Revolucion
La revolucion russa (1917-1921)
Resumit dels eveniments: Las tropas refusant de reprimir las manifestacions, lo tsar Nicolau II a pas pus de mejans de govenar: dissòlv la Doma, nomena un comitat provisòri, lo 2 de març, es constrench d'abdicar : es la fin del tsarisme. La casuda del regim provòca dins lo país tan mai d'entosiasme que foguèt brèva e que faguèt sonque un centenat de victimas. Mas pas mens de quatre govèrns provisòris van se succedirr pendent uèit meses, mentretant que la massa dels obrièrs e païsans se politiza. En unas setmanas, en efièch, los soviets se multiplican per tot lo país. Organs de democracia dirècta, aquestas assembladas elegidas volon exercir un poder autonòm fàcia als govèrns provisòris. Elegits per la Doma, aquestes son dirigits per d'ancians monarquistas o de membres de la borgesiá liberala (socialistas moderats o menchevics). D'en primièr, abolisson la pèna de mòrt, libèran los prisonièrs d'opinion e proclaman la libertat de la premsa. Mas las dificultats començan alara que los soviets se multiplican e que reclaman de grandas decisions politicas e economicas. Atal, quand lo soviet de Petrograd, dirigit per Trotski, reclama la patz, la tèrra als païsan, la jornada de uèit oras e una republica democratica, la borgesiá liberala vòl pas entendre res. Mai, totòm s'accòda a reconeisser que sola una Constituenta elegida al sufragi universal a le drech de legiferar sus las questions de fons. E, l’abséncia de milions d’electors mobilizats al front retarda encara mai la convocacion d'eleccions que los diferents govèrns provisòris entendon contunhar la guèrra. Lo blocatge es tal que la republica es pas encara proclamada oficialament. Los govèrns provisòris podent pas agir sens l’ajuda dels soviets, qu'an lo sosten e la fisança de la granda massa dels trabalhadors, refusan de prene las mesuras decisivas, çò que fa pas qu'aumentat la tension populara. Menats per Lenin, lo pichon partit bolchevic pren benefici de la situacion : réclamant la patz, recupèra lo malcontentament general creissent. Alara que los soviets èran fins alara dominats per de partits socialistas, menchevics e socialistas revolucionriss, los bolchevics se reclaman pauc a pauc los depositaris de la revolucion. Preparan còp d'Estat e, dins la nuèch del 24 al 25 d'octobre (calendièr julian), prenon lo poder. L'endeman, Trotski anóncia oficialament la dissolucion del govèrn provisòri. La novèla provòca la desolidarizacion dels socialistas revolucionariss e mencheviks e la desaprobacion d'una partida de la populacion mas lo regim novèl se manten. Lenin prepausa als païses belligerants de coneçar de parlatòris « en vista d'una patz equitabla e democratica, immediata, sens annexions e sens indemnitats ». Baptizats « conselh dels comissaris del pòble », lo govèrn novèl projecta en 33 oras las basas del regim novèl : nacionalizacion de las bancas, contraròtle obrièr sus la produccion, creacion d’una milícia obrièra, sobeiranetat e egalitat de totes los pòbles de Russia. Lo decret sus la tèrra es promulgat, disent que « la granda proprietat fonsièra es abolida sens pas cap d'indemnitat ». Libertat es daissada als soviets de païsans de ne far çò que volon. Prenguent lo poder, Lenin e Trotski espèran impulsar la revolucion dins l'Euròpa tota. Mas que siá en Alemanha, en França, al Reialme Unit o als Estats Unis d'America, las caumas e manifestacions menan a pas res. En Russia, los bolchevics demoran tan isolats qu’als primièrs jorns : lor presa del poder fa pas l’unanimitat. A la guèrra contra l'Alemanha s'apond, a partir de la davalda de 1917, la guèrra civila. Pels bolchevilcs, lo sol mejan d'assegurar lo succès de la revolucion es la somission de tota oposicion per la fòrça. De mejans de repression son meses en plaça, d'en primièr la Tcheka (polícia politica) que farà des milièrs de victimas. La guèrra s'acaba en març de 1918, mas lo tractat de Brest-Litovsk amputa la Russia de 26 % de sa populacion, 27 % de sa superfícia cultivada, 75 % de sa produccion d'acièr e de fèrre. Al subjècte de la guèrra civila, se conclutz pzr reconstruccion, pels bolchevics, d'un Estat plaçat jos l'autoritat d'un partit unic e dotat d'un poder absolut.