cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Comunautat de comunas Baish Ador gersés
Uèi es integrada dens la Comunautat de comunas d'Aira.
Composicion
Nòtas per las grafias :
Nòtas
[[Categoria:]] [[Categoria:]]
Haubourdin
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Boissy-Saint-Léger
Boissy-Saint-Léger es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val de Marna e la region d'Illa de França.
Haubourdin
Geografia
thumb|left|Haubourdin En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
Boissy-Saint-Léger
Nòtas
<references group=N/>
Haubourdin
Geografia
thumb|left|Haubourdin dans son canton et son arrondissement|180px.
Istòria
thumb|Monument als mòrtes La tèrra de Haubourdin levava de l'Enaut fins al 3 d'octòbre de 1605, data de lo sieu érection en vicomté. Aperten als châtelains de Lille de la a. A aquel títol, i aguèt possedit pels ostals de Luxemborg, de Bourgogne e de Sant Pol e per Henry IV #que la #vendre a Nicolas del Chastel, senhor de la Howarderie. Lo darrièr vicomte de Haubourdin #èsser çò marques de Roquelaure #que #morir sul échafaud l'an 1794.
thumb|Monument aux morts La terre d’Haubourdin relevait du Hainaut jusqu’au 3 octobre 1605, date de son érection en vicomté. Elle appartient aux châtelains de Lille du au. À ce titre, elle fut possédée par les maisons de Luxembourg, de Bourgogne et de Saint Pol et par Henry IV qui la vendit à Nicolas du Chastel, seigneur de la Howarderie. Le dernier vicomte d’Haubourdin fut le marquis de Roquelaure qui mourut sur l’échafaud en 1794.
Pablo Escobar
L'oposicion entre son ret e d'autreis organizacions criminalas entraïnèt l'assassinat de plusors miliers de personas (criminaus, policiers, jutges, òmes politics...). Per se protegir, Escobar s'impliquèt fòrça dins la vida politica e sociala de son país. En particular, financèt la construccion d'infrastructuras coma d'espitaus, de glèisas o d'escòlas. Pasmens, l'importància de seis activitats entraïnèt de pressions fòrtas de part deis Estats Units per l'arrestar. En abriu, l'armada colombiana ataquèt lo sèti de son organizacion e Escobar deguèt s'escondre.
En junh de 1991, Escobar acceptèt de se liurar a la justícia colombiana en cambi de la promessa de demorar dins una preson colombiana. Pasmens, aquela arrestacion l'empediguèt pas de perseguir seis activitats criminalas e sa preson venguèt lèu un palais luxuós. Crénhent totjorn una extradiccion vèrs leis Estats Units, Escobar s'escapèt en julhet de 1992. Sota la pression de Washington, Colómbia organizèt una unitat especiala encargada de lo perseguir. Leis autrei carteus aprofichèron tanben la situacion per assaiar de l'assassinar. Finalament, Escobar foguèt localizat e abatut lo 2 de decembre de 1993 per la polícia.
Desoxicitidina
La desoxicitidina es un nucleosid format de l'union de la citosina amb un anèl de desoxiribòsa a travèrs d'un ligam glucosidic β-N1.
thumb|left|Estructura quimica de la desoxicitidina
Sant Estève de Bolonha
Sant Estève de Bolònha (Saint-Étienne-de-Boulogne en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Champagny-en-Vanoise
Champègni en arpitan (Champagny-en-Vanoise en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Algèbra abstracha
L’algèbra abstracha o algèbra generala es una branca dei matematicas qu'estúdia leis estructuras algebricas e sei relacions. D'exemples d'aqueleis estructuras son lei grops, leis anèus o leis espacis vectoriaus. La disciplina es apareguda durant lo sègle XIX amb la descubèrta d'estructuras algebricas dins de domenis divèrs dei matematicas. En causa d'aquel aspècte generau, es liada a fòrça brancas dei matematicas e dei sciéncias modèrnas
Desoxiguanosina
La desoxiguanosina es un nucleosid format de l'union de la guanina amb un anèl de desoxiribòsa a travèrs d'un ligam glucosidic β-N1.
thumb|left|Estructura quimica de la desoxiguanosina
Anvèrs
Anvèrs (en neerlandés: Antwerpen; en francés: Anvers), es la pus granda vila de Belgica en superfícia, e lo capluòc de la província eponima en Region flamenca. Amb una populacion de 520 504 abitants, es lo centre-vila plus poblat de Belgica, e amb una populacion metropolitana d'aperaquí 1 200 000 personas, es la segonda pus granda region metropolitana de Belgica après Brussèlas.
Anvèrs se trapa a la broa d'Escaut, religat a la mar del Nòrd par l'estuari d'Escaut occidental. Se trapa a aperaquí 40 quilomètres al nòrd de Brussèlas e 15 quilomètres al sud de la frontièra neerlandesa. Lo pòrt d'Anvèrs es un dels pus grands al monde, classat segond en Euròpa e dins lo top 20 mondial. La via es tanben coneguda coma la placa viradissa del comèrci mondial de diamants.
A l'encòp economicament e culturalament, Anvèrs es e foguèt longtemps una vila importanta dels Païses Basses, especialament abans e pendent la Furor espanhòla (1576) e pendant e après la susmauta neerlandesa que seguiguèt. La Borsa d'Anvèrs, bastida a l'origina en 1531 e rebastida en 1872, foguèt la primièra borsa de merças al monde especialament concebuda dins aquela tòca.
Gadames
vinheta|Panorama Ghadames (arab: غدامس, berbèr: Ghdams / ɛadēməs; libian dialectal: ġdāməs; francés: Ghadamès) es un oasi de Libia a 549 km al sud de Trípol de Libia, a la frontièra amb Tunisia e Algèria, capitala del districte de Ghadamis en Libia. La populacion es de 7.000 abitants, toarègs e berbèrs (7.000 abitants lo 1850, 1.900 en 1952); la part vièlha de la vila, amb un mur, foguèt declarada Patrimòni de l'Umanitat per l'UNESCO. Es dividida en sèt districtes e cada grop abita un districte. Es entre lo Grand erg oriental e la plana àrida d'al-Hamada al-Hamra. La siá existéncia se deu a la font nomenada Ayn al-Fres e la siá mantenença a èsser a la meteissa distància de Gabes, de Trípol, de Ouargla, del Fezzan e de Ghat, causa ideala pel comèrci al Sahara. Lo vilatjòt de Tunin es un palmerar annèx, que se tròba a près de 3 km.
Istòria
I son estats trobats d'objèctes del paleolític e del neolític. Las primièras notícias escrichas correspondon a l'epòca romana, quand Corneli Balb faguèt l'expedicion contra los garamants lo 19 aC e faguèt estapa en aquel oasi, nomenat Cydamus. Jos Septimi Sever, foguèt sieti de la Legio III Augusta, a unes 200 km al sud-oèst del limes. En lo sègle V, los romans avián desaparegut e los berbèrs dominavan la zòna, mas en lo VIen  sègle  arribèron los bizantins e i portèron lo cristianisme. Jos domeni bizantin, foguèt sieti d'un avesque (sègle VI e VII). I son estats trobats qualques idòlas que correspondrián a una epòca preromana o a d'objèctes funeraris romans o bizantins. esquèrra|vinheta|Ghadames Foguèt conquistada per Ukba Ben Nafi, qui envièt un destacament de cavalièrs entre la conquista de Fezzan e la marcha contra Gafsa, en 667. Al sègle VII, caseguèt en mans dels ibadites, que la dominèron fins al sègle X. Aguèt una vida independenta, e Ibn Battuta la visitèt en lo sègle XIV. Demorèt entièrament independent e isolada, a l'excepcion de la siá aliança amb los toarègs ajjer e de relacions esporadicas amb Tunis e Trípol. Los hàfsides i faguèron qualque atac ocasional, mas las imposicions de sobeiranetat, s'existiguèron, foguèron de corta volada. Al sègle xvi, i aviá qualques ksur, mas se concentrèt après tot en un sol vilatge. Los otomans l'ataquèron tanben mai d'un còp, mas l'autoritat otomana jamai pas s'i establiment pas mai que per un temps fòrça brèu. Reconeguèt pas l'autoritat otomana fins al 1860 e venguèt sedença d'un caimacan, amb una pichona garnicion que s'installèt lo 1874, mas l'administracion locala èra en mans d'un shaykh e de la jamaa o assemblada, formada dels caps de las familhas nòblas. En aquel temps, l'abolicion de la esclavatge afectèt grèvament lo comèrci transsaharian.
Los italians arribèron a Libia lo 1911, mas anèron pas a Ghadames fins a abril del 1913. Abandonèron l'oasi en novembre del 1914, mas i tornèron en febrièr del 1915 e i restèron fins a julhet del meteis an; ja per demorar, tornèron lo 15 de febrièr del 1924. Evacuèron l'oasi pauc abans de l'arribada del general francés de l'armada libra Leclerc, que i dintrèt lo 27 de genièr del 1943. A la debuta foguèt agregat al territòri de Fezzan, en un territòri especial dependent de la Direccion dels Territòris del Sud d'Algèria, mas ne foguèt separat lo 1 de genièr del 1948, per formar un territòri especial dependent de l'administracion del protectorat de Tunisia (aital coma Ghat, èra estat incorporat a l'administracion d'Algèria). Lo 1 de julhet del 1951, venguèt un territòri separat. Lo 24 de decembre del 1951, se formèt lo Reialme Unit de Libia, que compreniá Fezzan, mas Ghadames e Ghat ne restavan defòra provisionalment.
Violaines
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gadames
Istòria
Lo tractat franco-libian del 20 d'agost del 1955 transferiguèt lo territòri al reialme. Los franceses acabèron l'evacuacion a la debuta del 1957 e Ghadames foguèt incorporada a la Tripolitana (prima del 1957). Los atara, ancians esclaus qu'èran alavetz liures, partiguèron de l'oasi e ocasionèron d'en primièr una manca de man d'òbra, mas lo barrament de las rotas comercialas faguèt dintrar Ghadames en una decadéncia accentuada. Lo palmerar (20.000 palmièras) e los tropèls son l'unica activitat actuala, defòra de trabalhs ligats al petròli, la recèrca que ne comencèt lo 1956. Lo govèrn bastiguèt d'ostals nòus lo 1984, e foguèron liurats lo 1986 per transportar los abitants e ne daissar los vièlhs coma luòc reservat Patrimòni de l'Umanitat, mas los abitants preferisson sovent las ancianas maisons perque son mens mens calorosas.
Clichy
Clichy es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Nauts de Sèina e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Mohamed Abdelaziz
Mohamed Abdelaziz (1947-31 de mai de 2016) es un òme politic saharavés. Foguèt president del Sahara Occidental de 1976 a sa mòrt.
Sougy-sur-Loire
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Comunautat de comunas Tèrras d'Armanhac
La  qu'èi ua anciana comunautat de comunas francesa, situada dens le departament de Gers  e la region de Mieidia-Pirenèus. Dempuish lo 1èr de gèr 2013, qu'ei integrada a la Comunautat de comunas Armanhac-Ador (n° SIREN : 200035632).
Composicion
Nòtas per las grafias :, ,.
Saulcy (Auba)
Saulcy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Haucourt-en-Cambrésis
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Beaufort-Blavincourt
Beaufort-Blavincourt es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Haucourt-en-Cambrésis
Istòria
Villae romaine "alti corte" Existís dempuèi la nautor mièja-age. Aquela tèrra a #èsser viscut de manièra épisodique pels comtes de Ardennegau (Ardennes)(Roitelets Germains en s'essent someses als Romains #que ne son venguts los auxiliars militars : la dynastie de las Brunulfs issu de Walbert E Rei dels Sugambres de Ardennes...
Los senhors de l'Ostal de Haucourt son issus d'aquela de Walincourt.
De l'Ostal de Haucourt an extrach los Ostals de Grébert e de Louvignies.
Villae romaine "alti corte" existe depuis le haut moyen-age. Cette terre a été habité de façon épisodique par les comtes d'Ardennegau (Ardennes)(Roitelets Germains s'étant soumis aux Romains dont ils sont devenus les auxiliaires militaires : la dynastie des Brunulfs issu de Walbert I Roi des Sugambres d'Ardennes...
Les seigneurs de la Maison de Haucourt sont issus de celle de Walincourt.
De la Maison de Haucourt sont extraites les Maisons de Grébert et de Louvignies.
Chantal Fraisse
Chantal Fraisse (1954 ) es una escrivana occitana e conservadora del Centre d'art romanic de Moissac. Es tanben cargada de corses a l'Universitat de Bordèu.
Cadièra
Una cadièra (var. cadiera, chadiera, chadèira, chaiera) (sinonims mens espandits: cagira, sèla) es un mòble qu'una persona se pòt assetar dessús, generalament amb dorsièr mas sens braces. Se distinguís d'autres sètis per la quantitat de gents que i es destinada (se son mai d'una, es un sofà), per la preséncia de dorsièr (se n'i a pas: es un taboret), per la manca de braces (se n'i a, es un cadieral) e pr'amor qu'es sonque per una persona soleta (s'es per mai d'una persona e sens braces, es un banc). An generalament quatre pès, encara que i a tanben de versions amb tres pès o encara solament un, que se ramifica dins la basa (especialament per los burèus).
Cusòrn
Cusòrn, [ky'zɔr] (veire la partida Toponimia), (Cuzorn en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son nombrosas : Cuzornio (parrochia de ~), al sègle XIII, Cuzornio (par. Sancti Martini de ~), al sègle XIII, Cuzornium (apud ~), al sègle XIII, Cuzornio (par. de ~), videlicet Sancti Martini, al sègle XIII,Cuzorn (par. Sancti Martini de ~), al sègle XIII, Cuzorn (apud ~), en 1259, Cuzorn (castrum de ~), en 1271, Cusorn (castrum de ~), en 1271, Cuzorn (Viviani de ~), en 1291, Cuzornio (castri de ~), en 1293, Cusorno (ecclesia Sancti Martini de ~), en 1317, Cusornio (capella de ~), en 1326, Cusorn, en 1362, Cosoron, en 1363, Cusornio, en 1520.
La prononciacion es [ky'zɔr] e pr'aquò Bénédicte Boyrie-Fénié causís la grafia Cusorn, coma se foguèsse [ky'zur], per de rasons d'etimologia supausada. La grafia Cutsòrn, presenta dins l'istoric d'aqueste article, correspond pas a las fòrmas ancianas e sembla una fantasiá personala. La grafia deu respectar la fòrma orala, tot en gardant la consonanta finala muda, çò que mena obligatòriament a Cusòrn.
Dauzat e Rostaing explican lo nom de Cusòrn per un tèma idronimic, *Cūs-, ambe'l sufixe prelatin -ŭrnum. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, imagina una varianta del mot occitan cusòl, « cauna, cabana clujada, cajaròca », mot d'origina gallesa, derivat de cusa « cauna, balma ». Bénédicte Boyrie-Fénié part del sufixe -ŭrnum, que deuriá normalament donat o barrat e non pas ò dubèrt. L'influéncia de -r- poiriá dubrir la vocala, a la rigor. Aquí perqué la toponimista pren lo risque de causir, contra la prononciacion constatada, una grafia *Cusorn. La grafia de 1363, Cosoron, poiriá menar a cusorone(m), de cūsor, « monedièr », ambe'l sufixe -one(m). Mas aquò supausa una remontada de l'accent, lo mot es pas atestat en toponimia e la mencion de 1363 es sola.
Chauchigny
Chauchigny es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Poilly-lez-Gien
Poilly-lez-Gien es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Geografia
La municipalitat a situat en lo airal urban de Gien e la region naturala de Sologne.
Una part de lo sieu territòri aperten a la zòna de proteccion especiala vallée de la Loire del Loiret del ret Natura 2000.
La commune est située dans l'aire urbaine de Gien et la région naturelle de Sologne.
Une partie de son territoire appartient à la zone de protection spéciale vallée de la Loire du Loiret du réseau Natura 2000.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
A l'epòca gallo-romaine una cauçada anautita i auriá protegit lo vilatge contra las cregudas de la Loire e mes la via Orléans-Sancerre a l'abric de l'ondada.
S'es trobat de vestigis fòrça ancians, sustot una pigassa de bronze a taló d'Unitat|16.5|cm , en los sables de la Loire. Qualques objèctes gallo-romains testifiquen egalament una activitat umana importanta : qualques grapes, de las claus, de las monedas an #èsser d'amassadas a Chézeau, Lucy e la Vilaisie. Dels terrassiers an meses a jorn, entre la plaça e la comuna, dels tròces de tuiles a rebords e de briques romaines. Una polida poterie del o  a, per en un autre luòc, #èsser descobèrta a lo-dessous del nivèl dels sarcophages.
Mesa près de Gien, la parròquia grop al cors dels tempses modèrns mai d'un milièr d'abitants, mai que Briare en 1665, #çò que ludut val de venir en 1790 çò cap de-luòc d'un costat #que reagrupa alavetz Sant-Martin-sus-Ocre, Sant-Signaràn-sus-Loire, Sant-Brisson-sus-Loire e Autry-lo-Châtel. En 1801, Poilly-lez-Gien aperten al costat de Gien. En 1804, lo masatge caseriu del « Extrèm del Pont » l'actual quartièr del Berrí, a ligat a Gien : Poilly-lez-Gien pèrd en fach 350 abitants e trobarà pas la siá populacion del començament de la #qu'en 1872.
A la fin de la, se loga encara la qualitat de las siás tèrras ; la comuna bastida en 1858, es tota nòva aital coma l'escòla (1874). La scolarité dels mainats es pas pas encara generalisada : sus 108 conscrits de 1868 a 1878, 26 son illettrés. A aquela epòca, la bibliotèca escolara compte 89 volums.
La glèisa restaurada e engrandida en 1836 patís la terribla creguda de 1846 e recobra las carrièras del bourg. Reconstruite Après aquela data, una levada la protegís cregudas de 1856 e 1866. De 1884 a 1893, se édifie una via ferrée #que connècta Gien a de Sòus-sus-Sauldre per Poilly-lez-Gien e Coullons. Lo tràfec serà pas jamai intens mas aquela linha daissa lo un dels viaductes mai longs d'Euròpa amb e los sieus 92 arcs.
Al cors de la primièra mitat de la, la municipalitat se manten entre 1200 e 1300 abitants malgrat la Primièra Guèrra mondiala e la èxode rurala.
Per aquela rason, un collègi #que reagrupa principalament los escolans del sud de la Loire es édifié en 1978.
À l’époque gallo-romaine une chaussée élevée aurait protégé le village contre les crues de la Loire et placé la voie Orléans-Sancerre à l’abri du flot.
On a retrouvé des vestiges très anciens, notamment une hache de bronze à talon de 16.5 cm, dans les sables de la Loire. Des objets gallo-romains attestent également une activité humaine importante : des agrafes, des clefs, des monnaies ont été trouvées à Chézeau, Lucy et la Vilaisie. Des terrassiers ont mis au jour, entre la poste et la mairie, des morceaux de tuiles à rebords et de briques romaines. Une belle poterie du ou  a, par ailleurs, été découverte au-dessous du niveau des sarcophages.
L’habitat subsiste sous les Mérovingiens et au Moyen Âge. Un pont a sans doute existé entre Poilly et Gien-le-Vieil ; toujours est-il que l’on devait traverser la Loire largement en aval de l’actuel pont. Une église est construite ; les protestants la détruiront en partie en 1567. La paroisse, comme celles du Giennois du sud de la Loire appartient au diocèse de Bourges.
Placée à proximité de Gien, la paroisse groupe au cours des temps modernes plus d’un millier d’habitants, plus que Briare en 1665, ce qui lui vaut de devenir en 1790 le chef-lieu d’un canton qui regroupe alors Saint-Martin-sur-Ocre, Saint-Firmin-sur-Loire, Saint-Brisson-sur-Loire et Autry-le-Châtel. En 1801, Poilly-lez-Gien appartient au canton de Gien. En 1804, le hameau du « Bout du Pont » l’actuel quartier du Berry, est rattaché à Gien : Poilly-lez-Gien perd de fait 350 habitants et ne retrouvera sa population du début du qu’en 1872.
À la fin du, on loue encore la qualité de ses terres ; la mairie construite en 1858, est toute neuve ainsi que l’école (1874). La scolarité des enfants n’est pas encore généralisée : sur 108 conscrits de 1868 à 1878, 26 sont illettrés. À cette époque, la bibliothèque scolaire compte 89 volumes.
L’église restaurée et agrandie en 1836 subit la terrible crue de 1846 et recouvre les rues du bourg. Reconstruite après cette date, une levée la protège des crues de 1856 et 1866. De 1884 à 1893, on édifie une voie ferrée qui relie Gien à Argent-sur-Sauldre par Poilly-lez-Gien et Coullons. Le trafic ne sera jamais intense mais cette ligne nous laisse l’un des viaducs les plus longs d’Europe avec 1866 mètres et ses 92 arches.
Au cours de la première moitié du, la commune se maintient entre 1200 et 1300 habitants malgré la Première Guerre mondiale et l’exode rural.
Pour cette raison, un collège qui regroupe principalement les élèves du sud de la Loire est édifié en 1978.
Algèbra elementària
L’algèbra elementària o algèbra classica es una branca dei matematicas qu'estúdia leis operacions algebricas (addicion, sostraccion, multiplicacion, division...) sus lei nombres reaus o complèxs. Son objectiu principau es la resolucion d'eqüacions polinomialas.
Dins la màger part dei país, es una disciplina de basa dins lei programas d'ensenhament escolars.
Lucy Lawless
Lucille Frances Ryan (Auckland, 29 de març de 1968) es una famosa actritz de cinèma e cantaira pop originària de Nòva Zelanda. Se faguèt conéisser mai que mai a partir de son interpretacion de la princesa Xena dins la sèria televisiva Xena: Warrior Princess que durèt entre 1995 e 2001.
Uxelles
Uxelles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Associativitat
L’associativitat es una proprietat matematica. Una lèi de composicion intèrna \star es dicha associativa sus un ensemble S se, per tres elements x, y e z d'aquel ensemble, respecta la relacion : D'exemples de lèis associativas son lei lèis d'addicions e de multiplicacions dei nombres reaus, dei nombres complèxs e dei matriças carradas, l'addicion dei vectors e l'interseccion d'ensembles.
Lo produch vectoriau sus un espaci euclidian de dimension 3 es un exemple de lèi non associativa.
Bondy
Bondy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Sant Danís e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Cuiry-lès-Iviers
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Lo Pont del Casse
Lo Pont del Casse (Pont-du-Casse en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Istòria
La comuna del Pont del Casse se creèt a la revolucion dins lo districte d'Agen e lo canton d'Agen a partir de las parròquias del Casson (o de Casson), de Merens, de Sent Ferriòl, de Senta Fe de Jerusalèm e de Sent Danís del Pont (o de Las Gorgas ).
De 1973 a 1983, la comuna de Bajamont foguèt annexada al Pont del Casse.
Canton de Rodés Èst
Lo canton de Rodés Èst es una anciana division administrativa de Roergue, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Rodés, lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Dempuèi 2015, Rodés es burèu centralizator dels cantons de Rodés-1, de Rodés-2 e de Rodés Ònes, Lo Monestire es del canton de Rodés-2 e Senta Rasigonda es del canton novèl de Nòrd Leveson (burèu centralizator : Luc). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian roergàs.
Istòria dels cantons de Rodés
Lo canton de Rodés siaguèt creat en 1790 dins lo districte de Rodés.
En 1973, lo canton de Rodés siaguèt devesit en canton de Rodés Èst e canton de Rodés Oèst. En 1982, s'i ajustèt lo canton de Rodés Nòrd.
Blosseville
Blosseville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Blosseville Es una municipalitat del País de Caux en se situant n'Anautita-Normandie.
A 2,2 km de veules-las-ròsas e doncas de la plaja aquel fach fa aumentar lo nombre d'abitants.
Blosseville est une commune du Pays de Caux se situant en Haute-Normandie.
À 2,2 km de veules-les-roses et donc de la plage ce fait fait augmenter le nombre d'habitants.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Francesc Viadel
Francesc Viadel i Girbés (Algemesí, País Valencian, es un jornalista e escrivan valencian. Especializat dins l'estudi del movement secessionista lingüistic valencian sonat blaverisme, es professor de jornalisme a la Facultat de Comunicacion Blanquerna de Barcelona.
Chênex
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Damasan
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Damazan (par. de ~), en 1274, Damassan, en 1274, Damasan, en 1279, castri Comitalis (consulibus ~), en latin, en 1286-1287, Escobet (parrochia Sancti Petri d'~), en 1286-1287, Damazan en 1290, castri Commitalis, en latin, en 1293, castrum Comitale, Comunitale, Communitale, en latin, en 1307-1317, Damasano (ecclesia Sancta Maria de Castro Comitali alias dicta de ~), en latin, en 1311, Damassan (chasteu comtau sive ~), en 1363, castri comitalis, en latin, en 1363-1370, castrum Comitale, en latin, en 1383, Damazan (loc de ~), en 1401, Damarsan, en 1461, lieu de Damazan, en français, en 1469, Damasaney en 1469.
Damasan pòt venir d'un nom latin d'òme Damatius, dab lo sufixe -anu(m) (Dauzat, J. Astor) : *Damatianum fundum. A costat de Damatius, Bénédicte Boyrie-Fénié prepausa Damas e s'interròga sus l'existéncia de Damatius (citat shens asterisque peus autes toponimistas); foneticament, los dus convenen pr'aquò. Es pas atau per Damasianus (Negre, citat per B. Boyrie-Fénié), que mia en realitat a *Damaisan,.
Damatios es un nom celtic regularament atestat (com Damatius dens los tèxtes latins). Dab la derivacion en -ānon, diferenta deu sufixe latin -anum (mes parallèla), *Damatiānon, donc ua formacion totalament celtica, mia regularament a Damasan. Los dobtes de Bénédicte Boyrie-Fénié non son justificats.
Phillip Allen Sharp
Phillip Allen Sharp (n. en 1944) es un genetician american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1993, amb Richard John Roberts, per la descubèrta dels introns.
Guilhèm de Tudèla
Guilhèm de Tudèla (1199-1214) es l’autor de la primièra partida de la Canson de la Crosada, un poèma epic en occitan fasent un recit contemporanèu de la crosada contra los Catars.
Biografia
Segon las informacions que dona sus el meteis dins las primièras linhas de son poèma, Guilhèm nasquèt a Tudèla en Navarra. Se presenta coma mèstre e clerg, indicant atal que faguèt d'estudis e que recebèt los òrdres menors. Precisa que tanben estudièt la geomancia.
Vèrs 1199, Guilhèm de Tudèla venguèt a Montalban ont visquèt 11 ans. Afirma que la seuna coneissença del futur pel biais de la geomancia, lo menèt en 1210 a Borniquèl, que veniá de venir en lèg a Baudoin, fraire del Comte Raimon VI de Tolosa e en desacòrdi amb el. Lo resultat d'aquel cambi de demorança (e benlèu l’un dels seus objectius) es que Guilhèm dintrèt al servici de Baudoin. Venguèt canonge a Sant Antonin de Roergue (plaça que Simon IV de Montfòrt aviá capturada pendent la Crosada dels Albigeses e aviá balhada a Baudoin).
Son òbra
Nòtra coneissença de la vida de Guilhèm s'acaba en 1213 o 1214. Aquela data correspond a aquela de la captura (lo 17 de febrièr de 1214) e de l’execucion de Baudoin pel seu fraire Ramon. De fach lo poèma de Guilhèm nos parla de Baudoin encora viu. Lo poèma de Guilhèm s’acaba avant la batalha de Murèth del 12 de setembre de 1213: la participacion de Baudoin dins lo camp dels venceires pendent de la batalha, que Ramon i perdèt Tolosa e Pèire II d'Aragon i foguèt tuat, serviguèt de pretèxte a l’execucion de Baudoin coma traïdor. Se Guilhèm subrevisquèt a aqueles eveniments, foguèt obligat d’arrestar lo recit d'aqueles episòdis. La segonda partida de la Canson foguèt escricha per un autre poèta que demorèt anonim.
Miquèl Decòr
Miquèl Decòr (Bisan de Menerbés, 3 de març de 1949 - 27 de mai de 2021) es un escrivan de lenga occitana del Lengadòc (Menerbés). Foguèt un professor de d'occitan e de francés fins a sa retirada. Moriguèt al començament de l'annada 2021, daissant darrièr el mai d'una òbra inacabada.
Biografia
Miquèl Decòr nasquèt lo 3 de març de 1949 dins lo vilatge de Bisan de Mernerbés situat dins lo departament d'Aude. Filh d'un paire cantonièr, se crearà tre son enfança mercés a sos pròches, un ligam tras que prigond amb la cultura e la lenga occitana. Çaquelà, caldrà esperar son intrada dins los estudis segondaris al licèu Enric IV de Besièrs per que comença a escriure sas primièras poesias dins sa lenga mairala. Es aicí que Decòr faguèt l'encontrada per lo primièr còp d'Ives Roqueta, alara professor dins lo meteis establiment e que l'abeurarà tot lo long de sos estudis de la rica literatura occitana alara en plen reviscolament.
Puèi, se dirigiguèt cap a l'universitat Pau Valery de Montpelhièr ont encontrarà mai d'un estudiant que devendràn coma el, d'actors tras qu'importants de la literatura occitana per las annadas de venir (Miquèla Stenta, Rotland Pecot, ...). Es a aqueste moment que publicarà sas primièras òbras literàrias dins mai d'una revistas occitanas coma per exemple "Obradors", revista de l'universitat e qu'es especializada dins la promocion de la creacion en lenga d'òc. Es en 1968 que son primièr recuèlh "L'estofat que mitona" es oficialament publicat en çò de las edicions "4 vertats" de Joan Larzac, fraire d'Ives Roqueta.
A la fin de sos estudis, Decòr deven professor d'occitan e de francés dins mantunes establiment del Lengadòc (de Montpelhièr fins a Narbona) e devendrà de 1983 a 2000 lo president del Cercle Occitan del Narbonés. Occuparà aqueste mestièr fins a sa retirada.
Academia Occitana-Consistòri del Gai Saber
L' Academia Occitana-Consistòri del Gai Saber es una associacion occitana que foguèt fondada en 2009 per Joan Penent (que n'es l'actual president), Joan Salas-Lostau e Joan-Francés Laffont. Sos fondadors indican qu'«entendon renosar lo fial entre los ancians manteneires dels sègles de fèrre e los nòstres grands davancièrs de la seguida de Frederic Mistral: Josep Ros, Prospèr Estieu, Antonin Perbòsc, Josèp Salvat e Loís Alibèrt e pren son nom, e doncas se ditz eiretièra, del Consistòri del Gai Saber». Lo sèti social d'aquesta Acadèmia se tròba a Tolosa.
Las nòrmas lingüisticas
Las nòrmas de l'Academia Occitana son pus prèpas de la lenga parlada. Çaquelà accèpta de règlas recentas e sabentas coma cinèma e non pas cinemà (lenga parlada) o panorama e non pas panoramà (lenga parlada). L'Academia Occitana prepausa un diccionari en linha, qualificat de Diccionari General de la Lenga Occitana.
L’accentuacion dels mots sabents en -ia
En 1966, l’edicion pòst-mortem del Diccionari de Loís Alibèrt escriu lo nom « Occitània » alavetz que dins sa gramatica de 1935 e totas sas publicacions, Alibèrt escriviá « Occitania ». Ne serà parièr, entre autras modificacions, dins la reedicion en 1976 d’aquesta gramatica. L'Academia Occitana contunha d'escriure Occitania (escrit atal tanben dins lo Diccionari de Jacme Taupiac de 1977), comedia, tragedia, academia, ceremonia.
L'argumentacion de Robèrt Lafònt es que lo Tresaur dau Felibritge escriu Itàli (mas i trobam Oucitanío coma Roumanío), coumèdi, tragèdi, acadèmi, etc e considèra que las variantas amb accent sus i son degudas a la mediacion del francés. L'Academia Occitana considèra que se tracta pas que del fenomèn d’amudiment de la « a » finala aprèp la « i » que caracteriza l’occitan provençal, lo qual provòca aquí (amb la i venguda atòna) lo reculament de l’accent tonic, non solament dins los mots sabents mas dins d'autres cases : àbi, per abit, ràvi, per rabit (e tanben agòni, per agonia, malancòni, per malanconic).
Principi de supléncia
Lo principi de supléncia es una senténcia politica e sociala, o un principi de governància, segon que, quand e se, de problèmas de responsabilitat publica despassant las capacitats d'una pichona entita a los resòlvre, l'escalon superieur a alara lo dever de la sostenir, dins las limitas del principi de subsidiaritat.
Aqueles dos principis (subsidiaritat e supléncia) visan teoricament la recerca del nivèl pertinent e mai eficient de l'accion publica, dins l'encastre del respècte de la lei e de las competéncias de las collectivitats.
Comunautat de comunas deu Gran Armanhac
La  qu'ei ua comunautat de comunas francesa, situada dens le departament de Gers. Lo son n° SIREN qu'ei 243200458. Ficha BANATIC Ficha INSEE
Composicion
thumb|300px|center|L'intercomunalitat sus la mapa de Gers
Nòtas per las grafias :
Toury
Toury es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunautat de comunas deu Baish Armanhac
La  qu'ei ua comunautat de comunas francesa, situada dens le departament de Gers.
Toury
Geografia
Es un pichon vilatge eurélien, situat al limit dels departaments del Loiret e del Essonne, a 134 m d'altitud, en plena Beauce situat a 34 km de Étampes, 85 km de París, 36 km de Orléans e 48 km de Chartres.
Comunautat de comunas deu Baish Armanhac
Composicion
Nòtas per las grafias :
Toury
Geografia
C'est un petit village eurélien, situé à la limite des départements du Loiret et de l'Essonne, à 134 m d'altitude, en pleine Beauce situé à 34 km d'Étampes, 85 km de Paris, 36 km d'Orléans et 48 km de Chartres.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Haulchin (França)
Haulchin es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Geografia
Es un clar environat de aulnes #que i auriá donat lo sieu nom a HAULCHIN.
Dintratz Denain e Valencianas, la municipalitat estend los sieus 516 a entre lo Escaut, lo autoroute A2, la rota nacionala 30 (venguda dempuèi pauc RD630), la rota départementale 40 e la via ferrée. Lo sieu abitat individual escampilhat, lo sieu caractèr rural, lo camin de halage e lo parc dels marges del Escaut conferisson als 2566 haulchinois un marc verdoyant. Aquel abitat a constituit unicament d'ostals individuales, #que la majoritat n'a mens de 50 ans.
Entre Denain et Valenciennes, la commune étale ses 516 ha entre l'Escaut, l'autoroute A2, la route nationale 30 (devenue depuis peu RD630), la route départementale 40 et la voie ferrée. Son habitat individuel dispersé, son caractère rural, le chemin de halage et le parc des berges de l'Escaut confèrent aux 2566 haulchinois un cadre verdoyant. Cet habitat est constitué uniquement de maisons individuelles, dont la majorité a moins de 50 ans.
Istòria
Luòc de l'edat del Bronze. Haulchin I aguèt donat l'an 877 per Charles lo Chauve al abbaye de Denain #que i #bastir un solar. Una part del vilatge formava una autra distincion, lo fief de Hamel, apertenent al comte d'Enaut. Es aicí #que se #refugiar la populacion de Denain al cors de la batalha de 1712 #que #marcar lo rattachement definitiu de la region a la França.
Site de l'âge du Bronze. Haulchin fut donnée en 877 par Charles le Chauve à l'abbaye de Denain qui y construisit un manoir. Une partie du village formait une autre seigneurie, le fief de Hamel, appartenant au comte de Hainaut. C'est ici que se réfugia la population de Denain au cours de la bataille de 1712 qui marqua le rattachement définitif de la région à la France.
Haspres
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Macbeth
Macbeth / m <span title="/ə/ 'a' in 'about'">ə k <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ b <span title="/ɛ/ short 'e' in 'bed'">ɛ <span title="/θ/ 'th' in 'thigh'">θ /   (títol complet en anglés The Tragedy of Macbeth) es una tragèdia escricha per William Shakespeare. Se desbanant subretot es Escòcia, la pèça dramatiza lo damatge dels efièchs fisics e psicologics de l'ambicion politica sus aqueles que cercan lo poder pas que per se meteis. La pèça seriá estat escricha entre 1599 e 1606. La primièra performança d'aquela supausada pèça de Shakespeare data d'Abril de 1611, quand Simon Forman conta l'aver vista al Globe Theatre. Foguèt publicada pel primièr còp dins l'In Folio de 1623. Lo mai probable es que seriá estat escricha jol reialme de Jaume Stuart, que foguèt coronat James VI d'Escòcia abans de succedir al tròn anglés jol nom de James I en 1603. Jaume VI/I èra un protector de la companhiá d'actors de Shakespeare, e de totas las pèças de Shakespeare escrichas jol regne de James, Macbeth rebat melhor las relacions entre l'escrivan e lo sobeiran.
Haspres
Geografia
thumb|left|Païsatge amb pichona [[eoliana de drainage]] Haspres a situat a 15 km al sud-oèst de Valencianas e a 17 km al nòrd-es de Cambrai en la region de la Ostrevant. La municipalitat a traversat per la Selle.
Macbeth
Macbeth es la pèça de Shakespeare mai corta, e conta l'istòria d'un general esocés brave nomenat Macbeth que recep la profecia d'un trió de devinairas qu'un jorn vendrà rei d'Escòcia. Consumat per l'ambicion e fissat a agir per son esposa, Macbeth tua lo Rei Duncan e pren lo tròn escocés per se. Es tafurat per la culpabilitat e la paranòia, e lèu ven un sobeiran tiranic qu'es buta a encara mai de murtres per s'aparar de l'ostilitat e de la suspicion. Lo banh de sang e la seguenta guèrra civila menan Macbeth e Dama Macbeth dins los reialmes de la folia, e de la mòrt.
Haspres
Geografia
thumb|left|Paysage avec petite [[éolienne de drainage]] Haspres est situé à 15 km au sud-ouest de Valenciennes et à 17 km au nord-est de Cambrai dans la région de l'Ostrevant. La commune est traversée par la Selle.==Istòria==
Jules César bat los Nerviens en la region de Haspres en -57 (batalha del Sabis). Pendent lo periòde gallo-romaine, lo vilatge se tròba sus la rota en connectant Bavay (Bagacum) a Amians (Samarobriva). Los Francs ocupèsson la region dempuèi lo, de contunh al a nòu. Cap al a fondat la Prévôté, prieuré en dependent de la Abbaye de Jumièges. Cap a 840, quand los Vikings déferlent sus #çò que vendriá la Normandie, los fraires de Jumièges se enfuient a Haspres en emportant amb eles los reliques de Sant Hugues e Sant Achaire. Aqueles dos sants son totjorn los patrons del pòble.
Macbeth
La font de Shakespeare per la tragèdia es los personatges de Macbeth, rei d'Escòcia, Macduff, e Duncan dins Holinshed's Chronicles (1587), una istòria d'Anglatèrra, Escòcia, e Irlanda plan coneguda de Shakespeare e dels contemporanèus, pasmens se los eveniments de la pèça diferisson pro de l'istòria vertadièra de Macbeth. Dins los estudis recents, los eveniments de la tragèdia son associats puslèu a l'execucion d'Henry Garnet segon la semblança amb la conspiracion de las polvera en 1605.
Haspres
Geografia
La charte de 1176, concedit per Baudouin V d'Enaut, dona al Prévôt de la Abbaye los poders de juridiction. Fins a la Revolucion, es la Abbaye #que detendrà lo poder a Haspres. Lo vilatge passa al Pòrti de Bourgogne Philippe lo Bon en 1433, ven de contunh espanhòl en 1502 quand lo sieu posterior-pichons-fils Philipe lo Polit ven rei de Castelha. A l'extrèm sud dels Païses-Basses espanhòls, lo pòble recep fortificacions #que ne demòra encara qualques traces. Pendent aqueles dos sègles de preséncia espanhòla, las guèrras se succedisson : François E, Henri II, de contunh Louis XIII e Louis XIV temptan successivament de reprene lo Enaut. Es al tractat de Nimègue, en 1678 que Haspres ven francesa.
Macbeth
Dins lo mond del teatre, se crei qu'aquela pèça es maudita, e que se cal pas far mencion de son títol a nauta votz, la nomenant "la pèça escocesa". Pendent los sègles, la pèça faguèt lo nom de fòrça actors avent jogat los ròtles de Macbeth e Dama Macbeth. Foguèt adaptada al cinèma, a la television, dins d'opèras, novèlas e mai d'autres mèdias.
Haspres
Geografia
A la Revolucion, los bens de la Prévôté an declarat de bens nacionales (lo abbaye vendrà una granja), las fraires caçada e lo curé guillotiné jos la Terror. Après lo Primièr Empèri, dels soldats russes ocupan Haspres pendent 2 ans. Lo pòble coneis un essor industrial al mercés als filatures, #qu'emplegan un grand nombre d'abitants.
Macbeth
Acte I
La pèça se dubrís en plan tronada e fólzers, e las Tres Devinairas decidisson que lor encontra venenta serà amb Macbeth. Dins la scèna seguenta, un sergent ferit rapòrta al Rei Duncan d'Escòcia de los sieus generals — Macbeth (Thane de Glamis) e Banquo —acaban de desfar las fòrças aliadas de Norvègia e Irlanda, qu'èran menats pels traïdors Macdonald e lo Thane de Cawdor. Macbeth, lo parent del Rei, es lausat per son coratge e sa valentiá militara.
Beaulencourt
Beaulencourt es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Haspres
Geografia
En lo moment de la Primièra Guèrra mondiala, Haspres a ocupat pels Alemands çò 25 d'agost 1914 lo matin. 35 Territoriales de la Mayenne tròben la mòrt en lo moment dels combats. Los Haspriens vivon 4 ans de cobrís-fuòc e de privacions. Lo pòble a représ pels Britanics çò 23 d'octòbre 1918, al prètz de divèrses centenats de mòrts e la destruccion de divèrsas desenas d'ostals.
Macbeth
Acte I
Dins la scèna seguenta, Macbeth e Banquo parlan del temps que fa e de la victòria. Coma ladran per l'èrm, las Tres Devenairas intran e los aculhisson amb de profecias. Alara que Banquo las afronta en primièr, s'adreçan a Macbeth, lo sonant "Thane de Glamis," "Thane de Cawdor," e que vendrà Rei. Macbeth es estabosit. Quand Banquo li demanda son astre, las devinairas respondan ambigüament, disent que serà mens Macbeth, mai content, amb mens de succés, pasmens mai. Serà lo paire d'un linhatge de rei quitament se el ne serà pas. Alara que les dos òmes s'interrògan suls dichs, desapareisson las devinairas, e un autre thane, Ross, arriba e informa Macbeth de son títol novèl aquerit: Thane de Cawdor, alara que lo precedent Thane de Cawdor foguèt executat per traïson. La primièra profecia es complida plenament, e Macbeth, d'en primièr dobtaire, sul còp apara las ambicions de venir rei.
Beaulencourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Haspres
Geografia
En lo moment de la Segonda Guèrra mondiala, après la graciosa de guèrra, lo pòble es a nòu ocupat, lo 20 de mai 1940, en lo moment d'una violenta batalha de carris. Haspres Patís a nòu l'aucupacion, fins al 2 de setembre 1944, data de la desliurança per una division blindée americana. Cementèris militars e monuments als mòrtes
Haspres connaît ensuite la fermeture des filatures, puis des mines et des entreprises sidérurgiques et voit sa population stagner depuis les années 1980.
Macbeth
Acte I
Lo rei Duncan aculhís e lausa Macbeth e Banquo, e declara que va passar la nuèch dins lo castèl de Macbeth a Inverness; e tanben nomena Malcolm coma son eritièr. Macbeth manda un messatge a son esposa, Dama Macbeth, contant las profecias de las devinairas. Dama Macbeth sofrís cap de biais l'incertitud e vòl que son espós tua Duncan que ne vendrà rei. Quand Macbeth arriba a Inverness, contradich la objeccions de son marrit atacant sa virilitat e capita a lo persudir de tuar lo rei la nuèch que ven. El e Dama Macbeth planifican de bandar los dos camarlencs que s'esbalausiscan; lo matin seguent blamairan los camarlencs pel murtre. Poiràn pas se defendre que se remembaràn pas de res.
Acte III
Malgrat son succés, Macbeth, e totjorn segon la profesia, demora malaisit. Macbeth invita Banquo a una taulejada reiala, ont discobrís que Banquo e son jove filh, Fleance, demoraràn aquela nuèch. Per paur de la sospecha de Banquo, Macbeth s'organiza per los far assacinar, e paga tres òmes per lo tuar. Los assassins capitan a tuar Banquo, mas Fleance escapa. Macbeth ven furiós: crenh que son poder demore incertan tan qu'eritièr de Banquo serà en vida. Pendent la taulejada, Macbeth invita los lòrds e Dama Macbeth a una nuèch de bevendariá e regaudiment. Lo fantauma de Braquo intra e se sèi a la plaça de Macbeth. Macbeth delira de crenhença, esglasia los òstes, que lo fantauma es visble pas que d'el. Los autres panican al veire Macbeth s'enrabiant amb una cadièra vuèja, fins a que la Dama Macbeth deseperada lors conta que son espós es sonque tocat per una malautiá benigna e sens dangièr. Desaparéis lo fantauma e torna un autre còp, provocan la meteissa colèra incontrolabla e la paur de Macbeth. Alara, Dama Macbeth demanda als lòrds de partir, çò que fan. vinheta|Macbeth consultant tla Vision de la Tèsta Armurada per Johann Heinrich Füssli
Acte IV
Macbeth, trebolat, visita un còp mai la Tres Devinairas e lor demanda de li revelar la vertat de lors profecias. Per respondre a las questions, mandan d'apareissons d'òrre, cadunas donant de prediccions e autras profecias per apasimar las crenhenças de Macbeth. Primièra, esconjuran una tèsta armurada, que li dich de se mesfisar de Macduff (IV.i.72). Segonda, un enfant sanguinós li conta que pas deguns naissarà d'una femna qu'es capabla de li nòire. Tresena, un enfant cornat portant un arbre indica que Macbeth serà salv fins a que lo grand bòsc de Birnam puja lo puèg de Dunsinane. Macbeth es tranquilizat e rassegurat perque sap plan que totes los òmes naisson de femnas e que los bòscs se pòdon pas mòure. Macbeth tanben demanda se lo filh de Banquo regnarà sus l'Escòcia: las Devinairas enconjuran una procession d'uèit reis cornats, totes pareissent a Banquo, e lo darrirèr portant un miralh rebatent encara mai de reis. Macbeth realiza que totes de descendents de Banquo prendràn de reialmes dins fòrça tèrras. Fin finala las demandairas realizan una dança fòla e se van, Lennox intra e conta a Macbeth que Macduff fugiguèt es Anglatèrra. Macbeth ordona que se prenga lo castèl de Macduff, e, mai crudèl, manda d'assacins d'escotelar Macduff, e son esposa e son filh. Coma Macduff es pas mai dins lo castèl, totas las gents del castèl de Macduff son executadas, e tanben Dama Macduff e l'enfant. esquèrra|vinheta|Dama Macbeth somnabula per Johann Heinrich Füssli
Acte V
Alara, Dama Macbeth se pren de culpabilitat pels crimes qu'ela e son espós cometèron. A la muèch, dins lo palai del rei a Dunsinane, un mètge e una dama parlan de l'estranha abituda de Dama Macbeth pel somnabulisme. Sul còp, Dama Macbeth s'estransís portant	candèla. Deplorant los murtres de Duncan, Dama Macduff, e Banquo, ensaja de lavar las imaginàrias tacas de sang sus sa mans, en tot parlant de las causas terriblas que sap aver demandat a son espós de far. Se'n va, e lo mètge e la Dama contemplan sa davalada cap a la folia. Sa conviccion que pas res pòt lavar la sang de sas mans es un contrapunt ironic a çò qu'aviá delarat Macbeth mai d'ora "[a] little water clears us of this deed" (II.ii.66).
En Anglatèrra, Macduff es informat per Ross dels eveniment que son "castle is surprised; [his] wife and babes / Savagely slaughter'd" (IV.iii.204–5). Quand la novèla de l'execucion de sa familha li ven, Macduff es aclapat de dolor e jura venjança. Lo prince Malcolm, filh de Duncan, capitèt a levar una armada en Anglatèrra, e Macduff se jonh a el alara que cavala en Escócia per provocar las fòrças de Macbeth. L'invasion a lo sosten dels nòbles escoceses, que son estabosits e apaurits per las actitudas tiranicas e sanguinosas de Macbeth. Malcolm mena son armada, acompanhat de Macduff e dels angleses Siward, e los Comte de Northumberland, contra lo castèl de Dunsinane. Alara campats dins lo bòsc de Birnam, los soldats an per òrdre de culhir e portar de rams d'arbres per amagar lor nombre.