cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lenin
La Revolucion de 1905 e la scission entre Bolchevics e Menchevics
Au contrari dei menchevics, lei bolchevics aguèron un ròtle limitat e tardiu dins aqueleis eveniments. Lo pus important foguèt una temptativa d'insureccion deis obriers de Moscòu que foguèt durament reprimida (7-18 de decembre). Aquò entraïnèt de tensions importantas amb lei menchevics que prenguèron brèvament la majoritat entre lo congrès d'Estocòlme en abriu de 1906 e aqueu de Londres (mai de 1907). Lo desacòrdi regardava l'estrategia d'adoptar per instaurar un regime revolucionari en Russia. Lei menchevics desvolopèron un corrent, dich « liquidator », qu'èra en favor d'una aliança amb la borgesiá liberala per reversar la monarquia.
De 1908 a 1912, aquelei tensions suscitèron plusors cambiaments d'aliança au sen dau POSDR permetent de mantenir una unitat precària. Aqueu periòde veguèt tanben l'adopcion dau principi dau centralisme democratic que permetèt ai bolchevics de gardar lo partit sota son contraròtle. Puei, en 1912, lo congrès de Praga decidèt l'exclusion dei « liquidators » entraïnant la scission definitiva entre menchevics e bolchevics.
La Premiera Guèrra Mondiala
Tre son començament, la Premiera Guèrra Mondiala (1914-1918) foguèt considerada per Lenin coma una occasion ideala per abatre lo regime tsarista e instaurar una societat comunista. En octòbre de 1914, declarèt dins lo jornau Lo Sociau Democrata desirar una « desfacha de l'armada governamentala ». De 1914 a 1917, son activitat foguèt donc subretot destinat a crear lei condicions permetent de transformar una desfacha dau tsar en revolucion. Per aquò, participèt a la conferéncia de Zimmerwald que reclamèt una patz sensa annexions ni indemnitats de guèrra. Contunièt tanben d'estudiar lei possibilitats de menar una revolucion victoriosa en Russia (L'imperialisme, estadi suprème dau capitalisme, 1916).
La Revolucion de Febrier e lo retorn de Lenin
A la fin de 1916, la situacion de Russia èra catastrofica amb de pèrdas umanas importantas (aperaquí 1,7 milions d'òmes tuats), de desfachas militaras recurrentas e de problemas d'avitalhament grèus tant dins lei zònas de combat que dins lei regions alunchadas dau frònt. En març de 1917, lei soudats, lei païsans e leis obriers de la capitala se revoutèron e formèron un soviet. Reversat, lo tsar deguèt laissar lo poder a un Govèrn Provisòri dirigit per lo prince Lvòv e lo socialista Aleksandr Kerenski.
Aqueu govèrn assaièt de perseguir la guèrra còntra leis Empèris Centraus e, simultanèament, de liberalizar Russia. Decapitats per la repression menada dempuei 1914 per la polícia tsarista, lei bolchevics esitèron sus l'estrategia d'adoptar avans de sostenir Kerenski. La liberacion dei prisoniers politics ajudèt aqueu raliament e permetèt lo retorn de Lenin. D'efiech, d'aqueu temps, aqueu darrier negocièt amb Alemanha la possibilitat de traversar lo territòri alemand per s'entornar en Russia. Pensant afeblir la defensa russa, Berlin acceptèt e Lenin arribèt a Petrograd (uei Sant Petersborg) lo 16 d'abriu de 1917.
La montada en poissança dei Bolchevics
A partir de son retorn, Lenin organizèt la presa dau poder per lei bolchevics. Per aquò, deviá convéncer lo partit e una partida significativa dau pòble, especialament leis obriers e lei soudats, de la legitimitat d'una revolucion destinada a reversar lo Govèrn Privisòri, a nacionalizar lei tèrras, a fusionar lei bancas e a donar lo contraròtle de la produccion e de la distribucion ai soviets. Pasmens, aqueu programa, largament explicat dins lei Tèsis d'Abriu, se turtava a l'ostilitat deis autrei partits e a d'analisis contràrias de part d'autrei bolchevics.
Premier, Lenin menèt donc una campanha fòrça activa per contornejar l'oposicion dei dos principaus caps bolchevics opausats a sa politica (Grigory Zinoviev e Lev Kamenev) e obtenir finalament l'assentiment de la majoritat dau partit. Amb son programa simple (« lo pan, la tèrra, la patz »), obtenguèt pereu lo raliament de plusors grops independents, compres de menchevics coma Trotski.
Amb aquela fòrça novèla, lei bolchevics venguèron rapidament la premiera faccion russa. Pasmens, aquela montada en poissança comencèt amb una desfacha en julhet de 1917 quand lo pòble e la garnison de Petrograd se revoutèron après l'anóncia de la revirada de l'ofensiva ordonada per Kerenski. Prematurada, l'insureccion entraïnèt l'arrestacion de mai d'un cap bolchevic e Lenin deguèt s'enfugir en Finlàndia. Mai per lo Govèrn Provisòri, lo succès foguèt tanben limitat car deguèt rapidament faciar de menaças pus grèvas coma la temptativa de còp d'Estat dau generau Kornilov (27-31 d'aost). Òr, per aquò, deguèt obtenir lo sostèn dei milícias obrieras contraròtladas per lei bolchevics, çò que permetèt a aquelei darriers de restaurar son influéncia.
L'insureccion d'Octòbre
En setembre de 1917, Lenin, amb lo sostèn de Trotski e d'Estalin, obtenguèt lo sostèn dau partit per organizar una segonda insureccion còntra lo Govèrn Provisòri. En despiech, un còp de mai, de l'oposicion de Zinoviev e Kamenev, lei preparatius comencèron en octòbre. Lo sostèn dau soviet de Petrograd, largament contrarotlat per Trotsky, foguèt decisiu.
D'efiech, lo 3 de novembre, la garnison de la capitala se ralièt au comitat militar revolucionari, fondat per Trotski, au sen d'aqueu soviet. Tres jorns pus tard, aquò permetèt ai Gardas Roges, grops armats de bolchevics, d'ocupar divèrsei posicions estrategicas en Petrograd sensa rescontrar de resisténcia significativa. Lo 7, Lenin podiá anonciar la destitucion dau govèrn de Kerensky e la convocacion dau soviet de Petrograd per formar un « poder sovietic ».
Taoret
200px|left|thumb|Taoeret Taoret qu'ei ua divessa egipciana deu cap d'ipopotam e deu còs de hemna encinta. Per'mor de la dificultat a mudà's au cap d'un prenh, qu'ei representada a bèth còps acotantant se sus barròts en forma de ankh (simbèu de vita hèra difusat enqüera uei lo dia).
Lenin
L'insureccion d'Octòbre
Après aqueu succès, Lenin comencèt rapidament l'instauracion d'una societat socialista amb l'adopcion de plusors decrets sus la proprietat dei tèrras agricòlas (fisadas ai païsans), sus la nacionalizacion dei bancas, sus lo contraròtle obrier de la produccion, sus la creacion d'una milícia obriera, sus l'adopcion de la jornada d'uech oras, sus la sobeiranetat e l'egalitat dei pòbles de Russia, sus la separacion de la Glèisa e de l'Estat ò sus l'adopcion dau calendier gregorian. Aquò li permetèt d'obtenir lo sostèn ò la neutralitat d'una partida de la populacion mentre que començava la Guèrra Civila Russa.
Taoret
Qu'èi la divessa de la fertilitat, de las hemnas encintas, de l'amainadament e deus petits mainatges. Qu'èra pregada e portada en amuleta entà emparar los prenhs e los amainadaments. Qu'emparava contra las dificultats e aquesta empera que la hè representat mantuns còps miaçanta e muishant dents qui semblan mei estar de crocodil que non pas d'ipopotam.
Lenin
La fondacion de l'Union Sovietica
De 1918 a 1923, Russia foguèt lo teatre d'una guèrra civila saunosa qu'opausèt lei diferentei faccions russas. Fòrça complèxa, causèt la mòrt d'au mens 3,5 milions de personas e s'acabèt per l'independéncia de plusors país (Polonha, Finlàndia...) e la victòria dei bolchevics que fondèron l'Union Sovietica en 1922.
Taoret
Llista de personatges de la mitologia egípcia
Lenin
Lo Tractat de Brèst-Litovsk
Maugrat lo succès de l'Insureccion d'Octòbre, lei bolchevics èran relativament isolats en novembre de 1917. Avián plusors enemics mai ò mens declarats : Dirigit per Lenin, lo govèrn bolchevic, dich Conseu dei commissaris dau pòble, assaièt d'acabar la guèrra còntra Alemanha per concentrar sei fòrças sus leis autrei frònts. Lo 15 de decembre, un armistici foguèt ansin signat que manteniá lo statu quo territòriau. Pasmens, durèt gaire car leis Alemands tornèron començar lei combats en febrier per aprofichar lo coas qu'èra a se desvolopar en Russia.
Decidit a restablir la patz amb leis Empèris Centraus, Lenin acceptèt alora de signar lo Tractat de Brèst-Litovsk lo 3 de març de 1918. Russia i perdiguèt un quart de son territòri europèu, çò que suscitèt de tensions importantas au sen dau POSDR (vengut Partit Comunista en març de 1918). Pasmens, lo tractat permetèt la liberacion dei presoniers e, coma esperat per Lenin, lo desplaçament de tropas per arrestar l'avançada dei Blancs. Enfin, lo 13 de novembre, foguèt denonciat après la desfacha alemanda.
Lo comunisme de guèrra e la victòria militara dei Roges
La guèrra civila s'intensifiquèt a partir de l'estiu de 1918 e cada camp adoptèt de mesuras fòrça duras per s'impausar. Regardant lo camp dei Roges, lei premierei mesuras foguèron presas tre la fin de 1917 amb la creacion de la Tcheka, polícia politica dirigida per Feliks Dzerjinski. Inicialament destinada a la lucha dirècta còntra leis agents enemics, veguèt pauc a pauc sei competéncias aumentar e la repression s'estendre a totei lei corrents susceptibles de concurrenciar lei bolchevics (anarquistas, movements agrarians, revolucionaris moderats...). De mai, sei metòdes suscitèron de contestacions importantas e lo 18 de decembre de 1918, Lenin demandèt dau Comitat Centrau l'adopcion d'una resolucion enebissent de criticar leis accions de la Tcheka.
D'efiech, lo comunisme de guèrra e lei destruccions entraïnadas per lei combats èran vengudas la fònt d'un important maucontentament popular, compres au sen dei sostèns dei bolchevics. En març de 1921, lei marins de la basa de Kronstadt, qu'avián tengut un ròtle decisiu dins la Revolucion d'Octòbre, se revoutèron e denoncièron la « dictatura bolchevica ». Revendiquèron l'eleccion liuras dei soviets, la libertat de premsa e de reünion per totei lei movements socialistas, la fin dei requisicions de guèrra e lo restabliment d'un mercat liure. Dins aquò, se turtèron a un refús dei caps bolchevics – que crenhavan una utilizacion de la basa per lei Blancs – qu'ordonèron la repression de l'insureccion (1-18 de març de 1921).
En parallèl de la repression dau movement de Kronstadt, la direccion de Lenin foguèt tanben contestada per lei partisans d'un contraròtle obrier dirècte dei mejans de produccion e d'una societat egalitarista. Menada per Aleksandra Kollontaï e Alexandre Chliapnikov, aqueu corrent, dich Oposicion Obriera, èra fòrt dau sostèn deis obriers de Petrograd. Per eliminar aquela menaça, Lenin obtenguèt un vòte permetent d'enebir lei fraccions au sen dau partit. Aquò entraïnèt la dissolucion de l'Oposicion Obriera e permetèt de muselar sei responsables, accusats de minar l'unitat dau Partit.
La revirada dei temptativas d'exportacion de la Revolucion
Au començament de la guèrra civila, l'exportacion de la Revolucion en Euròpa foguèt considerada coma una clau per la subrevida d'un regime atacat per mai d'un adversari. Per aquò, en 1919, Lenin fondèt la III Internacionala (ò Internacionala Comunista) afin d'encoratjar, de sostenir e de coordenanr lei movements revolucionàrias dins d'autrei país. Pasmens, en despiech de succès provisòris en Alemanha e, subretot, en Ongria, leis autrei comunistas europèus mau capitèron de prendre lo poder.
Dau comunisme de guèrra a la NEP
Après lei trèbols de març de 1921, Lenin decidèt d'adoptar de mesuras economicas novèlas per limitar lo maucontentament popular eissit de l'afondrament economic de Russia. Gropats au sen d'un ensems dich Politica Economica Novèla (NEP), foguèron validadas per per lo X Congrès qu'aguèt luòc durant la repression de l'insureccion de Kronstadt. La NEP arrestèt lei requisicions, restabliguèt la libertat de comèrci e l'economia monetarizada, donèt mai d'autonòmia ai sectors nacionalizats e autorizèt lo retorn de l'iniciativa privada dins lei pichonei companhiás. En despiech de la contestation dei caps de l'èx-Oposicion Obriera – que foguèron menaçats d'exclusion dau Partit per fraccionisme – permetèt de redreiçar l'economia.
Pasmens, la NEP mau capitèt de reglar lo problema dau desvolopament de la burocràcia. D'efiech, amb lo desvolopament dau Partit, aquela darriera èra a venir un element poderós capable d'impausar la sieuna vision de la Revolucion. Per la gardar sota contraròtle, Lenin imaginèt un sistèma d'inspeccion e de contraròtle obrier e païsan fisat au Partit. Dins aquò, plaçat sota l'autoritat d'Estalin, que s'apielèt sus la burocràcia per prendre lo poder après la mòrt de Lenin, aqueu contraròtle demorèt teoric.
Fin de vida
Victima d'arterioscleròsi a partir d'aost de 1918, Lenin deguèt se retirar dins lo relarg de Moscòu a la fin de 1921 en causa de sa malautiá. Tre 1922, èra plus capable de trabalhar d'un biais continú. Informat deis afaires de l'Estat per Estalin, assaièt pasmens de l'escartar de la direccion dau Partit. En particular, dictèt una letra onte criticava durament Estalin e demandava au Partit de trobar un mejan per lo demetre de sei foncions de secretari dau Partit. Vouguèt tanben accelerar la lucha còntra la burocracia. Dins aquò, la malautiá l'empediguèt d'intervenir au XII Congrès. Fin finala, moriguèt lo 21 de genier de 1924.
Tre sa mòrt, Lenin venguèt l'objècte d'un culte de la personalitat. D'efiech, lo Politburo ordonèt la conservacion de son còrs qu'es totjorn expausat dins un mausolèu bastit sus la Plaça Roja de Moscòu. Pielon de la propaganda sovietica fins a l'URSS entraïnèt l'auborada d'una multitud d'estatuas e de monuments a la glòria de Lenin.
Òbra politica e filosofica
Lenin a laissat una importanta òbra politica e filosofica que pòrta son nom. Element fòrça important de la doctrina de la màger part dei partits comunistas dau sègle XX, es un ensems de practicas destinadas a permetre la presa dau poder per lo proletariat. Ansin, au començament dau sègle XXI, demorava una referéncia per lei país e lei movements se reclamant encara dau comunisme (Cuba, Vietnam, Laos...).
D'efiech, dins sei tèxtes, Karl Marx aviá explicat la necessitat per lei proletaris de s'emancipar elei meteissei e d'abolir lo destriament entre governants e governats. Per aquò, devián prendre consciéncia de son existéncia e de seis interès avans de s'amassar dins un partit per menar la revolucion. Pasmens, Marx aviá pas descrich pas leis etapas concrètas de la revolucion qu'èran laissadas a l'apreciacion istorica deis estats majors politics.
Es aquela manca que l'òbra de Lenin assaièt de comolar en explicant coma conquistar lo poder sensa cedir ai tentacions d'una aliança politica amb de partits reformistas en cambi de progrès economics per la classa obriera. Per aquò, prepausèt de fisar la conducha de la revolucion a una avans-gàrdia, formant un partit politic disciplinat e centralizat, cargada de guidar lo proletariat. Suggeriguèt pereu de conclure de compromés provisòris amb d'autrei fòrças politicas per aprofichar totei leis ocasions de favorizar la revolucion.
L'avantatge d'aquelei solucions èra de permetre d'organizar una revolucion amb un sostèn limitat de la classa obriera car un partit poderós èra capable d'arribar au poder dirèctament amb lei sieus mejans. Segon aquela concepcion, lo leninisme es donc un acorchi vèrs lo comunisme. Dins aquò, l'inconvenient es una manca de politizacion dau proletariat es, subretot, l'instauracion d'un destriament entre una novèla classa dirigenta (lo Partit) e lo rèsta de la populacion. Ansin, après la mòrt de Lenin, aquela contradiccion favorizèt l'emergéncia de l'estalinisme que s'apielèt sus la poissança dau Partit, especialament aquela de sa burocracia, per instaurar una dictatura saunosa.
Pinha
vinheta|Pinha de Pinus coulteri, lo mai pesuc dels còns - [[Musèu d'istòria naturala de Tolosa|MINT]] vinheta|Pinha femna e granas de Picea abies En botanica, una pinha o un còn, es l'estructura d'agropament dels organs reproductors dels conifèrs.
La forma generala es estrobila: un ais cort a l'entorn de que d'escatas inseridas en espirala abrigan a lor basa los organs sexuats.
Gardarem la Tèrra
190px|thumb|right|Lògo de GLT Gardarem la Tèrra (GLT) es una associacion segon la lei de 1901, creada a l'escasença de l'acampament de Larzac 2003. Son accion se debana en la movença altermondialista. Son manifèst escrich en collaboracion amb Robèrt Lafont es basat sus tres ponchs: GLT organizèt en 2004 la primiera 'Caravana Occitana' e la segonda en 2005.
Pinha
Organ portaire dels gametofits
vinheta|Pinhas masclas potaira de pollèn Es quitament pas una inflorescéncia, que los Gimnospèrmas an pas de flor. Son constituits d'escatas que se recobrisson unas sus las autras a la basa de la pinha sus un ais central. Cada basa de las escatas conten los organs reproductors de la planta. Los còns mascles son fòrça mai pichons e efemèrs que las pinhas femnas. La pinha femna es mai gossa, es aquesta que se pòt veire dins l'arbre pendent tota l'annada e que s'acampa sovent al sòl. Es mai solida que lo còn mascle que pòrta la creissença de la futura grana del conifèr.
Los còns mascles produson lo pollèn alara que las pinhas femnas produson de oosfèrs. Se dich que los conifèrs son eterosporats. Mas cada arbre presenta abitualament los dos tipes de còns. Las pinhas femnas son mai grossa e complèxas que los còns mascles e contenon los ovuls.
Montmachoux
Montmachoux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Pinha
Posicion de las pinhas sus l'arbre
esquèrra|vinheta|Foto illustrant la posicion de las pinhas masclas e femnas sus une branca de pin. Per gaireben totes los arbres, las pinhas masclas e femnas butan sus de brancas diferentas. Los còns mascles espelissan sus las brancas inferioras de l'arbre alara que las pinhas femnas se situisson sus las brancas superioras. Aquesta disposicion permet de crosar las fecondacions. En efièch, coma lo pollèn a pauc d'escasença de pujar cap a de pinhas femnas, la fecondacion se fa normalament per un autre arbre. vinheta|pinhas non maduras (brancas inferioras)
Organ portaire de granas
Après la fecondacion, las pinhas femnas demoran sus l'arbre al mens tres ans, temps que cal per que la grana se desvolope. Las grossas pinhas son pas pus alimentats per la planta maire e la secada de la pinha provòca la dobertura de las escatas. Las escatas s'escartan del raquís central de la pinha liberant las granas que son mai sovent aladas. Aquesta ala lor permet de percórrer de longas distàncias amb lo vent (escampilhada anemocòra). Aquò permet a l'espècia de conquerir d'espacis novèls.
Pinhas de Pinaceae
Los membres de la familha de las Pinaceae (pins (pin maritim, pinhièr, etc), avets, cèdres, mèlzes, etc.) an de pinhas constituidas d'escatas imbricadas las unas dins las autras coma la pèl dels peissons. Son las pinhas mai comunas. Las escatas son renjadas en espirala al biais de la seguida de Fibonacci.
La pinha femna a dos tipes d'escatas, las escatas de bractèa, derivadas d'una fuèlha modificada, e las escatas a l'origina de las granas (o pinhons), situadas près de las escatas de bractèa. Sus cada costat superior de las escatas de grana se trapan dos ovuls que se desvelopan en granas après fecondacion per de granas de pollèn. Las escatas de bractèa se desvelopan d'en primièr, e son maduras al moment de la pollinizacion. Las escatas de grana se desvolopan mai tard per ambarrar e aparar las granas alara que las escatas de bractèa sovent cerisson pas pus.
Montmachoux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Renga
La Renga qu'ei un grop de hard rock argentin hèra popular e qui ammassa horrèras dens los estadis deu lor país. Que ho format en 1987. La soa votz principau e compositor qu'ei Gustavo Nápoli.
Montmachoux
Nòtas
<references group=N/>
Pinha
Pinhas de Pinaceae
Las escatas se dobrisson temporàriament per recébre lo pollèn, puèi torna se tampar pendent la fecondacion e la maduracion de la grana. Tornan se dobrit encara al madur per permetre a la grana de s'éscapar. La maduracion pren 6 a 8 meses après la pollinizacion dins gaireben totes los genres de Pinaceae, mas 12 meses pels cèdres e 18 a 24 meses (rarament mai) per garben totes los pins. Las pinhas se dobrisson al nivèl de las escatas de grana plegant enrè amb sa secada, o (pels avets, cèdres e lo mèlze d'aur) per destruccion dels còns.
Pinhas d'Araucariaceae
Los membres de la familha dels Araucariaceae (Araucaria, Agathis, Wollemia) an lors escatas de bractèa e de grana complètament fusionadas, e an pas qu'un sol ovul sus cada escata. Las pinhas son esferics o gaireben, e pro gròs amb un diamètre de 5 a 30 centimètres. Venon madur en 18 meses. Al madur, se destruson per liberar las granas. Pels Agathis, las granas s'envolan e se separan aisidament de l'escata de grana, mas pels araucaria e los wollemia, la grana es sens ala e fusionada amb l'escata.
Pinhas de Podocarpaceae
vinheta|Pinhas de Podocarpaceae. Las pinhas de la familha de la Podocarpaceae son identicas per lor fonccion mas non pas dins lor desvelopament. Gaireben totes los còns d'aqueste genre son formats de doas a detz escatas, o mai, qu'an fusionat per formar un aril carnós sovent conflada, brilhentament colorada, mòla e comestibla. Quitament se l'aril presenta de similituds amb una baia, es pas un fruch al sens botanic
Abitualament, solas una o doas escatas de l'apèx del còn son fertilas. Cada aril, mesurant de 0,5 à 3 centimètres de long conten una grana sens ala de 4 à 10 millimètres de long. Per unas espècias coma los Prumnopitys, las escatas son pichonas e non pas carnosas, mas l'envelòpa de la grana desvolopa una sisa carnosa a la plaça, la pinha avent alara l'aspècte d'una pichona pruna sus una tija centrala. Las granas an una envelopa dura que lor permet de resistir a la digestion de l'aucèl e de demorar foncionalas un còp largadas dins los excrements.
Pinhas de Cupressaceae
esquèrra|vinheta| Pinha Sequòia gigant [[Musèu d'istòria naturala de Tolosa|Musèu de Tolosa. ]] vinheta|Pinha modificada en « baia » de genibrièrs. Las pinhas dels membres de la familha de las Cupressaceae (ciprès, tuja, genibrièrs, sequòias, etc.) son diferentas de las autras que lors escatas de la bractèa e de la grana son complètament fusionadas en una sola escata reducha a un tròç o a una simpla espina visibla. Las pinhas femnas possedisson 1 a 20 ovuls sus cada escata. Las pinhas son sovent pichonas, de 0,3 a 6 centimètres de long e esfericas o gaireben, coma aquestas del ciprès de Nootka. D'autras, coma las pinhas del cèdre roge occidental, son estrechas. Las escatas son renjada o en espirala, o espiralas crotzadas (dos, tres, rarament quatre). Dins gaireben totas las escaenças, las pinhas son fachas de fusta e las granas an doas alas estrecha (una lo long de cada costat de la grana), mas per tres genres (Platycladus, Microbiota e Juniperus), las granas son sens alas, e pels genibrièrs, las pinhas son carnosas e semblan a de baias.
Pinhas de Sciadopityaceae
Las pinhas e las granas de Sciadopitys son semblablas a aquestas de las Cupressaceae, mas son mai grands mesurant de 6 a 11 centimètres long. Las escatas son imbricadas en espirala e an 5 a 9 ovuls sus cada escata.
Pinhas de Taxaceae e Cephalotaxaceae
vinheta|Pinha de tueis en forma de « baia » : aril Los membres de la familha dels tueis e de las Cephalotaxaceae possedisson la pinhas mai modificadas dels conifèrs. I a pas qu'una sola escata per pinha femna amb un ovul simple. L'escata se desvolopa en un aril doç, brilhat, colorara, chucós coma una baia que tampa en partida la grana. La « baia » amb la grana es majada pels aucèls que digèran l'escata rica en sucres. La grana que resistís a la digestion cai al sòl amb los excrements de l'aucèl luènh de la planta maire.
Usatges de las pinhas
Las pinhas son utilizadas de biais a vegada biaisut al vejaire de lor natura :
Particularitat matematica
vinheta|Pinha amb « espiralas de creissença » esquèrras e drechas Lo nombre de las espiralas de creissença esquèrras e aqueste de las drechas correspondon a dos tèrmes consecutius de la seguida de Fibonacci. Aqueste tipe de creissença, respondant a las règlas de la fillotaxia, permet atal de metre mai d'escatas dins lo mens de plaça possible.
Culles-les-Roches
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Arrondiment de Montalban
L’Arrondiment de Montalban (-de Montauban en gascon) es una division administrativa e una anciana division electorala francesa situada dins la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus e lo departament de Tarn e Garona. Lo capluòc es la vila carcinòla de Montalban. L'arrondiment s'espandís en Carcin, puslèu al nòrd de la vila, en Lengadòc, al sud de la vila, en Roergue (ancian canton de Sent Antonin) e en Gasconha (mai que mai en Lomanha). La lenga autoctòna es l'occitan, mai que mai lo lengadocian, mas tanben lo gascon.
Istòria
L'arrondiment se creèt en 1800 dins lo departament d'Òut. En 1808, l’arrondiment sèrviguèt, ambe de tròces d’autres departaments, a crear lo Tarn e Garona e lo capluòc venguèt prefectura (mès l'arrondiment de Moissac se creèt en partida sus l'arrondiment de Montalban).
En 1926, l’arrondiment ganhèt los cantons de Verdun de Garona, de Grisòlas e de Montuèg , venguts de l'arrondiment dels Sarrasins. En 1810, l'arrondiment aviá ja ganhat lo canton de Vilabrumièr, vengut tanben de l'arrondiment dels Sarrasins. Lo motiu d'aquels càmbiaments èra la proximitat e las relacions comercialas pus intensas ambe la prefectura qu'ambe la sosprefectura.
Composicion a partir de 2015
L'arrondiment a gardat las 92 comunas d'abans 2015, sense cap de fusion desempuèi (en 2019).
Sòbec
thumbnail|left|Sobek en lo son temple de [[Kòm Ombò]]
Llista de personatges de la mitologia egípcia
Toxicologia
La toxicologia (del grèc toxicon, poison que cobrissiá las sagetas, e logos, estudi, sciéncia) es la sciéncia qu'estúdia las substàncias toxicas (o poisons), lor etiologia (origina), las circonstàncias de lor contacte amb l'organisme, los efièches sus aquel darrièr (organs ciblas) e sus l'environament (ecotoxicoloca), los mejans d'o descobrir e combatre (vias d'eliminacion, antidòts).
Tracta dels efièches de l'exposicion a de toxics, quina que siá la via d'intrada dins l'organisme (inalacion, contacte, ingestion...), e qu'aicesta siá sonque potenciala e asimptomatica (se parla alara de toxinas), o responsabla de signes clinics associats (sindròm) que desvelan una intoxicacion vertadièra.
L'intoxicacion es un processus dinamic e la toxicologia espitalièra es sovent una procedura d'urgéncia, dins una tòca a l'encòp de diagnostic (etiologia toxica o autre), d'analisi (interpretacion dels resultats de la biologia) e terapeutica (tractament simptomatic, reanimacion).
L'etiologia de las intoxicacions e intoxinacions es fòrça cambiadissa : pollucion atmosferica, exposicion professionala, intoxicacion alimentària, intoxicacion medicamentosa, enverinacion o empoisonament. Las ciblas son tanben variablas : los neurotoxics afèctan lo cervèl o lo sistèma nerviós, d'autres produches afèctan puslèu unes organs (glandas, paumons, fetge, ren..)
Las toxinas pòdon èsser d'origina animala (veren d'enverimacion ofidiana per la vipèra aspic, per exemple), vegetala (empoisonament per la Belladona o Atropis belladonna), fongica (campairòls verenós, coma l'amanita falloïda, per exemple) o quimica (intoxicacion per los metals pesucs, per exemple). Dins sa partida experimentala e reglamentària, la toxicologia estúdia e analisa experimentalament la toxicitat dels produches (medicaments umans o veterinaris, produches fitosanitaris...) abans lor comercializacion.
L'intoxicacion depend sovent d'efièches de lindals, e la toxicologia fa doncas sovent referéncia a de nocions de dòsis :
Sui Generis (grop)
Sui Generis qu'ei un duo argentin de las annadas 70 constituida de dus cantaires famós en Argentina : Charly García (egaument a la guitarra e au clavièr) e Nito Mestre (egaument a la flabuta). Que's formè en 1969 e desseparat en 1975.
En vertat, Sui Generis be devèva vàder de la fusion deu lor dus grops mes fin finau, lo dia deu purmèr concèrt qu'èran sols e qu'avon de cantar totun !
Enter las soas cançons mei famosas que's pòt destacar : El fantasma de Caterville e Razguña las piedras.
Districte de Phek
Lo districte de Phek es un districte de l'estat de Nagaland en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Phek.
Faissisme
thumb|right|[[Fotografia de Benito Mussolini e d'Adolf Hitler, lei doas figuras principalas dau faissisme.]]
Lo faissisme (var. faishisme) (de l'italian fascismo, de fascio "fais", simbòl de poder roman) es una ideologia politica d'extrèma drecha e una practica de govèrn aparegut au començament dau sègle XX coma respònsa ai crisis economicas entraïnadas per la Premiera Guèrra Mondiala e per la crisi de 1929. Eissits de corrents de pensada ostils ais idèas dei Lutz e de la Revolucion Francesa, se caracteriza per la concentracion dau poder entre lei mans d'un dictator unic cargat d'assegurar la grandor e lo desvolopament de la Nacion e dau pòble. Per aquò, adopta una doctrina politica racista e expansionista necessitat un certan nivèu de dirigisme economic destinat a renfòrçar lei capacitats economicas dau país. Ierarquizat e centralisat, lo faissisme es egalament fondat sus lo respèct de l'autoritat dei caps e sus un sistèma repressiu estendut que dèu luchar còntra totei lei factors de division ò d'afebliments de la nacion (comunistas, raças consideradas coma inferioras, omosexuaus, etc).
Laboratòri Nacionau de Los Alamos
Lo Laboratòri Nacionau de Los Alamos es un laboratòri estatsunidenc estacat a l'Universitat de Califòrnia. Es famós per son ròtle dins la recèrca sus l'energia nucleara e l'invencion de l'arma nucleara durant la Segonda Guèrra Mondiala. Lòntemps fòrça secrèt, es vengut una institucion scientifica emplegant mai de 10,000 personas dins lei domenis de la fisica, de la quimia, dei matematicas, de l'informatica, de la biologia e de la geologia. Pasmens, amb lo Laboratòri Nacionau de Lawrence Livermore, demòra un dei dos laboratòris estatsunidencs autorizats d'estudiar d'aplicacions militaras de l'energia nucleara.
Faissisme
Jutjat responsable de desenaus de milions de mòrts durant la Segonda Guèrra Mondiala en causa de la politica dei regims de Benito Mussolini e d'Adolf Hitler, lo faissisme es uei una ideologia fòrça descreditada. Pasmens, garda una certana influéncia dins la pensada de l'extrèma drecha e, de còps, de la drecha. Certanei partits politics, principalament en Itàlia e en Euròpa Centrala, se revendican tanben totjorn dau faissisme.
La destabilizacion deis elèits tradicionaus europèus
thumb|right|[[Dinamisme d'un ciclista, òbra futurista d'Umberto Boccioni (1882-1916) contestant lei valors tradicionalas de la borgesiá dau periòde.]]
Lo faissisme apareguèt dins un contèxte de destabilizacion deis elèits tradicionaus europèus a la fin dau sègle XIX que foguèt catalizat per la Premiera Guèrra Mondiala (1914-1918). D'efiech, l'industrializacion aviá aumentat lo nombre d'obriers e favorizat l'emergéncia dei classas mejanas (foncionaris, professions liberalas, quadres...). En revènge, lei païsans, leis artesans, lei comerçants e certaneis intellectuaus foguèron marginalizats e intrèron dins la contestacion. Leis elèits ancians (noblesa, militars, universitaris...) conoguèron tanben un procès similar en fàcia de l'aparicion de classas superioras novèlas eissidas dau capitalisme.
Aquò menèt a l'aparicion de pensadas contestant lei fondaments dau racionalisme e de la filosofia dei Lutz, basas deis ideologias progressistas dau sègle XIX (capitalisme, comunisme, anarquisme...). Lo fenomèn foguèt precòç en filosofia e dins leis arts amb l'importància donada a l'intuicion dins l'òbra d'Henri Bergson (1859-1941), lo concèpte d'energia vitala de Friedrich Nietzsche (1844-1900) ò lei principis de la psicanalisi emés per Sigmund Freud (1856-1939). Dins la literatura, mai d'un escrivan obtenguèt lo succès gràcias a de tèxtes inspirats per un miticisme religiós ò patriotica. Per exemple, foguèt lo cas de Charles Péguy (1873-1914) ò de Paul Claudel (1868-1955). Puei, apareguèron de contestacions pus vivas de l'òrdre borgés e liberau amb de corrents coma lo futurisme ò lo desvolopament deis activitats esportivas vantant lo despassament de se.
Lo desvolopament dau nacionalisme
thumb|right|[[Fotografia d'Alfredo Oriani, escrivan italian considerat coma un precursor dau faissisme.]]
Lo nacionalisme foguèt un beneficiari important d'aqueleis evolucions. D'efiech, son influéncia aviá aumentat dins plusors país durant tot lo sègle XIX. Pasmens, se lo nacionalisme èra inicialament compausat d'un ensemble de corrents modernistas (jacobinisme francés, Prima dei Pòbles, Risorgimento italian...), s'orientèt pauc a pauc vèrs la defensa dei tradicions e deis interès nacionaus per venir una idèa principalament conservatritz. Dins mai d'un país, aqueleis idèas se mesclèron amb de concepcions racistas (superioritat de la raça), antisemitas ò reaccionàrias (idealizacion de la societat preindustriala, refús dau comunisme ò dau capitalisme). En particular, aqueu procès foguèt fòrça possat en Alemanha onte la construccion de la nacion èra dirèctament basada sus l'idèa d'una raça alemanda e de la necessitat de l'unificar dins un Estat unic mentre que de pensaires coma Wilhelm Marr (1841-1904) prepausavan de vulgarizacions de teorias antisemitas destinadas au grand public. Lo ròtle dau nacionalisme dins l'entraïnament de la guèrra de 1914-1918 demeniguèt pas aquela influéncia generala deis idèas nacionalistas dins la vida politica.
Dins aqueu contèxte generau, se fau nòtar l'especificitat italiana onte de corrents poderós se formèron en mesclant anarquisme, anticonformisme e nacionalisme amb de personalitats coma Alfredo Oriani (1852-1909). Ansin, dins aqueu país, lo nacionalisme demorèt subretot un corrent modernizator de senèstra fòrça ostil a l'òrdre borgés.
La crisi italiana e la presa dau poder per lei faissistas
thumb|right|[[Fotografia de Benito Mussolini durant la marcha faissista vèrs Roma en 1922.]]
La Premiera Guèrra Mondiala destabilizèt prefondament Itàlia en causa d'un agravament dei desequilibris tradicionaus dau país (acceleracion de la concentracion industriala dins lo nòrd, pèrdas importantas dins lei rengs dei païsans...), d'una demenicion dau nivèu de vida deis obriers (inflacion) e dau maucontentament dei regions ruralas après l'abandon de la reforma agrària promesa avans lo conflicte. De mai, lo nacionalisme italian foguèt umiliat quand leis autrei venceires dau conflicte refusèron de li cedir totei lei territòris revendicats dins lei Balcans. Enfin, l'economia aguèt de dificultats per tornar trobar un ritme estable e divèrsei decisions dau govèrn liberau agravèron la crisi.
Aqueu succès encoratjèt leis autoritats a sostenir lo faissisme que ganhèt ansin rapidament de partisans. Mussolini organizèt una campanha per restablir l'òrdre dins la region. Son amplor inquietèt rapidament lo poder e lo ministre Ivanoe Bonomi ordonèt de dissòuvre totei lei bandas armadas. Pasmens, deguèt abandonar car lei faissistas avián ja format un partit de massa. De mai, après l'abséncia de reaccion governamentala durant la repression dei movements obriers, lei sindicats e lei socialistas refusèron de lo sostenir. En aost de 1922, lei sindicats assaièron pasmens d'organizar una grèva generala per luchar còntra la montada dau faissisme. Lo movement foguèt romput per fòrça e Mussolini poguèt organizar una marcha giganta que li permetèt de prendre Roma e d'obtenir la direccion dau govèrn. Per aquò, modifiquèt sei revendicacions politicas amb de duberturas en direccion dau rèi (abandon de son projècte republican), la Glèisa (considerada au servici de l'italianitat) e vèrs lo patronat (acceptacion dau liberalisme).
Après son arribada au poder, lo govèrn Mussolini restabliguèt rapidament l'òrdre e integrèt solament quatre ministres faissistas. Pasmens, tre novembre, Mussolini obtenguèt lei plens poders per un an e enebiguèt lei grèvas. D'institucions novèlas foguèron tanben creadas per assegurar lo contraròtle dei faissistas sus l'Estat (Grand Conseu Faissista...). Puei, comencèt de persecutar seis adversaris. En abriu de 1924, gràcias au sostèn financier dau patronat e a la violéncia dei bandas armadas (squadristas), lei faissistas obtenguèron 65% dei votz ais eleccions generalas. Enfin, entre junh de 1924 e febrier de 1925, l'afaire Matteotti permetèt a Mussolini de liquidar l'oposicion politica e d'ordonar lo vòte dei lèis de « defensa de l'Estat » que suprimiguèron divèrsei libertats (compres la libertat de la premsa), enebiguèron lei partits politics e creèron una polícia politica e un tribunau d'Estat.
Aparicion e evolucion dau faissisme dins d'autrei país
thumb|right|[[Milícia|Milicians nazis durant lo Putsch de la Braçariá en 1923.]]
En mai d'Itàlia, lo faissisme apareguèt e se desvolopèt en Alemanha e dins lo rèsta d'Euròpa. D'efiech, tre la fin de la Premiera Guèrra Mondiala, Alemanha conoguèt una crisi grèva dins lei domenis politic, sociau, financier e economic. Plusors agitaires assaièron de preparar de revolucions conservatritz ò popularas amb de mots d'òrdre nacionalistas, conservators ò comunistas. De mai, la desmobilizacion laissava sensa emplech de centenaus de miliers de militars. Aquò entraïnèt ansin una multiplicacion deis insureccions e dei temptativas de còps d'Estat (putsch de Kapp, Reichswehr negra...).
Entre aqueleis agitaires, lo caporau Adolf Hitler (1889-1945) foguèt cargat per l'armada de susvelhar un grop nacionalista muniqués, lo DAP (Partit dei Trabalhaires Alemands) fondat per Anton Drexler (1884-1942). Antisemita e influenciat per lo socialisme, aqueu partit venguèt lo NSDAP (Partit Nacionau Socialista dei Trabalhaires Alemands) en febrier de 1920 sota l'influéncia d'Hitler. D'efiech, aqueu darrier capitèt rapidament de prendre lo contraròtle de l'organizacion. Adoptèt un programa de 25 ponchs d'inspiracion antisemita, nacionalista (pangermanisme), anticomunista e favorable a de reformas socialas (reforma agràcia, renfòrçament dei classas mejanas...). Introduguèt tanben l'usatge de la crotz gammada coma simbòl. Puei, assaièt d'organizar un còp d'Estat en novembre de 1923 mai la temptativa mau capitèt e Hitler foguèt arrestat e condamnat a 5 ans de preson.
La presa dau poder d'Hitler en Alemanha
thumb|right|[[Fotografia dau gabinet Hitler en 1933.]]
La crisi economica de 1929 aguèt de consequéncias fòrça grèvas en Alemanha amb lo retirament precipitat dei capitaus estatsunidencs qu'avián permés la reconstitucion de son economia dins lo corrent deis ans 1920. La politica dei govèrns de 1930-1932 e lo retorn dau proteccionisme internacionau agravèt la crisi amb un afondrament dau pretz agricòlas, la falhida de plusors companhiás e una aumentacion grèva dau caumatge (6 milions de caumaires en 1932). Ansin, la populacion se dirigiguèt vèrs lo Partit Comunista d'Alemanha (KPD) e lei nacionalistas, principalament lo NSDAP.
Lei resultats electoraus demostrèron aqueu progrès amb 13% dei votz per lo KPD e 18% per lo NSDAP en setembre de 1930. En fàcia de la crisi, Hitler poguèt se presentar coma l'òme providenciau gràcias a un programa sociau e nacionalista. Aprofichèt tanben l'incapacitat dei liberaus de resòuvre la situacion mentre que de combats urbans opausavan de militants comunistas, sociaus democratas e nazis. Aquò li permetèt de progressar ais eleccions legislativas (37,4% dei votz en julhet de 1932 e 33% en novembre de 1932). Pasmens, foguèt batut per Paul von Hindenburg a l'eleccion presidenciala d'abriu de 1932 (60% dei votz còntra 40%).
Après aqueleis escrutinhs, certanei liberaus e conservators organizèron un raprochament amb lei nazis per s'opausar a la montada dei comunistas. Ansin, Hitler venguèt cancelier lo 30 de genier de 1933.
L'instauracion dau regim nazi
thumb|right|Recampament nazi en [[1935.]]
De 1933 a 1934, Adolf Hitler capitèt de sometre Alemanha. La premiera etapa regardèt l'aspècte politic e comencèt amb l'incendi dau Reichstag lo 27 de febrier de 1933. Atubat per un èx-comunista manipulat per lei nazis, permetèt a Hitler d'obtenir lei plens poders amb l'ajuda dei conservators e dei catolics (interessats per la promessa d'Hitler de signar un concordat).
Ansin, a partir d'abriu, lei sindicats foguèron enebits e lo partit socialista foguèt dissòut. Lei partits de drecha se dissouguèron per protestar e sa reformacion foguèt pas autorizada. Lo 14 de julhet de 1933, lo NSDAP foguèt declarat partit unic. Un an pus tard, la Nuech dei Cotèus Lòngs (29-30 de junh de 1934) permetèt a Hitler d'eliminar l'ala socialisanta dau NSDAP qu'inquietava lo patronat alemand. Enfin, lo 2 d'aost de 1934, la mòrt dau president laissèt la totalitat dau poder politic a Hitler gràcias a un plebiscit ganhat amb 90% dei votz. Lei militars deguèron d'ara endavant li prestar jurament.
Puei, Hitler ordonèt lo rearmament d'Alemanha, enebit per lo Tractat de Versalhas. Estimulant l'activitat industriala, aquela politica permetèt de redreiçar l'economia e de demenir rapidament lo caumatge, çò qu'assegurèt una popularitat duradissa au regim. Aquò permetèt ai nazis de metre en plaça una politica antisemita mai e mai violenta destinada a expulsar lei judieus en fòra dau Reich. Pauc a cha pauc, aquela politica venguèt mai e mai dura amb l'organizacion de violéncias sistematicas e la dubertura d'un ret de camps de concentracion.
L'extension dau faissisme durant leis ans 1930
La crisi economica favorizèt la difusion dau faissisme dins la màger part dei país d'Euròpa. Lo fenomèn foguèt fòrça important dins lei país d'Euròpa Centrala que seis elèits foguèron destabilizats per l'afondrament deis exportacions agricòlas. Aquò favorizèt lo renfòrçament dau caractèr faissista dei regims autoritaris dau periòde (America Centrala, Espanha, Portugau, Ongria...). Pasmens, aquelei país adoptèron principalament una politica conservatritz centrada sus la defensa dei valors tradicionalas maugrat la participacion de faissistas au govèrn ongrés.
La Segonda Guèrra Mondiala e la disparicion dei regimes faissistas
thumb|right|Presoniers dins un [[camp de concentracion alemand en 1938.]] thumb|right|Desfacha dei país faissistas entre [[1942 e 1945.]]
A partir de la fin deis ans 1930, lei regims faissistas italian e alemand adoptèron una politica militara expansionista. Comencèron de revendicar divèrsei territòris en Africa, en Mediterranèa e en Euròpa. De 1935 a 1939, enregistrèron mai d'un succès diplomatic. Pasmens, se turtèron finalament a l'ostilitat de París e de Londres que declarèron la guèrra a Berlin en setembre de 1939 après l'invasion alemanda de Polonha.
Lei país faissistas capitèron inicialament de conquistar la màger part d'Euròpa après de victòrias rapidas còntra Polonha, Norvègia, Belgica, França, Iogoslavia ò encara Grècia. Dins aquò, mau capitèron de rompre la resisténcia dau Reiaume Unit e de l'Union Sovietica. Puei, après l'ataca de Pearl Harbor, declarèron la guèrra ais Estats Units. A partir de 1943, la multiplicacion dau nombre d'enemics e lei dificultats interioras d'Itàlia minèron l'aisse faissista que foguèt finalament esquichat en 1945 entraïnant l'execucion de Benito Mussolini e lo suicidi d'Adolf Hitler.
Durant la guèrra, lo regim nazi assaièt d'aplicar sei teorias nacionalistas (creacion d'un espaci vitau per la « raça superiora », exterminacion dei « raças inferioras »...) e multipliquèt ansin lei crimes de guèrra e còntra l'Umanitat. De mai, organizèt aquela exterminacion d'un biais industriau amb, per exemple, la creacion de camps d'exterminacion. Au finau, entre 5 e 6 milions de judieus, au mens un milion de Tsigans e de desenaus de milions d'Eslaus (principalament de Polonés e de Sovietics ) foguèron tuats durant aqueleis operacions. Arrestats, lei responsables nazis foguèron jutjats e mai d'un foguèt condamnat per crims còntra l'Umanitat.
Lo faissisme dempuei 1945
L'amplor dei crims e destruccions de la Segonda Guèrra Mondiala descreditèt fòrça lo faissisme. Ansin, durant la Guèrra Freja, aquela ideologia demorèt marginala e, de còps, enebida dins mai d'un país. Pasmens, inspirèt certanei dictaturas militaras d'America dau Sud mesas en plaça dins la region per leis Estats Units coma aqueu d'Augusto Pinochet.
Caracteristicas dau faissisme
Lei caracteristicas precisas dau faissisme son pas aisadas de definir car pauc de regims se revendiquèron oficialament d'aquela pensada. De mai, lei sistèmas més en plaça presentan de variacions non negligiblas. Pasmens, es possible d'identificar de trachs generaus.
L'unitat dau pòble e de la nacion
thumb|right|[[Fotografia de sòcis d'una organizacion faissista per la jovença femenina.]] thumb|right|[[Fotografia de la familha Goebbels presentada coma un modèl per lei nazis.]]
Lo faissisme es un regim que considera lo pòble coma un ensemble organicament unit permetent, gràcias a l'emergéncia d'un « òme novèu », d'assegurar lo desvolopament e la grandor de la Nacion. Per aquò, dèu prendre lo contraròtle de l'Estat e o plaçar a son servici. Ansin, lei regims faissistas son de regims de massa assaiant de fondar son poder sus una adesion larga de la populacion au faissisme. Una premiera caracteristica dau faissisme es donc l'enquadrament de la populacion per lo partit faissista. Per exemple, en Itàlia, lo Partit Nacionau Faissista teniá 2,5 milions de sòcis en 1940 e, en Alemanha, lo NSDAP 8 milions en 1945.
Una tala importància permet aisament au partit de contraròtlar lo mond culturau e d'enquadrar la jovença gràcias a una propaganda e d'organizacions dedicadas. La natalitat, element important per estendre la nacion e lo pòble, èra ansin sovent encoratjada. Pasmens, l'enquadrament generau de la populacion permet tanben de prepausar un quadre novèu per resòuvre lei tensions socialas. D'efiech, per lei faissistas, tant leis obriers que lei patrons an un ròtle de tenir dins la grandor de la nacion. La lucha dei classas i es donc estrictament enebida e d'accions son presas per assegurar l'emplec tot en mantenent la posicion de la borgesiá que garda son poder economic a condicion d'acceptar lei directivas politicas governamentalas.
En practica, lo racisme es un element permetent de definir l'unitat dau pòble a respècte dei populacions vesinas. Son intensitat es pasmens fòrça variabla. Per exemple, es demorada relativament limitada en Itàlia. En revènge, lo regim nazi imaginèt un sistèma estendut ierarquizant divèrsei raças e legitimant l'exterminacion de milions de personas. Leis autrei regims faissistas majors adoptèron sovent de posicions intermediàrias car seis ambicions se limitèron ben sovent a una region donada. Dins aquò, sei limits empediguèron pas la mesa en plaça de politicas d'exterminacion localas (Croàcia...).
Una politica expansionista
thumb|right|[[Fotografia d'una usina d'armament alemanda dins leis ans 1930.]]