cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bernat de Claravals
Escrits
Daissèt una produccion d'unas 500 de cartas, de l'òrdre de 350 sermones e divèrses tractats doctrinals. drecha|vinheta|Prèmi lácteo a sant BernardoAlonso Cano, [[Musèu del Prado. Lo sant agenolhat recep un chorro de lach de las popas d'una estatua de la Vèrge.[72] ]] Los sieus escrits mai coneguts son los sermones —lo sermón en los monastèris de l'Edat mejana aviá fòrça influéncia en la formacion religiosa e intellectuala del monge[73] —. Après los tractats, breves mas d'enòrma valor esperitala per la Glèisa catolica, en desvolopant una doctrina precisa e coerenta.[53]
Empleguèt un elegant latin e anèt dels escrivans mai notables de la siá epòca, al bòrd de Pedro Abelard e Gilberto de la Porée.[74]
Iconografía De sant Bernat
Se sap pas cossí èra sant Bernat, existisson pas de retraits reales. I a òc multitud de representacions figuradas, que correspondon abitualament a de quadres de pietat e devocion.
En aqueste article se presentan cinc exemples.
Lo quadre, aperat Prèmi lácteo a sant Bernat, foguèt pintat per Alonso Cano entre 1646 e 1650 pels capucins de Toledo.[72] Existís d'autre quadre semblant, que se representa pas aicí, pintat per Murillo e tanben en lo Musèu del Prat, a on s'apareis la Vèrge a sant Bernat per li ofrir lach de las siás popas coma prèmi per la siá defensa mariana.[75]
La legenda de la lactatio aguèt d'èsser fòrça coneguda en Espanha, en essent inclusa en lo Cançonièr d'Úbeda. Un motiu similar mencionèt lo rei Anfós X lo Savi en los sieus Cantigas de Santa Maria (54 e 93), «en narrant lo prodigio de la resurrección d'un monge cistercian, qu'obrèt la Vèrge en li donant lach de lo sieu seno».[76]
Lo quadre de Francisco Ribalta, Crist abraçat a sant Bernat, foguèt pintat entre 1625 e 1627 per la cartuja italiana de Portocoeli, que trabalhèt per el Ribalta en los sieus darrièrs ans.[47]
Veneración
Bernat de Claravals es venerat dins la Glèisa catolica, la Glèisa anglicana e la Glèisa Luterana (figura en lo Calendari de Santos Luterano).
Luca
Luca (Luca en occitan ancian ; Lucca en italian, Luca en latin) es una vila italiana d'aperaquí 89,000 abitants, capluòc de la província del meteis nom, situada en Toscana. Foguèt autrecòps, abans la realizacion de l'unitat italiana, una vila liura puèi la capitala de la principautat sobeirana puèi ducat de Luca (1815-1847). Se tròba prèp de la mar Tirrèna, pus exactament a una vintena de quilomètres de la còsta ligura (mar Ligura).
Es una vila fortificada amb un grand nombre de monuments istorics, principalament de glèisas, mas tanben ds villas e palais coma lo palai Pfanner e son famós jardin.
En 1989, recebèt lo Prèmi de l'Euròpa.
Lo gentilici es luqués -esa.
Sandro Botticelli
Sandro Botticelli (nascut a Florença en 1445, mòrt dins la meteissa vila en 1510) foguèt un pintor renaissentista italian. Son nom vertadièr èra Alessandro di Mariano Filipepi, mas foguèt sonat Botticelli que foguèt l'aprenent del pintor e artisan Botticello.
Se sabon pas tròp de detalhs de la vida de Botticelli, levat que foguèt aculhit pels Medicis e d'autras familhas florentinas prestigiosas entre 1483 e 1500. A mai Botticelli signèt pas la màger part de sas òbras, çò que fa que se pòt pas determinar son ordre cronologic en defòra de jutjar en foncion de la vielhesa de la tela sus las que son penchas sas pinturas.
Botticelli uèi
Las òbras de Botticelli fan partida dels nombroses referents de la cultura italiana que son coneguts internacionalament. Una partida de sa pintura la Naissença de Vènus es estada emplegada pels dessenhs sus las monedas europèas (moneda de 10 centims d'èuro)
Senta Eulàlia d'Ans
Senta Eulàlia d'Ans (fòrma fabricada en chambra) o Senta Aulaia d'Ans [ʂɛ̃ n tɔw’lajɒ] [dɑ̃ m ] (Sainte-Eulalie-d'Ans en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ʂɛ̃ n tɔw’lajɒ] [dɑ̃ m ], çò que defend d'utilizar la grafia latinizanta Senta Eulàlia, puei que i a una fòrma clara, en mai d'una evolucion fonetica explicable aisadament. La grafia corrècta es Senta Aulaia d'Ans, coma a Senta Aulaia, dins l'oèst dau departament.
Las fòrmas ancianas son Sancta Eulalia, en latin, en 1120, Sainte-Eulaye au segle XVI, Sainte Yolée (francizacion) en 1688. Mas los exemples daus autres cas semblables fan pensar que lo nom deviá èsser pauc diferent dau nom actuau (cf. Senta Eulàlia (Gironda), qu'es atestada Sancte-Eulaye-in Baresio, en 1273-1289, e Sancte Euladie-Embares, en 1311 ; la diferéncia es la prononciacion de la finala de senta, en [-ə], que fai que la comuna girondina podiá gardar lo E- iniciau d' Eula(d)ia). La fòrma francesa dau segle XVI, Eulaye, deu èsser influenciada per lo latin Eulalia e acatolar Aulaia. La senta onorada dins lo nom de la comuna es Senta Aulària de Barcelona, en latin Sancta Eulalia, martirizada a Barcelona en 304. L'aferèsi, supression de la vocala iniciala dau segond mot, E- d' Eulalia, remplaçada per la vocala finala del primièr, -a de Senta (Dauzat parla d' elision), dona, en partent d' Eulàlia, Aulàlia. Per la seguda, i a pas de certitud. Çò pus probable seriá : Aulàlia (o benlèu Aulalha, per palatalizacion) > Aulàdia (dissimilacion) > Aulaia. La question es de saber se i a pas agut d'estapa intermediària abans Aulàdia; un òrdre Aulàlia > Aulària (autra dissimilacion; la fòrma es plan espanduda en occitan, coma estapa o coma resultat finau) > Aulàdia > Aulaia, es pas impossible. Autra possibilitat : Aulàlia > Aulària > Aulaia. Per mai d'informacions, consultar tanben Senta Aulària, Senta Eulàlia (omonimia) e Santa Eulàlia.
Lo determinant Ans es lo nom d'una anciana chastelaniá. Las fòrmas ancianas son Capella d'Ans au segle XIII, Anz en 1243. Ans ven probablament d'un nom latin d'òme, Antius (a l'origina, un òme sortit d'Antium, vila de Laci).
Brulhés
Brulhés es un parçan d'Occitània situat en.
La soa vila principala es La Pluma.
La Puebla de Cazalla
La Puebla de Cazalla es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Marino Riccardi
Marino Riccardi (n. lo 9 de julhet de 1958) es un òme politic de Sant Marin qu'es capitani regent:
Conferéncia de l'Oèst de l'NBA
La Conferéncia de l’Oèst de l’NBA es compausada de quinze equipas e organizada en tres divisions de cinc equipas caduna. Foguèt nomenada Division de l’Oèst fins a 1970.
Organizacion
Aital son organizadas las equipas de la conferéncia de l’oèst: Division del Nòrd-Oèst
Division del Sud-Oèst
Division del Pacific
Milan
Milan (Milano en italian; Milan en lombard) es la capitala de la region italiana de Lombardia. Situat al nòrd de la peninsula Italica, a proximitat dels Alps al mitan de la plana de Pò, Milan comptava aperaquí 1,350,000 abitants en 2014, çò que ne fasiá la segonda vila d'Itàlia en nombre d'abitants. Amb son aglomeracion, constituís la pus granda aira urbana del país; amb sos 7,123,563 d'abitants en 2009, aquesta èra la quatrena aira urbana d'Euròpa, après las de Moscòu, París e Londres. Region dinamica e densament poblada, còr industrial d'Itàlia, representa la part meridionala de la dorsala europèa.
Phalsbourg
Phalsbourg es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pica pica
L'agaça (var. ajaça, aiaça) (Pica pica), es un dels grands corvids mai coneguts. Se pòt identificar aisidament gràcias a sa morfologia e a son plumatge negre e blanc caracteristic.
Expedicion de Lewis e Clark
thumb|right|375px
L'Expedicion de Lewis e Clark (en anglés: Lewis and Clark Expedition), tanben coneguda en anglés per Corps of Discovery (Còrs de descobriment), foguèt la primièra exploracion estatsunidenca a traversar la partida occidentala de çò qu'es ara los Estats Units fins a l'Ocean Pacific e tornar, entre mai de 1804 e setembre de 1806.
L'expedicion foguèt comanditada pel president Thomas Jefferson après la venda de Loïsiana en 1803, per trobar una rota cap a l'oèst, e i establir una preséncia americana abans que la Grand Bretanha, Espanha, o Russia o faguèsse. La campanha aviá mantun objectius segondaris: l'estudi e lo catalogatge de las plantas, animals e de la geografia de la zòna, e l'establiment de relacions amicalas amb las tribús nativas localas. En 1806 l'expedicion tornèt a St. Louis, Missouri, per portar sas tròbas a Jefferson. Fòrça de sas mapas, istòrias e jornals an subreviscut  e representan uèi de testimònis inestimables de çò qu'èra l'America del Nòrd a aquesta epòca.
Fabio Berardi
Fabio Berardi (n. lo 26 de mai de 1959 a Borgo Maggiore) es un òme politic de Sant Marin qu'es capitani regent:
Moutiers-les-Mauxfaits
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Beaumont-Pied-de-Bœuf
Beaumont-Pied-de-Bœuf pòt essèr:
La Puebla de los Infantes
La Puebla de los Infantes es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Torre del Greco
Torre del Greco es una vila de la region italiana de Campània. Sa populacion èra estimada a 88,894 abitants, en 2007. Sa superfícia totala es 31 km².
La Lande-Chasles
La Lande-Chasles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fermanville
Fermanville es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Puebla del Río
La Puebla del Río es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Permafròst
thumb|right|Imatge satellit dei regions de permafròst : permafròst permanent (roge/mauva), permafròst sasonier (arange), permafròst esporadic (jaune).
Geologicament, lo permafròst es fach de tres jaç. La partida superiora es dicha « activa » car es susceptible desgelar durant lei setmanas pus caudas entraïnant sa transformacion. A una espessor de 2 a 3 mètres. Lo jaç intermediari es pus important (10-15 m). Es somés a de variacions de temperatura mai demòra en dessota dau ponch de congelacion de l'aiga. Enfin, la zòna inferiora conoís ges de variacion sasoniera.
Dempuei la fin dau sègle XX, lo rescaufament climatic entraïna la disparicion progressiva dau permafròst. Aqueu fenomèn es l'objècte d'estudis importants car lei terrenhs degelats an tendància de liberar de substàncias polluentas (mercuri, metan...) que son susceptiblas de causar de problemas environamentaus grèus. De mai, es un indicator aisat de seguir per mesurar l'importància de l'aumentacion dei temperaturas.
Chechèn
Lo chechèn es la lenga pròpria de Chechenia (país del nòrd de Caucàs, dins la Federacion de Russia), parlada per mai d'un milion de personas. Fa partida de la familha de lengas nòrd-caucasencas e s'escriu amb l'alfabet cirillic (segon l'estat rus) o amb l'alfabet latin (segon un assai de 1925, unificat amb l'ingosh en 1934, mas abolit en 1938, o segon un assai del govèrn secessionista chechèn en 1992). A un sistèma fonologic fòrça complèxe inclusent una seissantena de fonèmas segon los dialèctes.
Classificacion
Lo chechèn es classificat dins la familha de las lengas caucasencas del nòrd-èst, ont forma lo grop nakh amb l'ingosh e lo bats.
Fontenai-sur-Orne
Fontenai-sur-Orne es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de Normandia. Lo 1èr de genièr de 2018, integrèt la comuna novèla d'Écouché-les-Vallées.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lucinges
Lucinges en arpitan (Lucinges en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Lucinges A situat a unitat|8|km}} de Annemasse.
Lucinges est située à 8 km d'Annemasse.
Saint-Pierre-de-Curtille
Saint-Pierre-de-Curtille en arpitan (Saint-Pierre-de-Curtille en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Chaulieu
Chaulieu pòt essèr:
Saint-Pierre-de-Curtille
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Division del Pacific de l'NBA
La Division Pacifica es una division de la Conferéncia Oèst de la NBA. Los Angeles Lakers son los campions actuals (2009).
Comunautat de comunas d'Astarac Arròs en Gasconha
La Comunautat de comunas d'Astarac Arròs en Gasconha qu'ei ua comunautat de comunas occitana, situada dens le departament de Gers.
Friesenheim
Friesenheim  en alemannisch (Friesenheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Lucinges
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Comunautat de comunas d'Astarac Arròs en Gasconha
Istòria
L'intercomunalitat que resulta de la fusion de la Comunautat de comunas Vaths e Vilatges en Astarac (VVA) e de la Comunautat de comunas de las Nautas Vaths de Gasconha (NVG) en 2013.
Composicion
L'anciana intercomunalitat qu'ei marcada enter parentèsis e abreujadament.
Friesenheim
Geografia
thumb|left|Dintrada del vilatge de Friesenheim per la D 203 thumb|left|Lo masatge caseriu de Neunkirch, comuna de Friesenheim thumb|left|Lo pòble de Friesenheim e los sieus ostals a colombages Frisenheim fa partida del costat de Benfeld e del arrondiment de Sélestat-Erstein. Los abitants an nomenat los Friesenheimois. Dos caserius, aluenhats de divèrses quilomètres fan partida del pòble de Friesenheim: Neunkirch e Zelsheim. Aquel darrièr luòc se tròba al mièg de camps, près d'una expedís #que va del Canal del Rhône al Rhin e d'un ancian ostal éclusière e entre la bòsc e lo caseriu de Neunkirch #que #èsser antany un anautit luòc de pelegrinatge.Friesenheim Rèsta a aquel jorn un pòble essencialament agricòla.
thumb|left|Entrée du village de Friesenheim par la D 203 thumb|left|Le hameau de Neunkirch, commune de Friesenheim thumb|left|Le village de Friesenheim et ses maisons à colombages Frisenheim fait partie du canton de Benfeld et de l'arrondissement de Sélestat-Erstein. Les habitants sont nommés les Friesenheimois. Deux hameaux, éloignés de plusieurs kilomètres font partie du village de Friesenheim: Neunkirch et Zelsheim. Ce dernier lieu se trouve au milieu de champs, près d'une route qui va du Canal du Rhône au Rhin et d'une ancienne maison éclusière et entre la forêt et le hameau de Neunkirch qui fut jadis un haut lieu de pèlerinage.Friesenheim reste à ce jour un village essentiellement agricole.
Istòria
thumb|Pelegrinatge de La nòstra Madama de Neunkirch thumb|En restaurant de las doas claus a Neunkirch magnifiquement fleuri thumb|Comuna de Friesenheim thumb|Escòla primària de Friesenheim thumb|Pichon oratoire situat dins lo pòble de Friesenheim
Vilatge situat en lo Ried, i aguèt viscut dempuèi l'epòca romaine. Als VII e VIIIe de sègles, los Arrissem s'installan en bastint una glèisa al continuament de la siá conversion al cristianisme. Friesenheim Es una possession dels senhors de Hunenbourg a partir del. Lo pòble passa de contunh a las mans de l'avesque d'Estrasburg al. Lo fief es de contunh transmeses als senhors de Landsberg. La municipalitat ven autonòm a la fin del, #que li an a el annexat los caserius de Neunkirch e Zellsheim.
thumb|Pèlerinage de Notre Dame de Neunkirch thumb|Restaurant des deux clés à Neunkirch magnifiquement fleuri thumb|Mairie de Friesenheim thumb|École primaire de Friesenheim thumb|Petit oratoire situé dans le village de Friesenheim
Village situé dans le Ried, il fut habité dès l'époque romaine. Aux VII et VIIIe siècles, les Frisons s'installent en construisant une église à la suite de leur conversion au christianisme. Friesenheim est une possession des seigneurs d'Hunenbourg à partir du. Le village passe ensuite aux mains de l'évêque de Strasbourg au. Le fief est ensuite transmis aux seigneurs de Landsberg. La commune devient autonome à la fin du, à laquelle sont annexées les hameaux de Neunkirch et Zellsheim.
Ambroise Croizat
Nascut dins una familha obriera, acomencèt de trabalhar a 13 ans quand son paire foguèt mobilizat en 1914. En 1918, venguèt sòci de la SFIO e participèt ai grèvas deis obriers de la metallurgia dins la region de Lion. Jonhèt lo PCF tre sa fondacion en 1920. Membre permanent dau partit a partir de 1925, venguèt tanben una personalitat influenta dei sindicats de la metallurgia fins a sa mòrt. En particular, foguèt nomat secretari generau de la Federacion unica dei metallurgistas en 1936 que gropava 20% deis efectius de la CGT dau periòde.
A la Liberacion, foguèt elegit ai doas Assembladas Constituentas e a l'Assemblada Nacionala de 1946 a 1951. Ministre dau Trabalh de 1945 a 1947, aguèt un ròtle decisiu dins la formacion dau sistèma modèrna de proteccion sociala francés ambé la creacion dau sistèma d'assegurança malautiá, de retiradas, d'allocacions ai familhas, l'adopcion de plusors reformas progressistas dau Còdi dau Trabalh, la creacion de la medecina dau trabalh, la reglementacion deis òras suplementàrias e lo renfòrçament de l'estatut dei minaires.
Moriguèt d'un cancèr dau paumon a 50 ans. Lo PCF li organizèt d'importantei funeralhas a l'Ostau dei metallurgistas e au sèti de la CGT. Puei, un milion de personas l'acompanhèron fins au cementèri dau Père-Lachaise.
Siadors
Siadors (Ciadoux en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Siadors qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa qu'es Sent Miquèu. Tanlèu 1790, Siadors qu'èra deth canton de Bolonha de Gessa.
Saint-Martin-de-Cenilly
Saint-Martin-de-Cenilly es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Rinconada
La Rinconada es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Pontault-Combault
Pontault-Combault es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Rozelieures
Rozelieures es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Pòbli tipe lorrain pro plan conservat malgrat los damatges de la guèrra 1914-1918. Importants combats en lo moment de la batalha de la trouée de Encants n'en agost 1914.
Dharamsala
Dharamsala es una vila de l'estat d'Himachal Pradesh en Índia.
Administracion
Dharamsala es lo capluòc del districte de Kangra.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion de la vila èra de 30 764 abitants.
Saint-Léonard (Marna)
Saint-Léonard es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region de Champanha-Ardena.
Geografia
La municipalitat fa partida de l'aglomeracion de Rems. Malgrat la siá populacion modèsta, es doncas una municipalitat urbana, la mens poblada de França al recensement de 1999.
La commune fait partie de l'agglomération de Reims. Malgré sa population modeste, c'est donc une commune urbaine, la moins peuplée de France au recensement de 1999.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Don Nelson
200px|thumb|Don Nelson pendent un partitDonald Arvid Nelson (15 de mai de 1940, Muskegon, Michigan, Estats Units) es un jogaire de basquetbòl retirat e actual entrenador de l'NBA. Aital, lo 30 d'agost de 2006 foguèt nomenat entrenador dels Golden State Warriors. A entrenat tanben als Milwaukee Bucks, los New York Knicks, e los Dallas Mavericks. Lo 29 de decembre de 2001, Nelson se convertiguèt en lo tresen entrenador de l'NBA en ganhar 1,000 partits, darrièr Lenny Wilkens e Pat Riley.
Jan Bessat
Jan Bessat o Joan Bessat (en francés Jean Bessat, Bèucaire (Gard), 1873 - Arle, 1963) es un escrivan d'expression occitana, majoral del Felibritge en 1932.
Escriguèt jols pseudonims de Jan de Montmajour e Pouly.
Olmo
L'Olmu en còrs (Olmo en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Parc Las Heras (Buenos Aires)
Lo parc Las Heras qu'ei situat a Buenos Aires dens lo quartièr de Palermo.
Lo son terrenh qu'èra a l'origina ua zòna baisha, de gravèr, e pauc bastida. Ua grana càrcer qu'i ho bastida a la fin deu sègle XIX dab lo nom de Penitenciaría Nacional.
A partir de las annadas 1960 lo quartièr que ho valorizat entà la construccion de logaments e la càrcer que ho avalida en 1962.
Lo parc que deu lo son nom a l'avienguda La Heras, era medisha batejada en aunor deu militar Juan Gregorio de Las Heras qui pelegè durant la guèrra d'independéncia e qui s'opausè a Juan Manuel de Rosas desempuihs lo son exili a Chile.
thumb|300px|left|La Càrcer au sègle XIX thumb|200px|lo parc Las Heras vist desempuihs lo canton de las aviengudas La Heras e Coronel Díaz
Jardins de l'Ostalàs d'Eirinhac
Los Jardins de l'Ostalàs d'Eirinhac se pòdon visitar a Salanhac e Aivigas, en Sarladés, dins la regions istorica de Peiregòrd e lo departament de Dordonha, e son de tipics jardins.
Istoric
Creats al sègle XVIII dins l'estil caracteristic dels jardins classics, lor domeni es estat transmés en eretatge pels filhs e las filhas de la meteissa familha dempuèi 500 ans: se son succedidas 22 generacions dempuèi la construccion del primièr castèl.
Durant la Fronda dels Princes al sègle XVII, en revòlta contra Mazarin, l'ancessor del proprietari actual demorèt dins lo camp leialista: las tropas del Grand Condé, en represalhas, destrusiguèron alavetz lo primièr castèl datant de la Nauta Edat Mejana.
L'ostalàs actual foguèt bastit per Antòni de Còstas de la Calpreneda al sègle XVII sus las roïnas de l'ancian repaire nòble. Los primièrs jardins se concebèron al sègle XVIII, per l'iniciativa de Loís Antòni Gabrièl de la Calpreneda (lo rèirefelen de l'Antòni): jardins inspirats pels de las vilas italianas coma lo gost de l'epòca o voliá. Foguèron entièrament remanejats al sègle XIX per seguir la mòda novèla en venent un pargue.
Lo paire del proprietari actual tornar balhèt vida als jardins d'Eirinhac. A partir de son inspiracion pròpria, recerquèt sul terren totas las traças del jardin ancian: murets, escalièrs, ancian bacin... e el meteis dessenhèt lo jardin talament imaginat.
Estil
Las esséncias predominantas son balhadas per de teisses, de boisses, de calpres e de ciprèsses verds. L'art topiari i combina de formas geometricas, d'andanas rectilinèas, d'esculturas vegetalas, de cambras de verdura, de brodariás de boisses, de pelsòls ... La diversitat de las formas s'armoniza amb las linhas arquitecturalas de l'ostalàs e del domeni natural preservat (de que l'enròda.
Son e fan tanben partida de l'associacion.
La Roda de Andalucía
La Roda de Andalucía es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
E mi chanto
E mi chanto, chant tradicionau de las Valadas Occitanas, 'donc en vivaroaupenc.
Paraulas
E mi chanto
Nòta de principi de chant : MI
E mi chanto, mi chanto plhan plhan (1)
E mi chanto, mi chanto a mia mòda
Bug (parçan)
Bug o Captalat de Bug es un parçan d'Occitània situat en.
La sua vila màger es La Tèsta de Bug (o de Buc), qu'Arcaishon ne n'èra a la debuta qu'un barri, que n'estut destacat per Napoleon III ende'n har una comuna.
Conten las comunas d'Arcaishon, La Tèsta, Gujan e Mestràs, lo Teish, Viganòs, Audenja, Lenton, Endarnòs, Arés, Lèige, Mèrcaprima, lo Barp, Miòs, Salas e Belin e Beliet.
Lo gentilici es bogés -esa.
500px|left|thumb|País de Bug e bacin d'Arcaishon
E mi chanto
Paraulas
Mi chantario d’encuei a doman........bis
E chamino, chamino plhan plhan
E chamino, chamino a mia mòda
Chaminario ‘mé vos bèla bèla filha
Chaminario d’encuei a doman........bis
E deviso, deviso
Devisario
Devisario..............................bis
E mi balo, mi balo
Mi balario
Mi balario ....................bis
E mi bevo, mi bevo
Mi beverio
Mi beverìo.................. bis
E calinho, calinho
Calinhario
Calinhario....................bis
(1) -PL- palatalisat dins las valadas occitanas d’Italiá : Ex : Plan ven plhan [´pjaŋ], Queu chamjament se produit dins 'na majoritat de las combinasons de la « l » : blat : blhat [´bja] – flor : flhor [´fjuR] – clar : clhar [´kjaR] etc…
=Autra version= E mi chanto, mi chanto, plan plan
e mi chanto, mi chanto a mia mòda
Mi chantariu 'bo vos bèla, bèla filha
mi chantariu da encuei a deman
E mi sòno...
E mi calinho...
Les Trois-Pierres
Les Trois-Pierres es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lista dels presidents de Madagascar
thumb|right|220px|Blason de Madagascar Lo president es lo cap d'Estat de Madagascar. Es elegit per un periòde de cinc ans per la populacion. Las foncions de cap de govèrn son exercidas per un primièr ministre.
Armanhac (província)
thumb|200px|Localizacion d'Armanhac en [[Occitània]]100px|thumb|left|Escut d'AmanhacArmanhac qu'ei ua ancian comtat de Gasconha qui la soa capitau b'ei Aush. Uei lo dia lo son territòri qu'ei partajat e administrat peus departaments francés de las Lanas e mei que mei de Gers.
Heraudica
L'escut d'Armanhac que's blasona atau : "Deu camp d'argent cargat d'un leon rampant de gules"
Bilaspur (Himachal Pradesh)
Bilaspur es una vila de l'estat d'Himachal Pradesh en Índia.
Administracion
Bilaspur es lo capluòc del Bilaspur.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion de la vila èra de 13 654 abitants.
Pompinhan (Tarn e Garona)
Pompinhan (Pompignan en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Pasmens que dins lo Tarn e Garona, es una comuna de l'Airal urban de Tolosa.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Pompinhan èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Pompinhan èra del canton de Castèlnau d'Estretasfonts, en l'an VIII, del canton de Grisòlas.
Pozzuoli
Geografia fisica
Situada sul golf del meteis nom, Pozzuoli se trapa dins una zona volcanica, los Camps Flegrèus, una granda caldeira activa en estat de repaus.
Frohmuhl
Frohmühl en alemannisch (Frohmuhl en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Pozzuoli
Geografia fisica
Una granda part del territòri es ondulat, comprenent mantun cratèrs volcanics, que lo mai conegut es lo de la Solfatara, format ia aperaquí 4000 ans. D'autres cratèrs volcanics son l'Astroni, lo Monte Nuovo (format durant la darrièra erupcion dels Camps Flegrèus, en 1538) e lo qu'abriga lo lac d'Averno. D'aquesta zona, lo sòl davala pron fortament cap al sud (golf de Pozzuoli), mentre que la davalada cap a l'oèst es mai progressiva, ont i a una zona plana près de la còsta domitio.
Frohmuhl
Geografia
Vilatge typique dels vallées dintradas en lo grès ròsa del Scenari lorrain, Frohmuhl es, coma d'unes autres pòbles de Alsace Bossue (Tieffenbach, Wingen-sus-Moder...) Talhat en dos per la via ferrée Estrasburg-Sarreguemines e lo riu Eichel.
Pozzuoli
Geografia fisica
Un fenomèn geofisic tipic d'aquesta vila e de tota la zona dels Camps Flegrèus es lo bradiseïsme, es a dire l'enauçament e l'abaissament de la superfícia terrèstra per l'efeit de las variacions de la pression sosterrana ligadas a l'activitat magmatica idrotermala. La pujada rapida del nivèl del sòl que se debanèt dins la zona dins los ans 1980 faguèt mestièr de desplaçar lo pòrt de Pozzuoli a aperaquí 50 mètres pus luenh que l'emplaçament precedent.
Frohmuhl
Geografia
Las pendentas environnant lo vilatge e la vallée se-son quitament reboisées continuament a l'abandon de l'agricultura en la segonda mitat de la, #çò que los asfixia, aombrat e ret encara mai humides. A l'ora d'ara dels vacas Highland i an elevat per dobrir lo fons de la vallée (maintien d'espacis dubèrtes).
Las municipalitats limitrophes son Puberg e Hinsbourg a l'èst, Struth e Tieffenbach al sud-oèst e Weislingen al nòrd-oèst.
Village typique des vallées encaissées dans le grès rose du Plateau lorrain, Frohmuhl est, comme d'autres villages d'Alsace Bossue (Tieffenbach, Wingen-sur-Moder...) coupé en deux par la voie ferrée Strasbourg-Sarreguemines et la rivière Eichel.
Les pentes environnant le village et la vallée elle-même se sont reboisées suite à l'abandon de l'agriculture dans la seconde moitié du, ce qui les étouffe, assombri et rend encore plus humides. Actuellement des vaches Highland y sont élevées pour rouvrir le fond de la vallée (maintien d'espaces ouverts).
Les communes limitrophes sont Puberg et Hinsbourg à l'est, Struth et Tieffenbach au sud-ouest et Weislingen au nord-ouest.
Pesticida
vinheta|Tractament al pulverizador manual, dins las [[Ans 1970|annadas 1970 (font EPA, Environmental Protection Agency).]] Un pesticida es une substéncia utilizada per lutar contra d'organismes considerats coma noisibles. Es un tèrme generic que conten los insecticidas, los fongicidas, los erbicidas, los parasiticidas. S'atacan respectivament als insèctes destrucis, als fungis, a las « malas èrbas » e als vèrmes parasits.
Lo tèrme pesticida comprend de substéncias « fitosanitàrias » o « fitofarmaceuticas » utilizadas en agricultura, silvicultura e orticultura, mas tanben los produchs zoosanitaris, los produchs de tractaments conservators de la fusta, e fòrça pesticidas d'usatge domestic : shampó antipesolhs, bolas antimitas, polvera antiformigas, bombas insecticidas contra las moscas, mitas o moissals, colars antinièras, difusors interiors de pesticidas, etc.
Dins un sens mai larg, tanben aqueste de la reglamentcion europèa, çò que pòt èsser regulators de creissença, o de substéncia que respondon a de problèmas d'igièna publica (per exemple las babaròtas d'ostal), de santat publica (los insèctes parasitas pesolhs, nièras o vectors de malautiás coma lo paludisme e las bacterias patogènas de l'aiga destrusidas per la cloracion), de santat veterinària, o al subjècte de las superfícias non agricòlas (carrièras, aeropòrts, vias ferradas, rets electrics, etc.).
Selon l'Institut de Vigiléncia Sanitària, segon los analisis fachas en 2006-2007 per 3 100 personas dins l'encastre del programa nacional nutricion santat (PNNS), lo sang d'un Francés en mejanan conten gaireben sempre de pesticidas organofosforats e tres còp mai unes pesticidas (piretrinoïdas, paradiclorobenzèna) qu'aqueste dels Americans o dels Alemands, alara que lor taus sanguin de metal pesucs  de pesticidas organoclorats es comparable a las concentracions observadas a l’estrangièr.
De pesticidas son susceptibles de conténer de perturbators endocrinians e son sopçonats d'èsser responsables d'un aument dels cas d'infertilitat.
Etimologia
Lo mot « pesticida » ven de l'anglés, sul modèl de fòrça mots s'acabant pel sufixe -cida (del verb latin caedo, caedes, caedere, caedi, caedum : « tuar »), e sus la basa del mot anglés pest (animal, insècte o planta noisibla), que ven del latin pestis que significa « malautiá contagiosa, epidèmia, pèsta ».
Istoric
La luta quimica existís dempuèi de milenaris: l'usatge del sofre ven de la Grècia antica (1 000 ans AbC) e l'arsenic es recomandat per Plini lo Vièlh, naturalista roman, coma insecticide. De plantas conegudas per lors proprietats toxicas èran utilizadas coma pesticidas (per exemple los aconits, a l'Edat Mejana, contra los rosegaires). De tractats sus aquestas plantas foguèron redigits ( tractat dels peisons de Maimonides en 1135). Los produchs arsenicals o a basa de plomb (Arseniat de plomb) essent utilizats al sègle XVI en China e en Euròpa.
Las proprietats insecticidas del tabat èran conegudas a partit de 1690. En Índia, los jardinièrs utilizavan las raiças de Derris e Lonchocarpus (rotenona) coae insecticida. Lor usatge s'espandiguèt en Euròpa vèrs 1900.
En 1807 Isaac-Bénédict Prévost promòu l'usatge del sulfat de coire dins lo tractament de la caria del blat. Pauc seguit en França, foguèron lèu adoptat Soïssa, en Granda Bretanha e als Païses Basses.
La quimia minerala se desvolopèt al sègle XIX, donant fòrça pesticidas minerals a basa de sals de coire (encora plan utilizat en agricultura biologica). Los fongicidas a base de sulfat de coire s'espandisson (mescla de sulfat de coire e de calç) per lutar contra las invasions fongicas de la vinha e de la trufa, mas pas se rèste polluent suls sòls (coire non degradable).
De sals de mercuri son utilizats a partir del començament del sègle XX pel tractament de las semenadas. A causa de la toxicitat del mercuri, son interdits dins los païses de l'OCDE dempuèi 1991 e a partir de 1982 per unes païses d'Euròpa de l'Oèst. Lor usatge contunha dins d'autres païses. vinheta|Espandeire adaptat a las vinhas. L'èra dels pesticidas de sintèsi comença dins las annadas 1930, amb lo desvolopament de la quimia organica de sintèsi e de la recerca sus las armas quimicas pendent la Primièra Guèrra mondiala.
En 1874, Zeidler sintetiza lo DDT (diclorodifeniltricloroetan), que Muller en 1939 establís las proprietats insecticidas. Lo DDT es comercializat a partir de 1943 e fa la dralha a la familha dels organoclorats. Lo DDT dominèt lo mercat dels insecticidas fins al començament da las annadas 1970 ont foguèt interdit en UE, per exemple.
En 1944, l'erbicida Acid 2,4-D, copiat sus una ormona de creissença de las plantas e encara fòrça utilizat fins ara, es sintetizat. esquèrra|vinheta|Aficha publicitària americana difusada pendent la [[Dusau Guèrra Mondiau|Segonda Guèrra mondiala per l' Office for Emergency Management intitulée « Tiratz per tuar; Aparatz vòstre jardin de la victòria ». (Office of War Information. Domestic Operations Branch. Bureau of Special Services), utilizada del 03 de setembre de 1943 al 15 setembre de 1945.]] La Segonda Guèrra mondiala provoquèt, per de recercas engatjadas per la realizacion de gas de combat, la familha dels organofosforats que, dempuèi 1945, se desvolopèt fòrça e encara utilizat dins unes produchs.
En 1950-1955 se developa als EUA los erbicidas de la familha de las urèas substituidas (linuron, diuron), seguit pauc après pels eerbicidas del grop ammoni quaternari e triazinas.
Los fongicids du tipe benzimidazòl e pirimidas daan de 1966, seguit pels fongicidas imidazolics e triazolics dichs fongicidas IBS (enebitors de la sintèsi dels esteròls) que representan ara lo mai grand mercat dels fongicidas.
Dins las annadas 1970-80 apareis una novèla classa d'insecticidas, los piretrinoids que dominan lo mercat dels insecticidas.
Abans, la recerca de matèrias activas se fasiá a l'azard fasent passar a fòrça produchs de tèsts biologics. Quand un produch èra marcat per sas qualitats biocidas, se cercava a lo melhorar amb la sintèsi d'analògs. Aqueste procediment permetèt de desvolopar las tecnicas de sintèsi relizadas fins ara.
Ara, s'insistís sus la compreneson dels mòdes d'accion e la recerca de ciblas novèlas. Coneissent las ciblas, se pòt alara establir de relacions estructura activitat per acabar amb l'obtencion de matèrias activas.
Ara, se vei una consolidacion del mercat al nivèl de las familhas mai recetament descobèrtas amb la recerca de novèlas proprietats. Al mèsme temps, de novèlas ciblas fisiologicas de l'animal o del vegetal son exploradas per objectiu de desvelopar de produchs amb biais d'accion originals, de produchs eissits de la biotecnologia o dels mediators quimics.
Categorias de pesticidas
Los pesticidas inclusisson :
Isaac Despuech
thumb| Isaac Despuech dit Lo Sage [de Montpelhier] o Despuech Sage, que ho un escrivan clapassier de lenga occitana deu sègle XVII ; la soa òbra tracta de libertat e de holia.
Pesticida
Categorias de pesticidas
Cada grop quimic produch de metabolitas dins los organismes vivents o de rèstes se degradant espontanèament. Aqueste rèstes o metabolitas son mai o mens degradables e susceptibles de venir polluents deel mitan o de contaminants de noiritura o bevenda.
Los pesticidas pòdon èsser regopats segon diferents axes: per tipe d'usatge, per origina, per tipe d'activitat, per grop quimic, per mòde d'accion, etc,.
Categoria per origina
Se destria los pesticidas organics (contenent de carbòni) e inorganics (sens carbòni al mens que siá carbonat o cianur). D'entre los pesticidas organics, i a los pesticidas de sintèsi (desvelopats en laboratòri e produchs en usina), pesticidas naturals (d'origina animala, vegetala o microbiana) e microorganismes. Los pesticids inorganics son de derivats d'elements minerals (exemple : sulfat de coire).
Categoria per nivèl de risc
Dempuèi 1975, l'Organizacion mondiala de la santat prepausa una classificacion dels pesticidas per nivèls de riscs.
Categoria per usatge
Aqueste regropament s'interessa a la cibla que lo pesticida es destinat a combatre. I a alara :
Las categorias de produchs seguent son mai especificament e comercialament designats coma « produchs fitosanitaris », son utilizadas per sonhar o prevenir las malautiás dels vegetals. Son donc pas totes de pesticidas al sens estricte (regulators ormonals de creissença per exemple) :
Autres produchs :
Agricultura
Las quantitats de pesticidas utilizadas dins lo mond aumentan regularament dempuèi seissanta ans. Semblan demenir dins unes païses d'Euròpa, mas a dòsi o pes egal, las matèrias activas d'uèi son mai sovent plan mai eficaças qu'aquesta de las decenniás precedentas.
Las moleculas comercializadas evoluisson, per contornar las resisténcias (d'insèctes, fungis o vegetals), per remplaçar de produchs interdits a causa de lor toxicitat, o quand de moleculas a priori interessantas venon en remplaçar d'autres.
Los pesticidas mai utilizats (en tèrmes de quantitat) son los deserbants. La molecula activa mai venduda coma deserbant e la mai utilizada dins lo mond es lo glifosat.
Al nivèl mondial, son los païses productors de ris (Japon, Corèa del Sud, etc.) que consomisson mai de pesticidas per ectara, quatre còp mai que la mejana europèa, d'esperela superiora a aquesta dels EUA.
Arma de guèrra
L'agent irange (producha a la demanda del govèrn american per las principalas industrias quimicas del país que las multinacionala Monsanto, Dow Chemical…) es lo nom donat al mai utilizat dels erbicidas utilizats per l'armada dels EUA pendent la guèrra del Vietnam, subretot entre 1961 e 1971. Alara, los efièchs patogèns sus l'èsser uman èran desconeguts. Aqueste produch èra utilizat sonque amb objectiu de desbosigar los alentorn de las installacions militàrias e d'assegurar un desboscament per d'empachar los combatents enemics de s'amagar.
Concepcion d'un pesticida
Las proprietats d'un pesticida venon subretot de l'estructura de sa matèria activa. aquesta presenta 3 partidas (es un destiament teoric, que pas cap departidas pòdon èsser separada) :
Los pesticidas regropan una granda diversitat d'estructuras quimicas e cada molecula constituís una entitat que se caracteriza per un ensemble de proprietats especificas que van condicionar sa reactivitat al vejaire dels constituents del sòl. Quand un pesticida es adsorbit pel sòl ne resulta una dificultat a prejutjar de la retencion d'una molecula pel sòl, mèsme a l'interior d'una familha quimica donada.
La caracteristica principala de considerar dins un procediment de retencion pels compausats acids o basics es la constanta de dissociacion (pK). Lo caractèr idrofòb d'un pesticida aumenta quand sa solubilitat dins l'aiga demenís e ne resulta una retencion mai intensa per la matèria organica del sòl. La polaritat depend de la reparticion dels electrons al sen de l'estructura moleculara e influéncia tanben lo gra de solvatacion de la molecula en solucion e donc l'energia totala implicada dins son adsorpcion. Las caracteristicas d'una molecula pesticida devon pas èsser consideradas de biais individual, qu'interagisson de biais esimultanèu. Atal, la natura dels atòmas constitutius e los gropaments foncionals determinan l'estructura electronica, la polaritat mas tanben la valor de la constanta d'ionizacion, la capacitat d'una molecula de formar de ligams inter- e intramoleculrs e sa solubilitat.
Los autres constituents : la formulacion d'un pesticida
La « formulacion » d'un pesticida a per objectiu de presentar la matèria activa jos una forma establa e permetent son aplicacion li apondent de substéncias destinadas a melhorar e facilitar son accion. Son los adjuvants. Compreneon de tensioactius, d'adesius, d'emulsionants, d'estabilisants, de fotoprotectors, d'antitranspirants, de colorants, de substéncias repulsivas, d'emetics (vomitius) e a vegada des antidòts.
Un còdi internacional de 2 letras majusculas, plaçadas a la seguida del nom comercial indic li tipe de formulacion. Los principals tipes de formulacion son los seguents:
Efièch sus la qualitat dels produchs
Los fabricants estiman que los pesticidas melhoran la qualitat dels produchs, per exemple en redusent lo risc de desvolopament d'uns bactèris o fungis produsent de toxinas.
Los detractors dels pesticidas o de lor utilizacion sistematica arguisson que :
Efièch sus l'environament
vinheta|Espandiment aerian de pesticidas. Aqueste mòde d'espandiment es aqueste qu'es ma susceptible de polluir l'aire . Es pauc utilizat en Euròpa, mas frequent als EUA. Las relacions entre pesticidas (unas 900 moleculas activas sul mercat en 2012) e mitan son de doble sens : los pesticidas modifican l'environament que ecotoxics, metent en òbra un centena de mecanismes ecotoxics , e invèrsament l'environament (Cf. Oxigèn, ozòn, umiditat, pH, metals, metalloïds, bactèris, fungis, etc.), modifican los pesticidas, lors impuretats (dioxinas dins l'agent irange per exemple) e lors metabolits. Per fòrça produchs ancienament plaçats sul mercat la fotoalteracion dels produchs, de lor impuretats, moleculas de degradacion o metabolits dins l'aire, e sos efièchs environamentals foguèron pauc estudiats.
Las impuretats; indésirablas mas presentas e gaireben economicament inevitables dins unes procediments de fabricacion son a vegada la primièra causa de toxicitat e ecotoxicitat d'un produch. Per exemple los efièch advèrses ecologics de l'exaclorocicloexan suls mamifèrs son benlèu essencialament deguts als 5 a 14 % d'isomèrβ qu'es bioaccumulable a long tèrme dins las grassas.
Un dels problèmas mai greus a podut èsser lo 2,3,7,8-tetraclorodibenzo-p-dioxin (TCDD), una impuretat de l'erbicida 2,4,5-T (acid 2,4,5-triclorofenoxiacetic) ara interdit) que la DL50 orala (dòsi letala mediana) èra compresa entre 0.6 e 2.1 μg/kg pels Pòrcs marins, de 1,100 a 5,000 μg/kg pels àmster . L'administracion intraperitoneala de [3H]TCDD e de mirgas mostrèt un metabolisme feble, veire nul, una persisténcia excepcionalament longa, e una fòrta localizacion dins lo reticulum endoplasmic epatic. Pasmens s'aquestes exemples pòscan èsser extrèmas, mòstran lo besonh per de produchs pesticidas de nauta puretat.
La cinetica dels pesticidas dins l'aiga
Se trapa dins las tubas e pluèjas, , dins las aigas superficialas, dins las aigas de jaç e en mar (amb los antifoolings) e per unas moleculas e dins unas regions dins l'aiga del robinet. Segon lor tension de vapor, las moleculas pesticidas o lor metabolits son mai o mens solubles dins la vapor d'aiga o l'aiga liquida.
Las talvèras enerbadas fan partit de las mesuras qu'an per objectiu de limitar lo tansferiment de pesticidas dels camps cap als cors d'aiga.
La cinetica dels pesticidas dins los sòls
Pendnet un tractament, mai de <span title="900 000 ppm">90 % de las quantitats utilizadas de pesticidas capitan a aténher lo destruci en mira. L'essencial dels produchs fitosanitaris acaban dins los sòls. Sins los sòls subisson de fenomèns de percolacion e d'espandiment. Los riscs per l'environament son tant mai grands qu'aquestes produchs son toxics, utilizats sus de superfícia e a de dòsis/frequéncias nautas e que sont persistants e mobils dins los sòls.
Lo sòl compòrta d'elements minerals e organics mas tanben d'organismes vivents. Aquestes darrièrs participan tanben als transferiments, d'imobilizacion, modificacion (biodegradacion, metabolizacion), bioturbacion e degradacion.
Los transferiments dins lo sòl son mai importants. I son levats per l'aiga de pluèja e s'i desplaçan segon la circulacion de l'aiga. Aquestes desplaçaments varian fòrça segon lo regim idric, la permeabilitat dels sòls, la natura del produch.
Los fenomèns d'immobilizacion
De pesticidas son en majoritat adsorbits rapidament per las matèrias umicas del sòl (colloïds minerals e organics).
Una moleculda adsorbida es pas pus en solucion dins la fasa liquida o gasosa. Essent pas pus disponibla, sos efièchs biologics son suprimits; es pas pus degradada pels microorganismes del sòl çò qu'aumenta sa persiséncia. Es pas pus levada per l'aiga, çò qu'empacha la pollucion d'aquesta darrièra. Sa desorpcion li torna totas sas capacitats biotoxicas.
Aquestas moleculas son mai fortament retengudas mai sovent dins los sòls argiloses o ric en matèrias organicas.
Los fenomèns de degradacion