cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Merchant of Venice
Shylock, un personatge compatissent
esquèrra|vinheta|Shylock e Portia (1835) per Thomas Sully. Fòrça lectors modernes e especialistas de teatre legisson la pèça coma una crida a la toleréncia, notant que Shylock es un personatge compatissent. Donan per pròva que lo 'procés' de Shylock es una parodia de justícia, que Portia agís coma un jurista alara qu'a pas lo drech d'o far. Los personatges que semonçan Shylock per malonestetat utilizan l'engana per ganhar. Mai, Shakespeare dona a Shylock lo monològ màger:
Es malaisit de saber se una lectura d'un Shylock compatissent se deu entierament al cambiament de las sensibilitats del lectors, o puslèu se Shakespeare, un autor que creèt de personatges complèxes, de multiplas facietas, provoquèt exprès aquela lectura.
Una de las rasons d'aquela interpretacion es que l'estatut penós de Shylock dins la societat Veneciana es soslinhat. Segon de criticas, lo celèbre monològ de Shylock "Hath Not a Jew eyes?" lo rescata e ne fa un personatge tragic; dins lo dicors, Shylock argüís qu'es gaire diferent dels personatges Crestians. Los detractors notan que la fin del monològ de Shylock a un reson vendicatiu: "if you wrong us, shall we not revenge?" Los tenent per un discors compatissent mòstran que çò que ditz Shylock l'aprenguèt del desir de se venjar dels quita personatges crestians: "If a Christian wrong a Jew, what should his sufferance be by Christian example? Why, revenge. The villainy you teach me, I will execute, and it shall go hard but I will better the instruction."
Pasmens se Shakespeare escriguèt pas la pèça per amb l'intension d'èsser legida d'aquela mena, lo fact que contunha a aver aquela poténcia scenica per qu'encara percep de conflictes màger dins de tèrmes diferents es una illustracion de la subtilitat descriptiva de Shakespeare. Dins lo procés Shylock representa çò que cresián los crestians elisabetan èsser lo desir josieu per la "justícia", en contraste amb la lor valor superiora de compassion crestiana. Los crestians dins la sala d'audiéncia exortan Shylock d'amar sos enemics, alara que d'espereles i capitan pas. vinheta|Sir Herbert Beerbohm Tree coma Shylock, pintura de Charles Buchel (1895–1935).
Antonio, Bassanio
La depression inexplicada d'Antonio — "In sooth I know not why I am so sad" — e la devocion totala per Bassanio levèt de criticas per teorizar que sofrís d'un amor non partejat per Bassanio and e deprimís perque Bassanio atenguèt l'edat que cal prene femna. Dins sas pèças e poesias Shakespeare a vegada descriu de ligams mascles fòrts d'una omosociabilitiat, çò que menèt de criticas a deduire que Bassanio se rend al sentiment d'Antonio malgrat son obligacion de se maridar:
Dins son ensag "Brothers and Others", publicat dins The Dyer's Hand, W. H. Auden descriu Antonio coma "un òme que la vida emocionala, pasmens se sa conducha es casta, es concentrada sus un membre del sieu sèxe." Los sentiments d'Antonio per Bassanio fan reson als sonets de Shakespeare: "But since she pricked thee out for women's pleasure,/ Mine be thy love, and my love's use their treasure." Antonio, ditz Auden, incarna los mots d'abnegacion sul cofret de plomb de Portia: "Who chooseth me, must give and hazard all he hath." Antonio prenguèt aquela causida possiblament fatala perque es al desper, pas sonque per la pèrda de Bassanio dins lo maridatge, mas tanben perque Bassanio pòt pas tornar çò qu'Antonio sentís per el. La devocion vana d'Antonio es una mena idolatria: lo drech de viure es abandonat al benefici de l'èsser amat. I a un autre adorator dins la pèça: lo quita Shylock. "Shylock, quitament involontariament, de fach, risquèt per tòca de destruire l'enemic qu'òdia; e Antonio, quitament sens soscar signa lo prèst, risca tot per realizar la jòia de l'òme qu'ama". A l'encòp Antonio e Shylock, son d'acòrdi de perdre la vida d'Antonio en gatge, se tenent fòra dels tèrmes de la societat. Èra, segon Auden, una tradicionala "associacion de sodomia amb l'usura", que ven de tan luènh que Dante, de qui Shakespeare èra familiar. vinheta|Lo cartèl de 1741 pel Theatre Royal de Drury Lane.
Traduccion
<references group="Trad."/>
Concas de Roergue
Concas de Roergue (Conques-en-Rouergue en francés) es una comuna novèla roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Recampa las ancianas comunas de Concas (capluòc), Gandvabre, Noalhac e Sent Cebrian, vengudas comunas delegadas dempuèi lo 1èr de genièr de 2016.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Demografia
Per la demografia de cada comuna abans 2016, veire a Concas, Gandvabre, Noalhac e Sent Cebrian.
Maxwell Montes
Lei Maxwell Montes es una cadena de montanhas situada dins la region nòrd de la planeta Vènus. La cima de Skadi Mons es lo ponch pus aut de la planeta amb una altitud egala a 10,7 quilomètres a respècte dau nivèu mejan de la superficia.
Frontenaud
Frontenaud es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Frontenaud Fa partida de la Bressa louhannaise.
Frontenaud fait partie de la Bresse louhannaise.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La glèisa d'estil gotic flamboyant protegís un retable de la primièra mitat del. Dintratz la glèisa e lo cementèri se tròba un calvaire del : d'un costat es sculpté lo Crist en crotz e de l'autre una Vèrge al Mainat del temps que los dos unas autras caras s'acaban en forma de gargouille. A la basa son sculptées de las coquilles St Jacques #que poirián aver un ligam amb lo camin del pelegrinatge del meteis nom. Frontenaud Èra antany un vilatge de tradicion d'aiga e comptava cap a 1856 set molins alimentèsse per la Gizia, la Dourlande e lo Bief del étang de Essart. Lo molin del Venay sus la Gizia es encara plan conservat.
La glèisa de style gothique flamboyant abrite un retable de la première moitié du. Entre l'église et le cimetière se trouve un calvaire du : d'un côté est sculpté le Christ en croix et de l'autre une Vierge à l'Enfant tandis que les deux autres faces se terminent en forme de gargouille. À la base sont sculptées des coquilles St Jacques qui pourraient avoir un lien avec le chemin du pèlerinage du même nom. Frontenaud était autrefois un village de tradition d'eau et comptait vers 1856 sept moulins alimentés par la Gizia, la Dourlande et le Bief de l'étang d'Essart. Le moulin du Venay sur la Gizia est encore bien conservé.
Salles-de-Barbezieux
Salles-de-Barbezieux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Artur da Costa e Silva
Artur da Costa e Silva (n. 3 d'octobre de 1902, m. 17 de decembre de 1969) foguèt un militar (marescal) e president de Brasil entre 1967 e 1969.
En 1952 venguèt general, en atenhent la carga maxima de General d'Armada en 1961. Durant lo govèrn de João Goulart participèt a la repression dels movements d'estudiants, e foguèt alunhat del comando de la 4 Armada. Tre 1963 participèt a la conspiracion que depausèt João Goulart a travèrs d'un còp d'Estat. Durant lo govèrn del marescal Humberto de Alencar Castello Branco, Costa e Silva venguèt Ministre de la Guèrra e s'aprochèt dels militars de la.
Costa e Silva, candidat unic a la succession de Castello Blanco, foguèt elegit indirèctament (sensa la participacion del pòble) per lo Congrès Nacional Brasilièr en 1966. Assumiguèt lo govèrn lo 15 de març de 1967.
Durant lo sieu govèrn, s'amplifiquèron las manifestacions, principalament d'estudiants contra lo regim militar, qu'aguèron per responsa l'aumentacion de la repression.
Montreuil-sur-Maine
Montreuil-sur-Maine es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Beta Regio
Beta Regio es una region volcanica de la planeta Vènus (25,3°N e 282,8°E) organizada a l'entorn dau volcan bloquier Theia Mons. Son altitud maximala de 5 quilomètres au dessús dau nivèu mejan de la superficia ne'n fa una dei regions autas de la planeta.
Sonthi Boonyaratglin
Sonthi Boonyaratglin (n. 1946) militar (general) foguèt lo president de Tailàndia entre lo 19 de setembre e lo 1 d'octobre de 2006.
Bertrand Russell
Bertrand Arthur William Russell (n. en 1872, m. en 1970) foguèt un logician, filosòf e òme politic britanic. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1950.
Saint-Priest
Saint Priest es una comuna francesa situada dins la metropòli de Lion e la region d'.
Dohis
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Maurice Maeterlinck
Maurice Polydore Marie Bernard Maeterlinck (n. en29 d'agost de 1862 a Gant, Belgica, e  m. 6 de mai de 1949 a Niça) foguèt un escrivan bèlga. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1911.
Biografia
Nasquèt lo 29 d'agost de 1862 dins la vila de Gant, situada dins la Flandra Orientala. Inicièt los sieus estudis en un collègi Jesuïta e estudièt Drech a l'Universitat de Gant. L'an 1885 publiquèt los sieus primièrs poèmas d'inspiracion parnassiana en la revista literària e artistica: Jeune Belgique. Lo 1886, abandonèt la siá profession e se transportèt a París ont va entaular relacion amb los escrivans qu'après mai li influiràn: Stéphane Mallarmé e Villiers de l'Isle-Adam. Aquel darrièr l'introdusiguèt en la prigondor de la idealisme alemand mercés a las lecturas de Hegel e Schopenhauer.
En aquela meteissa epòca Maeterlinck estúdia a Ruysbroeck la Admirable, un mistic flamenc del sègle XIV del que tradusiguèt lo 1891, "Ornement des noces spirituelles", lo que lo portèt a descobrir las riquesas intuitivas del mond germanic fòrça aluenhadas del racionalisme predominant en la literatura francesa. Amb aquel esperit, e notablament influit per Novalis, dintrèt en contacte amb lo romantisme de Jena (Alemanha 1787-1831), a l'entorn de August e Friedrich Schlegel e de la revista "la Atthenäum", precursor, en linha dirècta, del simbolisme. En las òbras que Maeterlinck publiquèt entre 1889 e 1896, se rebat aquela influéncia germànica. Lo 1920 foguèt escuelhut membre de l'Académie royale de langue et de littérature françaises de Belgique e al meteis an escriu "Monna Vanna," òbra teatrala qu'interpretarà Georgette Leblanc, actritz a quala coneguèt l'an 1895 e que serà la siá companha fins al 1919, an que contracta matrimòni amb la jove Renée Dahon.
Tronsanges
Tronsanges es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo pape Pío VII se #arturar a Tronsanges la, en lo moment de lo sieu traslat secrèt de Savone a Fontainebleau. L'eveniment a remembrat per una crotz levada en près de rota a la intersection entre la D907 (anciana nacionala 7) e la D174.
Le pape Pie VII s'arrêta à Tronsanges le 19, lors de son transfert secret de Savone à Fontainebleau. L’événement est rappelé par une croix dressée en bord de route à l'intersection entre la D907 (ancienne nationale 7) et la D174.
Thaksin Shinawatra
Thaksin Shinawatra, entreprenaire de la telefonia mobila n. 1949, foguèt primièr ministre de Tailàndia entre 2001 e 2006.
Montbellet
Montbellet es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Montbellet Es una municipalitat del Nautor-Mâconnais traversada per la Bourbonne e dividida en caserius. S'estend dels primièrs tucs del Mâconnais a la Saône.
E mai se en portant lo nom de Fleurville, lo pont éponyme se situa en la comuna (aital coma en aquela de Pont-de-Val costat Ain).
Montbellet est une commune du Haut-Mâconnais traversée par la Bourbonne et divisée en hameaux. Elle s'étend des premières collines du Mâconnais à la Saône.
Bien que portant le nom de Fleurville, le pont éponyme se situe dans la commune (ainsi que dans celle de Pont-de-Vaux côté Ain).
Istòria
Berceau Dels senhors de l'ostal de Montbellet.
Berceau des seigneurs de la maison de Montbellet.
Vieille-Chapelle
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tigery
Tigery es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Chouain
Chouain es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat a situat a sèt quilomètres de Bayeux e vint quilomètres de Can, en lo Bessin. Chouain Se tròba en la vallée de la Seulles, sus l'ais viari Bayeux - Tilly-sus-Seulles.
La commune est située à sept kilomètres de Bayeux et vingt kilomètres de Caen, dans le Bessin. Chouain se trouve dans la vallée de la Seulles, sur l'axe routier Bayeux - Tilly-sur-Seulles.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo nom de la municipalitat ven de cicogne, del latin chignole, al, lo nom a evolucionat en Chouing, de contunh Chiconium al , de contunh la version actuala apareis al.
Ferrançac
Ferrançac (Ferrensac en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son St Etienne de Ferrensac, en francés, en 1266, Ferrensacum, en latin, en 1363, Ferransac, en occitan, en 1283. Ferrançac ven del nom latin d'òme *Ferrentius, inferit de Ferrentianus, emb lo sufixe -acum, , latinizacion del sufixe gallés -ācon. Ferrançac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Ferrentius. Curiosament, Bénédicte Boyrie-Fénié explica que nòta la dissimilacion (*Ferrençac > Ferrançac, per una prononciacion [ferraŋ'ʃa]) dins la fòrma grafica que preconiza e pr'aquò Ferrençac es escrit dins son libre. Aquela dissimilacion, qu'es tanben una assimilacion a la vocala de la sillaba finala, es deguda probablament a l'influéncia del pichon nom Ferrand e sembla dejà presenta a la fin del sègle XIII (mas J. Benaben, l'autor de l'article, precisa qu'a, malvengudament per nosauts, corregit los mots que li semblavan mal ortografiats, doncas i a pas de certitud). En tot cas, la mapa de Cassini, a la fin del sègle XVIII, portava Ferransac.
Peçac
Peçac (Pessac en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Chouain
Istòria
Le nom de la commune vient de cicogne, du latin chignole, au, le nom a évolué en Chouing, puis Chiconium au , puis la version actuelle apparaît au.
Peçac
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Chouain
Istòria
Chouain a été libérée le 8 par la brigade blindée d’infanterie et la 151 brigade d’infanterie, puis reprise le lendemain par les troupes allemandes et libérée définitivement par la  brigade.
Peçac
Toponimia
La prononciacion es [pe'sak]. Las fòrmas ancianas son contradictòrias : Passac (Amaveus de ~), en occitan, sense data, Pinsac, Pansac, Pessac, en occitan, en 1274, Pessaco (a capitulo de ~), en 1326, Pessac in Bordelois, en 1379. Los autors, Dauzat e Rostaing, Negre, Astor, Bénédicte Boyrie-Fénié, interprètan lo nom coma lo resultat dau nom latin d'òme Peccius, damb lo sufixe -acum. B. Boyrie-Fénié constata pr'aquò que lo nomen Peccius es rar e atestat en Norica, donc plan lunh de l'Aquitània. B. Boyrie-Fénié escriu que las fòrmas Pinsac e Pansac son de maishantas retranscripcions, au motiu que -n- avè disparegut davant -s, tanlèu lo bas latin,. I a pr'aquò au mens un Pinçac e un Pinçaguèl, venguts dau nom d'òme Pincius.
Raival
Raival es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Courbevoie
Courbevoie es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Nauts de Sèina e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Engèni mecanic
L’engèni mecanic es un domeni de l'engenhariá que designa l'ensemble dei conoissenças liadas a la mecanica au sens fisic e tecnic. Leis engenhaires especializats dins aqueu domeni son generalament cargats de la concepcion d'un produch mecanic de la cèrca de sei compausants a la definicion de son procès de reciclatge. Aquò necessita un espèctre de sabers fòrça larg tant au nivèu tecnic qu'economic. L'aspècte artistic pòu tanben i èsser important.
Comunautat de comunas d'Axe Sud
La comunautat de comunas d'Axe-Sud es une comunautat de comunas de la Nauta Garona
Boisjean
Geografia
La municipalitat de Boisjean a situat a 7 km al sud de Montreuil-sus-Mar e a 16 km a l'èst de Berck.
Jonval
es una comuna francesa del
Boisjean
Geografia
La commune de Boisjean est située à 7 km au sud de Montreuil-sur-Mer et à 16 km à l’est de Berck.
Jonval
departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Boisjean
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jonval
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bolbec
Bolbec es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
La vila de Bolbec a situat en amont de la vallée del comèrci (Bolbec, Lillebonne, La nòstra-Madama-de-Gravenchon), a la font del riu #que pòrta lo sieu nom. Situada a la cœur de tres vallées, la vila ofrís una kyrielle de pichons carrerons vorejats per sojorns de caractèr.
Situada en la region naturala del País de Caux, la municipalitat a traversat per un riu nomenat lo Bolbec, #qu'a donat lo sieu nom a la municipalitat, nomenada de manièra mai recenta lo riu del Comèrci.
thumb|200px|La Bolbec, carreró Papavoine
La ville de Bolbec est située en amont de la vallée du commerce (Bolbec, Lillebonne, Notre-Dame-de-Gravenchon), à la source de la rivière qui porte son nom. Située au cœur de trois vallées, la ville offre une kyrielle de petites ruelles bordées par des demeures de caractère.
Située dans la région naturelle du Pays de Caux, la commune est traversée par une rivière nommée le Bolbec, qui a donné son nom à la commune, nommée de manière plus récente la rivière du Commerce.
thumb|200px|La Bolbec, ruelle Papavoine
Vieille-Église
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Bernat Daudijòs
Bernat Daudijòs (o d'Audijòs, Daudejòs), qu'es vadut a Couduras de cap a 1634, hilh de Joan Daudijòs e Diana de Talasac-Bahús. Qu'estó sordat deu Rei un detzenat d'annadas abans de tornar-se'n a casa. En 1664 qu'es lo capdau deus "Invesibles", paisans deu parçan, en susmauta contra los burèus de la gabèla que lo Colbert e vòu installar a Haget. Qu'atacan los gabelors puish de tira, que s'aplègan peus bòscs a l'entorn. Qu'es un deus purmèrs exemples de "guerilla" tau com la conéishem uei. Aqueras embuscadas que contunaràn dinc a 1670 a maugrat de las ajudas enviadas peu Loís XIV. Autanlèu las purmèras annadas de combat, qu'a lo sosteng e l'estima de la populacion, com ac muisha aqueth testimoniatge : "Je ne puis pas savoir qui estaient ces gens invisibles, mais les gens de guerre et les gens du comboi disaient que les gens imbisibles estaient un nommé Audigeos fils de la maison de Hareou de Coudures qui estait un capdet, lequel je n'ai ni bu ni connu ; c'était un homme fort adret, je bous assure qu'il lui a bien serbi, car premièrement, il a esté cherché par tous les endroits depuis Saint Sever jusqu'aux montagnes. Défendu de par le roy par toutes les billes de ne lui aboir à bailler ni pain, ni bin, ni logement, ni munition. Je ne sabais pas ce que cela boulait dire. Je croyais que c'estait quelques dragons soubages ou infernals ; mais estant benus louger chez nous à Peboué, j'ai bu que c'étaient hommes comme les autres, et les ay fait boire de mon bin dans ma maison de Labourdette." Daudijós, acorsat, que s'endòsta en Espanha en 1666. Au mes d'aost, la soa mair e la soa sòr que son empresoadas pendent mei d'un mes. En Espanha, Daudijòs qu'assaja d'organisar ua navera tropa, e que torna en Shalòssa. Mes ne s'i escad pas e que deut renonciar. Que damora en Espanha enqüèra ueit annadas. Raperat peu Rei, "que hasó lo tractat de patz dab lo rei, com un aut sobiran". Tornat au junh, qu'es graciat, e que's hica au servici deu Loís XIV. Que's marida lo 28 de genèr de 1676 dab Joana-Maria Dubordiu ; shens posteritat. Carcat d'un regiment de cavaleria aperat l'Audijòs-Dragons (4 d'octobre de 1676), qu'es enviat en Itàlia tà defénder Messina contra los Espanhòus. Qu'estó tuat a Messina en 1677.
Bolbec
Istòria
Lo sieu primièr senhor conegut #èsser Osbern de Bolbec (vèrs 992) e lo darrièr #èsser lo Pòrti de Charost mòrt sul échafaud revolucionari.
La vila i aguèt ocupat per las Prussiens pendent la guèrra de 1870.
Lo passat de Bolbec es fòrtament marcat per l'indústria texila #qu'a longtemps #èsser lo motor economic de la vila.
Bolbec S'es desvolopat mercés als nombroses molins #que jalonnaient lo riu en traversant la vila. Aqueles molins, al nombre de 14 al mièg de la, an permeses lo desvolopament de l'indústria texila doncas qu'aquela utilizava l'aiga, de contunh lo vapor per far foncionar las siás maquinas. Uèi, sonque tres molins subsisteixen : un a la font del riu en lo enceinte de la fabrica Oril, un al Vallot e lo darrièr, carreró Papavoine.
A la fin de la, de nombrós manufacturiers s'installan a Bolbec per produsir « índies ». A la vespra de la Revolucion francesa, Bolbec compta près de 18 manufacturas. En 1806, es 27 indienneries #qu'existisson a Bolbec, en representant près de 800 obrièrs. L'importància del texil en la vallée de Bolbec #èsser alavetz reconeguda per l'Estat, d'una part per la creacion de la Cambra dels arts e manufacturas en 1806 (#que vendrà la Cambra de comèrci e d'indústria) e d'autra part, per la creacion del Conselh dels Prud’òmes l'an 1813.
Des découvertes archéologiques permettent d’affirmer que Bolbec est habitée depuis la plus haute antiquité.
Son premier seigneur connu fut Osbern de Bolbec (vers 992) et le dernier fut le Duc de Charost mort sur l’échafaud révolutionnaire.
La ville fut occupée par les Prussiens pendant la guerre de 1870.
Le passé de Bolbec est fortement marqué par l’industrie textile qui a longtemps été le moteur économique de la ville.
Bolbec s’est développée grâce aux nombreux moulins qui jalonnaient la rivière traversant la ville. Ces moulins, au nombre de 14 au milieu du, ont permis le développement de l’industrie textile puisque celle-ci utilisait l’eau, puis la vapeur pour faire fonctionner ses machines. Aujourd’hui, seuls trois moulins subsistent : un à la source de la rivière dans l’enceinte de l’usine Oril, un au Vallot et le dernier, ruelle Papavoine.
À la fin du, de nombreux manufacturiers s’installent à Bolbec pour produire des « indiennes ». À la veille de la Révolution française, Bolbec compte près de 18 manufactures. En 1806, c’est 27 indienneries qui existent à Bolbec, représentant près de 800 ouvriers. L’importance du textile dans la vallée de Bolbec fut alors reconnue par l’État, d’une part par la création de la Chambre des arts et manufactures en 1806 (qui deviendra la Chambre de commerce et d’industrie) et d’autre part, par la création du Conseil des Prud’hommes en 1813.
Mais au fil des ans, l’industrie textile subit les crises économiques. À la fin du, une seule indiennerie subsiste. Elle fermera définitivement ses portes en 1956. Le dernier atelier de tissage fermera en 1986.
Saint-Étienne-la-Varenne
Saint-Étienne-la-Varenne en arpitan (Saint-Étienne-la-Varenne en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region d' Auvèrnhe Ròse Aups.
Geografia
La municipalitat de Sant-Etienne-La-Varenne a situat a la cœur del Beaujolais, a parièra distància de Belleville-sus Saône e Villefranche-sus-saône. A situat a aperaquí 50 quilomètres al nòrd de Lion e a aperaquí 50 quilomètres al sud de Mâcon. Lo sieu bourg situat sus un tuc, ofrís una vista sus tota la plana de la Saône. Per polit temps, es quitament possible de veire lo Mont Blanc e la cadena de las Alpes.
La commune de Saint-Etienne-La-Varenne est situé au cœur du Beaujolais, à égale distance de Belleville-sur Saône et Villefranche-sur-saône. Elle est située à environ 50 kilomètres au nord de Lyon et à environ 50 kilomètres au sud de Mâcon. Son bourg situé sur une colline, offre une vue sur toute la plaine de la Saône. Par beau temps, il est même possible de voir le Mont Blanc et la chaîne des Alpes.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Villeret (Auba)
Villeret es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vabre e Tisac
Vabre e Tisac (Vabre-Tizac en francés) es una anciana comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Canton de Concas
Lo canton de Concas es una anciana division administrativa de Roergue, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Rodés, lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Dempuèi 2015, totas las comunas son del canton d'Òlt e Dordon (burèu centralizator : La Sala). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian roergàs.
Istòria
Los cantons de Concas e de Sent Cebrian se creèron en 1790 dins lo districte d'Aubinh.
De 1795 a 1801 lo canton de Concas se conservèt e lo de Sent Cebrian siaguèt suprimit.
A las eleccions departamentalas del 22 de març de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-205 del 21 de febrièr de 2014, lo canton siaguèt suprimit.
Citizendium
Citizendium (acorcha de l'anglés Citizens' Compendium, "manuau daus ciutadans") es una enciclopèdia creado en 2006 coma alternativa a Wikipèdia, per Larry Sanger, un èx-dirigent de Wikipèdia. Se basa atanben sobre un wiki, la contribucion volontària daus internautas e de convencions similaras mas ten quauques diferéncias fondamentalas:
Ara per ara Citizendium fonciona mas en anglés mas estúdian la possibilitat de faire de versions dins d'autras lengas.
Los sieus defensors afirman qu'a la lonja serà una font pus consultada que las versions wikipedianas, perque los expèrts lai asseguran la validitat de las informacions e quò lai lor autreja de rigor. Mai que mai, lo vandalisme es practicament inexistent e la redaccion pus sonhada.
Liams extèrnes
Pagina de Citizendium
Larry Sanger
Santa-Maria-di-Lota
Santa Maria di Lota es una comuna còrsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Geografia
Santa Maria di Lota es una municipalitat de l'aglomeracion de Bastia. Compresa entre San-Martinu-di-Lota e Brandu sus la còsta orientala sud del Cap de Corsega.
Santa-Maria-di-Lota est une commune de l'agglomération de Bastia. Comprise entre San-Martinu-di-Lota et Brandu sur la côte orientale sud du Cap Corse.
Dolignon
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Trucy-l'Orgueilleux
Trucy-l'Orgueilleux es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Clichy-sous-Bois
Clichy-sous-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Sant Danís e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Chuan Leekpai
thumb|250px|Chuan Leekpai en 2010
Chuan Leekpai (en tai: ชวน หลีกภัย; Trang, 28 de julh de 1938) es un avocat e politician tailandés. Foguèt primièr ministre de Tailàndia en doas ocasions: de 1992 a 1995 e de 1997 a 2001.
Éclaires
Éclaires es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Batalha deis Aigas Blavas
La batalha deis Aigas Blavas se debanèt en 1362 ò en 1363 lòng dei ribas dau riu Synjucha. Opausèt lei fòrças dau Grand Ducat de Lituània dirigidas per lo grand duc Algirdas (1344-1377) ai tropas dau Khanat de l'Òrda d'Aur comandadas per Kutlug Bey. Lo debanament precís dau combat es mau conegut car l'unica descripcion ne foguèt escricha en 1582. Pasmens, lei Mongòls i subiguèron una desfacha importanta que permetèt ai Lituanians de conquistar Kiev.
Nacionalisme aragonés
thumb|200px|La bandèra estelada aragonesa Lo nacionalisme aragonés es la concepcion politica que defen qu'Aragon a ua istòria, ua lenga, leis e ua cultura pròprias tà tiéner ua autonomia mei grana o quitament tà estar ua nacion independenta. Un deus simbòls mei emplegats es la bandèra estaleda aragonesa (estrelada aragonesa), formada per las quate barras d'Aragon e ua estela roja au mieg.
Los partits aragonesistas principaus son:
Istòria
Dempuish lo començament deu sègle XVIII, quand Aragon perdó definitivament la soa independéncia politica, la sensacion d'ua unitat nacionala que's considèra de manèras variadas dens la populacion aragonesa, tanben se per totes, be son claras bèras caracteristicas que compausan lo territòri e lo pòble aragonés, frut de la continuitat multiseculara d'Aragon coma reiaume sobeiran puish coma region istorica inclusa dens l'estat espanhòu.
Totun, n'estó pas abans lo sègle XX, en 1919, que comencè d'aparéisher politicament ua vision d'Aragon de caractèr nacionalista dens las paginas d'El Ebro, la revista de l'Unión Regionalista de Barcelona, que pus tard s'aperaré Unión Aragonesista. Entre totes los noms, se destacan duas figuras: Gaspar Torrente e Julio Calvo Alfaro. Durant los ans 1970 tanben que's destaquèn lo Partit Socialista d'Aragon (PSA) e lo Movement Nacionalista Aragonés (MNA).
Orlando (Florida)
Orlando es una vila des Estats Units d'America, sèti del comtat d'Orange, en Florida. La vila compta uèi 262372 abotants. Son Aglomeracion compren ela segon d'estimacions realizadas pel Burèu del recensament dels EUA. Es la siesena vila de Florida, e la primièra situada a l'interior de las tèrras de l'Estat. Orlando e los alentorns constituisson ara una de las zonas metropolitanas dels EUA de creissença mai rapida. esquèrra|vinheta|Downtown, lo centre d'Orlando. Es subretot coneguda per son complèxe de léser Disneyworld creat per la Walt Disney Company en 1971, e per l'Universal Orlando Resort (1991) compausat de dos grands pargues, lo primièr sul cinema Universal Studios lo segond amb d'atraccions suls eròi de comics Islands of Adventure. Sens obliar City Walk, luòc compausat de restaurants, bars, cinemas e discotècas de tèmas diverses. La zona consacrada al mond magic de la saga Harry Potter es pas un pargue d'esperel mas un partida d'Islands of Adventure. I a tanben dins la vila un SeaWorld, pargue d'atraccions que lo concèpte se basa sus d'espectacles amb d'animals. Se trapa tanben, près d'Universal, lo pargue aquatic Wet'n'wild. Orlando atrach 52 milions de toristas cada an e es la segonda vila ostalièra del país. Orlando es una de las vilas que coneguèt lo mai important apond de populatcon dels EUA, fòrça de retirats èran venguts s'installar a Orlando per sa vida bona, sa situacion geografica e son clima, caractèrs que partejat amb lo rèste de la Sun Belt. L'aeropòrt internacional d'Orlando es lo quatorsen mai important del país en tèrmes de trafec.
Amb l'universitat de Florida centrala, Orlando compta la setena universitat dels EUA en capacitat. Una escòla per l'otelaria e restauracion se nomena Rosen College del nom de son mecèn màger.
Lo nom d'Orlando ven d'un soldat tuat pendent la segonda guèrra seminòla, Orlando Reeves, e son chafre es « The City Beautiful » (« la Vila bèla »). Lo simbòl d'Orlando es la font del lac Eola <span class="indicateur-langue" title="Équivalent de l’article « Lake Eola Park » dans une autre langue">(en). Lo cònsol actual se nomena Buddy Dyer e foguèt elegit en 2003.
Istòria
Abans l'arribada dels Europèus en 1836, Orlando èra poblat pels Amerindians ente aute pels Creek. Pauc de sites arqueologics existisson ara levat aquel dels rèstes del fòrt Gatlin sul lac Gatlin al sud d'Orlando. Aquel fòrt fuguèt bastit 1838 per l'armada americana pedent las guèrras contra los Seminòls, mai fuguèt abandonat après la fin de la Tresena Guèrra seminòla. gaireben totes los colons arribèron pas qu'après las ostilitats en 1850.
Lo 12 de junh de 2016 la fusilhada mai murtrièra de l'istòria dels EUA se debanèt dins una discotèca LGBT lo Pulse situada a Orlando. Aquela foguèt revendicada per l'organizacion Estat islamic.
Geografia
Segon lo Burèl del cens, Orlando a una superfícia de 261,5 km² (242,2 km² de tèrras, 19,3 km² d'aiga, es a dire 7,39 % al total).
Dins son airal urban, i a mai de 100 lacs, los mai grands essent Apopka, Eustis, Griffin, Harney, Harris, Jesup, Monroe, Sand Lake, Conway, e Tohopekaliga.
Son clima es subtropical umid : mai sovent es caud e umid amb a vegadas de jorns de fred en ivèrn. L'an se divisa en doas sasons de durada gaireben egalas.
D'entre los 115 quartièrs d'Orlando, los mai coneguts son:
Cultura
La musica hip-hop, metal, rock, reggaeton e las scènas musicalas latinoamericanas son plan actius dins la vila. Orlando se chafra l'Hollywood-Orient per causa de fòrça estudios de cinema dins la region. La produccion cinematografica èra activa dins la vila pendent los ans 1990, mas mermèt dempuèi.
Fins a fa pauc, Walt Disney Feature Animation expleitèt un estudio a Hollywood Studios Disney a la Walt Disney World Resort. Lo Florida Film Festival atrai los cineastas aprendisses del mond entièr. Orlando es fòrça popular d'entre los cineastas independents.
La region d'Orlando abriga fòrça teatres: Central Florida Ballet, Ballet Orlando, Orlando Shakespeare Theater, Orlando Repertory Theatre, teatre de la vaca fòla e la glacièra Teatre. L'universitat de Florida centrala e Rollins College (Winter Park) abrigan de departaments de teatres.
Economia
class=cx-highlight|vinheta|Intrada de Walt Disney World Resort Grand centre de torisme, Orlando atira cada an de fòrça visitors. Aquela activitat toristica es subretot lo fach dels pargues tematics presents dins la region. Orlando aculhís de pargues Walt Disney World e l'Universal Parks & Resorts.
Educacion
Las escòlas primàrias e segondàrias son geridas per l'Orange County Public Schools. Unas escòlas privadas son geridas per l'Orlando Lutheran Academy, la Forest Lake Academy, la The First Academy, la Trinity Preparatory School, la Lake Highland Preparatory School, le Bishop Moore High School e l'Orlando Christian Prep. drecha|vinheta|La bibliotèca de l'universitat de Florida centrala vinheta|L'universitat Full Sail
Joigny-sur-Meuse
es una comuna francesa del
departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Geografia
Joigny Se situa en la vallée de la Meuse entre las vilas de Nouzonville ( a Unitat|2.5|km ) e Bogny-sus-Meuse (a Unitat|4|km ). Charleville Mézières, La prefectura, es accessibla per la départementale 1, e se situa a Unitat|12|quilomètres}}.
Joigny se situe dans la vallée de la Meuse entre les villes de Nouzonville ( à 2.5 km) et Bogny-sur-Meuse (à 4 km). Charleville Mézières, la préfecture, est accessible par la départementale 1, et se situe à 12 kilomètres.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'existéncia de Joigny remontariá a la s mini-|XII|e}} o a, #çò qu'es recenta per çò qu'es de las unas autras vilas avoisinantes. Lo nom del vilatge èra "Jogny" o mai lèu "Logny", seguent una mapa pauca exacte de 1772 de contunh cap a 1889, Joigny-davant-Nouzon e fin finala Joigny-sus-Meuse.
L'existence de Joigny remonterait au ou au, ce qui est récent par rapport aux autres cités avoisinantes. Le nom du village était "Jogny" ou plutôt "Logny", suivant une carte peu exacte de 1772 puis vers 1889, Joigny-devant-Nouzon et enfin Joigny-sur-Meuse.
Vareilles
Vareilles pòt essèr:
Alpha Regio
Alpha Regio es una region de tèrras autas de la planeta Vènus (25,5° S e 0,3° È).
Rouvres-en-Woëvre
Rouvres-en-Woëvre es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
La base d'hélicoptères du 3 RHC d'Etain Rouvres se situe à l'entrée du village.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Huugaròlas
Huugaròlas (Feugarolles en francés) es ua comuna agenesa de Gasconha situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [yɣa'rɔlɔs]. las fòrmas ancianas son : Falgarolas en 1287, Falgaroliis, en latin, en 1305, Arnaldus de Falgayrouls en 1307-1317, Faugueyrolles en 1407.
Segon Dauzat, Negre, Astor, los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, cadun dens son estile, Huugaròlas ven deu latin filicaria, « heuguèra, heuç », damb lo sufixe diminutiu -òla; lo sens es de « lòc cobèrt de heuç, de heuguèra ».
Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta l'etime e lo sens. Com la heuguèra hornissèva lo palhat deu bestiar, es frequenta en toponimia. La prumèra sillaba passèc de heu- a huu-; lo diftongue uu, de mau prononciar, es estat redusit a [y]. Dens ua comuna vesina, lo diftongue es prononciat [iw-]. A Haugueròlas, comuna gascona situada entre Marmanda e Tonens, heu- es passat a [aw-].
Hius
Fieus (Fieux en francés) es una comuna agenesa de Gasconha situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [hiws]. las fòrmas ancianas son : parrochie Sancti Petri de Feodis et Sancti Jacobi d'Antiras, en latin, au sègle XIII, castrum de Fieus en 1259, de Feudis, en latin, en 1279, de Feodis, en latin, en 1281, castrum de Fieux en 1286, castrum de Feudis, en latin, en 1286, Fieufy en 1590.
Heinrich Böll
Heinrich Theodor Böll (n. en 21 de decembre de 1917 a Colonha, m.16 de julhet de 1985 a Kreuzau-Langenbroich) foguèt un escrivan e òme politic alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1972.
Hius
Toponimia
Dauzat, Negre, Astor (los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié), e B. Boyrie-Fénié era medisha son d'acòrd : Hius representa lo mot gascon hiu [(lengadocian fièu, fèu, lemosin e catalan feu)], deu francic féhu. Lo mot es au plurau,.
La Rèula
La Rèula (La Réole en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Heinrich Böll
Biografia
Nasquèt lo 21 de decembre de 1917 dins la vila de Colonha, populacion situada dins l'estat alemand de Renània del Nòrd-Vestfàlia, filh de l'escultor Viktor Böll de fòrtas conviccions catolicas. Entre 1924 e 1928 anèt a l'escòla elementària de Köln Raderthal, e entre aquel an e 1937 realizèt los sieus estudis segondaris a Colonha. En 1937 a lo sieu primièr contacte amb la literatura, en trabalhant dins una botiga de libres e objèctes ancians qu'abandonarà un an mai tard amb lo desir de s'avodar a l'escritura. Durant lo regim nazi participèt a un camp de trabalh del regim qu'èra l'unica causa que li poiriá permetre en lo futur de dintrar a l'universitat. Entre qu'èra prèste de se matricular per butar d'estudis de filologia alemanda, l'estiu de 1939, foguèt recrutat per la Wehrmacht (armada alemanda).
La Rèula
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Heinrich Böll
Biografia
Durant la Segonda Guèrra Mondiala participèt coma soldat a lo front francés e al front de l'èst, en se maridant durant una permíssion en 1942. Foguèt capturat e fach presonièr per l'Armada americana durant la prima de 1945, puèi presonièr en camps de detenguts a França e Belgica. En Decembre de 1945 tornèt amb la siá esposa dins la siá vila nadiva e comencèt a escriure mentre reparèt lo sieu ostal destruit pels bombardaments de la guèrra. En 1949 publiquèt lo sieu primièr libre, Der Zug war pünktlich, en s'integrant en lo Grop 47 e en se ligant al realizator e pintor Hans Werner Richter e a l'escrivan Alfred Andersch.
La Rèula
Istòria
En 977, una carta designèva un priorat devath lo nom de Squirs, çò que correspond a la data oficiala de fondacion de la ciutat. En 1004, Abbon, teologian e abat de Fleury-sur-Loire, cargat de tornar botar òrde au priorat, on se coneishèva problèmas de disciplina, estut tuat dens una bacsarra. Enterrat e venerat coma martir, sent Abbon es hestejat lo 13 de novembre, anniversari de son assessinat. En 1190, Ricard Còr de Leon aufrit lo bastiment de l'ostau de vila per recompensar los borgés de lur fidelitat. En 1224, Loís VIII de França balhèt l'autorizacion d'edificar lo castèth de las Quate Sòrs. Pendent la Guèrra de Cent Ans, La Rèula estut assiejada mantun còp.
Heinrich Böll
Biografia
Moriguèt dins la siá vila nadiva lo 16 de julhet de 1985.
La Rèula
Istòria
En 1629, la fortaressa estut desmantelada sus òrde deu cardinau de Richelieu. Après un novèth sacatge pendent la Fronsa, susvingut la pèsta en 1654, apui de 1678 a 1690 ; per aquera rason, lo Parlament de Bordèu divut s'exiliar a La Rèula. Es en 1790 que los monges dishèren definitivament lo priorat.
En 1793, la comuna fusionèt damb la parròpia de Sent Anhan. La Rèula vingut caplòc de districte apui sos-prefectura, çò que damorèt dincas a 1926.
Lavannes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vallery
Vallery es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Geografia
Vallery, Comuna d'aperaquí 500 abitants, a situat al nòrd-oèst del departament del Iona. A situat en la vallée de la Orvanne, riu #que pren la siá font pas luènh de Sant-Valérien. La siá altitud a comprés entre 120 mètres e 160 mètres.
Environadas municipalitats de Chéroy, Dollot, Lixy, Villethierry, Blennes, Vallery se tròba en lo Gâtinais.
Lo bourg jouit de la proximitat de las vilas de Sentits e Montereau-Fault-Iona. Lo fach #que Vallery siá a solament 100 quilomètres de París, permet dins lo vilatge d'aculhir de personas en trabalhant en region parisienne; se #assistir doncas en los ans 1970-1980 a un leugièr aument de la populacion de Vallery, en arribant ad a aquel jorn près d'una mitat-milièr d'abitants. Los abitants de Vallery son los vallériais.
Entourée des communes de Chéroy, Dollot, Lixy, Villethierry, Blennes, Vallery se trouve dans le Gâtinais.
Le bourg jouit de la proximité des villes de Sens et Montereau-Fault-Iona. Le fait que Vallery soit à seulement 100 kilomètres de Paris, permet au village d'accueillir des personnes travaillant en région parisienne; on assista donc dans les années 1970-1980 à une légère augmentation de la population de Vallery, atteignant à ce jour près d'un demi-millier d'habitants. Les habitants de Vallery sont les vallériais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo vilatge de Vallery a dominat per los sieus dos castèls : lo primièr data probablament de la e #èsser édifié pels primièrs senhors de Vallery; la segonda data del mièg de la  e a #èsser bastit per Jacques de Albon de Sant-André.
La tèrra de Vallery i aguèt donat, entre d'unes autres presents, a Louis de Borbó, Prince de Condé, per la maréchale de Sant-André #que se #arruïnar per lududes. Aquela tèrra es dempuèi venguda la sépulture dels princes de l'Ostal de Condé.(Fonts: La Henriade publicada en De Bure - 1836).
Los Condés èran enterrès pas dins lo sieu castèl, mas dins la glèisa paroissiale bastida mercés a las libéralités de Henri II de Borbó-Condé, #que #far depausar cap a 1614 un caveau destinat a aquel efièch jol mèstre-autar. Lo santuari i aviá #èsser dédié a Sant-Thomas de Cantorbéry.
Dempuèi 1619, Éléonore de Borbó sœur del fondator, #èsser inhumée, de contunh en 1588 Henri, #que las rèstas n'aguèron portat a Vallery, e fin finala Louis dicha lo Huguenot en lo cementèri exterior contigu a la glèisa. Henri II prendrà #lo sieu en 1646, e lo Grand Condé los sieus fils, après aver-i elevat un monument, #èsser a lo sieu torn inhumé en 1686, aquel #èsser lo torn successivament de Henri Jules de Borbó-Condé un dels fils del grand Condé, e de los sieus cinc mainats.
En novembre 1792, informadas primièras mutilacions fachas al mausolée, lo conselh general del district de Sentit #nomenar un pintor-escultor Pierson de Sens, amb la fin d'establir un estat dels luòcs. Pierson #Levar un informe en anotant la destruccion de écussons fleurdelisés, lo panatòri de frisos, chifras e flors de lys, e una part de las guirlandes #que adornaven los cavòts. Totes aqueles objèctes èran en còder e aguèron trobat en un rellotger de Villeneuve-la-Guyard. Continuament a l'enquèsta portada per la comission dels monuments en velhant a la conservacion dels objèctes d'arts, #aparéisser #qu'un cèrt nombre d'abitants - i compreses lo cònsol d'aquela municipalitat - avián portat arribada ad a los monuments e ôté aquelas decoracions.
Lo pòble i aguèt bombardat en junh 1940, tot coma la municipalitat vesina de Villethierry.
Le village de Vallery est dominé par ses deux châteaux : le premier date probablement du et fut édifié par les premiers seigneurs de Vallery; le second date du milieu du  et a été construit par Jacques d'Albon de Saint-André.
La terre de Vallery fut donnée, parmi d'autres présents, à Louis de Bourbon, Prince de Condé, par la maréchale de Saint-André qui se ruina pour lui. Cette terre est depuis devenue la sépulture des princes de la Maison de Condé.(sources: La Henriade publiée chez De Bure - 1836).
Dès 1619, Éléonore de Bourbon sœur du fondateur, fut inhumée, ensuite en 1588 Henri, dont les restes furent ramenés à Vallery, et enfin Louis dit le Huguenot dans le cimetière extérieur attenant à l'église. Henri II rejoindra les siens en 1646, et le Grand Condé son fils, après avoir élevé un monument, fut à son tour inhumé en 1686, ce fut le tour successivement de Henri Jules de Bourbon-Condé un des fils du grand Condé, et de ses cinq enfants.
Le 30 mars 1794, sur ordre du comité de salut public, une douzaine de cercueils furent remontés à l'aide de cordes, ouverts et profanés. Les dépouilles retirées de leurs bières furent traînées dans le cimetière voisin, jetées pèle-mêle sous les yeux du maire Jambon et du procureur Bonnivet, dans des tranchées creusées près de la porte d'entrée (Témoignage de M. Pierre Farneault fossoyeur du cimetière).
Le village fut bombardé en juin 1940, tout comme la commune voisine de Villethierry.
Nòtas
<references group=N/>
Saint-Martin-l'Heureux
Saint-Martin-l'Heureux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa