cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Castèlmauron d'Òut
Toponimia
Tots los especialistas s'acòrdan sus una origina formada del nom castèl e d'un determinant, Mauro(n): Dauzat e Rostaing, Ernèst Negre, Jacques Astor (citats per Bénédicte Boyrie-Fénié), Bénédicte Boyrie-Fénié. Lo determinant es un nom d'origina germanica, Mauro, al cas regime (complement), donc Mauron, ambe -n finala amudida en lengadocian. D'aquí al sègle XIV, las atestacions latinas del determinant son en Mau- (Castrimaurone e Castro Mauronis, en 1253, Castrum Maurum e Castro Mauron en 1242-1255, castro Mauronis en 1259, Castro Mauronis en 1279, Castrum Maurini, Maurone en 1307-1317, dins de contèxtes variats) e sola una fòrma en francés, Chateau Moron (1307-1317) lo fa començar per la sillaba Mo-. La prononciacion (teorica, pel determinant) seriá [kastɛlmaw'ru 'dɔw].
Lo nom del flume es Lòut [lɔw] a l'entorn de Fumèl e Lòt [lɔt] pus en aval; los noms de rius o de flumes ambe iniciala vocalica aglutinan pus sovent l'article en occitan e es pas un francisme, coma la varianta [lɔw] zo pròva; pr'aquò, Bénédicte Boyrie-Fénié reten la finala d'Òut, sense article.
Lista dels primièrs ministres de Tunisia
thumb|200px|Blason de Tunisia. Vaquí la lista dels primièrs ministres de Tunisia aprèp l'independéncia en 1956, fins a uèi.
Wavrans-sur-Ternoise
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canton de Cassanhas de Begonhés
Istòria
Lo canton de Cassanhas de Begonhés se creèt en 1790 dins lo districte de Rodés.
En 1801, lo canton de Cassanhas de Begonhés foguèt conservat.
A las eleccions departamentalas del 22 de març de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-205 del 21 de febrièr de 2014, lo canton foguèt suprimit.
Lo 1èr de genièr de 2017, las tres comunas de la CC de País Segalin quitèron l'arrondiment de Rodés per l'arrondiment de Vilafranca de Roergue e las autras per l'arrondiment de Milhau.
Lo Vernegue
Lo Vernegue (Vernègues en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Hébécrevon
Hébécrevon es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ernest Shonekan
Ernest Adegunle Oladeinde Shonekan, avocat, entrepreneire e òme politic n. 1936, foguèt president interin de Nigèria, entre lo 26 d'agost e lo 17 de novembre de 1993.
Landricourt
Landricourt pòt èsser:
Bernières
Bernières es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Westrehem
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Lo vilatge a situat al centre del -Calava, sul meridià de París e a 50°10’ de latitud sus un scenari aperaquí pauc accidentat de l'oèst a l'èst, elevat de 115 mètres a lo-dessus del nivèl de la mar.Organizada a l'entorn de l'ais départemental 94, la municipalitat de Westrehem constituissi la pòrta Oèst de la Comunitat Artés-Lys quand se ven de l'Anautit-País d'Artés.
Le village est situé au centre du Pas-de-Calais, sur le méridien de Paris et à 50°10’ de latitude sur un plateau quelque peu accidenté de l’ouest à l’est, élevé de 115 mètres au-dessus du niveau de la mer.Organisée autour de l’axe départemental 94, la commune de Westrehem constitue la porte Ouest de la Communauté Artois-Lys lorsqu’on vient du Haut-Pays d’Artois.
Westrehem occupe une superficie de 297 hectares et se trouve environ à 15 kilomètres de Lillers et d’Aire sur la Lys. Les communes voisines de Westrehem sont : Febvin-Palfart, Ligny-lès-Aire, Auchy au Bois, Nédonchel, Fontaine les Hermans.
La Barta (de Nestés)
La Barta (La Barthe-de-Neste en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha. Qu'ei administrada peth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Westrehem
Istòria
Jos l'ancian regim, Westrehem èra pas #qu'un simple masatge caseriu de Ligny-lès-Airal. Los dos pòbles constituissián amb Nédonchel (municipalitat vesina) una enclave boulonnaise en Artés. I li cal pas manièra versemblant pas agut de castèl a Westrehem. A l'origina la distincion de Westrehem aperteniá al Senhor Sohier de la Viefville de contunh ela dépendit de la abbaye Sant-André (Witternesse) e fin finala del comte de Sant en Venent-Béthune. Jos la Revolucion francesa, Adrien de Béthune es guillotiné a Arras en 1793. Erigé En municipalitat l'an 1790, Westrehem compreniá 35 fuòcs (larèrs ; aperaquí 5 personas per fuòc).
La Barta (de Nestés)
Geografia
Eth vilatge que's situa suu Plan de Lanamesa, en riba de Nèsta. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Westrehem
Istòria
Cal soslinhar a divèrsas epòcas, lo passatge de tropas en Westrehem. En 1373, l'armada del Pòrti de Lancastre, après aver-i fach una vana demostracion contra la vila d'Airal #venir a Rely (un vilatge vesin), e d'ailà, #caminar cap a Fiefs en traversant Westrehem #que i aguèt saquejat. Lo 8 de mai de 1641, lo maréchal de la Meillerage, amb una armada de 20 a 25000 òmes, #venir acampar a Febvin. L'endeman, caminava sus Airal e metiá lo banc davant aquela vila.
La Barta (de Nestés)
La Barta
Era prononciacion qu'ei [la'barto] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Guilhermus Dati vicecomes Siluensis, en latin, en 1022, Sancii de Barta en 1083, Sancii de La Barta en 1083, a vicecomite de Siluis, en latin, cap a 1100, vicecomitis de Barta en 1140-1141, Sancio de Labarta, Auarchet de La Bartha cap a 1180, Sancius de Labarta en 1191, Labarthe de Nestès en 1614, Labarthe en Nestes en 1739, La Barte de Nestés en 1767, Labarthe en 1790, la Barthe-de-Nestes (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Westrehem
Istòria
Sous l’ancien régime, Westrehem n’était qu’un simple hameau de Ligny-lès-Aire. Les deux villages constituaient avec Nédonchel (commune voisine) une enclave boulonnaise en Artois. Il n’y a vraisemblablement pas eu de château à Westrehem. À l’origine la seigneurie de Westrehem appartenait au Seigneur Sohier de la Viefville puis elle dépendit de l’abbaye Saint-André (Witternesse) et enfin du comte de Saint Venant-Béthune. Sous la Révolution française, Adrien de Béthune est guillotiné à Arras en 1793. Erigé en commune en 1790, Westrehem comprenait 35 feux (foyers ; environ 5 personnes par feu).
Il faut signaler à plusieurs époques, le passage de troupes dans Westrehem. En 1373, l'armée du Duc de Lancastre, après avoir fait une vaine démonstration contre la ville d'Aire vint à Rely (un village voisin), et de là, marcha vers Fiefs en traversant Westrehem qui fut pillé. Le 8 mai 1641, le maréchal de la Meillerage, avec une armée de 20 à 25000 hommes, vint camper à Febvin. Le lendemain, il marchait sur Aire et mettait le siège devant cette ville.
La Barta (de Nestés)
La Barta
Segon Dauzat e Rostaing, barta qu'a eth sens de « petit bòsc, bartàs, mata ». Qu'ei un mot prelatin. Segon Negre, barta qu'ei l'occitan barta, « terren cobèrt de matàs.
Segon Miquèu Grosclaude, lo sens qu'ei de lanas cobèrtas de matas e d'arberòts, sovent en arriba d'ua aiga; atestacions que pòrtan La Barta de Nestés e pas de Nèsta. Lo nom occitan qu'ei La Barta de Nestés. L'article qu'ei la e pas era, contra la fòrma locau d'aqueth article ; Joan Glaudi Dinguirard qu'expliquè eth article pirenenc ei pas un arcaïsme, mes meilèu una innovacion.
Mor
Era prononciacion qu'ei [mour] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Mor en 1387, Mour (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII). Eth nom representa pas eth preindoeuropèu morre, « mus », pr'amor eth vilatge qu'ei en eras terrassas alluvialas de Nèsta. Estosse sus un terren moth o de palú, que seré morar. Eth nom qu'ei escur.
Brandonet
Brandonet, ( Brandonnet en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
La comuna se creèt en 1873, a partir de Malavila. Brandonet èa çaquelà parròquia abans 1789.
Saint-Bonnet-de-Mure
Saint-Bonnet-de-Mure (en arpitan Sent-Bônèt-de-Mura) es una comuna francesa situada dins lo departament de Ròse e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Sant-Kristol-ar-C'hoad
Sant-Kristol-ar-C'hoad en breton ( Saint-Christophe-des-Bois en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Geografia
Sant-Christophe-de detlos-Bòsques a situat entre Taillis e Combourtillé sul anciana Rota nacionala 178  en connectant Vitré a Fougères, vengut pel continuament expedís RD179.
Sant-Christophe-de detlos-Bòsques es a aperaquí 15 km de Fougères e de Vitré e fa partida del País de las Pòrtas de Bretanha (departament de Ille-e-Vilaine) e del costat de Vitré-Oèst.
Saint-Christophe-des-Bois est situé entre Taillis et Combourtillé sur l'ancienne Route nationale 178  reliant Vitré à Felger, devenu par la suite route RD179.
Saint-Christophe-des-Bois est à environ 15 km de Felger et de Vitré et fait partie du Pays des Portes de Bretagne (département d'Ille-et-Vilaine) et du canton de Vitré-Ouest.
Istòria
Lo prieuré de Sant-Christophe-de detlos-Bòsques, membre del abbaye de Sant-Florent de Saumur, la siá existéncia a verificat al mièg del.
Le prieuré de Saint-Christophe-des-Bois, membre de l'abbaye de Saint-Florent de Saumur, son existence est constatée au milieu du.
Nixéville-Blercourt
Nixéville-Blercourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Chapelle-Saint-Rémy
La Chapelle-Saint-Rémy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Fressain
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
200px|left|thumb|Fressain en lo sieu costat e lo sieu arrondissement
200px|left|thumb|Fressain dans son canton et son arrondissement.
Chèvremont
Chèvremont es una comuna francesa, situada dins lo departament del Territòri de Belfòrt e la region de la Franca Comtat.
Geografia
Lo pòble, administrativement ligat al costat de Danjoutin, es a 6 km de Belfòrt. Lo sieu territòri a traversat per la linha de camin-de-fèrre París-Belfòrt-Bâle e adaigat per lo Autruche, pichon riu en prenent la siá font a una vintena de quilomètres mai al Nòrd, en los tucs en dominant Roppe.
Nozay (Auba)
Nozay  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Auba de la region de Champanha-Ardena.
Chèvremont
Geografia
Le village, administrativement rattaché au canton de Danjoutin, est à 6 km de Belfort. Son territoire est traversé par la ligne de chemin-de-fer Paris-Belfort-Bâle et arrosé par l'Autruche, petite rivière prenant sa source à une vingtaine de kilomètres plus au Nord, dans les collines dominant Roppe.
Nozay (Auba)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chèvremont
Geografia
Se situa al bòrd d'un pichon riu nomenat lo Autruche, a 6 km de Belfòrt.
Se situa a la vora d'un petit riu anomenat l'Autruche, a 6 km de Belfort.
Favairòlas
Dempueis lo 1èir de genèir 2016, es comuna delegada de la comuna novèla de Val d'Arcomie (nom francés), amb Lobaressa, Sant Just e Sant Marc.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Fabveyrelles, 1670 (archives départementales, série E) ; Fauveyroles, 1594 (minutes Andrieu, notaire) ; Faveirolles, 1494 (terrier de Mallet) ;  Faverolles, 1665 (insinuations de la cour royale de Murat) ; Faveyrolle, 1730 (terrier de Montchamp) ; Faveyrolles, 1526 (terrier de Vieillespesse) ; Fevayroliœ, 1437 (archives départementales, série G) ; Feveyrolle, 1688
. Las fòrmas ancianas son Faveirolœ, en 1011, Favayroles, en 1232, Favayrolœ, en 1260, Favairolae, en 1338, Ecclesia de Favayrol, al sègle XIV, ''
etc. Favairòlas es un derivat del latin faba, « fava », amb lo sufixe -aria e lo sufixe diminutiu -ola (fabariola). Lo sens es « champ de favas, luòc ont se cultiva de favas », per Dauzat, o « champ de favaròlas, luòc ont se cultiva de favaròlas », pelhs Féniés (a causa de -i-, la prumèira solucion es preferida). La prononciacion es [fabi'rɔgɔ], al Bacon, comuna dels Monts Verds. L'alteracion de -l- intervocalica e la reduccion del diftongue ai- pretonic a [ej-] puèis [i-] son regularas.
Nòtas
<references group="N"/>
Baincthun
Baincthun es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Alexander Van der Bellen
Alexander Van der Bellen (1944) es un economista austriac e actual President de la Republica d'Àustria.
Biografia
Sos aujòls russes fugiguèron la revolucion en 1917 e s’establiguèron en Estonia, que ne partiguèron per esvitar l’annexion per Russia en 1940. Nascut a Viana d’Austria, agèt la nacionalitat estoniana "en exilh" entrò 1958, qu’obtenguèt la nacionalitat austriaca.
Van der Bellen es un professor retirat d'economia de l'Universitat de Viena. Conegut per èstre un membre del Partit Verd austriac, foguèt membre del Conselh Nacional de 1994 a 2012, i èra president del grop parlamentari e portavotz federal de son partit de 1997 a 2008.
Lo 22 de mai de 2016 es elegit president federal del país. Lo 1èr de julhet, l’eleccion es anullada per la cort constitucionala. Lo 4 de decembre es elegit amb una diferéncia de votz mai granda. Dintra en foncions lo 26 de genièr de 2017.
Fressies
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Canhac de las Minas
Canhac de las Minas (Cagnac-les-Mines en francés) es una comuna lengadociana en Segalar situada dins lo departament de Tarn e de la region de Miègjorn-Pirenèus.
Canton de La Salvetat de Peiralés
Lo canton de La Salvetat de Peiralés es una anciana division administrativa de Roergue, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Rodés, lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Dempuèi 2015, totas las comunas son del canton novèl d'Avairon e Tarn (burèu centralizator : Ropeirós); dempuèi 2017, son de l'arrondiment de Vilafranca de Roergue. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian roergàs (i demòran de fossils de la vocalizacion de s).
Canhac de las Minas
Istòria
Lo pichon masatge del Canhac Vièlh, parròquia de Sant Dalmase, fasiá partida de la comuna de Sant Sernin de Mailuòc, e encara abans d'aquela de Castèlnòu de Lèvis. De l'autre costat, a l'èst del camin Taix-La Drecha-Albi, èra lo territòri de L'Escura, que la comuna del Garric i foguèt destacada en 1870. A partir de las annadas 1880, la descobèrta e l'espleita del carbon, jos la direccion de l'engenhaire Émile Grand, lèu provoquèt lo desvolopament de Canhac. Mas aquel vilatge deguèt èsser bastit a la crosada de las tres comunas al tèrme: Mailuòc, L'Escura e Lo Garric. Los tèrmes cadastrals venguèron pauc precises e las dificultats administrativas apareguèron; e a partir de 1895, alara que l'espleita del carbon dins dos poses èra vertadierament lançada, de canhaqués volguèron una comuna independenta. Fin finala la comunas del Garric e L'Escura consentiguèron a diminuir.
Canton de La Salvetat de Peiralés
Istòria
Lo canton de La Salvetat se creèt en 1790 dins lo districte de Sauvatèrra.
En 1801, lo canton de La Salvetat foguèt conservat.
A las eleccions departamentalas del 22 de març de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-205 del 21 de febrièr de 2014, lo canton foguèt suprimit.
Lo Pont de Camarés
Lo Pont de Camarés (Camarès en francés) es una comuna roergassa situada dins lo Rogièr de Camarés, lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn. Situat a 23 quilomètres al sud de Sant Africa e a 80 quilomètres de Besièrs, traversat pel Dordon de Camarés,  Lo Pont de Camarés se tròba al pè dels Monts de La Cauna.
Lo sieu sòl roge, lo rogièr, es ric, de natura sistrogresós e permetèt dempuèi l'epòca galloromana, l'esplecha de las primièras minas de coire o de plomb argentifèra.
Cal senhalar la preséncia d'un bacin termal amb de fonts  d'aiga termala pas pus esplechadas a l'ora d'ara: Prunhas las aigas  Andabre  Lo Cailar e Silvanés.
Toponimia
thumb|left|300px|Panèl de dintrada.
Istòria
Inicialament Camarés designava la region e la vila portava l'apelacion de Pont de Camarés. Tirava aquel nom del pont vièlh que la data de basteson n'es desconeguda, saique del sègle XI. La vila es mencionada en 883, coma banc d'una vigariá carolingiana, dins lo cartulari de l'abadiá de Vabres. Lo sieu territòri englobava lo nòrd de l'actual canton de Camarés, e qualques municipalitats adjacentas. Lo sud del canton actual constituissiá una vigariá independenta que lo cap-luòc n'èra Brusca.
La referéncia classica per l'istòria de Camarés es l'òbra del canonge Alfred Andrieu Camarés, mila ans d'istòria locala.
Las tropas protestantas prenguèron Lo Pont de Camarés en 1563 e ne faguèron lèu lèu una de sas vilas fòrtas. En 1586, lo Pont de Camarés comptava entre las quatre principalas de Roergue.
Lo canton possedís nombroses castèls coma lo castèl de Montaigut (sègles X-XVII) e d'importants santuaris religioses coma l'Abadiá de Silvanés ( sègle XIIen) que foguèt restaurada en centre musical.
Jully
Jully es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Saint-Pierre-de-Varennes
Saint-Pierre-de-Varennes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Vilatge viticole.
Village viticole.
Thiron-Gardais
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Castèlnuèu de Gratacamba
Castèlnuèu de Gratacamba, (Castelnaud-de-Gratecambe en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
La prononciacion es [kastɛl'nɛw de 'gratɔ'kambɔ]. Las fòrmas ancianas son Gratacamba (parròquia Sancti Martini de ~), al sègle XIII, Castrum Novum, en latin, en 1307-1317, Gratacamba (R. de ~), en 1520.
Auberives-sur-Varèze
Auberives-sur-Varèze en arpitan (Auberives-sur-Varèze en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sant Estève d'en Tiniá
Sant Estève d'en Tiniá (o Sant Estève de Tinèa, varianta arcaïca ) (Saint-Étienne-de-Tinée en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Frelinghien
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Geografia
thumb|left|Frelinghien dans son canton et son arrondissement|180px==Istòria==
Origina
Lo nom del vilatge n'es d'origina germanique. II ven de « Frelo » del suffixe « in» en designant los òmes de lo sieu entourage e de « heim » lo larèr, l'abitacion #çò que dona « Abitacion dels òmes de Frelo ».
Se tròba mencionat lo nom del vilatge en escrits en datant de 1066 en relatant la cession d'una part dels bens del comte de Flandre « dels manses e dels bonniers « al capítol collégial Sant-Pierre de Lille. A la Mièja Edat la zòna de circulacion de las merças : llençols, de fils, lana, mas tanben de produchs agricòlas, mòbles, condimentes entre Ypres e Lille transitava per Frelinghien.
Apertenent als Païses Basses espanhòls als XV e XVI sègles lo pòble i aurà pas ligat a la França #qu'en 1713 après aver-i sofèrt guèrras successivas entre Capétiens e Habsbourg. Lo pòble se tròba unas nòvas fes meses en primièra linha en lo moment de évènements douloureux en datant de 1792 (L'archiu départementales del Nòrd fan mencion de faches desenrotllant-se a lo luòc-dich : lo Pont roge...) « En setembre 1792 los Austrians en guèrra contra la França son a Warneton. Los guardas nacionales de Frelinghien, assistits per aqueles de las municipalitats vesinas utilizan la tem bastida per Vauban al Pont Roge. Forçan l'enemic a repasser la Lys e acompanhan un convoi de vaissèls de viure destinats a l'armada francesa. Lo Pont Roge ven alavetz un anautit luòc del patriotisme frelinghinois. »
Dels évènements mai eroses jalonnent l'istòria de la municipalitat tala la fèsta musicala e militara internacionala de 1909 organizada al Pont Roge. De nombrosas societats localas an representat perque ja a aquela epòca la vida associativa frelinghinoise es fòrça rica. Qualques exemples de societats activas :
Habeas corpus
L’òrdre d'habeas corpus (en anglés writ of habeas corpus), mai exactament habeas corpus ad subjiciendum et recipiendum, enóncia una libertat fondamentala, aquela d'èsser pas empresonat sens jutjament. En vertut d'aquela lei, tota persona arrestada a drech de saber perque a estat arrestada e de qué es acusada. Aprèp, deu èsser liberada jos caucion, puèi menada abans tres jorns davant un jutge.
Frelinghien
Geografia
Societat de las archers (4 recensées en 1819) Societat de arbalétriers (3 recensées en 1862) La musica municipala o philharmonique fondada l'an 1862 pel Sr. Dufour (Fraire Alcade ) societat encara al gost del jorn e activa doncas qu'a celebrat los sieus 140 ans lo 28 d'abril de 2002 La corala « La Lira » fondada l'an 1884 La corala « Los amics amassi » fondada l'an 1890 De las societats divèrsas : Societat de sant Vincent de Paul Cercle dels bones amics Ancians militars Societat colombophile « La Hirondelle » fondada l'an 1885 Societat de gimnastica « la francesa » fondada l'an 1893 Bicicleta espòrt frelinghinois fondat l'an 1900
Los monuments, las abitacions son reconstruits progressivament, pauc de bastiments a despart las blockhaus en avent resistit a las destruccions. La glèisa Santa-Amand data de 1920. La campana #que protegís a #èsser fonduda amb las rèstas d'aquela cremada n'en octòbre 1914. Lo monument als mòrtes a #èsser inaugurat l'an 1924. Los ostals de brique del Luòc dels Combatents e de la carrièra de Armentières datan en general dels ans 1920.
Habeas corpus
Las originas venon de l'Anglatèrra de l'Edat Mejana. Dempuèi, foguèt renfortida e precisada del biais a portar de garantidas realas e eficaces contra l'empresonament arbitrari per l'Habeas Corpus Act de 1679. Coma un dels pilars de las libertats publicas anglesas, s’aplica dins las colonias e demòra al sègle XXI present dins lo dels païses qu'aplican la common law. Als Estats Units d'America, a valor constitucionala, se pòt pas suspendre levat en temps de guèrra. Pasmens, al Reialme Unit, es demorada estrictament anglesa, s’aplicant pas en Escòcia, o en Irlanda del Nòrd.
Frelinghien
Geografia
Origine
Habeas corpus
Se tradusís sovent lo latin habeas corpus per, que s'interprèta coma l'enonciat d'un drech fondamental de dispausar de son còrs, comprés coma la proteccion contra las arrestacions arbitràrias. Aquela traduccion es pas justa. Perque en realitat, l'òrdre comença per que significa literalament:, que s'adreça al jaulièr e non al presonièr per que aqueste produsís aquel davant la Cort.
Frelinghien
Geografia
Le nom du village est d'origine germanique. II vient de « Frelo » du suffixe « in» désignant les hommes de son entourage et de « heim » le foyer, l'habitation ce qui nous donne « Habitation des hommes de Frelo ».
Habeas corpus
Las originas medievalas
Dempuèi l'Edat Mejana nauta, un òme libre d'Anglatèrra pòt pas subir un empresonament arbitrari o destermenant. Obtenguda pels barons angleses, la Magna Carta del 15 de junh de 1215 lor balha, coma als borgeses de las vilas, e als clergues, de garantidas contra la poténcia reiala. Pausa, entre autres, las basas del drech al jutge, subretot dins son article 39 :. Pasmens dins la direccion invèrsa l'habeas corpus apareis coma un contraròtle reial sus los actes dels barons.
Frelinghien
Geografia
On trouve mentionné le nom du village dans des écrits datant de 1066 relatant la cession d'une partie des biens du comte de Flandre « des manses et des bonniers « au chapitre collégial Saint-Pierre de Lille. Au Moyen Âge la zone de circulation des marchandises : draps, fils, laine, mais aussi produits agricoles, meubles, épices entre Ypres et Lille transitait par Frelinghien.
Chamoux-sur-Gelon
Chamoux-sur-Gelon en arpitan (Chamoux-sur-Gelon en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Frelinghien
Geografia
Appartenant aux Pays Bas espagnols aux XV et XVI siècles le village ne sera rattaché à la France qu'en 1713 après avoir souffert des guerres successives entre Capétiens et Habsbourg. Le village se trouve une nouvelle fois mis en première ligne lors d'évènements douloureux datant de 1792 (Les archives départementales du Nord font mention de faits se déroulant au lieu-dit : le Pont rouge...) « En septembre 1792 les Autrichiens en guerre contre la France sont à Warneton. Les gardes nationaux de Frelinghien, assistés par ceux des communes voisines utilisent la redoute construite par Vauban au Pont Rouge. Ils forcent l'ennemi à repasser la Lys et accompagnent un convoi de bateaux de vivre destinés à l'armée française. Le Pont Rouge devient alors un haut lieu du patriotisme frelinghinois. »
Chamoux-sur-Gelon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Frelinghien
Geografia
Des évènements plus joyeux jalonnent l'histoire de la commune telle la fête musicale et militaire internationale de 1909 organisée au Pont Rouge. De nombreuses sociétés locales sont représentées car déjà à cette époque la vie associative frelinghinoise est très riche. Quelques exemples de sociétés actives :
Habeas corpus
Las originas medievalas
Los jutges reials, que bastisson pauc a pauc la common law, e lo rei d'esperel, que pòt jutjar en darrièr ressòrt, ofrisson un recors contra l’arbitrari feudal. Per çò far, lo rei o los jutges pòdon recorrir a las ordenanças (writs), dins de formas definidas e limitadas per pas encambar suls poders de las justícias dels senhors.
Lo periòde absolutista
A l’origina prerogativa exclusiva del rei, l'ordenança venguèt tanben a las corts reialas de common law. Pendent los periòdes Tudors e Stuarts, las corts de common law comencèron d'utilizar l’habeas corpus per contrarotlar las accions dels oficièrs de la Corona.
En 1629 lo Parlament britanic se sasís de la question de la possibilitat pel rei de far empresonar sos subjèctes sens motius. Pels parlamentaris, lo monarca pòt pas empresonar sos subjèctes sens motius e sens respectar las formas d’un procès. Carles I d'Anglatèrra donèt sancion a la Peticion, que ven un dels documents majors de la tradicion constitucionnala anglesa. Mas lo Parlament es dissolgut l’annada seguenta.
L'Acte d'habeas corpus de 1679
Amb un contèxte de tensions politicas vivas la Corona ordena fòrça arrestacions arbitràrias, desplaçament de preson en preson, deportacion otramar, fòra de ressòrt dels tribunals angleses. En 1679, Lord Shaftesbury, cap del partit Whig, fa votar la Lei sus l’habeas corpus.
Es intitulada :
Espanha
En 1526 lo Fuero Nuevo de Navarra establiguèt una aplicacion d'habeas corpus sul territòri del senhor de Biscaia.
Lo Processus d'Habeas Corpus es descrich dins l'article 17.4 de la Constitucion espanhòla de 1978
Las personas que pòdon demandar son aplicacion:
Bertheauville
Geografia
Bertheauville Es una vila de mens de 100 abitants situats en lo País de Caux.
Lessard-et-le-Chêne
Lessard-et-le-Chêne es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Abans 1806, las parròquias de Lessard e del Roure-en-Auge se jonhon e forman la municipalitat de Lessard-e-lo-Roure.
Avant 1806, les paroisses de Lessard et du Chêne-en-Auge s'unissent et forment la commune de Lessard-et-le-Chêne.
Coyolles
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montanhac (Lengadòc)
Montanhac (Montagnac en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : in Montanaco (varianta : Montanato) en 990, Poncii de Montaniaco en 1120, in terminio S. Andree de Montaniaco et in terminio S. Ylarii, in castro de Montaniaco en 1133, in Montaniaco en 1147, in opido Montegniaco en 1152, a Montaniac, après 1153, S. Mariae de Montaniaco en 1173, de Montaniaco, de Montiniaco, de Montiniac en 1173, castrum Montaniac, castro de Montaniaco en 1174, barri de Montaniaco en 1195, in barri de Montaniaco en 1196 e 1198, de castro Montiniaci en 1219, castrum de Montaniaco en 1224, castrum Montaniaci en 1234, Montanhac en 1341, ville... et castra de Montaniaco en 1368, de Montaniaco, de Montanyaco en 1370 e circa 1430, de Montanhaco, de Montaniaco, a la fin del sègle XIV, la ville de Montaignac en 1418, Montanhac en 1442, des Augustins de Montignac, ''chap. de S. Jacques et S. André de Montignac, N. Dame de Mondignac, l'Eglise de Montignac en 1518, Montagnac en 1562, 1570, Montignac en 1622, Montaignac en 1645, Montagnac'' en 1626, 1643, 1695, 1708, 1740-60 e 1770-1772 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat, Montanhac ven del nom latin d'òme Montanius, amb lo sufixe -acum; d'unes Montanhac venon benlèu d'un derivat de mons, *montaneus ; segon Hamlin, Montanhac ven de l'escais-nom [cognomen] latin de bassa epòca, Montanus, amb lo sufixe -iacum. Montanhac èra una proprietat galloromana.
Liauçac
Liauçac (grafia supausada) es un luòc desparegut, present sus la mapa de Cassini amb una glèisa arroïnada.
Las fòrmas ancianas son : villam quam vocant Lauciacho (varianta : Pauchiaco), cap a 807, apud Leociacum en 1106-1120, apud Leociacum en 1119, terminio ecclesie Stephani de Lauciano en 1146, terminio S. Stephani de Lauciaco en 1155, terminio de Lauciaco, in honore S. Stephani de Lauciaco en 1170, de Lautiaco après 1173, S. Stephano de Lantiaco en 1174, ecclesiae S. Stephani de Lauciaco en 1183-1191, prior de Laussaco, de Lhausaco, a la fin del sègle XIV, prieuré de Liensac en 1518, Lieussac [glèisa arroïnada] en 1770-1772 (mapa de Cassini).
Segon Hamlin, Lieuçac ven del gentilici latin Leoncius, amb lo sufixe -acum. Liauçac èra una proprietat galloromana. Veire Liausson.
Cambonés
Cambonés (Cambounès en francés) es una comuna lengadociana en Sidòbre situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Nonsard-Lamarche
Nonsard-Lamarche es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Veauce
Veauce (en francés Veauce) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
Veauce es situat en bordure sud-es de la bòsc dels Colettes. La municipalitat a traversat pel ruisseau del meteis nom, la Veauce, afluent del marge esquèrre de la Sioule.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Trévérec
Trevereg en breton ( Trévérec en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Caüsac (Montanha negra)
Geografia
Comuna situada al pè de la Montanha Negra, dins lo Pargue Natural Regional del Naut Lengadòc
Toponimia
Dauzat e Rostaing citan la fòrma escrita Causagum, de 1035 (lo nom se disiá *Caüsag, abans l'ensordiment de las sonòras finalas (-g > -k). Pels dos toponimistas, totis los Cahuzac (en francés) an la meteissa origina e Bénédicte Boyrie-Fénié considèra explicitament que los toponimes d'Òlt e Garona, Aude, Gèrs e Tarn venon del meteis nom, emai siá pas exactament lo que causiguèron sos davancièrs. Se pòt donc tornar escriure çò qu'existís dins l'article Caüsac (Òlt e Garona).
Bordèras (Bearn)
Bordèras (Bordères en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Qu'ei la vila nadau de l'òmi politic occitan e francés Francés Vairon.
200px|left|thumb|Glèisa de Bordèras
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [bur'dɛrɔs]. Las fòrmas ancianas que son Borderas en 1538, Borderes (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Segon Dauzat e Rostaing, Bordèras que vien deu provençau borda dab lo sufixe ella.
Lo diccionari de Simin Palay que pòrta Bourdère, « borgat, borguet, grope de bòrdas ».
Jacques Boisgontier, dens la soa recension deu Dictionnaire toponymique des communes du Béarn qu'escriu la finala ei pas lo sufixe -aria, mes lo sufixe -ella. Lo sens qu'ei puslèu « lo petit Bòrdas », d'après lo nom deu vilatge vesin [au nòrd-oèst]. Lo sens « vilatge, grope de bòrdas » qu'ei devut a l'imaginacion de Palay.
Venas
Venàs ò Venasc (en francés Venas) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
S'es fach lo raprochament ambe Venasca. Mai ges d'atestacions probantas.
Montgausí
Montgausí o Montgausir (Mongauzy en francés), es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son itinere Montisgaulioli en 1170, ecclesie Sancti Johannis de Monte Gaudio en 1175-78, St Johan de Montgauzi en 1263. Segon Dauzat e Rostaing, Montgausí vendré deu latin mons « montanha o simple tarrèir » e deu nom germanic d'òme Gaudin o Waldin. Segon Negre, Montgausí vendré de mont e probablament de l'infinitiu gausir, traduccion deu francés montjoie, montjoy. Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'apròva globalament l'explicacion de Negre, remarca pr'aquò qu'un toponime format d'un nom e d'un vèrbe a l'infinitiu es estranh. L'etime seré meilèu, çò escriu Pierre-Henri Billy, montem gaudii « mont deu gaug, montjoie », coërent perqué lo vilatge ei sus la via antica e medievala Bordèu-Tolosa, au pè d'un tarrèir. Lo nom comun francés monjoie, vengut de la remotivacion religiosa de Mons Jovis « mont de Jupitèr », situat entre Montmartre e Saint-Denis, a la fin deu sègle X, designa un punt de referéncia constituït per una elevacion (crotz, tumulus, pug...) au bòrn d'un camin, sustot de pelegrinatge. Montem gaudii ei donc un latinisme tardiu, donc ua fòrma sabenta, mes Bénédicte Boyrie-Fénié explica pas coma son adaptacion en lenga vulgara ei venguda MontgauSí dus còps (tanben Montgausí (Gers)), damb una evolucion -d- intervocalic > -z- fòrt anteriora au sègle X (que presenta pas tròp de dificultat pr'aquò). La sola grafia au còp coërenta damb l'explicacion de P.H. Billy e prudenta ei Montgausí.
Istòria
Lo 28 de feurèir de 1965, la comuna de Saint-André-du-Garn (Sent Andreus deu/dau Garn ?) fusionèt damb Montgausí per fusion simpla.
Bertreville
Bertreville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Bertreville Es un vilatge d'un centenat d'abitants situats en lo País de Caux.
Bertreville est un village d'une centaine d'habitants situé dans le Pays de Caux.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Couvron e Aumencourt
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
Couvron A situat a 11 km de Crécy-sus-Hivernacle, a 15 km de Laon, a 19 km de Anizy-lo-Castèl e a 32 km de Sant-Quentin. L'accès al A 26 en direccion de Sant-Quentin es a 9 km de Couvron. Couvron-E-Aumencourt es desservie per la parca de Crépy-Couvron situada sus la linha de Tergnier a Rems.
Couvron est située à 11 km de Crécy-sur-Serre, à 15 km de Laon, à 19 km d'Anizy-le-Château et à 32 km de Saint-Quentin. L'accès à l'A 26 en direction de Saint-Quentin est à 9 km de Couvron. Couvron-et-Aumencourt est desservie par la gare de Crépy-Couvron située sur la ligne de Tergnier à Reims.
Saint-Martin-du-Puy (Nièvre)
Saint-Martin-du-Puy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
Sant-Martin-de detlo-Puy se situa en lo massís del Morvan e fa partida de lo sieu parc natural regional.
Lo ruisseau dels Couées flueix sul territòri de la comuna.
Lo castèl de Vézigneux (16ème e 17ème de sègles), proprietat del Grand Condé, se tròba sul territòri de la comuna.
Saint-Martin-du-Puy se situe dans le massif du Morvan et fait partie de son parc naturel régional.
Le ruisseau des Couées coule sur le territoire de la commune.
Le château de Vézigneux (16ème et 17ème siècles), propriété du Grand Condé, se trouve sur le territoire de la commune.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo vilatge #èsser lo banc d'una baronnie #que lo castèl n'a desaparegut. Vauban #Èsser presentat al Grand Condé dins lo sieu castèl de Vézigneux. En lo masatge caseriu de Plainefas un monument remembra la memòria dels Maquis Camille fondat per Paul Bernard e Jean Longhi, un dels mai importants del Morvan.
Le village fut le siège d'une baronnie dont le château a disparu. Vauban fut présenté au Grand Condé dans son château de Vézigneux. Dans le hameau de Plainefas un monument rappelle la mémoire du Maquis Camille fondé par Paul Bernard et Jean Longhi, un des plus importants du Morvan.
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune porta provisoirement le nom de Puits-l'Affranchi.
Saint-Martin-sur-Nohain
Saint-Martin-sur-Nohain es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
Situada en la vallée del Nohain, Sant-Martin-sus-Nohain es una municipalitat a vocacion agricòla (polyculture e vinha). En defòra del bourg de Sant-Martin, la populacion se repartís entre cinc caserius principalas (Villiers, Villardeau, Paillot, Moussard, Lo Breuillard) e una desena de separacions o de granjas isoladas.
Située dans la vallée du Nohain, Saint-Martin-sur-Nohain est une commune à vocation agricole (polyculture et vigne). En dehors du bourg de Saint-Martin, la population se répartit entre cinq hameaux principaux (Villiers, Villardeau, Paillot, Moussard, Le Breuillard) et une dizaine d'écarts ou de fermes isolées.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'anciana parròquia, #que la creacion ne remonta als environs de 1100, se trucava Sant-Martin-de detlo-Tronsec. Mas a la fin del, çò cap de-luòc de la municipalitat i aguèt transferit al masatge caseriu de Nohain, escuelhut per la siá posicion mai centrala. Après la comuna e las escòlas, aquel #èsser al torn de la glèisa d'èsser desmontada e reconstruite a la siá nòva localizacion. Per decrèt oficial de la, la municipalitat #prene lo nom de Sant-Martin-sus-Nohain.
L'ancienne paroisse, dont la création remonte aux environs de 1100, s'appelait Saint-Martin-du-Tronsec. Mais à la fin du, le chef-lieu de la commune fut transféré au hameau de Nohain, choisi pour sa position plus centrale. Après la mairie et les écoles, ce fut au tour de l'église d'être démontée et reconstruite à son nouvel emplacement. Par décret officiel du 1, la commune prit le nom de Saint-Martin-sur-Nohain.
Puygros
Puygros en arpitan (Puygros en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Hilaire-le-Lierru
Saint-Hilaire-le-Lierru es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Cambonet de Sòr
Cambonet de Sòr (Cambounet-sur-le-Sor en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Luòcs e monuments
Castèl de la Sèrra (sègle XV)
Sètge de Puègserguièr
Lo sètge de Puègserguièr es una batalha que se debanèt en 1210 pendent la Crosada deis Albigés. Una tropa occitana dirigida per Guiraud de Pepius ataquèt la garnison crosada de Puègserguièr. Li causèt de pèrdas importantas avans l'arribada de Simon de Montfòrt qu'entraïnèt l'abandon dau sètge. Après lo sauvament dau rèsta de la garnison, lei Francés destruguèron lo castèu.
Castèthnau de Manhoac
Castèthnau de Manhoac (Castelnau-Magnoac en francés) qu'ei ua comuna gascona de Manhoac situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Montprimblan
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Castèthnau de Manhoac
Geografia
Autes vilatges e quartièrs : La Castanhèra, Prat Vesiau, Caròla, Semparròs.
Montprimblan
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Montremblant, sense data, Montrimblan, sense data, Barravo de Montprimlan, en 1195, Sanctus-Johannes-de-Monprinblanc, en 1339. Segon Bénédicte Boyrie-Fénié (ni Dauzat, ni Negre, ni Astor avèvan ren trobat), Montprimblan ven dau cognomen Primulus, atestat : *monte(m) Primulanum > *Montprimlan (cf. la fòrma de 1195, la sola utilla) > Montprimblan (coma lo grope -ml- èra de mau prononciar, un b epentetic s'i ajustèt per fludificar l'articulacion). Lo nom a patit de l'attraccion de blanc (cf. la fòrma de 1339 e la grafia francesa). Montprimblan èra probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste Primulus. Mont- pòt estar plaçat posteriorament (mèi es probable).
Lòcs e monuments
center|300px| La glèisa de Montprimblan.
Castèthnau de Manhoac
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Castèthnau de Manhoac
La prononciacion qu'ei [kas'tèn'naw dé magnouak] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : in mercatorio Castellinovi, en latin, cap a 1170-1180, capellanus Castrinovi, en latin, en 1237, de Castellonovo, en latin, en 1239, Archipresbiter Castri Novi Manhoacii, en latin, en 1383-1384, 1405 e au sègle XV, Castetnau de Maignouac en 1614, Castelnau de Magnoac en 1790.
Dab castèl/castèth, mot vengut deu latin castellum (e abans de castrum), nòu, de novum, e las soas fòrmas mei evolucionadas nau e nuèu, qu'ei l'adjectiu qui se tròba pus sovent en toponimia. Mes la formacion castelnau a un sens autre que çò qui marca l'evidéncia : dens l'oèst occitan, se refereish a petitas aglomeracions emparadas per un castèth, borgs castraus medievaus (sègles XI a XIII) estudiats per exemple per Benoît Cursente, sens qui es pas contradictòri dab lo sens literau.
Segon Negre, castèthnau que vien deu gascon castèth, « borg fortificat » e de nau. Manhoac que vien deth nom latin Magnon- (derivat de Magnus), dab lo sufixe -acum, puish tombada de n intervocalica.
Segon Miquèu Grosclaude, l'explicacion de Negre sus Manhoac que sembla justa : Magnonem + sufixe d'apertenéncia -acum > Manhonac > Manhoac. Manhoac qu'ei un petit país desmembrat de l'Astarac au sègle IX.
Aulon
La prononciacion qu'ei [aw'lounn] (grafia fonetica deus autors). Lo nom qu'ei grafiat Haulong sus la mapa de Cassini e la mapa IGN actuala, mes i a pas d'h aspirat dens la prononciacion, donc, cau pas compréner « hau (fagus) long ». Non saben pas s'ei un equivalent d'Aulon (Vath d'Aura) (nom latin d'òme Aulus, dab lo sufixe -onem); lo nom que demòra escur. Benlhèu un transferiment.
Lòcs e monuments
thumb|left|Monument aus mòrts e gara en la plaça de la Porcau
Savoyeux
Savoyeux es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fretin
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Fretin En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
thumb|left|Fretin dans son canton et son arrondissement|180px==Istòria==
Espelugas de Bètharram
right|thumb|Vista der interior Eras espelugas de Bètharram que's tròban ara termièra de Bearn (comunas d'Asson e l'Estela e Bètharram) e de Bigòrra (comuna de Sent Pèr). Era entrada qu'ei suu territòri d'Asson e era sortida suu de Sent Pèr.
Fretin
Geografia
Faches istorics : Un partit de Francés de #cent-vint cavalièrs, pendent la guèrra #que Louis XI fasiá dins l'ostal de Bourgogne, en 1480, #far un grand estrall en los environs de Lille, e me- portavan un grand butin quand a lo sieu retorn aguèron atacat, ' a Fretin, pels paysans e #pèrdre quinze òmes; los autres #èsser totes faches presoèrs e portats a Lille.
Espelugas de Bètharram
Descripcion
left|thumb|Eth plafon regat Que s'ageish d'un camin sosterran de sus tres solèrs de galerias horadadas per arriu ena montanha calcària. Era visita que comença per granas salas qui comunican largament entre eras, hèra interessantas peths lors plafons espongius. Er ancian lheit der arriu qui òm correish puish, qu'ei ua henuda estreta e pregona ena quau e s'arremarcan interessants fenomèns d'erosion. Eth solèr inferior que correspond ath nivèu actuau der arriu qui òm segueish un moment en barca (ara sortida dera montanha, aqueth arriu que's geta en gave de Pau). Era fin dera visita que's hè en trenòt per un tunèl artificiau de qui torna miar ar aire libre.
Fretin
Geografia
La tèrra de Fretin èra franca e aguda de Cysoing.
Espelugas de Bètharram
Istòria
Descobèrta en 1810, qu'ei ua deras purmèras espelugas obèrtas ath public. Autanlèu 1880, eths anglés installats a Pau que vienèvan s'i aventurar dab era ajuda deth molièr Losbats de l'Estela e Bètharram. Après quauques annadas d'òbras, Léon Ross, pintor e un deths purmèrs fotografs deths Pirenèus, que l'orbeish ath gran public en 1903. Despuish era obertura, era espeluga qu'ei equipada d'un esclairatge electric.
Fretin
Geografia
En setembre 1708, Marlborough i establís lo sieu quartièr.
Los abitants de Fretin, moyennant una redevance annala de quaranta sòls , moneda de Flandre, payables a Lille, #obténer, al mes de mai 1258 , de la comtesse Marguerite , lo drech de pâturage, per los sieus bestiaux, en los marais de lo sieu veïnat.