cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Engenhariá
Liames amb lei sciéncias socialas
Lei liames entre l'engenhariá e lei sciéncias socialas son relativament importants. Lei pus simples son basats amb lo comèrci ò la gestion car lei solucions prepausats per un engenhaire dèvon necessiàrament s'adaptar a un contèxte economic donat. Ansin, la màger part deis engenhaires es normalament preparada a ocupar de pòstes de direccion au sen d'una entrepresa.
Pasmens, existís d'autrei liames, mens visibles, que son liats au cambiament sociau engendrat per l'engenhariá. D'efiech, la concepcion de produchs novèus pòu entraïnar de transformacions prefondas de la societat. Leis exemples pus coneguts es la Revolucion Industriala ò la generalizacion dei tecnologias de l'informacion. Dins aquò, de fenomèns de transformacion pus reduchs existisson tanben.
Dins certanei domenis, lei consequéncias deis evolucions causadas per l'engenhariá an tanben necessitat la mesa en plaça de reflexions sus la natura etica de sei transformacions. Lo cas pus famós es probablament aqueu de l'invencion de l'arma nucleara. Pasmens, se pòdon citar d'autreis exemples, generalament dins l'industria de l'armament ò en medecina.
Dimension artistica
thumb|right|[[Fotografia d'una Ferrari Testarossa, illustracion de l'aspècte artistic que dèu sovent integrar l'engenhariá.]]
La plaça de l'art dins l'engenhariá es pas negligibla car mai d'un projècte dèu obeïr a d'imperatius dins aqueu domeni. D'efiech, lei realizacions de l'engenhariá dèvon sovent representar la poissança d'un Estat, lo mestritge tecnic d'una companhiá ò, pus simplament, facilitar lei vendas. Uei, aqueleis aspèctes son de còps tractats per de còrs de tecnicians especializats dins lo design exterior deis objèctes. Pasmens, l'engenhaire dèu totjorn preveire l'espaci necessari per l'integracion d'aqueleis elements artistics.
Engèni quimic
thumb|right|[[Fotografia de la rafinariá de l'Averat, un exemple de complèx industriau necessitant l'utilizacion de l'engèni quimic.]]
L'engèni quimic (ò engèni dei procès fisicoquimics) es l'aplicacion de la quimia fisica a l'industria (metallurgia, petroquimia, industria agroalimentària, industria farmaceutica... etc.). A per objectiu la transformacion de la matèria e necessita de concebre e de dimensionar lo foncionament de procès que compòrtan una ò plusors etapas de transformacions quimicas ò fisicas. D'efiech, lei metòdes utilizats dins un laboratòri son rarament adaptats a una produccion de massa, çò qu'a menat a l'aparicion d'una especialitat destinada a assegurar lo transferiment dei tecnics entre lei dos mondes. Per aquò, leis engenhaires especializats dins aquela disciplina dispausan de conoissenças importantas sus lo foncionament d'una installacion industriala (quimia, fisica, transferiments, relacions entre paramètres, captors...), sus la reglementacion (seguretat, environament... etc.) e sus leis imperatius economics dau sector.
Engèni civiu
thumb|right|[[Fotografia dau viaducte de Milhau, exemple de realizacion eissit de l'engèni civiu.]]
l'engèni civiu representa l'ensemble dei tecnicas de construccions civilas. Leis engenhaires especializats dins aqueu camp s'ocupan de la concepcion, de la realizacion, de l'esplecha e de la mantenança d'infrastructuras dins lei sectors deis estructuras, de la geotecnica, de l'idraulica, dau transpòrt e de l'environament. Necessitan de conoissenças en matematicas, en fisica ò en geologia e dins de disciplinas coma la gestion de projècte ò l'arquitectura. Leis imperatius economics i an tanben una plaça importanta car certanei realizacions pòdon mobilizar de ressorsas e de budgets fòrça importants. Enfin, lei dimensions artisticas son sovent presentas.
Electrotecnica
thumb|right|[[Fotografia d'un circuit electric, exemple de realizacion eissida de l'electrotecnica.]]
L’electrotecnica es l'ensemble deis aplicacions de l'electricitat. En particular, compren sa produccion, son transpòrt, sa distribucion, son tractament, sa transformacion, sa gestion e son utilizacion. Sei brancas pus importantas regardan lei tecnologias de l'energia, l'electronica, la microelectronica, l'automatisme ò lei telecomunicacions. La fisica es la disciplina de basa de l'activitat mai la màger part dei diferentei sosbrancas necessitan de conoissenças dins de domenis especifics coma lei matematicas ò la quimia.
Engèni mecanic
L'engèni mecanic designa l'ensemble dei conoissenças liadas a la mecanica au sens fisic e tecnic. Leis engenhaires especializats dins aqueu domeni son generalament cargats de la concepcion d'un produch mecanic de la cèrca de sei compausants a la definicion de son procès de reciclatge. Aquò necessita un espèctre de sabers fòrça larg tant au nivèu tecnic qu'economic. L'aspècte artistic pòu i èsser important.
Autrei brancas
L'engenhariá es un domeni en evolucion constanta qu'a conegut una multiplicacion dei brancas especializadas dempuei la Revolucion Industriala. Ansin, se lei quatre domenis precedents ocupan totjorn una plaça majora dins l'engenhariá modèrna, existís de desenaus d'autreis especialitats :
Albar
Aparelh vegetatiu
Es un arbre que rebotat podent vivre de 200 a 400. La seuna rusca blancha, lissa, ven grisa e rufa amb los ans, puèi acaba per cretat en lenticèlas en forma de lausanges. Las fuèlhas son fòrça polimorfas, palmadas o subovalas, a vegada gaireben romboïdalas, de bòrd sinuós o lobat dentada. Son blancas tomentosas al revèrs, verd escur dessús. Lo petiòl a une seccion transversala arredondida.
Aparelh reproductor
Aquela espècia es dioïca. La florason se fa de març a abril, abans l'apareison de las fuèlhas. L'inflorescéncia es un caton mascle o feme. Cada flor es portada per un periant en forma de copa e aparada per una bractèa dentada e cilièa. La flor mascle compren 8 etaminas rogencas; la flor feme un ovari unilocular, de doas carpèlas, susmontada de 4 estigmatas jaunas disposadas en crotz. La pollinizacion es anemogama.
Lo fruch obtengut aprèp fecondacion es una capsula bivalva, ovoída, de granas provesida d'una tufa blanca que la disseminacion es anemocòra.
Abitat e reparticion
Aquela espècia viu en Euròpa centrala e miègjornala, mas tanben en Asia occidentala e centrale e en Africa de Nòrd. Se trapa aquela espècia dins gaireben tota Occitània e en França metropolitana, Corsega compresa e tanben en Catalonha.
Quitament se l'albar preferís las broas de rius o les luòcs umids, supòrta los mitans moderadament sècs. Presenta tanben una cèrta tolerància als embruns marins o una leugièra salinitat del sol. Es un arbre eliofil que preferís los sols neutres o basics. Buta mai sovent a una altitud inferiora a 900 m.
Aquela espècia es caracteristica de las associacions vegetalas de las selvas ribairencs, o selvas e bartasses fòrça umids. Es caracteristica de las selvas mediterranèas dels grands Sauses (associacion Populetalia albae) mas tanben de las selvas mediterranèas de pibols, olms e fraisses (associacion Populion albae). Es una de las espècias secondàrias de l'associacion Querco-Ulmetum minoris.
Descripcion
Aquela espècia foguèt descricha pel primièr còp en 1753 par Carl von Linné, naturalista suedés, dins son Species plantarum (vol 2).
Etimologia
Lo tèrme latin alba significa "blanc" e fa referéncia a la rusca blancosa de l'arbre.
Fusta
Sa fusta pauc densa se trabalha aisidament, mas se polís mal. Se fa subretot de pasta de papièr, d'aluquetas, d'embalatges o contraplacats, mas es tanben utilizat en menusariá o fustariá. Autrescòps, èra utilizat per fabricar de meirams, de carrugas e carriòlas, o de pòsts per lad pinturas d'òli.
Es un combustible fòrça mediòcre, que produís pauc de calor a la combustion, e produís un carbon de paura qualitat.
Les Baux-de-Breteuil
Les Baux-de-Breteuil en normand (Les Baux-de-Breteuil en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Istòria
Parròquia fondada pels fraires del abbaye La nòstra-Madama de Lira al centre de los sieus trabalhs de défrichement del bòsc de Breteuil.
Paroisse fondée par les moines de l'abbaye Notre-Dame de Lyre au centre de leurs travaux de défrichement de la forêt de Breteuil.
Bulnes (Chile)
Bulnes qu'ei ua comuna chilena de la region del Biobío. -36.7425°N, -72.29833°W
Califat de Sokoto
thumb|right|Situacion politica dau Nigèria actuau vèrs 1875.
Lo Califat de Sokoto foguèt un estat teocratic musulman dau nòrd de Nigèria qu'existiguèt de 1804 a 1903. Sa capitala èra installada a Sokoto. Foguèt fondat a partir dei ciutats-estats hausàs e foguèt destruch per lei Britanics que colonizèron la region a partir de la fin dau sègle XIX.
Installats dins lo nòrd dau Nigèria modèrne, lei Hausas fondèron durant l'Edat Mejana de ciutats-estats fortificadas dirigidas per un sarki kasa (« cap dau país »). Liadas entre elei per de cambis comerciaus e culturaus, gardèron una omogeneitat culturala que favorizèt la formacion de la lenga hausà. En revènge, lei relacions foguèron pas totjorn pacificas e de guèrras regularas leis opausèron. A partir dau sègle XIV, l’islam apareissèt e venguèt la religion deis elèits dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle seguent. Aqueu sègle, lei ciutats-estats comencèron tanben d’estructurar de rets comerciaus per participar au comèrci d’esclaus e de matèrias premieras ambé leis Europèus. Ai sègles XVII e XVIII, la region hausa èra la pus prospèra de la savana e son influéncia s’estendiá lòng dei rets comerciaus de Sahara e fins ai còstats dau Golf de Guinèa.
Pasmens, a partir deis annadas 1750, lei ciutats declinèron en causa d’una tièra de crisis. Militarament, deguèron faciar leis atacas regularas de Korokofa. Politicament, lei sarki assaièron de si transformar en sobeiran absolut, ço qu’èra contrari ais interès de l’aristocracia. Enfin, regardant leis afaires religiós, apareissèt un islam rigorós apareissèt e s’opausèt a l’islam oficiau dau poder que mesclava fe musulmana e rites tradicionaus africans. En 1804, comencèt una revòuta dirigida per lo cap religiós Osman dan Fodio que proclamèt lo jihad. Fins a 1808, conquistèt lei vilas principalas e obtenguèt lo sostèn de la populacion gràcias a una reforma dei sistèmas d’impòsts e de l'administration. Puei, contunièt son expansion en direccion dau sud-oèst. En revènge, en direccion de l’èst, foguèt blocat per lo reiaume de Kanem Borno.
En 1812, s’organizèt aquelei conquistas que formèron lo Califat de Sokoto. L’islam venguèt la religion de la màger part deis abitants. Pasmens, la cultura hausa dispareguèt pas e integrèt la religion novèla. Après la fin de la guèrra, lo Califat restaurèt rapidament la patz e la region hausa retrobèt rapidament sa prosperitat economica e sa posicion dominanta. Fins ais annadas 1830, contunièt son expansion en direccion dau Golf de Guinèa onte sometèt lo reiaume d'Oyo e lei Yorubàs fins a la batalha d'Oshogbo en 1840 que l'obligèt de se retirar.
A partir deis annadas 1840, lo Califat comencèt de declinar en causa de revòutas e de guèrras frontalieras durant lo rèine d'Ali Bello (1842-1855). Lei ciutats-estats e sei sultans reprenguèron son autonòmia e lo califat gardèt solament un poder nominau sus la region. Quand, en 1902-1903, lei Britanics ataquèron lo Califat, lei diferentei ciutats aguèron donc de politicas diferentas e poguèron pas opausar de resisténcia organizada. Au començament de 1903, la resisténcia de Kano foguèt rompuda gràcias a l'artilhariá e Sokoto tombèt en març. Lo califa e sei darriers partisans assaièt sensa succès de contuniar la lucha mai foguèt rapidament vencut marcant la fin dau Califat.
Sandra Mason
Sandra Mason (Sant Falip, Barbados, 17 de genièr de 1949) es una femna d'estat de Barbados.
En 2018 ven governadora generala de Barbados. Anóncia l'abolicion de la monarquia lo 30 de novembre de 2021. Es elegida primièra presidenta de la republica en octobre de 2021.
Pibol
Los pibols son d'arbres del genre Populus de la familha de las Salicacèas. thumb||Piboleda en [[Dordonha (departament)|Dordonha]] thumb|250px|Pibols en renguetas long d'un canal neerlandés thumb|Pibol canadian (Populus x canadensis) thumb|Fuèlhas del pibol tremble eurasiatic (Populus tremula), de l'arbre adult (a esquèrra), juvenil (a drecha) thumb|seccion d'una camba. la rusca es fina thumb|[[Pibol negre, autrescòps comun, en ven de rare (atudament, localament) aprèp son remplaçament per de clòns de cultivars]] thumb|inflorescéncia del pibol canadian thumb|Granas de pibols, e la borra que las ajuda a se far portar pel vent o l'aiga thumb|[[Saperda carcharias, l'un dels insèctes saproxilofags que se noirís del pibol]] thumb|Grands pibols dins un pargue, prèp del riu [[Rednitz ]] thumb|Borra cotonosa del [[Populus maximowiczii ]] thumb|Fusta de pibol desenrotlat, fragil, mas leugièr thumb|Culturas de corta rotacion de pibols ibrids.
Lo genre populus compren 35 espècias de las regions temperadas e frejas de l'emisfèri nòrd. Compren tanben fòrça ibrids naturals o artificials (creats par l'òme). Los pibols, arbres de creissença rapida se veson rarament en selva densa mas puslèu a las broas de las zonas umidas que coma los sauses, son apreciats dels vibres.
Creisson suls terrens umids veire temporarament aigats. Lo lor sistèma racinari, important, sovent superficial e traçant pòt destruire de parets, levar los asfaltes e colonizar de tudèls. Qualques espècias (pibol tremble) pòdon butat sus de sols sablonencs paures e suportan pro los embruns, a distància pasmens.
Fòrça varietats son disponiblas per la silicultura. Lo sequençatge del genòma del pibol de l'Oèst foguèt anonciat en 2004 e publicat en 2006. Lo pibol essent un arbre de creissença aviada venguèt lo primièr arbre transgenic en 1986.
Un luòc plantat de pibols es una pibolada (var. piboleda, piboleta, piboliera) (gasc. pibolèra, pigolèra, piulada, pigolada, b(r)iular, bigolar, biulèra, biuladera, (a)breular).
Aparelh vegetatiu
Son d'arbres bèls de fuèhas simplas, alternas, cordiformas o triangularas, caducas, ovalas, acuminadas, de long peciòl comprimit.
La racina es traçanta e contribuís a la disseminacion per rebrots a partir de racinas superficialas.
La rusca es puslèu palle (pel jove arbre) e de mai e mai cretat quand l'arbre ven vièlh.
Aparelh reproductor
Aquelas espècias son dioïcas (los individús son o mascle o feme). Las flors son reünidas en catons penjadisses, qu'apareisson abans las fuèlhas. lor periant se redusís a una cupula. Las flors masclas presentant de 8 a 30 etaminas rogenca. L'ovari de la flor feme es uniloculara, a doas carpèlas. Un còp fecondadas, aqueles darrièras forman una capsula uniloculara de doas valvas contenent fòrça granas peludas.
Originas e paleobotanica
Los paleobotanistas donan als pibols una origina fòrt anciana, dentre los Angiospèrmes.
Lo Soïssa O. Heer atribuís al genre Populus d'emprentas de fuèlhas simplas encontradas dins lo neocomian de Kome (lignit), sus la còsta oèst de Groenlàndia (P. primaeva Heer).
Principalas espècias
Lo genre Populus es devesit en sièis seccions: Las espècias naturalas foguèron utilizadas per crear de cultivars dempuèi lo sègle XVIII. Qualques ibrids sont fixat a l'estat salvatge:
Utilizacions de la fusta
Aquela fusta blanca tendra e leugièra se pòt aisiment empegar, ténher, pénher, clavelar e agrafer mas es de mal ressegar o aliscar.
Se fa de panèls, contraplacats), bóstias de formatge, embalatges leugièrs pel fruches e legums o aluquetas. La segonda qualitat es sovent valorizada per la fabricacion de palètas o de pastas de papièr.
Malautiás e parasitas
Fòrça clòns seleccionats per sa creissença rapida, e que l'evapotranspiracion foguèt maximizada se mostrèron fin finala pro vulnerables a d'unes insèctes desfoliadors puèi als rovilhs del pibol (malautiás fongicas degudas a de fongis microscopics qui semblan sistematicament s'adaptar aprèp qualques ans als clòns seleccionats per i resistir), malgrat un franc melhorament de la qualitat de l'aire causat per las pluèjas acidas.
Per de bonas practicas per la santat de las selvas, - coma per las plantacions monoclonalas de resinoses o d'eucaliptus - se recomanda ara d'al mens tornar introduire un pauc de diversitat genetica per una mescla de clòns o ibrids divèrses, coma estrategia de luta contra las epidèmias e parasitòsis. D'estrategias de luta integrada son tanben recomandadas, dins una tòca de gestion mai sostenibla de las pantacion encoratjadas a l'escala mondiala per la FAO
Las larvas de qualques espècias de coleoptèrs parasitan lo pibol.
Des parpalhòls que las cucas consoman de fulhas.
Verrey-sous-Salmaise
Verrey-sous-Salmaise es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Geografia
Lo vilatge es situat dens la valada de l'Oze, a 36 quilomètres de Dijon.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jonas Gahr Støre
Jonas Gahr Støre (nascut a Òslo lo 25 d'agost de 1960) es un òme politic norvegian e l'actual primièr ministre del país.
Betz (Oise)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lista dels cònsols :
Charles-Maurici Grimaldi, comte de Valentinois 1790 (démissionnaire) ;
François GIBERT, granger	1790 - 1791 ;
Jean-Nicolas THIERRY	1791 - (1795) ;
Pierre-Fidel TOURNEUR, cultivateur al Bòsc-Milon	(an XII) ;
CACHET	- 1814 ;
Charles-Aunorat Dhuicque, vendeire 1814 - 1834 ;
Frédéric CARRIAT, notaire	1834 - 1837 (trucat a las foncions			 de jutge de patz) ;
Pierre-Antoine DUPUIS, proprietari	1837 ;
Louis CAILLET, notaire	1837 - 1843 ;
Louis-François TRIBOULET, proprietari	1848 ;
Jean-Nicolas DHUICQUE, cultivateur	1848 ;
Louis-François TRIBOULET, proprietari	1848 - 1856 ;
Charles HEBERT, proprietari	1856 - 1859 (démissionnaire) ;
Jean-Simon-Prosper Oudin de Bry, proprietari del castèl de Macquelines 1859 - 1864 (defallit lo 17 de mai) ;
Ostal-Augustin DUBOIS de HOVES de Fosseux 	1864 - 1871 ;
André-Gabriel Roblin, proprietari del castèl de Betz 	1871 - 1905 ;
François HEROUIN 1919 - 1925 ;
René HERLUISON 1925 - 1929 ;
Alphonse BRISSET 1929 ;
Alexis THIOU 	1929 - 1941 ;
Alphonse BRISSET 1941 ;
Pierre DUCHESNE 1941 - 1945 ;
Olivier BRISSET 	1951 - 1959 ;
Gaston PENOT 	1959 - 1968 ;
Marcel GROSBOIS 	1968 - 1977 ;
Philippe Hamelin, agricultor a Macquelines	1977 - 1995 ;
Colette THELLIER, secretari de comuna jubilada, 2004 -
Font : Jean-Luc Piermay : Betz e los sieus environs en l'istòria, 1995
Arauco (Chile)
Arauco qu'ei ua comuna chilena de la region del Biobío. -37.24611°N, -73.3175°W
Betz (Oise)
Istòria
Liste des maires :
Charles-Maurice Grimaldi, comte de Valentinois 1790 (démissionnaire) ;
François GIBERT, fermier	1790 - 1791 ;
Pierre-Fidèle TOURNEUR, cultivateur au Bois-Milon	(an XII) ;
Charles-Honoré Dhuicque, marchand 1814 - 1834 ;
Frédéric CARRIAT, notaire	1834 - 1837 (appelé aux fonctions			 de juge de paix) ;
Louis-François TRIBOULET, propriétaire	1848 ;
Louis-François TRIBOULET, propriétaire	1848 - 1856 ;
Charles HEBERT, propriétaire	1856 - 1859 (démissionnaire) ;
Jean-Simon-Prosper Oudin de Bry, propriétaire du château de Macquelines 1859 - 1864 (décédé le 17 mai) ;
Marie-Augustin DUBOIS de HOVES de Fosseux 	1864 - 1871 ;
André-Gabriel Roblin, propriétaire du château de Betz 	1871 - 1905 ;
Nestor MAREUX, épicier	1906 - 1919 ;
Marthe PLEZ 1945 - 1947 ;
Philippe Hamelin, agriculteur à Macquelines	1977 - 1995 ;
Philippe BOULLAND, médecin généraliste à Betz 1995 - 2004 ; Conseiller Général; Vice-président de la communauté de commune
Colette THELLIER, secrétaire de mairie retraitée, 2004 -
Source : Jean-Luc Piermay : Betz et ses environs dans l'histoire, 1995
Santa Anastasia d'Içòla
Santa Anastasiá d'Içòla [vengut per aplologia dins la prononciacion locala Santa A(na)stasiá*], donc Santa Astasiá d'Içòla (Sainte-Anastasie-sur-Issole en francés) es un vilatge de Provença administrat per lo departament de Var dins la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Brétigny (Oise)
Brétigny es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Rome
Los romes o los rómecs o los romècs o las romègas son de plantas lenhosas de la familha de las Rosaceae qu'apertenon al genre Rubus, que n'existisson d'ibrides nombroses.
Organizacion de l'Aviacion Civila Internacionala
vinheta|Bandièra de l'OACI. L’Organisation de l'Aviacion Civila Internacionala (OACI ; en anglés : International Civil Aviation Organization, ICAO) es una organizacion internacionala que depend de l'Organizacion de las Nacions Unidas. Son ròtle es de participar a l'elaboracion de las politicas e de las nòrmas que permeton l'estandardizacion del transpòrt aeronautic internacional. Son sètge es situat a Montreal.
Lo conselh de l’OACI adòpta las nòrmas e recomandacions reglamentant la navigacion (en anglés : Standards and Recommended Practices, SARP), lo partatge de las frequéncias ràdio, los brevets del personal d'aviacion, la circulacion aeriana, etc. Definís tanben los protocòls a seguir al moment de las enquèstas suls accidents aerians, protocòls que son respectats pels païses signataris de la Convencion de Chicago.
Aquesta reglementacion producha per l'OACI a permés dempuèi la fin de la Segonda Guèrra Mondiala la mesa en òbra del transpòrt aerian, tan de personas que de bens, al nivèl mondial, gràcias a de recomandacions seguidas per l'ensemble dels Estats membres, d'equipamentièrs de l'aeronautica e fabricants d'avions, d'establiments responsables d’aeropòrts, etc.
Còdi OACI
Lo còdi OACI (o ICAO code en anglés) es un còdi attribué par l'OACI a un aerodròm, una region aeriena, una companhiá aeriana, un tipe d'aeronau o una matriculacion d'aeronau.
L’OACI e l’AITA an caduna lor sistèma de codificacion dels aeropòrts e companhiás aerianas :
Codificacion dels aeropòrts
Es un còdi de quatre letras atribuït a cada aerodròm dins lo mond. Es utilizat pel contraròtle de la circulacion aeriana o pels centres operacionals de las companhiás aerianas, de mai que dins la redaccion dels plans de vòl o dels libres de bòrd dels personals navigants tecnics (PNT). Aquestes còdis se tròban dins la doc 7910 de l'OACI.
Lo còdi OACI de cada aerodròm es atribuït segon un prefixe dependent de sa localizacion geografica. Generalament, la primièra letra designa una region del mond, la segonda lo país e los doas darrièras l'aerodròm. Dins los mai grands païses, sola la primièra letra designa lo país, las tres darrièras l'aerodròm.
Codificacion de las companhiás aerianas
Es un còdi de tres letras atribuït a cada companhiá comerciala de transpòrt aerian. A la diferéncia dels còdis AITA, aqueste còdi OACI es unic. Cada operator aerian se vei parallèlament atribuir un identificant per la comunicacion ràdio.
Codificacion de las aeronaus
L'OACI es tanben responsable de sistèmas de codificacion concernissent las aeronaus
Pressy (Pas de Calais)
Pressy es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Nòtas
]]
Béville-le-Comte
Béville-le-Comte es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Geografia
La municipalitat de Béville-lo-Comte es réputée dempuèi la Mièja Edat per la siá fontaine Sant-Martin, guérissant las malautiás dels uèlhs. Es per aquela rason que lo nom originel de la municipalitat èra Bainville.
La distincion de Bainville, de contunh Béville, i aguèt agut per las Montescot, de contunh las Lattaignant, de contunh aquerida l'an 1783 per Etienne François de Aligre, comte de Marans.
Lo burèu d'ajuda sociala e l'escòla de filhas (escor uèi primària) #èsser creats per Étienne Jean François de Aligre, marques de Aligre, #que réaménagea egalament la fontaine Sant Martin, encara possedida per los sieus descendents lo comte e la comtesse Bertrand de Rougé.
Lo campanal de la glèisa paroissiale de Béville-lo-Comte a a causa de la generositat del Marques e de la Marquise de Pomereu de Aligre.
La commune de Béville-le-Comte est réputée depuis le Moyen Âge pour sa fontaine Saint-Martin, guérissant les maladies des yeux. C'est pour cette raison que le nom originel de la commune était Bainville.
La seigneurie de Bainville, puis Béville, fut tenue par les Montescot, puis les Lattaignant, puis acquise en 1783 par Etienne François d'Aligre, comte de Marans.
Le bureau d'aide sociale et l'école de filles (aujourd'hui école primaire) furent créés par Étienne Jean François d'Aligre, marquis d'Aligre, qui réaménagea également la fontaine Saint Martin, encore possédée par ses descendants le comte et la comtesse Bertrand de Rougé.
Le clocher de l'église paroissiale de Béville-le-Comte est dû à la générosité du Marquis et de la Marquise de Pomereu d'Aligre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat de Béville-lo-Comte es réputée dempuèi la Mièja Edat per la siá fontaine Sant-Martin, guérissant las malautiás dels uèlhs. Es per aquela rason que lo nom originel de la municipalitat èra Bainville.
La distincion de Bainville, de contunh Béville, i aguèt agut per las Montescot, de contunh las Lattaignant, de contunh aquerida l'an 1783 per Etienne François de Aligre, comte de Marans.
Lo burèu d'ajuda sociala e l'escòla de filhas (escor uèi primària) #èsser creats per Étienne Jean François de Aligre, marques de Aligre, #que réaménagea egalament la fontaine Sant Martin, encara possedida per los sieus descendents lo comte e la comtesse Bertrand de Rougé.
Lo campanal de la glèisa paroissiale de Béville-lo-Comte a a causa de la generositat del Marques e de la Marquise de Pomereu de Aligre.
La commune de Béville-le-Comte est réputée depuis le Moyen Âge pour sa fontaine Saint-Martin, guérissant les maladies des yeux. C'est pour cette raison que le nom originel de la commune était Bainville.
La seigneurie de Bainville, puis Béville, fut tenue par les Montescot, puis les Lattaignant, puis acquise en 1783 par Etienne François d'Aligre, comte de Marans.
Le bureau d'aide sociale et l'école de filles (aujourd'hui école primaire) furent créés par Étienne Jean François d'Aligre, marquis d'Aligre, qui réaménagea également la fontaine Saint Martin, encore possédée par ses descendants le comte et la comtesse Bertrand de Rougé.
Le clocher de l'église paroissiale de Béville-le-Comte est dû à la générosité du Marquis et de la Marquise de Pomereu d'Aligre.
Jil Love
Jil Love, escais artistic de Jordina Salabert, tanben coneguda cinematograficament coma Love Jordina (Tarragona, 4 de març de 1980) es una activista a favor de la patz e una realizadora e actritz catalana. Venguèt famosa dins l'estat espanhòl durant las manifestacions del 25S de 2012 a Madrid, coma tanben o venguèt aquel jorn un trabalhador de bar Alberto Casillas que defendèt de manifestaires refugiat dins lo bar, quand se mostrèt nusa sus la Plaza de Neptuno per arrestar las ofensivas policièras. Faguèt la una de la revista Interviú la segonda setmana d'octobre de 2012.
Coma las FEMEN utiliza la nuditat per atraire las gents e veïcular son messatge. Es estada sovent comparada a una "resurreccion dels hippies de las annadas 1960" e parla sistematicament de sa veneracion de la diva Isis. Sas accions coïncidisson sovent a de realizacions de son alterègo Love Jordina coma per exemple la promocion nusa davant la Catedrala de Tarragona lo 3 de decembre de 2013 per son film Saving Isis, conte narrat per la votz en off de l'actritz espanhòla Pilar Bardem presentat al Festival Internacional de Cine de Tarragona REC.
Lo 10 de genièr se liguèt amb un sac de plastic sul cap amb l'eslogan "El meu nom és Catalunya" ligat al còl e un cartèl al costat "Catalunya s'ofega Sr. Alcalde. No ens negui el dret a decidir el nostre futur" que los elegits del Partit Popular vòlon pas donar d'informacions sus la populacion per permetre lo Referendum d'autodeterminacion de Catalonha. Son accion impulsada pels Verds recebèt lo supòrt de l'Assemblada Nacionala Catalana e de la Candidatura d'Unitat Populara. Utiliza coma lògo un còr amb una R majuscula, formas brèvas que representant son eslogan Love Revolution.
Biografia
A 16 ans abandonèt los estudis e anèt viure a Barcelona trabalhar dins lo mitan de la vida nocturna e comencèt a aver de problèma amb la dròga. Quand faguèt 18 ans, Love Jordina se n'anèt trabalhar a la capitala espanhòla ont aprèp una debuta dificila trabalhèt coma cantaira e actritz. Partiguèt puèi qualques ans mai tard, en 2006, a 26 ans, als Estats Units. Viu actualament entre Santa Fe (Estats Units) e Espanha. En 2010 realizèt un cort-metratge en America: Waves: A Tale of Love and Obsession.
Valparaiso
Geografia
La vila se situa sus la còsta de l'Ocean Pacific.
Goma de mastolhar
200px|thumb|Gomes Era goma de mastolhar (var. goma de mastegar), eth mastegon o tot simplament goma ei ua lecaria de sabor doça que se cala ena boca e se mastolha. Da gòi ath dia, tre eth mal gost dera boca, da bon alen e tanben pòt solatjar eth mal de gòrja. Actuaument, era màger part des gomes se fabriquen l'acetat polivinilic e enquia hè relativament pòc temps s'elaboraue damb saba d'un arbe tropicau.
Era goma de mastolhar ven de luenh. Es antics romans acostumauen a mastolhar èrbes entà relaxar-se, passar eth temps o ben dar bon gost ara boca.
En fòrça lengües, ei eth cas der occitan, se l'a nomentada damb eth mot equivalent a goma pera sua consisténcia gomosa. Autes, com eth catalan o eth galèc prenen eth sòn nom deth mot castelhan que proven deth nahuatl chictli, qu'ei un polimèr gomós que s'obten dera saba der arbe Manilkara chicle, dera familha des sapotàcies, d'ont s'extré tradicionaument era goma de mastolhar Peth sòn gost doç e aromatic, es amerindians acostumauen a mastolhar-ne soent, çò que cridèc era atencion des europèus.
Roque González Garza
Roque Victoriano González Garza (n. 23 de mai de 1885 - m. 12 de novembre de 1962) foguèt un militar e òme politic mexican que foguèt president de Mexic jos la Convencion d'Aguascalientes, entre lo 15 de genièr e lo 10 de junh de 1915.
Armentèula
Armentèula (Armenteule en francés) qu'ei ua anciana comuna occitana, en Gasconha e en Comenge, ena Vath de Loron, situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Lo 1èr de gèr de 2016, que fusionè dab Lodenvièla en tot vàder comuna delegada. Era comuna navèra que guardè eth nom de Lodenvièla.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [arménn'tèwlo] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Armeter Bila ath miei deth sègle XIII, Lop d'Armentiervila en 1249, de Armentevilla, en latin, en 1387, Armenteulle en 1767, Armenteoïelle en 1790.
Segon Dauzat, Armentèula que vien deth latin armentum, « gròs bestiar », dab benlhèu eth sufixe -ola. Segon R. Aymard, Armentèula que vien deth nom latin d'òmi Armentus e teuleria, « teulèra ».
Segon Miquèu Grosclaude, eth nom ei pas clar. Era prumèra partida que sembla d'estar eth nom de persona Armentius, pr'amor Armentiu o Armenthiu son atestats [que serén donc fòrmas miei-sabentas]. Era finau teula qu'ei probablament ua deformacion recenta, per un ancian vila. Donc era vila d'Armentius.
Psalme 23 (22)
Lo psalme 23 (o salme, saume, psaume), o psalme 22 dins la Biblia grèca, es un psalme de Biblia ebraïca, es a dire de l'Ancian Testament. Aqueste psalme que descriu lo Sénher coma lo bon pastre, es tradicionalament atribuït al rei David.
Ariel Sharon
250px|thumb|Ariel Sharon en 2004 Ariel Sharon (en ebrèu: אריאל שרון; Kefar Malal, Jaffa, Palestina, 27 de febrièr de 1928 - Tel Aviv, 11 de genièr de 2014) foguèt un militar e politician israelian. Foguèt Primièr Ministre d'Israèl dempuèi març de 2001 fins a abril de 2006. En aquel temps tombèt dins lo coma e remplaçat per Ehud Olmert. Passèt uèch ans en estat vegetatiu e moriguèt finalament l'11 de febrièr de 2014.
Adolfo de la Huerta
Felipe Adolfo de la Huerta Marcor (n. 26 de mai de 1881 - m. 9 de julhet de 1955) comptador comercial e òme politic foguèt lo president de Mexic entre lo 1 de junh e lo 30 de novembre de 1920.
Bauma de Fumane
La Bauma de Fumane es un sèti paleontologic major d'Itàlia situat sus lo territòri de la comuna de Fumane.
Francisco Lagos Cházaro
Francisco Jerónimo de Jesús Lagos Cházaro Morteo (n. 20 de setembre de 1878 - m. 13 de novembre de 1932) foguèt un avocat e òme politic mexican, que devenèt president de Mexic jos la Convencion d'Aguascalientes, entre lo 10 de junh e lo 10 d'octobre de 1915.
Chris Pine
Chris Pine (nascut Christopher Whitelaw Pine en 1980) es un actor american de cinèma.
Berthelange
Berthelange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tesan
Tesan es un toponim occitan e catalan:
Sant Ceri
Sant Ceri (Saint-Cyr-sur-Mer en francés) es un vilatge de Provença administrat per lo departament de Var dins la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Edith Södergran
Edith Södergran (4 d'abriu de 1892, Sant Petersborg – 24 de junh de 1923, Raivola) es una poetessa finlandesa de la premiera partida dau sègle XX. Eissida de la minoritat suedofòna e influenciada per lo simbolisme francés, l'expressionisme alemand e lo futurisme rus, faguèt partida dei premiereis autors modernista de Finlàndia. Es l'autor de cinc recuelhs de poesia que foguèron subretot remarcats après sa mòrt.
Sant Ceri
Toponimia
La comuna deu son nom a Sant Ceri, en latin Sanctus Cyricus, jove martir crestian del sègle IVen, filh de Santa Julieta.
Istòria
La comuna nasquèt en 1825 en se destacant de La Cadiera.
Cultura de la terralha cardiala
La cultura de la terralha cardiala es un periòde dau Neolitic mediterranèu italian, francés e espanhòu. Es caracterizada per la produccion de terralhas marcadas per d'emprentas realizadas sus l'argiela fresca amb un cauquilhatge dich Cardium edulis.
Vandrimare
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gausson
Gauczon en galò; Gwalc'hion en breton ( Gausson en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Treçan
Treçan o mens etimologic Tressan (Tressan en grafia mistralenca ; Tressan en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Lo gentilici es treçanòl -a, mens etimologic tressanòl -a.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Terrenciano en 959, ad Trencianum en 1113, honor de Trenciano, cap a 1140, parochia S. Genesii de Trenssano, au sègle XII, Tressanum en 1202, Cressano [legir : Tressano] en 1323, de Tressano en 1344, 1351, 1361, cossols de Tressa en 1423, Tressan en 1529, 1571, 1622, 1626, 1643, 1770-72 (mapa de Cassini).
Treçan ven del gentilici latin Terentius, amb lo sufixe -anum. Treçan èra una proprietat galloromana.
Cultura locala e patrimòni
Segon Frederic Mistral, existís un provèrbi sus la vila: "A Tressan, lou vènt bat tout l'an" (A Treçan, lo vent bat tot l'an).
Maria Magdalena
thumb|Marià Magdalena al pè de la crortz, plorant la mòrt de Crist. Detalh de la Pietà d'[[Agnolo Bronzino, 1529, Galeriá dels Oficis (Florença).]]
Maria de Magdala o Maria Magdalena o mai simplament Magdalena, es, dins lo Nòu Testament, una discipla de Jèsus que lo seguiguèt fins als jorns darrièrs. Los quatre evangèlis la designan coma la primièra testimònia de la Resurreccion, que foguèt missionada per n'avertir los apòstols.
Una error correnta es de confondre Maria Magdalena amb Maria de Betania, es pas tanpauc la pecairitz qu'onchèt lo Crist de perfum (en Luc 7,36-50 per ex). Aquela confusion es legendària.
Aquela santa catolica se fèsta lo 22 de julhet.
Maria de Magdala dins las Escrituras
thumb|Vilatge de Magdala vèrs 1900
Segon lo Nòu Testament
Originària de la vila de Magdala, sus la riba occidentala del Lac de Tiberiàs , Maria de Magdalena es la femna mai presenta del Nòu Testament. L'evangèli de Luc la presenta coma la femna que Jèsus desliurèt dels sèt demons; venguèt una dels disciples — benlèu la discipla femna mai importanta del Crist aprèp la seuna maire —, e lo seguiguèt fins a la mòrt d'aquel.
Pels quatre evangelistas, foguèt la primièra a testimoniar de la Passion del Crist e de la Resurreccion. La mencionan coma assistent a la mesa en Crotz amb las autras femnas ; dins los tres evangèlis sinoptics assistèt tanben a la mesa al tombèl
Seriá estat la primièra a testimoniar de la Resurreccion de Jèsus (Marc, XVI, 1s ; Matièu, XXVIII, 9), mas o reconeguèt pas sul còp, e ensajèt de lo tocar çò que donèt la frasa Noli me tangere (« Me tòques pas »).
Los escrichs apocrifs
Un tèxte del codèx de Berlin, escrich en còpte a la fin del sègle II. (segon Michel Tardieu), pòrta lo seu nom: l’Evangèli de Maria. Se tracta d'un tèxte gnostic comprenent un dialòg Crist e Maria de Magdala, aquela lo tornant als apòstols, seguit de dialògs entre Maria e eles.
Segon las Questions de Maria, que data de la fin del sègle III, Maria Magdalena es la partenària sexuala de Jèsus. Aquel tèxte foguèt conservat per Epifana de Salamina, dins lo ''Panarion. Contra las eretgias'', XXVI, 8. Dins la Pistis Sophia, tèxte gnostic en còpte datant de gaireben 350, Jèsus dialòga amb Maria Magdalena e mai disciples.
La Letra dels apòstols, l'Evangèli de Pèire, l'Evangèli de Tomas e l’Evangèli de Filip evòcan tanben Maria Magdalena.
La confusion amb la pecairitz
thumb|right|280px|Fresca representant diferentas scenas de la vida de Maria Magdalena, dins la [[glèisa de Magdalena (Lo Mont)|glèisa de Magdalena del Mont.]]
Gregòri lo Grand (Homiliae in Evangelium 25) la confond amb la pecairitz citada dins l’Evangèli de Luc (VII, 36-50) e l'identifiça tanben a Maria de Betania, sòrre de Lazar e de Marta.
Gregòri de Tors, situa en 590 lo tombèl de Maria Magdalena a Efès, en Asia Menora : (In Gloria Martyrium, ch. 29, P.L., t. 71, c. 731). Los rèstes de Maria Magdalena repausarián benlèu dins l'atri en davant d'un sanctuari, tradicion tipicament efesiana. Pasmens, la tradicion es falsa pels exegètas que pensan que Maria Magdalena jamai sortiguèt pas de Palestina.
En 1969, lo Papa Pau VI decretèt que seriá pas mai festejada coma « penitenta », mas coma « discipla », la Glèisa catolica considerant pas pus Maria Magdalena coma una prostituïda repentida. Pasmens demòra lo punt de vista dominant de fòrça catolics. Mas las recercas actualas presisan e confirman l'interpretacion del concili Vatican II.
Las Santas Marias de la mar
La tradicion provençala, que torna cap a aquela identificacion, conta qu'aprèp qu'auriá acostat a las Santas Marias de la mar e qu'auriá evangelizat la region, Maria de Magdala auriá viscut tota la fin de la seuna vida en preguièra dins una balma ara lo sanctuari de la Santa Balma. Lo tombèl es a Sant Maissemin de la Santa Bauma, gardat pels Dominicans, es considerat coma lo 3 tombèl de la crestiantat.
A l'ora d'ara, lo fach que Maria de Magdala se siá desplaçada fins en Provença es discutit. Las tradicions que mencionan lo viatge datan sonque del sègle X ApC e identifican per error Maria de Magdala amb la pecairitz de Luc 7, 36-50 a Maria de Betania. Uns exegètas ne concluson qu`aquela legenda es falsa e que Maria de Magdala jamai sortiguèt de Palestina.
Representacions plasticas
thumb|Maria Magdalena, [[Tiziano Vecellio:]]
thumb|[[Tintoretto]] Dins l'art sacrat, Maria Magdalena es sovent representada desnuda, amb de cabels longs e desligat, per significar la repentida e la peniténcia, coma las prostituidas de Palestina (Donatello). Aquela representacion permet un resson a Maria l'Egipsiana amb que es ligada a partir de l'Epòca modèrna.
S'es representada abats la repentida, es mostrada de cortesana ornada e fardada (l'imatge pareis a aquela de Vènus de la Renaissença). L'atribut mai frequent e mai ancian, que permet d'identificar lo personatge dins una òbra, es lo vas de nard qu'oncha los pès de Jèsus a çò de Simon (e qu'aviá portat amb ela al Sepulcre). Mai tardièrament, s'apondèron lo miralh de la cortesana, lo crani (davant que medita quand se retirèt dins la Santa Balma) e la corona d'espina. Levat d'excepcions raras, los cabels son mai sovent longs e desligats.
L'esposa del Crist
thumb|[[Georges de La Tour]] La figura de Maria de Magdala ten una plaça centrala dins las òbras feministas neognosticas. Los autors tentan de tornar escriure l’istòria dels començaments de la glèisa se basant sus d'escrichs gnostics que datant, al pus lèu, del sègle III ApC. De tèxtes apocrif, coma l’Evangèli de Maria, l’Evangèli de Tomas e l’Evangèli de Felip, son utilizat per piejar la tèsi del maridatge de Maria Magdalena e de Jèsus de Nazarèt, e tanben l’importança que se deu acordar a la femnas. D'interpretas contemporanèus parlan de « maridatge esperital » : sostenent, dins Dieu homme et femme, que Maria de Magdala e Jèsus èran esposes « en esperit », los teologians Jürgen Moltmann e Elisabeth Moltmann pausan la question d'una egalitat fondamentala entre l'òme e la femna. Cal remarcar que las recercas exegiticas sul local entre Maria de Magdala e Jèsus van cap a aquela interpretacionv, coma lo mòstra l'exegeta Xavier Léon-Dufour : en Joan 20, 16, Maria dich a Jèsus « Rabboni ». Aquela pòt se traduch per « mèstre » dins l'evangèli, mas « Rabboni » es en realitat un diminutiu de "Rabbi" e poiriá donar un matís d'afeccion o de familharitat. La quèsta amanta de Jèsus per Maria de Magdala en Jean 20, 11-16 renvei al Cantic dels cantics 3,1-4. thumb|left|[[Georges de La Tour]] Aquel tèma trobèt vam dins lo conspirationisme contemporanèu. Maria Magdalena auriá agut d'enfants amb Jèsus, mas la Glèisa catolica auriá amagat los fachs amb fòrça e terror, e fach de Maria Magdalena una prostituida per condamnar lo desir carnal.
Tota aquela dimension inspirèt lo romancièr Dan Brown pel seu Da Vinci Code. Fa de Maria Magdalena lo simbòl de la feminitat sacrada, pretendent que la quita dòna seriá lo Sant Graal :
En mai de la perspectiva mistica femista evocada en dessús, l'idèa de descriure Maria de Magdala coma esposa foguèt utilizada dins la literature de la mitat del sègle XX. Dins lo seu roman de 1951, la Darrièra Tentacion del Crist'', que mòstra un Jèsus sucombant a la tentacion d'una vida simpla, l'escrivan grèc Níkos Kazantzákis tracta del tèma de l'union amourosa entr'ambedos.
thumb|200px|right|[[Magdalena repententa (Caravagio)|Madeleine repentante pel Caravagio.]]
Los sèt « esperits marrits »
L'assimilacion de Maria de Magdala amb una pescairitz ven segon el d'una error d'interpretacion del passatge de Luc 8:2, que presisa que Maria èra possedida pels sèt demons. Explica que la « possession » èra pas ligada à l'idèa del pecat mas puslèu a una nevròsi, e considèra d'un biais general que, al contrari de la quita interpretacion de la tradicion catolica, las escasenças de possession pels « esprits marrits » dins los Evangèlis son de metafòras per designar la malautiá (fisica o nerviosa) puslèu que lo pecat.
Sus la virginitat de Maria de Magdala
Sant Ambròsi de Milan (De virginitate, 3,14; 4,15) e sant Jean Crisostòm (Matèu, Presec 88) afirmèron que Maria de Magdala èra verge a la Resurreccion de Jèsus.
Bibliografia
200px|thumb|[[Maria Magdalena (Piero della Francesca)|Maria Magdalena, fresca de Piero della Francesca a Arezzo]]
Katy Perry
vinheta|Katy Perry Katheryn Elizabeth Hudson, mai coneguda coma Katy Perry (Santa Barbara, Califòrnia, 25 d'octobre de 1984) es una cantaira de pop americana. Comencèt a cantar jol nom de Katy Hudson e sortiguèt un primièr disc en 2001 que coneguèt pas gaire de succès comercial. Foguèt en 2008 gràcias a la cançon I kissed a girl que se faguèt apreciar mondialament.
Biografia
Katheryn Elizabeth Hudson nasquèt a Santa Barbara dins una familha plan religiosa. Es la segonda enfant de tres qu'aguèron los pastors pendacostistas Keith Hudson e Mary Perry. Practica la guitarra e lo piano despuei 2001.
Sa plus granda capitada es l'album Teenage Dream.
A començat la cançon en imitant sa sòrre, cantèt quauquei titres a seis parents, e an dicidit de prendre un coach vocau.
Cultura de Villanova
La cultura de Villanova es un tèrme utilizat per designar una cultura antica, situada dins la peninsula italiana, apareguda au començament dau milennari I avC e a l'origina de la civilizacion etrusca.
Wilhelm Cuno
Wilhelm Cuno (n. 2 de julhet de 1876 - m. 3 de genièr de 1933) avocat, entrepreneire e òme politic, foguèt cancelièr d'Alemanha entre 1922 e 1923.
Sant Julian lo Montanhier
Sant Julian lo Montanhier (Saint-Julien e oficiosament Saint-Julien-le-Montagnier en francés) es un vilatge de Provença administrat per lo departament de Var dins la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Gustav Stresemann
Gustav Stresemann (n. 10 de mai de 1878 - m. 3 d'octobre de 1929) òme politic, foguèt cancelièr d'Alemanha entre lo 14 d'agost e lo 23 de novembre de 1923 e tanben Ministre d'Afars Extèrns del país. En l'an 1926 ganhèt lo Prèmi Nobel de la Patz.
Cilentan
Lo cilentan (localament celendano o cilindanu e en italian: cilentano) es una varietat parlada dins l'airal de Cilento, dins la província de Salèrn en Campània e tanben dins la Val de Diano que n'es vesina.