cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maria (maire de Jèsus)
Escrituras crestianas
Aprèp, Maria apareis dins lo Nòu Testament, dins de situacions especialas coma dins lo viatge al Temple quand Jèsus atenguèt 12 ans, las Nòças de Caná, quand Maria e los fraires de Jèsus volián parlar d'el pendent son ministèri, e a l'episòdi de crucifixion. Dins los actes dels apòstols Maria es presenta a Pentacosta. I a pas mai d'informacion sus sa vida. Segon la tradicion crestiana, e a la demanda de Jèsus, l'apòstol Joan s'ocupèt d'ela.
Tradicion crestiana non canonica
Segon l'evangèli apocrif de Jaume, Maria èra filha de Joaquim e Anna. Abans la concepcion de Maria, Anna èra esterila, e sos parents èran vièlhs. Coma dins l'istòria de Samuèl, foguèt presentada al Temple de Jesuralèm a l'edat de tres ans. Alara que los crestians dels primièrs sègles considerèron aquel evangèli coma apocrif, e que uèi encara fa pas partida de la compilacion del Nòu Testament crestiana, las tradicions catolicas e ortodòxas considèran que las istòrias poirián èsser vertadièras o possiblas.
Segon la Glèisa Catolica e la Glèisa Ortodòxa, 13 o 15 ans aprèp la mòrt de Jèsus, Maria moriguèt a Jerusalèm o a Efès, en preséncia dels apòstols. Qualques jorns aprèp, quand los apòstols visitèron sa tomba, èra vueita, e ne concluguèron qu'aviá montat còs e arma al cèl (l'Assompcion). De catolics afirman que moriguèt pas jamai.
Maria dins l'Alcoran
thumb|Mariam se noirissent d'un palmièr, Sègle XVI, Turquia, anonim Maria (Mariam) a una posicion d'onor entre las femnas de l'Alcoran. Es l'unica femna que son nom apareis dins lo libre, e foguèt declarada, amb Jèsus (Issa), lo Senhal de Dieu per l'umanitat, que gardèt sa castetat, qu'èra obesissenta, e que foguèt causida e dedicada a Allá abans de nàisser, acceptada (l'unica femna) al servici d'Allá. Los recits de la sora de l'Alcoran son gaireben identics al recit de l'Evangèli segon Luc, e ambedós començan amb la visitacion de l'àngel a Zacàrias e l'anonciacion de la naissença de Joan (Yahya), seguida de l'anonciacion de la naissença de Jèsus a Maria. D'autras seccions son pus similaras als libres apocrifs del cristianisme, subretot del pseudo-libre de Matieu i de l'evangèli de l'enfança de Jèsus segon Sant Jaume lo Juste.
Naissença virginala de Jèsus
Totas las denominacions crestianas accèptan la doctrina de la naissença virginala de Jèsus, confirmada pel credo apostolic e lo Credo de Nicèa. Segon aquela doctrina, Maria concebèt Jèsus per l'òbra de Dieu Esperit Sant, e pas per Josèp. La negacion d'aquel dògma es considerada coma una eretgia dins lo catolicisme, lo cristianisme ortodòxe e lo protestantisme.
Jèsus es pas l'unic fondator de religion que nais d'una maire verge; aquel miracle se faguèt per fòrça religions orientalas. Las criticas sostenon que los primièrs compiladors grècs èran fòrça influenciats per aqueles cultes e que volguèron donar a Jèsus un ligam amb los grands eròis religioses coneguts pels publics. D'autres afirman que tot es provocat per una error de traduccion. Lo mot "almah" ebrieu que s'utiliza per se referir a Maria significa verge mas tanben jove. L'interpretacion josieva de la profecia afirma que lo Messias deu nàisser d'una femna jove, mas pas que siá verge. La traduccion en grèc la transformèt en "partenos", que sonque a lo sens de verge.
Virginitat eternala de Maria
Lo catolicisme e l'ortodoxia de l'èst ensenhan que Maria èra verge abans, pendent e aprèp la naissença de Jèsus. La majoritat dels protestants uèi encara creson que Maria èra verge quan nasquèt Jèsus, que foguèt concebut per l'òbra de l'Esperit Sant, mai que aprèp aguèt de filhs de Josèp, perque lo Nòu Testament menciona los fraires de Jèsus, e Jaume, dins sa letra, es considerat coma lo fraire de Jèsus. Los catolics considèran que lo tèrme "fraire" de Jèsus, dins lo Nòu Testament fa referéncia als cosins o benlèu mièg fraires de Jèsus, filhs de Josèp d'un matrimòni davancièr del matrimòni amb Maria. Lo catolicisme associa aquela virginitat eternala a la puretat e per aquò es totjorn vestida de las colors blava e blanca.
L'immaculada concepcion de Maria
Lo concèpte de l'immaculada concepcion de Maria, es una doctrina del catolicisme qu'afirma que Maria foguèt preservada per Dieu del pecat original quand foguèt concebuda, rason per que foguèt pas atenguda pel pecat nimai de la privacion de la gràcia de santetat, e visquèt una vida liura del pecat. Aquel concèpte foguèt afirmat coma un dògma pel Papa Piu IX lo 8 de decembre de 1854, concèpte que nasquèt de sègles abans. Lo protestantisme, al contrari, rebuta aquela doctrina, subretot basada sul "Magnificat", perque Maria canta "Mon esperit s'alègra en Dieu mon salvador", que per eles, mòstra que Maria tanben aviá besonh del Salvador. E mai, considèran que totes los èssers umans naisson amb una natura de pecat, e an besonh de l'òbra redemptritz de la crotz, Maria enclusa. Jèsus, segon los protestants, per la vertut de sa concepcion de l'Esperit Sant foguèt l'unic òme que foguèt liure del pecat, per aquò, poguèt prendre al luòc de castig e de mòrt aqueles de l'umanitat, e véncer la mòrt, ressuscitant e prometent la resurreccion als cresents de son òbra de redempcion. Se Maria seriá estat una femna amb gracia especiala sul pecat, doncas, per la teologia protestanta, lo sacrifici de Jèsus seriá pas estat global, perque una gràcia especiala poiriá restaurar la condicion de pecat de l'òme sense necessitat d'aplicar la justícia divina (mòrt) sul pecat de tota l'umanitat. Un dògma parallèl es aquel de l'assompcion, qu'indica que Maria pugèt al cèl còs e arma e pas sonque en arma coma las autras personas.
Maire de Dieu
Los primièrs crestians consideravan que Maria èra la maire de Jèsus, Dieu Filh, sus la Tèrra. Aprèp lo III concili ecumenic, lo Concili d'Efès, en 431 ApC, se considerèt corrècte de se referir a Maria coma theotokos, "maire de Dieu", per solinhar que Jèsus èra Dieu (segonda persona de la Trinitat), en oposicion al nestorianisme, l'arrianisme e mai eretgias que negavan la divinitat de Jèsus. Pasmens, aquel títol creèt una confusion, foguèt objècte de controvèrsia entre los crestians d'aquela epòca, e aprèp entre protestants e catolics, perque supausava la superioritat e preeminéncia de Maria sus l'eternitat de Dieu. Pels protestants Maria, es maire de Jèsus, la femna que gràcias a ela Dieu Filh arribèt sus Tèrra, mas qu'es pas Maire de Dieu (trinitat).
Veneracion a Maria
Lo catolicisme e lo cristianisme ortodòxe accèptan la veneracion a Maria, que se realiza per mejan d'oracion e d'intercession (o qu'ela faga intercession de las demandas dels òmes davant Jèsus), e mai los cantics, poèmas, pinturas e icònas. Tanben se prostèrnan davant estatuas o imatges en senhal de respècte e veneracion. Maria tanben recep los títols d'exaltacion superiora a totes los sants, e que los protestants atribuisson a Jèsus. Lo segond concili del Vatican (1962-1965) descriu Maria coma essent superiora a totes los èssers creats, inclusent los àngels, al dessús de totas las creaturas del cèl e de la Tèrra. Pasmens, l'analisi finala la declara umana e non divina de natura. La creissença del culte Marial, comencèt a l'Edat Mejana, subretot gràcias a Bernat de Claravals. Bernat declarèt que la.
Concèptes e criticas non biblicas sus la vida de Maria
Las personas que son pas crestianas nimai musulmanas generalament dobtan de la concepcion virginala de Maria. Una teoria non crestiana suggerís que Maria auriá agut de relacions amb un soldat roman, e pus tard se maridèt amb Josèp que l'aparèt de las leis josievas que l'aurián condemnada a mòrt. Aquela version foguèt prepausada pel primièr còp al sègle III per Origèn, que diguèt que l'aviá ausida d'autres romans, e aqueles de josieus contemporanèus.
(771) Libera
(771) Libera es un asteroïde.
Babilafuente
Babilafuente es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Districte de Ramanagara
Lo districte de Ramanagara (en cannada: ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ rāmanagara jille) es un districte de l'estat de Karnataka en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Ramanagara.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion del districte èra de 1 082 636 abitants. La populacion èra per 75,27 % rurala e per 24,73 % ciutadana.
thumb|left|310px|Las cascadas de Chunchi
Habère-Poche
Habère-Poche (en savoiard, Âbèro d’Amont) es una comuna de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Moriers
Moriers es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Weilborg
Weilborg (en alemand Weilburg) es una vila situada en Èssa, Alemanha. Sa populacion èra estimada a 12,955 abitants, en 2020. Sa superfícia totala es 57,51 km².
Quartièrs
Weilburg es devesida en onze quartièrs:
Gavach
Lo tèrme gavach (plural gavaches) es epitèt pejoratiu e escais-nom que s'aplican originalament als occitans, malgrat que recentament son utilizacion se siá espandit als estrangièrs.
Reparticion geografica
L'etnonim gavach definís per una populacion donada una autra populacion. D'un biais general tòca una populacion mai al nòrd o mai montanhòla o tota doas causas al còp.
En Occitània:
Fòra d'Occitània:
Atestacions
Dins una pèça de teatre del sègle XVII del País Bas (Lengadòc).
"Vaqui deja dous ans qu'aqueste bel bouscatge
a quitat e représ soun verdegeant fouillatge
e que ia lous voulams dels penibles gabats
say sou venguts dous cops per segua nostres blats
despuey que Coridon, mon majoural, mon mestre
s'en anet indacom, qu'on sabi ont pot estre"
Origina
L'origina d'aquel nom es plan discutida. Es de còps ligada a una rasic Gav- que seriá presenta dins Gavaudan, Gave e que significariá « pèira, peirós. ». Son espandiment fòra d'Occitània (se lo mot i es pas autoctòn) es explicat per d'unes per l'immigracion occitana massissa en Catalonha a l'epòca modèrna, immigracion mesclada de Bas-Lengadocians e de gent del Massís Central. Los catalans manlevèron l'etnonim qu'una partida dels immigrats donavan a l'autra partida e l'apliquèron a la totalitat dels immigrats.
Utilizacion
Coma mantun mot depreciatiu cap a una comunautat, los gavaches
Lo tornèron prene d'un biais ufanós coma dins lo poèma:
Festenal de Canas
Lo Festenal Internacional de Cinèma de Canas idèm Festival (francés: Festival de Cannes) es un festenal de cinèma de la vila de Canas fondat en 1946. Lo denominacion primièra ne foguèt Festenal internacional del filme (francés : Festival international du film) de 1946 fins a 2002.
Es un festenal fòrça popular e mediatic amb la preséncia d'unes 4000 jornalistas venguts d'al mond entièr a cada session, que còsta a l'entorn de 20 milions d’èuros finançats a nautor de 10 milions pel govèrn francés.
Se pòt considerar coma un dels tres eveniments màgers del cinèma mondial amb la Mòstra de Venècia e l' Oscar. thumb|286x286px|... lo folclòre roginàs d'un festenal paparazzian !!!
(772) Tanete
(772) Tanete es un asteroïde.
Ais (Lemosin)
Ais (Aix en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Steenbecque
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Comuna en la arrondissement de Dunquèrca|180px
thumb|left|Commune dans l'arrondissement de Dunkerque|180px==Istòria==
1297 : Philippe lo Polit ocupa tota la Flandre maritima.
Lo 15 de julhet de 1298, Baudoin de la Planque, senhor de Steenbecque e de Thiennes, recep tota la tèrra de Blaringhem, confisquée sus Thomas de Lille.
1578 : Jeanne, madama de Steenbecque, fonda un oratoire en l'onor de Santa Pharaïlde.
1582 : Jeanne de Steenbecque esposa lo senhor de (Mailly-)Popatz(t)z.
La, un forcené armat d'una carabine a detengut lo cònsol, Claude Rahou, 72 ans , en otage. Après près de sèt oras de negociacions portadas pel GIGN, lo forcené s'a retut en començament de serada. Pendent tot aquel temps, lo cònsol a #èsser retengut dins la siá comuna per un ancià emplegat municipal de 47 ans. Aquel darrièr, paire de tres mainats, èra en depression. Un différend, vièlh d'una quinzena d'ans l'opausava al cònsol. Lo ancià emplegat municipal i aviá queigut d'un échafaudage e aviá recebut, segon lududes, de las indemnités insufisentas per aquel #que considerava èsser un accident del trabalh. Reprotxava Egalament al cònsol de pas lo i aver pro sostengut. Lo forcené i aviá ja #èsser condemnat l'an 1996 a un mes de preson amb sursis per aver-i menaçat lo cònsol amb un guinhauet,.
1169 : Simon de Steenbecque, seigneur de Blaringhem, Ebblinghem, Nieles, Pradelles, Thiennes,.
1578 : Jeanne, dame de Steenbecque, fonde un oratoire en l'honneur de Sainte Pharaïlde.
1582 : Jeanne de Steenbecque épouse le seigneur de (Mailly-)Mame(t)z.
Le 7, un forcené armé d'une carabine a détenu le maire, Claude Rahou, 72 ans, en otage. Après près de sept heures de négociations menées par le GIGN, le forcené s'est rendu en début de soirée. Pendant tout ce temps, le maire a été retenu dans sa mairie par un ancien employé municipal de 47 ans. Ce dernier, père de trois enfants, était en dépression. Un différend, vieux d'une quinzaine d'années l'opposait au maire. L'ancien employé municipal était tombé d'un échafaudage et avait reçu, selon lui, des indemnités insuffisantes pour ce qu'il considérait être un accident du travail. Il reprochait également au maire de ne pas l'avoir assez soutenu. Le forcené avait déjà été condamné en 1996 à un mois de prison avec sursis pour avoir menacé le maire avec un couteau,.
(773) Irmintraud
(773) Irmintraud es un asteroïde.
Vilardebèla
Segon la grafia Bilardebèlo de Savartés, la prononciacion es o.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Abdullah II de Jordania
Es maridat a Rania Al-Yassin, nascuda en 1970 en Kowait, dempuèi lo 10 de junh de 1993. An quatre enfants :
Pedro Delgado
Pedro Delgado Robledo ( Segòvia, lo 15 d'abrial de 1960), Perico Delgado foguèt un ciclista espanhòl professional entre los ans 1982 e 1994. Ganhèt un còp lo Tour de France (1988) e dos còps la Vuelta a España (1985 e 1989).
Barbalos
Barbalos es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Magnières
Magnières es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bañobárez
Bañobárez es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Isles-les-Meldeuses
Isles-les-Meldeuses es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(774) Armor
(774) Armor es un asteroïde.
Lorry-Mardigny
Lorry-Mardigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ausança (aiga)
Ausança es un pichon riu d'environ 40 km que nais pres de Saint-Martin-du-Fouilloux e se jeta dins Clen a Chasseneuil-du-Poitou, 1 km en aval dau Grand-Pont.
Separa las comunas de Vasles e Ayron, e traversa las comunas de Latillé, Chiré, Vouillé, Quinçay, Minhec e Chasseneuil.
Idronomia
Fluvius Alsancia en 939; Ausancia en 989; Rivère d’Ausance en 1324; de l’Ausence en 1375; d’Auzance en 1404; des Ansses en 1447.
Camisard
Los camisards èran de protestants (uganauds) de las Cevenas, que se revoltèron contra lo poder reial, e las persecucions que subiguèron a la seguida de la revocacion de l'edicte de Nantas en 1685. Aquestes eveniments sonats Guèrra dels Camisards o Guèrra de las Cevenas  Comencèron en 1702, amb lo pièger dels combats en 1704, e de combats escampilhats fins en 1710 que s'acabèron amb la patz en 1715.
Dennis Meadows
Dennis L. Meadows, nascut lo 7 de junh de 1942 en Montana (Estat Units), es un scientific e professor emeriti de l'Universitat de New Hampshire e coautor, amb tres scientifics del MIT, del rapòrt The Limits To Growth en 1972, que met evidéncia lo perilh per l'environament planetari de la creissença demografica e economica de l'umanitat.
Club de Roma
Lo club de Roma es un think tank mondial qui tracta de nombrosas questions de politica internacionala. Foguèt fondat en abrial de 1968 e suscitèt una atencion considerabla del public en 1972 amb son rapòrt titolat Los limits of Growth ("Los limits de la creissença"). De 1970 e 1972, al MIT Meadows dirigiguèt lo "Club of Rome Project on Predicament of mankind" que bastiguèt lo modèl mondial eissit d'aquela publicacion.
The Limits to Growth
"The Limits to Growth" es un libre de 1972 que modeliza las consequéncias d'una populacion mondiala en creissença rapida e de ressorças limitadas, comandat per lo Club de Roma. Meadows coescriguèt lo libre amb sa molher Donella H. Meadows, Jørgen Randers e William W. Behrens III.
L’objectiu final de èra pas de far de prediccions specificas, mas d’explorar cossí la creissença exponenciala interagís amb de ressorças limitadas. Coma la talha de las ressorças es desconeguda, sol lo comportament general pòt èsser explorat.
Loís Gròs
thumb|250px|Retrach de Loís Gròs en 1932 Loís Gròs (en francés: Louis Gros; Fontvièlha, 28 d'octobre de 1873 - Avinhon, 27 de novembre de 1963) foguèt un foncionari, òme politic e resistent occitan que foguèt deputat de 1924 a 1935 e de 1944 a 1945 e mai Senador de Vauclusa de 1935 a 1940.
Biografia
Loís Gròs comencèt a trabalhar primièr coma oficièr mecanician dins la Marina marchande. Aprèp la creacion del ministèri del Trabalh, en 1906, dintrèt dins l'administracion. Foguèt inspector del trabalh, puèi, a partir de 1913, inspector divisionari, dins lo departament de Vauclusa. Dempuèi 1914, creèt un dels primièrs oficis departamentals de placement, que ne venguèt director, e a l'encòp mantuna cooperativa de consomacion, gropadas dins una Federacion que n'èra lo president.
Acabèt sa carrièra administrativa en 1924 e abandonèt totas sas foncions. Membre de la SFIO, e raportaire general de son grop d'estudis socials, Loís Gròs foguèt elegit deputat sus una lista de Cartèl d'esquèrras. Venguèt puèi secretari de la commission del Trabalh, vicepresident del grop parlamentari suls mutilats del trabalh, e, en 1927, raportaire de la lei suls accidents del trabalh.
Quand foguèt elegit cònsol d'Avinhon en mai de 1925, demissionèt tre lo mes de julh, suite aux revers enregistrés par la SFIO a las eleccions cantonalas, tenues entre-temps, bien qu'il ne fût pas quitament candidat. thumb|left|Particion de la cançon Notre Cité creada per Léon Broche et Marius Foussan en omenatge a Loís Gròs Elegit tornarmai deputat en 1928, se presentèt, en octobre d'aquela annada, a las eleccions cantonalas e ne sortiguèt conselhièr general. L'an seguent, capitanejava la lista SFIO a las eleccions municipalas a Avinhon, que foguèt elegida entièrament. Venguèt lo cònsol de la vila, foncion que servèt fins a 1940. Loís Gròs metèt en plaça un socialisme municipal, amb, per exemple, la creacion d'un ofici d'abitations bon mercat, la crompa del preventòri de Porcairòlas, l'aménagement de la Borsa del trabalh, la construccion d'un grop escolar, d'installacions contra los aigats (consolidacion dels barris, creacion d'una estacion de pompatge), d'una fabrica d'incineracion de las escobilhas dels ostals. Tanben faguèt restaurar l'ostal de la comuna. Encara en 1929, faguèt del Réveil vauclusien "l'organ del socialisme e dels interèsses del departament de Vauclusa".
Popular dins lo mitan rural, pas tant per encausa de sas idèas socialistas (los pageses de la region son aisés) mas puslèu gràcias a sas competéncias de gestionari, foguèt relegit députat en 1932, e capitèt de ganhar tres mila vòtes de mai respècte a las eleccions precadentas. En 1935, abandonèt la Cambra dels deputats, quand foguèt elegit al Senat, aprèp dos ensages infructuoses (en 1920 e 1927). Venguèt secretari d'aquela assemblada.
Lo 10 de julh de 1940, Loís Gròs vòte contra los plens poders a Philippe Pétain. Lo 5 de novembre de 1940, lo regim de Vichèi anullèt son mandat, e mai dissolguèt la municipalitat d'Avinhon. Gròs se n'anèt en Suïssa ont participèt a la Resisténcia.
En 1944-1945, participèt a l'Assemblada consultativa provisòria e presidiguèt lo comitat de Liberacion d'Avinhon. Mai tard, quand faguèt sos setanta-dos ans, decidiguèt de se retirar de la vida politica. S'installèt al campèstre e s'avodèt a far de recercas arqueologicas.
Préhy
Préhy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Regiment de Bearn
200px|left|thumb|Unifòrme e banèra (las bendas qu'èran arrojas e jaunas) deu Regiment de Bearn - proprietat deu Ministèri de la Dehensa Nacionau de Canadà
Lo Regiment de Bearn que ho ua unitat de l'armada francesa deu Regim Ancian qui, en 1755, e partí au bòrd deus vaishèths Le Leopard e L'Opiniatre de cap a Nava França on combató l'armada anglesa dinc a la caduda de Montreal.
Los grans moments de l'istòria deu Regiment de Bearn que s'escadón durant la Guèrra de Sèt Ans : lo purmèr batalhon que's pelegè en Euròpa dab un unifòrme gris mentre qui lo dusau batalhon e combatèva (enter 1755 e 1760) en Nava França en purmèr dab un unifòrme blanc de la manjas blavas puish, a partir de 1757, l'arroi que remplacè lo blau.
Uei lo dia, associacions americanas e francesas que reviscòlan lo Regiment, las soas activitas, la soa banèra e los sons unifòrmes. Lo castèth d'Aas en Bearn qu'ei lo lòc on parada ua version modèrna e associativa cada mes d'agost.
Vilas de l'Egipte antica
Egipte
<br style="clear:both;" />
Saint-Sylvain
Saint-Sylvain es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de Normandia.
Geografia
Sant-Sylvain es una municipalitat rurala, perchée suls falaises del país de Caux, limitrophe de Sant-Valery-en-Caux e de la centrala nucleara de Paluel. La siá populacion es essencialament constituida d'agricultors e d'emplegats de EDF.
Saint-Sylvain est une commune rurale, perchée sur les falaises du pays de Caux, limitrophe de Saint-Valery-en-Caux et de la centrale nucléaire de Paluel. Sa population est essentiellement constituée d'agriculteurs et d'employés d'EDF.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Barceo
Barceo es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sent Merd las Aussinas
Sent Merd las Aussinas (Saint-Merd-les-Oussines en francés) es una comuna lemosina situada dins lo País d'Ussèl. Es administrada per lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Toponimia
Sent Merd es un agiotoponime : 'quò's un nom de luòc que fa referéncia a un nom de sent. S'agís de Sanctus Medardus (456 - 8 de junh 545), evesque de Noyon en Picardia (França), dont lo nom ven dau germanic Math-hard. En occitan, a part en Gasconha occidentala e meridionala que consèrva inalterat lo -d- intervocalic, Medard es una fòrma sabenta. Una de las fòrmas occitanas es Mesard (-d- intervocalic > -z-, grafiat -s-), coma a Sent Mesard, mas pus au nòrd -z- intervocalica dispareis, çò que dona Meard e, per evitament de l'iatus, Merd, Mèrd, Miard, etc. En francés, la fòrma populara es normalament Mar(d) (grafiat Mard, Mars, Marc).
Las Aussinas : de absina (tèrra inculta), per lo latin medievau absare (laissar en garait). Lo Petit Levy dona per apsar : «v. réfl. rester inculte».
(775) Lumière
(775) Lumière es un asteroïde.
Sales
Sales en arpitan (Sales en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
La municipalitat fa partida del país del Albanais e del costat de Rumilly.
Caserius : Polit Solelh, Charvaz, Exuel, Germonex, Los Molliats, Lo Mollard Anautit, Lo Mollard Bas, Lo Pessey, Tigny, Lo Cruet.....
La commune fait partie du pays de l'Albanais et du canton de Rumilly.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al Mièja Edat, Brut es lo banc de divèrses distincions. La ostal fòrt de Brutas a descrich l'an 1659 cossí : « un luòc champêtre environat de fossés hayes o de murs accomodé de divèrsas pèças coma jardin potagier, fruitier bòsc e garennes »,.
La, un édit desliga del territòri de la municipalitat de Sâles lo masatge caseriu de Surchères e lo Faubourg St Joseph #qu'auràn ligat a Rumilly.
Au Moyen Âge, Sales est le siège de plusieurs seigneuries. La maison forte de Sales est décrite en 1659 comme : « un lieu champêtre entouré de fossés hayes ou murs accomodé de plusieurs pièces comme jardin potagier, fruitier bois et garennes »,.
Le 10, un édit détache du territoire de la commune de Sâles le hameau de Surchères et le Faubourg St Joseph qui seront rattachés à Rumilly.
Barruecopardo
Barruecopardo es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
La Bastida (Salamanca)
La Bastida (Salamanca) es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Avernes-sous-Exmes
Avernes-sous-Exmes es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de Normandia, venguda lo 1èr de genièr de 2017 una comuna delegada de la comuna novèla de Gouffern en Auge.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vilanöva
Vilanöva (en italian: Villanova d'Ardenghi) es una comuna lombarda situada dins la província de Pàvia.
Equus caballus
Lo cavau (var. chaval, chavau, caval, cavath) ò chival (var. chivau), de nom scientific Equus caballus ò Equus ferus caballus, es un grand mamifèr ongulat erbivòr. Correire rapide e poderós, foguèt domesticat vèrs lei millenaris V ò IV av. JC e aguèt un ròtle important dins lo desvolopament dei civilizacions d'Euròpa e d'Asia. D'efèct, foguèt un deis animaus domestics fins a l'epòca de la mecanizacion e sa fòrça contunia d'èsser fòrça utilizada dins lei país en desvolopament.
Lei femèlas an lo nom d'èga ò de cavala (var. chavala), lei pichons son lei polins.
Taxonomia
La classificacion taxonomica dau cavau es totjorn l'objècte de debats. D'efèct, se son apartenéncia a la familha deis Equidae e au genre Equus es clara, lo rèsta de son classament es discutit. Istoricament, es considerat coma una espècia que porta lo nom scientific d’Equus caballus. Pasmens, d'estudis recents an entraïnat l'emergéncia d'una teoria novèla que dona au cavau l'apelacion d’Equus ferus caballus e lo classa coma sosespècia d'una espècia, dicha Equus ferus, que gropa lei diferents cavaus recensats dins lo mond (cavau domestic, cavau de Przewalski e tarpan ).
Ecologia e reparticion
Lo cavau es una espècia adaptada ai plans erbós que se difusèt dins lo mond entier (franc dei regions polaras) ambé l'expansion de son utilizacion per l'èsser uman. En 2007, la populacion mondiala èra estimada a 58,7 milions d'individüs. La màger part es domesticada e lei cavaus fèrs forman rarament de populacions importantas en fòra deis espacis demograficament vueges d'Oceania e d'America. Certanei, especialament en Austràlia onte son l'objècte de programas de caça, son considerats coma invasius.
Aspèct exterior
Mamifèr de la familha deis Equidae, lo cavau es un ongulat que mesura de 50 cm a 2 m d'autor e que pesa de quauquei desenaus de quilogramas a mai d'una tona. Generalament, un cavau adult que son autor au galet es inferiora a 1,42-1,50 m (non ferrat) es dich pòni ò cavalet. Pasmens, mai d'una excepcion existís coma lo Camarga (1,35-1,50 m au galet) qu'es considerat coma un cavau en despiech de sa talha pichona.
(776) Berbericia
(776) Berbericia es un asteroïde.
Equus caballus
Aspèct exterior
Se destria l'avantman, region situada a l'avans dau cavalier en sèla, la rèireman, a l'arrier dau cavalier, e la partida centrala. La morfologia generala varia segon leis aptituds de l'animau (traccion, bast, corsa... etc.). Lo pelatge cuerb tot lo còrs e pòu aver de colors ò de motius variats. Lei crins (peus de la criniera e de la coa) pòdon aver una color particulara ò, au contrari, èsser de la meteissa coloracion que lo mantèu. Lei diferentei partidas dau còrs dau cavau son designadas per una terminologia especifica qu'emprunta dei tèrmes ais anatomias umana (boca, camba, nas... etc.) e animala (galet... etc.).
Esquelèta e musculatura
Lo cavau a 205 òsses e 469 muscles. Seis òsses son classats en tres categorias gropant leis òsses lòngs (umerús, peronè... etc.), corts (vertèbras... etc.) e plans (òsses dau bacin... etc.). L'esquelèta e la musculatura illustran una bòna adaptacion a la corsa e au desplaçament rapide. Tres adaptacions principalas son a l'origina d'aquela evolucion. Premier, cada pata a un det unic protegit per una bata que permet de redurre la superficia en contact ambé lo sòu, çò qu'accelera lo movement. Puei, leis òsses de l'extremitat de la pata (lo canon) son alongats per permetre de cambadas lòngas. Enfin, de muscles e de tendons poderós permèton lo mantèn deis òsses.
Lo còr pesa de 3 a 5 kg dins un cavau de 500 kg. Situat dins la partida anteriora dau pitre, sa frequéncia cardiaca au repaus es de 28 a 40 baticòrs per minuta. Permet de sostenir leis acceleracions de l'animau gràcias a d'aumentacions importantas dau nombre de baticòrs per minuta (fins a 220). 20 litres de sang permèton de l'alimentar.
Sens e percepcion
Lei sens e la percepcion dau cavau semblan relativament variats segon lei raças. Lo camp de vision es limitat vèrs l'enbàs mai lateralament fòrça estendut. Pasmens, son acuitat es mau coneguda e presenta probablament de diferéncias importantas entre lei raças. En particular, 75% dei cavaus de tira son miòpes. L'odorat e l'ausida son generalament ben desvolopats. Leis aurelhas son mobilas e permèton de captar precisament lei sons a l’entorn. Son capablas de percebre lei frequéncias de 6 Hz a 33,500 Hz. Lo tocar es subretot desvolopat sus la tèsta e sus l'esquina. Enfin, lo gost pòu destriar lei sabors sucradas, saladas, amaras e acidas.
Sistèma digestiu
Lei cavaus son d'erbivòrs non romiants que manja generalament d'èrba, de pastura e de fen. Pòu tanben de còps manjar de cerealas (civada, gròs blat... etc.) ò d'aliments especiaus (granulats... etc.). A un sistèma digestiu dotat d'un estomac unic e d'un intestin fòrça lòng. Aqueu sistèma es capable de digerir lei fibras vegetalas gràcias a una fermentacion assegurada per de microorganismes. Aqueu procès a principalament luòc dins lo caecum, premiera partida dau budèu gròs, onte de bactèris pòdon descompausar la cellulòsa.
Raças
En rason de l'utilizacion anciana dau cavau dins de sectors d'activitat variats, plusors centenaus de raças cavalinas existisson. Presentan d'adaptacions a son environament (resisténcia ai temperaturas frejas ò caudas, equilibri estable... etc.) e d'aptituds particularas (velocitat, fòrça... etc.). Son gropadas au sen de tres categorias principalas que son lei cavaus de tira destinats a la traccion, lei cavaus de sèla destinats a èsser montats e lei pònis. De registres d'inscripcion deis animaus de raça existisson e definisson d'estandards e de critèris de conformitat.
Comportament sociau e comunicacion
Lo cavau es un animau gregari que forma de tropèus d'un desenau d'individüs que passan la màger part dau temps a manjar (15 a 16 h per jorn). Un tropèu tipic es compausat d'un garanhon protector, de tres a quatre cavalas e de sei polins. Aquelei darriers demoran ambé lo tropèu fins a un temps de dos ò tres ans. Aquò entraïna la formacion de tropèus de cavaus joves que gropan generalament entre 2 e 15 animaus. Puei, lei garanhons forman lo sieu tropèu. I a de còps de combats entre mascles per la dominacion d'un tropèu.
Au sen d'un tropèu, una ierarquia existís sovent de tipe piramidau (l'individü A domina l'individü B, que domina l'individü C... etc.). Pus rarament, una ierarquia triangulara pòu se formar (l'individü A domina l'individü B, que domina l'individü C, que domina l'individü A). De manòbras d'intimidacion mantènon aquela ierarquia. Pasmens, en fòra dei liames ierarquics, de relacions privilegiadas se forman entre certanei cavaus d'un grop (fretaments, gratatges e teletas mutualas). Aqueu comportament s'observa tanben per lei cavaus domestics que desvolopan d'afinitats ambé certanei companhons de prat ò d'estable.
La comunicacion entre lei cavaus es principalament assegurada amb un lengatge corporau (gestuala generala, movements deis aurelhas, actituds de la tèsta... etc.). Per exemple, d'aurelhas cochadas en arrier indican la colèra mentre que d'aurelhas en avans significan l'atencion. L'endilhar, lo crit dau cavau, es utilizat per exprimir d'emocions fòrtas ò quand lei cavaus pòdon pas se veire (principalament per sonar un individü). Lo cavau a egalament un organe sensible ai feromònas que li permet de detectar leis autrei mascles, lei femèlas en calor ò de memorizar d'odors.
Sòm
Lo sòm ocupa una pichona partida de la jornada d'un cavau (entre 3 e 5 h) coma per la màger part deis erbivòrs. Au contrari d'un crèire frequent, lo cavau dormís pas de drech franc de fasas de sòm leugier. Durant lei periòdes de sòm prefond e de sòm paradoxau, es obligat de se cochar.
Reproduccion
La maduretat sexuala se situa entre 12 e 18 mes per lei mascles e vèrs 24 mes per lei femèlas. Lei calors se debanan entre febrier e l'autona. La durada mejana de la gestacion es d'onze mes (330 jorns) e la jacina a generalament luòc a la prima. Lei naissenças son unicas franc d'excepcions fòrça raras. Un cavau es considerat coma adult a partir de quatre ans mai sa creissença dura fins a uech ans.
En captivitat, la reproduccion es sovent dirigida per de norriguiers qu'utilizan de tecnicas de seleccion e d'inseminacion artificiala per obtenir la descendéncia desirada. De mai, pòdon tanben entraïnar de calors precòças gràcias a de modificacions de l'intensitat de l'esclairatge deis estables.
Lei mascles domestics son sovent esterilizats, generalament vèrs lo temps de dos ans, per redurre son agressivitat e favorizar la vida de grop. Lo contraròtle dei garanhons en preséncia de cavalas en calor es tanben relativament malaisat. Dichs crestats ò ongrats, lei cavaus esterilizats son mens musclats que lei garanhons mai an generalament mai de prestança.
D'ibridacions ambé d'autreis espècias dau genre Equus son possiblas. Lo produch d'un cavau e d'una sauma es dich bardòt, aqueu d'una cavala e d'un ase es dich muòu e aqueu d'una cavala e d'un zèbre es dich « zebrula ». Aqueleis ibrids son esterils franc de quauquei cas rarissimes. Lo muòu aguèt un ròtle economic e militar important e foguèt fòrça utilizat per lo transpòrt dei marchandisas ò deis equipaments militars (lei tropas aupencas italianas l'utilizèron fins a 1993).
Santat
La durada de vida mejana d'un cavau se situa entre 25 e 30 ans. Pasmens, coma leis autreis organismes vivents, un cavau pòu èsser tocat per divèrsei malautiás ò parasitas. Lei condicions de vida en captivitat son de còps un factor d'agravament.
Entre lei malautiás importantas, se pòu citar lo tetanòs, la gripa equina, la ràbia, la vòrma, l'anemia infecciosa deis equides, de problemas respiratòris e de problemas cardiacs. En fòra d'aqueleis afeccions, una malautiá problematica es la pododermatiti aseptica difusa que se caracteriza per de dolors dei pès. Es sovent entraïnada per un trabalh tròp important e per una alimentacion marrida. La mioglobinuria (ò « còp de sang ») es una autra malautiá liada a la captivitat car es sovent causada per una mesa au trabalh dins de condicions marridas. Lei trèbols dau sistèma digestiu, especialament lei colicas, son de fònts de problemas en causa de la fragilitat deis intestins e necessitan sovent un contraròtle estricte de l'alimentacion per lei prevenir. Enfin, la vida dins leis estables essent regularament en oposicion ambé lei besonhs de libertat de l'animau, de trèbols psicologics dichs « vicis d'estables ».
Lei parasitas dau cavau son nombrós, especialament aquelei dau sistèma digestiu que son ingerits ambé la norridura. La ronha e lei micòsis son tanben de problemas frequents. Lei langastas pòdon transmetre la piroplasmòsi e lei parasites dau genre Borrelia pòdon causar la malautiá de Lyme. Enfin, lei cavaus crenhon particularament lei tavans.
Originas
L'evolucion de la familha deis Equidae, probablament apareguda i a 54 milions d'annadas, es mau coneguda e sembla complèxa. Lo genre Equus (que gropa lei cavaus, lei zèbres e leis ases) seriá aparegut i a cinc milions d'annadas. Lo rèire dau cavau domestic apareguèt probablament sus lo continent american avans de se difusar en Asia e en Euròpa. I a 30,000 ans, acomencèt d'èsser l'objècte de representacions rupèstras en Occitània e en Espanha (Las Caus, Chauvet, Altamira... etc.). En revènge, dispareguèt d'America durant l'extincion de l'Olocèn (vèrs 15,000-10,000 av. JC).
D'estudis genetics an mostrat l'existéncia probabla de plusors menas diferentas de cavaus fèrs que devián retraire au tarpan e au cavau de Przewalski. Aqueleis espècias èran probablament forestieras. La transicion entre un mòde de vida adaptat ai seuvas e un mòde de vida adaptat ai pradariás e a l'estèpa es desconegut.
Domesticacion
La data de la domesticacion dau cavau es pas coneguda precisament. Es generalament situada entre 4,500 e 3,500 av. JC. Aguèt luòc dins l'estèpa d'Asia Centrala. Foguèt probablament l'òbra de la cultura de Botaï que s'estendiguèt dins lo nòrd dau Cazacstan actuau dins lo corrent dau millenari IV av. JC. D'efèct, lei cavaments an descubèrt d'òsses de cavaus fòrça similars ais esquelètas dei cavaus modèrnes, de traças de lach de cavala dins de terralhas e de dents de cavaus ambé de traças de gauvidura causadas per de mòrs. L'usatge dau cavau foguèt tanben precòç dins la region de la Mar Negra ont apareguèt benlèu d'un biais independent.
Antiquitat
A partir de l'estèpa eurasiatica, l'utilizacion dau cavau se difusèt dins lei regions vesinas coma l'Orient Mejan e lo continent europèu. En Euròpa e en Asia, foguèt adoptat per lei Grècs, lei Romans, lei Bizantins e lei Pèrses per lo combat, lei comunicacions, lei trabalhs agricòlas, lo transpòrt e lei lesers (corsa de carris, pòlo). D'autrei pòbles l'utilizèron per una partida d'aquelei pretzfachs coma leis Egipcians que l'adoptèron per lei trabalhs civius e per tirar de carris de combat. En Magrèb, lei Numides inventèron de tacticas de secutament militar basadas sus la cavalariá que fondèron sa reputacion de combatents.
Lorry-lès-Metz
Lorry-lès-Metz es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Equus caballus
Antiquitat
En Asia, lei Chinés l'utilizèron subretot per tirar sei carris. Pasmens, inventèron plusors otís permetent de melhorar son usatge agricòla coma lo colar d'espatla. Puei, adoptèt tanben lo jòc de pòlo e l'estriu que foguèt concebut siá per lei Chinés siá per lei pòbles nomadas de l'estèpa. Lei pòbles nomadas foguèron probablament a l'origina dei principaleis innovacions militaras pertocant la cavalariá. En particular, imaginèron lo concèpte d'arquiers de cavalariá que foguèt a l'origina de sei succès còntra lei pòbles sedentaris fins a l'invencion deis armas de fuòc.
Lorry-lès-Metz
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
upright 1.2|thumb|Capèla La nòstra-Madama-de detlo-Gròs-Roure..
Equus caballus
Edat Mejana
Durant l'Edat Mejana, de tipes especifics d'animaus foguèron desvolopats en foncion de seis usatges. Ansin, en Euròpa, apareguèron lei premierei raças de destrièrs (cavau poderós destinats a la guèrra), de corsièrs (cavaus rapides egalament destinats au combat), de palafrés (cavau de prestigi e de parada) e de cavaus de bast. En parallèl, leis Europèus adoptèron l'estriu e melhorèron lei sèlas, lei colars d'espatla e lei fèrres. En 732, la Glèisa assaièt sensa succès d'enebir la consumacion de carn de cavau.
Lorry-lès-Metz
Istòria
Vilatge del País Messin, Val de Mètz en dependent del comtat episcopal de Mètz de contunh de la Republica Messine. Après lo rattachement a la França, vilatge dels Tres-Évêchés. Vilatge del departament de la Moselle l'an 1790 (Revolucion francesa), annexat al Empèri alemand de 1871 a 1918 e al Tresen Reich nazi de 1940 a 1944. Redevient Francés de facto a aquela epòca, en fasent partida de la region Lorraine.
A, la distincion aperteniá a la familha messine de las Baudoche. Divèrsas fes dévastés l'an 1442, 1493, 1518, 1590, 1635, 1642.
Los successors reformats i #introdusir la Reforma a la fin de la.
Equus caballus
Edat Mejana
En Orient Mejan, leis Arabis desvolopèron de raças rapidas e ben adaptadas au combat. Leis Europèus e lei Bizantins adoptèron rapidament lei cavaus arabis per melhorar lei cavaus pesants generalament utilizats per lei Crosats. Enfin, en Asia, lei cavaus leugiers e rustics contunièron de dominar lei prats batalhiers e aguèron un ròtle primordiau dins lei victòrias dei nomadas, especialament aquelei dei Mongòls.
Renaissença e Temps Modèrnes
L'invencion de la pouvera negra e lo desvolopament deis armas de fuòc entraïnèron lo declin de la cavalariá pesanta en Euròpa. La manobrabilitat venguèt alora un aspèct preponderant de la seleccion dei cavaus militars. Per aquò, lei premiereis academias d'equitacion foguèron dubèrtas a partir dau sègle XVI. De remontas foguèron tanben construchas per melhorar la seleccion e lo melhorament dei raças. Durant aqueu periòde, leis Europèus foguèron tanben a l'origina de la reïntroduccion dau cavau en America ambé leis individüs introduchs per lei conquistadors. Aquò foguèt a l'origina de populacions de cavaus fèrs dau continent. Leis Amerindians adoptèron rapidament l'usatge dei cavaus que prenguèron una plaça importanta au sen de sa societat.
Periòde contemporanèu
Fins au començament dau sègle XX, lei cavaus contunièron de tenir un ròtle important au sen dei diferentei societats umanas. En particular, aguèron un ròtle important dins lei guèrras napoleonencas. Aquelei conflictes favorizèron la difusion dei pursangs arabis en Euròpa e foguèron a l'origina d'importants programas de crosaments destinats a melhorar lei raças militaras. En parallèl, d'autrei programas foguèron creats per melhorar leis autrei tipes de cavaus coma lei cavaus de tira.
La Revolucion industriala e la mecanizacion progressiva dei transpòrts e de l'agricultura entraïnèron lo declin deis usatges militars e economics dau cavau. Per exemple, la cavalariá militara passèt pauc a pauc dei cavaus de guèrra ai blindats e l'agricultura dei cavaus de tira ai tractors. Ansin, leis usatges tradicionaus dau cavau a quasiment disparegut dins lei país desvolopats e son venguts mens importants dins lei país en cors de desvolopament. En revènge, aqueu periòde veguèt lo desvolopament de l'equitacion de leser qu'es venguda la premiera fònt d'utilizacion de cavaus dins lo mond occidentau.
Arts
Lo cavau es fòrça representat dins leis arts en causa de son ròtle primordiau au sen dei societats umanas. Pasmens, foguèt lòngtemps unicament considerat coma lo companhon deis eròis. Ansin, dins l'escultura, es un subjècte qu'apareis dempuei l'Antiquitat dins leis estatuas equestras que son una representacion agiografica d'un cap d'Estat ò d'un cap militar. La pintura, sovent utilizada a temps passat per glorificar lei proesas militaras, representa sovent de cavaus. Lo ròtle dau cavau foguèt identica en literatura ò en poesia ont es lo companhon fidèu deis eròis coma Rocinante dins lo roman Don Quichòte.
Aquò cambièt a partir dau sègle XVIII que veguèt lo cavau agantar l'estatut de personatge principau. Ansin, de pintors coma Théodore Géricault (1791-1824) ò George Stubbs (1724-1806) l'adoptèron coma fònt d'inspiracion e realizèron de tablèus unicament centrats sus lo cavau. Au sègle XIX, Anna Sewell (1820-1878) escriguèt lo premier roman animalier onte la naraccion èra assegurada per un cavau. Enfin, au sègle seguent, lo cinèma donèt tanben de ròtles importants a de cavaus coma dins lo film Crin-Blanc que conta leis aventuras d'un cavau de Camarga. Una autra evolucion regarda lei cavaus utilizats coma personatge segondari. Totjorn companhon fidèu de l'eròi dau racònte, veguèron son ròtle venir pus important e foguèron dotats de personalitats vertadieras coma Jolly Jumper dins la benda dessenhada Lucky Luke.
Crèires
Lo cavau es fòrça present dins lei mites, lei legendas e lei religions. Ansin, dins lei religions paganas europèas, plusors cavaus tènon lo ròtle de creaturas divinas ò magicas. En Grècia, existiá per exemple de cavaus ailats (Pegàs) e un pòble mieg òme mieg cavau que portava lo nom de centaures. Dins lei regions cèltas, Epona èra una divessa importanta associada au cavau e a l'aristocracia militara.
La difusion dau crestianisme demeniguèt lo ròtle religiós dau cavau. Pasmens, mai d'un mite de la Bíblia garda de referéncias liadas au cavau. En particular, es lo cas dei Quatre Cavaliers de l'Apocalipsi. Divèrsei sants, coma Sant Jòrgi, son tanben representats a cavau. L'islam contunièt de reservar de ròtles de remarca ai cavaus coma, per exemple, dins l'episòdi dau viatge nuechenc de Maomet a Jerusalèm.
En Asia, lo cavau blanc venguèt un deis avatars de Vishnu. Foguèt pereu liat a Indra, divinitat de la guèrra. En China, regularament victima deis invasions dei cavaliers nomadas de l'estèpa, lo cavau èra un simbòl relativament negatiu que representava lei pòbles de l'estèpa e lei « Barbares ».
Cavaus famós
Mai d'un cavau es vengut famós dins lo corrent de l'Istòria siá gràcias a la notorietat de son proprietari siá gràcias a sei succès dins lei corsas equestras. Lo nom dei monturas d'Alexandre lo Grand (Bucèfal), dau Cid (Babieca) ò de Napoleon I (Lo Visir) son ansin coneguts. Certanei foguèron l'objècte de romans coma Serko, un pòni rus que participèt a l'exploracion de Siberia. Durant la Segonda Guèrra Mondiala, Iris XVI, cavau dau futur manescau Leclerc foguèt fusilhat per « acte de resisténcia » per aver tuat un oficier alemand.
Pasmens, ambé lo desvolopament important de l'equitacion esportiva, lei cavaus vènon d'ara endavant subretot famós per sei victòrias. Per exemple, foguèt lo cas dau cavau de saut d'obstacles Jappeloup de Luze que foguèt convidat en 1988 au jornau televisat. Plusors films ò documentaris li foguèron tanben consacrats. Lo mond de l'espectacle a tanben d'estars equestras coma lo cavau portugués Templado que venguèt famós gràcias a son bòn biais.