cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
A clockwork orange
Sinòpsi
Aprèp doas setmanas de la tecnica Ludovico, lo ministre de l'Interior organiza una demonstracion per probar qu'Alex es "garit". Es mostrat incapable de ripostar a l'ataca d'un actor (John Clive) qu'en mai l'insulta. Puèi ven malaut a la vista d'una femna sens nuds (Virginia Wetherell). alara que l'almoinièr de la prison (Godfrey Quigley) protèsta e dich « que ia a pas de moralitat sens causida », lo director de la prison li explica que son pas interessats per las questions d'etica o filosoficas mas sonque per « la preocupacion d'enraiar los crimes ».
Aprèp sa mesa en libertat, aparéis totalament inadaptat e sens defensa al repècte de la societat. Totas sas possessions avián estat saisidas per la polícia per pagar los domatges e intreses de las victimas e sa cambra es arendada a un estrangièr (Joe/Clive Francis). Vengut sens lòtjament e amb escasença, encontra successivament lo vagabond qu'aviá tabasat e se fa corrigir per el e los autres sens abrics, puèi dos de sos ancians droogies, Dim e Georgie, venguts policièrs dempuèi son arrestacion, que van profeitar de son impoténcia per lo violentar. Anequelit, se refugia a çò d'un òme, que fin finala es encara una de las seunas victimas, l'escrivan F. Alexander. Son servicial, Julian (David Prowse) lo recupèra esvanit a la pòrta d'intrada. Mr Alexander reconeis pas Alex coma son agressor car aquel èra masquetat pendent l'ataca mas aviá legit son istòria dins los jornals. Vòl se ne servir coma d'una arma mediatica contra lo govèrn en plaça denonçant sos proceses totalitaris. En efècte, Mr Alexander pensa que la tecnica Ludovico es un pas cap avans lo totalitarisme pel contraròtle de las consciénsas. Alara que Mr Alexander telefona als seus amics conspirators (John Savident e Margaret Tyzack), entend Alex cantar Singin' in the Rain dins son banh e lo traumatisme de l'agression li torna en memòria.
Amb l'ajuda dels seus amics, Mr Alexander decida d'aténher un doble objectiu utilisant la sensibilitat d'Alex al respècte de la Novena Sinfonia per que se sucida: d'aquel biais, compta se venjar de son agression tot en fasent enseguida atribuir aquel acte a la cura criticdada. Mr Alexander dròga Alex e l'embarra dins una cambra a l'estatge e fa jogar la Novena Sinfonia mejans lo ponde. Alex acaba per se jetar per la fenèstra, mas la tentativa de suicida aboca e es fin finala salvat e pres en carga pel ministre de l'Interior.
Alex se desrevelha a l'espital. Los mètges li fan de tèsts psicologics, e amb lo traumatisme tota aversion per la violéncia. Lo ministre de l'Interior arriba dins la cambra, s'excusa e li apren que Mr Alexander foguèt « alunhat ». Li ofrís de prendre suènh d'el e un trabalh plan pagat en contrapartida de que deu venir l'encargat de las relacions publicas del partit conservator per contrar l'imatge deplorable que donèt lo govèrn als electors al respècte d'aquel afar. Coma signe de bona volontat, lo ministre fa installar una estereo darrièr modèl jogant la Novena Sinfonia. Constata qu'a pas mai d'aversion per la musica: a la plaça, vei un fantasma del meteis copular amb una femna (Katya Wyeth) dins la nau, enrodat d'una fola vestida dins un estil de l'epcòca de Beethoven.
Malgrat l’obscenitat de sa pensada, i a pas mai de dolor fisica. Los seus uèlhs se tresviran e tomba dins l'apatia, resultat combinat de la tecnica Ludovico e del comá seguent sa tentativa de suicidi. La darriéra frasa prononciada per Alex al darrièr moment del filme es: « Ò segur, èra garit per sempre. »
Títol
Segon lo quite Anthony Burgess, lo títol ven d'una vièlha expression cockney  ("Es esquèr coma una irange mecanica"), es a dire fòrça extranh o inabitual. En Malàisia, ont Burgess trabalhèt, « orang » significa tanben un « èsser uman » e aquel sens existís dins l'anagrama « organ ». Lo tèrme « orange » es utilizat dins lo vocabulari Nadsat, dins lo sens « Òme ». Lo títol poiriá tanben significar « L'Òme Mecanic », atal que sortís Alex de sa terapia.
Jòcs Paralimpics
Los Jòcs Paralimpics acampan d'atlètas andicapats de totes païses per de competicions d'espòrt per andicapats. I participan d'atlètas andicapats fisics o visuals (amputats, cècs, infirmes motors, cerebrals o en cadièra de ròdas, o d'autre andicap fisic) coma d'atlètas andicapats mentals. Son organizats per lo Comitat internacional paralimpic (e non pas pel Comitat internacional olimpic) e se debanan cada 4 ans en seguidas dels Jòcs Olimpics.
A clockwork orange
Desvolopament del projècte
L'adaptacion cinematografica del roman A Clockwork Orange paregut en 1962 es accidentala. Lo scenarista, Terry Southern dona a Kubrick un exemplar del roman, alara qu'èra en desvolopament d'un projècte sus Napoleon Bonaparte, mas Kubrick n'i pòrta gaire interés. Lo filme Napoleon es abandonat. Kubrick legís lo roman e l'impacte es imediat. Explicant estrambòrd pel roman, Kubrick dich . Kubrick escrich un scenari del mai fidèl al roman, disent que ''.
Jòcs Paralimpics
Los sords e malentendents pòdon participar als Deaflympics (Jòcs olimpics dels sords). Las personas atencha d'un andicap mental podián tanben participar als Jòcs olimpics especials fins a lor integration en 2012 als Jòcs paralimpics d'estiu de 2012 (aprèp que ne foguèsson exclusas en 2000).
A clockwork orange
Realizacion
Kubrick es perfectionista, efectuèt des recercas meticulosas amb de milièrs de fotografias suls possibles luòc de filmatge, e relizava mai d'un còp las presas. Pasmens, per Malcom McDowell, Kubrick capitava sovent a aver lo plan aviadament, çò que limitava lo nombre de prisas. Lo filmatge se debanèt entre septembre de 1970 e abril de 1971, fasent d'aquel filme lo mai aviadament realizat per kubrik. Tecnicament, per crear los efèctes fantastics e lo costat oniric de l'istòria, filma amb d'opticas de fòrça grand angle coma la Kinoptik Tegea per de camèras Arriflex de  e utiliza d'efèctes de ralentit o d'accelerat per mostrar la natura mecanica de la scèna de sèxe dins la cambra o per estilizar la violéncia al biais del filme de Toshio Matsumoto Funeral Parade of Roses (1969).
Jòcs Paralimpics
Istòria
Sir Ludwig Guttmann, mètge neurològs de l'espital de Stoke Mandeville dins lo comtat de Buckinghamshire près de Londres, aguèt l'idèa d'organizar dempuèi 1948 sul terren de l’espital, los primièrs « Jòcs mondials de cadèiras de ròdas e d'amputats » ("World Wheelchair and Amputee Games"). Coneguts mai tard jol nom de « Jòcs de Stoke Mandeville » èran destinats a reabilitar per la practica fisica dels veterans e victimas de la Segonda Guèrra Mondiala veguts paraplegics. Doas equipas d’ancians combatents participèron alara a una unica competicion, lo tir amb arc.
A clockwork orange
Filmatge
thumb|upright|Lo costume d'Alex McDowell causiguèt pel ròtle d'Alex aprèp que Kubrick l'aviá vist dins If..... Alara que tabalhava suls costumes, McDowell diguèt a Kubrick qu'aviá son costume blanc de jogaire de criquèt dins sa veitura. Kubrick li demanda de li mostrar e alara que McDowell se vestís e que vei lo suspensòri (coquilha), Kubrick li dicho d'o metre per dessús las bragas, foguèt l'origina del costume dels droogs.
Jòcs Paralimpics
Istòria
Los 9 jòcs de Stoke-Mandeville se debanèron a Roma en 1960 una setmana après los Jòcs olimpics d'estiu de 1960, e se considèra que s'agís dels primièrs jòcs paralimpics. La primièra edicion dels Jòcs paralimpics d'ivèrn se debanèron a Örnsköldsvik en Suècia en 1976.
A clockwork orange
Filmatge
Pendent lo filmatge de la scèna de la tecnica Ludovico, McDowell pòrta una cornèa e es temporáriament cèc. Lo doctor que se trapa als costats pendent la scèna, li versant una solucion salina dins los uèlh obèrts de fòrça, es un mètge vertadièr, lo Dr Gaundry. McDowell se rompèt de còstas pendent la scèna d'umiliacion dins lo teatre. Un efècte especial unic foguèt utilizat quand Alex sauta mejans la fenèstra dins la tentativa de suicidi e fa créire a l'espectador que s'espotís sul sòl s'aprochant de la camèra fins a la collision finala. L'efècte es obtengut fasent caire una camèra Newman Sinclair dins una caissa, amb una lentilha Kinoptic 9.8 grossissenta, de l'estatge de l'. À la surprise de Kubrick la caméra résiste à six prises.
Jòcs Paralimpics
Istòria
Parallèlament, se debanèron a Sant Estève, a l'initiativa d'Yves Nayme, mai d'una editions de jòcs internacionals per las personas andicapadas fisicas (jòcs europèus de 1966, jòcs mondials de 1970 e 1975 e campionats del mond de 1990),.
A clockwork orange
Filmatge
Las figuras femeninas dins lo Korova Milkbar son basadas sus l'òbra de l'escultor Allen Jones.
Jòcs Paralimpics
Istòria
Las personas patissent de paralisia cerebrala participan als Jòcs paralimpics dempuèi los Jòcs d'Arnhem, en 1980.
A clockwork orange
Filmatge
Las pinturas eroticas que se beson dins l'ostal de la « femnas dels cats » son de la femna de Stanley Kubrick, Christiane Kubrick.
Jòcs Paralimpics
Istòria
Dempuèi los Jòcs paralimpics d’estiu de Seol en 1988, los Jòcs olimpics e los Jòcs paralimpics son organizats dins la meteissa vila.
A clockwork orange
Filmatge
A l'espital, dins los articles de jornals tractants de la tentativa de suicidi d'Alex, se vei lo nom de familha « Burgess », coma l'autor du libre, Anthony Burgess.
Jòcs Paralimpics
Objectifu
L'objectiu del Movement paralimpic es de donar l’escasença als atlètas avent un andicap fisic de se despassar e de realizar de performanças esportivas comparablas a aquelas dels atlètas olimpics.
A clockwork orange
Filmatge
Dins la scèna du viòl, Malcolm McDowell (Alex DeLarge) causís de cantar Singin' In the Rain perque èra l'unica cançon que coneissiá per còr.
Jòcs Paralimpics
Règlas
Los Jòcs paralimpics acampan d'atlètas andicapats fisics o visuals apartenent a las categorias seguentas: tetraplegics e paraplegics, sequèles neurologicas assimilablas, amputats e assimilats, infirmes motors cerebrals, grands andicapats, cècs e malvesents.
A clockwork orange
Filmatge
Quand Alex es a la botica de discs, se vei plan la pochèta de la version longa de la benda originala de 2001, una odissèa de l'espaci, lo filme precedent de Stanley Kubrick.
Jòcs Paralimpics
Règlas
Per que la competicion siá equitabla, los atlètas son regropats per categorias segon lor andicap. L'objectiu es que concorra ensems d'atlètas avent d'aptituds foncionalas comparablas. Dins cada espòrt se definisson de categorias. Per exemple en Atletisme, i a competicions pels cècs, pels malvesents, pels amputats qui corrisson amb una protèsi e de corsas en fautuèlh rolant.
A clockwork orange
Filmatge
Quand Alex es tabasat pels mandicaires e vei sos ancians amics, Georgie e Dim que son ara policièrs, Dim, a l'esquèrra, a la matricula 665, e Georgie a drecha, a la 667. A Alex, al centre, correspond doncas la 666, lo nombre de la Bèsta.
Vocala dobèrta anteriora non arredondida
En Occitan
En occitan existís dins totes los dialèctes. Es representada per una "a". Pasmens, la a finala atòna se pronóncia [ɔ] (mas tanplan [ə], [a], [u], o se pronóncia pas). En auvernhat e lemosin la a atòna non finala se pronóncia [ɒ] (levat "as" finala o avant una vocala). Dins mantuns dialèctes "au" atòna fa [ɔw]. La [a] se pòt escriure d'autres biais dins cèrts dialèctes dins un drigrama.
A clockwork orange
Filmatge
David Prowse, que joga lo ròtle dels servicial de l'escrivan, interpreterá mai tard Darth Vador dins Star Wars mercé a sa talha impausanta.
Jòcs Paralimpics
Lo problèma de la sorditat als Jòcs olimpics
Los sords e malentendents an encara pas lo drech de participar als paralimpics. Pòt pareisser logic, dins la mesura que las personas pauc sordas an de capacitats fisicas pauc tocadas mas es pas lo meteis cas pels sords prigonds que pòdon aver una alteracion de l'equilibri e podent pas participar amb los autres andicapats. En realitat, la nonintegracion dels sords e malentendents sembla venir del fach qu'an lo lor concors, los Deaflympics, que son istoricament la competicion internacionala mai anciena d'espòrt pels andicapats. Tanben pòt existir de cases de tricheriá coma foguèt lo cas amb los andicapats mentals.
Vocala dobèrta anteriora non arredondida
En Occitan
Segon los dialèctes, se fa siá [a] (anteriora) siá [ä] (centrala).
Jòcs Paralimpics
Andicapats mentals
Entre 2004 t 2012, los Andicapats mentals foguèron exclusits dels Jòcs paralimpics que participavan dempuèi 1996, per de problèmas de classificacion d'andicap e de falsa deficiéncia intellectuala. Los andicapats mentals podavan pasmens participar als Jòcs olimpics especials que se debanavan pas lo meteis an que los olimpics e paralimpics.
Mas, dempuèi 2012, los andicapats mentals son tornats dins las competicions oficialas e participèron als Paralimpics de Londres en atleisme, natacion, e tenis de taula.
A clockwork orange
Luòcs de filmatge
thumb|Lo passatge sosterren a Wandsworth, Londres, ont Alex e los droggies tabasan lo vagabond. Fòrça luòcs del fimatge se sitan dins Londres e a l'entorn, de biais que Kubrick pòsca i anar lèu, son ostal essent situada a Barnett Lane a Elstree. Los qualques scènas que se filmèron dins de luòcs non ja exitissent son aqueles del Korova Milkbar, la partida interiora de la prison, Alex dins un banh de l'ostal Alexander e las doas scènas dins lo corredor. Aqueles postams de filmatge foguèron bastits dins una vièlha usina sus Bullhead Road a Borehamwood. Èra tanben lo site de la produccion.
Jòcs Paralimpics
Simbòls
Los Jòcs paralimpics utilisan gaireben los simbòls olimpics: las ceremonias d'obertura e de fin la flama olimpica, las mascòtas...
A clockwork orange
La musica dins lo filme
La benda origina del filme es plan particulara, veire « experimentala » per l'epòca.
Jòcs Paralimpics
Simbòls
Lo logó es compausat de tres motius d'origina coreana, de « Tae-Geuks », semblant a de virgulas clinadas sus un fons blanc. Un dels simbòls es verd, lo segond es roge e lo darrièr blau, colors mai frequentas sus las bandièras. Representant l'esperit, lo còs e l'amna. La devisa paralimpica es «L'esperit, lo còs, l'amna».
A clockwork orange
La musica dins lo filme
Kubrick mai sovent preferava utilizar de musica classica ja existantentat pluslèu qu'emplegar de compositors hollywoodians, incapables segon el de rivalizar amb los grands classics (per exemple, la particion prevista per 2001, una odissèa de l'espaci, acabada, la refusèt e remplacèt per Richard Strauss, Johann Strauss, Ligeti e Khatchaturian).
A la fin dels ans 1960, los sintetizors èran d'instruments d'avantgarda, delssons inedits, nòus, que creavan a atmosfèra estranha. Wendy Carlos adaptèt la sinfonia nº 9 de Beethoven utilisant los primièrs vocoders, l'obertura de Guillaume Tell de Rossini, lo filme començant amb una pèça fòrça sinistra, plaçan subte l'espectator dins l'ambiant d'un mond futur inquietant: Musica per las Funeralhas de la Reina Maria (Music for the Funeral of Queen Mary) d'Henry Purcell, transformada mejans de flangers e mai efèctes modèrnes.
Benda originala del filme
En mai, Carlos fa intervenir dos còps lo començament del Dies irae liturgic jogat al sintetisor (dins lo generic e dins Country lane).
Controvèrsia e reconeissença
Amb qualques filmes de l'epòca A Clockwork Orange fa partit d'aqueles que liberèt l'expression de la violéncia al cinèma e que la censura, maimai sovent, limitèt son accion. Al Reialme Unit, A Clockwork Orange foguèt un grand subjècte de controvèrsia e lo quite Kubrick faguèt de resèrvas sus las reaccions del public.
Morala
La question de la morala es un tèma central del filme (coma dins fòrça libres de Burgess), sustot la definicion del « ben » e del « juste » e quines metòdes utilizats per arrestar los comportaments imoral.
En 1971, pendent una entrevista per l'ebdomadari american Saturday Review, Stanley Kubrick descrich lo filme coma: ' De mèsma mena, sus una ficha de l'script del filme, Kubrick escrich: '
Après aver subit la terapia de l'aversion, Alex se compòrta tal un òme onèste dins la societat. Sa bona volontat e onestat son involontaires, fonciona tal una irange mecanica, organic a l'exterior e mecanic a l'interior. En prison, aprèp aver assistit a la tecnica Ludovico sus Alex, l’almoinièr la critca, consideran qu'es artificiala e falsa afirmissent que la vertadièra bontat e onestat deu venir de la seuna volontat. Aquela reflexion mèna a se questionar sus la restriccion de las libertats fondamentalas, que sián personalas, governamentalas o civilas mejans Alex, que ven lo subjècte de l'experiencia Ludivico. Mejans aquel experiéncia, s'afrontan doas fòrças politicas, aquela del Govèrn (conservator) e aquela (liberala) dels Dissidents, ambedoas manipulant Alex per de fins pas que politicas. L'escrivan Frank Alexander, victima d'Alex et de sa banda, vòl a l'encòp se venjar d'el, mas tanben utiliza son suicidi per levar la populacion contra lo govèrn. De l'autre costat, lo ministre de l'Interior (lo Govèrn) emprisona M. Alexander (l'intellectual dissident) jos pretèxte que metèt en dangièr Alex (simbolisant lo pòple), pasmens sens tornar sus las responsabilitats del regime totalitari del govèrn (descrich per M. Alexander). Kubrick voluèt soslinhar que l'imoralitat d'Alex se rebat dins la societat ont viu. L'amor de la « dama dels cats » per l'art pornografic es comparablels gosts d'Alex pel sèxe e la violéncia. D'objèctes o elements avent per inspiracion una porpornofia son presents dins l'ostal dels parents d'Alex. Dins una de las darrièras scènas, quand Alex se desrevelha de son coma a l'espital, una infirmièra e un doctor son en plen acte sexual.
Psicologia
Una autra cibla del filme es lo behaviourisme (psicologie behaviourista) difisat pels psicològs John B. Watson e B. F. Skinner. Burgess desaprovèt lo behaviourisme, qualificant un dels libres mai celèbres sul subjècte escrich per un dels behaviouristes mai conegut B. F. Skinner, Beyond Freedom and Dignity, sortit en 1971, « un dels libres mai dangeirós escrich ». Alara que las limitas del behaviourisme avián estat enonciats per son principal fondator J. B. Watson, Skinner afirmava que la modificacion comportementala, subretot lo condicionament operant (condicionament que s'efectua mejans de tecnicas alternant recompenças/punicions), mai que lo condicionament Watsonian « classic », es la clau d'una societat ideala. La tecnica Ludovico del filme es percebuda coma una parodia coma cal de la terapia per aversion mai qu'un condicionament classic e normal.
La tecnica Ludovico que tend a condicionar Alex a aver de reaccions de sofrénças fisicas fácia a la violéncia paréis al projècte MKULTRA desvolopat per la CIA dins los ans 1950.
Tipe de societat
La societat descricha dins lo filme es a vegada percebuda coma essent comunista (cossí o remarca Michel Ciment dins una entrevista amb Kubrick ) a causa de l'evocacion de contunh de cultura russa. L'argòt dels adolescents s'inspira fòrça del vocabulari rus, qu'es atribuit a Burgess. De pròvas suggerisson que la societat es de tendéncas socialista, o mai segurament una societat d'esquèrra en descasença anant cap a una societat drechenca, de tendéncia faissista. Dins lo roman, las carrièras son pintas de trabalhadors dins l'estil neoclassic bolchevic e dins lo filme, d'òbras d'art d'estil socialista son representadas amb d'obscenitats pintas per dessús coma per afirmar la deliquescéncia de la societa. Coma Malcom McDowell l'explica dins los comentaris del DVD, lo luòc de residéncia d'Alex, que tanben lo nom « Lo blòt municipal 18A granda cencha nòrd », s'inspira d'un abitat social de paure qualitat inspirat pels arquitèctas del partit trabalhista anglés.
Mai tard, dins lo filme, quand lo nòu govèrn de drecha prend lo poder, l'atmosfèra es mai autoritari que l'atmosfèra d'anarquia del començament. La responsa de Kubrick a la question de Ciment sus la natura exacta de la societat descricha demòra ambigüa. Pr'amor, Kubrick, reconéis que faguèt de comparasons dins lo filme entre la drecha e l'esquèrra e estima qu'i a pauc de diferéncias entre ambedoas. Kubrick explica: ''
Diferéncias entre lo filme e lo libre
A Clockwork Orange foguèt escrich per Anthony Burgess en 1962 e adaptat al cinèma per Stanley Kubrick nòus ans mai tard, en 1971. Kubrick utilizèt la version americana del libre, censurada dins lo darrièr capítol. Informat par l'autor pendent filmatge, Kubrick volguèt pas prendre aquó en compte, o jutjant tròp diferent de çò que volgava mostrar dins lo filme. Dins aquel darrièr capítol, Alex torna formar una banda amb tres droogs, puèis torna veire Pete un ser. Aquel, vièlh de vint ans, es ara maridat, çò qu'estabosís Alex. I soscant, decidís de venir seriós, sermona los seus droogs sur lors accions e fin finaa pensa a fondar una familha.
Levat aquela diferéncia importanta mas plan localizada, lo filme es fòrça pròche del libre. De replicas son dirèctament inspiradas dels dialògs del libre; las diferéncias que demòran son subretot: l'edat d'Alex, lo nom dels seus droogs, l'edat de las doas filhas al discaire, lo luòc de l'agression de la devotchka. De detalhs son aportats per Kubrick: la preséncia de la sèrp domestica d'Alex, l'escultura en forma de fallus, de l'escultor Herman Makkink, qu'utiliza Alex per tuar la femnna dels cats, la scèna ont Alex arriba en prison, los rapòrts sexuals entre lo doctor e l'infirmièra al desrevelh d'Alex a l'espital. La cançonon Singin' in the Rain es una improvisatcion de l'actor Malcolm MacDowell. D'elements del libre foguèron suprimits per l'adaptacion en filme, tals l'assassinat comés per Alex en prison o l'agression del vièlh a la bibliotèca.
I una diferéncia sus la quantitat del girgon utilizat dins lo filme, qu'es mendre que dins lo libre e amb modificacions. Aqueles cambiaments s'explican per la necessitat per un espectator n'avent pas legit lo libre de s'adaptar sul còp a l'univèrs particular de Burgess.
Los costumes dels droogs del filme son totalament diferents d'aqueles del libre.
Pomeiròus
Pomeiròus (Pomérols en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : ecclesiam S. Quirici en 824 (l'identificacion es pas completament segura), villa Pomarioloen 954-982, in Pomarol en 990, villa Pomairols, 990, ecclesiae S. Cirici de Pomairol, capellani de Pomairol en 1116, de Pomariolis en 1138, terminio [de] Pomeriolis en 1140, ecclesie SS. Michaelis et Cirici de Pomeriolis en 1147, de Pomariolis en 1151, ad Pomeriolis en 1156, ecclesia S. Cirici et S. Michaelis de Pomariolis en 1160, ecclesia S. Cirici et S. Michaelis de Pomariolis en 1160, terminio de Pomairolis, Raimundus de Pomairiolis en 1163, territorio S. Quirici de Pomeriolis en 1173, castro de Pomariolis en 1177, de Pomairiolis, circa 1180-1200 de Pomairiolo en 1183, honor de Pomairiolis en 1195, castrum de Pomairiolis en 1205, apud Pomariolos en 1207, de Pomairols en 1211, castro de Pomairolis en 1219, de Pomeiroliis en 1219, versus Pomeriolas en 1228, domicelli de Pomayrolis en 1267, de Pomeroliis en 1229, prior de Pomayrolis, a la fin del sègle XIV, Pomerolz en 1418, Pommeirols, Pomerols en 1518, Pomerols en 1643, Pomeirols en 1708, Pommerols en 1740-1762, Pomerols en 1740-1760 e en 1770-71 (mapa de Cassini).
Charnac
Charnac (Charnat en francés) es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Toponimia
Lo nom ven dau nom de persona roman Carenus amb lo sufixe -acum.
Nòtas
<references group="N"/>
Evea
L’arbre de cauchó, l’evea o l’evea del Brasil (Hevea brasiliensis) es una espècia d’arbres, du genre Hevea de la familha de las Euphorbiaceae. Se'n tira un latèx qu'es utilizat per èsser transformat en cauchó.
Descripcion
esquèrra|vinheta|200x200px|Fruchs de l’evea. esquèrra|vinheta|267x267px|Lo latèx se pren en fasent una una sagnada : la pratica d'un talh de la rusca del tronc per copar des vaissèls laticifèrs. esquèrra|vinheta|320x320px|Culhida del latex a [[Sri Lanka|Ceilan (1920).]] Dins son mitan natural en Amazonas, l’Hevea brasiliensis es un arbre podent aténher mai de 30 m de naut per una circonferéncia de 1 m. L’evea a una rsuca verd grisenca. Las fuèlhas son compausadas de tres foliòlas dispausadas al tèrme d’un petiòl. L’evea perd sas fuèlhas e tornan cada an. Se forman periodicament, per estatge al tèrme de las unitats de creissença. Las flors son pichonas, jauna clar e acampadas en grapas. Los fruchs son compausats d’una capsula de tres lòtjas contenent caduna una grana d'unes 2 cm, ovala, de color bruna decorada de tacas blanquinosas, aqueste fuch es dehiscent.
Lo teissit laticifèr
Lo teissit laticifèr se trapa dins totas las partidas de l’arbre, de las raïces a las fuèlhas, passant per la rusca del tronc, sèti de l’expleitacion de latèx per l’evea. o vaissèls laticifèrs se desvelopan en forrèls concentrics dins lo libèr (rusca tendra) que conten tanben los vaissèls conductors de la saba compausada, lo floèm. Los vaissèls laticifèrs s’anastomosan de biais a formar un malhum continú a l’interior de cada forrèl. Las cellulas que compausan los vaissèls laticifèrs sont vivantas e possedissons totes los organits (nuclèu, mitocondrias, plastas, etc) necessaris a lor foncionament.
Lo latèx
Lo latèx es diferent de la saba. Aquesta assegura la distribucion de l’aiga, de las sals mineralas o dels sucres alara que lo latèx es puslèu implicat dins los mecanismes naturals de defensa de l’arbre. Circula dins un malhum diferent de vaissèls : los canals laticifèrs. Coma la resina, goteja alara d'una ferrida de la planta e forma en secant una barrièra protectritz. Lo latèx pres per sagnada es lo citoplasme, es a dire lo contengut liquid, de las cellulas laticifèras.Es compausat d’une suspension de particulas de cauchó, mas tanben d’organits com los lutoïds. Mas, los nuclèus e s mitochondrias demoran ligadas a las parets de las cellulas, asseguran tanben lo renovèlament del latèx après culhida. Las particulas de cauchó representan 25 a 45 % del volum del latèx e 90 % de la matèria seca.
Distribucion
Aquesta espècia es subretot originària de la granda selva amazonica: Après que l’explorator angles Henry Alexander Wickham capitèt a levar 74 000 granas d'evea brasilian al jardins botanics reial de Kew a Londres, los britanics podèeon realizar la lors plantacions d'eveas dins las lor colonias, coma d'en primièr, Ceilan. D'autres poténcias colonialas imitèron lo Reilame Unit dins aquesta dralha coma la França.
Expleitacion de l'evea
vinheta|Plantacion d'eveas amb los gòts per prene lo latèx. Lo latèx se pren per sagnadas sus la rusca del tronc de l’evea. Amb un cotèl especific, los sagnaires practican un pichon talh davalant sus la mitat o lo tèrç de la circonferéncia del tronc. La sagnada comença en general a unes 1,50 m de naut, quand los arbres atengan 50 cm de circonferéncia a 1 m de naut. A cada sagnada, la rusca es reviscolada en talhant una lamella prima d’unes 2 mm d’espessor, sus tota la prigondor de la rusca. Es pasmens important de tocar pas lo toucher le cambium (sisa generatritz de la fusta) qu'aquò provòca de crètas. Las sagnadas se debanan periodicament. Existís de sistèmas mai o mens intensius, anant de la sagnada dos jorns sus tres a la sagnada setmanala, la frequéncia mai correnta se fa cada dos jorns. Quand tota la rusca de costa expleitat es consomada, se passa al seguent. Aquò se en general 6 ans mai tars. Quand tota la rusca bassa es utilizada, se pòt practicar la sagnada nauta, punjanta. Aquesta, pasmens s'es mai delicata es fòrça productiva. Se pratica en quarts d'espiralas e pòt durar al mens 4 ans. Es alara possible de tornar a la sagnada bassa sus la rusca ja sagnada que mentretant s'èra regenerada. L’arbre pòt atal produire de latèx a partir de l’edat de 5 ans e pendent 30 ans environ. Pasmens, dins fòrça regions e subretot en Tailàndia, primièr país productor, la tendencia es d'ecortar los cicles, amb una expleitacion sus mens de 20 ans.
A la fin del periòde d’expleitacion, l’evea es tombat e un novèl es plantat. Los progrèsses de la recerca permeton de realizar de plantacions amb un material vegetal nòu de performança melhoras.
Lo latèx, sortissent del talh, raja dins lo gòt pendent unas oras. Puèi se tapa l’òsca per calhament del latèx e l'escorriment. La culhida se pòt far jos forma liquida just après la sagnada, o solida se se daissa calhar lo latèx dins lo gòt. En cas de culhida jos forma liquida, se pòt apondre un pauc d’amoniac per empachar la coagulacion precòça. Al contrari, lo procès de transformacion pòstculhida comença per l’apond d’un pauc d’acid (formic mai sovent) por far calhar lo latèx.
Aspèctes economics
L’Asia es la region productritz màger de cauchó natural (95 % du total mondial). La produccion mondiala es estimada a 9,7 milions de tonas environ, que tres païses, Tailàndia, Indonesia e Malàisia, representan près dels tres quarts.
Es al Libèria que se trapa la plantacion d'eveas mai vasta del mond : 48000 ectaras, que sont la proprietat de Firestone, li gigant american del pneumatic vengut dempuèi 1988 una filiala del grop japonés Bridgestone.
Aspèctes environamentals
Pels besonhs creissent de l'industria (l'industria del pneumatic es responsabla a 70 % de la consomacion de cauchó dich natural), de vastas monoculturas de l'Hevea brasiliensis remplaçan sempre mai la sèlva tropicala, , e tanben dins de païses e sus de continents ont l'evea existissiá pas. La cultura industriala de l'evea aumentèt mai en Asia continentala del Sud e Sud-Oèst (mai de 2 milions d'ectaras de 2000 a 2010), çò qu'enduch de trebolums environamentals e socioeconomics, l'evea venent alara tanben una menaça suplementària per la biodiversitat,. En una generacion (en 29 ans, de 1983 a 2012), la superfícia de plantacion passèt de 5,5 milions d'ectaras a 9,9 milions (57 % de la superfícia dedicada al palmièr d'òli), mas amb un taus qu'atenguèt 71 % en Asia del sud-èst en 2015. Coma per l'eucaliptus o l'òli de palma, la tendéncia s’accelèra : pendnet los ans 2000, l'industria del cauchó causèt la plantacion cada annada de près de 219 000 ectaras suplementaris d'eveas (mai del doble dels 108 000 ectaras/an de las 2 decenniás precedentas),.
Amb lo desvelopament de l'automobila individuala en China, fòrça expèrts crenhon que l'explosion de las culturas d'eveas contunha, amb d'efièch creissents sus la biodiversitat e las populacions autoctònas, comparables a aquelas de las culturas d'òlo de palma, subretot dins las zonas tropicalas del sud-èst asiatic (Indonesia, Malàisia, Laos, Cambòtja, Vietnam, sud-oèst de la China e Filipinas), al prejudici de la sèlva primària, de sa biodiversitat e dels grands equilibris ecologics (d'airals protegits an ja estat sacrificats per de plantacions). Per exemple, la resèrva naturala Snol (Cambòtja) foguèt en 4 ans (de 2009 a 2013) cobèrta a mai de 70 % per 75 000 ectaras d'eveas emalgrat la preséncia de nombrosass espècias menaçadas (banteng, cerf d'Eldi e de monardss carnivòrs).
Marestmontiers
Marémontié en picard (Marestmontiers en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Saint-Laurent (Còstas d'Arvòr)
Sant-Laorañs en breton ( Saint-Laurent en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Bourgueil
Geografia
Bourgueil A situat a la cœur del Parc natural regional Loire-Anjau-Touraine. La municipalitat a situat en la Touraine angevine, anciennement província d'Anjau.
Istòria
Part intégrante de la província de Anjau e de la siá istòria, la region de Bourgueil (i compreses lo domeni del castèl de Gizeux e fins a Castell-la-Vallière) #èsser ligada en 1790 al tot nòu departament del Indre-e-Loire.
En 1343, lo sal ven un monopòli d'Estat per una ordonnance del rei Philippe VI de Valís, #que institue la gabelle, la taxa sus la sal. Lo Anjau fa partit país de « grand gabelle » e compren setze tribunals especiales o « de graèrs a sal », #qu'aquel de Bourgueil.
Lo 24 de mai 1589, Duplessis-Mornay governador de Saumur (1589-1621) ne comanda pas pas solament la vila de Saumur, pren lo cap d'un govèrn especial #qu'a desligat del Anjau. Aquela sénéchaussée de Saumur, engloba al nòrd de la Loire lo país de Bourgueil.
En 1343, le sel devient un monopole d'État par une ordonnance du roi Philippe VI de Valois, qui institue la gabelle, la taxe sur le sel. L'Anjou fait partie des pays de « grande gabelle » et comprend seize tribunaux spéciaux ou « greniers à sel », dont celui de Bourgueil.
Le 24 mai 1589, Duplessis-Mornay gouverneur de Saumur (1589-1621) ne commande pas seulement la ville de Saumur, il prend la tête d'un gouvernement spécial qui est détaché de l'Anjou. Cette sénéchaussée de Saumur, englobe au nord de la Loire le pays de Bourgueil.
Bois-Jérôme-Saint-Ouen
Bois-Jérôme-Saint-Ouen en normand (Bois-Jérôme-Saint-Ouen en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vocala mejana anteriora non arredondida
La vocala mejana anteriora non arredondida es una vocala que se tròba dins qualques lengas parladas. Son simbòu dins l'alfabet fonetic internacionau es ⟨e̞⟩ o ⟨ɛ̝⟩. Son equivalent X-SAMPA es e_o. La màger part das lengas que coneis aqueste sòn, l'emplega sonque coma allofòn de la [e] o de la [ɛ].
En Occitan
En occitan, la [e̞] existís sonque coma allofòn de la e.
Dins las autras lengas
Existís generalament coma allofòn de la [e].
Camarada (Arièja)
Camarada  (Camarade en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria de Georgia
Georgia (en georgian საქართველო Sak'art'velo) es un país dau sud-èst d'Euròpa, au sud-oèst de Caucàs e ai confinhas d'Asia.
Perïstòria e Antiquitat
Lo pòblament preistoric de Georgia es mau conegut. Lei vestigis umans (Homo erectus) pus ancians descubèrt sus son territòri datan de 1,8 milion d’annadas. Lo Paleolitic s’acabèt entre 10000 e 8000 avC. Lei signes premiers d’aparicion d’una cultura neolitica e d’una transicion entre una societat basada sus la caça e una societat basada sus l’agricultura datan de 3000 avC. Aquela cultura es dicha cultura Kura-Araxes ò premiera cultura transcaucasiana.
Dins lo corrent dau milleni I avC, la region de Caucàs foguèt conquistada e ocupada per unei pòbles nomadas (Escites, Medes…). Lo territòri de la Georgia actuala èra alora en marge deis estats mesopotamians coma l’Urartu e l’Empèri Assirian. Après la disparicion de l’estat assirian en 609 avC, la region passèt sota la dominacion dei Medes e rapidament sota aquela de l’Empèri Aquemenida unificat per Cir II après lo reversament d’Astíages. L’i demorèt fins a son afondrament en fàcia de l’invasion grèga d’Alexandre lo Grand. Pasmens, au contrari de la màger part dei possessions pèrsas, la region de Caucàs passèt pas sota l’autoritat dei Macedonians e venguèt independenta.
L’unitat de la region èra febla e si formèt rapidament unei reiaumes independents. Dins la mitat occidentala dau territòri georgian actuau, apareguèt lo reiaume de Còlchida tre lo sègle VI a partir dei vestigis d’un estat locau (format probablement au milleni II avC) annexat per lei Medes. Conoguèt una influéncia grèga fòrça importanta. Dins la mitat orientala, si formèt pauc a pauc lo reiaume d’Ibèria a partir de 300 avC. Vassalizèt lo reiaume de Còlchida e d’autrei reiaumes vesins gràcias a una tièra de campanhas militaras victoriosas durant lo rèine de Parnabaz I (302-237 avC).
A sa mòrt, Ibèria èra un reiaume poderós de la region. Pasmens, sei successors abandèron pauc a pauc lei conquistas dau sud per si concentrar sus la region dei Portaus de Caucàs. Aquò afebliquèt la dinastia que foguèt reversada en 189 avC per una dinastia armeniana. Au sègle I avC, aquela relacion amb Armenia entraïnèt una invasion romana en 65 avC. Còlchida venguèt una província romana e Ibèria un protectorat fins au sègle III.
La fondacion de l’Empèri Sassanida en 224 entraïnèt un cambiament politic important per Ibèria que venguèt un enjòc de la rivalitat entre Roma e Ctesifont. Passèt sota l’influéncia sassanida fins a 298. Puei, la conversion dau país au crestianisme vèrs 317 dau rèi Mirian III renforcèt lo liame ambé lei Bizantins fins a 363 que Constantinòple reconoguèt l’influéncia sassanida sus la mitat orientala de la Georgia actuala. Fins a l’abolicion de la monarquia en 580 per lei Sassanidas, Ibèria alternèt de periòdes d’independéncia e de vassalitat. Lei Bizantins foguèron pas capables de lo reconquistar totalament mai ocupèron pauc a pauc la província anciana de Còlchida. Dins lo corrent d’aqueu periòde, la vila de Tiflis foguèt fondada e la Glèisa georgiana estendèt son influéncia au sen de la populacion maugrat lo sostèn pèrsa a la religion zoroastriana.
Edat Mejana
thumb|Division de Caucàs vèrs 970 dominat per la [[dinastia Bagratida d'Armenia.]] thumb|Invasion mongòla d'Orient Mejan durant la premiera mitat dau sègle XIII.
La dominacion aràbia comencèt de declinar a partir de la mitat dau sègle IX. L’emirat de Tiflis foguèt reduch a la region a l’entorn de la vila e la màger part de Caucàs foguèt devesit entre de principats locaus. En particular, la dinastia Bagratida formèt una tièra de principats centrats sus Armenia. A la fin dau sègle X, un senhor d’aquel ostau, Achot I, capitèt d’unificar Georgia (levat de la region de Tiflis) sota sa direccion. Pasmens, lo reiaume foguèt pilhat mai d’un còp dins lo corrent dau sègle XI per de pòbles turcs (en particular, lei Seldjokides) ò turcomans.
Lo rèine de David IV (1089-1125) marquèt la restauracion dau reiaume. Per començar, capitèt d’impausar son autoritat a la noblesa e a la Glèisa. Puei, creèt una administracion e una armada permanentas que li permetèron de conquistar Tiflis en 1122 e la region de Chirvan. Sei successors contunièron sa politica e dominèron tota la Transcaucàsia dins lo corrent dau sègle XII. Resistèron tanben ai temptativas d’invasion dei Seldjokides de Rüm.
Pasmens, au sègle seguent, lo reiaume de Georgia foguèt conquistat e pilhat per lei Mongòls. Georgia perdèt unei territòris e deguèt acceptar la dominacion mongòla a partir de 1238. Venguèt una region periferica de l’Ilkhanat e, au sègle XIV, poguèt aprofichar lo declin rapide dau poder mongòl per restaurar son independéncia durant lo rèine de Jòrge V (1314-1346).
Dins aquò, sei successors conoguèron de dificultats importantas, en particular la Pèsta Negra en 1347-1348. Puei, a partir de 1387, lo reiaume foguèt atacat per leis armadas de Tamburlan puei per aquelei dei Turcomans dau Moton Negre. Refusant de si sometre (maugrat lo pagament fòrça irregular de tribúts), lo reiaume foguèt pilhat mai d’un còp durant la fin dau sègle XIV e la premiera mitat dau sègle XV.
Lo partiment entre leis Empèris Otoman e Pèrsa
thumb|right|Rivalitat entre Otomans e Safavidas per lo contraròtle de Caucàs.
La feblessa e la division deis estats eissits de la scission dau reiaume de Georgia foguèron rapidament aprofichadas per leis Empèris Otoman e Safavida qu’èran lei doas poissanças majoras de la region. Maugrat una resisténcia feròça, lei caps georgians deguèron reconóisser la senhoriá otomana ò safavida e lo partiment de Georgia (e pus generalament de Caucàs), venguèt un enjòc de la rivalitat entre lei dos empèris.
Un premier partiment foguèt conclut en 1555 (tractat d’Amasya) laissant la mitat occidentala de Georgia sota la dominacion otomana e la mitat orientala sota la dominacion safavida. Pasmens, a partir de 1578, una guèrra novèla si debanèt entre lei dos empèris. La totalitat de Georgia foguèt conquistada per leis Otomans fins a un retorn ofensiu dei Pèrsas en 1603. Puei, de 1614 a 1616, una repression saunosa permetèt au govèrn safavida de restaurar son autoritat sus lo país. Aquò causèt un declin economic important dins lo corrent dau sègle. Pasmens, lei Safavidas deguèron acceptar de fisar sa direccion a un vicerèi georgian (e musulman).
Au començament dau sègle XVIII, la revòuta afgana entraïnèt l’afondrament de la dinastia safavida. Leis Otomans aprofichèron lei guèrras civilas intèrnas de Pèrsia per atacar unei regions frontalieras, compres la Georgia safavida en 1723. Pasmens, Nadir Chah, qu’unifiquèt tornarmai Pèrsia fins a son assassinat en 1747, capitèt de lei repossar dins leis annadas 1730 ambé l’ajuda dei Georgians. Dins aquò, la region foguèt destrucha per la guèrra. Per assaiar de reglar lo problema de l’agitacion regulara dei populacions georgianas, Nadir Chah ne restaurèt la monarquia e la fisèt a un Bagratida que venguèt Heraclius II.
La Georgia russa e l’emergéncia dau nacionalisme georgian
En causa dei dificultats intèrnas de Pèrsia dins lo corrent dau sègle XVIII, l’autonòmia de Heraclius II aumentèt e lo rèi georgian poguèt desvolopar una politica estrangiera diferenta de Pèrsia. En particular, si raprochèt de l’Empèri Rus e un protectorat foguèt signat en 1783.
Dins aquò, lei projèctes rus èran diferents deis esperanças georgianas. D’efècte, après la mòrt de Heraclius II en 1798 e de son successor en 1800, lei tsars Paul I e Alexandre I annexèron Georgia, desportèron leis eiretiers potenciaus e placèron la Glèisa Georgiana sota l’autoritat de la Glèisa Russa. De 1800 a 1830, tres guèrras victoriosas còntra lei Pèrsas (1804-1813 e 1826-1828) e leis Otomans (1828-1829) permetèron de conquistar la quasi totalitat de Georgia. D’aqueu temps, una tièra de campanhas intèrnas someteguèron lo país (levat de Svanètia que resistèt fins a 1858) au govèrn dau tsar.
Après aquelei conflictes, Georgia conoguèt un periòde de desvolopament economic important. L’aristocràcia georgiana foguèt integrada a l’elèit de l’Empèri Rus. Mai d’un estudiant georgian poguèt tanben estudiar dins leis universitats russas. Pasmens, a la fin dau sègle XIX, l’autoritarisme dau govèrn rus causèt l’emergéncia d’un sentiment nacionalista en Georgia. Prenguèt la forma d’un sostèn politic fòrça important au menchevisme, tendància reformista dei sociaus democrats rus, que venguèt majoritari.
La Guèrra Civila Russa e la Republica Democratica de Georgia
Una tièra de negociacions comencèt entre lei poissanças centralas e d’un caire, lo govèrn sovietic, e d’autre caire, l’assemblada constituenta de Transcaucàsia. Lo tractat de Brèst-Litovsk (3 de març de 1918) signat per lei Bolcheviks acceptèt la pèrda de Batom, Ardahan e Kars au profiech de l’Empèri Otoman. En Transcaucàsia, lei deputats si devesiguèron entre partisans de la patz (Georgians) e de la contuniacion de la guèrra (Armenians). Aquò causèt la revirada e la separacion de l’assemblada lo 26 de mai de 1918. Georgia signèt un alta-au-fuec ambé leis Otomans, proclamèt son independéncia e si placèt sota la proteccion de l’Empèri Alemand.
Après la desfacha alemanda en novembre de 1918, de tropas britanicas arribèron dins la region. Sostenguèron lei revendicacions territòrialas georgianas còntra l’Empèri Otoman. Lo país obtenguèron lei vilas de Batom, Ardahan e Akhatsikhe. Pasmens, un conflicte si debanèt amb Armenia per la possession d’Akhatsikhe. S’acabèt per una mediacion britanica mai portèt tòrt ai relacions entre Armenians e Georgians.
Lei fòrças britanicas quitèron Tiflis en setembre de 1919. Dins lo corrent de la guèrra civila, Georgia foguèt dirigida per un govèrn menchevic estable que capitèt de redreiçar l’economia dau país. Dins aquò, la revirada de l’ofensiva de l’armada blanca de Denikine a la fin de 1919 permetèt ai Bolchevics d’intrar dins la region de Caucàs e de conquistar Bako en abriu de 1920. Maugrat la reconoissança de l’independéncia de Georgia per leis Aliats, lo país poguèt pas resistir a la pression militara simultanèa dei Turcs e dei Bolchevics. Començada lo 16 de genier, l’ataca còntra Georgia s’acabèt per una victòria rapida.
La Georgia sovietica
Après la desfacha en fàcia de l’invasion turcobolchevica, Georgia foguèt partejada entre lei venceires lo 13 d’octòbre de 1921. Kars tornèt venir turca e un estatut autonòm foguèt previst (au sen de l’URSS en formacion) per la region musulmana de Batom. La partida sovietica formèt una republica de l’Union Sovietica. La presa de contraròtle sovietica foguèt per Grigol Orjonikidze. En 1924, reprimèt una insureccion, dicha Insureccion d’Aost, e formèt l’aparelh sovietica dins la region. En 1931, foguèt remplaçat per Lavrenti Beria que dirigiguèt uneis operacions de repression dins lo país, especialament còntra leis elèits georgianas, dins l’encastre de la politica generala de Stalin.
Après la fin de l’èra estaliniana, una revòuta si debanèt a Tiflis lo 9 de març de 1956. Foguèt aisament reprimida per l’Armada Roja La restauracion de l’òrdre sovietic foguèt fisada a Vassil Mjavanadze que deguèt, per calmar l’agitacion, demenir la pression dau contraròtle dau govèrn sus l’economia. Aquò capitèt mai entraïnèt tanben lo desvolopament rapide d’una corrupcion endemica fòrça importanta. En 1972, causèt lo remplaçament de Mjavanadze per Edoard Shevardnadze que venguèt popular après lo succès de son oposicion a un projècte que son objectiu èra de suprimir l’estatut oficiau de la lenga georgiana. En 1985, foguèt nomat ministre deis afaires estrangiers de l’Union Sovietica.
Dins aquò, la politica de Shevardnadze poguèt pas evitar l’emergéncia novèla dau nacionalisme dau pòble georgian e dei minoritats etnicas de la republica. Après sa partença, leis autoritats perdèron pauc a pauc lo contraròtle de la situacion e unei manifestacions nacionalistas (subretot georgianas e abcazas) si debanèron. En abriu de 1989, leis autoritats localas demandèron l’intervencion de l’Armada Roja per reprimir una grèva majora que paralizava Tiflis. Pasmens, Shevardnadze sostenguèt lei caps de la grèva e demetèt lei responsables sovietics locaus entraïnant lo començament dau procediment d’independéncia.
L’independéncia e la Republica de Georgia
Après l’eliminacion dei caps sovietics georgians sostenguda per Shevardnadze, lo parlament georgian votèt l’illegalitat dei tractats signats durant la Guèrra Civila Russa que fondava l’integracion de Georgia au sen de l’URSS. En aost, lo multipartisme foguèt autorizat e d’eleccions organizadas a la fin de l’annada. Foguèron averadas per lei nacionalistas e un referendum proclamèt l’independéncia de Georgia lo 9 d’abriu de 1991.
En mai de 1991, Zviad Gamsakhourdia foguèt elegit president de la republica. Establiguèt rapidament un regime fòrça autoritari que causèt una guèrra civila entre sei partisans e seis adversaris a la fin de l’annada. Deguèt finalament quitar lo país en genier de 1992 e Shevardnadze prenguèt lo poder en març.