cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ogliastro
Ogliastru en còrs (Ogliastro en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Geografia
Ogliastro A localizat sus la còsta occidentala del Cap de Corsega, gaireben en lo sieu mièg, a la meteissa latitud que Sisco sus la part orientala del Cap. Fa partida del Costat de Sagro-di-Santa-Giulia.
Ogliastro est localisée sur la côte occidentale du Cap Corse, presque en son milieu, à la même latitude que Sisco sur la partie orientale du Cap. Elle fait partie du Canton de Sagro-di-Santa-Giulia.
La Chapelle
La Chapelle es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Casc antic de la Seu d'Urgèl
Lo nuclèu nasquèt coma un quartièr eclesiastic de la vila vièlha. Dins lo nòu quartièr, nomenat vicus Sedes Urgelli, s'i bastiguèt la Catedrala d'Urgèl, que ne foguèt lo centre. A comptar de 1200 comença de s'emmuralhar en aprofechant los solids bastiments eclesiastics.
La nòva vila cresquèt força mens per orient, estent que la terrassa o dificultava. Nasquèron la carrièra dels Canonges, antigament de Santa Maria, la carrièra Màger, a comptar de la plaça de la Vila, que se formèt al luòc ont establissián contacte la vila vièlha e la nòva.
Joseba Sarrionandia
thumb|right|Joseba Sarrionandia Joseba Sarrionandia Uribelarrea "Sarri" es un escrivan basc nascut a Iurreta en Biscaia en 1958. En 1980 foguèt condemnat a 22 ans de preson per aperténer a ETA. En 1985 s'escapèt e fins ara es pas estat représ.
Casc antic de la Seu d'Urgèl
La muralha foguèt rebastida a la primièra mitat del sègle XV, que perdurèt fins al sègle XIX, quand se refortilhèt tot lo sistèma defensiu. La muralha medievala aviá quatre portals: lo de Trasdors, d'ont partissiá lo camin de Castellciutat; lo portal d'Andòrra, sus la carrièra de Capdevila; lo portal de Cerdanha, entre un ancian espital e Sant Domènec, e lo de Soldevila, dich tanben de l'Avesque, que portava cap a la palanca del Segre, ont i aviá un molin draper e un tint.
Cada portal èra flanquejat per doas tors, en mai d'autras que i aviá per refermar la muralha, almens dotze. La muralha seguissiá lo traçat del Segre e après seguissiá pel convent de Sant Domènec, la carrièra de las Èras, la carrièra de la Muralha, gorgola fins a la carrièra de Josep de Calassanç e fins a la fin de la carrièra Màger.
Fins al sègle XX, la populacion restèt dins l'encencha murallat. Un còp dins tèrra, sorgiguèron ravals als camins de sortida, sustot direccion Castellciutat e a la planca del Segre, del temps que dins lo portal de Cerdanya e Andòrra s'i bastiguèt pauc. Es per aquò redigiguèt un plan d'aishamplatge, 1927, fach per Joan Bergós. Dempuèi la Passejada de Joan Brudieu, construit en lo moment del enderroc de las muralhas, e la carrièra de Sant Ot vèrs la Valira, amb ais central dins la carrièra de Sant Ermengol, la plaça de Josep Zulueta, la carrièra dels Comtes d'Urgèl e la carrièra del Duc d'Urgèl.
Palais Episcopal de la Seu d'Urgèl
Lo Palais Episcopal (Palau Episcopal en catalan) de la Seu d'Urgèl es la sedença de l'Evescat d'Urgèl. Se tròba dins lo pati del Palais, darrièr la carrièra dels Canonges, a la Seu d'Urgèl (Aut Urgèl). A l'èst de la vila urgellenca sus una terrassa del riu Segre.
Se tròba près de la Catedrala d'Urgèl, lo Musèu Diocesan d'Urgèl, la Glèisa de Sant Miquèl e al bòrd dels ancians jutjats de la Seu d'Urgèl.
La bastissa anciana en las siás originas, reformada al començament del sègle XV es refacha a la segonda mitat del sègle XIX per decision dels avesques Caixal e Casañas. Foguèt restaurat e agrandit entre 1973 e 1975 per iniciativa del prelat Joan Martí e Alanis, amb motiu d'i installar los burèus de l'avescat, la Delegacion Permanenta d'Andòrra e l'Archiu Episcopal.
Catedrala de Santa Maria d'Urgèl
La Catedrala de Santa Maria d'Urgèl, Catedrala de la Seu d'Urgèl o Catedrala d'Urgèl, es una catedrala que se tròba a la Seu d'Urgèl, vila sèti de l'Evescat d'Urgèl. Temple principal del diocèsi, consacrat coma lo sieu nom rebat a Santa Maria. Es l'unica catedrala romanica de Catalonha, e es tanben la mai anciana, car data del sègle XII.
Presidís la catedrala la Maire de Dieu d'Urgèl, patrona de la vila, escultura policromada romanica del sègle XIII e restaurada en 1922. Un nom popular es lo de Maire de Dieu d'Andòrra, perque segon la tradicion i èra estat amagada pendent l'invasion sarrasina. Es situada dins l'absidiòla de l'autar màger.
La vila deu lo sieu nom per èsser lo sèti de l'evescat d'Urgèl. Aquela es la quatrena catedrala que se bastiguèt a l'Avescat, mas la segonda foguèt ja erigida dins un nòu quartièr, que nasquèt per aculhir la catedrala, nomenat en latin vicus Sedas Urgelli: vicus significa "quartièr", sedas "capitala" o "sèti" (cadièra o tròn d'un avesque qu'exercís una jurisdiccion, glèisa catedrala e capitala d'una diocèsi) e Urgelli de Urgellet qu'es lo territòri istoric del qu'uèi es mai o mens l'Aut Urgèl.
Nilvange
Nilvange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Theodore Roosevelt
Theodore Roosevelt (Nòva York, 27 d'ochoire de 1858 - Oyster Bay, 6 de genoièr de 1919) siaguèt un politician e cap del Partit Republican, militar, istorian e naturalista american. Foguèt president dels Estats Units d'America entre 1901 e 1909 e recebèt lo Prèmi Nobel de la Patz en 1906 per sa mediacion dins la Guèrra Russojaponesa.
Membre del Partit Republican, foguèt successivament cap de la polícia de Nòva York entre 1895 e 1897, adjonh del secretari a la Marina de 1897 a 1898, engajat volontari dins la guèrra ispanoamericana de 1898 ont s'illustrèt a la tèsta de son regiment de cavalariá, los Rough Riders, a la batalha de San Juan puèi governador de l'Estat de Nòva York entre 1899 e 1900.
Vicepresident dels Estats Units jol mandat de William McKinley, li succediguèt après son assassinat per un anarquista e acabèt son mandat del 14 de setembre de 1901 al 3 de març de 1905. Roosevelt entamenèt puèi son pròpri mandat presidencial qu'acabèt lo 3 de març de 1909. Conformament a sos engatjaments, postulèt pas en 1908 a un novèl mandat presidencial.
Guaratinguetá
Guaratinguetá es una vila de l'estat brasilièr de São Paulo, luòc de naissença del sant brasilièr, Sant Antoni de Senta Anna Galvão. Sa populacion èra estimada a 113 012 abitants en 2005. Sa superfícia totala es 751,44 km². Es situada a 176 km de la vila de São Paulo, capitala de l'estat.
Las principalas activitats economicas de la vila son la *creacion animala (bovids principalament), l'agricultura (ris), l'industria textila, l'educacion superiora (un campus de l'Universitat Estadual Paulista - UNESP, l'Escòla d'Especialistas de l'Aeronautica) e lo comèrci. Lo torisme rural e religiós tanben es important.
Foguèt fondada lo 13 de junh de 1630.
Dimapur
Dimapur (dimapor) es la magèr vila de l'estat de Nagaland en Índia.
Administracion
Dimapur es lo capluòc del districte de Dimapur.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion de la vila èra de 122 834 abitants. La lenga parlada es lo nagamés.
Hayao Miyazaki
vinheta|Hayao Miyazaki a la [[Mòstra de Venècia en 2008.]] , nascut lo 5 de genièr de 1941 a Tokyo, es un dessenhaire, realizator e productor de filmes d'animacion japonés, cofondator de l'estúdio Ghibli ambe Isao Takahata.
Quasi inconegut en occident en defòra dels cercles d’amators d’anime e de manga fins a la sortida internacionala de Princessa Mononoké en 1999, sos filmes encontran après un grand succès pertot dins lo mond e sustot al Japon ont d'unes an batut de recòrds d’afluéncia.
Explora sovent los meteis tèmas centrals, la relacion de l’umanitat ambe la natura, l’ecologia e la tecnologia, atal que la dificultat de demorar pacifista dins un mond en guèrra. Los protagonistas de sos filmes son lo mai sovent de joventas o femnas fòrtas e independentas, e los « marrits » an de qualitats que los rendon moralament ambigús, coma los kamis de la religion sintoïsta.
Sos òbras son aitant accessibles als dròlles qu’als adultes. Al Japon, es considerat coma l’egal d’Osamu Tezuka, e en occident òm lo compara sovent a Walt Disney,,,. Çaquelà, Miyazaki rèsta modèst e explica lo succès de son entrepresa per l'escasença qu’a aguda de poder esplechar plenament sa creativitat.
Behemoth
thumb|right|300px|Behemoth en [[2004, (album Demigod). Tomasz Wróblewski, Adam Darski e Zbigniew Robert Promiński]]
Behemoth es un grope de black e de death metal polonés format en 1991. Lo grope es considerat coma l'un dei fondadors dau genre black metal. Despuei l'album Demigod, Behemoth jòga mai una musica de genre death metal amb un aspècte ben pus dirècte e complèxe, e abandona un pauc l'aspècte sorn caracteristic dau black metal. La màger part deis albums de Behemoth son orientats sus de tèmas satanics e tanben de referéncias a d'autors coma Aleister Crowley, John Milton, William Blake e Howard Phillips Lovecraft.
Cerezo de Arriba
Cerezo de Arriba es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Lo Faiet
Lo Faiet (Faetto oficialament, en "italian") la es una anciana comuna de las Valadas occitanas, dins la Val Sant Martin. Lo 1èr de mai de 1928 la es annexaa per lo regim fascista al Perrier. La es aüra administrativament dins la comuna del Perrier, dins la Ciutat Metropolitana de Turin e la region de Piemont de l’Estat italian.
Toponimia
La forma italiana Faetto la suprimís l'article "lo". Lo faiet la es un pechin fai (aubre). T. Ponç dins son diccionari de la Val Germanasca la escriu Faié. Rochas d'Aiglun escriu en francés Le Fayet. La forma occitana la es doncas Lo Faiet.
Comtat d'Urgèl
Lo Comtat d'Urgèl (Comtat d'Urgell en catalan) foguèt una division territoriala e administrativa de la Catalonha Vièlha, en forma de comtat, creada pels reis francs en se basant probablament en una delimitacion anteriora e que foguèt compresa dins la marca de Tolosa en s'incorporant l'Aut Urgèl a l'Empèri Carolingian en 785 e fins a 790.
La capitala èra la Seu d'Urgèl fins l'expansion al sud, que la capitala passèt a èsser Balaguer.
Sainte-Croix-Hague
Sainte-Croix-Hague es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Inuyasha
Inuyasha es un manga escrich e illustrat per Rumiko Takahashi. Lo manga comencèt a se publicar en la revista Weekly Shonen Sunday, de l'ostal d'edicion japones Shogakukan, en 1996 e l'anime comencèt a s'emetre en 2000.
A pas de version en lenga occitana.
Psicoterapia cognitiva e comportamentala
Dins l'istòria de la psicologia clinica, los corrents dichs comportamentalistas (per tòca d'en primièr a intervenir sul comportament) e cognitius (cercant a intervenir sus las cresenças, las representacions, e lors procediments de construccion) apareguèron parallel a la mitat del segle XX, a vegadas en competicion l'un amb l'autre. Dempuèi los ans 1980, aquel partiment istoric entre comportementalisme e cognitivisme tend a desaparéisser dins la practica terapeutica.
Fan l’objècte de criticas, subretot en tèrmes de scientisme, de normalizacion e d'estandardizacion se se considèra que cada èsser uman es unic.
L'apròche cognitiu: influéncia de l'estoïcisme
D'autors mòstran la filiacion entre las idèas dels filosòfs estoïcians (coma Epictet) e los postulats de l'apròche cognitiu e tanben psicalitic<sup class="need_ref_tag" style="padding-left:2px;">
Del comportementalisme cap a las terapias
Al començament dels sègle XX, la celèbra experiéncia d'Ivan Pavlov sul condicionament classic faguèt nàisser lo corrent comportamentalista en psicologia scientifica : quand es presentat un estimulús d'en primièr neutre, per exemple lo son de la campana, just abans de donar de manjar a un can e qu'aquò se repetís mai d'un còp, lo can acabarà per salivar sonque ausissent lo son, quitament quand lo manjar arriba; es lo condicionament. Mas se, enseguida, lo son es presentat mai d'un còp sens manjar, la salivacion se farà pas mai; es « l'atudament ». Provat per l'animal, aqueles fenomèns foguèron reproduchs per l'uman. John Watson, en 1920, induch una fobia per un enfant a partir d'aquela teoria del condicionament. Aqueles trabalhs pròvan la volontat de donar, al mejan de l'experimentacion per l'òme mas tanben al besonh per l'animal, una basa empirica a la teorias e partent del caminament clinic en psicoterapia.
Mary Cover Jones, en 1924, experimenta la primièra terapia comportamentala: expausa pauc a pauc d'enfants a l'objècte de lor paur, los fasent de recompensas per aquela exposicion, e lor montrant d'autres enfants qu'eles n'an pas paur. Aquela primièra terapia comportamentala es presentada coma una experiéncia scientifica. Richard L. Solomon en 1953 formaliza la quita idèa d'exposicion, provant amb de cans, que se l'exposicion es pro longa la fobia desaparéis.
En 1952, dins sas recercas sus l'ànsia, Joseph Wolpe prepausa un tractament dich de « desensibilizacion sistematica » basat sul principi d'inibicion recipròca que consistís a produire un estat psicologic incompatible amb l'estat anciós pendent l'exposicion a l'objècte fobic. S'inspira de las primièras experiéncias que consistisson per exemple a donar de manjar a de gats fachs ancioses per condicionament prealable. Totjorn en 1953, Burrhus F. Skinner plaça lo condicionament operant al centre de sas òbras, mostrant cossí los individús acquerisson lor comportament, seleccionant aqueles que serán positius per eles. Ensag de l'aplicar a una compreneson melhora de l'educacion.
Antinhac (Nauta Garona)
Antinhac (Antignac en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Psicoterapia cognitiva e comportamentala
Aparicion
A meteis temps dins los ans 1950 e 1960, d'apròches terapeutics novèls sorgisson. En efièch malgras de successes dins la cura de las nevròsis, d'autres trebles coma la depression se mòstran mai resistents a las terapias d'inspiration comportamentalistas. Las alternativas prepausadas, coma pels americans Albert Ellis e Aaron Beck, se destrian per lor utilizacion de concèptes de per abans considerats coma tròp « mentalista » coma las cresenças o las emocions —Beck foguèt a l'origina d'un questionari de mesura de la depression utilizat fins ara, lo Beck Depression Inventory. Malgrat lo vam scientific a l'entorn de la Revolucion cognitiva, los fondaments clinics d'aqueles apròches rebaton mai la recerca d'una « tresena via » entre lo comportamentalisme e la psicanalisi que los paradigmes novèls de la psicologia cognitiva de laboratòri.
Antinhac (Nauta Garona)
Geografia
|thumb|right|200px
Golden State Warriors
Los Golden State Warriors son una equipa de basquetbòl professional que lo sèti es a Oakland, Califòrnia (Estats Units), que jòguen a la Division Pacific de la Conferéncia Oèst de l'NBA. Primièrament, l'equipa s'establiguèt dins la vila de Filadèlfia, Pensilvània, ont ganhèt la sason inaugurala de l'NBA (alavetz nomenada BAA).
Psicoterapia cognitiva e comportamentala
Aparicion
La terapia racionala qu'Albert Ellis bastís a partir de 1953 e que nomenèt enseguida de « terapia racionala e emotiva » se revendica atal de la filosofia estoïciana. Repausa en partida sus l'idèa que las perturbacions psiquicas son lo rebat d'un disfoncionament dins lo biais de pensar o de comprene lo mond sus la basa de cresenças falsas. La terapia se focaliza donc sul present, cercant pel biais d'exercicis mentals e d'un trabalh de racionalizacion, per modificar las menas de pensadas, las reacions emocionalas e los comportaments puslèu que de tornal sul passat per comprene l'origina del treble. La teoria racionala e emotiva es considerada coma de segur la primièra forma de terapia cognitiva e comportamentala.
Antinhac (Nauta Garona)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Psicoterapia cognitiva e comportamentala
Aparicion
Autre decebut de la psicanalisi e influenciat per Albert Ellis, lo psiquiatre Aaron Beck desvolopa son apròcha terapeutic, d'en primièr a l'entorn de la depression, al començament dels ans 1960, puèi s'interessant tanben als trebles ancioses. Prepausa lo tèrme de terapia cognitiva en referéncia al concèpte de cognicion que designa los procediments mentals que lo individus tractan l'informacion dins lor vida videnta. Aquela terapia cognitiva se destria donc plan dels metòdes comportamentalistas se focalizant quasi exclusivament suls procediments mentals, e subretot çò que Beck nomena esquèmas. Son en efièt aqueles esquèmas mentals (pensadas automaticas, monològs intèrnes) amb que lo terapeuta cerca a agir amb lo pacient.
Antinhac (Nauta Garona)
Toponimia
Antinhac que ven deth nom d'òme latin Antinius, damb eth sufixe -acum, latinizacion deth sufixe celtic -*acon. Antinhac qu'èra donc ua anciana grana proprietat gallo-romana.
Psicoterapia cognitiva e comportamentala
Fusion cognitiva e comportementala
En 1961, Albert Bandura mòstra que, s'es presentat a d'enfants de dos ans e mièg d'adults maltractant una monaca, e qu'aqueles adultes s'anan, los enfants imitan aqueles comportaments violents. L'imitacion fonciona se lo comportament imitat es pas vist « directament », mas es sonque filmat. En 1965, Ayllon e Azrin realisan una terapia basada sus de getons (recompensas) près d'esquizofrèns. Per poder garir la psicòsi, la metòde permet d'ensenhar de prètzfachs simples al respècte de la sofrança del subjècte, e de l'amplor de sas produccions delirantas coma se vestir o renjar sa cambra. Mas, pro lèu, de publicacions scientificas mòstran las decas dels programas d'economia de getons. Atal, Robert Liberman, psiquiatre al Camarillo Hospital, menciona lo cas d'una femna jova que se prostitua en cambi de getons. D'autres pacients se revòltan contra una terapia que jutjan inica e opressiva, de "gratificacions" o "recompensas" èran gratuitas abans l'instauracion de l'economia de getons.
Antinhac (Nauta Garona)
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Antinhac qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa, annèxa de Sales e Pratvièlh, qu'es Sent Orenç. Tanlèu 1790, Antinhac qu'èra deth canton de Banhèras de Luishon.
Psicoterapia cognitiva e comportamentala
Fusion cognitiva e comportementala
En 1970, Marks, que destria fobias simplas e socialas, teoriza l'idèa d'immersion : s'agís de confrontar, per far desaperéisser l'ànsia, a de situacions totjorn mai espaventós pas pus de biais progressiu mas de confrontar directament lo pacient a paur mai granda.
Fins als ans 1980, la terapia racionala e emotiva d'Ellis e subretot la terapia cognitiva de Beck venon al vam dins la psicologia clinica e tornan a d'encastres teorics fondamentals en recerca clinica. Pasmens, las tecnicas comportementalas que se trapan sovent confrontadas dins los ensags clinics van pauc a pauc fusionar amb aqueles apròches mai sovent cognitius e far naícer a las psicoterapias propiament cognitivas e comportementalas, visant per exemple lo treble panic.
Las TCC son las psicoterapias que s'ajustan mai a l'evaluacion de la medecina basada suls fachs. Son aqueles que mostrèron mai d'eficacitat dins aquel encastre. Mai, ofrisson un encastre teoric que mantenon de ligams, mai o mens dirèctes, amb los concèptes de la psicologia scientifica e mai recentaent de las neurosciéncias cognitivas.
Modèls novèls
Al començament dels ans 2010, lo camp de las psicoterapias cognitivas e comportementalas demora plan actiu. De modèls novèls contunhan d'aparéisser coma la terapia d'acceptacion e d'engatjament (ACT) de Steven C. Hayes (c.f. «La Terapia d'acceptacion e d'engatjament») a per tòca de tornar a una flexibilitat picologica pels pacients o encara las terapias de plena consciéncia, inspiradas de las practicas meditativas, que son utilizadas per la gestion de l'estrès e contra las recasudas depressivas.
D'autors atal prepausèron de descriure aquelas novèlas terapias coma constitutivas d'una « tresena èrsa » de TCC, après lo vam comportamentalista e lo vam cognitiu (e cognitiu e comportemental) : aquela tresena èrsa se caracterizará per l'acceptacion puslèu que l'evitament de las pensadas peniblas e l'utilizacion de la tecnicas meditativas. Pasmens, aquela descripcion fa pas encara consens dins de la comunautat. Aquelas tecnicas metan al entre la meditacion. La diferéncia entre de tecnicas ja preexistissentas coma la relaxacion, la sofrologia, la preguièra, l'ipnòsi es a vegada malaisit de far. Pasmens an lo merite de s'engatjar sus una dralha comuna a d'autres tipes de TCC (dralha explicitada, estandardizada, que comunica estrechament amb las neurosciéncias cognitivas) mai possible çò que permet un estudi mai aisit.
Dempuèi la mitat dels ans 1990, mercé als progresses de l'informatica, las tecnologias de realitat virtuala començan a èsser utilizadas dins un encastre psicoterapeutic, per tornanar a de situacions virtualas que pòdon se confrontar als pacients. Aquelas tecnicas d'immersion virtuala sont envisatjadas dins lo tractament de trebles fobics. Aquelas tecnicas s'apròchan de tecnicas emplegadas pels corrents psicanalitics. La psicanalisi poiriá èsser una simulacion dels moments traumatisants del subjècte en utilizant l'imaginari, la paraula e l'associacion liura. Los psicanalistas desvolopèron lo psicodrama que consistís a far jogar a d'actors una situacion problematica pel subjècte. Modificant lo ròtle d'unes actors, lo pacient pòt veire l'evolucion de la scèna.
Principis terapeutics
Pels trebles ancioses, la terapia comportementala agís amb de mesas en situacion e d'exposicions graduadas a las situacions provocant una ànsia. Per exemple, dins lo cas d'una fobia d'aranhas, se demanda al subjècte de classificar las diferentas situacions se pòt èsser confrontat a d'aranhas sus una escala de 0 a 100. Enseguida se l'expausa pauc a pauc a la situacions de las mens ansiogènas per el fina a las mai ansiogènas. Per exemple, lo pacient deu d'en primièr imaginar una aranha, puèi observar d'imatges d'aranhas, tocar un bocal ont se trapa una aranha, e fin finala tocar l'aranha. Al meteis temps, apren a contraròtlar las manifestacions pisiologicas de la paur amb d'exercicis de relaxacion. La terapia cognitiva agís sus las pensadas del pacient presentant une distorsion cognitiva (per exemple, una paur excessiva d'èsser contaminada per una malautiá poirriá èsser combatuda per una informacion sus la quita malautiá e l'apreciacion dels riscs vertadièrs).
Las terapias cognitivas, après las òbras de Beck, apareguèron coma un complement necessari a l'apròche comportamentalista pur metent l'accent sus l'importança dels esquemas preconscients de pensada per l'èsser uman e lo biais que los esquèmas disfoncionals pòdon provocar e/o mantenir de trebles mentals diverses. La terapia cognitiva ne diferís pas dins sa metodologia de la terapia comportamentala se plegar a las exigéncias de l'eficacitat e de l'evaluacion estatistica. De capitadas dins las curas dels estats depressius per las tecnicas cognitivas provoquèron l'esper que d'autras patologias poirián beneficiar d'aquel tipe d'apròcha e dins los ans 2010 de cercaires trabalhavan a aplicar aquel apròche dins un registre patologic mai larg comprenent los trebles de l'umor, los estats ansioses, los trebles de la personalitat e las psicòsis. Las pròvas de l'eficacitat dins aquelas indicacions son mai dificilas d'obtenir fins ara.
En practica, los psicoterapeutas formats a aquelas tecnicas mescaln los apròches comportementals e cognitius dins un mèsme projècte terapeutic per tòca de melhorar l'eficacitat, çò que fa que se parla mai sovent de terapia cognitiva e comportementala (TCC) per designer aquel apròche terapeutic.
Debanament
Los TCC son de « terapias activas » : lo psicoterapeuta escambia amb lo pacient, l'informa, li pepausa de tecnicas, astúcias eca. D'entre aquelas tecnicas figuran l'exposicion (en imaginacion, terapia per realitat virtuala o in vivo ), la relaxacion, le faiçonatge, lo modeling , la restructuracion cognitiva… Las terapias cognitivas e comportementalas a la diferéncia de la psicopatologia psicanalitica prenon pas en compte l'ipotèsi segon que los simptòmas relèvan de l'inconscient, de la sexualitat infantila e del trabalh del subjècte per sa quita vertat. S'interessan a modificar los seus comportaments e sas pensadas. Se son menada a integrar amb la recerca de la cognicions e de las emocions del pacient dels aspèctes de son istòria subjectiva, aquela presa en compte vòl « corregir » aquelas per modificar lo comportament per la conducha. La tòca es pas que lo subjècte aja una coneissença de sa vida psiquica. La tòca es que lo subjècte conesca las seunas reflexions (cognicions) e los seus comportaments fàcia a una situacion precisa que li fa problèma (ànsia, fobia) e qu'agisca segon un esquèma donat.
Cada terapia comença donc per una analisi comportamentala detalhada per arribar a una ipotèsi quantificada sul biais que lo simptòma se constituiguèt e sus las consequéncias que ne venon. La quita terapia dicha utiliza de tecnicas validadas e reproductiblas d'un pacient cap a l'autre. Tot lo long de la terapia, lo pacient es evaluat e s'evalua a cada estapa e l'ipotèsi iniciala se pòt tornar discutar. La capitada de la terapia consistís idealament dins la desapereisson del simptòma e de sas consequéncias sus la vida del pacient.
Evaluacion e aplicacion
Los trebles mentals per que l'eficacitat de las TCC es atestada mas tanben contestada. Pels adults, aqueles trebles mentals inclusisson entre autre: agorafobia, atacas de panica, trebles ansoses, fobias socialas, sindròna d'estrès post traumatic, obsession compulsion, depression ambulatòria , d'intensitat mejana, del subjècte edat e espitalizat, Prevencion del suicidi, treble de la personnalitat borderline per las femnas , sindròma de fatiga cronica , psicòsi , insomnia, alcolisme o toxicomanias e bolimia.
De tecnicas pòdon èsser utilizadas e inclusisson : arrèst de la pensada, auto contraròtle, auto observacion, biofeedback , continuum  , contraròtle d'estimulús, contraròtle respiratòri, descatastrofar, decentracion, descobèrta guidada, desensibilizacion sistematica (vejatz exposicion), economia de getons, 	entraïnament a las competéncias socialas, exposicion, feed-back  , flecha davalanta, focalizacion sensoriala, gestion de las contingéncias, jòcs de ròtle, modeling  , modificacions de las auto verbalizacions, modificacions dels esquèmas precoces inadaptats, prevencion de la recasuda, prevencion de la responsa, repeticion cognitiva, resolucion de problèma, restructuracion cognitiva, pretzfach a domicili, sensibilizacion cobèrta e stop-start  o squeeze.
Criticas
Pels detractors, las TCC son inadeqüatas per respondre a las causas de las sofrenças psiquicas :
Notas e referéncias
<div class="references-small decimal" style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;">
Venèrca
Venèrca (Venerque en francés) qu'es ua comuna lengadociana istoricament, probablament gascona lingüisticament, situada dens lo departament de la Hauta Garona e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Es una comuna de l'Airal urban de Tolosa.
Rota nacionala 632
La rota nacionala 632 (RN 632) es una anciana rota occitana, traversant la Gasconha, que religava Tarba a Tolosa. Foguèt desclassada en 1972 e es devenguda la rota departementala 632 (RD 632) dens totes los departaments traversats.
Chañe
Chañe es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
La Manelha
La es aüra administrativament una ruaa de la comuna de Lo Perrier, dins la Ciutat Metropolitana de Turin e la region de Piemont de l’Estat italian.
Toponimia
La mapa de Deliste la dona la version afrancesada la Manille, çò que fa supausar un toponim original La Manelha.
Riuclaret
Riuclaret (Riclaretto oficialament, en "italian") la es una anciana comuna de las Valadas occitanas, dins la Val Sant Martin. En 1928 es annexaa a Lo Perrier. Es aüra administrativament una ruaa de la comuna de Lo Perrier, dins la Ciutat Metropolitana de Turin e la region de Piemont de l’Estat italian.
Menç
Menç o Mens (Mens en grafia mistralenca ; Mens, Mens-en-Trièves en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Geografia
Situada a 55 km al sud de Grenòble, Menç (1450 abitants) es la capitala del Triève, val quilhaa situaa entre los massises de Vercòrs (a l'oèst) e de Devolui (a l'èst).
A l'ora d'ara, l'arribada controvertida de l'autorota A51 al còl dau Fau, a 20 km d'ailà, pòrta una populacion nòva que relança la dinamica demografia de la comuna.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Districte de Dimapur
Lo districte de Dimapur es un districte de l'estat de Nagaland en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Dimapur.
Cilleruelo de San Mamés
Cilleruelo de San Mamés es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Vilamurs
Vilamurs (Villemus en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Garòs
Garòs qu'ei un toponim occitan:
Sant Martin (dal Perrier)
Sant Martin (San Martino di Perrero oficialament, en italian) la es una anciana comuna de las Valadas occitanas, dins la Val Sant Martin.
La comuna de Sant Martin ven oficialament Sant Martin de Perrier (San Martino di Perrero) en 1863. En 1928 es annexaa a Lo Perrier. Es aüra administrativament una ruaa de la comuna de Lo Perrier, dins la Ciutat Metropolitana de Turin e la region de Piemont de l’Estat italian.
Bombo legüero
thumb|200px|left|Un BomboLo bombo legüero (deu castelha legua qui vòu díser "lèga", donc literaument "tambor qui's pòt audir a mei d'ua lèga) qu'ei ua mena de tambor tradicionau de gran edom e de son prave e potent deu sud de la cordilhèra deus Andes.
Qu'ei hèit dab cuèr de craba e un tronc de ceibo vuèitat e traucat d'un petit horat entà har sortir lo son. Que's pòt tiéner dab bendas de cuèr a la mòda deus tambor enropencs e qu'ei provesit a sengles caps d'ua pèth de craba dab los pèus. right|thumb|200px|Bombo enter percussions dens un concèrt de musica pop Aquestas duas membranas que permeten de jogar l'instrument sia penuts sus l'espatle com ua biàça sia pausat sus los jolh (lo musician sedut alavetz).
Lo bombo legüero qu'ei mei que mei jogar en Argentina sustot per interpretar los ritems de zamba e de chacarera ; qu'ei tanben emplegat dens la musica pop.
Garòs (Aran)
Garòs es un pòble e un ancian municipi d'Aran, dens lo terçon d'Arties e Garòs. Enter 1842 e 1857 se fusionèc damb Arties dens lo municipi d'Arties e Garòs. Dempuish 1968 es dens lo municipi de Naut Aran.
Pla de les Forques
Lo Pla de les Forques es una plana situada a 867 mètres d'altitud a la municipalitat de la Seu d'Urgèl e, una part, de les Valls de Valira. Lo plan se tròba dins una zòna anautita per çò qu'es de la Plana de la Seu, jol Serrat de Calbinyà. I a a l'ora d'ara una destinada a practicar l'aeromodelisme e lo plan d'organizacion generala urbanistica prevei que faga partida del Pargue Territorial de la Valira.
William Taft
William Howard Taft (Cincinnati, Ohio, 15 de setembre de 1857 - Washington DC, 8 de març de 1930) foguèt un professor de drech e politician american. Membre del Partit Republican, foguèt lo 27en president dels Estats Units de 1909 a 1913.
Enric Gavel
Enric Gavel (Henri Gavel en francés) (Saint-Pol-sur-Ternoise, Pas-de-Calais, 22 de mai de 1880 – Anglet, 15 d'octòbre de 1959 ) qu'estó un lingüista francés, especialista de las lengas occitana e basca.
Que viscó dens lo Baish Ador on aprengó l'occitan gascon e lo basco. Qu'estó ensenhaire d'espanhòu au Licèu de Baiona.
Membre de l'Institut d'Estudis Occitans, de l'Acadèmia Gascona de Baiona, de la Societat de Sciéncias, Letras e Arts de Baiona, de la Societat deus Amics deu Musèu Basco de Baiona, de la Societat d'Estudis Bascos, membre d'aunor de l'Acadèmia de la Lenga Basca...
Que realizè tribalhs filologics hèra importants entà la lenga basca e entau predecessor lo protobasco, considerats uei com classics.
Aeropòrt de la Seu d'Urgèl
L'Aeropòrt de la Seu d'Urgèl (oficialment Aeroport de Pirineus-Andorra) es un aeropòrt que barrèt l'an 1984 e que fins es estat uèi utilizat de manièra residuala per aeronaus privadas e aeroclubs. Se tròba al sud de la Seu d'Urgèl (dins l'Aut Urgèl), concrètament dins las municipalitats de Montferrer i Castellbò e Ribera d'Urgellet. La recuperacion de l'aeropòrt permetrà enllaçar los Pirenèus catalans e Andòrra amb d'autres ponches de la geografia catalana.
L'an 2007 l'Institut Catalan del Sòl (Institut Català del Sòl) crompèt per uèch milions d'èuros 85% dels terrens de l'aeropòrt de la Seu d'Urgèl.
Lo plan d'aeropòrt prevei qu'aquel siá un aeropòrt d'aviacion regionala, que li cal facilitar l'accès al transpòrt aerian dempuèi aquela infrastructura a quin autre aeropòrt que siá de portada regionala europèa. Es a l'ora d'ara en estudi comercial per'mor de definir las siás potencialitats coma aeropòrt comercial. Lo Plan director de l'aeropòrt s'elaborarà pendent l'an 2009 e començaràn las òbras en 2010 se las ressorsas economicas o permeton.
Arbast
Arbast (Arbas en francés) qu'es ua comuna gascoa, situada dens eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Arbast qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Pàmias. Eth vocable dera glèisa qu'es Nòsta Dauna. Tanlèu 1790, Arbast qu'èra deth canton d'Aspèth.
Bernabé Ferreyra
thumb|200px|Bernabé Ferreyra dab lo malhòt de [[Club Atlético River Plate|River Plate]] Bernabé Ferreyra (Rufino, Santa Fe, lo 12 de heurèr de 1909 - lo 22 de mai de 1972) que ho un deus màgers fotbolaires argentin de la soa epòca.
Que comencè la soa carrièra dens lo Club Atlético Tigre abans de passar au Club Atlético River Plate per ua soma d'argent absolut recòrd alavetz e vau enqüèra lo chafre de Milionari ad aqueth club.
Durant l'exercici de Ferreira River que ho campion d'Argentina en 1932, 1936 e 1937.
Ferreyra qu'èra chafrat El Mortero de Rufino (lo mortèr de Rufino e referéncia a la poténcia deu son còp de pè) o la Fiera (la furia).
Leschaux
Leschaux en arpitan (Leschaux en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
La municipalitat de Leschaux se tròba en lo Massís dels Bauges, sus las pendentas del Semnoz, al Sud de Anecí.
La Touvière e Las Salas, pichons luòcs-diches dels alentours, fan partida de la comuna.
La commune de Leschaux se trouve dans le Massif des Bauges, sur les pentes du Semnoz, au Sud d'Annecy.
La Touvière et Les Salles, petits lieux-dits des alentours, font partie de la commune.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Aquel son l'archiu familiales e paroissiales #que permetràn d'escriure una istòria de Leschaux. ........, Charvin, Christophe (+) 1627. Collomb, Dussollier, Lyonnaz Perroux, Vagnard, Vagnard Sâtre, .........,
Ce sont les archives familiales et paroissiales qui nous permettront d'écrire une histoire de Leschaux. ........, Charvin, Christophe (+) 1627. Collomb, Dussollier, Lyonnaz Perroux, Vagnard, Vagnard Sâtre, .........,
Anousheh Ansari
Anousheh Ansari, nascuda Rayssian (en persan: انوشه انصاری; Mashhad, Iran, 12 de setembre de 1966 es una engenhaira e entrepreneira iranoamericana. Se faguèt conéisser mondialament en 2006 quand venguèt la primièra femna torista a viatjar dins l'espaci.
Taula dels caractèrs Unicode/U2600
Caractèrs U+2600 a U+26FF.
Lostanjas
Lostanjas (Lostanges en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Anémone
vinheta
Anémone, de son nom d'ostal Anne Bourguignon, es una actritz francesa, nascuda lo 9 d'agost de 1950 a París e defuntada lo 30 d'abril de 2019 a Peitieus. Es maridada e a dos mainatges.
Comencèt al "café-théâtre" amb la tropa del Splendid. S'apela "Anémone" perque èra son nom dins son primièr filme, en 1968.
En 1988, recebèt lo "César de la meilleure actrice" pel filme Le Grand Chemin de Jean-Loup Hubert.
Tocqueville-en-Caux
Tocqueville-en-Caux es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Las Travèrsas
Toponimia
La mapa de Deliste la dona la version afrancesada les Traverses, çò que fa supausar un toponim original Las Travèrsas e pas Travèrsa.
Paracelse
Paracelse, nascut Philippus Theophrastus Aureolus Bombastus von Hohenheim en 1493 o 1494 a Einsiedeln (en Soïssa ) e mòrt lo 24 de setembre de 1541 a Salzborg (en Àustria) foguèt un alquimista, astrològ e mètge soís, d’expression alemanda (dialècte alemanic).
Aquel esperit rebèl e mistic de la Renaissença es a l’origina de pensadas plan modèrnas: .
. Se pòt apondre doas autras, marcantas de sa pensada: un estil ermetic (alquimic) e una recerca apregondida sul sens de las causas e los mejans de garison. Sa definicion de la vida dins lo tractat De vita longa o De la carn e de la mumia  separa la malautiá coma causa dirècta de la mòrt:  La vida es pas mai qu’una mena de mumia'' agissent coma un onchon e preservant lo còs mortal dels vèrmes mortals e de la corrupcion mercé a une licor mesclada de sal ».
Jovença e estudis
thumb|upright=0.60|Monument en omenatge a Paracelse dins lo Paracelsus-Park a Einsiedeln
Paracelse nasquèt en 1493 (o 1494 segon las fonts) dins lo vilatge d’Einsiedeln, que l'abadiá benedictina es un centre de pelerinatge, près de Zuric, en Soïssa. Eissit d'una vielha familha nobla de Soabia, son nom complèt es Philippus Aureolus Theophrastus Bombast von Hohenheim. Sa maire, soïssa, èra intendenta de l’ospici d’Einsiedeln. Son paire, Wilhelm Bombastus von Hohenheim, es un quimista e mètge. En 1502, a nòu ans, après las guèrras soabas, Theofrast mudèt a Villach, en Caríntia (Àustria), amb son paire. Aquel ensenhava a l’escòla de las minas d'Hüttenberg, e li transmetèt los rudiments de la pensada umanista, de l’alquimia e de la sciéncia des plantas. Benlèu ja sa maire èra mòrta.
Encara adolescent, trabalhava dins de minas del Canton de Schwyz. Lo luòc es ocupat per de minas e fabregas de fèrre, de plomb e de coire qu'apartenián a Sigismond Fugger de Schwaz, membre de la familha dels banquièrs Fugger. Estudièt près dels religioses e dels engenhaires de las minas. Contrariament a çò que ditz la legenda, foguèt pas instruch de magia per Johannes Trithemius, abat de Sponheim. A 16 ans, butat pel director de son collègi, Joachim von Wadt, comencèt a l’Universitat de Basilèa d'estudis de medecina, que segissiá a Viena (Àustria), ont Joachim von Wadt foguèt nomenat rector. Paracelse obtenguèt son diplòma de doctorat en medecina a l’Universitat de Ferrare en 1516, a 22 ans. Causiguèt per patronim « Paracelse », benlèu per mostrar sa superioritat sus Celse, celèbre mètge roman del sègle I. Experimentèt lèu per de tòcas terapeuticas las sals mineralas, fins alara consideradas toxicas, coma l’arsenic, lo sofre, lo coire.
Primièrs viatges
thumb|upright=0.60|GuentherZ 2010-06-12 0128 Bratislava erzbischoefliches Palais Gedenktafel Paracelsus|esquèrra|Palais evescal de Bratislava: placa comemorativa de Paracelse datada de 1537
Se lancèt alara dins una seriá de viatges mejans Euròpa (1517-1524). Demorèt a París, Montpelhièr, Lisbona e Oxford. Intrèt al ròtle coma quirurgian barbièr dins l’armada olandesa (1519) puèi danesa en Escandinàvia. Èra al sèti d'Estocòlme en 1520, jos Cristian II de Danemarc. Participèt dins las tropas venicianas, coma quirurgian militar, a las guèrras de Venècia (1521-1525) e segon de fonts tanben dins l’Empèri Otoman. Dempuèi 1517, la reforma de Luther prengava d’amplor. En 1524, auriá assistit a de sausmautas popularas.
En estiu de 1524, tornèt a Villach ont foguèt mal aculhits. Se fixèt enseguida un temps a Salzborg. En 1524-1525, foguèt implicat dins de trebolums socials amb los païsans e los minors. Puèi a Estrasborg, en decembre de 1526, aqueriguèt lo drech de borgesiá. Escriguèt son primièr libre Neun Bücher Archidoxis (Nòu libres Arquidoxis, 1525-1526), ont desvelopa la « quimiatria » ou « alquimia » medicala, seguent Joan de Ròcatalhada (1310-1366): cal extraire la medicacion eficaça de las compausantas impuras de las plantas, de las raices, dels metals, perque las vertuts curativas de la natura, las « arcanas», pòscan agir contra las malautiás. Visquèt en Eslovaquia per reculhir d'escapalons d’aur, d’argent e d’autres minerals; s'encontra en 1521 a Banská Bystrica, en 1526 e 1527 a Smolník e en 1537 a Bratislava. Sus un mur del palais evescal de Bratislava, una placa remembrant sa preséncia ont es escrich In hac platea habitavit A.D. 1537 D. D. [Divinatis Doctor] Paracelsus de Hohenheim (« Dins aquela carrièra abitava en 1537 Paracelse de Hohenheim, doctor en causas divinas »).
Mètge ensenhaire a Basilèa
Paracelse a la reputacion d’èsser arrogent, e s’atraguèt l’ostilitat dels autres mètges en Euròpa. En març de 1527, a 35 ans, podèt mercé a l’intervencion d’Erasme venir mètge municipal de Basilèa e professor de medecina a l’Universitat de Basilèa pendent mens d’un an. Aquó li sufís per provocar la vendicta de sos collègas. Faguèt lufanosa proclamacion:
Ensenhava en dialècte alemanic (Schweizer-deutsch), e non pas en latin. Se disputèt amb los seus collègas, la municipalitat, los farmacians, amb lo canonge Lichtenfels que l'aviá pas pro pagat. Ariá brutlat en public lo Canon de la medecina d’Avicena, un grand classic, lo 24 de junh de 1527, per la fèsta de la Sant Joan; i èra sovent bandat. Foguèt foragetat de la vila en febrièr de 1528. Publiquèt a Nurembèrg, en 1529, son primier libre (Ne publiquèt pas que quatre), una dissertacion sus la fusta de gaïac‎, una esséncia venguda d’America, utilizada contra la sifilis.
Segond periòde de viatges
Après lo cort periòde d'establiment a Basilèa, tornèt a viatjar, venent un «sabent caminaire»,. Sa preséncia es atestada a Colmar ont escriguèt sus la sifilis e Bertheonea sive chirurgia minor, manual per «legit» e interpretar los signes corporals, a Esslingen (aprigondèt sas coneissença en sciéncias ocultas), Nurembèrg (novembre de 1529: faguèt la coneissénça del mistic Sébastien Franck, Beratzhausen (1530: comencèt a escriure de la teologia e lo Paragranum), Sankt Gallen (1531: acabèt Liber paramirum), Appenzell (1533), Sterzing (1534 : sonhava de la pèsta), Merano, Sant Moritz, Pfäffers (Bad Ragaz), Ulm, Augsborg (1536), Munic, Eferding (1537), Kromau (en Moràvia: escriguèt son Astronomia magna), Viena (1537-1538, lo recebèt Ferrand I del Sant Empèri, rei de Boèlia e d'Ongria, rei dels Romans), Villach (mai de 1538). En païses minièrs (val d’Inn), a Appenzell, escriguèt sus las malautiás dels minors (1533) ; dins las vilas d’aigas (coma Pfäffers) estudièt los benfachs de las aigas termalas (1535), fondant atal la medecina professionala e la balneoterapia.
Publiquèt a Augsborg, en agost de 1536, Prognosticacion dels 24 ans de venir, escriguèt en 1530 o 1531. En setembre de 1536, acabèt e publiquèt a Ulm Die grosse Wundarznei (La granda quirurgia), tornèt en glòria. Escriguèt son obratge principal en filosofia: La Granda Astronomia, o la filosofia dels savents vertadièrs, Philosophia sagax (1537). Èra en 1537-1538 a Villach, ont los responsables de las minas apartenent als Fugger lo cridèron per supervisar los talhièrs metallurgics.
Darrièrs ans
Paracelse èra pas rosicrucian, simplament per una rason cronologica: lo corrent ròsa-crotz comença en 1614. E la Fama Fraternitatis del manifèst ròsa-crotz de 1614 dich de Paracelse:. Pasmens, la ròsa-crotz s’inspira de Paracelse : nocion del Liber mundi), recerca de renovacion, combinason dels simbòls de la ròsa e de la crotz, etc.
En 1578, la Sorbona condamnèt 59 tèsis de Paracelse.
L'òbra medicala
thumb|esquèrra|upright=0.5|Paracelse en pensaire dins [[Kurgarten de Salzborg.]]
Paracelse, dins Volumen medicinae paramirum (1520), distinguís cinc metòdes medicals (plantas contràrias, medicaments, vèrb, èrbas e raices semblables, fin finala la fe) :
Enseguida, distinga cinc originas a las malautiás (mals constitucionals, empoisonaments o infections, incidéncias climaticas e cosmicas, malautiás mentalas, fin finala accion de Dieu sul debanament de las malautiás):
Paracelse estudièt çò que nomena las « malautiás invisiblas » (Von den unsichtbaren Kranckheiten, 1532, ed 1a. 1567), e lors causas. Los delires venon de l’imaginacion o de la fe.
Quirirgia e medecina experimentala
Lo grand libre de medecina de Paracelse es ''Paragranum. Liber quatuor columnarum artis medicae'' (1531). En medecina, Paracelse ensenhava la teotia de las signaturas, mas las seuna idèas foguèron pas plan compresas a son epòpa.
Paracelse foguèt un davancièr de l’utilizacion en medecina des produchs quimics e dels minerals. Vèrs 1526 inventèt lo mot « zinc » per designar l’element quimic zinc, se referissent a l’aspècte en punta aguda dels cristals obtenguts per fusion e prenent lo mot del vièlh alemand zinke significant « punta ».
Utilizèt l’experimentacion per desvelopar las coneissenças sul còs uman. Es considerat coma un dels paires de la medecina experimentala. Es a l’origina de l’emancipacion de la medecina al respècte de las ancianas cresenças especulativas. Per el lo sola vertadièra medecina deu èsser basada su l’experiéncia. Experimentar la Natura per solatjar la sofrança del seus semblables, es çò que faguèt pendent sa vida tota.
Quirurgian pro davancièr a son epòca, precicava de mantenir las plagas netejadas. Al luòc de far sofrir en detergissent o brutlant las carns, preferava utilizar la mumia, compausada a basa d’òlis essencialas. O encara los procés alquimics coma las sals de coire o l’argent.
Lo davancièr de la toxicologia
thumb|upright=0.60|Monument dedicat a Paracelsus a Beratzhausen, [[Bavièra.]]