abordant successivament la cultura dels camps, l’arboricultura (subretot la vinha), l’abaliment e l’apicultura :
S’inspirant subretot d’Esiòde, de Lucrèci e d’Aratos, mas tanben de Teofrast, de Varron, de Caton l’Ancian, emai d’Aristòtel, Virgili fa son pròpri camin en infusant dins l'estil didactic, sovent arid e ingrat, çò que se pòt nomenar « l’arma virgiliana », facha d’una extraordinària empatia a respècte de totes los èssers, qu'anima l’inanimat, compren de l’interior vegetals e animals, participa efectivament al trabalh penible e exaltant del païsan.
Beaurieux (Aisne)
Beaurieux es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Virgili
Georgicas
Las Georgicas son fòrça mens un tractat d’agricultura (atal visan pas l’exaustivitat) qu’un poèma sus l’agricultura; s'adreçan almens tant a l’òme de las vilas qu'a l’òme dels camps. Ofrisson a l’afeccionat de poesia un plaser totjorn renovelat, tant per lor subjècte meteis que ressorça las Musas dins la frescor e l’autenticitat de la natura, que pel sople que las soslèva tot lo long, e per l'extraordinària varietat de lor estil. Virgili sap adornar son subjècte d'episòdis variats e de vertadièras partidas eroïcas que son aitant de « respiracions » dins lo poèma. Se pòt citar los Pronostics de la guèrra civila, l'Imne a la Prima, l’Elògi d'Itàlia, l’Elògi de la vida campèstra, la Marana del Noric, l'Aujòl de Tarent, Aristèu e sas abelhas, Orfèu e Euridice.
Beaurieux (Aisne)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Dels registres archéologiques suls marges del Aisne an meses a jorn d'importants establiments neolítics en datant d'aperaquí 3000 abans J-C e an revelat una activitat agricòla #que s'a prosseguit a las epòcas gauloise e gallo-romaine.
Virgili
Eneïda
Ofrir a Roma una epopèia nacionala capabla de rivalizar en prestigi amb l'Iliada e l’Odissèa, foguèt lo primièr desfís que Virgili èra de capitar en escrivent l’Eneïda pendent los onze darrièrs ans de sa vida. Capitèt, perque, l'òbra venent d'èsser publicada, son autor foguèt reconegut coma un alter Homerus, lo sol capable de disputar a Omèr sa preeminéncia al Parnàs.
Virgili amaguèt pas son ambicion. Al nivèl arquitectural pus visible (perque l’Eneïda a al meteis temps mai d'una « geometrias »), lo poèma se compausa d’una Odissèa (cants I a VI : las erranças d’Enèu, rescapat de Tròia, per aténher lo Lavinium) seguida d’una Iliada (cants VII a XII : la guèrra menada per Enèu per s’establir al Lavinium).
Beaurieux (Aisne)
Istòria
David Victor Belly de Bussy, cònsol del villatge l'an 1814, sobrenomenat « lo pékin de l'emperaire », #prene part a la batalha de Craonne ont i aguèt nomenat coronèl de artillerie e chevalier de la Légion d'onor.
Virgili
Eneïda
Mas l’emulacion amb Omèr se manifèsta subretot pel nombre considerable de las imitacions textualas, que los critics s'afanèron lèu a ne far la lista, a vegada amb intencion maligna, e per acusar Virgili de plagiat. Aquel meteis repliquèt que seriá pus facil de desraubar sa maçuga a Ercules que de manlevar un vèrs a Omèr. E de fach, l’imitacion de Virgili totjorn obeís a una intencion precisa e seguís un projècte qu'aparten al lector de descobrir a travèrs l’escart, a vegadas minim, que la separa de son modèl, Omèr o un dels nombroses autres escrivans, grècs o latins, als que Virgili se mesura tot en lor rendent omenatge.
Lo segond desfís consistissiá a filtrar l’actualitat de Roma al prisma de la legenda. Dos fils s’entrelaçan totjorn per formar la trama de l’Eneïda, lo de las originas troianas de Roma e lo de la Roma d'August. Mai d’un millenari separa aqueles dos fils. Per sautar un tal abisme temporal, e anullar dins aquel biais lo temps, lo poèta, en mai de l’usatge sistematic que fa de l’allegoria, tanben recorrís a la profecia, e fins a, en plen mitan de l’òbra, descendre al infèrns per n'entornar una vision panoramica, sub specie aeternitatis, de la grandor romana vista coma devent encara devenir.
Beaurieux (Aisne)
Istòria
Cossí de nombroses pòbles dels environs en lo moment de la Primièra Guèrra mondiala, Beaurieux a fòrtament sofèrtas batalhas del Camin de las Madamas.
Virgili
Eneïda
Calguèt mostrar cossí, a partir de gaireben res, Roma s’aucèt fins a l’empèri del monde; calguèt far ressortir lo dessenh providencial que condusiá aquela pujada irresistibla; subretot, calguèt mostrar cossí, amb la persona sagrada d’August, l’Istòria venguèt trobar son acabament e son coronament dins una patz e un benastre universals. Es almens çò qu'August esperava, o puslèu çò qu’exigissiá.
Beaurieux (Aisne)
Istòria
Des fouilles archéologiques sur les rives de l'Aisne ont mis au jour d'importants établissements néolithiques datant d'environ 3000 avant J-C et ont révélé une activité agricole qui s'est poursuivie aux époques gauloise et gallo-romaine.
Virgili
Appendix Vergiliana
La glòria de Virgili repausa solidament sur aqueles tres pilars que son las Bucolicas, las Georgicas e l’Eneïda. Dins l'Antiquitat, se li atribuiguèt tanben d'autres poèmas, que Scaliger, dins son edition de 1573, reüniguèt jol títol d'Appendix Vergiliana.
Aquel recuèlh compren:
Beaurieux (Aisne)
Istòria
David Victor Belly de Bussy, maire du village en 1814, surnommé « le pékin de l'empereur », prit part à la bataille de Craonne où il fut nommé colonel d'artillerie et chevalier de la Légion d'honneur.
Virgili
Appendix Vergiliana
Dins una fasa posteriora, encara s'apondèt a la colleccion :
Acadèmia Nacionala de Sciéncias de l'Azerbaitjan
L'Acadèmia Nacionala de Sciéncias de l'Azerbaitjan (en azèri: Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, AMEA), es la principala organizacion consacrada a l'investigacion a l'Azerbaitjan. Foguèt establida lo 1945 e a la siá sedença dins la capitala del país, Bakó.
Beaurieux (Aisne)
Istòria
Comme de nombreux villages des environs lors de la Première Guerre mondiale, Beaurieux a fortement souffert des batailles du Chemin des Dames.
Acadèmia Nacionala de Sciéncias de l'Azerbaitjan
Istòria
L'Acadèmia se basèt en la Societat Àzeri per Investigacions e Estudis Scientifics, qu'al principi èra afiliada a l'Universitat de Bakó e, posteriorament, a l'Acadèmia de las Sciéncias de la URSS. Lo 1945, lo Conselh de Comissaris del Pòble del URSS ordenèt que la societat se reorganitzés en l'Acadèmia de las Sciéncias de la Republica Socialista Sovietica d'Azerbaitjan. Pendent lo sieu primièr an de vida, l'Acadèmia nomenèt 15 membres, entre eles lo compositor Uzeyir Hajibeyov e l'escrivan Samad Vurgun.
Lo Presídium es dins l'istorica bastissa Ismailiyya.
Estructura
L'Acadèmia Nacionala de Sciéncias de l'Azerbaitjan se tròba dividit intèrnament en 5 departmentos (qu'en ensems donan cabuda a 30 institucions scientificas e culturalas dins tot lo país). Aqueles departaments son: L'Acadèmia a d'embrancaments regionales en Gandja, Shaki e Lenkoran.
Membres
L'Acadèmia a un sistèma de membres de dos gradons. I a a l'ora d'ara 57 membres actius e 104 membres correspondents. La membresía s'obten mejançant vòt. Aital meteis, l'Acadèmia pòt autrejar lo reng de membre honorari.
Presidents
La principala figura executiva de l'Acadèmia es lo President de la d'Acadèmia Nacionala de Sciéncias de l'Azerbaitjan qu'es escuelhut per sufragi pels membres de l'Acadèmia. Istoricament, los Presidents de l'Acadèmia Nacionala de Sciéncias de l'Azerbaitjan son estats:
Niva
thumb|left|300px|Niva a [[Baiona.]] Niva (Nive en francés e Errobi en basco) qu'ei un arriu d'Occitània, en Gasconha, e deu Bascoat, en Baisha Navarra e en Labord.
L'Enciclopèdia o Diccionari rasonat de las sciéncias, de las arts e deus mestièrs de Diderot e d'Alembert que'n balha la definicion seguenta:
Qu'ei tanben l'arriu celèbre de vacanças deu Petit Nicolas, de Sempé e Goscinny.
Geografia
Niva qu'ei constituida a Sent Joan Pè de Pòrt dens la província tradicionau de Baisha Navarra, de l'union deus torrents baish-navarreses:
Las gòrgas d'Atekagaitz au sud d'Itsasu que marcan son passatge dens la província de Labord. La vila de Baiona que s'ei desvolopada suber un turon que tresplomba la confluéncia dab Ador.
Niva qu'ei apreciada per la pesca esportiva deus salmonids e per la practica deus esports d'aiga viva (rafting en particular).
Idrologia
Lo bacin de Niva que presenta ua pluviositat fòrça importanta: la pluviometria annau mejana qu'ei de 1680 mm. Lo regim de Niva qu'ei pluviau e deugut a aqueras precipitacions abondantas, dab ua influéncia de la fusion nivau hèra limitada. Que presenta de cregudas d'ivèrn (octobre a heurèr) e de fin de prima o de començament d'estiu.
Comtat (comarca)
thumb|250px|Mapa del Comtat amb las localitats que conten El Comtat es una comarca centrala del País Valencian, que sa capitala es Cocentaina. Es part de la Província d'Alacant e es ligada tradicionalament, a l'encòp culturalament e economicament, a la vila mai granda de l'airal, Alcoi.
Apelles
Apelles (espelèt au sègle -IV) que ho un pintre, lo mei renomat de l'antiquitat, reputat per estar estat admirat per Lissandre lo Gran. D'eth, totun non demòran pas sonque ecfrasis (mei que mei per çò escrit per Plini l'Ancian) per'mor nada de la òbra b'ei pas coneguda uei directament.
Ollainville (Essonne)
Ollainville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Istòria
Al començament del, Ollainville aperteniá a Jean de Montagu, senhor de Marcoussis e de Châtres (ancian nom de Arpajon) grand argentier del rei CharlesVI.
1564, escambi entre Jehan de la Rochette e Jehan de Baillon de la tèrra de Ollainville contra rendas.CVM
1570, escambi de la distincion de Ollainville dintre Renascut del Gast e Benoit Millon.
En 1585, Henri lll #donar aquela tèrra a la siá femna Louise de Vaudémont, duchesse de Angoulême,.
1596, don de la tèrra de Ollainville per Henri IV a la duchesse de Bar, la siá sœur.
En 1735, la distincion aperteniá a Charles de la Cantierada de Nolant #que la #vendre a la duchesse de Lauzun, de contunh #passar a Boucau, receveur de la vila de París.
Ollainville Es un ancian masatge caseriu de la parròquia de Bruyères-lo-Châtel, erigit en municipalitat en 1792.
Ollainville Possedissiá un castèl considerable, démoli en 1835. Aquel d'uèi bastit a partir de 1853 per un bourgeois del vilatge es d'estil « néo-louis XIII ». A #èsser racheté l'an 1948 per l'educacion nacionala e protegís la ÉREA (Establiment Regional d'ensenhament @Adapter) de Ollainville.
Lo centre del bourg e lo caseriu de la Ròca possedisson de vièlhs ostals ravissantes.
Los étangs condicionats, los marges del Òrdi e de la Rémarde son tant de passejadas agréables.
Au début du, Ollainville appartenait à Jean de Montagu, seigneur de Marcoussis et de Châtres (ancien nom d'Arpajon) grand argentier du roi CharlesVI.
1564, échange entre Jehan de la Rochette et Jehan de Baillon de la terre d'Ollainville contre des rentes.CVM
1570, échange de la seigneurie d'Ollainville entre René du Gast et Benoit Millon.
Appartint au XVI siècle à Benoît Milon, président des Comptes ; il vendit sa terre à Henri III qui vint y résider souvent.
En 1585, Henri lll donna cette terre à sa femme Louise de Vaudémont, duchesse d'Angoulême,.
1596, don de la terre d'Ollainville par Henri IV à la duchesse de Bar, sa sœur.
En 1735, la seigneurie appartenait à Charles du Monceau de Nolant qui la vendit à la duchesse de Lauzun, puis elle passa à Boucau, receveur de la ville de Paris.
Ollainville est un ancien hameau de la paroisse de Bruyères-le-Châtel, érigé en commune en 1792.
Ollainville possédait un château remarquable, démoli en 1835. Celui d'aujourd'hui construit à partir de 1853 par un bourgeois du village est de style « néo-louis XIII ». Il a été racheté en 1948 par l'éducation nationale et abrite l'ÉREA (Établissement Régional d'Enseignement Adapté) d'Ollainville.
Le centre du bourg et le hameau de la Roche possèdent de vieilles maisons ravissantes.
Les étangs aménagés, les rives de l'Orge et de la Rémarde sont autant de promenades agréables.
Alt Millars
L’Alt Millars (en espanhòl: Alto Mijares) es una comarca interiora e montanhosa del nòrd del País Valencian qu’a per capitala Cirat.
Muttersholtz
Müttersholz en alemannisch (Muttersholtz en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
thumb|300px|left|Intrada del vilatge de Muttersholtz Muttersholtz se tròba de Sélestat e fa partida del costat de Marckolsheim sus la expedís actiu a Diebolsheim, en comprenent los caseriux de Ehnwihr e de Nieder-Rathsamhausen.Lo vilatge es lo un del mai important centre del Ried del Alsace central.
thumb|300px|left|Entrée du village de Muttersholtz Muttersholtz se trouve à 7 km de Sélestat et fait partie du canton de Marckolsheim sur la route allant à Diebolsheim, comprenant les hameaux d'Ehnwihr et de Nieder-Rathsamhausen.Le village est l'un des plus important centre du Ried de l'Alsace centrale.
Santa Elena, Ascension e Tristan da Cunha
Lo poder executiu es detengut per lo sobiran britannic (ara la reina Elisabèt) que lo delega a un governador que se causís d’administradors per l’Ascension e Tristan da Cunha.
Saint-Hilaire-des-Loges
Saint-Hilaire-des-Loges es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Jeremy Bentham
Biografia
Jeremy Bentham nasquèt en febrièr de 1748 a Houndsditch, filh d'una rica e important familha istorica de jutges, e moriguèt a Londres lo 6 de junh de 1832. Es lo paire de l'utilitarisme e dempuèi jove mostrèt un grand interès pels estudis.
A tres ans legissiá de volums de l'istòria d’Anglatèrra, a cinc ans comencèt de jogar aisidament del violin e parlava de lengas mai coma lo francés e lo latin a sièis ans. Vesent sa facilitat per aprendre foguèt enviat a 12 ans a "The Queen's College, Oxford", a 15 ans acabèt la carrièra e a 18 ans obtenguèt lo master que li permetèt d'exercir la profession de jurista. Quand comencèt de trabalhar dins una associacion importanta d'avocats de Londres e d'Anglatèrra, comprenguèt gravas errors de la legislacion d'Anglatèrra dins lo sègle XVIII, e dempuèi alara que dintrèt dins aquela associacion cerquèt una nòva politica legislativa e de reformas socialas que favoririán los plasers de la majoritat e serián mai utils per la populacion. Se pòt considerar que son los començaments de son utilitarisme.
Mamelocs
thumb|Cavalièrs mamelocs, segon una gravadura de 1810 Los mamelocs (en arabi مماليك mamālīk, "possedits") èran de soldats  d'origina esclava convertits a l'islam que serviguèron los califas e los sultans dinastia aiubidas pendent l'Edat Mejana. Amb lo temps se convertiguèron en una casta militara poderosa que prenguèt lo poder en mai d'una ocasion, coma per exemple en Egipte, ont s'instaurèt un sultanat mameloc entre 1250 e 1517.
Origina
Los primièrs mamelocs serviguèron los califas abbassidas de Bagdad al sègle IX. Èran recrutats subretot dins los airals paures de Caucàs e al nòrd de la Mar Negra. La majoritat d'aqueles èran pas d'origina musulmana, e èran estats venduts coma esclaus per de familhas apauridas de l'estèpa o capturats per de traficants d'esclaus.
Organizacion
Un còp los mamelocs èran convertits a l'Islam, èran entraïnats coma soldats de cavalariá. Los Mamelocs deguèran d'obesir als òrdres de la furusiyya, un còde de conducha que compreniá de valors coma lo coratge e la generositat mai tanben ensenhaments de tacticas de cavalariá, dreçatge de cavals, arquieria e tractament dels ferits.
los mamelocs vivian en casèrnas e passavan ensems la màger part del temps. Los entraïnaments enclusián esports coma competicions de tir amb arc o concorses d'abilitats sus caval dos còps per setmana al minimum. L'entraïnament intensiu e rigorós de cada nòu recluts ajudava a assegurar la continuitat de las practicas mameloc.
Pasmens que tecnicament èran pas mai esclaus un còp acabat l'entraïnament, encara èran obligats d'obesir al sultan. Pel sultan demoravan una fòrça estrangièra, jos son comandament dirècte, per èsser utilizada dins lo cas de friccions tribalas localas.
Mairanh
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Mamelocs
Organizacion
Lo sultan aviá lo nombre de mamelocs mai elevat, mas d'autres emirs tanben poirián ne possedir. Fòrça mamelocs accediguèron a de posicions importanta dins l'Empèri, coma lo comandament d'armadas. Al començament lor estatut èra pas ereditari mas dins de luòcs coma en Egipte las fòrças mameloc acabèron ligadas a las estructuras de poder e atenguèron de nauts nivèls d'influéncia.
Mairanh
Istòria
La comuna siaguèt separada de Bèlcastèl lo 1èr de genièr de 1909.
Mamelocs
Los mamelocs en Índia
En 1206, lo comandant mameloc de l'armada musulmana en l'Índia, Aybak Kutb al-Din, foguèt proclamat sultan venent lo primièr Sultan de Delhi. Da dinastia es coneguda coma la Dinastia dels esclaus, e perdurèt fins a 1290.
Arreux
Arreux es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Mamelocs
Los mamelocs en Índia
Qutb-ud-din prenguèt lo contraròtle de las possessions d'Índia Muhammad Ghori a la mòrt d'aquel sens eretièr, e un còp eliminada l'oposicion, establiguèt sa capitala en primièr a Lahore, e aprèp a Delhi onte faguèt bastir lo complèxe Qutb. thumb|lo Minaret Qutb, òbra de la Dinastia dels esclaus Aprèp la mòrt accidentala de Qutb-ud-din en 1210, e un conflicte de succession, un autre èx-esclau mameloc d'origina turca nomenat Iltutmich obtenguèt lo sultanat. Iltutmich se maridèt amb la filha de Qutb-ud-din, e totes los sultans posteriors de la dinastia levat un foguèron sos descendents. La Dinastia dels esclaus foguèt desrocada per Jalal-ud-din Feroz Khalji de la dinastia Khalji, que s'èra establit a Bihar e Bangla Desh pendent lo reialme de Muhammad Ghori.
Arreux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fuenterrobles
thumb
Fuenterrobles es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Mamelocs
Los mamelocs en Egipte
Pendent la dominacion de la dinastia aiubida, un còp que Saladin (Salah-ad-Din) tornèt conquerir Egipte, los mamelocs integrèron pauc a pauc l'estructura del poder e acabèt per prene part a les intrigas de la cort. En junh de 1249, pendent la Setena Croada capitada per Loís IX de França ataquèt Egipte e lo sultan As-Sàlih Ayyub moriguèt, los mamelocs prenguèron lo poder e contrataquèron. Desrotèron los crosats e faguèron presonièr lo rei Loís, pel qual obtenguèron una recompensa de 250,000 liuras. Lo comandant mameloc Àybak foguèt assassinat pel viceregent Qútuz, que seriá lo fondador formal del primièr sultanat mameloc d'Egipte e de la dinastia Bahri.
El 1285, las tropas mongòlas de Hülegü roïnèron Bagdad e Damasc, exigiguèron la reddicion del Caire. Qútuz faguèt tuar los enviats de Hülegü e seguèt la desrota dels mongòls a la batalha d'Ayn Djalut. Quand lo vencidor Qútuz tornèt al Caire foguèt assassinat pel general Adh-Dhàhir Bàybars.
Aquela dinamica contunhèt los sègles seguents, perque lo regim mameloc favorizava las intrigas e los complòts: cada sultan qu'obteniá lo poder fòragetava totes los òmes de fisança de son predecessor e ocupava los pòstes amb gents de son pròpri clan, creant de lutas de poder constantas e desirs de venjança. Dels quaranta cinc sultans mamelocs d'Egipte, vint-e-dos accediguèron al poder per metòdes violents. La durada mejana del règne dels sultans èra de sèt ans.
Lo sultanat mameloc contunhèt fins a 1517, quand Egipte foguèt conquerida per l'Empèri Otoman. L'institucion dels mamelocs contunhèt jol poder turc, mas ja governèron pas mai lo sultanat.
Mamelocs al servici de Napoleon
Napoleon formèt son pròpi còs de mamelocs pendent los primièrs ans del sègle XIX, e foguèt la darrièra fòrça mameloca coneguda. Sa garda personala pendent la campanha bèlga èra compausada de soldats mamelocs, e lo conegut gardacòs de Napoleon Roustan tanben èra un mameloc d'Egipte. thumb|250 px|right|Lo dos de mai de 1808: La luta contra los mamelocs de [[Francisco de Goya (1814)]] Lo còs especial de mamelocs èra de l'armada francesa napoleoniana. Foguèron aponduts coma esquadron als caçaires a caval de la Garda Imperiala fins a que, aprèp son accion remarcable a la Batalha d'Austerlitz, foguèt convertit en regiment.
Los mamelocs lutèron tanben a la Invasion d'Espanha, e participèt a l'ocupacion de Madrid ont foguèron sospreses pel soslèvament del 2 de mai. Aprèp la casuda del Primièr Empèri, desapareguèron.
Los mamelocs de l'armada napoleoniana avián d'uniformes amb un cahouk (berret) verd, un turbant blanc, e de saroal (pantalons) roges. Anavan generalament plan armats, amb un trabuc, una cimitèrra, doas pistòlas e un punhal a la cencha, a una destral a la sèla de monta.
Vila de Quebèc
La vila de Quebèc es la capitala de la província canadenca de Quebèc. Es la segonda vila de la província per òrdre d'importància, aprèp Montreal. La vila de Quebèc es situada aperaquí 233 km de Montreal. Los barris qu'enròdan lo vièlh Quebèc ne fan la sola vila que demòra fortificada de totas las Americas al nòrd de Mexic, e foguèron marcats al Patrimòni Mondial per l'UNESCO en 1985 coma. thumb|left|400px|La vila de Quebèc: lo castèl de Frontenac que domina lo [[fluvi de Sant Laurenç.]]
Carl Friedrich Wilhelm Claus
Carl Friedrich Wilhelm Claus es un zoologista alemand, nascut lo 2 de genièr de 1835 e mòrt lo 18 de genièr de 1899.
Estudièt a Marbourg e a Giessen pròche de Rudolf Leuckart (1822-1898). Ensenhèt a Marbourg, a Würzburg, a Göttingen e a Viena. Bailegèt l'estacion de zoologia marina de Triesta. Especialista dei crustacèus, fondèt la classificacion modèrna d'aqueu grop.
Bezares
Bezares es una comuna de la Rioja.
Gara d'Agde
drecha|sens_quadre|270x270px La gara d'Agde es una gara ferroviària de la linha de Bordèu Sant Joan a Seta Vila, situada sul territòri de la comuna d'Agde, dins lo departament de l'Erau.
Es una gara de la SNCF, desservida per de trens TER d'Occitània e lo TGV.
Situacion ferroviària
Establida a 6 mètres d'altitud, la gara es situada al punt quilometric (PK) 452,233 de la linha de Bordèu Sant Joan a Seta Vila.
Sant Amand e Montrond
thumb|right|350px Sant Amand e Montrond o Sant Amand Montrond (Saint-Amand-Montrond en francés) es una vila de la partida francofòna de Borbonés, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre e Vau de Léger. A 11,447 estatjants.
Tripons
Los tripons son una plat tradicional de Cantal, d' Avairon e de Losera. Se tracha de tripas de vedèl clafidas de tròçs d'estomac puei rotlats dins un ventre d'anhèl, cuèch pendant mai de quatre oras, dins de vin blanc amb de tomatas e de pastenagas. Se manjan cauds e tradicionalament d'ora lo matin amb un aligòt o una trufada. Cada annada, i a a Tiesac (Cantal) la fèsta dels tripons.
Sant Amand e Montrond
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Domeni de Vialatèla
Lo Domeni de Vialatèla se situa a 5 km a l'èst d'Ònes lo Castèl. Plaçat a drecha de la rota d'Espaliu, simetricament e a la meteissa nautor que lo castèl de La Ròca, lo domeni domina lo camin de Sant Maime a l'oèst del valon de la Mòrna.
Lo còs del bastiment del domeni de Vialatèla es fòrça semblable al del castèl de La Ròca de per son plan e son aspècte exterior. De luenh, semblan d'èsser estats plaçats aquí, en gàrdia, per espinchar la rota.
Bastit al sègle XVIII, lo domeni se compausa d'una torre carrada centrala e de doas alas. Un passatge voutat engamba la cort d'un bastiment d'estil Renaissença qu'a servat una fenèstra en crosièra. Existís encara un ostal que pòrta la data de 1767.
En 1854, trobèron una estèla dedicada a Junia Tertiola.
Proprietaris
La familha de Resseguier, senhors de Ladels e borgés de Rodés, possedissiá de drechs sus lo domeni de Vialatèla; los vendèron en 1553 al capítol de Rodés. En 1733, lo domeni aparteniá a la familha Balsa Vialatèla. Plan mai tard, los Lacas prenguèron la succession.
Bobadilla
Bobadilla es una comuna de la Rioja.
Zòna de convergéncia intertropicala
La zòna de convergéncia intertropicala (ZCIT), tanben dicha zòna intertropicala de convergéncia (ZIC) ò zòna de convergéncia eqüatoriala, es una centura de pressions bassas enviroutant la Tèrra lòng dei regions eqüatorialas. Es formada per la convergéncia dei massas d'èr caud e umid en provenéncia deis anticiclòns tropicaus. Es caracterizada per la preséncia de movements convectius dei cellulas de Hadley qu'entraïnan la formacion de chavanàs recurrents.
Jens Stoltenberg
Jens Stoltenberg, òme politic n. 1959, es lo primièr ministre actual de Norvègia. Tanben foguèt primièr ministre entre març de 2000 e octobre de 2001.
Canton de Samatan
Lo canton de Samatan es una division administrativa francesa, situada dins lo departament de  e la region de.
Geografia
Aqueth canton qu'ei organizat au torn de Samatan dens l'Arrondiment d'Aush. La sua altitud que va de 150 m (Casaus Savés) a 315 m (Pebeas) per ua altitud mejana de 226 m.