cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grècia antica
Segonda Guèrra Medica
De son caire, lei Grècs renforcèron sei fòrças e capitèron de reünir l'armada pus importanta de l'Antiquitat grèga. Poguèron donc atacar en 479 avC a Platea onte lei fòrças pèrsas foguèron esquichadas e compelidas a una retirada fòra d'Euròpa. Puei, la darriera flòta pèrsa foguèt incendiada au cap Mícale a la fin de l'an e lo pònt de batèus bastit sus lo destrech dei Dardanèls destruch. La victòria deis Atenencs a Sestos marquèt la fin deis operacions de l'aliança de Corint còntra lei Pèrsas.
Consequéncias dei guèrras medicas
Per Grècia, lei consequéncias dei guèrras foguèron lo renforçament de la poissança e dau prestigi d'Atenas e d'Esparta que serà la caracteristica principala de la fin dau sègle V avC. D'efèct, lei doas ciutats prenguèron la direccion d'alianças rivalas que foguèron :
La dominacion d'Atenas
De veire : Guèrra de Peloponès
La fin dau sègle V avC se caracteriza per la dominacion d'Atenas fins a sa desfacha de 404 avC durant la Guèrra de Peloponès (431-404 avC). L'apogèu d'Atenas es tanben considerat coma aqueu de la civilizacion grèga antica gràcias a la represa dei ribatges de la mar Egèa encara tenguts per lei Pèrsas en 479, la formacion d'un « empèri » maritim, una produccion intellectuala fòrça importanta, l'esplendor dei monuments construchs e la reüssida de son sistèma democratic. Pasmens, la dominacion d'Atenas se tuerta au poder d'Esparta que capitèt de reünir lei vilas opausadas a Atenas dins una aliança. La guèrra entre lei doas ciutats acomençèt en 431 avC e s'acabèt en 404 avC per la desfacha deis Atenencs.
D'efèct, après la Segonda Guèrra Medica, leis Atenencs contunièron la lucha còntra lei Pèrsas qu'ocupavan totjorn Anatolia e un nombre important d'illas de la mar Egèa. En 477, se formèt donc una aliança de ciutats desirosas de combatre lei Pèrsas e Atenas foguèt designada per prendre la direccion d'aqueu ensems dich Liga de Delos. Capitèt de rebutar lei Pèrsas dei vilas grègas d'Anatolia après sa victòria de l'Eurymedon en 469 avC. Pasmens, lei relacions entre lei membres de la liga cambièron pauc a pauc e leis aliats d'Atenas venguèron sei vassaus a partir de la mitat dau sègle V avC. Lei revòutas dei ciutats aliadas principalas de la Liga coma Tassos o Samos foguèron donc reprimidas. Ansin en 431 avC au començament de la guèrra còntra Esparta, la màger part dei vilas grègas de la mar Egèa fan partida de l'Empèri Atenenc. Enterin, gràcias au tesaur de la Liga de Delos, Atenas poguèt abelir la vila amb la construccion de monuments coma l'Acropòli, atirar d'intellectuaus nombrós e melhorar son sistèma de democracia. De mai, expòrta son sistèma politic dins leis autrei membres de la Liga de Delos e consèrva la premiera flòta militara de Grècia.
Pasmens, la dominacion atenenca s'opausa a la confederacion d'Esparta e ai desirs d'independéncia dei membres de la Liga de Delos. Un tièra de batalhas aguèt luòc entre 460 e 445 avC. Lo resultat foguèt la signatura d'un tractat de patz vèrs 446-445 avC e la reconoissença de la division de Grècia entre esfèras d'influéncia atenenca e espartana. Lo conflicte recomencèt en 431 avC après divèrsei diferents entre Megara e Corint d'un caire, qu'èran aliadas d'Esparta, e Atenas d'autre caire.
La guèrra s'estendèt rapidament a totei lei regions de Grècia. L'estrategia d'Atenas es de resistir a l'interior de sei fortificacions enterin que sa flòta ataque Peloponès. Pasmens, la ciutat foguèt devastada per una epidemia de pèsta en 430-429 avC. En 425 avC, leis Atenencs capitèron d'averar la batalha d'Esfacteria e de menaçar Messenia mai Esparta prenguèt la vila d'Anfipolis, important centre de provesiment atenenc dins lo nòrd de Grècia, l'an seguent. Ansin, en 421 avC, lei dos camps signèron una patz novèla.
Aqueu tractat dura pas lòngtemps. Leis Atenencs assaièron de sostenir leis esfòrç d'Argos de crear una liga rivala d'aquela d'Esparta en Peloponès. Pasmens, Esparta averèt la batalha de Mantinèa en 418 avC restaurant sa dominacion sus lo sud dau país. En 415, Atenas mandèt una expedicion en Sicília per luchar còntra Siracusa que s'acabèt en 413 avC per un desastre militar amb la pèrda de la flòta atenenca e d'aperaquí 40,000 òmes. De mai, en consequéncia, lei membres de la Liga de Delos aprofichèron la desfacha en Sicília per tornar prendre lor indepéndencia.
La lucha per l'egemonia e l'afebliment dei ciutats
Lo periòde après la Guèrra de Peloponès es caracterizat per la lucha entre lei ciutats principalas per obtenir la supremacia. D'efèct, après sa victòria, Esparta es venguda la poissança dominanta de la region. Dins aquò, son poder es rapidament concurrenciat per Tebas e tornarmai per Atenas enterin que lei Pèrsas assaian d'afeblir lei ciutats grègas e d'arbitrar sei conflictes. Pasmens, lei conflictes incessants entre ciutats desboquèron sus un equilibri fragil caracterizat per l'afebliment dei poissanças principalas de Grècia.
D'efèct, en 395 avC, Atenas, Tebas, Argos e Corint formèron una aliança per luchar còntra l'egemonia d'Esparta. Leis aliats capitèron de véncer sus la mar onte leis Atenencs construguèron una flòta novèla amb l'ajuda de l'Empèri Pèrsa mai lei combats s'encalèron sus la tèrra. La patz foguèt realizada en 387 avC : Esparta capitèt de tenir la màger part de son poder sus Grècia gràcias au sostèn dei Pèrsas, finalament inquiets de la poissança novèla d'Atenas, en cambi de l'abandon dei ciutats grègas d'Anatolia. Aqueu tractat foguèt aculhit per la desaprovacion generala dei Grècs e la guèrra recomencèt vèrs la mitat deis annadas 370 avC. Opausèt una aliança formada per Atenas e Tebas a la liga deis aliats d'Esparta. S'acabèt per la victòria de Tebas a Leuctra onte lei fòrças d'Esparta foguèron espoutidas.
Aquela batalha marca lo començament dau declin d'Esparta e un periòde de dètz ans de dominacion tebana. Entraïnèt un novèu cambiament d'aliança amb lo raprochament d'Atenas e d'Esparta. La guèrra foguèt marcada per la Batalha de Mantinea en 362 avC e l'afebliment generau dei ciutats principaus de Grècia. D'efèct, leis Atenencs e leis Espartans foguèron desfachs severament enterin que la màger part dei caps de Tebas èran tuats dins lei combats. De mai, lei tropas tebanas s'encalèron dins la malaisada tresena guèrra santa a partir de 357 avC.
La dominacion de Macedònia
Lo reiaume de Macedònia èra situat au nòrd de Grècia. Format tre lo sègle VII avC, son ròtle foguèt feble dins leis afaires politcs grècs fins au sègle V avC. Pasmens, au sègle IV avC, l'afebliment politic dei ciutats grègas e la politica e lei refòrmas de son rèi Felipe II li permetèt de venir la poissança dominanta de la region.
D'efèct, capitèt de conquistar lei vilas minieras dau nòrd de la region puei l'ensems dei territòris au nòrd dei Termopilas. En 346 avC, Tebas deguèt demandar son ajuda per contuniar la tresena guèrra santa. Aquò permetèt ai Macedonians d'intervenir dins leis afaires interiors grècs puei d'intrar dins l'Amfictionica grèga. En 339 avC, Tebas e Atenas formèron donc una aliança per resistir ai progrès de Felipe II vèrs lo sud. La batalha entre lei dos camps aguèt luòc en 338 avC a Queronea e foguèt una victòria dei Macedonians. Après aquela batalha, Tebas deguèt abandonar sei pretencions sus Beocia e Atenas deguèt intrar dins la Liga de Corint, un ensems d'estats favorables ai Macedonians. Ansin, Felipe II installèt sa dominacion sus Grècia.
Entre 334 e 323, un nombre important de soudats participèt ai conquistas de l'Empèri d'Alexandre. Aquò permetèt d'estendre la cultura grèga sus un territòri important a l'èst enterin que certanei cultes orientaus arribèron vèrs lei territòris grècs. lo començament d'aqueu periòde veguèt la destruccion totala de Tebas après una revòuta còntra l'òrdre macedonian. En revenge, Atenas foguèt esparnhada e sa flòta gardarà una poissança significativa fins a la conquista romana.
Lo declin de l'egemonia macedoniana
La dominacion de Macedònia demorèt maugrat divèrseis assais de revòutas deis Atenencs o de temptativas d'Esparta per restaurar son poder ancian en Peloponès. Lei principalas aguèron luòc en 336 avC amb la revòuta de Tèbas, la guèrra d'Esparta còntra Antipater en 331 avC e la Guèrra Lamiaca en 323-322 avC, totjorn còntra Antipater. Puei, Macedònia e Grècia son partejats entre leis oficiers d'Alexandre coma lo rèsta de son Empèri.
Aquò entraïna un afebliment relatiu de Macedònia e permetèt tornarmai la formacion d'estats o de liga poderós amb la Liga d'Etolia, la Liga d'Achaïe e Esparta a la fin dau sègle III avC. Dins aquò, aqueleis estats foguèron pas units còntra lei Macedonians. Ansin, per exemple, Peloponès venguèt lo luòc d'unei guèrras entre l'Achaïe e Esparta. Lei participants deguèron donc demandar l'ajuda d'autrei fòrças coma aquelei de la Republica Romana enterin que lo poder de Macedònia èra vengut feble au sud de Grècia.
La conquista romana
thumb|Situacion generala en Grècia en 200 avC.
Lei rivalitats entre leis estats grècs entraïnèron l'intervencion dei Romans a partir de 229 avC. Puei, l'aliança entre Cartage e Macedònia durant la Segonda Guèrra Punica (218-202 avC) causèt una degradacion dei relacions amb la Republica Romana. Una premiera guèrra comencèt en 215 fins a 205 avC entre lei Macedonians d'un caire e leis Etolians, aliats ai Romans, d'autre caire. S'acabèt per una victòria macedoniana.
Pasmens, après la desfacha de Cartage en 202 avC, Roma mandèt una armada novèla per ajudar Rodes e Pèrgam còntra Macedònia. En 197 avC, l'armada dau cònsol Titus Quinctius Flamininus ganhèt la Batalha de Cinoscèfales. La patz foguèt signada en 196 avC : Macedònia deguèt abandonar sei posicions en Grècia centrala e venir un aliat dei Romans. Lei Romans venguèron donc leis arbitres deis afaires interiors grècs, especialament en Peloponès entre Esparta e Achaïe.
Economia
L'economia de Grècia es caracterizada per lo ròtle primordiau de l'agricultura e deis esclaus. La màger part de la populacion es rurala e l'ensems de mecanismes de produccion faiçonan lei relacions entre lei membres dei societats dei diferentei ciutats-estats. Ansin, lei ciutadans de la vila son generalament lei proprietaris dei tèrras e la proprietat agricòla es un ideau. En fòra d'aqueleis activitats, existís tanben de cambis comerciaus e un artisanat. Lei cambis comerciaus son liures, levat dau comèrci dei grans estrictament contraròtlat per lei vilas principalas coma Atenas o Corint que son dependentas d'aproviments luenchs. Leis activitats artisanalas principalas son lo trabalh dei teissuts, de la fusta, dei metaus e de la terralha. Per permetre lo desvolopament d'aqueu comèrci, lei vilas adoptèron pauc a pauc l'utilizacion de la moneda a partir dau sègle VI.
Sciéncias
Lei sciéncias de Grècia antica son principalament lo fach dei filosòfs que realizèron de recèrcas e de tractats dins divèrsei domenis coma lei matematicas, la fisica e l'astronomia, la biologia e la medecina. Lo país assostèt tanben lei premiers istorians e un nombre important de geografs.
Arquitectura
L'arquitectura grèga fa son aparicion tre lo periòde micenèu vèrs lo sègle XII avC. Pasmens, lei construccions d'aquela epòca èran principalament realizadas en materiaus gaire solids coma la fusta. Ansin, la màger part dei monuments micenèus son perduts. Ansin, l'arquitectura grèga coneguda es aquela de l'èra classica que foguèt descricha per d'autors, qu'inspirèt l'arquitectura romana e que certanei de sei monuments existisson totjorn a l'ora d'ara. Es per exemple lo cas dau Partenon d'Atenas, construch durant lo sègle V avC o de monuments romans coma lo Panteon de Roma, bastit segon lei règlas arquitecturalas grègas.
Lo materiau de construccion principau èra la pèira, especialament per leis estructuras sostenent la bastida. Lo marbre èra rar e limitat ai partidas decorativas en causa de son còst important. Lei formas son generalament cubicas o en forma de parallelepipède. Leis construccions avián una autor febla. En consequéncia, lei costats èran finits per una forma triangulara, dicha « fronton », que podiá èsser adornada d'esculturas.
Lei temples son lei bastiments pus coneguts de l'Antiquitat grèga. Èran utilizats per lo culte dei dieus mai certanei avián d'autrei foncions coma la proteccion dau tesaur associat au dieu. Cada ciutat grèga aviá tanben una palestra o un gimnasi qu'èran de luòcs a cèu dubèrt e enviroutats per una paret. Aqueleis endrechs èran utilizats per l'entraïnament fisic. Lo teatre èra egalament un bastiment comun. Èran generalament situats a l'exterior dei vilas per lei representacions teatralas e tanben per certanei reünions publicas. Enfin, i aviá un bastiment, generalament rectangular, que servissiá de centre de reünion per lo govèrn e per la justícia.
Literatura
La literatura de Grècia antica es la pus anciana coneguda en Euròpa e es totjorn, dau fach de sa richessa e de sa varietat, considerada coma una referéncia centrala de la literatura d'Euròpa Occidentala. D'efèct, la diversitat dei periòdes traversats per lo país a entraïnat l'aparicion de genres variats que lo premier foguèt la poesia de l'epòca arcaïca fins a la fin dau sègle VI avC. Puei, l'èra classica foguèt dominada per Atenas, especialament per son teatre. Amb l'arribada dei Macedonians puei dei Romans, la literatura grèga gardèt son prestigi e lo grèc venguèt la lenga dei sabents dei reiaumes ellenics puei deis elèits romans.
Lo teatre
De veire : Teatre grèc antic.
Lo teatre foguèt un aspèct important de l'Antiquitat grèga, especialament entre 550 e 220 avC. Tres genres principaus de pèças i existisson que son la tragedia, apareguda vèrs la fin dau sègle VI avC, la comedia, a partir dau començament dau sègle V avC, e la satira. La ciutat-estat d'Atenas joguèt un ròtle capitau dins son desvolopament, magement durant lo periòde classic amb la cracion de fèstas publicas centradas sus lo teatre. Ansin, lo teatre atenenc es a l'origina dau teatre occidentau modèrne.
Filosofia
De veire : Filosofia grèga antica.
La filosofia grèga designa una activitat e una disciplina se presentant coma un questionament, una interpretacion e una reflexion sus lo monde e l'existéncia umana. Conoguèt un desvolopament fòrça important en Grècia antica e l'influéncia dei filosòfs grècs sus la filosofia modèrna es encara primordiala.
D'efèct, tre lo periòde arcaïc, lei filosòfs presocratics (Tales de Milet ai sègles VIII e VII avC) acomencèron d'estudiar l'òrdre dau monde e sei lèis politicas o matematicas. Lo movement se desvolopèt ai sègles VI e V avC amb lei sofistas puei de filosòfs coma Pitagòras, Parmenides o Eraclit. Pasmens, la conoissença dirècta de seis òbras es limitada a quauquei fragments. Lo sègle IV avC marquèt una etapa importanta amb lei trabalhs de Platon e d'Aristòtel e la naissença de divèrsei movements coma l'epicurisme e l'estoïcisme en 306 e 301 avC.
Lo panteon grèc
La religion grèga es un religion politeïsta que tèn un nombre fòrça important de divinitats. D'efèct, la màger part dei causas (montanha, fònt...) pòdon aver una divinitat particulara. Aquelei divinitats son pas eternalas (existéncia sensa començament e fin) mai solament immortalas (naissença sensa mòrt). Son tanben pas exterioras au mond e son, coma leis òmes, somesas au destin.
Forman una societat ierarquizada dirigida per un rèi. Lei membres de sa familha son lei dieus pus poderós de la societat grèga e son venerats dins la màger part dei vilas. Vivon a la cima dau Mont Olimp. Lei principaus son Zèus (rèi dei dieus e dau cèu), Poseidon (rèi dei mars), Ades (rèi deis infèrns), Èra (frema de Zèus), Atenas (filha de Zèus e divessa de la guèrra e de la saviesa), Apollon (dieu de la poesia) o encara Afrodita (divessa de l'amor e de la beutat).
Lo culte
Lo culte grèc antic tèn un nombre important de rites diferents que son lei preguieras, leis ofrendas, lei sacrificis, lei fèstas publicas e lei jòcs. Aquelei formas diferentas pòdon èsser reünidas. Lei preguieras necessitan un estat de puretat e son dichas a votz auta generalament drech davant l'estatua de la divinitat. Leis ofrendas son donadas per obtenir l'ajuda dei dieus o solament coma una forma de reconoissença. Pòdon èsser lo fach d'individús, de grops o de vilas. Lei sacrificis fan sovent partida d'una ceremonia pus importanta coma una fèsta publica. Aquelei fèstas avián pereu un ròtle important per la coesion de la ciutat.
Leis oracles
Leis oracles son un autre aspècte important de la religion e de la cultura grègas. Es la respònsa donada per un dieu a una question d'un individú, pus rarament per un ensems de personas. Aqueleis oracles son solament lo fach de certanei dieus dins de luòcs precís, sus de subjèctes determinats e d'un biais particular. L'interpretacion dei respònsas necessita sovent un aprendissatge car son generalament fòrça enigmaticas. L'oracle principau de Grècia èra situat dins lo temple d'Apollon de Dèlfes. Tèn un ròtle politic important, especialament durant la colonizacion, lei guèrras medicas e pendent lei guèrras per l'egemonia sus lo país.
Villacañas
Villacañas es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Rapaces de Gap
Foguèron creats en 1937 coma Hockey Club de Gap e marcats en championat de França a partir de 1945. Accedisson a la promièra division en 1962. Se ganhan lo títol de champions en 1977 e 1978. Après un abandon de l’estatut professional, retròban l'elèit en 2009.
En 2015, se ganhan lo championat (Liga Magnus) en batent Epinal en finala.
Gediminas Kirkilas
Gediminas Kirkilas (n. 1951) foguèt lo Primièr ministre de Lituània de 2006 a 2008.
Estivella
Estivella es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Estat de la matèria
Un estat de la matèria es, en fisica, una forma que pòu prendre una substància dins la natura. Lei proprietats de la matèria son diferentas segon l'estat (organizacion, densitat, liame entre particulas, proprietats opticas...). Aquelei proprietats son a l'origina de caracteristicas diferentas que son descrichs per lei lèis fisicas (lèi dei gas perfèctes...).
Existís quatre estats de la matèria considerats coma principaus (solid, liquid, gasós e plasma) car pòdon s'observar aisament dins la vida vidanta. Pasmens, d'autreis estats pòdon s'observar a la superficia terrèstra (fluid supercritic, cristaus liquids naturaus, fluids non newtonians...) ò dins de condicions experimentalas particularas (temperaturas fòrça feblas...).
Solid
thumb|right|[[Fotografia d'un cristau de robin, un exemple d'estat solid de la matèria.]]
Dins un solid, lei particulas constitutivas (ions, atòms ò moleculas) son liadas entre elei per de liames quimics poderós que fixan sei posicions relativas. Autorizan lei particulas de vibrar mai pas de se desplaçar. En consequéncia, un solid a una forma establa e un volum definit que pòdon unicament èsser cambiats per l'aplicacion d'una fòrça exteriora permetent de lo rompre ò de lo copar. Existís quatre tipes de solids :
Liquid
thumb|right|[[Fotografia d'un lac de lava, un exemple d'estat liquid de la matèria.]]
Dins un liquid, lei particulas constitutivas (atòms ò moleculas) son liadas per de liames quimics poderós. Pasmens, a una energia sufisenta per se desplaçar. Un liquid es donc un fluid qu'a la forma de son contenent. Son volum, definit per lei condicions de pression e de temperatura, es pauc variable e un liquid es generalament considerat coma incompressible. Per la màger part dei substàncias, lo volum d'una quantitat de matèria liquida es pus important qu'aqueu ocupat per la meteissa quantitat de matèria a l'estat solid mai existís d'excepcions coma l'aiga.
Existís dos estats particulars que son pròches de l'estat liquid :
Gas
thumb|right|[[Fotografia d'una mòstra de diiòde gasós.]]
Dins un gas, lei particulas constitutivas (atòms ò moleculas) son pauc liadas entre elei e an una energia cinetica sufisenta per rompre lei liames interparticulas e ocupar tot l'espaci disponible. Dins aquel estat, fòrman un fluid compressible qu'a pas de forma ni de volums definits.
Plasma
thumb|right|[[Fotografia dau tròn, un exemple de plasma naturau.]]
Dins l'Univèrs, l'estat plasma es probablament l'estat de la matèria pus frequent.
Fluid supercritic
Un fluid supercritic es un estat somés a una pression e a una temperatura fòrtas, situadas en delà de son ponch critic. Dins aquel estat, sei proprietats fisicas son intermediàrias entre aquelei dei liquids e dei gas. Se presenta donc sota la forma d'un fluid similar a un liquid qu'es capable de difusar coma un gas a travèrs un solid ò de dissòudre de compausats solubles coma un liquid. Ansin, totei lei fluids supercritics son miscibles entre elei. Aquel estat es fòrça rar a la superficia terrèstra mai es de còps observat au nivèu de certanei fumarolas oceanicas caudas.
Cambiaments d'estat de la matèria
Lo passatge d'un estat de la matèria a un autre es dich cambiament d'estat. Dins lo cas d'un còrs pur, es entraïnat per una modificacion de sa pression, de sa temperatura ò de son volum. Lei diferents cambiaments d'estat d'un compausat donat pòdon generalament èsser representats sus un diagrama. En causa de son ròtle dins la vida vidanta e dins l'istòria dei sciéncias, lei cambiaments d'estat entre lei fasas solida, liquida e gasosa pòrtan de noms particulars : Dins lo cas d'un plasma, s'utilizan lei tèrmes :
center|800px
Autreis estats de la matèria
thumb|right|[[Fotografia d'una mòstra d'èli amb un comportament de superfluid.]]
D'autreis estats de la matèria existisson. Son sovent dichs « exotics » car lor formacion es pas possibla per totei lei substàncias quimicas ò car demanda de condicions particularas. Lo nombre d'aqueleis estats varia segon leis autors e lei classificacions :
Certaneis estats son encara teorics coma :
Amadeo Bordiga
Amadeo Bordiga (Ercolano, 13 de junh de 1889 – Formia, 23 de julh de 1970) foguèt un politician italian d'ideologia marxista. Contribuiguèt grandament a l'expansion de las idèas comunistas dins la peninsula italiana e amb Antonio Gramsci fondèt lo Partit Comunista Italian. Foguèt tanben un dirigent de l'Internacionala Comunista e aprèp la Segonda Guèrra Mondiala venguèt un dels personatges mai carismatics del Partit Comunista Internacional.
Avienguda Corrientes
thumb|200px|left|Avienguda corrientes e obeliscthumb|200px|Corrientes dehens la mapa de Buenos AiresL'avienguda Corrientes, egaument coneguda dab lo chafre de l'Avienguda qui non drom pas jamei, qu'ei un deus eish principaus de ciutat de Buenos Aires e un lòc hèra emblemetic de la ciutat dab la soa perspectiva de cap a l'obelisc ; istoricament qu'ei ua avienguda de teatre, librerias, botigas divèrsas.
Que ho nomada Corrientes en 1822 en aunor a la província deu medish nom e que de demorè ua carrèra estreta dinc au son alagirment a partirde 1931.
Lo famós tango A media luz ("A mieja lutz") qu'a sacralizada l'adreça deu 348 sus Corrientes ( [...] no hay portero ni vesino / adentro coctel de amor [...] - "I a pas nat portèr ni cap vesin / Au dehens coctel d'amor") marcada uei per un panèu entaus toristas.
Naut Aran
Naut Aran ei un municipi dera Val d'Aran. Constituït en 1968 damb era fusion des tèrmes d'Arties, Salardú, Gessa, Tredòs e Bagergue ei eth municipi mès vast dera val.
250px Glèisa de St Andrieu (Salardú)
Istòria
Eth municipi correspon ar ancian terçon de Pujò. Es creat per lo regim franquista eth 1968, per fusion des municipis de Arties, Bagergue, Gessa, Salardú e Tredòs.
Administracion
Eth caplòc ei era vila de Salardú. Eth municipi compren cinc entitats municipaus descentralizades:
Demografia
Era poblacion ei de 0 abitants.
Poblacion des vilatges:
Politica
Eleccions de 2015:
Eleccions de 2011:
La Brévière
La Brévière es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
.cafe
("cafè", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 5 d’abril de 2015.
Hockey sus glaça en Occitània
L’hockey sus glaça en Occitània se jòga dins tres estats.
Dins l’estat francés, los clubs màgers actuals son:
Dins l’estat italian, lo club de La Torre de Pèlis jòga en sèria A.
Dins l’estat espanhòl, lo club de Vielha joguèt de 2005 a 2008 en primièra liga.
Pennsilvània
Pennsilvània (en anglés: Pennsylvania e oficialament Commonwealth of Pennsylvania) es un estat del Estats Units d'America. Confronta al nòrd oèst lo lac Erie, al nòrd l'Estat de Nòva York, a l'èst la Nòva Jersei, al sud Delaware, Maryland e la Virgínia Occidentala e a l'oèst Ohio. L'estat ten son nom de William Penn, un entrepreneire e filosòf quaker que fondèt la colonia.
Villafranca de los Caballeros
Villafranca de los Caballeros es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Cauna de las Meravilhas
La cauna pintada paleolitica de las Meravilhas se situa a Ròc Amador, suls Causses de Carcin e lo departament d'Òlt.
Situacion e istoric
Se tròba al lòcdich l'Espitalet, al dessubre del canyon del riu d'Alzon, en riba drecha d'aqueste cors d'aiga.
En 1922, Andrieu Niederlender e Amadèu Lemosin n'estudièron las pinturas e las gravadura preïstoricas. A la fin dels ans 1960, Michel Lorblanchet entreprenguèt una tièra precisa d'aquelas figuracions.
John Kerry
John Forbes Kerry (Aurora, Colorado, 11 de decembre de 1943) es un politician american. Es actualament lo 68en Secretari d'Estats dels Estats Units. Anteriorament Kerry ocupèt lo cargue de senador dels Estats Units per l'estat de Massachusetts de 1985 a 2013, e se presentèt a las eleccions presidencialas americanas de 2004 pel Partit Democrata mas foguèt vençut per George W. Bush.
Lawrence Gonzi
Lawrence Gonzi, òme politic n. 1953, es lo primièr ministre actual de Malta.
Batalha de Stadtlohn
La batalha de Stadtlohn se debanèt durant la Guèrra de Trenta Ans lo 6 d'agost de 1623. Lei fòrças de Crestian de Brunswick, darrierei fòrças protestantas importantas, foguèron desfachas e destruchas, ambé la pèrda de 13,000 òmes subre 15,000, per lei fòrças catolicas dau còmte de Tilly.
Mussey-sur-Marne
Mussey-sur-Marne es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Zebda
Biografia
Los artistas que compausan lo grope son totes eissits de Tolosa, vila ont cresquèron, e foguèron fòrça engatjats culturalament e politicament. En 1985, una associacion tolosenca Vitécri, realizèt lo filme Salah, Malik : Beurs. Aprèp lo filme, lo grope se creèt vertadièrament e adoptèt lo nom Zebda e faguèt dintrar Mustapha e Hakim Amokrane, Vincent Sauvage e, mai tard, Rémi Sanchez.
Lo nom del grope ven del mot arabi zebda, que significa burre. Jòc de mot amb lo francés beurre (burre) e beur, que designa los arabis, es a dire los Maugrabins.
Musicalament, Zebda fa un mescladís de sons, d’influéncias rock, punk e reggae. Coma d'autres gropes coma Noir Désir e Manu Chao, lo dinamic grope tolosenc sevís l’engatjament per de causas divèrsas. Magyd Cherfi, redactor de gaireben totes los tèxtes del grope, es de la linhada dels cantaires amb tèxtes. Marquèron tanben un engatjament politic e social, anant fins a utilizar un discors de 1991 de Jacques Chirac sul bruch e l'odor, dins la cançon Lo Bruch e l’Odor, ne l'utilizant lo tèrme de « luta de classa » dins Lo Cant dels partesans.
Lo resultat d'aquel engatjament politic menèt a la creacion e a la participacion d’un movement ciutadan que conduguèt a de listas electoralas dins diferentas vilas de França, pendent las eleccions municipalas de març de 2001, jol nom de Motivé-e-s. Aquel movement amassèt fòrça notables tolosencs de totes sectors, e amb 12,38 % dels vòtes, obtenguèt quatre sètis al conselh municipal.
Lo succès
Lo grope coneguèt un grand vam en 1999 gràcias a la cançon Tomber la chemise (tracha de l'album Essence ordinaire). Èra lo primièr còp qu'una cançon de tipe festiu èra lançada per un grope que se revendicava de l'immigracion. S'inscriguèt rapidament al patrimòni nacional francés. Un de lors autres succèsses foguèt Y'a pas d'arrangement (n°27 al Top 50).
Pausa e projèctes destriats
En 2003, lo grope torna prendre Vingt Ans, sus la compilacion Avec Léo en omatge a Léo Ferré, puèi decidís de far una pausa per se consacrar a d'autres projèctes. Lo primièr album solo de Magyd Cherfi, Cité des étoiles, sortiguèt en 2004, ont Mouss e Hakim recantan Le Nougat amb Brigitte Fontaine, sus l'album Rue Saint-Louis en l'île. En 2005, los fraires Amokrane sortiguèron aprèp Magyd : Mouss et Hakim ou le contraire. En 2007, Pascal Cabero, lo guitarrista, publiquèt un libre sul l'istòria del grope Tomber la chemise (éd. Danger Public), alara que Magyd Cherfi publicava son segond album, Pas en vivant avec son chien, e que Vincent Sauvage, aprèp un torn del monde de dos ans, publiquèt un recit de viatge, Cent mille bornes (éd. Arthaud). Magyd Cherfi publiquèt La trempe, son segond libre aprèp Livrée de famille (éd. Acte Sud). Lo bassista Joël Saurin participèt als dos disques solo de Magyd Cherfi, compausèt de musicas de filmes documentaris, e fondat son grope Occetera dans un genre musical tradicional occitan. En 2008, lancèt l'eveniment setmanièr tolosenc "La Pause Musicale", seria de concèrts gratuits a l'ora de manjar, que programa e organiza dempuèi.
Lo retorn
En febrièr de 2008, lo grope anoncièt son retorn e daissèt pensar qu'anavan sortir un album novèl. En decembre de 2008, Magyd Cherfi precisèt:. En setembre de 2009, lo grope se reüniguèt per tornar en imatge la cançon de Jacques Brel Jaurès : Mouss, Hakim, Magyd e Joël se trobèron per realizar lo clip pel 150 aniversari de la naissença de Joan Jaurés. En 2010 Mouss es present tot los jorns a 13 h 00 sus la ràdio le Mouv’ dins l’emission « francosonik » consacrat a la scèna musicala independenta e alternativa.
Los 14 e 15 octobre de 2011, lo grope faguèt son retorn sus scèna pel premièr còp dempuèi 8 ans, als Dòcs de Caors, pendent una setmana.
Araulas
Araulas (Araules en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Les Petites-Armoises
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Decorada De la Crotz de Guèrra amb cita a l'òrdre de la Brigada lo 12 de junh de 1949 per Max Lejeune, Secretari d'Estat a las Forces d'Armadas, per la siá destruccion en lo moment dels combats de resisténcia del 14 al 25 de mai per 3e DIM,  DCR &  DISI après la perforada de Sedan. (Font : Associacion Patriotique del Remembre dels Combats De Stonne/Mont-Dieu/Tannay & pòbles environnants)
Préaux (Mayenne)
Préaux (Mayenne) es una comuna francesa administrada per lo departament de Mayenne de la region dels Païses de Léger.
Araulas
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Préaux (Mayenne)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Araulas
Istòria
Étymologie D'origina gallo-romaine : aradulas, issu de la raïtz latine arare #que significa cultivable.
Étymologie d'origine gallo-romaine : aradulas, issu de la racine latine arare qui signifie cultivable.
Les Petites-Armoises
Istòria
Décorée de la Croix de Guerre avec citation à l'ordre de la Brigade le 12 juin 1949 par Max Lejeune, Secrétaire d'État aux Forces Armées, pour sa destruction lors des combats de résistance du 14 au 25 mai par DIM,  DCR &  DIC après la percée de Sedan. (Source : Association Patriotique du Souvenir des Combats De Stonne/Mont-Dieu/Tannay & villages environnants)
.bauhaus
(mot alemand) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 5 d’abril de 2015.
Estubeny
220px|vinheta Estubeny es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Val Pò
Geografia
Dins la Val Pò, i a la montanha mai auta de las Valadas Occitanas, lo Vísol (3841 m). D'aqueste nais lo grand flum occitan o italian de Pò.
Estòria
Da las montanhas de la Val Pò, se di que sie passat Annibal, abo 26,000 òmes e 37 elefants. Dins lo passat, la necessitat d'anar prene la sal en Provença, a portat a durbir ental 1480 lo "pertús de Vísol", galeria de 75 m, a 2882 m d'altitud. Facha bastir dal marqués Saluças, aquesta galeria a vist passar per mai de 100 ans ris, lana e d'autri produchs dirèctes d'aicí en Provença e la sal per las valadas; encuei se pòl traversar bo de guidas e l'ajut de lums. Al es d'aquesta Valada lo pintre Jòrs Bonet.
Glanas
Glanas (Glanes en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Losera (departament)
Losera (48) es un departament de l'estat francés situat en Occitània. Ten son nom del Mont Losera. Fa partida de la region administrativa d'Occitània. Aquel departament coïncidís amb la region istorica de Gavaudan o Gevaudan, qu'es una part de la region istorica pus vasta de Lengadòc.
Lo capluòc es Mende.
Lo gentilici es loseròt -a (o gavaudanés -esa, gevaudanés -esa, en se referir a Gavaudan).
Étaule
Étaule es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Geografia
Mai generalament telefonada "Vassy-Etaules", la municipalitat a situat a 3,5 quilomètres al nòrd de Avallon, en un luòc champêtre fòrça agréable, typique de la pòrta del Morvan.
La municipalitat a format de doas parts : Etaule-lo-Bas e Vassy-lès-Avallon, aital coma del masatge caseriu "L'Estacion".
Lo caseriu vesin de Etaule-la-Nautor a ligat a la municipalitat de Sauvigny-lo-Bòsc.
Étaule A traversat pel ruisseau de Aisy e environné de pichons promontoris boisés. Vassy A bastit a la reünion d'un monticule : aquel se liga a un tuc de forma cônique e culmini a 310 mètres.
La commune est formée de deux parties : Etaule-le-Bas et Vassy-lès-Avallon, ainsi que du hameau "La Gare".
Le hameau voisin de Etaule-le-Haut est rattaché à la commune de Sauvigny-le-Bois.
Étaule est traversé par le ruisseau d'Aisy et environné de petits promontoires boisés. Vassy est construit au sommet d'un monticule : celui-ci se rattache à une colline de forme cônique et culmine à 310 mètres.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Étaule A mencionat al jol nom de « Stabulae », e en una charte de 1228. E en la charte de 1209: " Estaubles". Stabulis En (1228). Al se tròba una mencion de Vassy jol nom de "Vasseium".
Eudes III de Bourgogne, fa concession del fief de Étaule(s), en 1209, a la Abbaye de Sant-Martin de Autun. Lo Bòsc de Étoles (Stabulis) fach l'objècte d'una charte amb la Abbaye de St Martin, en 1228.
La tèrra de Étaule i aviá possedit en indivis pel capítol de Avallon e una familha seigneuriale, las "del Vernes" al e los Clugny al. Lo castèl existent de Étaule #èsser rebâti a l'epòca per Georges de Clugny.
L'anciana rota París-Lion passava per Vassy.
En 1786 de las investigacions an fach per trobar del carbon de tèrra.
Lo Sr. Aunorat Gariel e lo sieu fraire Hippolyte #crear en 1835 una societat amb la fin de produsir de la chaux hydraulique (o ciment prompt). « Un depaus i aguèt fondat a París; lo ciment, qualificat d'ara endavant de "Ciment romain de Vassy" i aguèt emplegat en entrepresas considerablas, e #far la fortuna de la Societat, #qu'Aunorat Gariel i n'aviá cessat de far partida ».
Lo caseriu #ressortir çò cap de-luòc de la comuna : vengut cònsol, Aunorat Gariel, #transferir la comuna de Étaule a Vassy.
La familha Gariel #dotar Vassy d'una escòla de filhas (dirigida per la sœurs de la Providence), d'una capèla e d'un presbytère. La populacion en aumentant regularament, una nòva glèisa i aguèt bastit en 1859 e acabada en 1862. En 1871, lo caseriu i aguèt dotat d'una estacion sus la linha Cravant-Las-Laumes amb la fin de desservir las cimenteres.
Étaule est mentionné au sous le nom de « Stabulae », et dans une charte de 1228. Et dans la charte de 1209: " Estaubles". Stabulis en (1228). Au on retrouve une mention de Vassy sous le nom de "Vasseium".
Eudes III de Bourgogne, fait concession du fief d'Étaule(s), en 1209, à l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun. La Forêt d' Étoles (Stabulis) fait l'objet d'une charte avec l'Abbaye de St Martin, en 1228.
La terre d'Étaule était possédée en indivis par le chapitre d'Avallon et une famille seigneuriale, les "du Vernes" au et les Clugny au. Le château existant d'Étaule fut rebâti à l'époque par Georges de Clugny.
L'ancienne route Paris-Lyon passait par Vassy.
En 1786 des recherches sont faites pour trouver du charbon de terre.
M. Honoré Gariel et son frère Hippolyte créèrent en 1835 une société afin de produire de la chaux hydraulique (ou ciment prompt). « Un dépôt fut fondé à Paris; le ciment, qualifié désormais de "Ciment romain de Vassy" fut employé dans des entreprises considérables, et fit la fortune de la Société, dont Honoré Gariel avait cessé de faire partie ».
Le hameau dépassa le chef-lieu de la commune : devenu maire, Honoré Gariel, transféra la mairie d'Étaule à Vassy.
La famille Gariel dota Vassy d'une école de filles (dirigée par les sœurs de la Providence), d'une chapelle et d'un presbytère. La population augmentant régulièrement, une nouvelle église fut construite en 1859 et terminée en 1862. En 1871, le hameau fut doté d'une gare sur la ligne Cravant-Les-Laumes afin de desservir les cimenteries.
Mais en 1885, Adrien Dumarcet, successeur de la famille Gariel, installe ses usines à Provency et ferme la cimenterie de Vassy.
Nòtas
<references group=N/>
Craig Steven Wright
Lo 9 de decembre de 2015, qualques oras aprèp la publicacion de la nòva, Wright se vegèt secutat per la Polícia Federala Australiana que faguèron de cercas dins son domicili a Gordon (Nòva Galas del Sud) e tanben dins una part de sos burèus; posteriorament una portaparaula de la polícia neguèt que aquelas perquisicions foguèssen ligadas a la publicacion.
Schorbach
Schorbach es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Çò Pòble se situa al limit dels país cobèrt e descobèrt e a qualqu'uns quilomètres solament al nòrd-oèst de la vila de Bitche, en lo massís dels Vòges del Nòrd. En adoptant un plànol inorganisé, lo pòble ocupa los en vessants d'un vallon fòrça dintrat adaigat pel Schorbach.
Le village se situe à la limite des pays couvert et découvert et à quelques kilomètres seulement au nord-ouest de la ville de Bitche, dans le massif des Vosges du Nord. Adoptant un plan inorganisé, le village occupe les versants d'un vallon très encaissé arrosé par le Schorbach.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Çò Pòble a mencionat en la siá forma actuala dempuèi 1210, Schor-Bach, lo ruisseau dels cistudes, la torçuda de las marais. Lo pòble fa alavetz partida de la distincion de Bitche e es lo banc d'una comuna en comprenent Lengelsheim, Bitche e Reyersviller.
Pendent la Segonda Guèrra mondiala, los abitants an deslotjat lo 1er 1939 a Gensac-la-Pallue e a Bourg, en Charanta. Lo pòble siás liberat çò 16 de març 1945 pels Americanes. Lo pòble a citat a l'òrdre de la Brigada çò 11 de novembre 1948 : " Comuna de Lorraine #que la populacion deslotjada ne'n a pas reintegrat lo sieu pòble en ruïnes #qu'après la Desliurança. I aviá pas cessat de manifestar lo sieu attachement a la França pendent los ans d'exili. Compte cinc de los sieus mainats aucits e un ferit. Durement Experimentada per la guèrra, a trobat los tres quatrens de los sieus immeubles totalament destruits, los autres grèvament deteriorats. A sostengut a totas las siás pròvas amb coratge e patriotisme. " Aquela cita compòrta la attribution de la Crotz de Guèrra amb estela de bronze.
Pendant la Seconde Guerre mondiale, les habitants sont évacués le 1939 à Gensac-la-Pallue et à Bourg, en Charente. Le village est libéré le 16 mars 1945 par les Américains. Le village est cité à l'ordre de la Brigade le 11 novembre 1948 : " Commune de Lorraine dont la population évacuée en septembre n'a réintégré son village en ruines qu'après la Libération. N'avait cessé de manifester son attachement à la France durant les années d'exil. Compte cinq de ses enfants tués et un blessé. Durement éprouvée par la guerre, a trouvé les trois quarts de ses immeubles entièrement détruits, les autres gravement endommagés. A supporté toutes ses épreuves avec courage et patriotisme. " Cette citation comporte l'attribution de la Croix de Guerre avec étoile de bronze.
Veneux-les-Sablons
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
{{Image label|x=4.03 {{Image label|x=0.753021049117|y=0.278310821705|scale=400|text=12px|Comuna amb 2673 abitants (2000){{mida|80%|Vernou-la-Celle-sur-Seine (2,8km)}}}} {{Image label|x=0.728606709002|y=0.779006895743|scale=400|text=12px|Comuna amb 2543 abitants (2000){{mida|80%|Écuelles (3,0km)}}}} {{Image label|x=0.521628415214|y=0.115398852517|scale=400|text=16px|Comuna amb 6499 abitants (2000){{mida|80%|Champagne-sur-Seine (3,2km)}}}} {{Image label|x=0.4049277719|y=0.0662188696755|scale=400|text=14px|Comuna amb 3345 abitants (2000){{mida|80%|Thomery (3,8km)}}}}
{{clear|left}}
Nòtas
<references group=N/>
.express
("exprimir", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 5 d’abril de 2015.
Alet
Alet (Alet-les-Bains en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Vicus Electus et monasterium Sanctae Mariae, en 813, ''Monasterium Beatae Mariae virginis quod vocatur Elettus ? Electus ?, en 1050, Eleit, en 1082, Alestum, en 1099, Allect, en 1572, Alet, en 1585, Ville et cytté d'Allet, en 1594, Electa'', en 1739. Per Dauzat, lo nom es escur ; la dificultat pus granda es l'evolucion fonetica (electus a un sens en latin). En considerant d'unas fòrmas ancianas coma de latinizacions incorrèctas, l'evolucion Electus (813) > Eleit (1082) > Alet (1585) es coërenta, mes quina seriá la motivacion de electus, adjectiu o eventualament nom de persona ?
Lòcs e monuments
thumb|200px|Lavadors de la vila ont los abitants venon far lo plen d'aiga minerala. thumb|200px|Font de l'aiga minerala d'Alet. Alet ten un patrimòni arquitectural e istoric prestigiós marcat e classat monument istoric :
Jusieus
thumb|right|250px|[[Albert Einstein, Maimonides, Golda Meir e Emma Lazarus.]] Lei jusieus o judieus (var. josieus, judius) son leis aderents au judaïsme. Ne son tanben lei membres dau pòble d'Israèl (am yisrael), apelats tanben enfants d'Israèl (Benei Yisrael). I a en fach una distincion entre lei doas definicions, la Halaḥà (la lei religiosa ortodòxa) indicant qu'un demòra jusieu (membre dau pòble) mai se un n'es pus jusieu (apertenent au judaïsme).
Forman un grop que sa definicion coïncidís parcialament amb lei categorias usualas de grop culturau, etnic, nacionau o religiós. Son compausats o lo pòble jusieu es un grop etnicoreligiós venent deis israelitas de Judèa en Orient Mejan e d'aquelei que se convertiguèron a sa religion au cors dei sègles.
La definicion que leis israelitas e puei lei jusieus an donat d'elei-meteis a variat dins lo temps. L'idèa que lei jusieus son un pòble, lo « pòble d'Israèl », apareis dempuei lei primiers libres de la Bíblia, e s'es afirmada au cors dei sègles. La definicion religiosa au contrari a evoluit: la Bíblia e l'arqueologia descrivon quitament d'israelitas politeïstas ai periòdes mai ancians. L'idèa de «reiaume d'Israèl», que data de la Bíblia, a tanben variat amb lo temps e es largament mesa de costat per leis autoritats religiosas a partir dau sègle II, e reïntroducha per lei laïcs e per quauquei religiós sota la forma de Sionisme au sègle XIX. Enfin, la diaspòra jusieva fòrça diversificada entre culturas diferentas dins l'espaci e lo temps a encara complicat l'apròcha de l'identitat jusieva.
Lo nombre totau de jusieus es malaisat d'estimar amb precision, e fa l'objècte de controvèrsias. Segon un recensament fach en 2018, seriá d'aperaquí 14 milions, que la majoritat viu en America dau Nòrd, en Euròpa e en Israèl.
Tai
Tai pòt designar:
Ricort
Ricort (Ricourt en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Villaluenga de la Sagra
Villaluenga de la Sagra es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Ricort
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Icsòs
Icsòs (deu grèc Υκσως) qu'ei lo nom d'un pòble asiatic qui vivèva dens lo nord-est d'Egipte deu temps de l'antiquitat. Aqueth pòble que conquestè lo nord d'Egipte e que governè despuish la soa capitala: la ciutat d'Avaris, qui vadó atau sièti deu poder de las XVau e XVIau dinastias egipcianas (d'originas icsòs).
La vaduda d'aqueth poder Icsòs (qui proheitèn de l'aflaquiment deu poder faraonic) que marquè la debuta deu segond periòde intermediari egipcian. A la medisha epòca lo govern egipcian (qui la soa capitala èra Tebas) que perdè tanben lo contraròtle d'ua partida deus sons territòris meridionaus au prohèit deus nubians. Nubians e Icsòs que s'aliguèn entà har rampeu a la reconquesta egipciana. Aquesta que ho òbra deu purmèr faraon de la XVIIIau dinastia egipciana : Ahmes I
Ricort
Istòria
Las mapas ancianas que muishan lo caplòc a cambiat de plaça. Qu'èra mei a l'èst, sus un poi, leugèrament au sud de Récati (o Rucati). Abans la revolucion, Ricort qu'èra parròpia annèxa.
Icsòs
Lo icsòs qu'intrudusín lo chivau e lo bròs en Egipte. Que las se virèn entà estar acceptats peus egipcians de Baisha Egipte en arrespectant las loas tradicions e los lors dius. Qu'adoptèn lo culte deu diu Seth (diu d'Avaris e deu desert d'on vienèvan) medish se, arron, e l'associèn a ua divinitat asiatica (Baal).
Avaris que ho de longas ua ciutat d'immigracion. Peus egipcians los Icsòs qu'èran los Shasho ("asiatics") :
Las Candolièiras
Las Candolièiras (Escandolières en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
En 1830, la comuna de La capèla del Vèrn siaguèt despartida entre Escandolièiras e Cassanhas; lo vilatge es dins Escandolièiras.
Wired
Wired es una revista americana en lenga anglesa.
Pirenèus Orientals
Los Pirenèus Orientals (var. -aus) (66) (en catalan els Pirineus Orientals, en francés les Pyrénées-Orientales) son un departament de l'estat francés. Fan partida de la region administrativa d'Occitània.
Se compausan:
Lo capluòc es Perpinhan.