cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Art modèrne
Postmodèrne
A aquela epòca, un nombre d'artistas e d'arquitèctes avián ja començat a rebutar l'idea de «modèrne» dins l'art e comencèron a crear d'òbras tipicament postmodernistas. D'aíci ven l'importança de la crisi de las avantgardas artisticas e lo debat modernitat-postmodernitat. A partir de l'èra de la pòstguèrra, mens artistas usava la pintura coma meja principal. Al luòc, se generalizèron de grandas installacions. A partir dels ans 1970, lo media art venguèt una categoria independenta, amb un grand nombre d'artistas experimentant las nòvas tecnologias. Lo videoart n'es lo melhor exemple conegut.
Referéncias
<References/>
Orador Fanès
Orador Fanès (Oradour-Fanais en francés) es una comuna lemosina, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Segon Xavier Lansade, lo parlar de la comuna es lo marchés.
Idrografia
vinheta|Blorda au pont d'Orador-Fanès. Aperten au bacin de Viena per un daus afluents de 'quau riu, la Blorda, que ven de la comuna de Brilhac, traversa tota la comuna dau sud au nòrd, i recep dos afluents, los rius de Jovinhac e de Marcilhac (noms probables), e va rejúnher Viena au delai de l'Isle-Jourdain.
Toponimia
gaucha|miniatura|300px|Panèu bilingüe a Orador Fanès.
Lista daus maires
miniatura|centre|La mairariá.miniatura|dreita|Roge: La [[Comunautat de comunas de Charanta Lemosina|CC de Charanta Lemosina dins Charanta A. Frontiera òc/oïl<br/ >B. Comunas occitanas<br/ >C. Comunas emb un bocin occitan<br/ >D. Comunas peitavinas-sentongesas]]
Intercomunalitat
Dempuei lo de genier de 2017, Orador Fanès fa partida de la comunautat de comunas de Charanta Lemosina. Abans la fusion d'intercomunalitats que fòrman la Charanta Lemosina, la comuna fasiá partida de la comunautat de comunas de Confolentés.
El Sauzal
El Sauzal es un municipi de la província espanhòla de Santa Cruz de Tenerife dins la Comunautat Autonòma de las Illas Canàrias.
Cuiseaux
Cuiseaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Cuiseaux Fa partida de la Bressa louhannaise e es una dels escasses comunas de Bourgogne a far part del massís del. Lo ponch culminant de la municipalitat es a una altitud de 645 (près de la reünion de 647 situada sus la municipalitat de Chevreaux).
Cuiseaux fait partie de la Bresse louhannaise et est une des rares communes de Bourgogne à faire partie du massif du Jura. Le point culminant de la commune est à une altitude de 645m (près du sommet de 647m situé sur la commune de Chevreaux).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'ostal de Cuiseaux (o Cuseau) tirava lo sieu nom d'un vilatge de la Bressa. Possedissiá la baronnie de Clarasvals.
Las armas èran tres chevrons que la branca de Clarasvals trincava d'un lambel a tres o quatre pendents.
Renaud De Cuiseaux, chevalier, èra lo testimòni en 1131 de la fondacion de la abbaye La nòstra-Madama del Miroir per Humbert de Coligny.
Matrimòni e succession : La siá esposa es desconeguda, a :
Ponce de Cuiseaux, sire de Cuiseaux, de Clarasvals, de Branges e de Virechâtel. Comprometiá en 1172 Burchard, abbé del abbaye d'Abondància, a recebre Henry, lo sieu fraire, coma religiós ; a aquel efièch fasiá lo don d'una vasta estenduda de tèrras situadas en lo val de Granvaux.
Matrimòni e succession : La siá esposa es desconeguda, a Ponce II #que seguís.
Ponce II de Cuiseaux, sire de Cuiseaux. En 1204 fasiá de divèrses dons al abbaye de Balerne, en particular lo molin de Mont-Olivet. En 1207 aprovava aqueles fa per lo sieu paire al abbaye d'Abondància. Repreniá en fief en 1227 Mont-Sant-Sorlain, Clarasvals e Virechâtel e en retia aumenatge a Gaucher Ier de Broyes-Commercy.
Matrimòni e succession : El épousait Laurence de Senecey, madama de Bar-sus-Seine, de #qu'a :
Hugues De Cuiseaux, chevalier. Fasiá divèrses donations a abbaye La nòstra-Madama del Miroir.
Matrimòni e succession : El épousait Agnès, filha de Ponce de Mont-Sant-Jean, senhor de Charny, de #qu'a de Texans #que seguís.
Jean de Cuiseaux, sire de Cuiseaux. En 1255 confirmava las almòinas #que Ponce de Cuiseaux i aviá fach al abbaye de Balerne.
Matrimòni e succession : El épousait Catherine de Montluel, filha de Humbert de Montluel, de #qu'a Jean II #que seguís.
Jean II de Cuiseaux, sire de Cuiseaux e de Branges, damoiseau, moririá cap a 1317 sens postérité.
La maison de Cuiseaux (ou Cuseau) tirait son nom d'un village de la Bresse. Elle possédait la baronnie de Clairvaux.
Les armes étaient trois chevrons que la branche de Clairvaux brisait d'un lambel à trois ou quatre pendants.
Renaud de Cuiseaux, chevalier, il était le témoin en 1131 de la fondation de l'abbaye Notre-Dame du Miroir par Humbert de Coligny.
Mariage et succession : Son épouse est inconnue, il a :
Ponce de Cuiseaux, sire de Cuiseaux, de Clairvaux, de Branges et de Virechâtel. Il engageait en 1172 Burchard, abbé de l'abbaye d'Abondance, à recevoir Henry, son frère, comme religieux ; à cet effet il faisait le don d'une vaste étendue de terres situées dans le val de Granvaux.
Mariage et succession : Son épouse est inconnue, il a Ponce II qui suit.
Ponce II de Cuiseaux, sire de Cuiseaux. en 1204 il faisait plusieurs dons à l'abbaye de Balerne, en particulier le moulin de Mont-Olivet. En 1207 il approuvait ceux fait par son père à l'abbaye d'Abondance. Il reprenait en fief en 1227 Mont-Saint-Sorlain, Clairvaux et Virechâtel et en rendait hommage à Gaucher Ier de Broyes-Commercy.
Mariage et succession : Il épousait Laurence de Senecey, dame de Bar-sur-Seine, de qui il a :
Hugues de Cuiseaux, chevalier. Il faisait plusieurs donations à abbaye Notre-Dame du Miroir.
Mariage et succession : Il épousait Agnès, fille de Ponce de Mont-Saint-Jean, seigneur de Charny, de qui il a Jean qui suit.
Jean de Cuiseaux, sire de Cuiseaux. En 1255 il confirmait les aumônes que Ponce de Cuiseaux avait fait à l'abbaye de Balerne.
Mariage et succession : Il épousait Catherine de Montluel, fille d'Humbert de Montluel, de qui il a Jean II qui suit.
Jean II de Cuiseaux, sire de Cuiseaux et de Branges, damoiseau, il mourrait vers 1317 sans postérité.
Lískovec
Lískovec es una anciana comuna morava, ara restacada a Koryčany. Es dins l’arrondiment comunal de Kroměříž e la region de Zlín, dins la Republica chèca. Es tanben del districte estatistic de Kroměříž.
Istòria
La comuna es primièr atestada en 1358 (Lescowecz), e 1397 (Leskowecz). Lo primièr nom oficial de la comuna, en alemand, èra Liskovec o Leskovec. Lo nom chèc foguèt longtemps escrich Liskovec amb una sillaba iniciala corta, puèi Leskovec e finalament Lískovec. Lo 15 d'agost de 1976 la comuna foguèt annexada a Koryčany.
La comuna foguèt del districte de Kyjov entrò 1961 que passèt dins lo districte de Kroměříž. Es dins la region de Zlín dempuèi 2000 (de 1959 a 2000 èra en Moràvia del Sud, abans dins la region de Gottwaldov). Dempuèi la creacion dels arrondiments comunals, es de l'arrondiment comunal de Kroměříž.
Toponimia
Lískovec vòl dire l'avelana. I a mai d'un vilatge amb aquel nom en Chequia.
Centre espitalièr Gérard Marchand
Lo centre espitalièr Gerard Marchant es un establiment public departemental de santat destinat a la populacion de Nauta Garona. . Lo site istoric del 134, carrièra d'Espanha es dedicat pas qu'a la cura en espitalizacion a temps complèt. Mas sonque 20 % dels pacients seguits pel centre esspitalièr Gerard Marchant fan l'objècte d'un espitalizacion.
Gerard Marchant (1813-1881) èra un mètge tolosan. En 1937 en onor de son fondator de l' "Asili de Braquevila" son nom foguèt donat al espital psiquiatric.
Aquel espital psiquiatric obriguèt en 1858, foguèt fòrça dametjat per dos còps, un pendent la Segonda Guèrra mondiala a nuèch del 1èr a 2 de mai de 1944 e un autre per l'explosion de l'usina AZF lo 21 setembre de 2001.
Curas donadas per l'espital
Los servicis, s'espandisson dins lo quita centre espitalièr e a l’exterior sus l'ensems de territòri departemental en psiquiatria generala, psiquiiatria infantila e juvenila e psiquiatrie en miltan penitenciairi. L’evolucion de la societat mena l’espital public al contacte de publics plan variats: adolescents, adults, seniors, presonièrs, e las familhas. L'estructuras dels sonhs se focalizan pas sonque suls simptòmas : tòcan totas las problematicas per adaptar las duradas dels sonhs adaptats a las patologias de cadun.
Sabalhan
Sabalhan (Sabaillan en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Centre espitalièr Gérard Marchand
Curas donadas per l'espital
La modernizacion de la presa en carga psiquiatrica menèt una politica de reduccion importanta de la capacitat en lièch d’espitalizacion (unes 300 lits ara, alara que ne comptava mai 1 000 fa 50 ans) al benefici de centres de consultacions pròches del domicili dels pacients, de plaças en espital de jorn, de centres d’acuèlhs terapeutics a temps partcial e de centres de pòstcura e d’apartaments terapeutics.
Sabalhan
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Centre espitalièr Gérard Marchand
De Braqueville a Marchant : de l'asili al centre espitalièr
vinheta|Los doctors Pinel, Esquirol e Marchant A l’espital La Grava de Tolosa, la superiora, sòrra Chagny, obten de l’administracion en 1822, alara qu'i aviá encara pas d’alienista dins l’establiment, los fons necessaris per far de bastits apropriats pels alienats. Iincarna a Tolosa, aquela quie liberèt los alienats de lors cadenas e lor donèt d'interés. Mas demora encara fòrça de causa de far per complir las reformas començadas dins aquel quartièr qu’es puslèu un luòc lieu de detencion qu'un luòc de cura. A la fin de l’an 1826, lo mètge Jean-Baptiste Delaye, es nomenat mètge del quartièr dels alienats de La Grava, sus proposicion d’Esquiròl. Mètge organicista, dona a la folia de causas moralas, mas es d'en primièr es una apòstol de la moderacion. En 1835, La Grava compta 321 alienats e le Doctor Delaye auriá participat a plan melhorar lor vida. Es tanben responsable d’un ostal privat per « mentals », e es la causa que li foguèt pas confiat lo projècte de l’asili public. La preferéncia foguèt alara donada a son adjonch, lo mètge Gerard Marchant per obrir l'asili, en 1858.
En 1850, lo departament vòta lo principi de la construccion de l’asili de Nauta Garona, a son compte. Lo luòc es causit: « Braquevila » del domèni Gironis. vinheta|L'asileien construction
Sabalhan
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Sabalhan que vengueré deu nom galloroman d'òme *Sapalius (considerat com inatestat), d'après Sapalus, dambe'u sufixe -anum. Segon Negre, Sabalhan que vengueré deu nom de persona « romanic » Sabellius, dambe'u sufixe -anum. Se la fòrma deu nom es corrècta, Sabalhan e pas *Saualhan, la proposicion de Negre es impossibla. Segon Delamarre, Sabalhan que veng de Sapaliānon, la proprietat de Sapalios, nom celtic, derivat en -ānon. Qu'es donc lo medish nom que Dauzat, mes dambe ua derivacion purament celtica e non pas latina. Lo nom que pòt en principi estar anterior a la colonizacion romana.
Centre espitalièr Gérard Marchand
De 1909 à 1936
En junh de 1909 Maurice Dide remplaça lo doctor<abbr class="abbr" title="Docteur"> Dubuisson coma mètge director de l’asili que compta unes 1000 malauts creat per Gerard Marchant. Levat pendent lo periòde de sa participacion al conflicte entre 1915 e 1919, demorèt director fins a novembre de 1936.
Arquitectura e proteccion
L’asili es estructurat per un axe màger de simetria ligant l’intrada, la cor d’onor de l’administracion, la capèla, lo redond dels servicis generals, lo castèl. De cada costat se desvelopan las doas seccions segon los sèxes. Cadunas compren sèt ostalos pausats en doas linhas ligadas per de galariás cobèrtas amb l’administracion, melhoracions inventadas per l’alienista Brière de Boismont. Recomandada per Esquirol mas sovent abandonada per son còst, la separacion terapeutica absoluda dels quatorze quartièrs atal s'obten.
Aquel bèl plan simetric e ierarquizat, parangon de racionalisme, foguèt acompanhar de faciadas coloradas d’una grande qualitat arquitecturala. Los dos bastits de l’administracion son eissits dels classicismes franceses e italians amb lor dobla nautor d’arcadas de plan cindre e lor composicion en cinc partidas amb tres abans còsses abrigant los elements màger de la circulacion. Tanben classicas las arcadas en plan cindre que las ligan alara que la capèla romanogotica recebèt un decòrs pench del celèbre Alexandre Denuelle. Los otalons dels des malauts e los jardins a l’anglesa son plan pinctorèscs. Aqule modèl d’eclectisme conten uas formas tolosanas comas las mirandas, lo rememdre del plan dels Jacobins per la capèla. Los materials locals economics e colorats — la brica de grand format et de ton ròse iranjats, los teules canals caracterizan aquel excepcional ensemble arquitectural tolosenc.
L’establiment foguèt dedicat a l’alienista tolosenc J.-E. Esquirol que n'inspirèt la realizacion. Son retrach, en medalhon, domina l’arc d’intrada de la cor d’honor.
Las faciadas e teulats dels bastits administratius bordant la cor d'onor, del bastit en emicicle situat a l'oèst de la capèla, dels ostalos dels malauts bordant las doas alas situadas al nòrd e al sud de la cor d'onor amb lors galariás, los rèstes de calada, la capèla de l'espital en totalitat, la gàbia d'escalièr al nòrd oèst del bastit administratiu situat al nòrd de la cor d'honor, amb sa rampa de fèrre, sont inscrichs al monuments istorics dempuèii 2008.
Cap Cod
Lo cap Cod (lo cap de las merluças), en anglés Cape Cod, es un cap o una peninsula sus la còsta èst dels Estats Units, dins l'estat de Massachusetts.
Geografia e divisions administrativas
thumb|left|250px|Alba a Nantucket Sound.
Istòria
"(Cape Cod is)... a vast morgue, where famished dogs may range in packs - the most uninviting landscape on earth." - Henry David Thoreau
Torisme
thumb|right|270px|Lo Cap Cod es conegut dels pintors per una cèrta qualitat de lutz.
Illas al larg de Cap Cod
Las illas de Nantucket e Martha's Vineyard, tant coma Elizabeth Island Chain, qu'inclutz l'illa de Naushon, proprietat de la Familha Forbes.
Concerto grosso
A despart deu ripieno e deu concertino l'orquèstra que compta tanben dab ua baisha continua.
L'etat d'aur deu concerto grosso qu'ei la tempsas barròca (a maugrat qui d'autes compositirs posteriors s'i ajin essajats).
Coole
Coole es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Los Silos
Los Silos es un municipi de la província espanhòla de Santa Cruz de Tenerife dins la Comunautat Autonòma de las Illas Canàrias.
Sent Laurenç daus Urmes
Sent Laurenç daus Urmes (Saint-Laurent-des-Hommes en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=2.3|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ʂɛ̃ n lɔw’rɛ̃ m ] [dɔw’ʐyrme j ]. Las fòrmas ancianas son Sanctus Laurentius de Pradoux, en latin, au segle XIII, Sanctus Laurentius prope Benevent, en latin, au segle XIII, Saint-Laurent-de-Double, Saint-Laurent-des-Olmes (los dos darriers sens data fornida). Sent Laurenç es un martir del sègle III, que moriguet sus la grasilha. Urme es una fòrma que deriva dau latin ulmus, « urme, orme, òume », ,.
Benavent (nom supausat)
Lo nom de la bastida es mençonat en 1270, Villa de Benavent. Chantal Tanet e Tristan Hordé interpretan lo nom coma l'eretier dau nom latin d'òme Beneventus. Quò's permés de se demandar se lo nom d'una bastida ven d'un nom antic de persona o pusleu (coma Benavent d'Isona i Conca Dellà), d'un compausat propiciatòri de ben e de l'adjectiu verbau de venir, o de la referéncia a la vila italiana de Benevent(o).
Aumeville-Lestre
Aumeville-Lestre es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Antran
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Aumeville-Lestre
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Antran
Nòtas
<references group="N"/>
Meilleray
Meilleray es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
San Ginesio
San Ginesio es una comuna italiana de la provincia de Macerata, region de las Marcas, amb 3795 abitants.
Vinets
Vinets es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Meilleray
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Bussy-le-Repos (Marna)
Bussy-le-Repos es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Faja (Corresa)
La Faja (Lafage-sur-Sombre en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Palma (Malhòrca)
Palma (oficialament en catalan: Palma), tradicionalament Ciutat de Malhòrca (en catalan: Ciutat de Mallorca, Ciutat) , es una comuna e una vila, capitala de la comunautat autonòma de las Illas Balearas. Es tanben coneguda internacionalament coma Palma de Mallorca.
Etimologia
Quand Quint Cecili Metèl lo Balearic, procònsol d'Hispania, fondèt la ciutat, la nomenèt Palma. Pendent lo periòde islamic, nomenèron l'illa Mayûrqa e la vila, Madina Mayurqa («ciutat de Malhòrca»). Amb lo rei Jacme Ièr se tradusiguèt lo sistèma de nominacion arabe, e Mallorca foguèt lo nom tant de la ciutat coma de l'illa; per las diferenciar òm s'acostumava a precedir Mallorca de las paraulas ciutat, illa o regne, segon l'intencion, çò que faguèt que del fins al, sempre las referéncias a Palma se formulavan amb lo tèrme Mallorca o ciutat de Mallorca.
Amb lo Decret de Nòva Planta en 1715, se recuperèt oficialament lo nom roman (dejà ressuscitat per d'erudits e d'istorians del ), que, tanben oficialament, al, amb la division provinciala de l'Espanha, se cambièt en Palma de Mallorca. Popularament, encara es coneguda coma Ciutat, pr'amor qu'èra la soleta vila de l'illa.
Alatri
Alatri es una vila de la region italiana de Laci, en la província de Frosinone. Sa populacion èra estimada a 30,728 abitants en 2007. Famosa es la acropolis
Cleebourg
Kleeburg en alemannisch (Cleebourg en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
La localité fait partie de la région naturelle Outre-Forêt.
Istòria
Bremmelbach, « Lo país dels balais » : segon una anciana tradicion, los abitants i confeccionavan balais e es aital coma los se #sobrenomenar Basebinder (« noueurs de balais »), en tant #que pòbla del Baseland (« país dels balais ») o Basenescht (« nin a balais »).
La municipalitat opèra una fusion-associacion amb lo pòble de Bremmelbach (municipalitat mancomunat) lo 1 en genièr 1973.
Bremmelbach, « le pays des balais » : selon une ancienne tradition, les habitants y confectionnaient des balais et c’est ainsi qu’on les surnomma Basebinder (« noueurs de balais »), en tant que peuple du Baseland (« pays des balais ») ou Basenescht (« nid à balais »).
Le nom de Bremmelbach apparaît pour la première fois au du temps où le village faisait partie du bailliage de Cleebourg. Il a ensuite été donné en fief aux Palatins - Deux-Ponts.
La commune opère une fusion-association avec le village de Bremmelbach (commune associée) le 1 janvier 1973.
Olivier Kleber-Lavigne
Olivier Kleber Lavigne qu'ei un guitarrista occitan. Qu'acompanha la cantaira Marilís Orionaa. Qu'utiliza ua guitarra electroacostica e qu'a un estil de jòc personau pròche deu flamenco.
Sancergues
Sancergues es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tomata
La tomata o lo tomati o la poma d'amor es lo fruch de la tomatièra (Solanum lycopersicum), planta de la familha Solanaceae.
Aquesta planta a son origina dins la zòna compresa entre lo nòrd de Chile, Peró e Eqüator. Es en Mexic que la cultivèron pel primièr còp ben abans l'arribada dels conquistadors espanhòls. La tomata es venguda un element indefugible de la gastronomia dins nombroses païses, e particularament dins lo bacin mediterranèu.
La planta es cultivada en plen camp o al recès dins gaireben totas las latituds, sus una superfícia d'aperaquí tres milions d'ectaras. La tomata donèt luòc al desvolopament d'una importanta industria de transformacion, per la producion de concentrat, de sauça tomata, especialament de « ketchup », de chuc e de consèrvas.
De granda importància economica, es l'objècte de nombrosas recercas scientificas. Es considerada coma una planta modèla en genetica. Donèt naissença a la primièra varietat geneticament transformada autorizada a la consomacion e venduda d'un biais efemèr als Estats Units dins los ans 1990.
Etimologia
Lo nom de son fruch es derivat d'un mot de la lenga nahuatl o astèca. Se supausa que las primièras tomatas qu'arribèron en Euròpa èran jaunas, çò qu'explicariá son nom en italian (pomodoro es a dire poma d'aur), que vendriá puèi la forma orientala occitana poma d'amor.
Windows 95
Windows 95 es un sistèma operatiu de la firma americana Microsoft, que comencèt a èsser distribuït comercialament lo 24 d'agost de 1995. Foguèt remplaçat, tres ans aprèp, per Windows 98.
Loge-Fougereuse
Probablhament Lòtja Folg(i)erosa (Loge-Fougereuse en francés) es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
.fido
(nom de can en anglés, e nom de marca) es un nom de domeni generic, depausat per Rogers Communications Canada Inc. Es en servici dempuèi lo 20 de setembre de 2016.
Loge-Fougereuse
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Societat de ràdio e television de Turquia
La Societat de ràdio e television de Turquia (TRT, en turc Türkiye Radyo Televizyon Kurumu) es una companhiá de difusion de programas de ràdio e television en Turquia e en lenga turca sonque.
Loge-Fougereuse
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Grand-Charmont
Grand-Charmont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Hideki Shirakawa
Hideki Shirakawa (n. en 1936) es un quimista japonés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 2000.
San Salvador de Jujuy
thumb|200px|left|Vista de San Salvador de Jujuy dab la [[Cordilhèra deus Andes]]thumb|200px|Catedrala de San Salvador de JujuySan Salvador de Jujuy qu'ei la capitala de la província argentina de Jujuy. Que troba dens lo sud d'aquesta pronvíncia andina e pròche de Bolívia, a la juntada deus arriu Grandes e Xbi Xibi. Qu'acesa ua populacion de 237.751 anmas. Qu'ei rica d'un eretatge arquitecturau coloniau, a despart de l'ostau deu govern de Jujuy qui ei d'estil francés deu sègle XIX.
Grand-Charmont
Geografia
Grand-Charmont, vila de l'èst de la França en fasent partida de la nébuleuse de vilas agglomérantes a Montbéliard. Forma amb Bethoncourt, Vièlh-Charmont e Sochaux, la part de la périphérie nòrd de Montbéliard.
Grand-Charmont, ville de l'est de la France faisant partie de la nébuleuse de villes agglomérantes à Montbéliard. Elle forme avec Bethoncourt, Vieux-Charmont et Sochaux, la partie de la périphérie nord de Montbéliard.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Grand-Charmont aperteniá al comtat de Montbéliard #que i aguèt ligat a la França en 1793.
Grand-Charmont appartenait au comté de Montbéliard qui fut rattaché à la France en 1793.
Loge-Fougereuse
Nòtas
<references group="N"/>
Tanakh
Tanaḥ [תנ״ך] es un acrònim qu'identifica la Bíblia ebrieva, coincidís en granda partida amb l'Ancian Testament crestian, levat los libres deuterocanonics (los libres que foguèron acceptats dins lo canon crestian pas qu'a la fins del sègle XVI, es a dire: Los dos libres del Macabèus, Judit, Tobias, Saviesa, Siracida e Baruc; tampauc fan pauc partit del Tanaḥ Bèl e el dragon e Susanna, que dins els deuterocanonics forman els dos darrièrs capítols de Danièl). L'acronime de la Tanaḥ se basat sus las letras ebraïcas inicialas de caduna de les tres partidas del tèxte:
Lo Tanaḥ se nomena egalament Mikra o Miqra [מקרא] ('lectura').
Libres del Tanaḥ
Los libres de la Torah foguèron anomenats amb la primièra paraula més important qu'apareís dins lo tèxte. Los noms son pas las traduccions de l'ebrièu, mas venon dels noms Grècs creats per a la traduccion ebraïca de la Septuaginta, que venguèron la basats dels noms rabinics que descrivon la tematica dels libres.
Sent Cric-Vilanava
Sent Cric-Vilanava (Saint-Cricq-Villeneuve en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [sen'krik bilə'nəbə]. Las fòrmas ancianas que son parrochia S. Quirici, en latin, au sègle XIII, S. Cric (mapa de 1714), S. Cricq (mapa de 1733).
Bram Stoker
Abraham Stoker, pus conegut coma Bram Stoker (Clontarf, 8 de novembre de 1847 - Londras, 20 d'abrial de 1912) foguèt un escrivan irlandés. Es l'autor de Dracula e d'autras novèlas.
Sent Cric-Vilanava
Toponimia
L'agionime qu'ei lo nom grecolatin de dus martirs deu sègle IV, Cyricus. Per metatèsi regressiva, Circ- que passè a Cric-, ,.
Le determinant qu'ei la vila vesina de Vilanava de Marsan.
Robòt
Un robòt es una mecanica que pòt efectuar de tascas autonòmas o preprogramadas. Un robòt pòt agir jos lo contraròtle dirècte d'un uman o alara d'un biais autonòm jos lo contraròtle d'un ordenador programat. Se pòdon emplegar los robòts per tal de realizar d'accions tròp perilhosas, dificilas o pesugas pels umans. Son tanben emplegats per de tascas repetitivas que se devon efectuar amb mai de precision qu'o podriá far un uman.
Definicion
vinheta|A [[humanoid robot manufactured by Toyota "playing" a trumpet]]
S'emplega lo mot de robòt per designar un ventalh bèl de maquinas. Son trach comun es que totes son capables de movement e se pòdon emplegar per far de tascas fisicas. Los robòts pòdon èsser de mantas formas diferentas, per exemple d'umanoïde, imitaires de forma e del biais de se bolegar umans, o de maquinas industrialas, que son aparéncia dependrà de sa foncion.
Los robòts se pòdon contrarotlar directament per un uman, o pòdon agir en foncion de sas pròprias decisions gràcias a son intelligéncia artificiala.
Lo mot robòt s'emplega tanben dins un sens general per se referir a las maquinas qu'imitan las accions dels umans, fisicament o intellectualament. Ven de la lenga chèca e d'un mot eslovac robota,. Aqueste mot apareguèt per la primièra vegada dins una pèça de teatre de Karel Čapek en 1921. Foguèt probablament inventat pel fraire de l'autor, lo pintre Josef Čapek. Aquel mot se popularizèt puèi en Occident gràcias al celèbre escrivan de sciéncia-ficcion Isaac Asimov.
Salinèla
Salinèla (Salinelles en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Nogent-le-Rotrou
Nogent-le-Rotrou es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Neuviller-sur-Moselle
Neuviller-sur-Moselle es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo fief de Neuviller sus Mosèlae, en levant de la chatellenie e del balhatge de Nancy, i aguèt erigit dins comtat l'an 1749 e #prene lo nom de "Chaumont sus Moselle" a causa de lo sieu posseïdor, lo intendent Antoine-Martin Chaumont de la Galaizière.
Le fief de Neuviller sur Moselle, relevant de la chatellenie et du bailliage de Nancy, fut érigé en comté en 1749 et prit le nom de "Chaumont sur Moselle" à cause de son possesseur, l'intendant Antoine-Martin Chaumont de La Galaizière.
Climbach
Klimbach en alemannisch (Climbach en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
El Tanque
El Tanque es un municipi de la província espanhòla de Santa Cruz de Tenerife dins la Comunautat Autonòma de las Illas Canàrias.
Miranda (arquitectura)
Arquitecture e urbanisme medievals
De vilas e vilatges pòrtan un nom venent de miranda, considerat coma ostal fòrt e en seguida un ensemble fortificat amb foncion, per sa situacion geografica o son arquitectinica, de pòste de gaita: es lo cas de Marmanda, Mirmanda, e plan segur Miranda (Gèrs).
Arquitectura occitana
Subretot en Ocitaniá (Provença, Lengadòc, Gasconha…) atal se nomena l'obertura, mai sovent de cindre, realizada en seriá en naut d’un edifici, jol teulat, non tampat per una fenèstra o una grasilha. Es una de las caracteristicas de l’arquitectura occitana a partir del sègle XIII. Las mirandas connectadas per un camin de ronda avián sovent un ròtle defensiu.
L’exemple mai representatiu èra a la basilica de Sant Sarnin de Tolosa ont las mirandas regnavan jol teulat de la nau e crozada. Supprimidas per Viollet-le-Duc dins una restauracion de 1860, tornèron amb la « desrestauracion » de 1985.
Dins los ostals e quitament los rics ostals de familhas de Tolosa e del Lengadòc, las mirandas avián per utilitat de ventilar los estatges nauts ont se servaca lo pastèl. Sens autra foncion pas qu'estetica e la vista del « païsatge », la « miranda tolosana » fa partit del repertòri arquitectural de l’epòca classica coma definit per l’arquitècte Nicolas Bachelier.
Bibliografia
wikt:Miranda
Jòrdi Pompidor
Jòrdi Pompidor (Montbodiu, Cantal, 1911 – París, 1974) (Georges Jean Raymond Pompidou en francés), professor e òme politic occitan e francés, foguèt president de la Republica de 1969 a 1974.
Agrejat de letras, mèstre de lass requestas onorari al Conselh d'Estat e ancian director general de la Banca Rothschild, venguèt membre del Conselh constitucional de 1959 a 1962, ocupèt puèi, durant la presidéncia de Charles de Gaulle, la fonccion de Primièr ministre del 14 d'abrial de 1962 al 10 de julhet de 1968.
Foguèt elegit 19en president de la Republica francesa, a l'eleccion presidenciala francesa de 1969, amb 58,21 % dels sufratges exprimits, fàcia a Alain Poher, lo 15 de junh de 1969. Exerciguèt la fonccion de president de la Republica del 20 de junh de 1969 entrò a sa mòrt lo 2 d'abrial de 1974.
Lo president Pompidor que parlava auvernhat amb sos electors cantalés declarèt qu'èra "auvernhat donc occitan." »
Veïcul
vinheta|Tren de [[contenedors.]] vinheta|Cabina avançada (Renault Magnum).
Aqueste article tracta del veïcul coma « Maquina mobila sevissent al carreg de las personas o de las merças. »
Generalitats
S'agís mai sovent d'un mejan de transpòrt motorizat, mas sa finalitat primièra es pas sempre lo quita transpòrt (veïculs de lésers, d'òbras publicas, maquinas agricòlas, veïculs militars,etc.). Pòt èsser:
Definicion legala
vinheta|Tractor de las annadas 1950. Lo tèrme « veïcul » podent èsser utilizat dins de tèxtes de leis, cal saber quines son los equipaments tocats. Se ven evident dins fòrça escasenças, es mai fosc dins d'autras; per exemple, un carrí de traccion animala es un veïcul, mas n'es un animal montat? Quand quitament lo definís pas, la classificacion es realizada, en cas de conflicte, pel jutge e ten donc de la jurisprudéncia.
En França
Es considerat coma veïcul tota maquina podent se mòure per un dispositiu pròpre, que siá per un motor, mas tanben un animal, velas, remas, pedalièr. Aquò comprend las maquinas terrèstras, aerianas, maritimas o fluvialas, que siá de maqinas de transpòrt o de trabalh.
Son per exemple considerats coma veïcul:
Son pas considerats coma veïcul:
Lo veïcul terrèstre de motor
Un veïcul terrèstre de motor es una maqina dotada d'un motor destinat a lo mòure sul sol e capable de transportar de personas o de cargas (per exemple veitura, moto, trotineta de motor, etc.).
Son exclusits del perimètre d’aplicacion de la lei, los camins de fèrre e los tramvais circulant sus una via especiala.
Los veïculs miniaturs motorizats (mini veituras o mini moto), destinats a èsser utilizats per d'enfants de mens de 14 ans jos vigiléncia d'un adulta son assimilats a de joguinas e sortisson del perimètre d'aplicacion de la lei. La frontièra entre veïcul de joguina e veïcul terrèstre de motor demora fosc e depend subretot de condicions d'utilizacion del veïcul (jòc o desplaçament).
Nòrmas internacionalas
Dempuèi 1949, las nòrmes internacionalas preveson que per circular sus de rotas internacionalas, un veïcul deu aver una largor inferiora a 2,50 m o 8,20 pès e una nautor inferiora a 3,80 m o 12,5 pès.
Lo tractat (Convencion sus la circulacion rotièra, amb annèxes. Signada a Genèva, lo 19 de setembre de 1949) precisa dins son article 23, qu'aquestas dimensions son valablas dins los Esats aderissent levat s'existís un acòrdi regional que prevei qu'aquestas dimensions sián valablas sus una mena de rotas.
D'autras normas existisson tanben, en Euròpa,.
Classificacion
vinheta|Un [[carri de fusta.]] vinheta|L'Acabion GTBO, veïcul perfilat. vinheta|Carreton de transpòrt de personas a [[Madagascar.]] vinheta|Quadricicle pargat dins una carrièra al [[Canadà.]] vinheta|La bicicleta demora un mejan popular de transpòrt. vinheta|Dotat d'una remòrca, una biciclèta pòt transportar mai de 300 kg.
Avantatges
L'utilizacion de veïculs adaptats permet lo transpòrt :
La locomotiva de vapor foguèt un factor determinant de la revolucion industriala: transpòrt de las matèrias primièras e de produchs acabats, desplaçaments de las personas.
Lo transpòrt industrial permet la mesa en comun de factors de creacion escampilhats alara qu'en l'abséncia de veïculs, la creacion es limitada a las fonts materialas e umanas presentas dins una region d'espandida limitada.
Lo transpòrt de personas permet al mai grand nombre d'accedir als lésers (torisme).
Los veïculs permeton de sortir rapidament des personas d'una zona sinistrada o sus que se dirigís un sinistre. Permeton de menar rapidament de l'ajuda suls luòcs de l'accident o d'una catastròfa, e de'n sortit las victimas.
Prospectiva
S'ausís parlar sempre mai del « veïcul del futur » que siá ecoconcebut, solide e durable, segur, rapid, silenciòs, pas o pauc polluent, eventualament policarburant o ibrid electric recargable, reciclable, o (ex teleferic urban, mètro, mètro penjat...) que pòsca se desplaçar sens rotas ni grandas infrastructuras al sòl, çò que limitariá los efièchs de barrèra ecologica (rotas, vias ferradas, canals).
Un veïcul pòt tanben se partejat o prepausat dins l'encastre d'una economia de servici (lo client crompa alara lo transpòrt d'un punt cap a un autre, e non pas pus lo veïcul que la crompa, la maintenéncia (preventiva e curativa), l'assegurança, lo reciclatge, etc. que sont pres en carga per un tèrç mas inclusit dins lo pretz del servici vendut.
Seguretat dels veïculs
D'aqueste fach la melhoracion de la seguretat dels veïculs e un mejan d'avançar dins la seguretat rotièra.
La seguretat dels veïculs foguèt la mai granda contribucion dins la baissa de las nafras dins los accidents britanics entre 1980 e 1996.
En Euròpa, las doas màger font per la seguretat dels veïculs son l'Union europèa e l'ONU.
Teodoro Obiang Nguema Mbasogo
Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, militar n. 1942, es lo president (de facto, dictator) actual de Guinèa Eqüatoriala.
Sent Laurenç dei Vinhas
Sent Laurenç dei Vinhas (Saint-Laurent-des-Vignes en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ʂɛ̃ n lɔw’rɛ̃ n ] [dɛj’viɲɒ]. Las fòrmas ancianas son Sanctus Laurentius prope Brageracium, en latin, al sègle XIV, Sanctus Laurentius de Vineis, en latin, en 1495. Sent Laurenç es lo martir de Roma al sègle III, vinha ven del latin vinea, el-meteis derivat del nom del vin, vinum, , ,.
Simolestes
Simolestes ei un genre de reptil marin escantit dera familha des plesiosaures. Demorèc demest eth jurassic miei e eth jurassic superior ( hè demest 165 e 155 milions d'ans) e es sues despulhes sigueren trapades en Anglatèrra, França e Índia.
Descripcion
Ère coma d'autes pliosaurids, un grop de plesiosaures damb cap gran e còth cuert: eth cap ère robut e long e auia ua estructura particolar; es sues maisheres qu'èren plan longues. En aguestes auia 10 dents plan granes e robustes coma se fossen canins. D'autes pliosaures coma Rhomaleosaurus auien ua estructura semblant mès pas tant desvolopada.
Classament
Coma d'autes pliosaurids ère trapat soent pendent eth jurassic superior. Demest aguesti tanben se trapa Pliosaurus e Liopleurodon. Simolestes vorax d'Anglatèrra, Simolestes keileni de França e Simolestes indicus dera Índia. Un genre semblant ei Maresaurus, que siguec trapat en Argentina. Quauques arqueològs pensen qu'aguesti dus darrèrs apertenhen ath madeish genre. D'autes pensen que Maresaurus ère un pliosaure mès primitiu dera familha des romaleosaurids. de mès, Eurysaurus, que demorèc en Euròpa poderie auer estat semblant a aguesti dus darrères formes.
Vida
Coma arremerca eth sòn nom ère un predator poderòs e rapide que demorava en es oceans deth jurassic. Es sues dents mos díden que nhacava carn violentaments des sues victimes qu'èren reptils marins o grani peishi. Ei possible que tanben minjes ammonites, calmars e cefalopodes. Totun, qu'es dents anteriors dera sua maishera èren ua arma tarrible.
Bibliografia
. Tarlo, L B. 1960. A review of the Upper Jurassic pliosaurs. Bull. Br. Mus. (Nat.Hist.) Geol. 4(5):147-89.
. Martill, D M. 1991. Marine reptiles. In D M Martill and J D Hudson, eds, Fossils of the Oxford Clay, pp 226-43. Palaeontological Association.
. Noè L F. 2001. A taxonomic and functional study of the Callovian (middle Jurassic) Pliosauroidea (Reptilia, Sauropterygia). Ph.D. Diss., University of Derby.
Barizey
thumb|left|200px Barizey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Situat a aperaquí 17 quilomètres de Chalon-sus-Saône. Vilatge viticole (de la Còsta Chalonnaise) e agricòla.
Situé à environ 17 kilomètres de Chalon-sur-Saône. Village viticole (de la Côte Chalonnaise) et agricole.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Kronosaurus
thumb|Kronosaurus ei un genre de plesiosaure escantit que siguec des mès grani de toti es reptils marins que jamès demoraren sus era planeta, pr'açò sòn nom qu'aunora eth cap des Titans, Cronos. Kronosaurus (ludèrt de Kronos) ei un genre escantit de Plesiosaure de còth cuert que demorèc pendent eth cretacèu inferior ( hè demest 125 a 99 milions d'ans) en Austràlia e America del Sud. Ère un des plesiosaures mès grani e siguec aperat atau peth cap des Titans, Cronos.
Descripcion
Es cronosaures sigueren uns reptils gegants marins carnivòrs, es mès grani des que demoraren demest es plesiosaurians coneguts e demoraren des deth cretacèu miei enquiara era fin d'aguest periòde, hè 120 milions d'ans. Kronosaurus auia un cran plan robust que hèia enquia 2,7 m de longada.
Era majoritat de sòns fossils an sigut trapats en Austràlia on siguec descurbert per prumèr còp en 1889, en Queensland. Totun, qu'eth fossil mès sancer trapat enquia aué siguec descurbert en Villa de Leyva (Colòmbia), en 1997.
Eth sòn nom ère inspirat en eth Titan Cronos e li donèc en 1924 Longman ena sua descripcion der olotipe dera espècie Kronosaurus queenslandicus.
Descurbiment e espècie
Kronosaurus demorèc en eth periòde deth cretacèu mès ancian ( aptian-albian) (1) (2).
Er especimèn olotipe dera espècie Kronosaurus queenslandicus suiguec dejà descrit per Longman en 1924 e aué qu'es trapa en eth Museu de Queensland (3). Hampe descriguèc ua dusaua espècie, Kronosaurus boyacensis qu'ère en plan mal estat e açò hè que son includiment laguens deth genre de Kronosaurus seja enqüera improbable.
Paleobiologia
Es sues dents èren longues (d'aperaquí 7 cm) mès auien pas es estrems talhants e era forma tipica des dents d'autes pleiosaures coma Pliosaurus o Liopleurodon. Era amassada de sòn mesura, forma conica e fauta d'estrems talhants des dents de Kronosaurus hèc aisit que sòns fossils estossen aisidament identificats en es depaus deth cretacèu australian (2)(5).
Cultura popular
Eth Kronosaurus qu'ei caracterizat en eth roman de Steve Alten "Era trencada". totun, aguest escrivan siguec plan liberal pr'amor qu'eth dinoishèc coma un abitant de milièrs de metres sus eth nivèu dera mar e qu'alendava damb gaunhas.
Referències
1.- Hampe O. 1992. Ein grosswuechsiger pliosauride (Reptilia, Plesiosauria) aus der Unterkreide (oberes Aptium) von Kolumbien. Courier Forschungsinstitut Senckenberg 145: 1-32.
2.- Kear BP. 2003. Cretaceous marine reptiles of Australia: a review of taxonomy and distribution. Cretaceous Research 24: 277–303.
3.- Longman HA. 1924. A new gigantic marine reptile from the Queensland Cretaceous, Kronosaurus queenslandicus new genus and species. Memoirs of the Queensland Museum 8: 26–28.
5.- Massare JA. 1997. Introduction - faunas, behaviour and evolution. In: Callaway JM, Nicholls EL. (Eds.), Ancient Marine Reptiles. Academic Press, San Diego, pp. 401-421.
6.- Sachs S. 2005. Tuarangisaurus australis sp. nov. (Plesiosauria: Elasmosauridae) from the Lower Cretaceous of northeastern Queensland, with additional notes on the phylogeny of the Elasmosauridae. Memoirs of the Queensland Museum. 50 (2): 425-440.
Girma Wolde-Giorgis
Girma Wolde-Giorgis, militar e òme politic etiopian, nascut en 1924, foguèt president d'Etiopia entre lo 8 d'octobre de 2001 e lo 7 d'octobre de 2013.
De fuòc amb de cendre
De fuòc amb de cendre es lo títol d'una seria de 3 romans de Pèire Pessamessa.
Sadelhan
Sadelhan, (Sadeillan en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'amudeish -n finala, com dens tot lo sud-oèst de Gers. Segon Dauzat e Rostaing, atau com per Negre, Sadelhan que ven d'un nom latin d'òme Satellius dab lo sufixe -anum,. Per Delamarre, lo nom que ven d'un nom celtic d'òme *Satillios, inatestat, dambe'u sufixe (celtic) -ānon. La justificacion qu'es lo tèma sati-, qui es celtic. Los autors que donan semblablas explicacions per Sadilhac, dab un sufixe diferent. Sadelhan qu'èra donc probablament ua anciana grana proprietat antica qui avè per mèste Satellius o *Satillios.
Kenny G
Kenny G, (nascut Kenneth Gorelick lo 5 de junh de 1956) es un musician de smooth jazz dels Estats Units d'America.
Le Chalange
Le Chalange es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.rogers
(nom d’ostal, de William S. Rogers, un industrial canadenc, nom d’entrepresa) es un nom de domeni generic, depausat per Rogers Communications Canada Inc. Es en servici dempuèi lo 20 de setembre de 2016.
Fritz Pregl
Friderik (Fritz) Pregl (n. en 1869, m.1930) foguèt un quimista austriac. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1923.
Las Salas de Gardon
Las Salas de Gardon (Les Salles-du-Gardon en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Eleanor Roosevelt
Anna Eleanor Roosevelt (Nòva York, Estats Units, 11 d'octobre de 1884 - Nòva York, Estats Units, 7 de novembre de 1962) foguèt una escrivana, diplomata, activista pels dreches de l'òme e feminista americana. Foguèt mai coneguda coma Primièra Dama dels Estats Units qu'èra l'esposa de Franklin Delano Roosevelt que foguèt President dels Estats Units. Es considerada coma una de las femnas mai influentas del sègle XX.
Timișoara
Timishoara (romanés Timișoara, ongarés Temesvár, alemand Temeschburg) ei ua vila de Romania, capitau deu departament actuau de Timiș, e capitau istorica de Banat
Tazacorte
Tazacorte es un municipi de la província espanhòla de Santa Cruz de Tenerife dins la Comunautat Autonòma de las Illas Canàrias.
Melun
Melun es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Tegueste
Tegueste es un municipi de la província espanhòla de Santa Cruz de Tenerife dins la Comunautat Autonòma de las Illas Canàrias.
Pèire Pessamessa
thumb|250px|Pèire Pessamessa en setembre de 2011 Pèire Pessamessa (10 de decembre de 1931, a Marselha – 10 de decembre de 2018) foguèt un escrivan, òme politic e romancier occitan. Escrivan contemporanèu en provençau, es conegut subretot per son òbra màger Nhòcas e bachòcas e son prètzfach occitanista.
Biografia
Comencèt a escriure dins la revista occitanocatalana Vida Nova e puèi dins la catalana Serra d'Or. Recebèt lo Prèmi Occitània als Jòcs Florals de l'Alguer en 1962. Es tanben critic literari e a realizat divèrsas emissions de ràdio e mai de filmes en occitan. Recebèt lo Prèmi Batista i Roca en 2005. Foguèt cònsol de Buòus (Provença) durant 28 ans. Es dempuèi fòrça temps membre del CAOC occitan que ne venguèt president lo 30 de novembre de 2002.
Antòni Blasi Crosilhat
Antòni Blasi Crosilhat (en francés Antoine-Blaise Crousillat ; 1814 - Selon, Provença, 1899 idem) foguèt un precursor de la renaissença provençala e un felibre.
Es l'autor de la Bresca (1864) e de Dideta (1849), un poèma que cònta l'istòria d'una chata de Provença e qu'auriá pogut aver inspirat Mirèlha de Frederic Mistral.
Crosilhat foguèt felibre mai, partisan d'una grafia etimologica, foguèt pas present a Fòntsegunha.
Nonza
Nonza es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Moulins-lès-Metz
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Louhans
Louhans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha Franca Comtat.
Chailloué
Chailloué es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Çò Dòn travèrsa la comuna.
Chailloué A situat a 5 km de Sées, a 9 km del Merlerault, a 11 km de Mortrée e a 18 km de Gacé.