cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Plen emplec
Plen emplec e progrés tecnic
L'idèa d'un progrés tecnic destructor d'emplecs existiguèt de totjorn, e a vegada provoquèt de resisténcias. Se aquel progrés provòca de vertat l'inutilitat de qualques mestiers o lo fòrt aument de lor productivitat, permet de crear d'oportunitats de creacion de nòus bens e servicis. La mondializacion e las delocalizacions serián que de causas minoras del sosemplec, l'ensems del mond essent confrontada als mèsmes problèma e oportunitats.
Portèth de Garona
Portèth de Garona (Portet-sur-Garonne en francés) es ua comuna istoricament lengadociana, mès lingüisticament gascona, benlèu en Comenge, e hèra près de la grana vila lengadociana de Tolosa que hè partida deu son airau urban. Se situa dens lo departament de la Hauta Garona e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Portèth èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescaucia de Tolosa. En 1790, Portèth èra deu canton de Tolosa, en l'an IX, de Tolosa-oèst, en 1973 de Tolosa-11, en 1997, caplòc de canton. Le vocable de la glèisa es Sent Martin. Oficialament, Portet vengoc Portet-sur-Garonne per decret deu 22 de junh 1921.
Moab
right|150px|thumb|Localizacion de Moab sus l'arriba dreta de la mar Morta. left|150px|thumb|Mapa de Moab (en jaune) segon la Bíblia, enter [[ammonitas|Ammon (au nòrd), Edòm (au sud) e la mar Morta e Canaan (a l'oèst).]] Moab (מואב en ebrèu) qu'ei un reiaume deu Pròche Orient ancian situat enter la mar Morta e lo desèrt d'Arabia, au nòrd d'Edòm e au sud d'Ammon.
Tardigrada
Los tardigrads o orsons d'aiga (de l'alemand kleiner Wasserbär) son d'animals minusculs multicellulars. Forman un embrancament zoologic a part entièra : lo phylum tardigrada fòrt pròche dels artropòdes. L'orson d'aiga es descrich en primièr per Johann August Ephraim Goeze en 1773; lo nom de tardigrad que significa « caminaire lent » es balhat per Lazzaro Spallanzani en 1777.
Los tardigrads mesuran un pauc mai de en mejana e son d'animals que pòdon subreviure dins de mitans fòrça ostils (temperaturas de  e pressions fins a, mitan anidric o expausat als raionaments X o ultraviolets, void espacial). Privats d'aiga e de manjar, se replegan en criptobiòsi, çò que significa que los processuses metabolics observables representan pas mai de 0,01 % de la normala (semblan doncas en estat de « mòrt clinica »), mas se reviscolan (lo metabolisme repartís) tre que las condicions o permeton.
Descripcion
Los tardigrads an un còs segmentat en quatre protegit per una cuticula e son dotats de uèch patas pichonas acabadas caduna per d'àrpias.
Herta Müller
Herta Müller es una escrivana alemanda d'origina romanesa, nascuda lo 17 d'agost de 1953 a Niţchidorf, dins lo Banat en Romania.
En 1987, emigra en Alemanha.
Lo 8 d'octobre de 2009 reçaup lo Prèmi Nobel de Literatura.
Grilhon
Grilhon (Grillon en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Garganta de los Montes
Garganta de los Montes es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Chaillé-les-Marais
Chaillé-les-Marais es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Parietaria officinalis
La Paredalha es una planta erbacèa de la familha de las urticacèas.
Etimologia
Lo nom, que deriva del latin paries (muralha, paret), fa referéncia al biais que creis la planta sus de parets o murs vièlhs.
Ecologia
S'encontra en Euròpa Centrala e Meridionala, nòrd d'Africa e Asia Occidentala. Creis sobre murs, parets, esclats de ròcas, terrens per bastir, ostals vièlhs o broas de camins. Preferís los sòls nitrificats, per aquò apareis sovent ont i a de preséncia umana o d'animals.
Descripcion
Es una planta vivaça (las partidas aerianas son annalas e las sosterranhas son persistentas). Ten una forma de mata pauc compacta amb una basa lenhosa, de 20 a d'alçada, las tijas son fòrça ramificadas e son cobèrtas de pels non urticants (fissan pas) malgrat que la planta apertenga a la familha de las urticacèas coma las ortigas. Las fuèlhas son altèrnas amb peciòl e de forma ovoïda acabadas en punta, presentan dos parelhs de nèrvis laterals e son cobèrtas de pels (pubescentas) coma tota la planta. S'agafan aisidament als vestits. Las flors apareisson de març a octobre, son verdas e se presentan agropadas en inflorescéncias globularas (glomeruls) que las del centre son femes e la rèsta ermafroditas. Son pollèn provòca de reaccions allergicas : es l'allergèn mai important de la còsta mediterranèa. Lo fruch es oval de color negre brilhant que s'agafa fòrtament als vestits o als pels dels animals, çò que contribuís a sa propagacion e li permet de colonizar rapidament los ermasses pro nitrificats. Es una planta rica en potassi que s'utiliza contra las malautiás de las vias urinàrias per sas proprietats diüreticas.
Oudezeele
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Fröndenberg
Fröndenberg es una dei vilas principalas de Ren del Nòrd-Vestfàlia dins l'Alemanha.
Oudezeele
Geografia
thumb|left|Oudezeele En lo sieu costat e lo sieu arrondissement
thumb|left|Oudezeele dans son canton et son arrondissement==Istòria==
Al sègle lo comte de Flandre #ofrir los dos tèrces del vilatge al abbaye Sant Winoc de Bergues.
Au siècle le comte de Flandre offrit les deux tiers du village à l'abbaye Saint Winoc de Bergues.
Blòc 0512
Sa superfícia es de 0.
Viriato
thumb|Estatua de Viriato en [[Zamora, Espanha.]] Viriato (180 AC -139 AC) foguèt lo principal cap de la tribú lusitana que tenguèt tèsta a l'expansion de Roma dins una bòna part dels territòris dels actuals Extremadura (Espanha) e Portugal entre las concas del Tage e del Guadiana. Viriat Condusiguèt l'armada tribal cap a fòrças victòrias suls romans entre los ans 147 AC e 139 AC, abans que foguèsse traït e assassinat per qualqu'uns de los seus òmes, que se vendèron als romans. En catalan se nomena Viriat, en portugués, en galhèc, en castelhan e en italian se coneis coma Viriato, en francés se nomena Viriatus e en latin e en anglés, Viriathus.
Vida
thumb|left|Estatua de Viriato e d'autres guerrièrs lusitans en [[Viseu.]] Se sap pas gaire de la seuna vida. Poiriá èsser estat pastor, lo trabalh de la majoritat de lusitans. Èra conegut entre los lusitans coma un bon guerrièr. Fòrça lo consideravan coma un cap. Nasquèt a Herminius Mos (Sèrra de l'Estèla), al còr de Lusitània (l'actuala region portuguesa de la Beira Nauta). Viriato es considerat coma lo primièr eròi iberic (portugués e espanhòl), foguèt lo cap de l'union de tribús ibericas que resistiguèron a la conquista romana. L'istòria de Viriato e la guèrra lusitana la conta l'istorian Appià d'Alexàndria en lo seu libre sus Ibèria; dins la seccion Istòria romana comenta que «Viriato auciguèt fòrça romans tot en mostrant la seuna granda abiletat».
Conquista de Lusitània
Pendent la Segonda Guèrra Punica, dins lo sègle III AC, Roma comencèt la conquista de la Peninsula Iberica. Lo Senat envièt una armada ont i aviá los renfortiments que los cartagineses enviaran d'Itàlia per ajudar Aníbal. Aiçò desencadenèt, pendent 250 ans, una seria d'afrontaments contunhs dins la peninsula. Fin finala, foguèt conquistada pels romans. La Guèrra Lusitània es un dels episòdis mielhs documentats de la conquista de la Peninsula Iberica. Servi Sulpici Galba comandava las tropas romanas d'Ibèria que, vèrs l'an 150 aC., comencèron de destruir la rèsta de las fòrças de resisténcia dels lusitanians.
Guèrra Lusitaniana
vesètz Guèrra Lusitaniana
Assassinat de Viriato
320px|thumb|La Mòrt de Viriato per [[José Madrazo.]] Lo Senat roman refusèt lo pacte que faguèt Sexvila amb lo pòble lusitan. Los romans cambièron duncas la seuna manièra d'agir: Marc Popilli Laenes IV va subornar tres enviats de Viriato qu'avián coma objectiu d'arribar a un acòrdi de patz amb los romans. Aqueles èran Àudax, Ditalc e Minurus, que Marc los prometèt una recompensa se aucissián Viriato, e lo faguèron aital, l'assassinèron tranquillament mentre dormissiá.
Pèire Lagarda
Pèire Lagarda (nascut a Castèthnau de Durban, Arièja lo 19 d'agost de 1920, mòrt a Tolosa lo 2 de mai de 1992) foguèt un òme d'accion, un òme de ràdio e un escrivan occitan.
La vida
Regent puèi professor agregat d'espanhòl e inspector de la joinessa, ne comencèt lo sieu interès per çò tot qu'occitan a l'escòla mairala de Fois, entre 1937 e 1940, influenciat alara, segon çò ne diguèt e escriguèt lo quite el, pel Felibritge e los "patesejaires" del ròdol.
Naissença de l'occitanisme modèrne
En 1941, recep una letra d'un tal Robèrt Lafont, del tot al tot desconegut alara, e estudiant a Montpelhièr. Es tot bèl just a se recampar dequ'unes joves interessats per l'occitanisme mas pas gaire per la Revolucion nacionala o tota autra mena de reivindicacion nacionalista, qu'es la trapèla que i vòlon pas cap caire, tombar. Ne seguís alavetz una correspondéncia sostenguda entre eles dos amai, un chic mai tard, Fèlix Castanh e Elena Cabanas(Gracia, mai tard) mas tot parièr lo catalan Gumersind Gomilà, de Perpinhan.
Entre 1941 e 1945, es el expediat en Alemanha coma trabalhaire per l'Inspeccion academica que d'aquel temps, Lafont e Castanh entran al maquís.
En 1944-45, es la creacion de l'IEO, Institut d'Estudis Occitans. En agost de 1945, se ne ten la primièra amassada generala. Pel primièr còp, se ne van tornar trobar a Tolosa los amics desseparats pel conflicte.
Dins lo comitat administratiu de l'IEO d'alara, lai entran, cotria amb los ancians, Ismaèl Girard (gavidaire de Òc (revista), Max Roqueta, Renat Nelli, Leon Còrdas, Carles Camprós e Joan Lesafre.
Ne seguiràn lèu Pèire Bèc e, plan mai tard (per encausa de problèmas de generacion, dixit lo quite el) Xavièr Ravièr, los fraires Roqueta, Ives Roqueta e Joan Larzac, Felip Gardy,etc.
Ne foguèt el, que tot èra alavetz per engimbar e crear, al començament, secretari general de la seccion pedagogica, e responsable dels primièrs estagis, e del Butletin. Puèi, en 1960, ven secretari general de l'IEO (n'èssent Robèrt Lafont president que puèi li succedirà Pèire Bèc).Ne contunharà el la siá activitat amai las siás activitats e lo sieu ròtle tras que màger dins l'IEO (vicepresident administratiu, vicepresident pedagogic etc.)
Foguèt tanben president de la seccion departamentala de Nauta Garona, fins a que ne demissionèt a la debuta de las annadas 80, per encausa de, çò ne diguèt el e escriguèt, ''las fotraladas de Maria Clara Viguièr... e tròp sovent de Claudi Sicre que cercava son camin de Damasc.''
Creacion del CAOC
En 1978, a l'iniciativa del catalan Batista i Roca e cotria amb Robèrt Lafont e Ives Roqueta, se tròba el mesclat a la creacion del Comitat d'Afrairament occitanocatalan/Cercle d'Agermanament occitanocatalà (CAOC). Ne foguèt lo sieu president, dins un primièr temps, Pèire Vilar e el lo sieu secretari general. Ne demorèt (amb en Lafont president) fins al moment que decidiguèron, e per d'unas rasons de concepcions tròp diferentas entre nosaus e Enric Garriga i Trullols, lo sieu secretari general. Çò n'ajusta lo quite en Lagarda (idem... veire çaijós) que i deviá aver de nòstra culpa, mas pas solament perque, Gilabèrt Narioo, d'Ortès, que prenguèt la presidéncia, l'abandonèt lèu e me telefonèt un jorn: M'auriás poscut dire que la relacion amb Garriga i Trullols èra talament malaisida!" Lo sieu ròtle màger dins l' afrairament / agermanament entre occitans e catalans ne foguèt pas cap la sola aportacion de Pèire Lagrada a l'òbra de renaissença desalienada e desalienairitz del sègle XX occitan.
Autras activitats occitanas e occitanistas
D'efièch, assegurèt el, de 1947 a 1977, las emissions culturalas de l'IEO a Radio Tolosa mas tanben una emission setmanièra (es totjorn el que parla), Barrejadissas sus las ondas de Radio Occitania a Tolosa, tre la siá creacion, en 1981, aprèp l'eleccion coma President de la Republica Francesa de François Mitterrand que dubrissiá de dralhas nòvas e d'esperanças a l'audiovisual occitan.
Collaborèt a mantuna revista d'importància, que demest elas, Òc (del temps de Girard... e mai tard, per d'articles subre Catalonha o Espanha...).Tanben collaborèt a las revistas e publicacions occitanas, que n'espelissián fòrça en aquela pontannada que, d'una vegada mai, n'èra tot per tornar inventar, Occitània Nòva, lo Revelh d'Òc, Viure, Amiras, Occitània (revista) e lo periodic L'Occitan que lai tenguèt pendent d'annadas una cronica de television.Foguèt tanben lo creator de Reviure, la revista del CAOC, entre 1978 e 1988.
L'òbra literària
L'òbra siá literària que publicada ne foguèt de qualitat mas, segon çò n'escriguèt lo quite el : ai plan mai d'escrits dins los tiradors que publicats... lo 20 de febrièr de 1992, dins una letra manuscrita... (veire  çaijós...)
Òbras sens editar
(¤Fons privat personal de Patric Sans, Tolosa... e ca etc)
Ròdol ecologic
En ecologia un ròdol ecologic es una foncion determinada que, segon las circonstàncias, pòt dominar una o mai espècia. Destria lo "mestièr" de cada espècia.
Un rodòl ecologic es l'encastre ont los organismes captan l'energia qu'an besonh. Es tanben la foncion cossí cada organisme domina l'ecosistèma, determinat per l'ensems de las accions qu'a d'utilizar l'energia. Doas espècias pòdon tanben ocupar de ròdols ecologics s'encrosilhants dins l'espaci e/o dins lo temps. Ambedoas espècias pòdon coabitar. Ne resulta una competicion interespecifica que pòt mermar los efectius de caduna d'embedoas populacions al respècte a aquel qu'aurián podut ocupat sola. Per qu'i aja coexisténcia (d'al mens doas espècias), cal: que cada populacion consome una partida de la resorça limitanta e que los factors limitants sián diferents per cada espècia;
Fondamentalament lo ròdol ecologic es lo ròtle qu'a una espècia dins l'ecosistèma. Se definís per fòrça aspèctes, coma lo comportament, lo tipe de noiritura que consoma, los luòcs ont se tròba aquela noiritura, los predadors que se n'alimentan, los efièches qu'a sus autras espècias de l'ecosistèma...
Atal, çò que fa lo ròdol caracteriza lo tipe de relacions que s'establisson entre las espècias e entre las quitas espècias e lo mitan.
Lo ròdol ecologic, doncas, es lo resultat de l'adaptacion d'aquel organisme al mitan ont viu. En lo cas dels organismes que fan metamorfòsi, lo ròdol ecologic pòt variar dins lo temps: un capgròs es erbivòr, alara que la granhòta adulta s'alimenta d'insèctes: lo sieu ròdol ecologic cambièt.
Lo concèpte de ròdol ecologic acompanha l'istòria de l'ecologia. Al començament, lo ròdol se definissiá coma l'abitat o las condicions environamentalas ont una quita espècia desvolòpa la seuna activitat. Lo zoològ anglés Charles Elton dins una publicacion de 1927 definissiá lo ròdol ecologic coma lo ròtle foncional qu'a una espècia determinada dins l'ecosistèma. George Evelyn Hutchinson dins un article publicat en 1957 utiliza lo concèpte d'Elton e lo definís coma un ipervolum abstract de n dimensions de condicions environamenalas e de resorças disponiblas ont una espècia desvolòpa la seuna activitat per manténer una populacion viabla. A partir d'aquela idèa, Hutchinson distinguís dos tipe de ròdols, lo ròdol fondamental ont l'organisme pòt realizar la seuna activitat vitala dins un reng potencial de condicions environamentalas; e lo ròdol efectiu de disponibilitat de resorças e condicions environamentalas mai limitadas ont vertadièrament caduna de las espècias desvolòpa la seuna activitat vitala condicionada per l'interaccion amb d'autras espècias (concurrents, predadors...) dins lo meteis ecosistèma. Doncas, se cal pas confondre lo concèpte abstract de ròdol ecologic, que al sens larg es una caracteristica de cada espècia, amb lo concèpte d'abitat qu'es lo luòc fisic real ont las espècias vivon e obtenon las seuna resorças.
Hombourg-Budange
Hombourg-Budange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
La municipalitat se situa en lo luòc inscrich de la vallée de la Canner.
La commune se situe dans le site inscrit de la vallée de la Canner.
Mazeley
Mazeley es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Divèrsas descobèrtas archéologiques son en favor d'una aucupacion del luòc a l'epòca romaine: descobèrta l'an 1861 d'una via pavée en lo bòsc communal, en 1988 d'una via gallo-romaine al luòc-dich Lo Chanot e egalament en 1988 d'una via visibla sus un quilomètre, se dirigent vèrs Gigney al luòc-dich Bòsc de Donzey, al sud del Bòsc del Dessous.
Plusieurs découvertes archéologiques sont en faveur d'une occupation du site à l'époque romaine: découverte en 1861 d'une voie pavée dans le bois communal, en 1988 d'une voie gallo-romaine au lieu-dit Le Chanot et également en 1988 d'une voie visible sur un kilomètre, se dirigeant vers Gigney au lieu-dit Bois de Donzey, au sud du Bois du Dessous.
Jòcs Floraus
Los Jòcs Floraus (var. Jòcs Florals) que son ua competicion literària annau, organizada cada 1èr de mai peu Consistòri del Gai Saber desempuish 1324. A l'origina b'èran strictament vodats a l'occitan.
Lo purmèr laureat que ho Arnaut Vidal de Castelnòu d'Ari en 1324. Entà poder jutjar de la qualitat artistica e linguistica de las òbras en competicion, las Leis d'Amor (la purmèra gramatica de la lenga occitana) be hon redactadas. En 1471 Peire de Janilhac que ho premiat per ua òbra peu purmèr còp en francés.
Arron, Pierre de Ronsard e Victor Hugo que horen uns deus mantuns autors de lenga francesa ad estar arreconeguts peus Jòcs Floraus.
Autes Jòcs Floraus eston creat per lo Felibritge e tanben a Barcelona.
Elena Mandron
thumb|right|200px|Elena Mandroux e [[Ségolène Royal a Montpelhièr en 2008]] Elena Mandron (en francés, Hélène Mandroux-Colas) es una femna politica e un mètge francesa (e occitana de Lengadòc) nascuda lo 1 de decembre de 1940 a Montpelhièr.
Foguèt conselhièra municipala de Montpelhièr (1983-1995), cònsol ajunta de Montpelhièr (1995-2004) e conselhièra regionala de Lengadòc-Rosselhon (1992-2004).
En 2004, lo cònsol Jòrdi Hrèisher demissionèt e foguèt designada coma cònsol.
Trobairitz
200px|thumb|Beatritz, comtessa de Diá Las trobairitz qu'èran las hemnas trobador. Enter las mei famosas, lo corpus trobadorenc qu'a retiengudas :
Gargantilla del Lozoya y Pinilla de Buitrago
Gargantilla del Lozoya y Pinilla de Buitrago es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Faverolles-lès-Lucey
Faverolles-lès-Lucey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.
Blòc 0513
Sa superfícia es de 0.
Vriange
Vriange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
La Madelaine-sous-Montreuil
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Vriange
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Madelaine-sous-Montreuil
Geografia
left|thumb|La Canche a la Madelaine. La Madelaine-jos-Montreuil a situat en lo departament del Passatge-de Calava (62). A traversat per la Canche. Las siás zònas marécageuses protegisson una fauna e una flore fòrça diversifiées en atrasent los toristas sustot l'estiu, estacion de la randonnée pédestre. La Madelaine a situat a doas Montreuil sus Mar, vila a fòrça important patrimòni istoric. La Madelaine es un pichon vilatge mas, aquel vilatge es fòrça reputacion. Aquela reputacion a a causa dels dos restaurants, de renom del pòble. L'estiu, La Madelaine aperten als pescadors #que la longitud de la Canche estendon las siás linhas jol solelh del Passatge de Calava. N'ivèrn la Madelaine es un canton de passatge pels ausèls migratoris; los ausèls en venent del nòrd de l'Euròpa s'agradan a i passar una nuèch, las chasseurs egalament.
left|thumb|La Canche à La Madelaine. La Madelaine-sous-Montreuil est situé dans le département du Pas-de Calais (62). Elle est traversée par la Canche. Ses zones marécageuses abritent une faune et une flore très diversifiées attirant les touristes surtout l'été, saison de la randonnée pédestre. La Madelaine est située à deux pas de Montreuil sur Mer, ville à très important patrimoine historique. La Madelaine est un petit village mais, ce village est très renommée. Cette renommée est due aux deux restaurants, de renom du village qui attirent les gourmands venant principalement de toute la France et d'Angleterre jusque dans les marais du village. L'été, La Madelaine appartient au pêcheurs qui le long de la Canche tendent leurs lignes sous le soleil du Pas de Calais. En hiver la Madelaine est un coin de passage pour les oiseaux migrateurs; les oiseaux venant du nord de l'Europe se plaisent à y passer une nuit, les chasseurs également.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Terri Attwood
thumb|250px|Terri Atwood en 2012 Teresa K. Attwood, mai coneguda coma Terri Attwood, es una bioinformaticiana anglesa. Es actualament professora de bioinformatica a l'Universitat de Manchester.
Pernay
Pernay es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chrisanthi Avgerou
Chrisanthi Avgerou (en grèc: Χρυσάνθη Αυγέρου) es una cercaira britanica nascuda en Grècia, especializada dins lo domeni de l'estudi social dels sistèmas d'Informacion.
Guilda
thumb|right|[[Pintura representant de marchands d'una guilde neerlandesa.]]
Konrad Lorenz
Konrad Zacharias Lorenz (n. a Viena lo 7 de novembre de 1903, m. lo 27 de febrièr de 1989) foguèt un zoològ e etològ austriac.
Guilda
Una guilda es una associacion de marchands medievaus aguent d'interès comuns.
Konrad Lorenz
Foguèt demest los fondators (n'es almens atal considerat en per tot lo maine german) de l’etologia (Verhaltensforschung o Ethologie en alemand) modèrna. N'aprigondiguèt la nocion d’estampadura e desvolopèt una teoria subre los aspèctes de çò innat e çò aquesit del compòrtament (Verhalten) animal e uman.
Guilda
Istòria
Lei guildas apareguèron a la fin dau sègle VIII, probablament en s'inspirant dau modèl dei confrariás crestianas aparegudas durant lo periòde dei Grandeis Invasions per suplir la familha e l'Estat. Conoguèron un desvolopament important a partir dau sègle XI. D'efiech, lo redreiçament economic dau periòde favorizèt tornarmai lo comèrci e de marchands se recampèron donc per protegir seis interès (proteccion dei convòis, còntra leis impòsts excessius, etc.). Lei guildas gropèron alora de negociants originaris d'una meteissa region, circulant lòng d'un meteis aisse ò passant frequentament dins una meteissa vila.
John Carew Eccles
John Carew Eccles (n. en 1903, m. en1997) foguèt un biologista australian. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1963.
Konrad Lorenz
Se ne questionegèt mai que tot las fondamentas biologicas de l'òrdre social.
Guilda
Istòria
Lei premierei guildas poderosas se formèron en Flandra e dins la vau de Ren. Pasmens, lo modèl se difusèt en Euròpa e, probable, dins de país musulmans vesins. Lei guildas avián generalament un reglament interior e de drechs reconeguts per leis autoritats (privilègis, juridiccion pròpria, etc.). En particular, dispausan generalament d'un monopòli sus una activitat donada. Aqueu desvolopament foguèt sostengut per aqueu dei vilas car lo comèrci èra un otís d'afiermacion dei libertats urbanas còntra lo poder senhorau.
Dins aquò, tre la fin dau sègle XII, la màger part dei guildas venguèron d'organizacions sarradas reservadas a un elèit de marchands ò d'artesans. Tre lo sègle XV, lo declin dei guildas marchandas èra visible. En revènge, lei guildas d'artesans gardèron una influéncia pus importanta sus lo teissut economic. Dispareguèron amb lo desvolopament dau capitalisme que s'opausèt radicalament a sei privilègis economics. En França, leis autoritats revolucionàrias ordonèron lor dissolucion dins lo quadre de l'abolicion de la feudalitat. Pasmens, uei, l'eiretatge culturau e lei tradicions dei guildas contunia d'influenciar certanei sectors de l'artesanat.
Konrad Lorenz
Representant màger de la nomenada epistemologia evolutiva (Evolutionären Erkentnistheorie), l'òbra siá que mai importanta e fondamentala es Die Rückseite des Spiegels/Darrièr lo miralh, Ensag per una istòria naturala del compòrtament uman, Munic - Zuric, 1973.
Las siás autras òbras màgers son :
Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina, amb l'alemand Karl von Frisch e lo neerlandés Nikolaas Tinbergen en 1973.
Gnathostomulida
Los Gnathostomulida son un embrancament de vèrms marins intersticials. Un centenat d'espècias es conuegut. Son incluses dins lo superembrancament dels Gnathifera.
Tracy-le-Val
Tracy-le-Val es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Gascones
Administrativament, qu'ei dens la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid, dens l'estat espanhòu.
Tracy-le-Val
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tricot
Tricot pòt essèr:
Nay Pyi Taw
Lo sit de Nay Pyi Taw, lo poder militar birman l'a fixat sus un terren militar que se situa près de la vila ja existenta de Pyinmana.
Sant Martin de La Landa
Sant Martin de La Landa (Saint-Martin-Lalande en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d’Occitanie.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Dampmart
Dampmart es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Enquèsta publica en França
vinheta|Avís d'enquèsta publica sul [[plan de Saclay.]] En França, l'enquèsta publica es una procedura legala d'unas decisions administrativas relativament localas concernissent especialament :
25 de decembre
Nadal o Calendas.
Camillo Golgi
Camillo Golgi (Corteno, Itàlia, 7 de julhet de 1843 - Pavia, 21 de gener de 1926) que ho un mètge e citologista italian. Cercaire e professor, qu'arrecebó lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1906 (dab Santiago Ramón y Cajal).
Declaracion d'utilitat publica
Aquesta procedura es necessària en vertut del còdi civil que previst a l'article 545 que.
La declaracion d'utilitat publica fa partida de la fasa administrativa de la procedura d'expropriacion per causa d'utilitat publica, gerida en França per un. La procedura pòt tanben validar l'establiment de servituds d'utilitat publica.
Cobrís pas per exemple la determinacion de l'indemnitat, que relèva de la fasa judiciària.
Desenròtlament de la procedura
La procedura se desrotlar en doas temps.
L'enquèsta d'utilitat publica
Lo prefècte lança (per arrestat prefectoral) una enquèsta publica visant a reculhir l'avís de totas las personas interessadas. Aquesta enquèsta deu durar al mens quinze jorns se la procedura depend del còdi de l'expropriacion e al mens un mes se se fonda sul còdi de l'environament. En ço darrièr cas, l'enquèsta s'apièja sus una estudi d'impacte quand s'agit de gròs projèctes o de projèctes despassant un certan sulhet tecnic dempuèi la reforma de l'estudi d'impacte del 29 de decembre de 2011. Dins los dos cas de procedura, l'enquèsta publica permet, per exemple, al proprietari d'un ben concernit per l'expropriacion de contestar l'utilitat publica de l'operacion envisatjada.
Aquestes avís son examinats per una comission e/o per un comissari enquestaire que formula un avís contenent de conclusions, favorablas o defavorablas, sul projècte.
La declaracion
Après la fin de l'enquèsta, los poders publics pòdon prononciar la declaracion d'utilitat publica.
Aquesta deu prene la fòrma d'un decret en Conselh d'Estat per las operacions las mai importantas (construccion d'una autorota, d'una linha de camin de fèrre, etc). Dins l'encastre d'operacions mens importantas, se las conclusions de l'enquèsta son favorablas, la declaracion pòt far l'objècte d'un simple arrestat ministeriel o prefectoral.
Lo decret o l'arrestat precisa la durada pendent la qual la declaracion rèsta valabla e permet donc de procedir a d'expropriacions.
Istòria
En 1834, foguèt mesa en plaça una consultacion dels proprietaris visats per una procedura d'expulsion per un projècte public. La procedura de declaracion d'utilitat publica a subit una importanta refonda en 1983 jos l'impulsion d'Huguette Bouchardeau, ministra de l'environament.
Blòc 0514
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Declaracion d'utilitat publica
Istòria
A la seguida de las criticas sus las limitas d'aquesta procedura, una lei dicha, promulgada en 1995, a mes en plaça una procedura de debat public en creant la Comission Nacionala del Debat Public (CNDP) per las grandas infrastructuras. Environ 70 debats foguèron organizats de 1995 a 2013.
Blòc 0514
Sa superfícia es de 0.
Declaracion d'utilitat publica
Criticas
L'enquèsta publica, quand permet un debat argumentat e esclairat, es considerada coma l'un dels mejans de la democracia participativa.
Mas l'una de las principalas criticas facha a la procedura de DUP es qu'arriba en fin de procediment, sovent alara que la decision es considerada coma dejà presa. D'opausants a de projèctes acusèron las prefecturas de las enquèstas, empachant d'aver una vision globala del projècte, e mai de fornir de las donadas enganairas.
Ventosa (omonimia)
Ventosa pòt designar:
Estat de Kayin
Kayin es una division administrativa de Birmania (Myanmar), e tanben conegut coma Estat Karen. La capitala n'es Pa-an.Los karen son animistas, bodistas, crestians e parlan la lenga Karen qu'es una lenga sinotibetena dividida en mantun dialèctes. Las autras etnias de Kayin son Padaung, Bamar, Shan, Pa-O, Mon, Rakhine.
Lo contraròtle d'aquel territòri es l'objecte d'un conflicte armat entre lo govèrn militar birman e l'etnia Karen que nomena aquela tèrra Kawthoolei. Los Karen son organizats en un movement politic, l'Union Nacionala Karen (KNU), e un movement armat, l'Armada Nacionala de Liberacion Karen (KNLA). Birmania es dirigida per un govèrn militar que respecta pas los dreches umans; d'aprèp lo testimoniatge d'organizacions internacionalas per los dreches umans, la junta refusa de construir escòlas, espitals, o autres mena d'estructuras publicas. Las exaccions de l'armada birmana dins los vilatge Karen son frequentas, murtres d'enfants,viòls de las femnas e utilizacions dels òmes coma eslaus.
Fòrças karen consideran la KNU coma lor vertadièr govèrn e an rejonh la KLNA per combatre la junta militara. Totun, los karen son pas la sola etnia minoritaria que combat la junta, i a mantun armadas diferentas que luchan contre lo govèrn de Birmania.Mas aquelas armadas son pas unificadas politicament e estrategicament a causa de diferencias de cresenças religiosas, d'opinion politicas e de costumas e estructuras socialas.
Ligams extèrnes
(en)|l'estat Kayin (Karen):Militarizacion e dreches umans-Amnesty International
Lecci
Lecci es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Cry (Iona)
Cry  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha.
Geografia
Prèp del écluse n°73 del Canal de Bourgogne e a 30 minutas del luòc de Alesia, Cry es un pichon vilatge situat en los vallées del As, mes en la vallée de la Armançon e près d'aquela del Seren.
Se trobava i a encara 30 ans, suls éboulis de las nombrosas carrièras de pèiras calcaires, una espècia de violeta unica dins lo mond - la violetta Cryacus - #qu'a entrainé lo classament d'aquel vilatge dins zòna protegida Natura 2000 per la Union europèa.
Proche de l'écluse n°73 du Canal de Bourgogne et à 30 minutes du site d'Alesia, Cry est un petit village situé dans les vallées de l'As, posé dans la vallée de l'Armançon et à proximité de celle du Serein.
On trouvait il y a encore 30 ans, sur les éboulis des nombreuses carrières de pierres calcaires, une espèce de violette unique au monde - la violetta Cryacus - qui a entrainé le classement de ce village en zone protégée Natura 2000 par l'Union européenne.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1164, le Pape Alexandre III, alors exilé en France, confirme par une bulle que la cure de l'église est la propriété de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun. Le gué traversant l'Armançon daterait de l'époque gallo-romaine. Le savoir-faire ancestral des pierreux de la région et autres carriers ou tailleurs de pierres de Bourgogne a servi, entre autres, à la construction de nombreux bâtiments parisiens  grâce à la qualité de cette pierre non gélive mais aussi par la proximité immédiate du canal de Bourgogne situé en contrebas des carrières.
Nòtas
<references group=N/>
Albert Abraham Michelson
left|80px|Medalha prèmi Nobel
Albert Abraham Michelson (n. en 1852, m.1931) foguèt un fisician american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisica en 1907.
Joan Brunet
Joan Brunet (Avinhon, 27 de decembre de 1822-23 d'octobre de 1894) es un poèta occitan e un dels primadiers dau Felibritge. Publiquèt sota l'escais dau "felibre de l'arc de seda". vinheta|Placa dins de la paret de l'ostau ont visquèt Joan Brunet
Azerbaijanfilm
Passèt per divèrses cambiaments de nom, en comprenent Azdovletkino (1926-1930), Azkino (1930-1933), Azfilm (1933), Azdovletkinosenaye (1934), Azerfilm (1935-1940), e Estudi de Cinèma de Bakó (1941-1959), abans d'adoptar lo sieu nom actual en 1960 coma estudi de cinèma Azerbaijanfilm Jafar Jabbarly. A l'ora d'ara, Azerbaijanfilm es proprietat del Ministèri de Cultura e Torisme de l'Azerbaitjan.
En los estudis se filmèron e produsir divèrsas de las grandas produccions del periòde sovietic de l'Azerbaitjan, coma Arşın mal alan (1965), İstintaq (1979) o Qorxma, mən səninləyəm (1981).
Bergneustadt
thumb|250px|Bergneustadt
Brian Cowen
Brian Cowen (en irlandés: Brian Ó Comhain), avocat e òme politic n. 1960, es lo primièr ministre actual d'Irlanda.
Springfield (Illinois)
thumb|280px|right|Lo capitòli de Springfield, capitala d'Illinois.
Springfield es la capitala de l'estat american d'Illinois. Sa populacion èra estimada a 111,500 abitants, en 2005. Sa superfícia totala es 156,2 km².
Tvrdošín (districte)
Lo districte de Tvrdošín es un districte d'Eslovaquia, dins la region de Žilina.
thumb|left
Islamabad
Islamabad (اسلام آباد en ordo) es la capitala de Paquistan. Sa populacion èra estimada a 1,151,868 abitants en 2011. Sa superfícia totala es 906 km².
thumb|230px|left|La vila d'Islamabad.
José Hernández Pueyrredon
José Rafael Hernández y Pueyrredon, mei coneishut com José Hernández (lo 10 de noveme de 1834 - lo 21 d'octobre de 1886), poèta e jornalista argentin, autor deu Martín Fierro, òbra epica gauchesca e de segur lo libe argentin mei famós.
200px|thumb|left|José Hernández
Peu costat deu pair qu'èra d'origina espanhòu, e per la mair (ua cosia de Joan Martin Pueyrredon) qu'èra bearno-irlandés. Que vadó dens la proprietat familiau dens lo Partit de San Martín, Província de Buenos Aires. Orfanin de mair aus nau ans, que devó deishar l'escòla per'mor de la soa santat, e que ho educat dens la proprietat familiau on viscó au miei deus gaucho qui tribalhavan peu son pair en bèth apréner lo lor biais de víver e de parlar qui trobam dens Martín Fierro.
En 1857 que s'installè a Paraná e qu'esposè Carolina González Del Solar en lo 8 de junh de 1863. Qu'avón seis hilhas e un hilh.
Politicament que dehenó, enter 1852 e 1872 las idèas federaus contra las pretencions centralizatiças e egemonicas de la capitala. Qu'èran las annadas qui seguivan la caduda deu govern (qui revidicava ua posicion federau) de Juan Manuel de Rosas, vençut peus sons adversaris unitaris (e per d'autes federaus, com Justo José de Urquiza, qui l'abandonèn fin finala). Au maugrat deu son federalisme, Hernández que s'opausè a Rosas, per'mor de'u jutjat tiranic, en tot oposà's encara mei aus unitaris pro europeus e qui mesprèsavan e regetavan lo pòble e la cultura argentina. Per'mor d'aquò non s'estimava pas hèra la politica d'emigracion europèa qui anava cambiar lo país en impausar un biais de víver mei comerciau e ciutadan. Los massacres de gauchos patagons comés a la debuta deu sègla XXau per l'armada e jus lo govèrn radicau d'Hipólito Irigoyen (elejut per la classa meiana gessida de l'immigracion), que provèn qu'Hernández, eth medish decendent d'immigrats, non s'enganáva pas tròp.
"Aquí me pongo a cantar / au compás de la vigüela [...]" (Aquiu que'm hiqui a cantar / au ritme de la guitarra).
Que's morí d'ua ataca cardiaca dens çò qui ei uei lo barri de Belgrano (mes qui en aquestas temporas n'èra pas qu'un camp au ras de Buenos Aires).
Los Arcs
Los Arcs (Les Arcs en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
thumb|200px|left|Lo vilatge daus Arcs. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Luecs e monuments
Los Arcs possedon un important patrimòni medievau e subretot la tor dau castèu e la glèisa de Santa Roselina onte repòsa justament o son còrs.
Ili
Ili (Іле en cazac, Или en rus; 伊犁河, Yili He en chinés) es un riu endoreïc dau nord-oèst de China (Prefectura Autonòma Cazaca d'Ili, dins la region de Xinjiang) e dau sud-èst de Cazacstan (Província d'Almaty).
Sa longor es de 1439 km, que 815 km son en Cazacstan. Nais dins l'èst dei Monts Tian Shan de la confluéncia dei rius de Tekes e Kunges (o Künes) qu'alimentan lei glaciers. Drena lo bacin comprés entre lei Monts Tian Shan au sud e Borohoro au nòrd. Sa vau fertila contrasta ambé l'environa arida.
Se trai dins lo lac Balqash que n'es l'afluent principau (i adutz d'aiga per an) e onte forma un grand dèlta d'aperaquí 1800 km2 presentant de vastei zonas aigassosas (laquets, paluns) e una vegetacion luxurianta. thumb|right|300px|Carta dau [[bacin idrografic dau lac Balqash mostrant lo riu d'Ili e seis afluents]]
Partida chinesa
Au nòrd, la vau superiora d'Ili es separada de Jongaria per lei Monts Borohoro, e au sud es separada dau Bacin de Tarim per la cadena principala dei Monts Tian Shan. Aquela region foguèt tre la fin dau sègle XVIII lo bastion de la Dinastia Qing en Xinjiang (aperavans nomenat ); foguèt ocupada per Russia de 1871 a 1881, valent a dire de la rebellion de Yaqub Beg fins au Tractat de Sant Petersborg.
Actualament, la region fa partida de la Prefectura Autonòma Cazaca d'Ili en Xinjiang. La vila principala de la region, Yining (Kulja), se situa sus la riba nòrd dau riu a 100 km en amont de la frontiera internacionala. Fins au començament dau sègle XX, la vila se conoissiá mai que mai sota lo meteis nom que lo riu. Sus la riba sud, devèrs la frontiera internacionala, se situa lo Xian Autonòm Xibe de Qapqal, qu'es lo país natau de fòrça membres dau pòble Xibe (una minoritat nacionala), descendents de sordats mes en garnison en 1764 per l'emperaire dins aquela Marcha novament conquistada.
Partida cazaca
De la partida de Cazacstan drenada per Ili e seis afluents se'n ditz Zhetysu en cazac e Semirechye en rus (çò es: ).
La centrala idroelectrica de Kapshagai foguèt bastida entre 1965 e 1970 près de la vila omonima subre lo cors mejan d'Ili, formant la retenguda de Kapshagai.
Tamgaly-Tas, aperaquí 20 km en avau subre Ili, es un site d'inscripcions rupèstras, marcat dempuei 2004 sus la lista dau Patrimòni Mondiau de l'UNESCO. En cazac, lo mot de Tamgaly significa, e Tas.
Beisbòl
Lo beisbòl es un espòrt de bola e de bata jugat entre doas còlas de 9 jogaires. Es fòrça popular sul continent american.
Haraucourt
Haraucourt pòt essèr:
Arrondiment de Montleçon
L’arrondiment de Montleçon es una division administrativa francesa, dins lo departament d'Alèir. Lo còde INSEE es 031.
Situacion
L’arrondiment de Montleçon ocupa l'oèst del departament. Es gaireben tot situat dins la partida occitana d'Alèir.
Tiger Woods
thumb|250px|Tiger Woods en 2014 Eldrick Tont Woods, mai conegut coma Tiger Woods (Cypress, Califòrnia, 30 de decembre de 1975) es un golfaire american. Es considerat coma un dels golfaires mai importants de totes los temps, al costat de Jack Nicklaus e Arnold Palmer.
Soligny-les-Étangs
Soligny-les-Étangs es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Griñón
Griñón es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Blòc 0515
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Lo Mont de Marsan
Lo Mont de Marçan (benlèu Mont de Marsan en niçard, possiblament una transcripcion erronèa deu francés) (Mont-de-Marsan en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [lu'mun]. Las fòrmas ancianas que son de Monte Marciano, en latin, en 1289, Arnaldus de Marssano, en latin, en 1294, Mont de Marsan (mapas de 1638, deu sègle XVII, shens data, de 1651, deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e de 1733).
Dauzat e Rostaing qu'explican lo nom per lo latin mons, au sens de tuc, dab lo nom deu país de Marçan parten deu nom gau d'òmi Mellius, dab lo sufixe -anum.
Astor, citat per B. Boyrie-Fénié, que precisa lo vescomte de Marçan fondè la bastida en 1141 en lo donant son nom.
La bastida qu'estó fondada en 1133 (segon Bénédicte Boyrie-Fénié) per Pèir de Lobanèr (Lop Aner), vescomte de Marçan e l'abat de Sent Sever. Lo vescomte de Marçan qu'èra sortit de Marçan (Gers). Aqueth toponime que vien deu nom latin d'òmi Martius dab lo sufixe -anum.
La revolucion
D'un aute costat, que cau interrogar la valor d'aqueth recensament. La populacion deu Mont que pòt passar de 2 866 abitants en 1800 a 5 256 en 1806 (preséncia de sordats, benlhèu ?), per tornar a 3 065 en 1821, après 30 ans de foncion prefectorau, supausada avantatjosa. La de Dacs que demorè a 3 200/3 400 abitants enter 1793 e 1806, puish que passè los 4 000 après. Sent Sever que guardè ua populacion superiora a 5 000 abitants pendent tota la prumèra mieitat deu sègle XIX (5 844 en 1806). A despieit de la petitessa deu territòri municipau qui hèi mauaisida las comparasons, l'inferioritat demografica deu Mont qu'ei vertadèra e probable la sua populacion qu'estó arredondida au son avantatge en 1793 e la de Sent Sever arredondida a la baisha per rasons politicas. Mès Lo Mont qu'avè un avantatge per l'aviéner hòra de l'estricta demografia.
Trefcon
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montsinéry-Tonnegrande
Montsinéry-Tonnegrande es una comuna francesa, situada dins lo departament de Guaiana e la region de Guaiana.
Estèpa
thumb|right|300px|Estèpa en Mongolia En geografia fisica, una estèpa (en rus: степь - AFI: [sʲtʲepʲ], ucraïnian: степ - [stɛp], cazac: дала - [dɑlɑ]) es una plana sens arbres (levat pròche dels rius e lacs); parièra a una prada, l'estèpa es mai que mai dominada per d'èrbas rasas. Pòt èsser semidesertica, o cobèrta d'èrba, d'arbrilhons, o los dos, en foncion de la sason e de la latitud. Lo tèrme es tanben emplegat per descriure lo clima de regions tròp secas per aver una selva, mas pas pro secas per èsser un desèrt. Lo tèrme original ven del mot rus степь que designa una tèrra plana e arida.
Lo clima de totas las estèpas es resumit per lo clima continental. En estiu las temperaturas mai nautas son de e las pus bassas en ivèrn de. Los escarts de temperaturas entre jorn e nuèit son tanben fòrça importants. En Mongolia, se pòt enregistrar  lo jorn e de temperaturas negativas la nuèit.
Frangy
Frengi en arpitan (Frangy en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Estèpa
Las estèpas de latituds mejanas se caracterizan per d'estius cauds e d'ivèrns freds, amb en mejana 250-500 mm de pluèjas o equivalent en nèu per an. Dins las localizacions tropicalas, las casudas de pluèjas fan la diferéncia entre estèpa e desèrt vertadièr tan coma la granda evapotranspiracion.
Frangy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Voici Aicí-dessous los periòdes e los faches istorics los Jamai marquants de la comuna.
Voici ci-dessous les périodes et les faits historiques les plus marquants de la commune.
Hannonville-Suzémont
Hannonville-Suzémont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Vilatge de l'anciana província del Barrois sul Yron.
Hannonville-A lo-Passatge mencionat l'an 1346.
Beira Alta
thumb|150px|Anciana provincia de la Beira Alta La Beira Alta èra una anciana província (o region naturala) portuguesa, instituida formalament per una reforma administrativa de 1936. Malgrat aiçò, las províncias aguèron jamai pas de atribucion practica, e desapareguèron de la terminologia administrativa (mai pas del vocabulari quotidian dels portugueses) amb l'intrada en vigor de la Constitucion de 1976.
Localizacion
Limitada al nòrd amb Trás-os-Montes e Douro alto, al nòrd-oèst amb lo Douro Litoral, a l'oèst e al sud-oèst amb la Beira Litorala, al sud amb la Beira Bassa e Espanha (amb la provincia de Salamanca, e Castelha-Leon)
Composicion
Èra alavetz constituida per 32 concelhos, integranta gaireben la totalitat dels districtes de Guarda e Viseu e dos concelhos de l'orient del Coïmbra. Aviá la capitala dins la vila de Viseu. Autras vilas istoricas: Guarda e Pinhel.
Per qualques geografs, aquela província, amb la Beira Baixa, la Beira Trasmontana, formavan una unitat geografica màger: la Beira Interiora.
Howard Walter Florey
Howard Walter Florey, Baron Florey (n. en 1898, m. en 1968) foguèt un biologista australian. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1945.
Biografia
Nasquèt lo 24 de setembre de 1898 dins la vila australiana d'Adelaïda, situada dins l'estat d'Austràlia Meridionala. Estudièt medecina a l'universitat d'Adelaïda, ont se graduèt lo 1921. Se transportèt a Anglatèrra per contunhar los sieus estudis a l'universitat d'Oxford, e lo 1927 se doctorèt a l'universitat de Cambridge. Foguèt nomenat professor de patologia a l'universitat de Sheffield l'an 1931, e lo 1935 retornèt a Oxford.