cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Region de Cabadogo
Istòria
Compren alara 3 departaments (Madinani, Òdiene e Samatiguila). En 2012 passa a 3 departaments pr'amor de las divisions en dos d'Òdiene (creacion del departament d'Egbeleban) e de Madinani (creacion del departament de Seguelòn). Fins a 2014 èra part del districte de Denguélé.
Saint-Geoire-en-Valdaine
Geografia
La municipalitat se situa a panatòri d'ausèl a 25 quilomètres al sud-oèst de Chambery, a 30 quilomètres al nòrd de Grenòble e a 70 quilomètres al sud-es de Lion. Lo vilatge aperten al País Voironnais, situat en los tèrras fredas a lo-dessus de la vallée de la Ainan, en un païsatge vallonné e a las pòrtas de la Chartreuse D'un punt d'enguarda altimètrique lo vilatge possedís una amplitude de 375 mètres, lo ponch mai elevat sus la municipalitat en se situant a 739 mètres e çò de mès de bas a 364 mètres. Los principals reliefs d'aquel pòble son lo mont Velanne en culminant a 647 mètres a lo-dessus del domeni de Cotagon, lo mont Servelongue (o Servissètz Longa) en culminant a 779 mètres sus la municipalitat vesina de Sant-Sulpice-de detlos-Rivoires, lo serral de Corézin ... Costat hydrographie, podèm citar lo ruisseau de la Gargamèla, lo ruisseau del Aigueblanche #que délimite la frontièra sud de la municipalitat la en separant del pòble de Merlas e lo pichon riu del Ainan. Aquela darrièra en presentant un interès ecologic, a classificat tota la longitud de lo sieu recorregut entre Chirens e Voissant en ZNIEFF (Zòna naturala d'interès ecologic, faunistique e floristique).
Chevaline
Istòria
L'existéncia del vilatge a testificat a l'epòca romaine jol toponyme Cabalina. Aquel nom pòt aver doas originas : siatz s'agís d'un vilatge fondat per Caballinus, siá lo luòc servissiá a la mantenença de la cavalleria romaine.
Saint-Geoire-en-Valdaine
Geografia
La commune se situe à vol d'oiseau à 25 kilomètres au sud-ouest de Chambery, à 30 kilomètres au nord de Grenoble et à 70 kilomètres au sud-est de Lyon. Le village appartient au Pays Voironnais, situé dans les terres froides au-dessus de la vallée de l'Ainan, dans un paysage vallonné et aux portes de la Chartreuse D'un point de vue altimètrique le village possède une amplitude de 375 mètres, le point le plus haut sur la commune se situant à 739 mètres et le plus bas à 364 mètres. Les principaux reliefs de ce village sont le mont Velanne culminant à 647 mètres au-dessus du domaine de Cotagon, le mont Servelongue (ou Serve Longue) culminant à 779 mètres sur la commune voisine de Saint-Sulpice-des-Rivoires, le coteau de Corézin ...
Chevaline
Istòria
Al Mièja-Edat, lo pòble depen de la Seigneurerie de Rouange, totun mai de la mitat del territòri communal a possedit per la Chartreuse de Aillon.
Saint-Geoire-en-Valdaine
Geografia
Côté hydrographie, nous pouvons citer le ruisseau de la Gorge, le ruisseau de l'Aigueblanche qui délimite la frontière sud de la commune la séparant du village de Merlas et la petite rivière de l'Ainan. Cette dernière présentant un intérêt écologique, elle est classée tout le long de son parcours entre Chirens et Voissant en ZNIEFF (Zone naturelle d'intérêt écologique, faunistique et floristique).
Crosada dels albigeses
La reconquista occitana
Lo concili de Latran e la mòrt dau papa Innocenci III en julhèt de 1216 marquèron la fin de la premiera partida de la Crosada deis Albigés. Lo venceire n'èra Simon de Montfòrt qu'èra reconegut per la Glèisa senhor dei possessions de Ramon Rogièr Trencavèl e de Ramon VI de Tolosa. Pasmens, lei decisions de Latran foguèron pas acceptadas per la màger part dei populacions localas ni ben segur per Ramon VI e son fiu Ramon VII. Dempuei lo Marquesat de Provença e lo Comtat de Fois, van organizar una revòuta generalizada dei possessions novèlas de Simon IV de Montfòrt. La mòrt d'aqueu darrier au sètge de Tolosa foguèt un còp decisiu mandada a la Crosada que sei caps foguèron plus capables de resistir ai revòutas localas e ais ofensivas dei senhors occitans menadas per lei còmtes de Tolosa e de Fois. Ansin, en 1224, totei lei territòris ocupats per lei Crosats dempuei 1209 foguèron reconquists e lei Montfòrt expulsats de la region.
Chevaline
Istòria
Chevaline Passa en 1311 jos la sobeiranetat del comte Guillaume III de Genève, de contunh del comte de Savoie Amédée V lo Grand.
Saint-Geoire-en-Valdaine
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al debuta lo bastiment de la glèisa de Sant-Geoire, cap-de œuvre uèi classificat (e restaurat dernièrement).
Chevaline
Istòria
L'existence du village est attestée à l'époque romaine sous le toponyme Cabalina. Ce nom peut avoir deux origines : soit il s'agit d'un village fondé par Caballinus, soit le lieu servait à l'entretien de la cavalerie romaine.
Saint-Geoire-en-Valdaine
Istòria
A partir de l'epòca modèrna, la region de Sant-Geoire se caracteriza per una fòrta resisténcia a l'influéncia huguenote, #que se desvolòpa a l'entorn de Grenòble. Sant-Geoire es un fief catolic e lo demorarà : en 1590, una armada de 80 huguenots grenoblois armats de arquebuses assautan l'Ostal Fòrt de Sant-Geoire, #que resistís sola de contunh amb lo concors dels abitants de Virieu, condusits per lo sieu châtelain.
Chevaline
Istòria
Au Moyen-Âge, le village dépend de la Seigneurerie de Rouange, mais plus de la moitié du territoire communal est possédée par la Chartreuse d'Aillon.
Saint-Geoire-en-Valdaine
Istòria
Dempuèi lo, l'istòria de la Valdaine es n'efièch dominat pel castèl de Longpra, sièis a lo-dessus de Sant-Geoire. Lo castèl de Longpra aperten a la meteissa familha dempuèi 1536 (uèi viscut per la comtesse de Franclieu #que l'espós, issu de la familha proprietària, #èsser cònsol de Sant-Geoire de 2001 a 2007). Los douves e lo pont-levis #que ne permet d'accedir dins lo castèl testifiquen de #çò que #èsser l'Ostal-Fòrt de Longpra a la Mièja Edat : un sojorn austera e plan defenduda.
Chevaline
Istòria
Chevaline passe en 1311 sous la souveraineté du comte Guillaume III de Genève, puis du comte de Savoie Amédée V le Grand.
Au, l'installation d'une forge dans le village et la construction d'une route permettant d'exploiter la forêt contribuent au maintien d'une activité économique dans la commune.
Crosada dels albigeses
Lei succès provençaus de Raimon VII
Après lo succès militar e sa reconoissança diplomatica per lo concili de Latran, Simon de Montfòrt deguèt contentar la condicion iniciala de la Crosada definida per lo papa d'Innocenci III de pas lesir lei drechs dei senhors superiors dei fèus confiscats ais eretics e ai protectors d'eretics. Per aquò, deviá donc faire omatge au rèi de França. En abriu de 1216, anèt donc en Normàndia per rescontrar lo rèi Felip August. Aprofichant son alunchament, lo fiu de Ramon VI, lo futur Ramon VII, poguèt organizar una armada novèla dins sei territòris provençaus. Son succès de Bèucaire e la mesfisança dei Montfòrt per la màger part de la populacion tolosenca li permetèron de durbir un frònt novèu e d'acomençar tornarmai la guèrra.
L'organizacion de la campanha acomencèt en febrier de 1216 quand Ramon VI e son fiu èran a Marselha. Lei consols d'Avinhon lei sostenguèron immediatament e lei dos senhors s'installèron rapidàment dins la vila. I obtenguèron lei sostèns suplementaris d'un nombre important de chivaliers dau Marquesat de Provença e de divèrsei senhors provençaus o daufinés coma lo còmte de Valentinés. Una armada importanta e ben avitalhada foguèt donc pauc a pauc formada per atacar la ciutat de Bèucaire. Una garnison francesa dirigida per lo senescau de Simon de Montfòrt, Lambert de Thury, i foguèt blocada dins lo castèu de la vila e l'acuèlh de la populacion per leis assalhidors foguèt trionfau.
Sota la direccion de Gui de Montfòrt, puei de Simon revengut rapidàment de Normàndia, lei Francés deguèron atacar lei posicions provençalas a l'entorn de la ciutat. Lo combat dirèct entre lei doas armadas s'acabèt per de pèrdas importantas mai cada camp capitèt de tenir sei posicions. Lei Francés deguèron donc acomençar lo sètge de Bèucaire mai la novèla de la presa de la vila aviá renfòrçat l'ostilitat deis abitants de la region còntra lei Crosats. L'avitalhament de Montfòrt foguèt donc rapidàment menaçat. En revènge, lei Provençaus dau futur Ramon VII èran avitalhats per de naviris passant Ròse sensa dificultat car lei Crosats avián ges de flòta per l'interrompre. De mai, unei caps occitans de la region de Tolosa o dei territòris Trencavèl, coma Guilhèm de Menèrba, e de renfòrç de vilas provençalas importantas (Arle, Marselha...) jonhèron la revòuta. Lo castèu de Bèucaire foguèt donc pauc a pauc menaçat d'un assaut dirèct e de negociacions acomencèron entre lei dos camps : la garnison poguèt quitar desliurament la vila que son contraròtle foguèt abandonat au futur còmte de Tolosa. Aquò representava la premiera desfacha importanta de Simon de Montfòrt dempuei lei campanhas de 1211-1212 e li causèt de pèrdas financieras e umanas importantas.
Lo pilhatge e la revòuta de Tolosa
Après sa revirada de Bèucaire, Simon de Montfòrt deguèt rintrar dins sa capitala, Tolosa, en causa de menaças de trebols grèus e per restaurar sei finanças. L'operacion se debanèt dins de condicions fòrça marridas e entraïnèt lo pilhatge d'una partida de la ciutat per la garnison francesa puei una revòuta generala menada per Ramon VI e sei partisans.
D'efèct, tre que la novèla de l'arribada de Simon foguèsse coneguda per lei caps de la vila, d'emissaris li foguèron mandats per conéisser seis intencions. Foguèron arrestats e aquò entraïnèt un començament de revòuta. Lei Francés perdèron lo contraròtle d'unei sectors de Tolosa. Blocat dins lo palais dau còmte, Folque capitèt de negociar una trèva e l'acceptacion de negociacions per Simon e per la populacion. Una assemblada foguèt donc convocada e Montfòrt aprofichèt sa reünion per arrestar lei caps principaus de la populacion tolosenca. Puei, se debanèt una operacion de pilhatge novèla e la vila foguèt condamnada au pagament d'una emenda gròssa. Leis institucions tolosencas foguèron tanben abolidas. Simon èra finalament venceire de la revòuta mai la populacion tolosenca oblidèt pas la repression.
En fòra de Tolosa, lo començament de l'annada 1217 foguèt marcada per de combats frontaliers còntra lei còmtes de Comenge e de Fois a prepaus dau castèu de Montgrenier. D'efèct, lo papa novèu Honori III aviá rendut sei possessions au còmte de Fois e aqueu darrier aviá renfòrçat sei frontieras ambé lo Comtat de Tolosa. Puei, a partir dau mes de mai, Montfòrt mandèt una tièra d'ofensivas còntra lei posicions dei Provençaus dau futur còmte Ramon VII que deguèron abandonar un nombre important de castèus. De mai, ataquèt lo Comtat de Valentinés e obliguèt son senhor de tornar venir neutre dins lo debanament dau conflicte.
Dins aquò, aquelei campanhas l'alunchèron de Tolosa ont un complòt organizat per divèrsei captaus preparava lo retorn de Ramon VI. Amb una armada organizada dins lei Pirenèus, Ramon VI se dirigiguèt vèrs la vila. Après un succès còntra un còrs cargat per Montfòrt de susvelhar lei frontieras ambé lo Comtat de Comenge, intrèt dins la vila lo 13 de setembre de 1218. La populacion se revòutèt tornarmai e lei soudats francés foguèron massacrats. La familha e leis oficièrs de Montfòrt se retirèron dins lo palais fortificat e abandonèron rapidàment la vila. Ramon VI restabliguèt leis institucions tolosencas e preparèt la vila per resistir a la còntrataca francesa inevitabla.
Lo segond sètge de Tolosa e la mòrt de Simon de Montfòrt
thumb|right|Placa contemporanèa a Tolosa marcant lo luòc de la mòrt de [[Simon IV de Montfòrt durant lo sètge de la vila.]]
thumb|right|Representacion d'Amalric de Montfòrt dins la catedrala de Chartres.
La revòuta tolosenca e la reconquista de la vila per Ramon VI de Tolosa entraïnèt una reaccion de Simon de Montfòrt que va acomençar tornarmai lo sètge de la ciutat. Pasmens, en fàcia d'una armada occitana nombrosa e ben protegida per lei fortificacions de la vila, leis operacions foguèron lòngas e malaisadas. Durant l'estiu de 1218, se debanèt l'eveniment decisiu d'aqueu periòde de la Crosada quand moriguèt Simon de Montfòrt durant un assaut. Son successor, son fiu Amalric de Montfòrt, èra un chivalier jove que deguèt se retirar finalament de Tolosa amb una armada crosada afeblida.
Tre lo 22 de setembre de 1217, una armada francesa dirigida per Gui de Montfòrt ataquèt sensa succès lei defensas tolosencas. Secutada per Rogièr Bernat de Fois, fiu dau còmte Ramon Rogièr de Fois, deguèt se retirar e esperar l'arribada dei fòrças de son fraire. Aquò permetèt a Tolosa de restaurar sei forficacions que Simon aviá acomençat de destrurre. De mai, de renfòrç militars importantas arribèron dins la vila coma lo còmte de Comenge e sei vassaus o un nombre importants de chivaliers faidits.
Simon de Montfòrt arribèt en octòbre. Assaièt un premier assaut que foguèt aisament replegat mentre qu'un còrs de chivaliers aragonés dirigit per Ramon Rogièr de Fois passèt lei linhas francesas sensa dificultat especiala per rintrar dins Tolosa. Simon deguèt donc acomençar lo sètge de la vila per lo segond còp dempuei lo començament de la Crosada. Un camp fòrtament protegit foguèt installat au sud dei barris tolosencs. Pasmens, en causa de l'importància de la garnison, lei Crosats foguèron jamai capables d'enceuclar totalament Tolosa que foguèt donc regularament avitalhada. De mai, lei senhors occitans avián pron de tropas per organizar d'atacas importantas dirèctament còntra lo camp francés. L'ivèrn de 1217-1218 marquèt la fin provisòria deis operacions fins a l'arribada dei renfòrç crosats de la prima de 1218.
Organizats per la frema de Simon e l'evesque de Tolosa Folquet de Marselha, aquelei renfòrç èran fòrça importants e de combats importants acomencèron au mes d'abriu. Dins aquò, lei capacitats militaras tolosencas èran encara pron importantas per empachar l'enceuclament complèt de la vila. La defensa foguèt tanben ajudada per de chavanas e de vengudas deis aigas importantas que destruguèron un nombre grand d'accès utilizats per lei Crosats. Lo morau dei Francés acomencèt donc de tombar. Pus grèu, mai d'un senhor vengut dau nòrd èran tanben decebut per la guèrra. D'efèct, a luòga de la guèrra còntra leis eretics descrichas per lei predicators de la Crosada, descubrián un conflicte feodau e una resisténcia acarnada d'una region opausada a la despossession de son senhor legitim. En consequéncia, decidiguèron de rintrar tre la fin dau servici d'ost. Aquò entraïnèt donc l'obligacion per Simon de Montfòrt d'atacar Tolosa avans aquelei partenças. L'assaut generalizat comencèt lo 24 de junh de 1218. Se turtèt a una resisténcia gròssa. L'endemans, lei soudats de la garnison prenguèron l'iniciativa d'atacar lei fòrças deis assalhidors en fòra de la vila. Fòrça saunós, la batalha s'acabèt per la mòrt de Simon de Montfòrt que sa tèsta foguèt esquichada per lo projectil d'una maquina de sètge tolosenca.
Son successor èra son fiu Amalric de Montfòrt qu'aviá solament vint ans e teniá pas lei qualitats militaras de son paire. Contunièt lo sètge e mandèt un assaut a la fin de junh que foguèt tanben replegat. A partir dau 1 de julhèt, la partença dei senhors aguent acabat lo servici d'ost, rendiguèt la posicion crosada fòrça perilhósa. Gui de Montfòrt capitèt de lo convéncer d'abandonar lo sètge de Tolosa lo 25 de julhèt de 1218 enterin que la màger part d'Occitània se revòuta.
La generalizacion de la revòuta occitana e la batalha de Basièja
La novèla de la mòrt de Simon de Montfòrt entraïnèt una generalizacion de l'insureccion organizada per Ramon VI e son fiu. L'autor anonim — mai catolic — de la Canso de la Crosada mostrèt l'estrambòrd causat per aquela novèla dins son vèrs « Venc tot dreit la peira lai on era mestiers ». Enterin que lei Crosats, sostenguts per l'arribada dau fiu de Felip August, ataquèsson Marmanda puei Tolosa per lo tresen còp, lei senhors occitans ataquèron lei posicions crosadas a l'entorn de Tolosa e venguèron reculhir lei juraments de fidelitat de senhors e vilas revòutadas còntra Amalric de Montfòrt. La batalha de Basièja marquèt la revirada de sa còntra ofensiva e l'armada crosada i perdèt la màger part de sei fòrças.
Saint-Geoire-en-Valdaine
Istòria
Pendent la revolucion, #qu'es d'en un autre luòc « nascuda » en 1788 a Vizille, al sud de Grenòble, la Valdaine rèsta a la separacion de la tempèsta, e es fisèla al catholicisme contra-revolucionari. Lo Castèl de Longpra protegís lo clergé pas jureur, e la populacion environnante ven dins lo castèl sentir clandestinement la messa.
En 1881, la vasta comuna de Sant-Geoire a amputat de tres de los sieus caserius #qu'an erigit en comunas : Massieu, Sant-Sulpice-de detlos-Rivoires e Velanne. Enclave Fòrça rural, la Valdaine votz malgrat aiçò se desvolopar al, tota la longitud de la Ainan, de las fabricas especializadas en lo texil.
Au débute la construction de l'église de Saint-Geoire, chef-d’œuvre aujourd'hui classé (et restauré dernièrement).
À partir de l'époque moderne, la région de Saint-Geoire se caractérise par une forte résistance à l'influence huguenote, qui se développe autour de Grenoble. Saint-Geoire est un fief catholique et le restera : en 1590, une armée de 80 huguenots grenoblois armés d'arquebuses assaillent la Maison Forte de Saint-Geoire, qui résiste seule puis avec le concours des habitants de Virieu, conduits par leur châtelain.
Dès le, l'histoire de la Valdaine est en effet dominée par le château de Longpra, sis au-dessus de Saint-Geoire. Le château de Longpra appartient à la même famille depuis 1536 (aujourd'hui habité par la comtesse de Franclieu dont l'époux, issu de la famille propriétaire, fut maire de Saint-Geoire de 2001 à 2007). Les douves et le pont-levis qui permet d'accéder au château témoignent de ce que fut la Maison-Forte de Longpra au Moyen Âge : une demeure austère et bien défendue.
Dès 1755, Pierre-Antoine Pascalis de Longpra, Conseiller au Parlement de Grenoble, fait réédifier la Maison Forte selon les canons architecturaux du Grand Siècle. Il recourt aux maçons et charpentiers de la Valdaine ainsi qu'au concours d'ébénistes venus de Grenoble dont la célèbre famille Hache. Le résultat est un ravissant château classique, adapté aux réceptions fastueuses de la noblesse dauphinoise.
Durant la révolution, qui est d'ailleurs « née » en 1788 à Vizille, au sud de Grenoble, la Valdaine reste à l'écart de la tourmente, et est fidèle au catholicisme contre-révolutionnaire. Le Château de Longpra abrite le clergé non jureur, et la population environnante vient au château entendre clandestinement la messe.
En 1881, la vaste commune de Saint-Geoire est amputée de trois de ses hameaux qui sont érigés en communes : Massieu, Saint-Sulpice-des-Rivoires et Velanne. Enclave très rurale, la Valdaine voit cependant se développer au, tout le long de l'Ainan, des usines spécialisées dans le textile.
Crosada dels albigeses
La generalizacion de la revòuta occitana e la batalha de Basièja
D'efèct, après lo segond sètge de Tolosa, lei senhors occitans e Amalric de Montfòrt dirigiguèron de campanhas dins lo país de Tolosa e de Carcassona per s'assegurar de la fidelitat dei populacions localas. Lei resultats foguèron fòrça favorables ais Occitans que reprenguèron lo contraròtle de la region d'Agen o de vilas coma Pamièrs e Albi. De son caire, Amalric capitèt de reprendre lo contraròtle d'Albi — que cambièt rapidament de camp — de quauquei vilas dau relarg d'Agen e ataquèt lo Comtat de Comenge. En revènge, sei luòctenents o aliats aguèron mens d'astre. Jori foguèt capturat a Melhan e son armada massacrada. Lo prince d'Aurenja foguèt tanben capturat per leis abitants d'Avinhon e tuat. Amalric comencèt lo sètge de Marmanda quand una armada occitana comandada per Rogièr Bernat de Fois s'embarrèt dins Basièja. Una armada crosada importanta s'i dirigiguèt per faire lo sètge de la vila.
Pasmens, l'operacion èra en fach una leca organizada per lei senhors occitans. Coma per Murèth, l'objectiu èra d'atraire la cavalariá pesuca francesa còntra de concentracions gròssas de tropas occitanas per l'anientar. En revènge, aqueu còp, un plan foguèt corrèctament establit e seguit. De grops de cavalariá leugiera equipats d'arcs e de lanças secutèron e desorganizèron lei fòrças francesas. Puei, lo rèsta de la cavalariá e l'infantariá occitana s'ocupèron de leis anientar. Après aquela batalha, Amalric de Montfòrt, que va resistir fins a 1224, poguèt jamai reünir una armada tant importanta e lei campanhas dei còmtes occitans van donc pauc a pauc reconquistar totei lei territòris perduts dempuei 1209.
L'intervencion dau Daufin de França e sa revirada
thumb|right|Representacion dau sètge de Marmanda per lei Francés.
L'annada de 1219 foguèt marcada per l'intervencion dau Daufin dau Reiaume de França, lo futur Loís VIII de França. Son intervencion marquèt lei darriereis ofensivas importantas dei Crosats e dei Montfòrt ambé la presa de Marmanda e lo tresen sètge de Tolosa. Se lei motivacions d'aquela arribada son mau conegudas après un premier passatge brèu en 1215, sei consequéncias militaras demorèron limitadas au massacre de la populacion de Marmanda e a una tresena revirada crosada còntra Tolosa.
L'arribada dau prince Loís se debanèt quauquei jorns après la batalha de Basièja. Fòrça importanta, son armada permetèt a Amalric de Montfòrt, menaçat per la destruccion de l'armada mandada a Basièja, de contuniar lo sètge de Marmanda. Lei motivacions de la preséncia dau prince demoran totjorn a l'ora d'ara gaire claras. S'èra un partisan convencut de la Crosada, sa campanha foguèt autorizada per son paire Felip August qu'èra pas conegut coma sostèn fervorós de l'intervencion de la Glèisa dins leis afaires intèrns de son reiaume. Lo motiu principau èra donc probablament, coma en 1215, lo besonh d'afirmar l'autoritat reiala dins un principat fòrça inestabla. Pasmens, au contrari de 1215, Loís aguèt aqueu còp un ròtle militar significatiu dins lo debanament de la campanha de la fin de 1219.
D'en premier, renfòrcèt lei fòrças crosadas a l'entorn de Marmanda que demandèt rapidàment de negociar sa rediccion. Pasmens, lo cap de la garnison negocièt lo sauvament de seis òmes en cambi dau drech de pilhar la vila. La populacion foguèt donc massacrada e lei Crosats poguèron se dirigir vèrs Tolosa. Lo sètge se debanèt dau 17 de junh au 1 d'aost de 1219. Se lei Francés èran pron nombrós per enceuclar totalament la vila, foguèron pas capables de menaçar vertadierament sei barris. Coma en 1218, lo morau dei senhors dau nòrd demeniguèt rapidàment car la guèrra aviá pas l'aspèct religiós promés per lei predicators crosats. Sota la pression de sei vassaus, Loís deguèt donc abandonar lo sètge marcant la revirada de son intervencion.
La fin de la reconquista occitana e la desfacha dei Montfòrt
Leis annadas 1220-1224 veguèron l'acabament de la reconquista occitana dei territòris conquists per lei Montfòrt. Lo debanament precís deis eveniments es mau conegut per lei darriereis annadas d'aqueu periòde. Pasmens, son eissida foguèt la capitulacion d'Amalric de Montfòrt que deguèt finalament abondonar lo sud de França per rintrar dins sei domenis de la region parisenca. En fàcia, lei senhors occitans, compres lo fiu de Ramon Rogièr Trencavèl poguèron ocupar tornarmai sei fèus e totei lei succès crosats foguèron annulats fins a l'intervencion dau rèi de França.
La premiera operacion importanta d'aquela reconquista foguèt lo sètge de Castèlnòu d'Arri que veguèt Amalric de Montfòrt assaiar d'enceuclar e de destrurre un còrs occitan important dins la vila. De son caire, lo papa Honori III assaièt de redreiçar l'interés per la Crosada mai la situacion aviá fòrtament cambiat sus lo prat batalhier. Lo clergat occitan acomencèt de prendre tornarmai sei distàncias ambé la papautat e lei renfòrç militars crosats venguèron rars e febles. En febrier de 1221, lei Crosats deguèron abandonar lo sètge de Castèlnòu d'Arri. En junh, lo còmte de Fois ocupèt Limós e Fanjaus. A la prima de 1222, lo futur Ramon VII capitèt de restaurar sei drechs superiors sus lo Comtat de Gevaudan, Besièrs se revòutèt e una tropa de faidits ocupèt pauc a pauc lei castèus de Lauragués e de Menerbés.
Per empachar aquelei progrès, lo papa e sei legats assaièron d'obtenir l'ajuda de Felip August e multipliquèron leis excomunicacions còntra lei vilas revòutadas. Dins lo premier cas, Felip refusèt totjorn d'ajudar la Crosada. Dins lo segond, lei mesuras presas foguèron tanben gaire eficaças e magerament motivadas per la desirança de protegir lei fèus e lei possessions de la Glèisa. Au nivèu diplomatic, Amalric de Montfòrt prepausèt a Felip August de li donar sei drechs sus lei territòris Trencavèl e tolosencs mentre que Ramon VI e son fiu prepausèsson de reconóisser la senhoriá dau rèi francés. Dins lei dos cas, lei solucions èran fònts de problemas per Felip August que refusèt lei doas ofèrtas. Preferiguèt reünir un concili per debatre de la question mai sa mòrt lo 14 de julhèt de 1223 arrestèt lo procediment.
La Crosada Reiala
La Crosada Reiala foguèt lo darrier periòde de la Crosada deis Albigés caracterizada per l'intervencion dirècta dau rèi Loís VIII de França. Aquò foguèt entaïnat per la desirança de la Glèisa Catolica de contuniar la lucha còntra lo catarisme e per la cession dei drechs dei Montfòrt au rèi de França per Amalric de Montfòrt. Se debanèt de 1226 a 1229 e s'acabèt per la victòria militara francesa que permetèt d'impausar la signatura dau tractat de París.
La cession dei drechs dei Montfòrt au rèi de França
Après la desfacha de Carcassona, lo papa Honori III decidiguèt de contuniar la Crosada e de demandar l'intervencion dirècta dau rèi de França. Dempuei la mòrt de Felip August, aqueu darrier èra Loís VIII qu'èra un partisan e un sostèn ancian de la Crosada. Aqueu darrier aprofichèt tanben l'occasion per assaiar de conquistar a son profiech lei territòris Trencavèl e tolosencs. Un ensems de negociacions ambé lo papa li permetèt donc d'assegurar sei pretencions e de preparar la legitimacion de sa conquista.
D'efèct, Loís VIII èra de segur pas opausat a l'idèa de menar la Crosada còntra Tolosa. Pasmens, voliá impausar sei condicions per organizar la Crosada segon seis intencions e demorar lo mèstre dei territòris conquists. Òr, aquò menaçava lei beneficis e lei profiechs importants realizats per la Glèisa en Occitània gràcias ai sasiments de domenis considerats eretics o la creacion d'un impòst especiau creat per Simon de Montfòrt en 1209. De negociacions complèxas aguèron donc luòc entre leis actors diferents de la Crosada : La conclusion foguèt trobada quand lo rèi Loís VIII e lo legat Romano Frangipani decidiguèron de reünir un concili a Bourges per jutjar d'un biais definitiu la question albigesa. Pasmens, i organizèron una leca juridica per prononciar la despossession de Ramon VII.
Lo concili de Bourges e lo refús d'abdicar de Raimon VII
Lo concili de Bourges acomencèt lo 29 de novembre de 1225 en preséncia de mai de dos centenaus d'evesques e d'abats francés. L'objectiu èra de jutjar lei princes occitans sospichats d'eresia. Pasmens, l'eissida dau concili èra ja definida per Romano Frangipani e Loís VIII : en cambi de son absolucion, Ramon VII deviá abandonar totei sei territòris au profiech dau rèi de França.
Lei prepausicions de Ramon VII au concili de Bourges èran fòrça similara a aquelei de son paire au concili de Sant Gèli en 1209. Acceptèt de jurar totei lei condicions ja impausadas per la Glèisa coma la lucha còntre l'eresia o la lucha còntra lei tropas de mercenaris. En consequéncia, demandèt son absolucion e se declarèt lèst per acceptar totei lei peniténcias impausadas per la Glèisa. Lo concili acceptèt son absolucion mai solament a la condicion de l'abandon de sa senhoriá sus totei seis estats. Aquela condicion èra estada jamai demandada durant lei negociacions entre lo papa e Ramon VII. De mai, per lo premier còp de son istòria, la Glèisa prononciá la despossession d'un senhor li aguent jurar sa fidelitat.
De segur, Ramon VII refusèt aquelei condicions entraïnant oficialament l'aplant dei negociacions de patz, son excomunicacion e l'apèu dau concili au rèi de França per restablir la Patz e la Fe dins lo sud de son reiaume. Sensa sospresa, Loís VIII acceptèt mai sièis mes foguèron necessaris per convencre lo rèi d'Anglatèrra e l'emperaire germanic e obtenir la neutralitat d'aqueleis estats. En mai de 1226, l'armada francesa foguèt reünida a Bourges.
Lo sètge d'Avinhon e l'afondrament occitan
thumb|right|Representacion dau sètge d'Avinhon e de la mòrt dau rèi Loís VIII de França.
L'arribada dau rèi de França qu'èra lo senhor superior dei senhors occitans amb una armada fòrça importanta entraïnèt l'afondrament de la resisténcia occitana. Levat d'Avinhon qu'organizèt una resisténcia acarnada, leis autrei vilas acceptèron de capitular sensa condicion. Pasmens, la longor dau sètge d'Avinhon empachèt Loís VIII d'atacar Tolosa. Malaut, lo rèi moriguèt lo 8 de novembre de 1226 sensa acabar la conquista deis estats de Ramon VII.
D'efèct, tre la fin dau concili de Bourges, sei conclusions entraïnèron unei somissions au rèi francés de vilas e de senhors occitans, i comprés de senhors fòrtament liats au catarisme coma Bernat Oton de Niòrt. Ansin, tre lo mes d'abriu, la resisténcia occitana dins lei regions de Langadòc aviá disparegut e la campanha militara francesa comencèt sensa dificultat fins a Avinhon. La vila èra estada entre lei premierei qu'avián jurat sa fidelitat a Loís VIII. Pasmens, quauquei jorns avans l'arribada dei Francés, una ambaissada mandada per Ramon VII capitèt de decidir lei dos caps de la vila de resistir. Lo sètge se debanèt dau 10 de junh au 12 de setembre de 1226. Lei fòrças de Ramon VII ataquèron l'avitalhament crosat e coma per lei tres sètges de Tolosa, lo morau dei vassaus principaus de França demeniguèt rapidàment. D'un biais generau, participar a una guèrra de despossession còntra un autre senhor èra pas una fònt de motivacion importanta per lei vassaus dau rèi de França. Per exemple, lo còmte de Champanha abandonèt la Crosada tre la fin de son servici d'ost. De mai, divèrseis epidemias causèron la mòrt d'unei soudats e chivaliers crosats. Fin finala, la manca de manjar e d'aiga dins la vila entra£inèt sa capitulacion e l'intrada dei Francés.
Après aqueu succès, lei Crosats poguèron donc contuniar vèrs Tolosa sensa trobar de resisténcia. Besièrs e Carcassona foguèron abandonada per Ramon Trencavèl e lei Francés ocupèron lei doas ciutats sensa combat. Pasmens, lo retard causat per lei tres mes de resisténcia d'Avinhon, lei malautiás dins l'armada crosada e lo començament de l'ivèrn entraïnèron l'aplant de l'avançada vèrs la capitala de Ramon VII. Tanben malaut, Loís VIII decidiguèt d'atacar Tolosa a la prima de 1227 mai moriguèt lo 8 de novembre. Son eiretier èra un enfant e la direccion deis afaires occitans foguèt fisada a son cosin Humbert de Beaujeu mai la disparicion dau rèi privèt la Crosada de sa legitimat auprès dei populacions occitanas e entraïnèt unei revòutas còntra la preséncia francesa.
La mòrt de Loís VIII e sei consequéncias
La mòrt de Loís VIII entraïnèt la revòuta dei regions de Limós e de Cabardès e la partença dei senhors francés aguent finit lor servici d'ost. L'armada francesa veguèt donc seis efectius demenir rapidàment per luchar còntra lei doas insureccions e sus lo frònt tolosenc. Leis annadas 1226-1228 foguèron donc caracterizats per un nombre grand de sètges. Ramon VII e seis aliats capitèron de gardar l'armada d'Humbert de Beaujeu alunchada de Tolosa. Pasmens, aqueu darrier capitèt de redurre la resisténcia de Limós e de Cabardès. Vèrs l'estiu de 1228, poguèt donc atacar dirèctament lo Comtat de Tolosa.
La dubèrtura de negociacions e la signatura dau Tractat de París
Lei negociacions acomencèron après la signatura d'una trèva entre lei Francés e lei senhors occitans. A l'autona, lei posicions encara ocupadas per lei faidits dins la region de Termenés foguèron evacuats e de discussions foguèron organizadas entre Ramon VII, l'abat de Granselve Eli Guarin e Thibaut de Champagne. Puei, lo sèti dei negociacions foguèt desplaçat dins la region parisenca a Meaux. Un premier « tractat » (en fach un tèxte preparatòri) i foguèt signat e lo reglament definitiu, dich Tractat de París, foguèt signat lo 12 d'abriu de 1229 marcant la desfacha tolosenca còntra lo rèi de França.
Lei clausas principalas èran : Aquelei clausas foguèron completadas per una amnistia generala a prepaus deis engatjaments adoptats per cada senhor durant au profiech dei senhors occitans, de l'Ostau Montfòrt o dau rèi de França. Leis eretics ne'n foguèron excluchs. L'objectiu d'aquelei clausas èran d'empachar lo Comtat de Tolosa de restaurar sei finanças per formar una armada novèla e de preparar l'annexion dau Comtat de Tolosa ai domenis dei Capetians.
L'aumentacion dau Domeni Reiau e la preparacion de l'annexion dau Comtat de Tolosa
L'aumentacion dau Domeni Reiau es la consequéncia principala dau Tractat de París. Lo rèi poguèt annexar lei vescomtats de Nimes, d'Agde, de Carcassona, de Besièrs, de Lodèva e lei senhoriás d'Andusa, d'Alès e de Sauve. Lei domenis Trencavèl an disparegut e Ramon VII a perdut la mitat de sei territòris. De mai, lo ligam de vassalitat entre lo rèi de França e lo còmte de Tolosa, qu'èra solament teoric en 1209, èra d'ara endavant vengut una realitat. Lei capacitats militaras de Tolosa èran tanben fòrtament limitadas ambé la destruccion d'unei sistèmas de fortificacions coma lei barris de la capitala comtala.
D'autra part, un ensems de clausas de succession coma lo maridatge de la filha unica de Ramon VII ambé lo fraire de Loís IX de França deviá preparar lo passatge dau Comtat de Tolosa sota lo contraròtle dei Capetians. Coma Ramon VII èra encara jove, de clausas suplementàrias permetèron d'empachar un fiu eventuau de li succedir. Enfin, d'autreis articles dau tractat de París s'ocupèron d'establir de reglas de succession en favor dei Capetians dins lo cas que la filha de Ramon VII o lo fraire de Loís IX moriguèron. En fach, la succession èra pron enquadrada per assegurar la fin dau rèine de la dinastia de Ramon VII sota lo Comtat de Tolosa.
Ansin, maugrat leis esfòrç de Ramon VII per obtenir la revision dau tractat, lo Comtat de Tolosa foguèt dirigit per Anfós de Peitieus e foguèt annexat au Domeni reiau a sa mòrt sensa eiretier en 1271. Una politica d'integracion d'un nombre important de captaus tolosencs a la direccion de la vila limitèt lo risc de revòutas après la mòrt de Ramon VII e lo Comtat de Tolosa demorèt fidèu au rèi de França durant lei periòdes pus malaisats de la Guèrra de Cent Ans (1337-1453). Ramon II Trencavèl assaièt d'organizar una insureccion generala de sei domenis ancians mai mau capitèt de reconquistar Carcassona e deguèt finalament se sometre dins leis annadas 1240 e abandonar sei revendicacions sota lei fèus de son paire. Enfin, lei posicions ocupadas per lei faidits foguèron pauc a pauc conquists per lei rèis de França. Lei darriers combats de la pacificacion de la region se debanèron a la fin deis annadas 1250. Certanei faidits coma Olivièr de Tèrme venguèron de companhons dau rèi Loís IX còntra d'autrei faidits puei durant lei Crosadas.
Lo reculament de l'influéncia aragonesa au nòrd dei Pirenèus
En fòra dei senhors occitans, l'autre perdent important de la Crosada èra lo reiaume d'Aragon que se veguèt exclure dau reglament dau conflicte e perdiguèt son influéncia sus la màger de sei territòris au nòrd de la cadena pirenenca. D'efèct, la vescomtat de Carcassona, fèu dependent en 1209 de la Corona aragonesa, èra d'ara endavant partida dau Domeni reiau francés. D'autra part, lo Comtat de Fois qu'èra tanben un quasi protectorat aragonés èra d'ara endavant sota l'influéncia dau rèi de França. La situacion èra relativament similara dins lo Comtat de Comenge. Lo rèsta de l'influéncia aragonesa èra limitada ai castèus tenguts per lei faidits que foguèron pauc a pauc conquists per lei Francés fins ais annadas 1250.
La resisténcia de Raimon VII a la Corona Francesa
Se lo Comtat de Tolosa foguèt finalament annexat a la Corona en 1271, Ramon VII de Tolosa assaièt mai d'un còp de revisar lei clausas de succession dau tractat de París. Gràcias a una diplomàcia abila, obtenguèt la restitucion d'una partida dei fèus confiscats per la Glèisa coma lo Marquesat de Provença. Capitèt tanben de limitar la pression economica dau tractat e poguèt donc formar de fòrças armadas novèlas venent una fònt permanenta de dificultats per lo rèi. Assaièt tanben de limitar lo ròtle de l'Inquisicion en Occitània. Enfin, aliat au rèi d'Anglatèrra e a d'autrei feodaus poderós, se revoutèt sensa succès en 1242. En 1249, assaièt d'aprofichar la partença de Loís IX per la Crosada per organizar un complòt novèu quand moriguèt lo 27 de setembre.
La resisténcia de la noblesa occitana
Se lo còmte de Tolosa èra lo feodau pus poderós de la region e l'autor de la revòuta pus importanta en 1242, lo rèsta dei faidits occitan demorèt una menaça importanta fins ais annadas 1240 e foguèt capabla d'opausar localament una resisténcia militara granda fins ais annadas 1250. L'eveniment major foguèt la revòuta de Ramon Trencavèl en 1240 que capitèt de reprendre la màger part dei possessions de son paire levat de la vila de Carcassona. L'arribada d'un renfòrç important de soudats francés permetèt de replegar leis assalhidors e la guèrra s'acabèt sus una patz negociada. De 1243 a 1244, lo sètge e la presa de Montsegur entraïnèt la disparicion dau darrier sanctuari catar. Enfin, vèrs 1255, lei presas dei castèus de Querbús e de Niòrt marquèron la conquista dei darrierei fortaresas importantas tengudas per de faidits. Una guèrra de partisans contunièt fins a la fin deis annadas 1250.
Lo renfòrçament paradoxal de la Glèisa Catara durant la Crosada
L'unitat relativa dei populacions occitanas còntra l'invasion de la Crosada e lo succès de la reconquista de 1216-1224 permetèt a la Glèisa catara de se renfòrçar durant la guèrra. D'efèct, maugrat lei lenhiers de la Crosada de Simon de Montfòrt, la resisténcia occitana, especialament aquela de senhors faidits fòrtament liats a l'eresia, permetèt de protegir un nombre grand de caps catars e de mantenir l'organizacion de sei rets. Lo succès finala de la Crosada Reiala menacèt tanben gaire lo centre dei regions pertocant per la preséncia catara. Enfin, una generacion novèla de fidèus aviá remplaçat aquela de 1209-1210 e lo castèu de Montsegur venguèt un sanctuari major per lo catarisme fins a sa conquista en 1243-1244. Ansin, la lucha còntra l'eresia catara foguèt fòrça lònga e s'acabèt solament a la fin deis annadas 1320 siá mai d'un sègle après la signatura dau tractat de París.
La creacion de l'Inquisicion
Per luchar còntra l'eresia, lo tractat de París ordonèt la creacion d'institucions novèlas mesclant autoritats civilas e religiosas. La manifestacion d'aquelei clausas foguèt la creacion de l'Inquisicion que va menar la repression còntra lo catarisme e li causar de pèrdas decisivas dins leis annadas 1230 e 1240. Puei, foguèt capabla d'empachar l'òbra de redreiçament iniciat vèrs 1310 per Pèire Autier. Per aquò, de milièrs de personas foguèron interrogats e de centenaus foguèron condamnats a la preson o, pus rarament, au lenhier. Coma leis eretics avián pas lo drech d'èstre enterrat, la repression regardèt tanben lei cadabres d'individús considerats coma eretics que foguèron cremats. Gaire popular, lo trabalh deis inquisitors deguèt faciar divèrsei dificultats e foguèt regularament blocat per Ramon VII o, de còps, lo clergat occitan locau. Certanei comunautats e de chivaliers faidits assaièron tanben de resistir. Lo cas pus important foguèt l'assassinat de dos inquisitors a Avinhonet en 1242 per un commando de faidits ajudats per leis abitants dau vilatge. De mai, après quauquei decennis de foncionament, l'institucion acomencèt de venir lo centre de poder que será dins lo corrent dei sègles precedents e certanei senhors o caps religiós locaus l'utilizèron per eliminar de rivaus.
Ver-lès-Chartres
Ver-lès-Chartres es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Geografia
Ver-lès-Chartres es una comuna situada en Eure-e-Loir e compausada de divèrses luòcs-diches: La Varenne, Reneuve, Houdouenne, Loché, Pierre-en Pesant.
Ver-lès-Chartres est une commune située en Eure-et-Loir et composée de plusieurs lieux-dits: La Varenne, Reneuve, Houdouenne, Loché, Pierre-Pesant.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fonters
Fonters (Fonters-du-Razès en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Usèste
Usèste (Uzeste en francés) es ua comuna de Vasadés, en Gasconha, administrada p'reu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Bures-en-Bray
Bures-en-Bray es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La referéncia al país de Bray en lo nom de la municipalitat a #èsser aponduda l'an 1950.
La référence au pays de Bray dans le nom de la commune a été ajoutée en 1950.
Bonningues-lès-Calais
Geografia
Bonningues-lès-Calava se tròba en lo Passatge-de-Calava, en los primièrs contreforts del Boulonnais.
Bonningues-lès-Calais se trouve dans le Pas-de-Calais, dans les premiers contreforts du Boulonnais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ménesqueville
Ménesqueville en normand (Ménesqueville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Clinchamps-sur-Orne
Clinchamps-sur-Orne es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
La municipalitat a situat a 12 km de Can. Lo Adorna marca lo limit nòrd de la comuna.
La commune est située à 12 km de Caen. L'Orne marque la limite nord de la commune.
Sauvoy
Geografia
Sauvoy Es una municipalitat meusienne, situada en lo sud del departament. Situada a una pichona mitat-ora de Nancy, Sauvoy alia los avantatjas de la campanha e de la proximitat de la vila. Situat en una vallée, creusée al fil dels ans pel cors d'aiga nomenada "La meholle". Lo vilatge a bastit la longitud d'una départementale. Caractéristique Inevitable, es la preséncia del canal de la Marna al Rhin, #que llom lo vilatge e #qu'a aportat pendent nombre d'ans una animacion dins lo pòble.
Lo pòble èra egalament traversat per la linha de camin de fèrre Jessains - Sorcy uèi désaffectée, mas #que subsisteix de tunèls e remblais.
Sauvoy est une commune meusienne, située dans le sud du département. Située à une petite demi-heure de Nancy, Sauvoy allie les avantages de la campagne et de la proximité de la ville. Situé dans une vallée, creusée au fil des ans par le cours d'eau nommé "La meholle". Le village est construit le long d'une départementale. Caractéristique inévitable, c'est la présence du canal de la Marne au Rhin, qui longe le village et qui a apporté pendant nombre d'années une animation au village.
Le village était également traversé par la ligne de chemin de fer Jessains - Sorcy aujourd'hui désaffectée, mais dont il subsiste des tunnels et remblais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
De nombrosas ruïnes gallo-romaines (forja, villa, poterie, moneda) n'an #èsser mesas a jorn dins aquel pòble, perque s'es desvolopat près de l'anciana rota gallo-romaine en connectant Toul a Rems.
A l'epòca mérovingienne, lo pòble a apertengut al primièr rei de França, los monarcas l'utilizavan coma citas de caça. D'en un autre luòc Charles II lo Chauve #convidar lo archevêque de Rems Himcar en lo sieu palai de Salviacus (autre nom de Sauvoy).
De nombreuses ruines gallo-romaines (forge, villa, poterie, monnaie) ont été mises à jour dans ce village, car il s'est développé à proximité de l'ancienne route gallo-romaine reliant Toul à Reims.
À l'époque mérovingienne, le village a appartenu au premier roi de France, les monarques l'utilisaient comme rendez-vous de chasse. D'ailleurs Charles II le Chauve invita l'archevêque de Reims Himcar dans son palais de Salviacus (autre nom de Sauvoy).
Saulchoy
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Folleville (Eure)
Folleville en normand (Folleville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Marby
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Folleville (Eure)
Geografia
Lo territòri de la municipalitat possedís una estèla separada per Lo Theil-Nolent
Marby
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Folleville (Eure)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ignacy Mościcki
Ignacy Mościcki (1867-1946) quimista e òme politic, foguèt president de Polonha entre 1926 e lo 30 de setembre de 1939.
Roberto Eduardo Viola
Roberto Eduardo Viola Prevedini (1924-1994) militar (general) foguèt president de facto d'Argentina entre març e decembre de 1981.
Ticky Holgado
thumb|Ticky Holgado al [[Festenal de Canas de 1997]] Ticky Holgado, escais de Joseph Holgado, èra un actor, nascut lo 24 de junh de 1944 a Tolosa e mòrt lo 22 de genièr de 2004 a París.
Biografia
Comencèt a 16 ans per la musica jol nom de Ricky James (per Ricky Nelson e James Dean), puèi amb la banda « d'Oc d'Aïl ».
Holgado assolidava que Jimi Hendrix l'èra vengut veire. Foguèt secratari particular de Claude François puèi dels Chats Sauvages  de Mike Shannon e de Johnny Hallyday que ne venguèt grand amic. S'ocupèt après de Martin Circus, interprèta de Je m’éclate au Sénégal.