cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lucha de las classas
Lucha de las classas contemporanèa
De biais general, se vei una tendéncia a l'aument del nivèl de vida pertot dins lo mond, contrariada per las guèrras e los desastres umans dels ans 1980-1990 en Africa subsahariana e dins l'ex-URSS. Aqueles dètz derrièrs ans, lo taus de desvelopament uman progressèt dins totas las regions en desvelopament, de biais non unifòrme e excepcion notabla de l'Africa subsahariana, quitament se la convergéncia entre païses rics e pauvres ralentís. Sembla que la crisi economica torna sus unas d'aquelas tendéncias. Segon l'FAO, « Los problemas economics mondials risan de contrénher las populacions a mermar lors apòrts alimentaris, constata l'FAO, e lo nombre de personas afamadas aumentariá en consequéncia », aquel nombre atenguèt 923 milions en 2008. En França, las associacions caritativas constatan un aument de las demandas d'ajudas e dison deure afrentar « una situacion sens precedent » e d'inscripcions en « aument net ». Las associacions d'ajuda al lotjament « s'inquiètan de veire afluar cap a lors centres de populacions mai nombrosas e a de perfils novèls » segon Les Échos. Ja abans la crisi, la tendencia èra a l'aument de las inegalitats. Segon l'INSEE, qu'utiliza un indici relatiu, lo nombre de paures en França amentèt de 100,000 personas entre 2001 e 2004 (Libération, 23 novembre de 2006). E pels salariats, la proporcion de paures passèt de 3,9 % en 1970 a 5,4 % en 2001 (Libération, 23 novembre de 2006). Segon un estudi de l'Institut de recerca sus l'economia del desvelopament de l'ONU, en 2000 los 2 % mai rics possedavan 50 % de las riquessas, quand los 50 % mai paures possedisson qu'1 % de las riquessas.
Per Noam Chomsky, dins un discors prononciat en genièr de 2002 al Forum social mondial, la situacion contemporanèa es pròche de çò que, ', entre, '.
Selon l'analisi e los tèrmes de Joël de Rosnay, assistissèm dempuèi qualques ans al desvelopament d'una novèla lucha de las classas entre los « infocapitalistas », que detenon los contenguts e los malhum de distribucion de massa, e los « pronetaris ».
Criticas
Lo concèpte de lucha de las classas foguèt criticat de mai d'un biais.
Division de la societat
Foguèt reprochat al concèpte de lucha de las classas de devesir artificialament la societat en dos camps enemics, e atal de presicar l'òdi de l'autra classa e la violéncia. Es lo repròchi tradicional de la drecha conservatritz o liberala. Los conservators lausan mai sovent lo concèpte de « collaboracion entre classas » que seriá, segon los defensaires del concèpte de lucha de las classas, pas que « l'expleitacion d'una classa per una autra ».
La doctrina sociala de la Glèisa rebuta tanben la lucha de las classas. Dins sa celèbra enciclica Rerum Novarum, lo papa Leon XIII reconéis l'existéncia de doas classas: . Mas refusa l'idèa de « lucha » entre ambedoas.
Lucha de las classas contra nacion
Los nacionalistas apondan que lo concèpte de lucha de las classas aflaquís aquel de nacion, donant prioritat a una division sociala e economica qu'abolís lo concèpte de frontièra nacionala. La lucha de las classas segon Marx se refèra sul pic a un encastre internacional, lo Manifèst del partit comunista se situant dins lo vam de las revolucions europèas de 1848. Lo nacionalisme vei donc dins la lucha de las classas un adversari complèt, que a l'encòp divisa la nacion e la despassa en creant de solidaritats internacionalas. L'oposicion a la lucha de las classas foguèt un tèma màger de la propaganda dels regimes e partits fascistas e nazís dins los ans 1920 a 1940.
La question dels autres combats politics
L'afar Dreyfus constituiguèt lo grand cas de consciéncia del socialisme francés dins l'articulacion entre lucha politica — en l'espècia la defensa de la justícia e dels dreches de l'Òme — e la prioritat doctrinala absoluda donada a la lucha de las classas. De socialistas esitèron abans de s'engatjar en favor del capitani Alfred Dreyfus (oficièr e borgés), jutjant que, s'agissent d'un afar intèrne a la borgesia, un engatjament mòstra la lucha de las classas. D'autres socialistas, coma Rosa Luxemburg o Joan Jaurés, estimèron que la defensa de Dreyfus èra compatibla amb la lucha de las classas.
Dins la dralha de mai 1968, de revolucionaris repochèron als partits marxistas ligats a la lucha de las classas d'aver de dificultats a integrar las « novèlas luchas » : feminisme, regionalisme, antiracisme, ecologia, eca.
Critica liberala
Los partisans del liberalisme economic contestan la concepcion marxista de la lucha de las classas. Pòdon o la negar, o na far una tipologia diferenta, o ne reduire la portada a aquela del necessari conflicte de reparticion del produch nacional (coma Raymond Aron). Per contra, Karl Popper escriguèt que Marx aviá rason « en sostenent que la lucha de las classas e l'union dels trabalhadors serián los principals agents » de la transformacion del capitalisme.
Criticas sociologicas
Un autre grand axe de la critica del conçète de lucha de las classas repausa sus la validitat de la definicion de las quitas classas socialas.
L'estudi de las populacions s'afina atal totjorn mai per respondre a la diversificacion creissanta de las situacions e comportaments socioeconomics (nocion de segment de populacion)
La question de l'omogeneïtat de las classas socialas
De criticas tornèron a la question l'omogeneïtat dels intereses e dels comportaments existent al sen d'una meteissa classa sociala. Per aquels critics, la nocion de lucha de las classas es, la division de la societat entre trabalhadors e capitalistas correspond pas a la realitat. Dins aquela, las personas avent las mèsmas foncions son en concurréncia e an donc dins una biais d'intereses contraris. Es atal que s'observa de tensions protectionistas, que visan a protejar las entrepresas localas e donc d'obrièrs contra d'autres obrièrs, de patrons contra d'autres patrons; de tensions pendent las caumas entre caumaires e non caumaires; de tensions entre aqueles que son integrats al sistèma e aqueles a sa marga (teoria dels insiders outsiders).
La question de las classas mejanas
D'autras criticas repausan sus l'emergéncia dins la segonda mitat del sègle XX d'una vasta classa mejana e que lo declin quantitatiu de la classa obrièra — en França a partir de 1970 — lancèt una escomesa de natura sociologicoistorica al concèpte de lucha de las classas. Per unes, aquelas evolucions sociologicas invalidan lo concèpte de lucha de las classas, que se deu alara remplaçar per d'autres biais d'accion politica (per exemple lo reformisme jos l'accion de l'Estat), o d'autres encastres de lucha.
Per d'autre, lo concèpte de lucha de las classas es totjorn viu. L'idèa de classa mejana èra pres en compta per Karl Marx qu'estimava qu'èra vodada a l'assimilacion amb lo proletariat. Al sègle XX, l'economista Paul Boccara pausa l'existéncia d'una novèla « classa salariala ».
Arc-en-Barrois
Arc-en-Barrois es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Geografia
La bòsc domaniale d'Arc-en-Barrois, partejada amb Aubepierre sustot, es una de las mai estendudas de França (aperaquí 11000 ectaras).
La bòsc d'Arc-en-Barrois a considerat coma la una de las mai polidas caças al grand gibier de França (senglars, cerfs e chevreuils).
Nicolas Grimal
Nicolas Grimal (Liborna, lo 13 de noveme de 1948) qu'ei un egiptològ francés vadut en Occitània, hilh deu professor de letras classicas Pierre Grimal.
Arc-en-Barrois
Geografia
Le village d’Arc-en-Barrois est situé dans la vallée de l’Aujon sur le plateau de Langres et le finage limitrophe de la Côte-d'Or. L’Aujon traverse Rochetaillée, Saint-Loup-sur-Aujon, Courcelles-sur-Aujon, Giey-sur-Aujon, Arc-en-Barrois et va en direction de Cour-l'Évêque pour se jeter dans l’Aube. Le long de l’Aujon, sur la rive gauche au bas d’Arc-en-Barrois, s’étend une contrée de terres labourables appelée les Éleux.
Nicolas Grimal
Agregat de letras classicas en 1971, doctor d'estat en 1984, qu'ei professor d'egiptologia a la Sorbona desempuish 1984. Enter 1989 e 1999 qu'ei estat director de l'Institut Français d'Archéologie Orientale au Caire e desempuish 1990 director deu Centre franco-égyptien d'étude des temples de Karnak.
Qu'ei titular de la cadièra d'egiptologia au Collègi de França desempuish 2000.
Arc-en-Barrois
Geografia
La forêt domaniale d’Arc-en-Barrois, partagée avec Aubepierre notamment, est une des plus étendues de France (environ 11000 hectares).
La forêt d'Arc-en-Barrois est considérée comme l’une des plus belles chasses au grand gibier de France (sangliers, cerfs et chevreuils).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo vilatge a #èsser un temps un marquisat del duché de Châteauvillain. Lo castèl, ocupat pels Bourguignons a a #èsser remanié a. #Èsser fin finala destruit a la Revolucion.
En 1629, lo pòble conegut un començament d'epidèmia de peste #que i aguèt desencadenat, dicha-se, a l'escasença del passatge de viatgèrs #que #lotjar en una hôtellerie del pòble. A, lo pòble d'Arc-en-Barrois i aviá fortificat e environat de fossés alimentèsse pel Aujon. Los fossés #èsser comblés jol comte de Tolosa e los murs alacaiguts al commencement de la Revolucion.
Lo domeni d'Arc-en-Barrois aperteniá en 1622 a Nicolas de l'Espital, pòrti de Vitry, i aguèt crompat l'an 1679 als sieus fils pel comte de Morstein #que lo #cedir en 1693 a Louis Alexandre de Borbó, comte de Tolosa. Los sieus fils Louis Jean Marida de Borbó, pòrti de Penthièvre #eretar del domeni.
Passadas las affres de la Revolucion, lo domeni i aguèt restituit l'an 1814 a la filha del pòrti de Penthièvre, Louise Marida Adélaïde de Borbó, #que i aviá épousé l'an 1769 Louis Philippe, pòrti de Orléans. La filha d'aqueles darrièrs, Adélaïde de Orléans (sœur de Louis-Philippe ), en #eretar e reconstruisit lo castèl actual a la localizacion de la ancià. O #legar per testament a lo sieu filleul çò prince de Joinville.
Pendent la Primièra Guèrra mondiala, lo castèl a mes a la disposicion dels ferits del tèsta de Verdun.
En 1972, Arc-en-Barrois fusionava amb la municipalitat de Aubepierre, la separacion i aurà luòc dètz ans mai tard en 1982.
thumb|100px|Portrait d’[[Adélaïde d'Orléans (1777-1847)|Adélaïde d’Orléans qui est à l’origine de la construction de l’actuel château (copie propriété du CMN)]] Une importante voie romaine (de Langres à Sens et Orléans) passait à l’emplacement actuel d’Arc-en-Barrois. Une forteresse romaine, ou Arx, située sur la hauteur de Lamotte au-dessus d’Arc-en-Barrois servait à protéger la voie. À l’abri de cette forteresse, quelques fermiers groupèrent leurs habitations pour être protégés par la garnison et l’on bâtit à proximité un hospitium (refuge ou abri pour les voyageurs). Le site fut fortifié jusqu’au, puis abandonné lors de la construction d’un nouveau château plus bas, au bord de l’Aujon.
Le village a été un temps un marquisat du duché de Châteauvillain. Le château, occupé par les Bourguignons au a été remanié au. Il fut finalement détruit à la Révolution.
En 1629, le village connu un début d’épidémie de peste qui fut déclenché, dit-on, à l’occasion du passage de voyageurs qui logèrent dans une hôtellerie du village. Au, le village d’Arc-en-Barrois était fortifié et entouré de fossés alimentés par l’Aujon. Les fossés furent comblés sous le comte de Tolosa|Tolosa et les murs abattus au commencement de la Révolution.
Passées les affres de la Révolution, le domaine fut restitué en 1814 à la fille du duc de Penthièvre, Louise Marie Adélaïde de Bourbon, qui avait épousé en 1769 Louis Philippe, duc d’Orléans. La fille de ces derniers, Adélaïde d'Orléans (sœur de Louis-Philippe ), en hérita et reconstruisit le château actuel à l’emplacement de l’ancien. Elle le légua par testament à son filleul le prince de Joinville.
Pendant la Première Guerre mondiale, le château est mis à la disposition des blessés du front de Verdun.
En 1972, Arc-en-Barrois fusionnait avec la commune d’Aubepierre, la séparation aura lieu dix ans plus tard en 1982.
Frasne-le-Château
Frasne-le-Château es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tor Monumentau
200px|right|thumb|La Tor Monumentau (Torre Monumental) apitada suber la plaça Fuerzas Aéreas Argentinas. La Tor Monumentau (en espanhòl: Torre Monumental) ancianament Tor deus Anglés (en espanhòl: Torre de los Angleses) qu'ei un monument de Buenos Aires situat dens lo quartièr de Retiro bastit per la comunautat anglesa d'aquesta ciutat en commemoracion deus cent ans de l'independéncia d'Argentina (qui ho celebrada lo 25 de mai de 1910).
Tots los materiaus e la man d'òbra que hon importats d'Anglatèrra. La soa inauguracion que ho retardada per la Primièra Guèrra Mondiala de 1914 a 1918 e per la necessitat de vueitar la plaça de las installacions d'ua companhia de gas qui non se n'anè pas qu'en 1912.
Arron de la Guèrra de las Malvinas en 1982 la tor que ho tornada batejar Tor Monumentau e la plaça Británica on e's quilhava que ho oficiaument batejada plaça Fuerzas Aéreas Argentinas (deu nom de l'armada de l'aire argentina qui's destaqué durant lo conflicte bellicós).
Durant la legislatura de Fernado de la Rúa com cap deu govèrn de la ciutat de Buenos Aires, la tor que ho restaurada e lo son ascensor modernizat entà facilitar la vesita deus toristas.
L'espasa de Moïses
L'espasa de Moïses (חרבא דמשה Ḥarba deMoše en arameu) es lo nom d'un tractat de magia cabalistica que fai partida daus libres apocrifs de l'Ancian Testament. Fuguet publicat per l'ebraïsta Moses Gaster en 1896 a partir d'un manuscrich daus segles XIII o XIV de sa pròpria colleccion. S'apiejant sus 'na letra de Hai Gaon (939-1038), que menciona "L'espasa de Moïses" a costat dau Sefer haYašar (un autre libre de formulas magicas), Gaster estima possible de li atribuir 'na data de composicion anteriora au segle XI, podent remontar aus 4 prumiers segles de l'era comuna.
Ortòus, Serinhac e Quilhan
Ortòus, Serinhac e Quilhan (fòrma etimologica; prononciacion identica o similara), Ortons, Serinhan e Quilhan, Ortons o mens probable Orton e Serinhan e Quilhan (Ourtous en grafia mistralenca ; Orthoux-Sérignac-Quilhan en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
.联通
(pr. liántōng, "ligam", en chinés, Punycode .xn--8y0a063a) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa chinesa China United Network Communications Corporation Limited. . Es en servici dempuèi lo 6 de febrièr de 2016.
Ortòus, Serinhac e Quilhan
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Amassa per l'Òc
thumb|180px|Amassa per l'Òc Amassa per l'Òc (en catalan: Junts pel Sí) foguèt una candidatura de caractèr transversal e independentista catalana formada de Convergéncia Democratica de Catalonha (CDC), Esquèrra Republicana de Catalonha (ERC), Democratas de Catalonha (DC), Movement d'Esquèrras (MES), Reagropament Independentista (RI), e amb lo supòrt de Solidaritat Catalana per l'Independéncia (SI), per concórrer a las eleccions dins lo Parlament de Catalonha de 2015.
Autras agropacions de la societat civila, coma l'Assemblada Nacionala Catalana (ANC), Òmnium Cultural e Súmate, e de partits politics coma lo Partit Socialista de Desliurança Nacionala (PSAN), sostenon a aquela candidatura e tanben a la Candidatura d'Unitat Populara - Crida Constituenta recebuda qu'ambedoas an coma objectiu l'independéncia de Catalonha.
Salagrifon
Salagrifon (Sallagriffon en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Boeing 727
Lo primièr Boeing 727 volèt pel primièr còp lo 1963 e pendent un decenni foguèt l'avion de reaccion comerciala mai produsit del mond. Se'n liurèt un total de 1.831. Lo recòrd del 727 de mai avions venduts foguèt superat a la debuta de la decenni del 1990 per lo sieu companh de marca mai nòva, lo Boeing 737. A data d'agost del 2008 i aviá un total de 81 avions Boeing 727-100 e 419 avions 727-200 en servici.
(425) Cornelia
(425) Cornelia es un asteroïde.
Teleferic dau Mont Faron
thumb|200px|left|Arribada dau teleferic au som dau Mont FaronLo teleferic dau [[Mont Faron]] dins lo nòrd de Tolon permet de montar ò davalar aisadament dempuei la capitala de fins qu'au som d'aquesta montanha que la domina e ansin poder accedir au zòo dau Mont Faron, au Memoriau dau Desbarcament en Provença e ai divèrsei dralhas d'escorregudas dau mont.
Foguèt bastit en 1958 e inaugurat en 1959. Es proprietat de la ciutat de Tolon.
Plouvien
en breton (Plouvien en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Istòria
thumb|Aficha en evocant Guiguien, l'ancian nom de Plouvien
Boeing 767
thumb|230px|Un Boeing 767 de la companhiá [[Air Canada.]] Lo Boeing 767 es un avion de reaccion de fuselatge larg de dos motors manufacturat per Boeing. Las versions per passatgièrs del 767 pòdon transportar entre 181 e 375 passatgièrs, e an una portada d'entre 5.200 e 6.590 milas nàutiques (9.400-12.200 km), en dependent de la varianta e de la configuracion de sètis. Lo 767 dintrèt en servici comercial lo 1982.
Posca cosmica
drecha|vinheta|250x250px|Posca interplanetària, poósa econdritica. La posca cosmica es la posca presenta dins l'espaci. L'essencial d’aquesta posca es formada de granas de talha inferiora a, mas se trapa tanben de cristals refractaris de talha vesina o passant lo micron. La posca cosmica inclutz de matèria organica complèxa (de solids amorfs d’estructura mixta aromatica–alifatic), que poiriá aver estat sintetizada dins d'ancianas atmosfèra estellaras, ,.
La posca cosmica es observada per de mejans espectroscopics mas es tanben recampada, dins l'espaci interplanetari per de sondas espacialas e tanben sus Tèrra pels sediments. Es estimat que se pausa unas de posca cosmica.
Posca circumplanetària
La posca circumplanetària es en orbita a l’entorn d'una planèta. Pòt èsser constituida de posca interplanetària presa en orbita, mas tanben de posca eissida de l'erosion espaciala dels satellits de la planèta; es alara mai sovent amassada en anèl concentrics.
Posca interplanetària
La posca de l'espaci interplanetari es a l'origina de la lutz zodiacala. Las primièras poscas interplanetàrias foguèron recampada per la mission espaciala Stardust en agost de 2004, e tornada sus Tèrra en 2006, , ,.
Posca interstellara
La densitat de poscas dins lo mitan interstellar pròche (la « botiòla locala ») es estimada a unas 10 granas/m3, aquestas granas avent una massa d'unes 10 kg cadun, en mejana.
Sent Avit de Soletge
Sent Avit de Soletge (Saint-Avit-de-Soulège en francés) es una comuna occitana d'Agenés, dins la region istorica de Guiana, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. L'occitan de la comuna es lo lengadocian brageiragués, emb quauques influéncias gasconas.
Toponimia
I a pas d'atestacion anciana per Sent Avit e lo nom Carisailha (veire Istòria), si correspond a Sent Avit, pausa deus problèmas d'interpretacion. Sent Avit, en latin Avitus, pòt èstre un ermita en Orleanés mòrt en 530, o un avesque de Viena mòrt en 519-525. Soletge o Solètge poiriá èstre una varianta de solatge (deu latin solaticu-) : « depaus, sediment, baudra, fanga », , mes la finala deu nom es pas assegurada.
Istòria
La parròquia es pas mençonada dins lo pouillé (inventari deus bens eclesiastics de la diocèsi) de Valeri en 1520, mes un luec nommat Carisailha, que Jean Burias escriu Carissailles e plaça a Sent Avit sus la mapa, poiriá i correspondre : Prœceptor domus militie Templi de Carisailha, segon Durengues. Lo nom es absent de la mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII, çò que vòu pas dire que lo luec aviá dispareissut : l'usatge aviá benlèu impausat lo nom deu sent dedicatari e l'apellacion de Soulèges, qu'es lo d'un riu afluent de Dordonha. La glèisa es pas dins lo borg, çò qu'es una condicion favorabla per una dualitat de nom : Sent Avit per la glèisa e Carisailha per lo borg ? La parròquia èra tròp petita per noirir un curat a residéncia. Abans 1789, i aviá 120 comuniants, quasi tots deus novèus convertits, signe que la Reforma aviá ganhat tota la region de Senta Fe. Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, la parròquia poiriá datar deu començament deu segond millenari, çò que permet de pas enlevar a Aineça son estatut de vilatge frontalièr deus Nitiobròges per las epòcas pus ancianas.
Patrick Modiano
Patrick Modiano (n. lo 30 de julhet de 1945 a Boulogne e Billancourt es un escrivan francés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 2014.
Évin-Malmaison
thumb|left es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Istòria
.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Observatòri de Tolosa
thumb|La faciada thumb|La copòla Urbain Vitry L'observatòri de Tolosa es un observatòri astronomic, fondat en 1733 dins la vila de Tolosa per l'Acadèmia de las Sciéncias, Inscripcions e Bèlas Letras de Tolosa. Foguèt desplaçat en 1841 a Bèlmont, puèi encara en 1981 al campus scientific de Tolosa Ranguelh. Jonhèt l'observatòri del Pic de Miègjorn, per venir l'observatòri de Miègjorn-Pirenèus.
Lac Tanganyika
thumb|Lo lac Tanganyika vist per un satellit.
Lo lac Tanganyika es un lac d'Africa situat entre Republica Democratica de Còngo, Zambia, Burundi e Tanzania. A respcèt d'autrei lacs terrèstres, es lo segond d'Africa per la superficia après lo lac Victòria e tanben lo segond per lo volum d'aiga e la prefondor après lo lac Baikal.
Linha T2 del tramvai de Tolosa
La linha T2 del tramvai de Tolosa (egalament coneguda jos l'apellacion de linha Envol durant sa construccion) es la segonda linha del malhum de tramvai de l'aglomeracion tolosenca. Mesa en servici lo 11 d'abril 2015 relia lo palais de justícia de Tolosa a l'aeropòrt de Tolosa-Blanhac en 32 minutas ambe una frequéncia al quart d'òra.
Toron
Toron (Thouron en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Torons.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Toron en Nauta Vinhana
Agathemera crassa
La Agathemera crassa, apelada maitot chinchemòlhe (chinchemolle, chinchimolle o chichina en espanhòl), es un insecte fasmatòde originari de Chile e d'Argentina. Es conegut per son odor fòrta que segrega, utilizada coma mòde de defensa. L'etimologia de son nom comun fai allusion a questa caracteristica distintiva : Chinchemolle (Dau quíchoa, chinche = bestia pudenta, molle = aubre perfumat).
No Doubt
right|200px|thumb|No Doubt en 2009
No Doubt es un grop de ròck anglofòn, originari d'Anaheim, en Califòrnia (Estats Units). fondat en 1994.
No Doubt es compausat de la cantaira Gwen Stefani, del bassista e clavierista Tony Kanal, del guitarrista e clavierista Tom Dumont e del bataire Adrian Young.
Gabrial McNair e Stephen Bradley completan lo grop als clavièrs, trombòne e trompeta sus l'empont e en estúdio.
Sufragi universal
Lo sufragi universal consistís a dotar del drech de vòte tota la populacion adulta d'un Estat, sens considerar la raça, sèxe, cresenças o condicion sociala.
No Doubt
La musica de No Doubt es de pop (Don't Speak, It's my life), de ròck, ambe d'influéncias ska e punk (Just a girl).
8 de mai
mai
No Doubt
Lor tube de 1997, Don't Speak, lor permet d'obténguer una popularitat internacionala e impausa No Doubt coma un grop màger del ròck de la tota fin de las annadas 90.
8 de mai
Decèsses
Vejatz tanben:
No Doubt
A la fin de l'annada de 2003, No Doubt sortís una compilacion, The Singles 1992–2003, ambe un títol inedit, una represa de It's my life, a l'origina un tube new wave de 1984 del grop anglés Talk Talk. En seguida, i a la sortida de Everything in Time : coma s'agís aqueste còp d'una compilacion de cançons raras per pas díser ineditas, d'unes considèran mai Everything in Time coma lo seisen album vertadièr de No Doubt que non pas una simpla compilacion coma The Singles 1992–2003.
Après lor virada en 2004, d'unes sòcis de No Doubt se lançan dins una carrièra sòlo, en particular la cantaira Gwen Stefani qu'aurà fòrça de succès ambe sos dos albums, ''Love. Angel. Music. Baby. enregistrat en 2004 (e que conten lo tube planetari de 2005 What You Waiting For?), e The Sweet Escape'' en 2006.
Magna Carta
thumb|Magna Carta Libertatum de [[1215.]] La  Magna Carta (en latin ), o Magna Carta Libertatum (en latin ), es un document anglés adoptat pel rei Joan I d'Anglatèrra (Joan sens Tèrra) per resòlvre los problèmas socials e las dificultats importantas de politica exteriora. Foguèt elaborada aprèp de reünions intensas e complicadas a Runnymede (Surrey). Aprèp fòrça luchas e disputas, entre los nòbles de l'epòca, la Magna Carta foguèt fin finala adoptada pel rei Joan I d'Anglatèrra a Londres lo 15 de junh de 1215. Los nòbles normands oprimissián los anglosaxons e aquestes se rebellèron contra aqueles.
La Magna Carta es davancièra dels regims politics modèrnes ont lo poder del monarca o president se vei bornat o limitat per un Conselh, Senat, Congrès, Parlament o Assemblada. Çò qu'impausa la Magna Carta es una limitacion del poder dels normands. Entre autras exigéncias, èra l'obligacion de pas pervertir lo drech; fins a formular d'un biais lo drech a un procès equitable e la separacion de la glèisa e de l'Estat.
Se compara sovent a la Bulla d'aur de 1222 aprovada pel rei Andrieu II d'Ongria. De circonstàncias semblantas obliguèron lo monarca ongrés a elaborar un corpus legal ont autrejava de privilègis a la noblesa e redusiá aqueles del rei, atal, la Magna Carta e la Bulla d'Aur de 1222, son los dos documents mai vièlhs considerats coma davancièrs dels sistèmas politics modèrnes e contemporanèus.
Basas de la Magna Carta
Los 63 articles que compta la Magna Carta afirman los drechs feudals de l'aristocracia fàcia al poder del Rei.
Sufragi universal
La basa del sufragi universal se faguèt a partir d'una evolucion de la democracia. Après la Revolucion Francesa lo poder politic començava de passar dins las mans de cambras dels representants, e venguèt alara necessari de regular lo sistèma d'eleccion. E comencèron amb lo sufragi censatari, ont votavan solament los òmes que satisfasián de condicions d'instruccion, revenguts e classa sociala; se passèt ulteriorament pel sufragi masculin (segonda mitat del sègle XIX), ont podián votar totes los òmes que sabián legir e escriure. Fins arribar al sufragi femenin (començament del sègle XX), comprés los analfabets e personas de totas las raças (segonda mitat del sègle XX).
Nebka
thumb|200px|right|baish relèu representant Nebka, [[British Museum]] Nebka (o Senakht deu son nom de Her) que ho lo purmèr faraon de la IIIau dinastia. Dab eth e dab la soa dinastia comença l'etat classica egipciana coneguda com Ancian Empèri egipcian.
Sufragi universal
Limits al sufragi universal
Malgrat que siá considerat coma una basa de la democracia e una causa essenciala de tot sistèma politic modèrne, lo sufragi universal foguèt pas aplicat dins qualques politicas, per qualques gropes de pression o regims politics.
Fòrça sistèmas, autoproclamats "universals" excluson constitucionalament e legalament d'electors potencials. Atal, los ciutadans condemnats e malauts mentals son excluses de la populacion qu'a lo drech de vòte, mas aquò se pòt pas considerar coma sufragi censatari.
Nebka
Qu'ei mentavut dens un deus contes deu Papir de Westcar.
Sufragi universal
Limits al sufragi universal
Dins lo passat, fòrça societats negavan lo drech de vòte sus la basa de las diferéncias de raça o etnia. Per exemple, pendent l'apartheid en Africa del Sud, s'enebissiá lo drech de vote a las raças qu'èran pas blancas. Atal abans lo periòde dels drets civils als Estats Units d'America quitament se los afroamericans tecnicament avián lo drech de vòte se negava lor exercici per intimidacions o d'autres mejans. Lo Ku Klux Klan, format aprèp la Guèrra Civila dels Estats Units, foguèt una de las organizacions que promoguèt aquela mission.
I aguèt de periòdes ont los militars foguèron excluses del drech de vòte. Aquela privacion del drech de vòte impausada dins qualques païses (per exemple, en França pendent la III Republica) a de motius complèxes. D'un costat, foguèt per empachar la pression dels oficials suls soldats, que poirián perturbar lo vòte (çò que seriá pogut arribar pendent lo Consolat o lo II Empèri en França e subretot dins qualques republicas sud-americanas actualas). D'un autre costat, èra d'evitar la intrusion de la politica en l'armada, perque poiriá endamatjar la disciplina militara.
Sufragi universal dirècte e indirècte
Lo sufragi universal se pòt efectuar d'un biais dirècte quand lo còrs electoral designa dirèctament son o sos representants, o d'un biais indirècte quand lo còrs electoral designa un collègi restrench de personas elegidas (« grands electors »), que a lor torn designa lo o los representants. Lo president dels Estats Units d'America o los senators franceses son designats al sufragi universal indirècte.
Sufragi universal dins lo monde
Se pòt causir lo biais de triar amb.
Garbage
right|200px|thumb|L'escocesa Shirley Manson, cantaira del grop american Garbage (2002)
Chris Hipkins
Christopher John dich Chris Hipkins (Wellington, 5 de setembre de 1978) es un politic neozelandès. Dempuèi lo 25 de genièr de 2023 es primièr ministre de l'estat.
Garbage
Garbage [ˈɡɑɹbɪd͡ʒ] es un grop anglofòn de ròck american fondat en 1993 e basat a Madison, dins lo Wisconsin (Estats Units). Es compausat de la cantaira escocesa Shirley Manson amb los musicians e productors americans Butch Vig, Duke Erikson e Steve Marker.
Chris Hipkins
Lo 21 de genièr de 2023, Hipkins venguèt l'unic candidat per succedir a J. Ardern coma cap del Partit Trabalhista e primièr ministre.
Garbage
Lor primièr album eponim Garbage, sortit en 1995, s'es vendut a mai de quatre milions d'exemplars capvath lo monde entièr. Conten justament la cançon la mai coneguda de Garbage en Occitània, Stupid Girl, qu'es estada un tube en 1996.
Charlotte Rampling
Charlotte Rampling (n. 5 de febrièr de 1946) es una actritz britanica de cinèma.
Josèp Desanat
Josèp Desanat (Tarascon, 2 de novembre de 1796 – Tarascon, 23 de decembre de 1873) foguèt un escrivan occitan de Provença conegut mai que mai per son ròtle de fondador dau jornau Lou Bouil-abaïsso (tan vau dire "lo bolh-abaissa").
Biografia
Josèp Desanat nasquèt a Tarascon en 1796 dins una familha modèsta. Après d'èsser anat a l'escòla primària, tre que faguèt sei tretze ans comencèt a trabalhar coma aprendís. Completèt son educacion d'un biais autodidacta e trabalhèt dins de mestièrs divèrses e subretot coma faure. Seis opinions liberalas e subretot sei satiras qu'escriguèt après la Revolucion de julh de 1830 l'obliguèron a s'installar a Marselha. En 1838 son poèma Epitro Pouèmo a Pierre-Paul Riquet de Boun Répaou, Ooutour doou Canaou de Lengadoc es una de las primièras utilizacions estampadas del mot "Occitanio" (dins un poèma publicat per J. F. A. Perrot, Lettres sur Nismes et le Midi, Histoire et Description des Monumens antiques du Midi de la France).
Estat de Kayah
thumb|Bandièra de l'estat de Kayah
Kayah es un dels sèt estats pels pòbles minoritaris establits per la constitucion de 1974 en Birmania. A aperaquí dos cents mila abitants e. Es poblat per la nacion Karenni, que los Kayah sonque son un dels quatre grops principals. L'estat ne foguèt creat unilateralment per Birmania en 1948 amb lo nom de Karenni, e se cambièt a Kayah en 1951. En 1974 la constitucion ratifiquèt l’existéncia de l'estat. A l'estat vivon las nacions o grops seguents: *Kayah (Karenni)
Pel pòble Karenni, l'istòria del país e la politica, vejatz: Karenni.
Saudron
Saudron es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Geografia
Lo vilatge a traversat pel Òrdi, un pichon afluent de la Saulx.
Crécy-la-Chapelle
Crécy-la-Chapelle es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Marie Curie
Maria Salomea Skłodowska Curie (7 de novembre de 1867, Varsòvia - 4 de julhet de 1934, Passy) foguèt una quimista e fisiciana francopolonesa de la fin dau sègle XIX e de la premiera partida dau sègle XX. Formèt un pareu famós amb lo fisician francés Pierre Curie per sei descubèrtas sus la radioactivitat. En particular, descurbiguèt la natura fisica de la radioactivitat, dos elements quimics novèus (lo polòni e lo radi) e fondèt l'Institut dau Radi per desvolopar d'aplicacions medicalas de son trabalh. Durant la Premiera Guèrra Mondiala, se destrièt tanben amb la concepcion d'ambulàncias e de pòstes de radiologia que permetèron de melhorar lei suenhs portats ai soudats bleçats.
Arquetipa de la scientifica modèrna, Marie Curie recebèt plusors guierdons durant sa carriera. Lei pus coneguts son lei Prèmi Nobel de Fisica 1903 e de Quimia 1911. Pasmens, recebèt d'autrei recompensas prestigiosas coma la medalha Davy. Au nivèu personau, aguèt doas filhas dichas Irène Joliot-Curie e Ève Curie. La premiera, marida amb lo fisician Frédéric Joliot-Curie, contunièt lei trabalhs de sa maire e obtenguèt lo Prèmi Nobel de Quimia 1935. La segonda realizèt una carriera brilhanta coma escrivana e diplomata.
En parallèl de seis activitats scientificas, Marie Curie foguèt fòrça activa dins la defensa de la causa polonesa qu'aviá perdut son independéncia en 1795. Participèt ansin a l'universitat clandestina de Polonha e sostenguèt lei comitats propolonés en França. Viatjèt tanben mai d'un còp en Polonha per ajudar a la creacion d'institucions scientificas e transmetèt la lenga e la cultura polonesa a sei doas filhas.
Saudron
Geografia
Le village est traversé par l'Orge, un petit affluent de la Saulx.
Mattaincourt
Mattaincourt es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
Lo vilatge de Mattaincourt se situa al sud del scenari lorrain en la part de tucs e de bòsques. Se truca aquela part del scenari:« la Vôge ». Lo vilatge a traversat pel Madon, una plàcid riu #que prenguèt la Moselle a Pont-Sant-Vincent. La municipalitat s'estend sus 6,0 km² e compte 882 abitants dempuèi lo darrièr recensement de la populacion en datant de 2007.Environat per las municipalitats de Hymont, Mirecourt e Bazoilles-e-Ménil, Mattaincourt a situat a 26 km al nòrd-oèst de Épinal la mai granda vila a las alentours. Situat a 278 mètres d'altitud, Lo riu lo Madon es lo principal cors d'aiga #que travèrsa lo pòble de Mattaincourt.
Marie Curie
Enfança e jovença
thumb|right|[[Fotografia de la familha Skłodowska en 1890.]]
Blake Shelton
thumb|250px|Blake Shelton en abril de 2010 Blake Tollison Shelton (Ada, Oklahoma, 18 de junh de 1976) es un cantautor de musica country e presentador de television american. Se revelèt en 2001 gràcias a sa cançon "Austin". Foguèt maridat a la cantaira de musica country Miranda Lambert de 2011 a 2015.
Marie Curie
Enfança e jovença
Maria Salomea Skłodowska nasquèt a Varsòvia lo 7 de novembre de 1867. Son paire, Władysław Skłodowski (1832-1902), èra professor de matematicas e de fisica e sa maire, Bronisława Boguska (1835-1878), èra institutritz. Aviá tres sòrres, dichas Zofia (1861-1876), Bronisława (1865-1939) e Helena (1866-1961), e un fraire dich Józef (1863-1937). La familha èra d'origina nobla mai aviá perdut la màger part de sei bens en causa de son engatjament au profiech dau nacionalisme polonés.
L'enfança de Maria Skłodowska foguèt prefondament marcada per la mòrt de sa sòrre Zofia, tuada per lo tifus en genier de 1876, e de sa maire, victima de la tuberculòsi en mai de 1878. D'efiech, fòrça tocada per aqueleis eveniments tragics, se refugièt dins leis estudis onte brilhèt rapidament dins totei lei matèrias gràcias a l'ajuda de son paire. En 1883, obtenguèt ansin son diplòma de fin d'estudis segondaris amb un medalha d'aur. Jonhèt alora l'Universitat volanta que particapava a l'educacion clandestina de la populacion polonesa.
Pasmens, Maria Skłodowska desirava tanben realizar d'estudis superiors. En 1890, quand sa sòrre partiguèt estudiar a París, chausiguèt donc de venir governanta per espanhar lei sòus necessaris per la rejónher. En parallèl, gràcias a un cosin quimista, Józef Boguski (1853-1933), intrèt dins un laboratòri de Varsòvia.
De seis estudis superiors a son maridatge
Aqueu subjècte de recèrca favorizèt son rescòntre amb Pierre Curie (1859-1906) qu'èra un especialista reconegut dei proprietats magneticas dei materiaus (lèi de Curie). Li trobèt de la plaça dins lo sieu laboratòri onte Maria Skłodowska poguèt menar sei recèrcas. Desvolopèron rapidament una relacion sentimentala e Pierre Curie la demandèt en maridatge. Maria Skłodowska refusèt per s'entornar en Polonha onte voliá intrar a l'Universitat Jagellon. Pasmens, en causa dau conservatisme de l'elèit polonés, obtenguèt ges de pòste dins son país.
Sus una sugestion de Pierre Curie, decidèt alora de tornar venir en França per i passar un doctorat. Aqueu còp, acceptèt la demanda en maridatge e lo pareu se maridèt a Sceaux lo 26 de julhet de 1895. Aguèron doas filhas dichas Irène (1897-1956) e Ève (1904-2007). D'autra part, d'ara endavant, Maria Skłodowska foguèt coneguda sota lo nom de Marie Skłodowska Curie ò, pus simplament, de Marie Curie.
La descubèrta de la radioactivitat
Dins lo quadre de sa tèsi, Marie Curie chausiguèt d'estudiar lei « rais de Becquerel » descubèrts en 1896 per Henri Becquerel (1852-1908). Per començar, s'interessèt ai « rais uranics » emés per de sòus d'urani. Assaièt de quantificar lei capacitats ionizantas d'aquelei raionaments dins un obrador rudimentari més a sa disposicion per lo director de l'Escòla municipala de fisica e de quimia industrialas. Amb l'ajuda de son marit e de son bèufraire, Jacques Curie (1855-1941), concebèt un electromètre piezoelectric que li permetèt de mesurar lo fenomèn d'un biais precís.
Sei resultats permetèron de demostrar que la pechblenda e la calcolita avián una activitat respectivament quatre e dos còps pus importanta d'aquela de l'urani. Puei, mostrèt qu'aquela activitat èra pas dependenta de l'estat dau materiau mai de sa concentracion d'urani. Ne'n deduguèt que lei rais de Becquerel èran una proprietat de l'atòm e non una proprietat quimica. Aquelei descubèrtas foguèron presentadas tre lo 12 d'abriu de 1898 per Gabriel Lippmann a l'Académia dei Sciéncias. En parallèl, Marie Curie ganhèt lo prèmi Gegner per son trabalh sus lei proprietats magneticas deis aciers.
La descubèrta dau radi e dau polòni
thumb|right|[[Fotografia de Pierre e Marie Curie dins son laboratòri de l'Escòla municipala de fisica e de quimia industrialas.]]
En 1898, Pierre Curie laissèt sei trabalhs sus la piezoelectricitat per jónher sa femna dins son estudi de la radioactivitat. Son objectiu èra desenant d'isolar leis elements quimics a l'origina dau raionament. Gràcias a l'ajuda financiera de companhiás de l'industria miniera ò de la metallurgia e a quauquei sostèns de part de l'Estat, poguèron crompar quauquei tònas de pechblenda. Après rafinatge d'aqueu minerau, descurbiguèron lo polòni lo 18 de julhet de 1898 e, amb l'ajuda de Gustave Bémont (1857-1932), lo radi lo 26 de decembre seguent.
De mesuras mostrèron una activitat radioactiva fòrça superiora a aquela de l'urani per lei dos elements. Lo polòni foguèt dich en onor de Polonha e lo radi foguèt nomat a partir dau tèrme « rai ». En 1900, aquelei descubèrtas permetèron a Marie Curie d'obtenir un pòste de cargada de conferéncia a l'Escòla normala superiora d'ensenhament segondari dei joinei filhas de Sèvres.
Dos ans pus tard, capitèt d'obtenir un decigrama de clorur de radi que li permetèron d'identificar la posicion d'aquel element dins la taula periodica. Puei, en 1903, presentèt sa tèsi de doctorat a la Facultat dei Sciéncias de París e obtenguèt la mencion « fòrça onorable ».
Lo Prèmi Nobel de Fisica 1903 e la celebritat
thumb|right|[[Fotografia dau diplòma dau Prèmi Nobel de Fisica atribuit en 1903 a Pierre e Marie Curie.]]
Lo 10 de decembre de 1903, Pierre e Marie Curie recebèron lo Prèmi Nobel de Fisica « en reconóissença dei servicis renduts, per sa recèrca comuna sus lo fenomèn dei radiacions descubèrts per lo prefessor Henri Becquerel ». Inicialament, l'Académia Nobel voliá unicament recompensar Pierre Curie mai una indiscrecion d'un academician suedés permetèt d'apondre Marie Curie ai recipiendaris dau Prèmi. La meteissa annada, recebèron tanben la medalha Davy, destinada a guierdonar de trabalhs excepcionaus dins lo domeni de la quimia.
Lo pareu venguèt rapidament famós e la radioactivitat interessèt largament lo rèsta de la comunautat scientifica e lo public. En octòbre de 1904, Pierre Curie foguèt ansin nomat professor titular d'una novèla cadiera de fisica a la Facultat dei sciéncias. Obtenguèt tanben la construccion d'un laboratòri vertadier per perseguir sei trabalhs. De son caire, Marie Curie obtenguèt lo pòste de cap de trabalhs de la cadiera de son marit. Aquelei posicions permetèron ai Curie de melhorar sa situacion financiera.
La mòrt de Pierre Curie e la nominacion de Marie Curie a la Sorbona
thumb|right|[[Fotografia dau I Congrès Solvay.]]
Mattaincourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Marie Curie
La mòrt de Pierre Curie e la nominacion de Marie Curie a la Sorbona
Lo 19 d'abriu de 1906, Pierre Curie moriguèt dins un accident de circulacion, reversat per una veitura ipomobila. Durament tocada per aquela tragèdia, Marie Curie foguèt sostenguda per son bèupaire, Eugène Curie (1827-1910), e per son bèufraire. De mai, en remplaçament de son marit, obtenguèt un pòste de directritz d'un laboratòri universitari. Aprofichant aquela posicion per luchar còntra lo conservatisme e lo sexisme dau periòde, aculhiguèt 45 femnas scientificas entre 1906 e 1934. Venguèt tanben professora a la Sorbona lo 1 de mai de 1906 e foguèt nomada titulària de la cadiera ocupada per Pierre Curie lo 16 de novembre de 1908.
Marie Curie venguèt ansin un simbòl de la lucha feminista dei premiereis annadas dau sègle XX. Per exemple, son premier cors a la Sorbona foguèt seguit per una importanta fòga de jornalistas, d'artistas e de personalitats politicas. Dins aquò, Marie Curie s'engatjèt pas dubertament amb lo movement feminista. En revènge, foguèt pas lo cas de sa filha Irène qu'intrèt brèvament dins lo govèrn dau Frònt Popular en 1936 per defendre la causa femenina.
En parallèl, Marie Curie contunièt sei recèrcas sus la radioactivitat. En 1910, amb l'ajuda dau professor André-Louis Debierne (1874-1949), isolèt un grama de radi metallic pur. L'annada seguenta, l'Académia dei Sciéncias refusèt de l'elegir entre sei sòcis. Pasmens, foguèt invitada au premier Congrès Solvay, organizat per lo quimista e industriau bèlga Ernest Solvay (1838-1922).
Lo Prèmi Nobel de Quimia 1911
thumb|right|[[Fotografia dau diplòma dau Prèmi Nobel de Quimia 1911.]]
En novembre de 1911, après lo Congrès Solvay, foguèt revelada una liason extraconjugala entre Marie Cubie e lo fisician Paul Langevin (1872-1946). Comencèt alora una lònga campanha jornalistica menada per la premsa nacionalista, misogina e xenofòba. Pasmens, lo 8 de novembre, en despiech d'aquel escàndol, Marie Curie recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia 1911 « en reconóissença de sei servicis per l'avançament de la quimia amb la descubèrta dau radi e dau polòni, amb l'isolament dau radi e amb l'estudi de la natura e dei compausats d'aquel element ». Venguèt ansin la premiera persona de recebre dos còps aquela recompensa.
Aqueu segond prèmi decidèt lo govèrn francés de sostenir lei projèctes de Marie Curie de construrre un centre de recèrca dedicat a l'estudi dau radi e de seis aplicacions. Refusèt donc divèrsei proposicions de l'elèit intellectuau polonés de venir s'installar en Polonha. Pasmens, i realizèt un viatge en 1913. En parallèl, deguèt sonhar una malautiá renala que l'alunchèt de l'actualitat scientifica.
Saudron
Geografia
L'agriculture (céréales) et l'élevage (bovins, ovins) constituent les principales ressources de la commune.
Les localités les plus proches (5 km ou moins) sont Gillaumé, Bure, Échenay et Pancey.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo vilatge a fòrça sofèrtas guèrras al.
Al moment de la Revolucion fasiá partida de la principauté de Joinville.
Le village a beaucoup souffert des guerres au.
Au moment de la Révolution il faisait partie de la principauté de Joinville.
Marie Curie
La Premiera Guèrra Mondiala
thumb|right|[[Fotografia de Marie Curie durant la Premiera Guèrra Mondiala.]]
Lo conflicte entraïnèt lo barrament provisòri de l'establiment. La màger part dau personau se mobilizèt en favor de l'esfòrç de guèrra e Marie Curie participèt amb Antoine Béclère (1856-1939), director dau servici radiologic deis armadas, a la concepcion d'ambulàncias radiologicas permetent de realizar de radiografias dins la zòna dei combats, çò que permetiá de limitar lo desplaçament dei soudats bleçats. De mai, transformèt l'Institut dau Radi en escòla de radiologia per formar d'assistents radiologistas. Enfin, participèt a la concepcion de pòstes de radiologia fixs.
En 1916, Marie obtenguèt son permés de condurre e comencèt de realizar dirèctament de radiografias au sen deis ambulàncias radiologicas. Foguèt rejonhada per sa filha Irène que venguèt son assistenta après la guèrra per tornar formar l'Institut dau Radi.
L'Institut dau Radi
thumb|right|[[Fotografia d'Albert Einstein e de Marie Curie en 1929.]]
Après la guèrra, Marie Curie tornèt prendre sa posicion a la tèsta de l'Institut dau Radi. Durant quauqueis annadas, l'organizacion deguèt faciar de dificultats financieras grèvas. De mai, l'Institut aviá perdut la màger part de sei resèrvas de radi qu'èran estadas utilizadas per la fabricacion de pòstes radiologics. Marie Curie deguèt donc realizar un viatge ais Estats Units per trobar lei sòus necessaris a la crompa d'un grama de radi. I foguèt fòrtament sostenguda per la jornalista Marie Mattingly Meloney (1878-1943) qu'organizèt una campanha de collècta de fons auprès dei femnas estatsunidencas. En parallèl, Marie Curie participèt tanben a la defensa de la causa polonesa en França.