cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Silhàs
Toponimia
La purmèira e la tresena atestacions venen de Chronicon Vazatense (Cronica de Vasadés), Archius Istorics de Gironda, XV, p. 15. Ua fòrma escrita en Vasadés, avant l'arribada de Juli Cesar, deu èste presa dab prudéncia. Mès tot s'esclarzís en sabent que la Cronica es pas un document d'epòca. Sembla ua compilacion escrita au sègle XVI o XVII per Hieronimo-Geraldo Puteano (Jeròni Guiraud Deupug, o deu Pug), archidiague de la diocèsi de Vasats. Fau acordar au mot oppidum lo sens de « plaça fòrta » shens idèia de « lòc haut », compte tengut deu relèu planèir de las comunas de Marions e de Silhàs (o Silàs), emèi enqüèra i a un dobte sus la localizacion de talas fortalessas, coneishudas setze sègles après que las bastiguèn - ipoteticament. Observaràn qu'un lòc nommat en latin Sillan- seré vengut Sir-, qu'ua localizacion « près de Vasats » senhala un document deu sègle IV o posterior (avant lo sègle IV, Vasats se disèva Cossio) : duas rasons de mèi de dobtar de la valor istorica deu document, se sabèvem pas d'on ven.
Dauzat e Rostaing explican lo nom, dab plan d'incertitud, per un nom latin d'òme Silus e lo sufixe -aceum, Bénédicte Boyrie-Fénié per Silius, dab lo sufixe -ano(s). Com per Alhats, vengut de Alhans, -n se seré amudit davant -s, en deishant un -t-.
En realitat, nadam en plen mistèri. B. Boyrie-Fénié explica pas quan la prononciacion que dona es supausada e quan es observada. Duas atestacions valen arren e las deu sègle XII representan benlèu la fòrma occitana autentica (e se i avèva ua -n-, se'n vei pas traça tanlèu aquera epòca). Podem supausar que los escribas deu sègle XII sabèvan dejà escriure ua l palatala, çò que mia a refusar provisòriament Silhàs o Silhats e a postular Sila-, dab un dobte per la finala, totas causas que meriterén ua enquèsta suu terrenh. Lo francés escriu sovent ua ll dobla eretèira de ll geminada latina (autentica o supausada), regularament amudida; d'aquí nèishen ortografismes (Camille prononciada [ka'mij], a la plaça de [ka'mil]). Es benlèu atau per Sillas.
Charny
Charny pòt essèr:
Kata
Kata (型, 形 significa: "la forma") es un mot japonés que s'utiliza dins qualques arts marcialas. Dins lo karate, aqueste mot descriu una simulacion detalhada de combat - la succession de movements - qu'es practicada individualament o en còla. Abans de l'executar, lo practicant deu ensajar la practica de la tecnica fondamentala - kihon.
Aquesta simulacion representa una succession de movements, l'ataca e la defensa en un combat imaginari. Cada ataca deu èsser realizada coma si i aviá un adversari davant lo karateka, per l'aténher, e cada defensa deu èsser realizada coma si l'adversari atacava dins una situacion vertadièra de perilh. Cada movement ten una interpretacion. Lo karateka deu respectar lo seu temps e la seuna aplicacion.
L'objectiu del kata es d'ajudar al devolopament de las qualitats e las abiletats psicologicas e fisicas que fan mestièr pel combat vertadièr.
Wisconsin
Wisconsin es un estat dels Estats Units d'America qu'a pas cap de frontièra maritima. Confronta al nòrd lo lac Superior e Michigan, a l'èst lo lac Michigan, al sud Illinois e a l'oèst Iowa e Minnesòta.
Economia
L'economia rurala se basèt inicialament sul comèrci de las pèls de divèrses animals. Venguèt après l'esplecha forestièra, l'agricultura e l'elevatge bovin pel lach. L'agricultura e l'elevatge se concentran pels dos tèrces meridionals de l'estat, alara que pel tèrç septentrional dominan l'esplecha forestièra e lo torisme.
Emai que l'estat siá un important productor de fèrre e de plomb, fins al sègle XX l'unica produccion minerala significativa de Wisconsin èra la pèira trencada, sabla e grava, totas emplegadas pel bastiment.
L'industrializacion comencèt a la fin del sègle XIX al sud-èst de l'estat, Milwaukee essent lo sieu centre mai important, e en s'espandissent principalament pel sud-èst de l'estat, a ras de la riba del lac Michigan, d'Illinois fins a Green Bay. I cal notar las industrias alimentàrias (Oscar Mayer, Kraft Foods, Miller Brewing Company), de maquinària e equipament de transpòrt (Harley-Davidson, Johnson Controls, Oshkosh Truck), panièra (Kimberly-Clark), d'instruments medicals, e editors (Krause Publications). Dins los darrièrs decennis las activitats del sector de servicis, mai que mai las de medecina e educacion, cresquèron en importància.
Teodòr Ier
Coma son predecessor Joan IV, Teodòr I} foguèt un adversari acarnat dau monotelisme qu'èra estat oficialament adoptat per l'emperaire bizantin Heraclius (610-641) e lo patriarca Sergi I de Constantinòble en 638. Ansin, tre son eleccion, escribèt oficialament au patriarca Pau II de Constantinòble per condamnar la teologia monotelista bizantina. Puei, en 647, lei relacions se desgradèron mai entre lei Glèisas d'Orient e d'Occident e lo papa excomuniquèt lo patriarca Pau II. La Glèisa de Constantinòble rompèt alora sei relacions ambé Roma mai l'emperaire refusèt de lo sostenir. En 648, l'emperaire Constant II (641-668) retirèt lei tèxtes teologics a l'origina dau monotelisme. Pasmens, Teodòr I contunièt sa lucha còntra lo monotelisme e refusèt de negociar un acòrdi religiós ambé l'emperaire. Au contrari, reüniguèt un concili — que foguèt dirigit per son successor Martin I en causa de sa mòrt — que condamnèt lo monotelisme.
Bohemian Rhapsody (film)
Bohemian Rhapsody es un film biografic britanicamerican coproduch e realizat per Bryan Singer, sortit en 2018. Es un retrach de cantaire rock britanic Freddie Mercury e de son grop Queen. Atal conta lo percors del grop, dempuèi sa formacion, fins a son aparicion al concèrt Live Aid de 1985. Pauc après sa sortida, lo film ven lo biopic Mai rendable de l'istòrie del box-office mondial.
Sinòpsi
Lo grop impausèt son estil e Freddie a una idèa per un album Seguent lo succès de Killer Queen. Après de setmanas d'enregistrament dins un estudi en plena camp. Queen presenta Bohemian Rhapsody, que ne convenc pas le productor Ray Foster d'EMI, trobant las paraulas confusas e la pèça tròp longa per èsser passada a la ràdio. Queen daissa lo label e fa passar la pèça dins de pichonas ràdios, creant un vam popular. Mentrtant, lo parelh Mary-Freddie es alabatut: Freddie vòl sa libertat e se sentís melhor amb los òmes. Amb las annadas lo grop encadena viradas e albums, Freddie organiza de nuèchs exuberantas dins son ostal nòu, a costat d’aquesta ont installèt Mary. S'installa alara una rotina entre enregistraments d'albums e longas viradas internacionalas. Vesent que los autres membres del grop an ara una vida de familha, Freddie ne vòl una autra. Se manca amb los tres autres membres del grop e comença una carrièra sol, e encoratjat per Paul Prenter que pren la plaça de John Reid, jusqu'alors manager del grop, contractant 4 milion de dolars amb CBS Records. Fin de 1984, se’n va a Munic, amb Paul, per i enregistrar son primièr album sol. Paul alara restanca fòrça telefonadas de Mary o del manager de Queen, Jim « Miami » Beach. Quand Freddie apren a l’escasença d’una visita surpresa de Mary que Paul li parlèt pas del projèctre de concèrt Live Aid, il renvia aqueste sul pic e decidís de tornar a Londres, per s'excusar près dels membres de Queen. Paul se venja per una entrevista a la television ont revèla que Freddie es pres per la dròga e lo sèxe. Vòl nipertot participar amb lo grop a aqueste concèrt de caritat exepcional, e Jim Beach capita a los apondre dins la programacion mas deu aver una responsa aviada. D’n primièr reticents, Brian, Roger e John decidisson donc de tornar formar Queen mas a doas condicion: se s’encontre pas pus amb Paul Prenter e que totas las pèças sián creditadas al nom de Queen e non pas dels autors principals. Freddie accèpta sens discutir. Pendent las repeticions, Freddie, aflaquit, lor apren qu'es tocat pel SIDA e lo deman da d’amagar la novèla. Freddie torna amb Jim Hutton per viure una vida mai calma dins son ostal londonian amb sos cats. Pasmens, lo 13 de julhet de 1985, sus l’empont del Live Aid, lo donèt tot dins un estadi de Wembley en fusion, capitant a plaçar sa votz e electrizar lo public.
Eugèni Ier
Eugèni I (mòrt lo 2 de junh de 657) foguèt lo 75 papa de la Glèisa Catolica Romana dau 8 de setembre de 654 au 2 de junh de 657. Foguèt elegit sota l'òrdre de l'emperaire bizantin Constant II (641-668) per remplaçar lo papa exilat Martin I (649-655). Foguèt remplaçat per Vitalian (655-672). Relativament brèu, son pontificat foguèt principalament caracterizat per son ajuda ai paures de Roma.
Bohemian Rhapsody (film)
Reparticion
drecha|vinheta|Lo realizator Bryan Singer vinheta|D’esquèrra cap a drecha: Joseph Mazzello, Rami Malek e Gwilym Lee pendent la promocion del film en 2018.
Musica
John Ottman, fidèl collaborator de Bryan Singer, compausa la musica del film. La benda originala oficiala, conten de títol del grop Queen e d’enregistraments inedits, amb cinc cançon venent del concèrt de 21 minutas Live Aid en julhet de 1985, jamai presentadas en CD audio.
Diferéncias amb la realitat istorica
I a unes arrenjaments amb la realitat istorica de Freddie Mercury e de son grop. John Deacon se jonguèt pas a Queen gaireben al mèsme temps que Freddie Mercury en 1970, mas un an mai tard, alara que lo grop aviá ja assajat tres bassistas.
Subretot, tot çò que mèna al Live Aid 1985 es fals dins lo film. En efièch, quand lo biopic evòca una separacion, una partença de Freddie Mercury en Alemanha per de meses, puèi un dels sieus capvirament seguit d'una negociacion per jogar aqueste concèrt gaireben al darrièr moment e un minim de repeticions, mas l'istòria reala es que lo grop jamai se separèt, qu'enregistrèt e sortiguèt un disc en 1984 (The Works, amb los títols Radio Ga Ga e I Want to Break Free) e que faguèt un virada pel mond entièr, se produsent en public fins a uèti setmanas abanç lo Live Aid. Mai, Freddie Mercury revelèt pas als autres membres de Queen qu'èra tocat pel sida en 1985 abanç aqueste famós concèrt a Wembley, mas plan un an mai tard, après que Queen se produguèt pel darrièr còp amb el sus l’empont. Dins lo film, en 1985 après que Queen se reconcilièt, lo grop s’acòrda que tota cançon compausada serà creditat al nom de Queen, çò que se farà pas qu’en 1989 e fins a la mòrt del cantair en 1991.
Economia de Sant Vincenç e las Grenadinas
L'agricultura (cultiu de banana) e lo torisme venguèron las principalas fonts d'intradas de Sant Vincenç e las Grenadinas en 1993. En 2007 arribèron mai de 200,000 toristas dins l'archipèla.
Arguis
Arguis es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Canton de Larmont
Lo canton de Larmont es una division administrativa e electorala francesa de Guiana, venguda en 2015 simpla circonscripcion electorala, situada dens l'arrondiment de Bordèu, lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Lo conservèren en 2015 en cambiant sa composicion : lo canton garda Larmont e Bassens, Ambés e Sent Loís de Montferrand son dens lo canton de la Peninsula. Lo canton recupèra au còp autas 3 comunas : Artigas de Bordèu, Ivrac e Montuçan. La lenga autoctòna es l'occitan gascon bordalés.
'''N.B. Una partida de las informacions de l'infobox (n° INSEE, superficia, populacion, densitat, mapa) correspon au canton ancian de Larmont.
Istòria
Pr'amor de la creishença demografica periurbana, trocegèren lo canton de Carbon Blanc en creant lo canton de Senon en 1973 (pui, a partir d'aqueth canton, lo de Floirac en 1982) e lo canton de Larmont en 1982.
Biel Majoral
Biel Majoral (lo nom artistic de Gabriel Oliver Oliver) (nascut a Algaida (Illas Balearas), 1950) es un cantaire e musician polifacetic malhorquin, defensor del concèpte dels Païses Catalans.
Es licenciat en filologia romanica, especialitat de filologia catalana per l' Universitat de Barcelona. Dempuèi 1977, es professor de Lenga Catalana a la Facultat d'Educacion de l'Universitat de les Illes Balears e foguèt membre fondaire e tanben dirigent del PSM a la debuta dels ans 80. Milita actualament amb Esquerra Republican de Catalunya.
Collaborèt al disc Cançons de festa de Maria del Mar Bonet en 1976.
Mozarteum
thumb|200px|Interior de la sala de concert deu MozarteumL'Universitat Mozarteum de Salzborg qu'ei vodada a l'estudi de la musica e a la memòria de l'òbra de la personalitat màger d'aquesta vila : Wolfgang Amadeus Mozart.
Que possedeish ua orquèstra e ua sala de concèrt coneguda justament com lo Mozarteum.
Lo famós cap d'orquèstra vadut a Salzborg Herbert von Karajan qu'i estudiè.
Juozas Lukša
Juozas Lukša, tanben conegut jos l'escais Daumantas o mai Skirmantas (Juodbūdis, 10 d'agost de 1921 - Raion de Kaunas, 4 de setembre de 1951) foguèt un resistent e menaire partisan lituanian. Sa vida inspirèt un film Vienui vieni, fach en 2003 pel realizador lituanian Jonas Vaitkus.
Boion
Boion (Bouyon en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
Lo vilatge a #èsser destruit en partida pel tremoladís de tèrra de la.
Situé à 35 km au nord ouest de Nice, Boion se trouve à une altitude moyenne de 650 m. Son territoire est composé de reliefs de montagne appartenant aux contreforts du Cheiron à l'ouest (point culminant 1 224 m à la Crête de Perrière), s'abaissant au nord vers la vallée de l'Estéron (en limite de la commune) à 173 m et au centre avec le vallon de Boion, pour remonter au sud avec l'adrech de Berdine (946 m).
Le village a été détruit en partie par le tremblement de terre du 23.
Istòria
L'origina del nom Boion ven del celtique « bud » (« promontori »).
Distincion de las Laugier en 1351, de contunh de la part de las Grimaldi (Senhors Grimaldi de Bouyon) en levant aital del comtat de Provence de 1364 a 1385.
En 1385, #passar a las mans de Charles de #Durar e en 1388 Boion #venir territòri savoyard.
Aquel es pas #qu'en 1760 #que #tornar en Provence. En 1790, a ligat al costat de Coursegoules.
Boion Es fin finala integrat al Comtat de Niça lo data|24|de.
L'origine du nom Boion vient du celtique « bud » (« promontoire »).
Mentionné pour la première fois en 1155 (In Buzido en 1155, « Castrum de Bosisone » vers 1200).
Seigneurie des Laugier en 1351, puis pour partie des Grimaldi (Seigneurs Grimaldi de Bouyon) relevant ainsi du comté de Provence de 1364 à 1385.
En 1385, il passa aux mains de Charles de Duras et en 1388 Boion devint territoire savoyard.
Ce n'est qu'en 1760 qu'il revint en Provence. En 1790, il est rattaché au canton de Coursegoules.
Boion est finalement intégré au Comté de Nice le 24.
Vincent du Vigneaud
Vincent du Vigneaud (n. en 1901, m.1978) foguèt un bioquimista american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1955.
Tortefontaine
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
TV3
TV3 qu'ei ua cadena de television catalana que pertanh a la Corporacion Catalana de Metjans Audiovisuaus e qu'emet desempuish 1983 suus parçans de lenga catalana.
Iranjat
L'iranjat qu'ei un esmalh heraudic de color irange. Com lo porpra, qu'ei un esmalh mei recent que non pas lo gules (arroi), lo sinòple (vert), lo azur (blau) combinats dab los metaus aur e l'agent.
Dens las representacion monocròmas qu'ei simbolizat dab punts e traits verticaus.
Mont Terror
thumb|right|[[Fotografia dei cratèrs dau Mont Erebus e dau còn dau Mont Terror.]]
Lo Mont Terror (3,262 m) es un volcan inactiu situat dins la partida orientala de l'Illa de Ross. Es vesin dau Mont Erebus, volcan actiu, qu'ocupa l'autra partida de l'illa. Sa formacion comencèt i a 1,75 milions d'ans e son activitat foguèt de tipe effusiu. Es ansin constituït de basalt e sa forma generala es aquela d'un volcan bloquier. Sa darriera erupcion se debanèt i a 820,000 ans.
Wyoming
Wyoming es un estat dels Estats Units d'America, situat al nòrd de les Montanhas Rocosas. Sa capitala es Cheyenne. Amb 577,737 abitants es l'estat mens poblat dels Estats Units.
Ayerbe
Ayerbe es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Wyoming
Fa frontièra amb Montana al nòrd; Dakota del Sud e Nebraska a l'èst; Colorado al sud; Utah al sud-oèst e Idaho a l'oèst.
Al nòrd-oèst de l'estat se tròban los parcs nacionals de Yellowstone e de Grand Teton.
Sent Tria
Sent Tria (escrich anteriorament Sent Trían) (Sainte-Trie en francés) es una comuna d'Occitània, benleu dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ʂɛ̃ n ’trijɒ]. Lo nom es atestat Ecclesia Sancti Trojani, en latin, sens data. Troianus, en latin « abitant de Tròia », es un evesque de Sentas au segle VI. L'evolucion fonetica seriá *Troja(n) > *Troja (reculament de l'accent tonic) > *Truia, , (mas Chantal Tanet e Tristan Hordé an besonh dau francés per explicar la seguda; en realitat la confusion de u, vocala barrada, emb la mieg consonanta barrada i es pas malaisada).
Saint-Aubin-de-Luigné
Saint-Aubin-de-Luigné es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Andança
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Glavda
Lo glavda es una lenga chadica de la familha afroasiatica parlada en Nigèria en Cameron.
Localisacion
Lo glavda es parlat dins la zòna de govèrn local de Gwoza, que fa partida de l'estat nigerian de Borno. La lenga s'espandís de l'autre costat de la frontièra, en Cameron, ont es parlada dins dos vilatges de la sosprefectura de Koza del departament de Mayo-Tsanaga, restacat a la region Extrèm-Nòrd.
Wrocław
thumb|255px|left|Plaça del Mercat, a Wroclaw. thumb|350px|left|Breslau
Choudhary Charan Singh
Chaudhary Charan Singh (1902-1987) òme politic, foguèt primièr ministre d'Índia entre 1979 e 1980.
Nathalia Dill
thumb|Nathalia Dill (2014) Nathalia Goyannes Dill Orrico (nascuda lo 24 de març de 1986) es una actritz brasilièra.
Illas Shetland dau Sud
Istòria
Probablament descubèrtas durant lo sègle XVII per Dirck Gerritsz Pomp e Gabriel de Castilla, l'archipèla foguèt pas clarament identificat fins a la fin deis ans 1810 quand de caçaires descurbiguèron lei colonias de fòcas installadas dins leis illas. Pauc a pauc, la caça baleniera venguèt l'autra activitat majora de la region. En 1908, lei Britanics decidèron d'annexar la region que venguèt una dependéncia deis Illas Malvinas. Pasmens, aquela revendicacion foguèt contestada per Chile en 1940 e per Argentina en 1943. Puei, totei lei revendicacions territòrialas foguèron geladas per lo Tractat d'Antartida. Uei, 16 estacions de recèrca son installadas dins la region.
Columbus (Ohio)
thumb|250px|left|Edificis a Columbus, Ohio. Columbus es la capitala de l'estat american d'Ohio. Sa populacion èra estimada a 730,657 abitants en 2005. Sa superfícia totala es 550,5 km².
Xavier Inchausti
Xavier Inchausti (Bahía Blanca, lo 16 de seteme de 1990) qu'ei un violonista argentin.
Vadut a Bahía Blanca dens la Província de Buenos Aires, qu'estudia dab lo mèste argentin Rafael Gintoli.
Que dè lo son purmèr gran concèrt en 2002 dab lo concerto per vriulon de Ludwig van Beethoven. En 2003 que qu'interpretè Johann Sebastian Bach (lo Preludi en Mi) suu gran canal de television nacionau ATC puish que dè lo son purmèr concèrt au Teatro Colón dab lo concerto no. 5 de Wolfgang Amadeus Mozart e la Partita en Rem de Bach.
Après que joguè dab totas las granas orquèstras argentinas e que dè un concèrt dab lo concerto de Beethoven au famós Gran Rex de Buenos Aires.
Qu'estudiè au Mozarteum de Salzborg e a l'Universitat de Viena e qu'interpretè en concert lo concerto de Felix Mendelsshon dens aquesta ciutat.
Abadiá de Dalon
Fuguet fondada en 1114 per Giraud de Salles (o de Salis) († 1120) sos la regla de Sant Beneset, gràcias a 'na donacion de Giraud de Las Tors e de son fraire (Golferidus de Las Tors) presents lo jorn de la fondacion, emb Eustòrgi, 48 evesque de Lemòtges, e divers senhors de la region.
Xavier Inchausti
En 2008 que dè un concèrt dab la National Ukrainian Symphony en bèth interpretar lo concerto no. 1 de Shostakovich.
Abadiá de Dalon
Los trobadors Bertran de Bòrn e Bernat de Ventadorn retirèron e se moriguèron aicí.
Xavier Inchausti
Qu'aubrí lo Festival Internacionau de Bòsnia dab lo concerto de Chaikovskii e l'Orquèstra Filarmonica de Sarajevo. Que ho invitat dab ua borsa entà estudiar en Israèl dab lo mète Shlomo Mintz e lo governador de la Província de Buenos Aires que'u autregè ua borsa. Que representè Argentina au Festival de Joens Talents de Moscòu.
Toni Soler i Guasch
Toni Soler i Guasch (Figueres, lo 4 de junh de 1965), qu'ei un actor, jornalista, productor, escriptor e presentador de television catalan.
Biografia
Que vadó a Figueras e qu'ei lo hilh de l'escriptora Carme Guasch i Darné. Que pravè a Badalona abans d'estudiar l'istòria a l'Universitat de Barcelona.
Puish que tribalhè entaus jornaus Avui e El Observador e que's viré de cap entà la television a TV3 e Cadena SER.
Que creè a la ràdio lo programa Minoria Absoluta que hore gardonat peu Prèmi Onda, e en 2006 lo programa satiric Polònia. En 2017 questreè Està passant, programa satiric d'actualitat.
Suu plan personau que s'es prononciat meilèu a favor de l'independència de Catalunya mes en bèth demorar critic de cap a tots los partits politics, siant unionistas o sobereinistas.
Guilhemina dels Païses Basses
Guilhemina dels Païses Basses (Wilhelmina Helena Pauline Maria van Oranje-Nassau), nascuda en 1880, foguèt reina dels Païses Basses. Es la rèire-grand del rei actual.
Sanui e Alins
220px|vinheta Sanui e Alins (en espanhòl e oficialament, Azanuy-Alins; en catalan, Sanui i Alins) es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Saint-Éloy-de-Gy
Saint-Éloy-de-Gy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Azara
Azara es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Mauro Maur
thumb|200px|left|Mauro MaurMauro Maur (Trieste, lo 8 d'agost de 1958) qu'ei un trompetista italian e tanben un compositor e un ancian professor au Conservatòri de Santa Cecilia.
Qu'estudiè au Conservatòri de París dab Pierre Thibaud.
Mantuns compositors conteporans qu'escrivón per eth e notament Ennio Morricone.
Mabas
Lo mabas (o vemgo-mabas) es una lenga chadica de la familha afroasiatica parlada en Nigèria en Cameron.
Localisacion
Lo mabas es parlat dins la zòna de govèrn local de Michika, que fa partida de l'estat nigerian d'Adamawa. La lenga es tamben parlada en Cameron dins un vilatge de l'arrondiment de Mokolo del departament de Mayo-Tsanaga, restacat a la region Extrèm-Nòrd.
Classificacion
Lo mabas es una lenga chadica classada per Gravina (2014) dins la branca nòrd del biu-mandara, ont fa partida del grop lamang.
Brelh de Ròia
Brelh o Brelh de Ròia (en francés, Breil, e Breil-sur-Roya despuèi 1936) es una comuna d'Occitània ont se parla l'occitan roiasc (occitan de transicion vèrs lo ligur), dins la Val de Ròia‎, dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Istòria
Lo qualificatiu de Ròia es un ajust recent de l’administracion francesa (1936).
.lasalle
(nom d’entrepresa americana) es un nom de domeni generic depausat per la societat d'imobiliari d’entrepresa Jones Lang LaSalle. Es en servici dempuèi l’11 de junh de 2015.
Évisa
Evisa en còrs (Évisa en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Nòtas
-2014
Foucherolles
Foucherolles pòt essèr:
Azlor
Azlor es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Proms
thumb|200px|left|Royal Albert Hallthumb|200px|Dehens deu [[Royal Albert Hall a l'escadença deus Proms de 2004]] Los Henry Wood Promenade Concerts mei generaument aperats BBC Proms o mei simplament los Proms que son ua seria de concèrts durant 8 setmanas e principaument interpretats dehens lo Royal Albert Hall de Londres.
Lo nom que vien deu hèit qu'a l'originada los concèrts qu'èran organizats entà poder escotar en bèth se passejar (se promener en francés). Uei lo dia çò qui demòra d'aquesta tradicion qu'ei ua cèrta informalitat deu darrèr concèrt e la possibilitat de crompar bilhets mens cars en bèth demorar quilhat durant tot lo concèrt.
Lo darrèr concèrt qu'ei ua mena de hèsta on e's cantan cancion patrioticas anglesas.
David Weintraub
David Weintraub es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Cheyenne (Wyoming)
Cheyenne es la capitala de l'estat american de Wyoming. Sa populacion èra estimada a 55,532 abitants, en 2005. Sa superfícia totala es 57,9 km².
Les Trois-Îlets
Les Trois-Îlets es una comuna francesa, situada dins lo departament de Martinica e la region de Martinica.
Mammalia
Veire l'article detalhat
Lei Mammalia (ò mamifèrs en occitan (var. mamifèra, mamifere, mamifère ) son un ensemble d'espècias animalas caracterizadas per la preséncia de glandas mamàrias. Probablament apareguts durant lo Triassic, son venguts lo grop dominant de la màger part deis ecosistèmas terrèstres après l'extincion de la fin dau Cretacèu i a 65 milions d'ans. En mai de l'alachament, an d'autrei trachs especifics coma la preséncia de peus, una articulacion particulara de la maissèla e de dents formadas d'esmaut fach de prismas durs.
L'origina dei mamifèrs
Segon lei conoissenças actualas, lei mamifèrs son eissits dei sinapsidas, un ensemble de tetrapòdes apareguts durant lo Carbonifèr Superior i a aperaquí 312 Ma. Lei dimetrodons, que visquèron entre 295 e 272 Ma avans l'èra nòstra, son probablament lo representant pus famós d'aquelei sinapsidas primitius que dominèron la vida terrèstra fins a l'extincion Permian-Triassic (252 Ma). Aperavans dichs « reptils mamalians », lei sinapsidas son en realitat pus pròches dei mamifèrs que dei reptils. D'efiech, vèrs 265 Ma, apareguèron lei terapsidas, un grop de sinapsidas que desvolopèt pauc a pauc de trachs particulars (aparicion d'un paladar segondari ossós, desvolopament d'una postura drecha, transformacion de la maissèla e de l'aurelha mejana) que venguèron de caracteristicas dei mamifèrs.
La crisi de 252 Ma entraïnèt la disparicion de la màger part dei terapsidas. Pasmens, quauqueis espècias, coma Trucidocynodon, Cynognathus ò Thrinaxodon, capitèron de subreviure e de se desvolopar durant lo Triassic Superior e Mejan. La termoregulacion e la pelissa apareguèron benlèu durant aqueu periòde. Aquelei terapsidas poguèron rivalizar amb lei premiers dinosaures mai dispareguèron avans lo començament dau Jurassic.
Lei premiers mamifèrs
Lei premiers mamifèrs que son existéncia es clarament atestada son apareguts i a 225 milions d'ans. Èran de creaturas nuechencas amb d'adaptacions li permetent de caçar d'insèctes ò de presas pichonas. Per exemple, èra lo cas dau Castorocauda qu'èra capable de cavar, de nadar e de capturar de peis. Conoguèron un procès de diversificacion que menèt a l'aparicion dei placentaris vèrs 160 Ma, dei marsupiaus vèrs 125 Ma e dei monotrèmes vèrs 120 Ma. Segon lei conoissenças actualas, lei marsupiaus son probablament eissits dei placentaris. De transformacions au nivèu de son esquelèta auriá reduch l'espaci disponible per lo desvolopament dau fètus, çò qu'auriá entraïnat l'abandon dau placenta.
L'aparicion de la lactacion, trach caracteristic dei mamifèrs, aguèt probablement luòc durant lo Triassic Mejan ò Superior, avans la divergéncia entre lei placentaris, lei marsupiaus e lei monotrèmes. Dins aquò, la data precisa es desconeguda e d'originas pus precòças son de còps avançadas. L'origina d'aqueu fenomèn es tanben desconeguda. Una ipotèsi supausa que la produccion de lach foguèsse un avantatge per mantenir l'umiditat necessària au desvolopament deis uòus. Pauc a pauc, lo liquid seriá vengut pus complèx, çò que permetèt de l'utilizar per norir lei individús joves. Leis uòus aurián alora disparegut a mesura de l'avançament d'aquela transformacion. Pasmens, i a ges de pròva per validar aquela teoria.
Entre leis autrei trachs frequents dei mammifèrs, lei premierei pelissas clarament identificadas datan de 164 Ma. Foguèron descubèrtas sus de fossils de Castorocauda e de Megaconus. L'aparicion de l'endotermia es mens explicada. Lei monotrèmes modèrnes an de temperaturas pus bassas que lèi placentaris e lei marsupiaus. Pasmens, divèrsei descubèrtas indican l'existéncia d'una temperatura intèrna pus auta en lei monotrèmes arcaïcs. L'aparicion de l'endotermia dèu donc datar dau Triassic, coma la lactacion, mai aquò es mau segur.
La dominacion dei mamifèrs
A la fin dau Cretacèu i a 65 milions d'ans, la dispoaricion dei dinosaures permetèt ai mamifèrs d'ocupar la màger part dei ròdols ecologics venguts vueges. Per aquò, conoguèron una diversificacion rapida a partir de l'Eocèn (55-39 Ma). Per exemple, la ratapenada pus anciana coneguda a l'ora d'ara data de 50 Ma. Aqueu fenomèn de radiacion evolutiva menèt a l'aparicion de mamifèrs presentant una gròssa diversitat de talhas (1,3 g per Batodonoides vanhouteni e 16 t per Paraceratherium transouralicum), de regims alimentaris (erbivòrs, omnivòrs, carnivòrs... etc.), de mòdes de locomocion (cambas, alas... etc.) ò de mitans de vida (terrèstres, marins... etc.). Uei, l'ensemble dei mamifèrs contèn aperaquí 7,000 espècias despartidas en 29 òrdres, 153 familhas e 1,200 genres.
Taxonomia
Uei, la classificacion filogenica dei mamifèrs es encara l'objècte de recèrcas car certanei brancas semblan ben embolhadas. En 2016, leis òrdres e clades principaus èran lei seguents :
thumb|600px|center|Classificacion filogenica dei mamifèrs segon Tarver et al. (2016).
Existís doas sosclassas que son lei Theria e lei Prototheria. Lei premiers gropan la quasi totalitat dei mamifèrs actuaus. Son caracterizats per l'usatge d'una matriça uterina per lo desvolopament dei joves. Lei segonds son un ensemble de mamifèrs ovipars coma l'ornitorinc. Au sen dei Theria, se destrian leis Eutheria e lei Metatheria.
Tanben dichs placentaris, leis Eutheria constituisson la màger part deis espècias de mamifèrs conegudas. Son caracterizats per l'acochament dei juvenils. Lei Metatheria son dichs marsupiaus. Son definits per un placenta reduch que permet unicament la jasina de larvas que son protegidas per una pòchi especiala per acabar lor desvolopament. 290 mamifèrs marsupiaus son actualament en vida, principalament en Oceania.
Menaças de disparicion
Dempuei l'aparicion de l'agricultura e la sedentarizacion de l'òme, lei mamifèrs son pauc a pauc intrats dins una crisi grèva en causa de l'antropizacion dei mitans naturaus (urbanizacion, pollucions, desvolopament dau norigatge, destruccion deis abitats, caça excessiva, destruccion dei seuvas tropicalas... etc.). Dins lo corrent deis ans 2010, la massa totala de l'umanitat e deis espècias domesticadas representava ansin 96% de la biomassa dei mamifèrs.
La màger part dei populacions mamifèrs fèrs son donc en regression. En 2008, sus environ 5,500 espècias evaluadas per l'UICN, 1,200 èran consideradas coma menaçadas. En particular, 188 èran classadas « en perilh critic d'extincion » e 450 « en perilh ». De mai, lei perspectivas per lo sègle XXI son negativas car lei causas majoras dau fenomèn son totjorn activas. De mai, en despiech de progrès importants, lei programas de proteccion demòran sovent insufisents.
Trachs caracteristics
thumb|right|Lei [[glanda mamària|glandas mamàrias e l'alachament son de trachs caracteristics dei mamifèrs modèrnes.]]
Lo trach caracteristic dei mamifèrs actuaus es la preséncia de glandas mamàrias. Dins aquò, lei paleontològs son sovent obligats d'utilizar d'autreis elements. Aquò entraïna de còps de debats sus l'apartenéncia d'una espècia ai mamifèrs car l'aparicion de la màger part d'aquelei caracteristicas es pas datada d'un biais precís. Dins lo cas deis vestigis ancians, la preséncia d'un òs epipubic es una caracteristica interessenta car aquel òs a disparegut sus lei mamifèrs placentaris modèrnes.
L'articulacion de la maissèla dei mamifèrs primitius es tanben un ponch important car es organizada a l'entorn de la mandibula e de l'òs escatós. Aquò es una diferéncia marcada a respècte deis autrei terapsidas que sa maissèla es intermediària entre aquela dei premiers sinapsidas (quatre òs) e aquela dei mamifèrs. Una autra particularitat de l'evolucion de la maissèla aguèt d'efiechs sus l'aurelha mejana dei mamifèrs qu'utiliza tres òs per condurre lo sòn. Òr, en lei premierei sinapsidas, aqueleis òs èran utilizadas per l'articulacion de la maissèla.
Totjorn au nivèu de la maissèla, se pòu estudiar l'existéncia d'un mejan de remplaçament dei dents. Pasmens, aquò es indici feble car es present dins d'autrei grops d'animaus. Enfin, es possible d'estudiar l'esmaut dei dents. En lei mamifèrs, es fach de prismas solids anant de la dentina a la superficia de la dent.
Omeotermia e endotèrme
La màger part dei mamifèrs son omeotèrmes e endotèrmes. An ansin una temperatura intèrna constanta e independenta dei condicions exterioras (dins certanei limits) que tròba sa fònt de calor dins l'activitat dau metabolisme de l'organisme. Leis excepcions son fòrça raras (Heterocephalus glaber e Myotragus balearicus). Per aquò, lei mamifèrs consuman de quantitats importantas de norridura e de dioxigèn, generalament pus importantas d'aquelei dei reptil de talha similara. En particular, leis espècias pus pichonas, que pèrdon pus rapidament sa calor intèrna, manjan de volums jornadiers que representan una partida significativa de sa massa.
Leis espècias pus pichonas (mens de 500 g) son ansin sovent insectivòras car lei mecanismes digestius deis erbivòrs son tròp lents per li permetre d'aver l'energia requista per son foncionament intèrne. En revènge, lei mamifèrs pus gròs pòdon tolerar una digestion pus lenta basada sus la destruccion de fibras vegetalas duras ò sus la consumacion periodica d'un vertebrat superior.
Lei mamifèrs an generalament una pelissa, de resèrvas de lipids e de sistèmas de transpiracion que permèton de melhorar l'eficacitat de sa regulacion termica. Lei peus forman un jaç d'aire impermeable qu'isola l'organisme dau mitan exterior. Lei jaç lipidics son premier destinats au foncionament de l'activitat dei cellulas car son d'estocatges d'energia. Dins aquò, protegisson mai d'una espècias còntra lo freg. Enfin, la transpiracion es un mecanisme d'evacuacion de la calor gràcias a l'emission d'aiga a la superficia de la pèu. Un interès segondari d'aquela foncion residís dins sa capacitat d'eliminar de substàncias toxicas.
Dimorfisme sexuau
Lo dimorfisme sexuau es frequent en lei mamifèrs. D'efiech, lo mascle es au mens 10% pus gròs que la femèla dins 45% deis espècias. Existís tanben quauquei cas de dimorfisme onte la femèla es pus gròssa que lo mascle, especialament dins lo grop dei Lagomorpha. L'origina d'aqueu fenomèn sembla de s'explicar per la règla de Rench : la competicion per lei femèlas a menat a una seleccion dei mascles pus robusts mentre qu'un mecanisme de seleccion invèrs a limitat lo taus de feconditat dei femèlas de talha importanta.
Sistèmas biologics
Lei sistèmas biologics dei mamifèrs presentan de similituds importantas car lo nombre de divergéncias majoras dins lo grop es encara relativament feble. La màger part an ansin sèt vertèbras cervicalas e totei an un neocòrtex, una zòna dau cervèu qu'es implicada dins la percepcion e dins la reaccion. Caracteristica dei mamifèrs, lo neocòrtex es benlèu a l'origina dei capacitats d'abstraccion de certaneis espècias coma l'òme.
Lei paumons son espongós e alveolars. Lo mecanisme de respiracion es principalament assegurat per lo diafragma. Lei contraccions e lei relaxacions d'aqueu muscle permèton d'aumentar ò de demenir lo volum pulmonar. Aquò crèa de diferéncias de pression qu'entraïnan l'intrada ò la sortida de l'aire. Lo còr es fach de quatre compartiments (doas auriculas e dos ventriculs). Propulsan lo sang vèrs lei paumons per son oxigenacion (pichona circulacion) ò vèrs lo rèsta de l'organisme per i portar l'oxigèn e lei nutriments necessaris au metabolisme (granda circulacion).
La pèu es constituït de tres jaç. Lo pus extèrne (epidèrma) es compausat de cellulas mòrtas qu'asseguran l'impermeabilitat de l'organisme. Lo jaç intermediari (dèrma) assosta d'elements ossós ò sanguins. Enfin, l'ipodèrma, lo jaç pus intèrne, es un teissut adipós que sèrv d'isolant termic. La preséncia de peus es una caracteristica dei mamifèrs. Dins la màger part deis espècias, forman una pelissa, es a dire un jaç continú de peus.
La denticion e lo sistèma digestiu presentan de variacions en causa de la diversitat dei regims alimentaris dei mamifèrs. En particular, leis erbivòrs an desvolopat de sistèmas complèxs destinats a desgradar lei fibras vegetalas gràcias a de bactèris, de protozoaris ò de bolets. En revènge, lei carnivòrs an de sistèmas digestius pus somaris
Produccion de sòns
Lo nivèu de complexitat dei vias superioras de l'animau es tanben un paramètre important. Dins lei cas pus primitius, lo mamifèr pòu unicament siblar. Pasmens, plusors espècias son dotadas de còrdas vocalas. Son alora capables de produrre de sòns complèxs e variats. Lo cas pus extrèm es aqueu de l'èsser uman e son lengatge articulat mai plusors situacions intermediàrias existisson.
Pelissa
La preséncia de peus es una caracteristica dei mamifèrs maugrat l'existéncia d'organs aguent un aspècte similar en certanei reptils. Dins un nombre fòrça important d'espècias, lei peus forman un jaç continú qu'es dich « pelissa ». Sa foncion principala es la termoregulacion gràcias au blocatge d'un jaç d'aire isolant entre lei peus. Pasmens, mai d'una pelissa assegura de missions segondàrias :
Reproduccion
Existís tanben lo cas particular dei monotrèmas que son de mamifèrs que pondon d'uòus. Aqueu caractèr primitiu es explicat per la divergéncia precòça dei Monotremata. Lor mecanisme genetica de determinacion dau sèxe es ansin demorat pus pròche d'aqueu deis aucèus que dei placentaris. De mai, sei glandas mamàrias, ben desvolopadas en lei marsupiaus e lei placentaris, son reduchs e forman puslèu una placa mamària.
Locomocion
Lei mamifèrs an de mejans de locomocion variats que son adaptats a lor environament. Lo pus frequent es la preséncia de cambas destinadas a un desplaçament terrèstre. Dins aquò, se pòdon observar de braç adaptats a una vida dins leis aubres (moninas...), a una vida d'escavaire (taupas...), a una vida aeriana (ratapenadas...) ò una vida aqüatica (cetacèus...). Dins certanei cas, son completats per d'organs permetent de melhorar la deteccion e la localizacion dins l'espaci. Per exemple, lei cetacèus e lei ratapenadas an un sistèma d'ecòlocalizacion basat sus l'emission e la recepcion d'ultrasons.
Alimentacion
Per mantenir constanta sa temperatura corporala auta, lei mamifèrs an de besonhs energetics relativament importants. Segon lei conoissenças actualas, totei lei mamifèrs primitius èran carnivòrs mai, per trobar lei quantitats d'energia necessàrias a son metabolisme, lo grop a conegut un procès de diversificacion alimentari fòrça important. Uei, en mai dei carnivòrs e deis insectivòrs, son conegudas d'espècias erbivòras (amb lei sostipes granivòr, frugivòr, nectarivòr, gomivòr e micofague). Existís tanben de mamifèrs coprofags e omnivòrs. Leis espècias omnivòras pòdon manjar tant de presas que de vegetaus. Pasmens, son sistèma digestiu presenta generalament una preferéncia. Son ansin de còps classats en ipercarnivòr (mai de 70% de carn dins lor alimentacion), en mesocarnivòr (50 a 70%) e ipocarnivòr (mens de 50%).
La cèrca de manjar e sa consumacion es una activitat importanta dei mamifèrs. En mai d'una espècia, lei tecnicas utilizadas son un aspècte important dau comportament de l'animau. Per exemple, pòdon necessitar la constitucion e la defensa d'un territòri, la formacion e lo mantement d'un grop, la mesa en plaça de relacions de cooperacion interespècias... etc. De mai, un nombre important d'espècias ivernan en causa de la manca de fònts de norridura sufisenta durant una partida de l'annada.
Comunicacion e vocalizacion
La comunicacion entre lei mamifèrs es principalament assegurada per la vocalizacion de sòns, l'adopcion de posturas fisicas, la produccion de feromònas ò l'utilizacion de signes fisics ò quimics. En mai d'una espècia, existís una gròssa diversitat de mejans e de signes de comunicacion. Au nivèu pus basic, lei sinhaus de comunicacion permèton de donar l'alèrta, de materializar un territòri ò d'assegurar lei comunicacion necessàrias a la reproduccion. Pasmens, existís de sistèmas pus complèxs compausats de plusors centenaus ò miliers de signes.
Un autre aspècte de remarca de la comunicacion dei mamifèrs es la portada agantada per certaneis espècias. Per exemple, leis elefants son capables utilizar d'infrasons que pòdon èsser ausits per un congenèr situat a un desenau de quilomètres. Dins leis oceans, leis ultrasons produchs per lei cetacèus pòdon percórrer de distàncias ben pus importantas, de l'òrdre de plusors centenaus de quilomètres.
Intelligéncia
Plusors mamifèrs presentan una intelligéncia animala importanta, especialament leis primates, leis elefants, divèrsei cetacèus e divèrsei rats. Aquò pren generalament la capacitat de comprendre de concèptes matematics, de fabricar d'otís, de tenir una conversacion complèxa, de reconóisser son imatge ò de reconóisser la mòrt. Dins certanei cas, aquelei capacitats son acompanhadas per de tecnicas d'aprendissatge e de transmission dei sabers a l'origina de culturas.
La talha dau cervèu es sovent considerada coma un signe d'intelligéncia. Ansin, lei grands cetacèus, lei grands primates e leis elefants an de cervèus entre lei pus importants dau rèine animau. Pasmens, lo rapòrt entre la massa dau cervèu e la massa totala de l'individú sembla un indicator pus pertinent.
Estructura sociala
thumb|right|[[Fotografia d'un tropèu de cèrvi, exemple d'estructura sociala en lei mamifèrs.]]
Divèrseis espècias de mamifèrs an una estructura sociala complèxa. Lei cas pus extrèms son Fukomys damarensis e Heterocephalus glaber que forman de colonialas eusocialas, es a dire amb de castas especializadas dins un pretzfach donat (reproduccion, defensa...). Dins leis autrei cas, es puslèu observada la formacion de grops ierarquizats segon de relacions de dominança. Aqueu fenomèn es present tant dins leis erbivòrs (cavaus...) que dins lei carnivòrs (lion...). Aquelei grops passan rarament lo centenau d'individús mai i a d'excepcions. La pus important es l'òme modèrne que constituís sensa dificultat de societat de plusors milions de personas despartits sus de territòris de miliers de quilomètres carrats. De mai, dins lei mamifèrs intelligents, pòdon aparéisser de culturas que son un ensemble de trachs que caracterizan una sospopulacion donada. Aquò es fòrça present en lei grands primates e dins lei cetacèus.
Pruniers-en-Sologne
Pruniers-en-Sologne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Los fraires. Los barbars. Lo nom. Lo luòc.
Herculanum
Herculanum (Herculaneum en latin) èra una vila romana antica situada dins la region italiana de Campània. Foguèt destrucha per l'erupcion de Vesuvi de 79 av. JC e sei roïnas foguèron protegidas per una ganga de materiaus volcanics fins a sa descubèrta au sègle XVIII. La ciutat èra de talha pichona amb una superficia de 12 ectaras e una populacion estimada a 4,000 abitants. Son estructura es mau coneguda car lei cavaments menats per leis arqueològs an permes de descurbir 4,5 ectaras e ges d'edifici public, religiós ò culturau.
Descubèrt en 1709 durant lo cavament d'un potz, lo sèti foguèt foigat per de pilhards avans l'acomençament de cavaments vertadiers en 1738 a l'iniciativa dau rèi Carles de Borbon. Aquò foguèt lo premier chantier arqueologic modèrne d'Euròpa e favorizèt l'emergéncia dau movement artistic neoclassic. Divèrsei cavaments ulteriors permetèron de desgatjar una partida dei vestigis e de descubrir plusors ostaus compres una bastida suburbana, òbras literàrias e esqueletas dei victimas de l'erupcion.
Cosa e Sent Front
Cosa e Sent Front (Couze-et-Saint-Front en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Cosa
La prononciacion es [‘kuʐɒ]. Las fòrmas ancianas son Coza en 1117, Cosa en 1210, Prioratus Sanctus Stephani de Cosia, vulgo, « en realitat en francés » de Coze en 1471, Couse a la fin del sègle XIX. Cosa ven del nom de l'aiga, ,.
Sent Front
La prononciacion es [ʂɛ̃ n ’frũ n ]. Las fòrmas ancianas son Sanctus Fronto als colors en 1276, Sanctus Fronto super Flumine de Dordonia en 1289, Sanctus Fronto de Corolio prope Lindiam al sègle XIV (en latin), Saint Front de Colors en 1471, Saint Front de Colloreis en 1742.
Segon Chantal Tanet e Tristan Hordé, las fòrmas colors, Corolio, Colloreis, emb de metatèsis (càmbiament de plaça de r e de l), representarián l'ancian occitan colaura, del latin coluber, colòbra. La capèla de Saint-Front-de-Colubri (en francés), qu'èra de Coulaury al sègle XIX. Lo mot colors se ditz d'una aparéncia enganaire e a poscut influénciar lo nom. Veire Colòures. I a una legenda qu'explica lo nom del vilatge. En fàcia de La Linda un dragon (l'un passa aisidament de las sèrps als dragons), viviá dins una cròsa del bauç. L'apelavan lo Colòbre. Terrorizava la populacion. Sent Front agèt pietat dels òmes e traversèt l'aiga, montèt a la cròsa e fasquèt lo signe de la crotz, li comandèt de tornar a l'Ocean e de quitar lo país poblat dels òmes. Lo Colòbre se roncèt dins la Dordonha e lo tornèron pas jamai veire (segon lo R.P. Carles, Dictionnaire des Paroisses du Périgord, 1884, p. 182),.
Sent Front, en latin Sanctus Fronto, es un sent mièg legendari, discípol del Crist. Auriá evangelizat lo Perigòrd e seriá vengut avesque de Peireguers (al sègle III e IV), mas lo primièr avesque de Peireguers coneissut es Paternus, en 365, ,.
James Callaghan
Leonard James Callaghan (1912-2005) avocat e òme politic, foguèt primièr ministre del Reialme Unit entre 1976 e 1979.
Concèrt deu Navèth An de l'Orquèstra Filarmonica de Viena
La màger part de las òbras interpretadas que son signada de la familha Strauss. Lo concèrt que s'acana dab 3 bis :
Ucèl
Ussèl o Ucèl, grafia aberranta (Ucel en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada administrativament dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
La prononciacion d'un informator de Prunet es [y'sɛl] e la grafia es logicament Ussèl.
Baells
Baells (oficialament en castelhan Baélls, Baells en aragonés) es un municipi de la comarca de Llitera, dins la província espanhòla d'Òsca e la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Salm de Salm
Lo principat de Salm de Salm es un ancian país d’Euròpa annexat per França en 1793. La capitala n'èra Senones.