cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Empèri d'Etiopia
Lo partiment d'Africa e la modernizacion
A causa de diferéncias significativas entre las traduccions de l'italian e del amaric del tractat de Wuchale, Itàlia cresiá qu'avián inclusit Etiopia coma un estat satellit. Etiopia se desdiguèt del tractat en 1893. Insultada, Itàlia declarava la guèrra a Etiopia en 1895. La Primièra Guèrra italo-etiopian dona luòc a la Batalha d'Adowa, en 1896, qu'Itàlia foguèt decisivament desbandada. Lo resultat, es lo Tractat d'Addis Abeba, que delimita estrictament las frontièras d'Eritrèa e forcèt Itàlia a reconéisser l'independéncia d'Etiopia.
Las delegacions dempuèi lo Reialme Unit e França -poténcias europèas que las possessions colonialas èran pròche d'Etiopia- arribèron lèu dins la capitala etiopiana per negociar los sieus pròpris tractats amb aquela poténcia.
Invasion italiana e Segonda Guèrra Mondiala
En 1935, de soldats italians comandats pe Manescal Emilio de Bono ocupèron Etiopia. La guèrra durèt sèt meses abans que se declarèsse la victòria italiana. L'invasion foguèt condemnada per la Societat de Nacions, malgrat que se faguèt pauc per s'acaben las ostilitats. Etiopia venguèt una partida de l'Africa Oriental Italiana fins a sa liberacion en 1941 per de partisans etiopians, que comptavan amb l'ajuda decisiva de las fòrças aliadas en Africa del Nòrd.
L'ascension del Derg
En 1974 una junta militara pro-sovietica e marxista-leninista, lo "Derg", dirigida per Mengistu Haile Mariam, deposava Haile Selassie e establissiá un estat socialista e unipartidida. Haile Selassie foguèt empresonat e moriguèt dins de circonstàncias foscas; la rumor coneguda mai probabla es que foguèt asfixiat amb un coissin impregnat de etèr.
O Porriño
O Porriño es un municipi de la província espanhòla de Pontevedra dins la Comunautat Autonòma de Galícia.
Sent Beneset
Sent Beneset o Sant Beneset (Saint-Bénézet en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Departament de l'Oèst (Aïtí)
Lo departament de l'Oèst (creòl : Lwès) es un dels departaments d'Aïtí. A una superfícia de e unes 3 664 620 abitants (recensament per estimacion de 2009). La capitala de l'Estat, Pòrt del Prince n'es lo caplòc.
Foissy
Foissy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Bastida de Virac
La Bastida de Virac (Labastide-de-Virac en francés) es una comuna d'Occitània, en Bas Vivarés. Administrativament aparten alh departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Militar
Un militar es un membre dei fòrças armadas regularas d'un Estat o d'un movement de rebellion organizat segon un modèl estatau. Dins la màger part dei país, lei militars son somés a de lèis e de règlas particulas destinadas a assegurar la disciplina militara. Lei restriccions principalas regardan generalament lo drech de grèva, lo drech de se sindicar, la libertat d'expression e l'obligacion d'obeïr ais òrdres edictats per la ierarquia. En cambi, lei militars recebon sovent un sostèn fòrt de part de l'institucion militara coma un lotjament o d'ajudas per tornar integrar la societat civila a la fin de son servici.
Segon l'arma d'afectacion dau militar, pòu portar un nom pus espeficic : fantassin dins l'infantariá, cavalier dins la cavalariá ò lei blindats, marin dins la marina, aviator dins l'aviacion, sapaire dins l'engèni, artilhaire dins l'artilhariá...
Quarantena
vinheta|« Lima » es la bandièra actuala internacionala de la quarantena. La quarantena consistís a isolar de personas, animals, o vegetals pendnet lo temps que cal, en cas de suspicion de malautiás contagiosas, per empachar lor propagacion. Empachant las personas d'aver de contactes amb d'individús sans se trapant a l'exterior de la zona de confinhament, se fa contagion impossibla e las malautiás infecciosas despareisson d'esperelas. Es una mesura barrièra ; un dels metòdes de prevencion e de gestion dels riscs ligats a las malautiás infectiosas (epidèmia, pandèmi a per exemple).
Al figurat lo mot designa tanben la condicion d'una persona plaçada volontàriament a l'escart (ostracisme).
Per extension, aquest tèrme es tanben utilizat dins lo domèni de la securitat informatica.
Originas
La separacion e l'interdiccion socialas se plaçava d'en primièr dins l'encastre del sagrat, amb la nocion de tabó, per exemple lo tabó alimentari. La separacion del pur e de l'impur al subjècte de las malautiás es manifèsta dins la Bíblia :
Aqueste passatge foguèt interpretat coma la descripcion d'una gonorrèa amb « declaracion obligatòria de malautiá contagiosa » e « isolament e desinfeccion ». En medecina ebraïca, de tèxtes mencionan las malautiá de pèl amb isolament social temporari, o amb exclusion definitiva (discriminacion dels loproses).
Edat Mejana
vinheta|« Pestifetats senhats » o « leproses sermonats » per un evèsque. Miniatura del sègle XIV British Library de Londres. En França, la separacion sociala e l'exclusion dels leproses es regit per l'ordonança reiala del 21 de junh de 1321. Lo rebut dels leproses es pertot la nòrma, mas d'aplicacion locala plan variada. Fòrça vilas an una leprosariá situada a l'escart, amb limitacion o contraròtle del desplaçament dels leproses. Los motius d'origina son primièr religioses e morals : la lèpra es unea malautiá de l'alma que se manifèsta per una mòrt lenta del còrs.
Amb l'arribada de la pèsta negra, los motius sanitaris apareisson al primièr plan. Las mesuras presas son lo fach de las autoritats municipalas que se pièja sul sens comun d'una contagiositat, nocion de pauc d'importança per la medecina medievala. Las mesuras mai ancianas d'isolament de ls pestiferats consistís a embarrar los pestiferats (e lor familha) dins lor ostal (sequestracion), una autra es l'expulsion fòra de la vila. Aquestas mesuras, d'òrdre juridic mai que medical, son adocidas a partir del sègle XVI Mai rarament, las maulauts son autorizadas a circular, mas essent portaires de signes distinctius.
D'estructuras son realizadas per conciliar l'isolament e lo suènh: cabanas de fusta fòra de la vila (1348 a Avinhon pel papa Clamenç VI), espital dels pestiferats (Venècia en 1403). De leproserias son convertidas en espital pels pestiferats (Marselha en 1476).
La quarantana maritima (isolament preventiu) es instaurada lo 27 de julhet de 1377, pel Grand Conselh de Ragusa qu'interdit l'accès de la vila o de son districte a aquestes « qu'arriaban d'una zona infestada per la pèsta, al mens sián demorats primièr a Mrkan o a Cavtat per s'i purgar pendent un mes », instituissent atal la primièra quarantena oficiala reconeguda coma tala,.
Ongan, Venècia adòpta lo procediment de Ragusa (isolament sus una illòta pròche). Sus l'avís dels mètges, la durada es portada a 40 jorns, segon la doctrina ipocratica dels jorns critics, ont una malautiá que passa 40 jorns pòt èsser de segur una malautiá cronica. La quaranta s'espandís dins los pòrts italians, es adoptada per Marselha en 1383, Barcelona en 1458, edimborg en 1475. L'aplicacion de la quarantena es enforçada per la fondacion de lasarets, que lo primièr, aqueste de Venècia (1403), servís de modèls per d'autres pòrts (Gènoa 1469, Marselha 1526).
La quarantena sus tèrra es d'en primièr adoptada en Provença (Brinhòla, 1464). Lo sistèma de quarantenas es enforçat per las patentas per las merças, e los bilhets de santat per las personas. S'agís de certificats atestant la provenéncia d'una vila sana.
Periòde classic
vinheta|Lasaret de la granda pèsta de Viena de 1679, ex-voto de 1680, Glèisa de Sant Miquèl de Viena. Lo sistèma de las quarantenas e lasarets ven una administracion permanenta a partir del sègle XVI en Itàlia. Malgrat lors rivalitats, las ciutats estats italianas son ligadas per un ret d'informacions sanitàrias venent de França, de Soïssa, e dems Balcans. Aqueste exemple es seguit per las ciutats germanicas; alara qu'endacòm mai, en França, en Espanha o en Angletèrra, las quarantenas son pas que de mesuras temporàrias.
A partir de la fin del sègle XVII, lo sistèma de quarantena e de contraròtle de las epidèmias es transferit progressivament de la citutat al plan nacional. La santat ven una question governamentala. La coordinacion mai avançada es alara aqueste de la Prussa e d'autres estats germanics, ont l'expression polícia medicala es utilizada pel primièr còp en 1764 ear Wolfgang Thomas Rau (1721-1772).
En Anglatèrra, los primièrs reglaments de quarantenas (nivèl governamental) son establits en 1663. En França, lo conselh del Rei plaça tota la Provença en quarantena a l'escasença de la pèsta de Marselha (1720) en 1720-1722. Pendent lo sègle XVIII un ret de vigiléncia s'establís entre los grands pòrts mediterranèus d'Euròpa e del Levant.
A las Americas, la primièra quarantena maritima es aquesta de Sant Domengue en 1519 contra la variòla. En America del nòrd, la quarantena es tanben aplicada contra la variòla, lo primièr còp en 1647, per la colonia de la baia del Massachussetts per las naus arribant de las illas Barbada. Puèi contra la fèbre jauna, per las vilas de Nòva York (1688) e Boston (1691). En 1799, lo congrès american transferís l'autoritat de las quarantenas (del nivèl de cada Estat) al nivèl federal (secretariat del tresaur fins a 1876),.
Sègle XIX
vinheta|Lo monument als mètges dins lo cimentèri dels Irlandeses, sus Grosse Île du Québec, luòc de quarantena creada en 1832 pels immigrants. La segonda pandèmia de colèra toca l'Euròpa en 1830 e l'Amrica del nòrd en 1832. L'estrategia oficiala es alara d'enforçar los metòdes utilizats contra la pèsta: quarantenas, lasarets e cordons sanitaris, mas aquestas se revèlan pauc eficacias contra lo colèra, çò que provòca de tensions socialas e trebles politics. Las politicas de quarantenas varian segon los païses, pòdon servir de pretèxte politic (per restrénher las libertats de l'adversari – desplaçament, escambi, correspondéncia...–) o economic (proteccion comerciala),.
En 1834, la França demanda una estandardizacion internacionala de las politicas de quarantena. En 1838, un Conselh Sanitari Internacional es fondat a Constantinòble per coordonar las mesuras frontalièras contra las epidèmias. En 1851, la primièra conferéncia sanitària internacionala se debana a París, ont lo primièr reglament sanitari internacional es adoptat. impausa als Estats signataris las mèsmas mesuras quarantenas contra la pèsta e lo colèra, mas sus les 12 païses participants a aquesta primièra conferéncia, tres solament son signatairis: França, Portugal e Sardenha.
Las conferéncias seguentas son a vegada lo luòc de violentas discussions, coma aquesta de la conferéncia de Roma en 1885, al respècte de las quarantenas relizadas sul canal de Suèz per las naus venant d'Índia. Lo real conflicte èra pas d'òrdre sanitari, mas politic (dominacion britanica o francesa sus la region).
Als EUA, la politica de quarantena, dependenta del departament del tresaur, es jutjada mal aplicada, e una novèla legislacion federala de quarantena es adoptada en 1878. L'autoritat de las quarantenas es transferida al Marine Hospital Service, precedent lo Servici de santat publica dels EUA. L'administracion d'una quarantena deu èsser medicalizada, e sa durada deu se basar sul periòde d'incubacion especific a la malautiá.
En 1893, los EUA rejongan lo concèrt sanitari europèu. Las tres malautiás de quarantenas internacionalas son alara lo colèra, la pèsta e la fèbre jauna.
Sègle XX
vinheta|Soldats del Còrs expedicionari canadian en quarantena per causa de [[sarrampiu, França 1917-1918.]] Las primièras mesuras concrètas, aplicadas per un grand nombre de païses signataris son aquestas de la 11a conferéncia internacionala de París en 1903 (adopcion d'una convencion de 184 articles). En 1907, l'Ofici Internacional de l'Igièn Public es fondat a París, reünissent 12 païses. Ven après la primièra guèrra mondiala, lo Comitat d'Igièn de la Societat de las Nacions (SDN). En 1926, la lista de las malautiás de quarantenas es portada a cinc, amb en mai variòla e lo tifus.
Dins lo primièr tèrç del sègle XX las mesuras de quarantenas son medicalizadas. Lo novèl saber microbiologic permet de destriar los cas confirmats, los cas suspèctes e los subjèctes indemnes, atal que los mòdes de transmission e la durada d'incubacion especificas per cada malautiá infeciosa. Se vei que la quarantena pòt èsser eficaça per limitar unas malautiás, mas tanben inutila o nefasta per d'autras.
Dins la segonda mitat del sègle XX, l'importança relativa de la quarantena decréis, aparéis coma un dels metòdes, amb fòrça d'autras, utilizadas dins un sistèma mai general de vigiléncia e de contraròtle de las malautiá. Als EUA, en 1967, 55 « estacions de quarantena » son regidas per los CDC e situadas dins lo pòrts e aeropòrts internacionals. En 1992, demoran pas que 8. Tanben dins las annadas 1980 lo CDC listava 26 malautiás per la dintrada als EUA, en 1992 aquesta es reducha a 7 malautiás: fèbre jauna, colèra, difteria, tuberculòsi, pèsta, suspicion de variòla (bioterrorisme) e fèbre emorragica virala.
Pareissiá alara que la quarantena es pas una panacèa, qu'a sas limitas, coma dins l'aparicion del sida, per de rasons biomedicalas, mas tanben juridicas e eticas. Dins d'autres cas, pòt èsser validada per de malautiás o de contèxtes particulars. La quarantena « modèrna » es alara un mejan, non pas indistincte o generalizat, mas « talhat sus mesuras » e sempre discutible. Coma foguèt lo cas per l'epidèmia de SARS de 2003, o de la pandèmia A(H1-N1) de 2009,.
Bijeccion
En matematicas, una bijeccion o aplicacion bijectiva es una aplicacion qu'es au còp injectiva e subrejectiva.
Quarantena
sègle XXI
Dempuèi 2000, los retorns d'experiéncias de las epidèmias de H5N1, SRAS, del MERS, e dels modèls epidemiologics, menèron a detalhar los protocòlss de quarantena, per unas malautiás, e un encastre internacional foguèt produch en 2005 par l'OMS. Atal:
Bijeccion
En lengatge informau, una bijeccion d'un ensemble vèrs un autre es una correspondéncia a cha dos entre leis elements dau premier ensemble e aquelei dau segond, sens omission ni repeticion. Per exemple, lo pastre que fasiá una òsca sus un baston per cada bèstia de son aver establissiá (segon lo lengatge modèrne) una bijeccion entre l'ensemble deis òscas e l'ensemble de sei bèstias. Se vei donc que quand lei dos ensembles son finits, l'existéncia d'una bijeccion d'un vèrs l'autre equivau a l'egalitat dei nombres d'elements dei dos ensembles. En teoria deis ensembles, se generaliza ansin la nocion de nombre cardinau : se ditz que dos ensembles (finits o non) an lo meteis cardinau s'existís una bijeccion d'un vèrs l'autre (vejatz equipoténcia).
Quarantena
Realizacion
Lo plaçament en quarantena se limita sovent a isolar un sol individú o un cluster (familial per exemple) que la patologia es ja declarada o suspectada a causa de l'aparicion de simptòmas, alara qu'un autre objectiu de la quarantena es de plaçar a l'escart totes los portaires potencials de germes, e quitament se se manifèsta pas cap de signe clinic, pendent una durada que cal per cobrir lo periòde d'incubacion de la malautiá suspectada. L'objectif d'aqueste isolament essent que la malautiá pòsca eventualament se declarar dins un mitan ja protegit, empacant atal sa propagacion potencialament exponenciala.
Bijeccion
Nocion de bijeccion
Estent dos ensembles X e Y, una aplicacion f : X → Y es dicha bijectiva se e solament se :
Quarantena
Realizacion
Exemples de mesuras de quarantena : centrat|vinheta|500x500px|Lo Lazzaretto Vecchio de [[Venècia.]]
Bijeccion
Nocion de bijeccion
(l'unicitat de x per tot element y exprimís l'injectivitat de f, e l'existéncia de x exprimís la subrejectivitat)
Quarantena
Realizacion
vinheta|Los astronautas de la mission Apollo 11 en quarantena après lor retorn sus Tèrra.
Bijeccion
Bijeccion recipròca
Estent una bijeccion f : X → Y, l'aplicacion de Y vèrs X qu'en tot element y de Y associa l'element unic x de X tau que f(x) = y es sonada (aplicacion) recipròca de la bijeccion f ; es notada \ f^{-1}.
Quarantena
Realizacion
Dins son reglament sanitari internacional (RSI, 2005), article 1, l'OMS definís una quarantena coma « la restriccion  de las  activitats  e/o  de la mesa a l'escart de las personas suspèctas que son pas malautas o  dels bagatges, conteneires, mejans de transpòrt o mèrças suspèctes, de biais a prevenir la propagacion eventuala de l’infeccion o de la contaminacion ».
Bijeccion
Bijeccion recipròca
Se'n dedutz aisadament que :
Quarantena
Realizacion
Lo plaçament en quarantena pòt far partit de las recomandacions de l'OMS facha als Estats-membres, que pòdon èsser temporàrias (d'una durada de tres meses renouvelable) o permanentas (d'aplicacion sistematic o periodic). Una quarantena se realiza segon los principis enonciats dins lo RSI (articles 1 et18), per exemple al subjècte del respècte de la dignitat de las personas e de lors drechs fondamentals (article 32).
Una quarantena pòt consistir a « isolar o tractar se cal las personas tocadas; cercar los contactes de las personas suspèctas o tocadas; refusar la dintrada de las personas suspèctas e tocadas; refusar la dintrada de personas non tocadas dins de zonas tocadas; e sometre a un depistatge las personas venent de zonas tocadas e/o lor aplicar de las restriccions de sortida » (article 18).
Bijeccion
Illustracion elementària
Una ostalariá deu aculhir un grop de toristas. A priori, i a mai d'un biais de repartir lei toristas dins lei cambras ; se pòt representar cada reparticion per una aplicacion de l'ensemble dei toristas vèrs l'ensemble dei cambras (en cada torista es associada una cambra).
Quarantena
Realizacion
Aquesta recomandacions son pas constrenhentas, cada país garda la decision d'aplicar o pas una quarantena segon sa situacion epidemiologica particulara, tot en avent l'obligacion de donar a l'OMS los motius de sa decision (articles 3 e 43).
Condicions d'eficacitat
L'instauracion d'una quarantena deu d'en primièr èsser epidemiologicament bastida e justificada per de besonss de santat publica, coma per exemple la causida de personas de metre en quarantena; per exemples lo virus Ebola es pas espandit per de personas asimptomaticas, mas l'SARS-CoV-2 o la gripa pòt l'èsser.
Bijeccion
Caracterizacion dei bijeccions
Una aplicacion f : X → Y es bijectiva se e solament s’existís una aplicacion g : Y → X tala que g\circ f siá l’aplicacion identica de X e f\circ g siá l’aplicacion identica de Y. En aqueu cas, l'aplicacion g es unica : es la recipròca f^{-1} de f.
Quarantena
Condicions d'eficacitat
Dins lo contèxte d'una globalizacion creissenta e de l'acceleracion dels transpòrts, deu far partit d'un ensems mai larg d'estrategias amb per objectiu de prevenir l'introduccion, la transmission e la propagacion de la malautiá transmissibla en causa.
Bijeccion
Grop simetric d'un ensemble
Se X es un ensemble, se sòna permutacion de X tota bijeccion X → X. L'ensemble dei permutacions de X se nòta. La composicion deis aplicacions (\circ) es una lèi de composicion intèrna subre l'ensemble ; provesit d'aquela operacion intèrna,  es un grop dich grop simetric de X.
Quarantena
Condicions d'eficacitat
Las personas sanas trabalhant al contacte dels individís confinadas dins un luóc de quarantena — coma lo personal medical — devon adoptar las melhoras practicas en tèrmes de proteccion individuala e collectiva (masqueta, combinason, lavatge sistematic de las mans, bona gestion dels excreta…) en vigilant tant que se pòt al ben èsser de las personas confinadas.
Pauçac e Sent Bébian
Paussac e Sent Bébian o Pauçac e Sent Bébian (Paussac-et-Saint-Vivien en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Quarantena
Escastre juridic
Juridicament parlant, una mesa en quarantena impausada es une limitacion provisòria de la libertat personala de viatjar e de proximitat d’altrú, justificada per l’interès general.
Pauçac e Sent Bébian
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Quarantena
Escastre juridic
Una de las condicions d'acceptabilitat de la quarantena es que respècta lo Drech, internacional per exemple. Missionada per l'ONU, l'Organizacion mondiala de la santat (OMS) establiguèt un règlament sanitari internacional (RSI 2005, qu'es lo novèl encastre juridic, constrenhent, per la gestion internacionala de las malautiás emergentas e tornant emergir e d'autres riscs per la santat. Son article 1 definís una quarantena coma « la restriccion de las activitats e/o de la mesa a l’escart de las personas suspectadas que son pas malautas o de bagatges, contenidors, mejans de transpòrt o merças suspèctas, de biais a prevenir la propagacion eventuala de l’infeccion o de la contaminacion ».
Pauçac e Sent Bébian
Pauçac
La prononciacion es [paw’ʂɒ]. Las fòrmas ancianas son Perusac au segle XIII, Paussacum, en latin, en 1365, Pausacum, en latin, en 1382, Paoussac en 1400. Pauçac ven d'un nom latin d'òme, Paucius (Dauzat e Rostaing, site de las comunas de Dordonha), emb lo sufixe -acum [latinizacion dau sufixe celtic -acon],. Chantal Tanet e Tristan Hordé se basan sus la prumiera atestacion, Perusac, e l'interprètan coma Pelusac, pr'amor de las seguentas [rasonament que se descompausa en : *Pelusac > *Pelsac > *Peussac > Paussac]. *Pelusius poiriá èsser una persona sortida de Pelusium, Bas Egipte.
Quarantena
Escastre juridic
Los païses o d'autras jurisdiccions (Euròpa, regions, vilas...) pòdon declinar aqueste règlament amb unas marges de liberat; un constat es que las directivas (provisòrias) sus la quarantena son a vegada ambigüas o varian d'una jurisdiccion à l'autra (segon las politicas de santat e de seguretat publicas, las culturas o los budgetsper exemple).
Pauçac e Sent Bébian
Pauçac
Pauçac èra la propietat de Paucius o, benleu, de *Pelusius.
Sent Bébian
La prononciacion es [ʂɛ̃n’bɪbjɒ]. Las fòrmas ancianas son, en latin e en 1365 Sanctus Bibianus e Parochia sancti Viviani. Lo nom de Bebian, aicí emb un reculament d'accent, Bébian, es confondut en francés emb d'autres sents jos lo nom de Vivien, probablament d'après l'etimologia latina (Bibianus es la varianta en bas latin de Vivianus en latin classic). Bibianus èra un evesque de Sentas au segle V,.
Quarantena
Escastre juridic
Que que siá deu pas èsser utilizada coma mesura punitiva,,, per exemple dins un contète de violacion dels drechs de l'Òme o de las libertats civilas.
Leiçons de l'istòria
Al contrari, per las epidèmias de pèsta, los istorians acòrdan mai sovent una importança a las quarantenas coma mejan de contraròtle de las epidèmias. Es eficaça s'es plan articulada a sistèma coordonat al nivèl dels Estats. Selon Biraben, l'exemple probant es l'Empèri otoman en 1841 qu'elimina las grandas epidèmias de pèsta en unas annadas en aplicant estrictament las mesuras presas pels païses europèus. Tanben l'eradicacion de la variòla venguèt possible per la vaccinacion e tanben per una politica de containment (isolament, confinament).
Per d'autras malautiás, l'aplicacion de la quarantena « per mimetisme » se revelèt pauc eficaç. foguèt per exemple lo cas pel colèra, la fèbre jauna, la tifoïda, o la poliomielita, per ignorança, a l'epòca, de caractèrs reals de la malautiá (mòde de transmission, portaires sans...),.
L'OMS e lo RSI reconeisson que la mondializacion fa las accions de quarantena mens eficaças e mens aisidas a realizar. Mai d'un còp, en fasa primièra d'epidèmia de tendéncia pandemica, l'OMS torna a una recomandacion de limitar pas los viatges o lo comèrci internacional
Acompanhament sociopsicologics
L'isolament al domicili o endacòm dedigat a la quarantena a d'efièchs psicologic.
Diferents studes suggeriguèron de possiblas sequèlas de tipe estress pòst-traumatic.
Escomesas logisticas
Lo transpòrt, lo triatge, l'alimentacion, los suènhs, la gestion dels excreta, dels degalhs e dels cadavres pausan de problèmas logistics especifics.
A vegada, un risc de nosocomialitat se deu anticipar: quand de pacients simptomatics an en realitat una malautiá que limita la malautiá d'interès (ex : lo paludisme alara que se pensa qu'an Ebola) ; riscan d'atrapar una autra malautiá se son coortats amb de personas infectadas.
Trabalh en quarantena
Dins un sens mai larg, se designa par zona de quarantena los locals servissent a la sèrva, a l'estudi o a la transicion d'elements biologics nonimplantats dins l'environament dels quita locals. L'objectiu èra pas unicament sanitari, mas subretot ecologic: la dispersion d'aquestes organismes exotics essent susceptible de menar a una invasion. De talas zonas pòdon se trapar dins los aeropòrts, mas tanben dins los centres de recercas o los pargues zoologics.
En informatica
Metaforicament se parla de « foncion quarantena » d'un logicial antivirus.
Permet de mantenir un fichièr infectat per un virus informatic dins una zona blanca sens ligam amb lo còr del sistèma, per l'empachar d'agir sus l'ordinator de la victima. Pasmens, i a pas cap de mejan de suprimir lo o los fichièrs infectats, que tota manipulacion realizada sus un d'aquestes fichièrs lor ofrís de nòu la possibilitat d'agir, lo melhor mejan essent de far una restauracion complèta per tornar lo sistèma sota un jorn melhor, o de biais mai radical, de tornar installar entièrament lo sistèma en avent prealablament destruch las particions del disc e en installant lo sistèma sus una novèla basa, sana.
Bibliografia
Aspèctes istorics:
Alice Panikian
Alice Panikian (en bulgar: Алис Паникян ; Sòfia, Bulgaria, 23 de mai de 1985) es una modèla canadiana d'origina bulgara. Ganhèt lo títol de Miss Univèrs Canadà en 2006.
Longlaville
Longlaville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Longlaville est délimité au nord-est par la frontière luxembourgeoise qui démarre 1 km avant au tripoint Belgique-France-Luxembourg.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Vilatge de l'anciana província del Barrois. De 1810 Fins al 24 de julhet de 1897, Longlaville a #èsser una separacion de la municipalitat de Herserange. Pòble incendiat l'an 1914.
Helen Keller
thumb|250px|Helen Keller a l'entorn de 1920 Helen Adams Keller (Tuscumbia, Alabama, 27 de junh de 1880 - Easton, Connecticut, 1 de junh de 1968) foguèt una escrivana, ensenhaira e activista civica americana. Venguèt la primièra persona sorda e òrba a obtenir una licéncia universitària als Estats Units e faguèt aital progressar l'integracion del sords e òrbs dins la societat americana. Foguèt una autora prolifica, e coma militanta socialista s'engatgèt dins mantas campanhas contra la guèrra, a favor del drech de vòte de las femnas, dels dreches dels trabalhadors.
Son autobiografia, The Story of My Life, publicada en 1902, foguèt portada al cinèma pel realizador Arthur Penn jol títol The Miracle Worker en 1962.
Nippon Music Foundation
La Nippon Music Foundation (en japonés 日本音楽財団) qu'ei ua organizacion dependenta deu ministèri japonés de l'educacion e qui a per objectiu de mecenat e d'ajuda de cap au monde musicau. Qu'ei proprietari d'un gran nombre d'instruments de musica prestigiós d'Antonio Stradivari e de Giuseppe Guarneri que n'i a qui son prestata a certes musicians.
Instruments
La Nippon Music Foundation que possedeish la màger colleccion d'instruments d'Antonio Stradivari e de Giuseppe Guarneri.
Violoncèl
Vriulon alto
vriulon
Gran Esfinx de Giza
thumb|200px|Estela deu Saunei Lo Gran Esfinx de Giza qu'ei monument de l'Egipta anciana qui representa un leon deu cap d'òmi, probablement lo cap deu faraon Khafra (tanben conegut com Kefren) de la IVau dinastia (a maugrat qui poderé estar lo son pair Khofo, tanben conegut peu nom balhat peus escrits grècs: Keòps).
Per'mor de l'associacion cronologica dab aquesta dinastia, que's data l'Esfinx au cap de -2500. Qu'ei situat suu platèu de Giza sus l'arribèra occidentau deu Nil au ras de las tres famosas piramidas de Giza.
Lo còs e lo cap que hon talhat dens l'arròca mentre que las patas e hon bastidas dab peiras. Qu'ei haut de 14 m, long de 72 e larg de 20. Que's pensa que devèva estar pintrat.
Enter las soas patas l'Estèla deu Saunei que conta que lo faraon Djehotimes IV (Totmòsis IV en grèc) qui s'endromí au pè de l'Esfinx un deus numerós temps qui èra caperat peu sable deu desèrt e qu'en saunei l'Esfinx que'u demanè que'u liberosse, çò qui he. L'estèla ce ditz:
''Un dia que s'escadó que lo hilh reiau Totmòsis, en bèth passejà's de cap a mieidia, que s'arrepausè a l'ombra d'aqueth gran diu ; lo saunèi que'u gahè de quan lo so b'èra au son zenit. Alavetz que s'apercevó que la Majestat d'aqueth gran diu que'u parlava dab la soa quita boca com un pair e devisa dab lo son hilh: espia me, contempla me, ò Totmòsis lo men hilh; que soi lo ton pair, Hòrakheti-Khepri-Ra-Atom; que't daréi la reiautat sus la Tèrra, au cap deus vius, que portaràs la corona blanca e la corona arroia suu tròne de Geb, lo prince. La Tèrra que serà toa en la soa longor e en la soa largor, e ton tot çò qui lusèish l'uèlh estiglant deu Mèste de l'univers. (...) Adara que s'escad que patèishi deu sable deu desèrt, lo quite sable au dessús deu quau e m'estavi autes còps; amaneja't de cap a jo, entà qui pòsqui har çò qui desseji.''
L'Esfinx qu'a patit hèra deu temps. En purmèr lo sable que'u caperè mantun còp. Que ho desensablat au sègle XIX peu famós egiptològ francés Auguste Mariette, e un còp mei en 1923. Que patí tanben còps de canons au sègle XIV qui trenquèn la soa faussa barba de faraon (uei lo dia au British Museum qui arrefusa d'ac anc tornar) e lo nas (perdut tanben desempuish aqueth còp). En 1989 que i avó tribalhs entà tornar ahortir lo son còth vadut flac.
L'esfinx, qu'ei present dens la cultura populara gascona, puishque que dens los Contes de Gasconha apielats per Joan Francés Blader que trovam un Edip gascon qui se'n va cercar fortuna en bèth respóner la question de la bèstia deu cap d'òmi (la quita question sus l'animau qui camina sus quate, duas e tres patas).
Aubry-en-Exmes
Aubry-en-Exmes es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de Normandia, venguda lo 1èr de genièr de 2017 una comuna delegada de la comuna novèla de Gouffern en Auge.
Saint-Germain-des-Prés
Saint-Germain-des-Prés es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Trotski
thumb|300 px|right|''[[Trotski... ...]] Lev Davidovich Bronstein idem Lev Davidovich Trotski (Лев Давидович Трóцкий), mai conegut coma Lev Trotski (nom transliterat) tanben coma Leo, Trotskii, Trotsky, Trotskij o Trotzki) e tot simplament Trotski. Revolucionari marxista rus e una de las figuras mai famosas de la Revolucion Russa de 1917. Nasquèt a Iànovka (Ucraïna) lo 7 de novembre de 1877 e moriguèt assassinat a Coyoacán (Mexic) lo 21 d'agost de 1940.
La vida
D'origina josieva, estudiant de matematicas puèi de drech, foguèt arrestat e detengut per activitats revolucionàrias en 1898 puèi deportat en Siberia, en 1900.
Ne capita de s'escapar e s'ajunh Lenin a Londres que lai amassa se ne van perpensar la revolucion venidoira... las revolucions per venir.
Presidís lo Soviet (o Conselh) de Petrograd, l'actuala Sant Petersborg (que pro lèu ne vendrà Leningrad) pendent la Revolucion russa de 1905, que n'acabèt amb lo regim secular dels tzars, çò es emperaires, de totas las Russias, çò disián.
S'acabarà pel chaplàs general dels soviets de deputats obrièrs qu'avián temptat l'insurreccion (decembre de 1905 - genièr de 1906).
Arrestat, tornarmai s'escapa e viu exiliat a partir de 1907, la màger part del siu temps lo se va passar en Àustria, a Viena.
Tornat en Russia, en mai de 1917, pren lenga amb los bolcheviks tre agost per ne venir pro lèu un dels sius organizators pus importants pendent la segonda Revolucion Russa o Revolucion d'Octobre.
Nomenat Comissari del Pòble a la Guèrra de 1918 a 1925, creèt e organizèt l'Armada Roja en tot la gavidar pendent la grand guèrra civila de 1918-1920, sembla civila puslèu, que ne foguèt fin finala sonqu'un combat acarnassit entre las fòrças revolucionàrias de la jove nòva Russia e dels sius pòbles camaradas d'a l'èx Empèri Rus eissits, e l'aliança internacionala mesa en plaça per las poténcias occidentalas (França e Grand Bretanha sustot) per tal d'empachar la victòria de la Revolucion e la s'entrepachar a tot còst.
A partir de 1925, e aprèp la mòrt de Lenin (en 1924), ne comença de denonciar publicament lo poder creissent d'Estalin en tot li far targa a la teoria del georgian de construccion del socialisme dins un sol país, en se ne téner el sempre de parlat de revolucion permanenta.
Demissionat entre 1925 e 1927 de totas las siás cargas e foncions oficialas, es fòrabandit a Alma Ata, en Cazacstan, en 1927 puèi embandit definitivament d'al territòri sovietic en 1929.
N'anarà el plantar bordon una passa en França (1933-1935) puèi en Norvègia, e fin finala a Mexic, a partir de 1936.
Lai fonda la IVena Internacionala en 1938 per tal de ne resistir e li opausar una fòrça organizada e decidida, consequenta, al Komintern o 3ena Internacionala, mai que mai dins las solas mans, d'acieràs, d'Estalin.
En agost de 1940, es assassinat per un tal Ramón Mercader, agent als òrdres de Moscòu.
D'un biais salvatjàs, impietadós e brutalàs, a còps de pic dins la clòsca, fins a ne far gisclar los cervèls.
Foncions oficialas en Union Sovietica
Ne seràn estadas las siás foncions oficialas, dins l'Union Sovietica naissenta:
Bertran de Trípol
Bertran de Sant Geli o Bertran de Trípol, nascut vèrs 1065, comte de Tolosa e de Trípol, filh de Raimon de Sant Geli e de Nat de Tolosa-Provença.
Esposèt Elena de Borgonha, filha d'Eudes Borrèl, duc de Borgonha, que n'aguèt un filh, Ponç.
Quand son paire partiguèt en Crosada en 1096, li fisèt lo comtat de Tolosa. Tre 1098, s'en prenguèt als privilègis dels canonges de Sant Sarnin, qu'apelèron lo Guilhèm IX, duc d'Aquitània qu'envasiguèt e ocupèt lo comtat. Guilhèm IX faguèt pròva de pauc d'opiniestretat e deguèt far fàcia a una resisténcia passiva, tanben, quand prenguèt la crotz en 1101, Bertran poguèt retrobar sos Estats. De 1101 a 1108, es en lucha amb lo papa Pascal II a prepaus de l'abadiá de Sant Geli.
En 1109, Bertran s'engatja a son torn dins la Crosada, daissant lo comtat de Tolosa a son fraire Anfós Jordan encara minor. Arriba a Trípol totjorn assetat e Guilhèm Jordan refusa de li daissar lo comtat. Apèla Baldoin Ièr rei de Jerusalèm que separa lo comtat en dos. Sa venguda e mai la de son òste permeton la presa de Trípol que deven la capitala de son comtat.
Guilhèm Jordan es assassinat pauc aprèp, çò que li permet de reünificar lo comtat de Trípol. Morís lo 21 d'abril de 1112.
Limòtges
Limòtges (fòrma usuala locala) o Lemòtges (fòrma classicizanta) (Limoges en francés ) es una vila dau nord-oest d'Occitània (e dau mieg oest de França), es la vila principala e chapluec dau departament de la Nauta Vinhana (87) e ancian chapluec de la region de Lemosin, aura en Novela Aquitània. Es sus Vinhana.
Lo gentilici es limotjaud -a o lemotjaud -a.
Populacion
miniatura|right|Lu Lemosin administratiu, e sas vilas principalas.
miniatura|right|Limòtges, sos quartièrs e sos vilatges
right|miniatura|Limòtges Metropòli emb sas comunas
Limòtges es devesida en 9 cantons.
Toponimia
Lo classicisme dins l’usatge renaissentista escriu Lemòtges (forma classica. Desrozier & Ros 1974), mentre s'escriu tanben Limòtges (forma correnta. Lavalada 2000).
Intercomunalitat
L'aglomeracion de Limòges a constituit una comunautat d'aglomeracion, Limòtges Metropòli.
Limòtges es devesida en 16 cantons :
Economia
Limòtges es reputat per sa porcelana, fabricada en tirant dau caolin de Sent Iriès.
Felipe González
Felipe González Márquez, avocat e òme politic n. 1942, foguèt primièr ministre d'Espanha entre 1982 e 1996.
Meridian
En geografia, un meridian es un mièg grand cercle imaginari traçat sul glòbe terrèstre religant los pòls geografics. Totes los punts de la Tèrra situats sus un meteis meridian an la meteissa longitud. Se sona tanben d'arc de meridian entre doas latituds.
Triollo
Triollo es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Meridian
En astronomia, un meridian es un grand cercle imaginari traçat sus l'esfèra celèsta, passant pels pòls celèstes. L'ascension drecha, per exemple, es localizada pels meridians celèstes. Lo meridian, o plan meridian, d'un luòc es un grand cercle de l'esfèra celèsta passant pel pòl celèst, lo zenit e lo nadir d'un luòc. A miègjorn solar, lo Solelh es dins lo plan meridian. Soy uzias vera me gusta la papá con queso
Proprietats
Totes los meridians son perpendiculars a totes los parallèls e an totes la meteissa longor. Son de grands cercles o de mièg grands cercles e la pus corta distància entre dos de lors punts.
Fuses oraris
Un fus orari correspond a un angle equivalent a 15 meridians, sabent qu'i a vint-e-quatre oras dins una jornada.
Mila marina
La mila marina foguèt definida coma la 60 partida d'un gra de meridian; equival en mejana a.
Meridian d'origina
A l'ora d'ara, lo meridian d'origina per la màger part dels sistèmas geodesics es vesin del meridian de Greenwich, que passa per l'observatòri de Greenwich, en Anglatèrra. Fins al començament del sègle XX, diferents païses utilizèron d'autres meridians d'origina coma lo meridian de París en França (2° 20' 14" E), lo meridian de Berlin en Alemanha (13° 24' E), lo meridian de Toledo en Espanha o lo meridian d'Uppsala en Suècia. En França, lo rei Loís XIII decretèt per ordenança en 1634 que lo primièr meridian seriá aquel dich de l'illa de Fèrre (uèi illa d'El Hierro dins l'archipèla de las Canàrias), arbitràriament situat a 20° 00' 00" a l'oèst del meridian de París. Aquela localizacion permetèt d'obtenir una longitud positiva per totas las tèrras europèas e foguèt longtemps utilizada per d'autres païses.
La longor del meridian a la longitud de París serviguèt, en 1791, per definir lo mètre coma novèla unitat de longor. Aquel foguèt definit coma la dètz milionena partida d'un mièg meridian terrèstre (un meridian es un mièg cercle); la Tèrra a una circonferéncia de gaireben, o.
De causir un meridian d'origina de longitud 0° implica l'existéncia d'un antimeridian, situat a l'opausat sul glòbe. La linha de cambiament de data seguís aquel antimeridian sus la majora partida de sa longor.
Meridian magnetic
Es un meridian particular passant pels pòls magnetics.
Frontièras
Qualques frontièras entre païses o regions foguèron determinadas amb de meridians, lo cas foguèt mens frequent pels parallèls :
Portas
Portas es un municipi de la província espanhòla de Pontevedra dins la Comunautat Autonòma de Galícia.
Edat Contemporanèa
L'Edat Contemporanèa es un dels quatre grands periòdes convencionals de l'istòria. Comença arbitràriament en 1789 amb la Revolucion Francesa e se perseguís fins a uèi.
Lista alfabetica dels genres dels marsupials
B
Bettongia , Burramys
C
Caenolestes , Caloprymnus , Caluromys , Caluromysiops , Cercartetus , Chaeropus , Chironectes
D
Dactylopsila , Dasycercus , Dasykaluta , Dasyurus , Dendrolagus , Didelphis , Distoechurus , Dorcopsis , Dorcopsulus , Dromiciops
H
Hemibelideus , Hypsiprymnodon
I
Isoodon
L
Lagorchestes , Lagostrophus , Lasiorhinus , 'Lestodelphys'' , Lestoros , Lutreolina
M
Macropus , Macrotis , Marmosa , Marmosops , Metachirus , Micoureus , Microperoryctes , Monodelphis , Murexia , Myoictis , Myrmecobius
Conservatòri Nacionau Superior de Musica e de Dança de París
thumb|200px|Ancian bastiments deu ConservatòriConservatòri Nacionau Superior de Musica e de Dança de París qu'ei un establiment public francés e un deus màger centre d'educacion en musica e en dança deu monde. Que gessit de l'ancian Conservatòri de Musica fondat per la Convencion lo 3 d'agost de 1795.
Capadòcia
Capadòcia es una region istorica d'Anatolia Centrala que correspond globalament ai províncias turcas de Nevşehir, de Kayseri, d'Aksaray e de Niğde. Èra limitada au sud per Cilícia e lei Monts Taurus, a l'èst per la vau auta d'Eufrates, au nòrd per lo Pònt e a l'oèst per Galàcia e Licaònia.
Robion
Robion (en occitan e en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Opèra Nacionau de París
thumb|200px|Palais GarnierL'Opèra Nacionau de París (en francés Opéra national de Paris) qu'ei un establiment public dependent deu ministèri francés de la cultura e qui ei cargat d'administrar comerciaument lo palais Garnier, l'opèra Bastilha. A despart de la gestion economica e comerciau qu'a per objectiu la promocion artistica e pedagogica de l'opèra.
Redondela
Redondela es un municipi de la província espanhòla de Pontevedra dins la Comunautat Autonòma de Galícia.
Idraulica
L'idraulica (del Grèc: ὑδραυλικός (hydraulikos) de la raiç ὕδωρ (hydor, grèc per l'aiga) e αὐλός (aulos, es dire canèl) es una tecnologia e una sciéncia aplicada avent per objècte d'estudi las proprietats mecanicas dels liquids e dels fluids. La mecanica dels fluids es una sciéncia fondamentala que constituís la basa teorica de l'idraulica. L'engenhariá utiliza l'idraulica per la genercion, lo contraròtle e la transmission de poténcia per l'utilizacion de liquids sota pression. Los subjèctes d'estudi de l'idraulica cobrisson de questions scientificas e des problematicas d'engenhariá. L’ingenhariá idraulida tracta dels concèptes de debit dins de canèls, de la concepcion de las restancas, de la microfluidica e de las pompas. Los principis de l'idraulica son utilizats tanben en biologia dins lo còrs uman per exemple lo sistèma cardiovascular. L'idraulica de superfícia liura es la branca de l'idraulica estudiant los debits dels escolament a las superfícias liuras, coma los rius, los canals, los lacs, los estuaris e las mars.
Definicions
Ancianament, l'idraulica designava la sciéncia qu’ensenhava a mesurar, dirigir e auçar las aigas. Las maquinas idraulicas designavan subretot las pompas utilizadas per çò far. L'idraulica èra alara lo saber del fontanièr e de sos obrièrs especializats: los pompièrs, especializats dins la fabricacion e l'entreten de las pompas, e los plombièrs, especializats dins li faiçonatge del plomb.
Louis Vicat li donèt un sens suplementari, l'idraulicitat designant la qualitat dels mortièrs, gips, calces e ciments podent far presa sota l’aiga.
Lo mot idraulic designa ara dos domènis diferents :
Camps d'estudos de l'idraulica
Los camps d'estudis que prepausa gropa diferents domènis:
Istorica
Lo mot idraulic ven del mot grèc ὑδϱαυλικός (hydraulikos) que ven de ὕδϱαυλος que significa òrgue d’aiga que deriva a son torn de ὕδωϱ (aiga) et de αὐλός (canèl).
Dins lo mond mediterranèu, los primièrs grands mèstres d’aquela sciéncia foguèron Eron d'Alexandria e Ctesibios. Aquel perfecciona la clepsidre, inventa un monta carga e un òrgue idraulic, l'Idraule.
De biais general, lo fluid utilizat dins los sistèmas idraulics (aiga o òli) es incompressible. Una pression es aplicada al fluid mejan un piston dins un cilindre, provocant una pression equivalenta sus un autre piston que balha l'energia. Se la superfícia del segond piston es superiora a aquela del primièr, alara la fòrça exercida pel segond piston es superiora a aquela aplicada al primièr piston. Es lo principi de la premsa idraulica, que foguèt descobèrt en 1650 per Blaise Pascal e mesa en aplicacion en 1785 per Joseph Bramah.
Un dels fondators de l'idraulica modèrna foguèt Benedetto Castelli, escolan de Galileo Galilei.
Sistèma d’aire comprimit c/ idraulic
La compression d'un gas crea de la calor, qu’es una energia perduda. Mas la pression es nauta, mai la calor creada es importanta. La renda es donc mai fèbla.
Al contrari, amb un liquid incompressible (òli, aiga), la calor creada pendent la mesa en pression se deu pas qu'als fregadisses (desplaçament del liquid) e aumenta pauc amb la pression. S’obten donc de rendas largament superioras a aquelas obtengudas amb de sistèmas d’aire comprimit.
La pèrda d'energia deguda a la circulacion d'un fluid depend : de la longor del conduch, del diamètre del conduch, dels obstacles al desplaçament del fluid, de sa velocitat, de la massa volumica del fluid (aiga: NaN; air non compressat: 1.3 g/l).
Mas alara que las pèrdas d'aire an sovent d’efièch negligibles, es pas lo cas de las pèrdas d'òli (pollucion, risc d'encendi, etc.) o de las pèrdas d'aiga (oxidacion de las pèças mejancièras, etc.).
Lo ret idraulic
Un ret idraulic es tipicament compausat de :
Pathanamthitta
Pathanamthitta (en malaialam, പത്തനംതിട്ട pattanamtiṭṭa) es una vila de l'estat de Kerala en Índia.
Escorreguda
S'òm prevei percórrer de terrens abruptes, s'aconselha de seguir las dralhas senhaladas, de prene pas d'acorchis e de traucar pas de nevièrs, d'estendudas glaçadas o de zonas umidas ; en cas d'auratge, cal evitar las crestas o las eminéncias salhentas expausadas als eslhauces ; convèn de preparar en detalh las excursions en tot portar d'aiga, un equipament de montanha apropriat, de lunetas de solelh e de crèma amb factor de proteccion solara indicadas, en mai de vestiments d'ivèrn en prevencion dels cambiaments brusques de temperatura; òm recomanda d'anar pas sols e de prevéser del temps necessari pel retorn; çò de caminar al ran dels balces, de i observar amb bessonas, de i filmar en vidèo o de fotografiar de lors bòrds pòt comportar de perilh; es egalament riscat de s'afonzar dins de caunas, de cavitats o de cròsas e de caminar sens lutz del Solelh o amb nèu, amb auratge, amb temperaturas bassas o se fa de vent.
Viaç
Viaç o ancianament Viats (Vias en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
center|250px|thumb|Façada nòrd de la [[glèisa de Sant Joan Baptista (sègles XIV - XV)]] center|250px|thumb|Lo [[barri]]
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.