cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gredon
Graduacion e classificacion
Encausa dera diuersitat d'auferta de gredons disparièrs, pas totes es mèrques utilizen eth madeish metòde entà indicar era duretat lors gredons, ne tansevolhe se limiten ad aguestes dues escales. Per exemple, Faber-Castell utilize un tablèu diferent d'equivaléncies damb es sòns gredons Grip 2001: 1=2B, 2=B, 2 1/2=HB, 3=H, 4=2H.
Entà es gredons de grafit, es diuersi grads de gredons s'obtien en tot alterar era proporcion de grafit e argiela : coma mès argiela se hèsque servir, mès duro serà eth gredon. Dus gredons de disparièrs fabricants non produsiràn eth madeish ton ne auràn necessàriament era madeisha duretat encara qu'ena caisha n'indica eth madeish grad.
Abilly
Abilly es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre e Vau de Léger.
Herbert Spencer Gasser
Herbert Spencer Gasser (n. 5 de julhet de 1888 - m. 11 de mai de 1963) foguèt un mètge nòrd-american premiat amb lo Prèmi Nobel de Medecina l'an 1944.
Abilly
Geografia
Lo territòri communal a adaigat pels rius Creuse e Claise. Lo confluisson d'aqueles dos corses d'aiga es sul territòri de la municipalitat, près del masatge caseriu de Marges. Lo ruisseau Lo Brignon marca, en partida, lo limit de la municipalitat amb aquela del Grand Pressigny.
Gredon
Eth calam
thumb|200px|Eth calam ei er auantpassat deth gredon. Hè fòrça temps qu'es persones escriuen e, per tant, eth gredon ei un estrument molt antic. Anticament, eth gredon se nomentaue calam, que tanben se considère un auantpassat dera pluma. Consistís en ua barra de husta dotada d'un cap horgat que s'utilize hè dejà mès de tres mila ans entà escríuer sus diuersi supòrts, des dera hanga enquiath papir. Es romans escriuien damb aguest esplech e ara Edat Mieja siguec fòrça emplegat enquiara aparicion dera pluma. Pr'amor qu'es calams encara s'usen en exercicis calligrafics, çò que nomentam pròpriament gredon ei aguest qu'utilize eth grafit coma pigment, un materiau descorbit en sègle xvi.
Abilly
Geografia
Le territoire communal est arrosé par les rivières Creuse et Claise. Le confluent de ces deux cours d'eau est sur le territoire de la commune, près du hameau de Rives. Le ruisseau Le Brignon marque, en partie, la limite de la commune avec celle du Grand Pressigny.
Gredon
Descorbida deth depaus de grafit
thumb|Pèira de grafit Er an 1564 se trobèc un depaus enorme de grafit en Seathwaite Fell, en Cúmbria (Anglatèrra). Aguest depaus auie era caracteristica qu'eth grafit se trapaue en un estat duro, e ei er unenc depaus damb aguesta proprietat que s'a trobat enquiara actualitat. Es estatjants dera zòna descorbiren qu'eth nau minerau ère fòrça util entà mercar es oelha, e ei a partir d'aciu qu'òm lo comence a utilizar entà escríuer. Aguest depaus contieja un grafit extremadament blos e solid que se podie laminar facilament en forma de garrotets.
Abilly
Istòria
De las traces d'aucupacion umana an testificat dempuèi lo paléolithique (luòcs moustériens de l'abric de las Ròcas e de l'abric Reignoux ). Abilly Fa partida d'una zòna géographique, centrada sus Lo Grand-Pressigny, risi en luòcs archéologiques en datant del Neolític final, caracterizada per la talha de grandas ganivetes de silex. Lo un d'aqueles luòcs neolític, lo Pichon Paulmy, a #èsser condicionat en musèu de luòc (lo Archéolab )
Herbert Spencer Gasser
Biografia
Nasquèt lo 5 de julhet de 1888 dins la vila de Plateville, situada a l'estat nòrd-american de Wisconsin. Estudièt inicialament zoologia a l'universitat de Wisconsin, ont se va graduar l'an 1911, mas cambièt lèu los sieus estudis contra los de medecina a l'universitat Johns Hopkins, ont se graduèt l'an 1918.
Gredon
Descorbida deth depaus de grafit
Lèu eth grafit d'aguestes mines devenguèc un materiau plan valorat, principalament perque podie servir entà alinhar es motles ena elaboracion de bales de canon. De contunh, s'encuedèren des sues multiples aplicacions e dera sua utilitat en bastiment d'armament bellic, basicament entà diboishar motles. Es mines se metèren ara dispausicion e gàrdia dera corona anglesa. Pasmens, pr'amor des estretes condicions de comerçalizacion qu'establie aquesta institucion, era distribucion s'amiaue endeuant en granda mesura a trauès dera contrabanda. Siguec atau com eth negòci deth grafit coma utís d'escriptura se comencèc a esténer per tot eth mond.
Herbert Spencer Gasser
Biografia
Moriguèt lo 11 de mai de 1963 a la siá residéncia de Nòva York.
Abilly
Istòria
Des traces d'occupation humaines sont attestées dès le paléolithique (sites moustériens de l'abri des Roches et de l'abri Reignoux ). Abilly fait partie d'une zone géographique, centrée sur Le Grand-Pressigny, riche en sites archéologiques datant du Néolithique final, caractérisée par la taille de grandes lames de silex. L'un de ces sites néolithique, le Petit Paulmy, a été aménagé en musée de site (l'Archéolab )
Herbert Spencer Gasser
Recèrca scientifica
A l'Universitat Johns Hopkins dintrèt al laboratòri de fisiologia, ont coneguèt lo bioquimista Joseph Erlanger. Al bòrd d'aquel desvolopèt la siá recèrca en lo camp dels impulses electrics del sistèma nerviós mejançant l'usatge del oscilloscòpi de rais catodics. L'an 1944, ambdos scientifics, partegèron lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina per los sieus trabalhs en lo camp dels impulses electrics del sistèma nerviós.
Gredon
Descorbida deth depaus de grafit
Pr'amor qu'eth grafit ei tant fragil, cau revestir-lo damb quauqua sòrta d'estropatge. Es garrotets de grafit, ath començament, s'estropauen damb cordons o damb cuer d'oelha entà dar-los estabilitat. Era fama dera utilitat d'aguesti gredons de grafit s'estenec e fòrça artistes se dediquèren a dissenhar aguestes pichòtes aisines d'escriptura e, ath madeish temps, era gent les comencèc a utilizar. Maugrat que trobèren depausi de grafit en d'auti luòcs deth mond, eth materiau non possedie pas era madeisha puresa e qualitat qu'eth grafit de Seathwaite Fell, atau qu'Anglatèrra contunhèc gaudint d'un monopòli ena produccion de gredons pendent fòrça temps. En tot trèir es impureses deth grafit obtengut en autes mines, eth materiau demoraue en forma de povàs e non se sabie elaborar gredons a partir deth grafit en aguest estat. Es prumères temptades de rebastir eth grafit esbrigalhat s'amièren endeuant en Nurembèrg, Alemanha, er an 1662. Prumèr s'extrèie eth grafit des autes mines e se li eliminauen totes es impureses. Alara se hèja servir ua barreja de grafit, sulfur e antimòni entà rebastir eth grafit en ua sola pèça, e atau fabricauen gredons dehòra d'Anglatèrra. Mès era qualitat non arribaue pas ara des gradons originaus. Dempús 1860 e encara auei, es gredons quadrats distintius anglesi se fabriquen damb garrotets talhats de grafit naturau. Actualament, ara vila de Keswick (Anglatèrra), proplèu ar airau deth trobament originau deth blòt de grafit, se trape eth Musèu deth gradon.
Incorporacion der estropatge
Com auem dejà dit, eth grafit ei plan fragil e per açò cau estropar-lo. Ath començament s'utilizauen cordons e brigalhs de cuer. Mès tard, es italians Simonio e Lyndiana Bernacotti siguèren es prumèrs de crear dissenhs de gredons semblants as qu'utilizam ara. Horadauen ua garròt de husta de gimbro e i introdusien eth garrotet de grafit. Pòc dempús mielhorèren era tecnica : bracauen dues meitats de husta en forma alongada e i hègen un fin soquèr en un costat, alavetz i introdusien eth grafit e empegauen es dues mieitats. Configurèren eth gredon lèu coma eth que coneishem ara.
Usatge dera argiela
Cap ath 1790 Josef Hardmuth, dera usina Koh-I-Noor, elaborèc gredons de nauta qualitat damb grafit provient de mines d'Àustria. Ac hec en tot barrejar eth grafit esbrigalhat damb argiela e formar ua mescla que dempús se cahuaue ath horn. En tot variar era proporcion de grafit damb argiela podien regular era duresa dera substància resultant. Aguest ei eth metòde que encara s'utilize auei. Auem constància que es gredons anglesi, alemands e austriacs no èren ar avitalh des francesi pendent es Guèrres Napoleoniques. Lèu aguesta situacion cambièc gràcies ar interès d'un oficiau der exercit de Napoleon. Er an 1795 Nicholas Jacques Conté tanben descorbic aguest metòde de fabricacion de gredons de qualitat per miei dera argiela, çò que demòstre qu'en aquera epòca eth mond no èra tant interconnectat coma ara. En revenge, aguest descorbiment ei pus atribuït a Conté perque ei a partir d'eth qu'a arribat a França e ara Peninsula Iberica, e de pas tanben a America.
Ua goma jonhuda ara husta
Eth 30 de març de 1858, Hymen Lipman patentèc eth prumèr gredon qu'includís ua goma d'escafar jonhuda ara husta. Quate ans dempús, Lipman ne venec era patenta tà Joseph Reckendorfer per $100.000. Eth crompador los destinèc tà un planh judiciau contra eth fabricant de gredons Faber. Fin finau, eth planh acabèc en 1875 quan eth Tribunau Suprèm des Estats Units emetec ua senténcia contra Reckendorfer, a qui li retirèren era patenta.
Ben que ena Euròpa se fabricauen dejà gredons de husta, enes Estats Units non ac heren enquia mès tard. Delà seguien eth metòde deth filosòf Henry David Thoreau, que consistie en elaborar gredons de qualitat sense hèr servir era husta, en tot simplament emplegar argiela entà caperar eth garrotet de grafit. Sèmble que William Munroe, un ebenista de Concord (Massachusetts), Estats Units, fabriquèc gredons de husta per prumèr viatge ena America. Ça que la, eth sòn metòde de fabricacion ère fòrça lent.
a ideiat per Ebenezer Wood e se convertic en un des mès grani productors de gredons deth mond e encara n'ei auei.
Tipes de gredons
thumb|220px|Mines incorporables.
Lo Raiòu Canadèu
Lo Raiòu Canadèu (Rayol-Canadel-sur-Mer en francés) es un vilatge de Provença situat dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Fresnoy-en-Chaussée
Fréneu-in-Cœuchie en picard (Fresnoy-en-Chaussée en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
La Comunautat de l'Anèl
La Comunautat de l’Anèl (en anglés The Fellowship of the Ring) es la primièra partida del Senhor dels anèls, roman en tres volums de l'escrivan britanic J. R. R. Tolkien, paregut lo 29 de julhet de 1954 al Reialme Unit.
Libre I
Lo Libre I comença amb la descripcion del rambalh provocat dins la Comtat amb l'anoncia de la fèsta que se debanará en onor del 111 aniversari de Bilbon Sacquet, un Hobbit, e del 33 aniversari de Frodon, pichon cosin que Bilbon adoptèt. Las aventuras de Bilbon, inabitualas pel pòble casanièr e suau dels Hobbits, fan corrir totas menas de rumors, e n'i a que penson que amaga a çò del un fabulós tresaur. En mai que Bilbon es estonablament conservat per un aujòl centenari. Cadun espèra la fèsta amb tresfoliment, perque manjar, beure e recebre de presents son las activitats preferidas dels Hobbits. Gandalf, masc e vièlh amic de Bilbon, arriba a la Comtat, per se jònher al festenal coma artificièr.
La fèsta es un succès fins a que Bilbon subte desaparesca pendent lo seu discors, qu'utilizèt un anèl magic que fa invisible quin qu'o pòrta pr'amor tornar a çò d'el. Gandalf lo rejònh e Bilbon, que se sentís vièlh, alassat e estranhament estirat, torna partir a l'aventura, com l'aviá decidit abans la fèsta. L'Hobbit daissa enarrièr, amb dificultas l'anèl magic e lèga tot çò que posseda à a Frodon. Frodon, pauc aprèp, s'abriva a çò de Bilbon mas lo seu oncle èra ja partit, Gandalf l’informa de la situacion e li dich de metre l’anèl a l'abric. Gandalf, que s'interrogava sus l'origina vertadièra de l'anèl, e perplèx fàcia a la resisténcia de Bilbon a lo daissar, tanben se n'anèt de la Comtat, mai d'ora que previst, per reglar d'afars.
Avià l'abituda Gandalf de torna discrètament dins la Comtat de temps en temps. Puèi torna pas mai pendent d'ans e Frodon pensa lo veire pas pus. Alara, un jorn, 17 ans aprèp tornèt Gandalf per visitar Frodon e l'informar que fin finala aviá descobert d'ont veniá l'anèl. Verifica çò que descobriguèt traient l'anèl al fuòc, çò que revèla una inscripcion en escritura elfica e en una lenga del Mordor: de segur s'agís l’Anèl Unic, fabregat dins lo Mont del Destin, e apartenent a Sauron, lo mèstre de las tenèbras, qu'i aviá instillat una partida de la seuna poténcia. L'anèl aviá estat pres a Sauron per Isildur, puèi tombat al riu venguèt a Smeagol, membre d'un pòble benleu parent dels Hobbits; Smeagol, demorét plen de remòrs a causa del murtre qu'aviá fach per prene l'anèl e amb la poténcia d'aquel qu'èra vengut una creatura òrra fugissent la lutz, e aviá pres per nom Gollum. Es en encontrant aquel darrièr que Bilbon aviá trapat l'anèl, e que, segon Gandalf, Bilbon èra destinat a lo trobar malgrat la volontat pròpia de l'anèl que cercava a tornar al seu mèstre.
Alara Sauron, aflaquit dempuei la perduda del seu anèl, èra per l'ora sortit de la Selva Negra e reviscolava las seuna fòrças. Mercé a la captura de Gollum e a las torturas qu'aquel sofriguèt per li desarancar d'informacions, Sauron realisèt l'exiténcia dels Hobbits e, subretot, de l'existéncia de Bilbon. De creatures estranhas barutlan a l'entorn de la Comtat, e d'Elfs e de Nans fugisson cap a l'Oèst. Frodon, ara conscient del dangièr que la menaça de l'anèl pesant la Comtat, deu partir per Bree: Gandalf sospecha que los Cavalièrs Negres, servissent l’Anèl, lèu vendrán a los perseguir. Aprèp uns messes de preparatius, per rendre la despartida mai anodina possibla, Frodon vend Androna, lo domèni del seu oncle. Frodon es accompanhat de tres Hobbits: Samsagace Gamegie (dich Sam), Meriadoc Brandeboc (dich Merry) e Peregrin Toc (dich Pippin). Pendent lo percors, lo grop fa de viradas, coma dins la Selva Vièlha, los Nauts dels Galgals, l'encontra amb Tom Bombadil. Tom Bombadil ofrís una espasa a cadun abans de los daissar. Los quatre Hobbits arriban a Bree ont encontran un barutlaire, Grands-passes (Aragorn), que fin finala es un amic de Bilbon e Gandalf, e tanben l’eretièr del tròn del Gondor. Aquel los mena a Fonscomba aprèp fòrça viradas.
Libre II
Arribats a Fonscomba, tornan trobar Gandalf e Bilbon. Se debana alara lo conselh d'Elrond, qu’Elrond (lo mèstre de Fonscomba) presidís; Gandalf i revèla la traïson del cap del seu òrdre: Saroman lo Blanc (que s'éra tornat cap al mau). Decidiguèt en seguida que calguèt anar cap a Mordor, fins al Mont del Destin, ont l'Anèl foguèt fabregat, sol luòc que se podava destruire e l'Anél e Sauron per jamai. Frodon se prepausa de capitanejar aquela quista, foguèt acompanhat per uèit companhs: Sam Gamegie, lo seu amic per totjorn, Merry, Pippin (lo mai jove), Aragorn, Gandalf, Boromir lo filh de l'intendent del Gondor, qu'es un Òme, Legolas, lo representant dels Elfs, e Gimli (filh de Glóin), aquel dels Nans. S'anèron en espedicion per destruire l’Anèl Unic, e aprèp que capitèron pas a passar lo Pòrt de Caradhras decidiguèron de passar per las minas de la Moria, luòcs dels Nans.
Per dintrar dins las minas, cal resòlvre l'enigma inscricha sus la pòrta: « Parlatz, amic, e dintratz. » Gandalf acabèt per trobar la solucion : dire « amic », dins la lenga dels elfs (Mellon); la pòrta de las minas se dubrisson just al moment que lo monstre del lac se desevelhe e ataque los companhs. Dedins las minas a un caireforc deguèron causir entre tres camins. Alara avancèron dins lo corredor e arribèron dins lo tombèl de Balin, lo mèstre de la Moria que foguèt tuat pels Orcs. Se debanét una batalha entre la companhiá e los èssers del mau. Pendent la batalha un Folet arribèt e manquèt tuar Frodon. Los eròis deguèron fugir mas tombèron sus un Balrog. Gandalf lo combatèt mas aprèp que lo faguèt tombar, la bèstia de fuòc faguèt tornejar lo seu foet e lo trapèt: ambedos son precipitats dins las fonsors. La companhiá compta alara pas mai que uèit membres.
Contunhèron lo camin e arribèron dins lo domèni dels Elfs ont encontrèron Galadriel, que mòstra a Frodon cossí seriá lo monde se capitián pas. Abans que la companhiá parta, fa un present a cada membre de la comunautat, e a Frodon una fiòla magica, que l'esclairarán dins los moments mai escurs. La companhiá aborda una riba (prèp de las casudas de Rauros), e Boromir, jos l'enfuéncia de l’anèl, ensag de lo prene a Frodon. Frodon decidís alara de fugir sol cap al Mordor per destruire l’Anèl per jamai. La companhiá lo cerca, mas sol Samsagace lo trobèt, perque aviá compres qu'iriá sol al Mordor, en mancant de se negar pel rejònher dins la barca. Abedos avançan cap al Mordor e lors destin.
Atala s'acaba lo libre de la comunautat de l'anèl.
Publicacion
A causa de la longor de l'òbra, l'ostal d'edition Allen & Unwin decidiguèt de la publicar en tres tòmes. Foguèt demandat a Tolkien de cercar de sostítols. Tolkien esitèt, pensèt a Lo Retorn de l'ombre, abans de causir La Comunautat de l'Anèl (en anglés The Fellowship of the Ring).
La Comunautat de l'Anèl pareguèt en Gran Bretanha lo 29 de julhet de 1954.
Acuèlh de la critica
Las criticas foguèron mai favorablas que l'autor esperava.
W. H. Auden ne faguèt una critica positva dins The New York Times.
Adaptatcion cinematografica
Sortiguèt fin de 2001 en Euròpa lo film, Lo Senhor dels Anèls: La Comunautat de l'Anèl primièra partida de la trilogia cinematografica Lo Senhor dels Anèls realizat per Peter Jackson.
Barbadan Dessús
Barbadan Dessús (Barbazan-Dessus en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [barba'da dé'sud] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Barbazaa Desus en 1285, a castro Barbazani Superioris, en latin, en 1285, De Barbazano Superiori, en latin, en 1313, Barbasan Dessus en 1429, Barbazan dessus (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Gerhard Rohlfs, Negre, Barbadan que vien deth nom latin d'òmi Barbatius, dab eth sufixe -anum,.
Saül (rei)
Saül (ebrieu: Šā’ûl, Sha'ul « Desirat ») es un personatge del Primièr Libre de Samuèl, que fa partit de la Bíblia. Filh de Quish de la tribú de Benjamin e del clan de Matri, es lo primièr rei dels Israelitas en Tèrra d'Israèl.
Institucion de la reialtat
Las escasenças e rasons de son eleccion coma rei pel profèta Samuèl son descrichas dins I Samuèl 8-12. Samuèl se fasiá vièlh e sos filhs avent pas la favor populara per li succedir. Coma volgava fòrça pauc que la monarquia se develope, Dieu li parla per li conselhar d'accedir a las cridas de son pòble. Samuel avertís alara los Ebrieus dels riscs provocats per un rei novèl al poder, mas aquestes, fàcia a la menaça dels Filistèus, avián besonh d'un cap per menar los combats. vinheta|William Blake, La Masca d'Endor fasent aparéisser lo fantauma de Samuèl (1783) Las asas de son paire s'essent perdudas, Saül se'n va las cercar amb un servicial. Passan la montanha d'Efraïm, lo país de Shalisha e lo país de Benjamin fins al país de Çuf sens las encontrar. Coma Saül prepausava de se'n tornar, lo servicial li suggerís d'amar a la vila consultar un devenaire abans lo retorn. Arribèron près de l'ostal de Samuèl per demandar ont èra lo devenaire e aqueste lor anoncia qu'èra el. Dieu aviá previst Samuèl de la visita e a sa demanda, anoncia a Saül que lo farà rei. L'endeman, coma previst, Saül recebèt tres signes li confirmant que deviá èsser rei d'Israèl. Arribat a çò d'el a Gibèa, aquestes signes s'èran manifestats a el lo meteis jorn, l'esperit de Dieu se desfaguèt en el e comprenguèt que seriá reconegut coma rei. Mas Samuèl convoquèt lo pòble a Mitzpah per confirmar son estatut novèl. Saül se'n torna a çò d'el per realizar los sieus pretzfachs. Per afrontar los ammonitas qu'ensejavan de far una invasion, Saül recep una autra ajuda de Dieu qu'incita lo pòble a se jónher a el per rebutar l'enemic. Saül foguèt fin finala proclamat rei debans lo pòble e Samuèl se podèt retirar.
Barlest
Barlest (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Saül (rei)
Dàvid encontra Saül
vinheta|Dàvid e Saül (gravadura de Julius Kronberg, 1885) Dàvid foguèt mandat a Saül per li jogar de l'arpa e se trebolava l'esperit d'aqueste e ganhèt atal la benvolénça del rei. Après un temps, tornèt a l'ostal pairal e contunhar a fa son mestièr de pastre unes ans. Los Filistèus envasiguèron encara un còp lo país e s'installèron entre Sokho e Azeqa, a Efès-Damim. Saül, Abner, son general e sos òmes se'n van los afrontar e David se jonguèt a son armada. Es dins la val d'Ela que Dàvid terrassa Goliat, lo campion dels Filistèus, un expleit que foguèt fugir l'enemic e assegura la victòria als òmes de Saül. Lo rei prenguèt Dàvid a son servici mas ne venguèt gelós. Devolopèt pel novèl eròi una animositat qui l'incita mai d'un còp a ensejar de lo tuar, sens pasmens complir lo gèst. Dich : « Causissatz-vos un òme ! »
Barlest
Geografia
Aute vilatge o quartièr : Mossénher. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Saül (rei)
La mòrt de Saül
Après un temps, los Filistèus se reviscolèron e Saül encara deguèt rassemblar sos òmes. Dins l'incapacitat de descobrir la volontat de Dieu, Saül consulta la masca d'Endor e foguèt surprés per una comunicacion amb Samuèl que li apareguèt. foguèt alarmat de las paraulas de Samuèl e los òmes d'Israèl fugiguèron lo Filistèus. Desesperat fàcia al desastre que casiá sus son armada, se geta sus son espasa. Los Filistèus troban Saül e sos tres fillhs (amb Jonatan) jasent sul mont Guilboa. Li trencan la tèsta, los lèvan las armas e las faguèron paradar pel país filistèu. Los pausèron dins lo temple d'Astartèu. Tanben penjèron son còrs descolat sus barris de Beït-Shean. los abitants de Yabesh, avertits de çò qu'èra vengut Saül e sos filhs, s'anèron cercar los còrs, los brutlèron e los sebeliguèron sota lo tamarís de Yabesh.
Saül dins l'Alcoran (Tālūt)
Dins l'Alcoran, Saül a lo nom de Tālūt. Coma dins la Bíblia, es lo primièr d'Israèl, causit pel profèta Samuèl après que lo pòble d'Israèl li aviá demandat de li mostrar un rei per dirigir los combats futurs. Los Israelitas critican Samuèl que Tālūt es pas de la descendéncia de Juda e que lor es estrangièr. Samuèl lor repròcha aqueste comportament. Tālūt mena fin finala los Israelitas cap a la victòria sus l'armada de Jālūt (Goliath), qu'e tuat per Dāwūd (David). Tālūt es pas considerat coma un profèta.
Barlest
Toponimia
Segon Dauzat, Barlest que s'explica peth gallic e pregallic barr-, « som, hautor », dab eth doble sufixe ul-estum, prelatin.
Segon Miquèu Grosclaude, un oronime qu'ei inadaptat per un vilatge situat ath hons dera vath d'Ossa. Pr'amor deth sufixe -est, eth nom qu'ei plan ancian, aquitan, mes que demòra escur
Azerbaitjan als Jòcs Olimpics d'estiu de 1996
Azerbaitjan participèt als Jòcs Olimpics d'Atlanta 1996 als Estats Units d'America. Lo Comitat Olimpic Nacional d'Azerbaitjan envièt un total de 23 atlètas als Jòcs a Atlanta, per concórrer dins 9 disciplinas esportivas.
Nazim Huseynov foguèt lo pòrtabandièra d'Azerbaitjan a la ceremònia de dubertura.
Los atlètas dAzerbaitjan ganhèron un total d'una medalha: una medalha d'argent.
Medalhas
L'equipa olimpica azèri obtenguèt las medalhas seguentas:
Lussac (Charanta Maritima)
Lussac  es una comuna francesa administrada per lo departament de Charanta Maritima de la region de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Les Ventes
Les Ventes en normand (Les Ventes en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Revòuver Tipe 26
thumb|right|Fotografia d'un Revòuver Tipe 26.
Khonso-Im-Heb
Khonso-Im-Heb foguèt un bierraire e gardaire de granièrs egipcian que visquèt durant la XIX dinastia. Aprèp d'excavacions començadas en 2007 a l'entorn del vilatge El Khokha, en genièr de 2014 una equipa de l'Universitat Waseda de Tòquio dirigida per Jiro Kondo desvelèt una tomba desconeguda. La sepultura de l'artesan es cobèrta de pinturas que representan de scènas divèrsas, e dins una d'aquestas i figuran Khonso Im-Heb, sa femna e son filh que li fa un present. La descobèrta revèla l'importància d'aqueste mestièr, que la bièrra èra en aquel temps una beguda de tota la populacion, e teniá tanben de foncions religiosas coma per la veneracion de Mut, la diva maire dels egipcians.
Era Varelha
Era Varelha (Bareilles en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath de Loron, situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Gèdra, Is, Poi.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [éra ba'rélyo] o [ba'rélyés] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : De Barelhis, en latin, en 1387, Notre-Dame des Bareilhes en 1659, Bareilhes en Louron en 1750, 1751, Las Bareilhes en 1767.
Domfront (Oise)
Domfront es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Era Varelha
Toponimia
Segon Dauzat, Varelhas que vien de *vallilia (inatestat), diminutiu de vallis « vath ».
Domfront (Oise)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Era Varelha
Toponimia
Segon Miquèu Grosclaude, *vallilia qu'ei inatestat, vallicula, atestat, que convién. Eth sens de « petita vath » que correspón plan a aquera vath adjacenta. Boisgontier que pensava Era Barelha èra probablament eth nom de tota era vath, puish passè au plurau aths vilatges, qui pr'aquò consèrvavan cadun eth son nom particular.
thumb|300px|left| Era entrada de Gèdra
Grosclaude precisa pas s'eth nom tradicionau de Gèdra (lo borg), present dens eras mapas ancianas (Gèdre de Bareilles), ei utilizat a prepaus deth borg, oficiaument Bareilles. Véder Gèdra.
Istòria
thumb|left|400px|Tròç dera mapa de Cassini : eth borg qu'ei Gèdra, a l'èst de Poi
Leeuwarden
Leovarda (en frison occidental: Ljouwert; en frison urban: Liwwadden; en neerlandés: Leeuwaarden) es lo capluòc de la província neerlandesa de Frisa. Sa populacion èra estimada a NaN abitants, en 2021. Sa superfícia totala es 84,11 km².thumb|381x381px|Carriera del centre de Leeuwarden
Sant Joan de Buòja
Sant Joan de Buòja e non pas Sent Joan de Buòg (ancianament Sant Jolian de Buèjas ) (Saint-Jean-de-Buèges en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
thumb|350px|left|Lo vilatge al fons de la val de Buòja. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [sen tsan de 'bjαtsa]. Las fòrmas ancianas son : villa qui vocatur Boia, cap a 1070, S. Johannis de Buia en 1095, parrochia S. Johannis de Buia en 1122, parrochia S. Johannis de Boja en 1191, de S. Johanne de Bodia, sense data [sègle XII ?], S. Johannis de Boga en 1218, ecclesiam S. Johannis de Boia en 1228, prior de Bueja en 1250, ecclesie S. Johannis de Buejas en 1276, parrochia S. Andree et S. Johannis de Bodia en 1288, prioratus S. Johannis Podia [legir : Bodia] en 1321, priori ecclesie S. Johannis de Bodia en 1332, prior S. Johannis de Bodia en 1392, parrochia S.Joannis de Bodia en 1433, St Johan de Biuhas, St Johan de Buejas en 1518-1523, Saint Jean de Bueges en 1526, S. Johannis de Bodia en 1529, 1536, 1550, S. lan de Buege en 1622, St Jean de Bueges en 1626, 1648, Sainct Jean de Buejous en 1655, Saint Jean de Biaujols, 1663 [1783], les eglise et ch[âte]au de St Jean de Buejes, St Jean de Buegues, St Jean de Bueges en 1740-60, S. J. de Bueges en 1771, St Jean de Buejes en 1774-75 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat e Rostaing, Sant Joan representa l'ebrèu Johannes, nom de Joan Baptista e de Joan l'Evangelista (mai sovent lo primièr dins los vocables de glèisas).
Buòja
Es una aiga que travèrsa la comuna; veire a l'article.
Las Doas Torres
Las Doas Torres (en anglés The Two Towers) es la segonda partida del roman Lo Senhor dels Anèls de J. R. R. Tolkien. Pareguèt al Reialme Unit Jos l'edicion Allen & Unwin l'11 de novembre de 1954.
Libre III
Lo primièr libre de Las Doas Torres contunha lo percors dels personatges de Frodon, Sam e mai. Los Uruk-hai prenguèron Merry e,Pippin. Boromir, vengut a l'ajuda morrís per las flechas dels atacants abans qu'Aragorn, Legolas e Gimli lo pòscan jònher, ambedos preses per de combats annèxes alara qu'Aragorn cecava a seguir la pista de Frodon. Aprèp aver confiat lo rèste de Boromir al flum Anduin, los tres rescatats s'anèron ajudar Merry e Pippin, alra que los Uruk-hai corriguèron cap a l'Isengard.
Lo camin pres pels Uruk-Hai es aisit de seguir, mas son fòrça aviat e van per d'avans. Aragorn, Legolas e Gimli los seguisson pendent tres jorns e tres nuechs, mas son parats dins la nuech pels cavalièrs d'Eomer qu'afirma aver tuat totes los Orcs e aver trobat pas pus d'Hobbit. Los companhs arrivant sus luòcs de la batalha, e, Aragorn vesent dins las pesadas de la batalha que los hobbits avián escpat, decidiguèron d'anar los ajudar dins la selva de Fangorn. Al luòc dels Hobbits, encontrèron Gandalf, remandat de la Tèrra Mejana per acabar la seuna mission e ara vestit de blanc.
Dins aquel temps, Merry e Pippin, alara que pujavan la còla de la sèlva, encontrèron un Ent, s'agìs del quite Fangorn, que se nomena tanben Selvabarba; aquel los mena al mai prigond de la selva que tenián sessilha los Ents, eveniment que s'èra pas fach dempuèi de temps.
Gandalf, Aragorn, Legolas e Gimli cavalgan cap a Edoras que regnava lo rei Teoden, que l'esperit èra vengut jos l'empresa de Saroman a causa del seu conselhèr Grima, monaca del masc. Pasmens Gandalf capitèt a liberar lo Rei de Saroman; alara podèt prene en compte la situacion qu'èra lo Rohan: los Uruk-hai de Saroman e los òmes de l'oèst, enemics ereditaris del pòble del Rohan, devastavan librament lo paìs, tuant, pilhant e brutlant. La guèrra contre l'Isengard aviá ja començat. Teoden prend alara la decision d'anar combatre dins la fortalesa d'Aglarond, ciutadèla reputada imprenable que ja los aviá salvat pel passat. Las femnas e mainats partan amb la princessa Eowyn cap al refugi de Dunharrow, pendent que los soldats van cap a la fortalesa. Gandalf se n'anèt cap al paìs per amassar las fòrças espandidas pel Rohan e portar ajuda a las tropas.
Pendent aquel temps, aprèp deliberacion del conselh, los Ents decidiguèron de dintrar en guèrra contre l'Isengard perque Saroman aviá atacat la selva per fornir las fabregas. Alara marchèron cap Angrenost amb Merry e Pippin e capitèron a lo negar jos las aigas de l'Isen. Puèi s'anèron a l'avenc d'Helm qu'èran ja arribadas las armadas de Saroman e dels seus alliats.
La batalha comença, las armadas de Saroman rebutadas mai d'un còp, mas un malefici del masc multicolor capitèt a prene la fortalesa e far una traucada dins lo barri. Eomer, Gimli e mai son rebutats cap a las baumas alara qu'Aragorn, Teoden e Legolas aparan la ciutadèla. Alara que tot pareis perdut arriba Gandalf accompanhat dels òmes d'Erkenbrand, ligats a las armadas del fòrt, capitèron a rebutar los soldats de l'Isengard fins a selva formada pels Ents.
Libre IV
Lo libre IV segís las aventuras de Sam e Frodon qu'encontrèron Gollum, Faramir e las tropas del Gondor, lo passatge en escalièr de Cirith Ungol, la separacion de Sam e Frodon e la traitesa de Gollum qu'envia Frodon contra Aracne, l'aranha giganta que retira aprèp un combat contra Sam. Lo libre s'acaba quand Frodon, que Sam cresiá mòrt (alara qu'èra pas qu'estavanit pel poison que l'i aviá injectat l'aranha), es trapat pels Orcs que lo menèron a la torre de Cirith Ungol. Sam causís de los seguir amagat.
Publicacion
Pareguèt al Reialme Unit a çò d'Allen & Unwin l'11 de novembre de 1954.
Acuèlh de la critica
The New York Times publiquèt a la sortida una critica fòrça positiva :.
Jòc de societat
Lo Senhor dels anèls - las Doas Torres es un jòc de cartas de Ravensburger (2002).
Videojòc
''Lo Senhor dels anèls - las Doas Torres es un videojòc d'accion d'Electronic Arts (2002) jogable sus PlayStation 2, XBox, Game Cube, Game Boy Advance e PC.
Films
Lo Senhor dels anèls - las Doas Torres es un film neozelandés realizat per Peter Jackson en 2002.
Valaquia
vinheta|261x261px| Lo mot Valaquia es una denominacion polisemica, que pòt èsser un nom pròpri o un nom comun.
Origina
Lo mot Walach tira son origina de l'ancian germanic Walh que significa « locutor d'una lenga celtica o latina » e que el meteis vendriá del nom d'un pòble celt : los Vòlcs. Walach designava tanben los Cèltas : los Welsh dels Anglosaxons, los Walhs dels Francs. Lo « W » germanic dona un G : Welsh" donèt « Galas » e Walh : « Gàlia », que los letrats roman aprochèron de la Gàlia romana.
Especificitat
Istoricament, cal pas confondre las valaquias (nom commun) amb las regions istoricas de Romania (noms pròpres). Per qu’un país tradicional o una « region etnografica » siá una valaquia, cal que siá governada de biais autonòma segon lo jus valachicum (« drech valac »). Per exemple :
Definicion
esquèrra|vinheta|250x250px|Las valaquias successivas dels sègles IX a XIII suls territòri ont vivon alara de [[Lengas romanicas|lenga romanica (blau-verd clar).]] esquèrra|vinheta|301x301px|En [[1265 de valaquias èran integradas al Regnum Bulgarorum et Valachorum (blai clar) sul bas-Danubi, una autra èra en Tessàlia (blau escur).]] esquèrra|vinheta|250x250px|Las regions etnograficas romanesas en [[Transilvània (ròse), Maramureş (blau), Satu Mare (verc), Sălaj, Bihor e Zărand (jaune) e Banat (violet).]]
Uèi lo nom pòt designar doas realitats, l'una geografica actuala (la Valaquia, nom pròpre), l'autre istorica (valaquia, nom comun).
Bibliografia
Cartografica : Florin Constantiniu et al., Istoria lumii în date, éd. Enciclopedică, Bucarest 1971,
Marsilly (Charanta Maritima)
Marsilly  es una comuna francesa administrada per lo departament de Charanta Maritima de la region de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Go, Dog. Go! (seria televisada)
'Go, Dog. Go!' es un programa de television d'animacion american creat per Adam Peltzman e producha per DreamWorks Animation Television e WildBrain Studios.
Chennai
Chennai (en tamol: சென்னை), qu'èra sonada anteriorament Madràs, es una vila e corporacion municipala d'Índia, capitala del districte de Chennai e de l'estat de Tamil Nadu e lo quatren airal metropolitan mai grand del país. Es situada sus la còsta de Coromandel, al golf de Bengala. La siá populacion, segon lo cens del 2001, èra de 4.216.668 abitants e aimada de 6.910.000 de personas çò 2006 e 7.300.000 lo 2009 (4.590.000 la quita vila).
Fresnoy-lès-Roye
Frénoé-lès-Roée en picard (Fresnoy-lès-Roye en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Union deis associacions europèas de fotbòl
L'Union deis associacions europèas de fotbòl (UEFA) es una associacion gropant lei federacions nacionalas de fotbòl d'Euròpa. Son ròtle es de gerir e de desvolopar lo fotbòl sus lo continent europèu.
Frederick Chapman Robbins
Frederick Chapman Robbins (n. 25 d'agost de 1916 - m. 4 d'agost de 2003) foguèt un bacteriologista nòrd-american premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 1954.
Biografia
Nasquèt lo 25 d'agost de 1916 dins la vila de Aubur, populacion situada a l'estat nòrd-american de Alabama. Estudièt medecina a l'universitat de Missorí, ont se graduèt lo 1938. Inicièt los sieus trabalhs dins l'Espital Infantil de Boston e trabalhèt posteriorament coma director del departament de pediatria e de malautiás infecciosas del City Hospital de Cleveland, vila ont moriguèt lo 4 d'agost de 2003.
Recèrca scientifica
Durant lo sieu sojorn dins l'Espital Infantil de Boson trabalhèt amb John Franklin Enders e Thomas Huckle Weller sus la virologia e bacteriologia de la poliomielitis. Per aqueles trabalhs los tres scientifics foguèron premiats amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 1954. Los trabalhs de Weller, Enders e Robbins melhorèron las tecnicianas de cultiu de virus en teissuts vius, en permetent donar un grand passatge en lo maneig d'aqueles microorganismes, en se produsint una avançada en la lucha de malautiás d'etiologia víral e que permetèron posteriorament la descobèrta de la primièra vacuna contra la poliomielitis de la part de l'equipa de Jonas Salk.
Balieg
Balieg en breton ( Baillé en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Ève (Oise)
Ève es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Isabelle Perrin
Isabelle Perrin es una arpista niçarda.
Estudièt au Conservatòri de Niça puei a la Juilliard School a Nòva York. Despuei, a jugat ambé d'orquèstres prestigiós dins lo mònde entier e enregistrat una granda diversitat d'òbras.
Es chivalier deis Arts e de letras en França e Honnorary assocoated de la Royal Academy of Music en Anglatèrra.
Anaa
Anaa es una comuna polinesiana, situada dins la collectivitat d'otramar de la Polinesia Francesa sus l'archipèla de las Illas Tuamotu e de Gambier.
Cendre
vinheta|Bigas de fusta en cendres. La (o lo) cendre es un residú subretot basic de la combustion, de l'incineracion, de la pirolisi de diferentas matèrias organicas e mineralas, e per extension de produchs coma lo carbon, lo lignit, lo còc o d'autres desgalhs brutlats dins los incinerators, en plen aire o dins las chaminèias o los forns.
Elephas recki
Elephas recki es una espècia escandilhada d'elefant gigant. Demorèt en Africa fa entre 3,5 e 1 million d'annadas. vinheta|Elephas recki podiá pesar fins a 1 tonas. Maugrat qu'òm trapèt jamai de fossils de l'espècia a Africa orientala, òm pensa que visquèt al long de tot lo continent african. L'elefant d'Asia tanben aperten al quite genre e encara viu uèi lo jorn.
Cendre
Composicion
La composicion de la cendre varia segon lo produch brutlat e segon son origina.
Elephas recki
Descripcion
Màger que son cosin african Loxodonta, Elephas recki fasiá 4,50 mètres de nautor, demest 7 a 8 mètres de longor e podiá pesar fins a 13 tonas.
Taxonomia
Qualqu'unas espècias de Palaeoloxodon foguèron :
Arrondiment de Besièrs
L'arrondiment de Besièrs es una division administrativa francesa, situada dins lo departament d'Erau e la region Occitània. Sa Cambra de comerci es la Cambra de comerci e d'industria de Besièrs Sant Ponç.
Destinada manifèsta
vinheta|300x300px|Aquesta òbra, pencha vèrs [[1872 per John Gast titulada American Progress es una representacion allegorica de la « Destinada manifèsta ». Una femma angelica (a vegada identificada coma Columbia, la personificacion dels EUA al sègle XIX), pòrta la lutz de la « civilizacion » a l'oèst amb los colons americans, cablant lo telegraf dins sa dralha. Los Amerindians e los animals fèrs fugisson cap a l'escur de l'oèst salvatge.]] Lo Manifest Destiny ( « destin manifèst », o « destinada manifèsta ») es una ideologia que la nacion americana aviá per mission divina d'espandre la democracia e la civilizacion cap a l'Oèst.
Arrondiment de Besièrs
Istòria
Per la lei del 28 pluviôse an VIII (17 de febrièr de 1800), lo districte de Besièrs foguèt remplaçat per l'arrondiment de Besièrs.
Cendre
Cendres de fustas o de matèrias vegetalas
La composicion dels desgalhs polverencs nomenats cendre(s) varia segon fòrça paramètres, que son subretot las espècias vegetalas brutladas, las partidas de las plantas (rusca, camba, o jovas brancas amb fulham per exemple), la natura del sol, e tanben la periòde de l'an pendat qu'aquelas plantas foguèron culhidas. Las cendres obtengudas segon lo fogal o lo biais de combustion se destria fòrça.
Destinada manifèsta
Èra defenduda pels republicans-democratas als EUA dins los ans 1840, subretot pels « falcons » jos la presidéncia de James Polk.
Origina de l'expression
L'expression Manifest Destiny apareguèt en 1845 dins l'article del jornalista de nòva york John O'Sullivan, paregut dins lo United States Magazine and Democratic Review, a l'escasença de l'annexion del Tèxas. O’Sullivan utilisa aquesta expression per descriure lo caractèr « de drech divin » de l’irreversibla colonizacion del continent nòrdamerican pels Anglosaxons de la còsta Èst.
Declara : ''« Es nòtra destinada manifèsta de nos desplegar sul continent confiat per la Providéncia pel liure desvelopament de nòstra grandissenta multitud. » (« It is our manifest destiny to overspread the continent alloted by Providence for the free development of our yearly multiplying millions »'').
La destinada manifèsta dels EUA es de tornar poblar lo continent e d'i implantar lors institucions, que son superioras a aquelas vengudas d'Euròpa. Aquesta Manifest Destiny implica per eles una mission de complir, una mèna de mistica de l'espandiment, que marcarà culturalament e politicament los EUA.
Azerbaitjan als Jòcs Olimpics d'estiu de 2000
Azerbaitjan participèt als Jòcs Olimpics de Sydney 2000 a l'Austràlia. Lo Comitat Olimpic Nacional d'Azerbaitjan envièt un total de 31 atlètas als Jòcs a Sydney, per per concórrer dins 8 disciplinas esportivas.
Destinada manifèsta
Origina de l'expression
Lo 2 de decembre ongan, lo president Polk anoncia al Congrès que la doctrina Monroe deviá èsser realizada sens concessions e que los EUA devián s'espandre cap a l'Oèst e d'aténher la còsta Pacifica.
Azerbaitjan als Jòcs Olimpics d'estiu de 2000
Namiq Abdullayev foguèt lo pòrtabandièra d'Azerbaitjan a la ceremònia de dobertura.
Los atlètas d'Azerbaitjan ganhèron un total de 3 medalhas: 2 medalhas d'aur e 1 medalha de bronze.
Medalhas
L'equipa olimpica azèri obtenguèt las medalhas seguentas:
Cendre
Cendres de fustas o de matèrias vegetalas
Las cendres de fusta, en mai de las matèrias carbonadas residualas (brasas non consumidas, carbons actius compausada de particulas carbonadas, de quitrans o de gases...) son mai sovent rics en potassa alara qu'aquelas d'èrbas, subretot de graminèas, o simplament de palha, son rics en silici. La coloracion dels cendres se fa per de pichonas partidas d'oxids de fèrre, de manganèsi... Son de matèrias mineralass, non organicas.
Se pòt considerar que los elements metallics oxidats que constituisson los cendres de fusta son en majoritat basics o alcalins amb dins lo cas dels fogals de calfariás de fustas : Los constituents acids acid fosforic, acid silicic, acid sulfuric son pauc presents, e, en preséncia de las basas citadas çai dessús, se torna mai sovent jos forma de sals, respectivament de carbonats, fosfats, de silicats e de sulfats.
Destinada manifèsta
Origina de l'expression
Aquesta destinada manifèsta se realiza subretot dins los ans 1840, que foguèron un periòde de creissença extraordinària pel EUA. En 4 ans, lo territòri nacional s’agrandiguèt de 1,2 milion de quilomètres carrats, un espandiment de 60 %. Aqueste procediment foguèt tan aviat que los Americans ne venguèron percebre coma essent inexorable, la destinada manifèsta de lor nacion per dominar lo continent, coma O’Sullivan l’aviá predich.
Cendre
Cendres de fustas o de matèrias vegetalas
De verai, es pas que pendent la combustion de las matèrias organicas soque aqueles sals de calci e de potassi poirián donar respectivament la calç e la potassa trobats dins los cendres. Mas en practica s'obten de la calç viva sonque per l'art rasonat del calfaire e s'extrai de cendres de la potassa o de la soda impura, respectivament a base de carbonat de potassi (K2CO3) e de carbonat de sòdi (Na2CO3).
Destinada manifèsta
Origina de l'expression
Las diferentas manifestacions de la Destinada Manifèsta ne fan que rebatre de tendéncias prigondas de la societat e de l'ideologia americana, es a dire l'afirmacion d'un messianisme que posa son inspiracion dins la certitud d'una mission de complir. Mas son compliment e la realizacion dels EUA jol lor forma modèrna tanben deguda a una seriá de causas economicas e socialas.
La pression economica e sociala
L'idèa de destinada manifèsta avián de nombrosas rasons economicas e socialas d'encontrar un cert succès : Quitament se los EUA mancavan de tèrras inocupadas, los expansionistas avançavan l’argument qu’èran necessari de contunhar la creissença de la Republica per que subrevisca. Vesián l’abondéncia de tèrras coma garanta d’una republica prospèra, e lançavan d'avertiments contra la concentracion dels poders economics e politics. Per eles, l’espandiment territorial, luènh d’aflaquir la Republica, seriá al contrari un mejan d'enfortir donant d'escasenças economicas illimitadas per las generacions futuras.
Cendre
Cendres de fustas o de matèrias vegetalas
Una variacion de la natura e de l'importança de las matèrias mineralas es observadas seguent l'espècia de fusta brutlada. Atal i a mai de clorurs dins los resinoses que dins los fulhoses (7 còp mai dins lo picèa que dins lo garric). I a 2 còps mai d'acid fosforic dins lo tremòl que dins lo garric, e 2 còps mai de magnèsi dins l'olm que dins lo pin roge. Las comparasons pòrtan de segur sus de fusta avent butat dins las meteissa condicions.
Destinada manifèsta
La pression economica e sociala
Los expansionistas èran enforçats dins lor conviccion per l’urbanizacion galaupanta, e l’explosion demografica a causa del fòrt taus de natalitat e a l'aflus de migrants venent d’Euròpa. La populacion americana passèt de mai de 5 milions en 1800 a mai de 23 milions en 1850. Caliá s’espandre sus de territòris novèls per respondre a aquesta creissença aviada. S'estima que gaireben 4 milions d’Americans migrèron cap als territòris occidentals entre 1820 e 1850. Aqueste moviment foguèt encoratjat per las depressions economicas de 1818 e de 1839 que butèron fòrça personas a cercar de que viure sus la frontièra.
Arrondiment de Besièrs
Istòria
En 1926, una reforma administrativa suprimiguèt definitivament l'arrondiment de Sant Ponç que foguèt restacat a l'arrondiment de Besièrs.
Destinada manifèsta
La pression economica e sociala
En tèrmes d’interés comercial american, l’expendiment donava un mai grand accès a de mercats estrangièrs lucratius. Los dirigents de Washington, volent dintrar en competicion amb la Grand Bretanha sul mercat asiatic, èran convencut dempièi d'ora de l’interés estrategic e comercial de pòrts establits sus la còsta oèst coma San-Francisco e d’autres de la Califòrnia mexicana. aquesta volontat d'afrontar la Grand Bretanha tendrà tanben un ròtle motor dins l’espandiment de l’Union.
Un besonh d'afirmacion fàcia al Reialme Unit
Las pretencions britanicas sul nòrd-oèst del continent e lors relacions privilégiadas amb lo Mexic tocavan dirèctament als interés economics e politics dels EUA fasent pesar la menaça d’un contraròtle de l’anciana metropòli sus la còsta Pacifica.
Arrondiment de Besièrs
Cantons a partir de 2015
Lista dels cantons de l’arrondiment de Besièrs