cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lengadòc-Rosselhon
Estructuracion urbana
En 1954, la populacion municipala de las principalas vilas de Lengadòc-Rosselhon, Montpelhièr, Nimes, Perpinhan e Besièrs èra respectivament de 97 501, 89 130, 70 051 e 64 929 abitants. La comparason de las populacions de las aglomeracions donariá de resultats pauc diferents, estant que las 4 vilas an una superficia importanta. Tanlèu 1968, las donadas èran 161 910, 123 292, 102 191 e 80 481 abitants. Per çò qu'es de las unitats urbanas ara, las populacions en 2019 èra respectivament de 458 189, 183 471, 203 025 e 93 623 abitants. Se vei clarament, en mai de l'aviada de Montpelhièr, que Nimes patís mai de la concurréncia de la capitala regionala que Perpinhan, pr'amor de sa proximitat e que Besièrs coneis una vertadièra estagnacion, aquò per tres rasons : es la sola de las quatre desprovesida d'una foncion prefectorala e, coma Nimes, es a pauc de distància de Montpelhièr; en mai d'aquò, Besièrs èra tròp dependenta del vin (e dejà en crisi abans 1954).
Étienne Geoffroy Saint-Hilaire
thumb|right|Étienne Geoffroy Saint-Hilaire Étienne Geoffroy Saint-Hilaire, naissut lo 15 d'abriu de 1772 a Étampes e mòrt lo 19 de junh de 1844 a París, siguèt un naturalista francés.
Molesan
Molesan (Moulézan en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament de Gard e la region.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Mordòvia
Mordòvia o republica de Mordòvia (en rus: Респу́блика Мордо́вия, Respoublika Mordovia ; en moksha e en erzya : Мордовия Республикась, Mordovia Respoublikas) es un subjècte federal e Republica de Russia. La capitala es Saransk.
Confronta al nòrd la Província de Nijni Nóvgorod, al sud e sud-oèst la Província de Penza, a l'èst e sud-èst la Província d'Uliànovsk, al nòrd-èst e èst Chovàshia e a l'oèst la Província de Riazan. Al recensament de 2010, la populacion de la Republica èra de 834,755 personas.
El Canto del Loco
right|200px|thumb|El Canto del Loco El Canto del Loco (Lo Cant del Fòl, de còps simplificat en ECDL) èra un grop espanhòl de power pop e pop ròck, originària d'Algete dins la banlèga nòrd-èst de Madrid (Espanha). Lo grop es estat fondat en 1994 pel duò Dani Martín e Iván Ganchegui (que quita lo grop en 2002). David Otero, cosin de Dani, dintra coma guitarrista dins lo grop un pauc mai tard en seguida de la partença d'un dels musicians. Lo grop s'estabiliza ambe l'arribada de Jandro Velázquez a la batariá e de Chema Ruiz coma bassista, e publican alavetz un primièr album eponim lo 16 de junh de 2000.
En dètz ans, El Canto del Loco a publicat cinc albums estúdios e vendut mai d'un milion de disques. Lo grop s'es separat en 2010.
Han-sur-Nied
Han-sur-Nied es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Nointel (Val d'Oise)
Nointel es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Han-sur-Nied
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nointel (Val d'Oise)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Bovera
Bovera es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Mœuvres
Geografia
La municipalitat es una exclave en lo -Calava.
La commune est une exclave dans le Pas-de-Calais.
Primo Nebiolo
thumb|Primo Nebiolo Primo Nebiolo (Scurzolengo, 14 de julh de 1923 – Roma, 7 de novembre de 1999) foguèt un dirigent esportiu italian.
Les Borges Blanques
Les Borges Blanques es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Emili Jamai
Emili Jamai (Émile Jamais en francés) siguèt un politician francés naissut as Aigas Vivas (Gard) en 1856, mòrt tre 1893 a 36 ans de temps.
Sent Ilari deu Bòsc
Sent Ilari deu Bòsc (Saint-Hilaire-du-Bois en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son ''a cappella Sancti Ylarii arch. Benaugensis, en latin, en 1326, cappella de Sancti-Ilarii'', en latin, en 1342. Las latinizacions disen ren de la fòrma locala anciana.
Dimars
Lo dimars (var. dimarts) o mars (forma classica) es lo segond jorn de la setmana. Tomba entre lo diluns e lo dimècres.
Grafias
Lo Conselh de Lenga Occitana recomanda l'ortografia dimars e admet la varianta dimarts perque certanei parlars locals pronóncian la ‹t›. Loís Alibèrt escriu ben dimars dins son tractat de gramatica. La grafia dimarç* es desconselhada perque ven d'una error d'impression dins lo diccionari d'Alibèrt.
Etimologia
La paraula «dimars» proven del latin dies Martis, significant «dia/jorn de Mart». Èra dedicat al dieu roman Mart. Se pòt abracar coma «dt» o «dm».
La tradicion europèa l'a totjorn vist coma un jorn de malastrada. Anticament, Las gents evitava de complir d'accions importantas #coma se maridar, se far la mar o batiar los sieus filhs. Qualques supersticions senhalan los dimars tretze cossí coma los mai perilhoses pel benastre en totes los senses.
Sent Marçau (Lemosin)
Sent Marçau (Saint-Martial-sur-Isop en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los sent-marçaus.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Sent Marçau (Lemosin) en Nauta Vinhana
Condé-Sainte-Libiaire
Condé-Sainte-Libiaire es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
ISSN
L'ISSN (en anglés International Standard Serial Number, numèro de sèria estandard internacional) es una codificacion de las publicacions periodicas venguda nòrma internacionala (ISO 3297, darrièra edicion en 2018). Cada periodic (o sèria de libres) pòt reçaupre un còde compausat de dos còps quatre caractèrs (exemple, per la revista Provença ara, ISSN 1144-8482). Per una publicacion en sèria, i a un còde per tipe de supòrt (papièr, PDF, eBook...) e un còde de ligason, dich ISSN-L (exemple, tanben per Provença ara, ISSN-L 1144-8482).
L'ISSN es bailejat al nivèl internacional pel centre internacional de l'ISSN. Los còdes ISSN son atribuïts al nivèl dels estats per de "centres nacionals d'ISSN". Dins l'estat espanhòl, l'ISSN es bailejat per la Bibliotèca nacionala d'Espanha. Dins l'estat francés, l'ISSN es bailejat per la Bibliotèca nacionala de França. Dins l'estat italian, l'ISSN es bailejat per lo Conselh Nacional de la Recèrca. L'atribucion es pas a gràtis, al contrari d'Espanha e França. Dins l'estat moneguièr, que i a pas de centre nacional, l'ISSN es bailejat pel centre internacional.
Lo centre internacional a mes en linha un portanèl de recèrca dels numèros d'ISSN.
25 de genièr
Decèsses
Vejatz tanben:
La Capèla Albarèlh
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Ramon Aramon
thumb|250px|Retrach de Ramon Aramon Ramon Aramon i Serra (Barcelona, 24 d'agost de 1907 – Barcelona, 17 de julhet de 2000) foguèt un filològ e medievista catalan. Fondèt la revista Estudis Romànics (ER) en 1947.
La Capèla Albarèlh
Toponimia
La prononciacion es [lɒkɒ’pɛlɒ] [ɒlbɒ’rɛ j ]. Las fòrmas ancianas son Al Barelh al sègle XIII, Albarelh seu la landa, (o la landa) en 1406; La Capèla arribèt pus tard. Lo mot capèla agèt los sens successius de « partida de la glèisa de Tors que gardava lo mantèl, la cappa, de Sent Martin », de « partida de glèisa amb un autar segondari » (sens encara conservat), puèi de « pichona glèisa »,. Albarelh es donc lo nom ancian del vilatge. Seriá un derivat d'albar, per un lòc plantat d'albars (site de las comunas de Dordonha), ipotèsi acceptada per Chantal Tanet e Tristan Hordé, qu'apond una autra possibilitat, *barra, del gallic *barro, « extremitat, cima »; Albarelh, sus un planòl de 260 m, seriá una barrièra; lo mot albar ven del latin vulgar *albarus, derivat de albus, « blanc ».
Ramon Aramon
Pr'amor de sa trajectòria intellectuala, recebèt divèrses prèmis, coma la Crotz de Sant Jòrdi en 1982, lo Prèmi d'Onor de las Letras Catalanas en 1983 e la Medalha d'Aur de la Generalitat de Catalonha en 1990.
Wignicourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En lo moment del primièr torn de las eleccions presidencialas 2012, aquela municipalitat es #çò qu'a realizat lo score çò de mès d'elevat de França en favor de Philippe Poutou amb 12,5% de las voses exprimidas.
Lors du premier tour des élections présidentielles 2012, cette commune est celle qui à réalisé le score le plus élevé de France en faveur de Philippe Poutou avec 12,5% des voix exprimées.
Xi Aquilae b
Xi Aquilae b, HD 188310 b, es una exoplaneta descubèrta lo 19 de febrier 2008 en orbita a l'entorn de l'estèla Xi Aquilae. Sa massa es aperaquí 2,8 còups la massa de Jupitèr, la distància de son soleu es aperaquí 0,68 ua, son periòde orbitau es de 136 jorns.
Le Coteau
Le Coteau es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Cabanabona
Cabanabona es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Saint Louis (Missorí)
Saint Louis (Saint Louis o St. Louis en anglés) es una ciutat de l'estat american de Missorí. Sa populacion èra de 370,900 abitants en 2008. Sa superfícia totala es.
Csögle
Csögle es un vilatge e una comuna dau comitat de Veszprém en Ongria.
Perecse
Perecse es un vilatge e una comuna dau comitat de Borsod-Abaúj-Zemplén en Ongria.
Uchau
Uchau pòt èsser:
Diluns
Lo diluns, deluns (aranés) o luns (forma classica) es lo primièr jorn de la setmana; deriva del latin lunae dies significant lo «jorn de la Luna». Tomba entre lo dimenge e lo dimars.
Opiá
Opiá (Opio en francés) es una comuna occitana de Provença, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Sant Esteve de les Roures
Sant Esteve de les Roures es un vilatge imaginari inventat en 2018 per la Guardia Civil e représ per de sites de desinformacion espanhòls, coma El Mundo per descreditar lo pacifisme de l'independentisme catalan.
Jenna Haze
right|thumb|Jenna Haze Jenna Haze, (*Fullerton, Califòrnia, Estats Units d'America, 22 de febrièr de 1982), es una actritz de cinèma pornografic americana.
Muneville-le-Bingard
Muneville-le-Bingard es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lo Castèl
Lo Castèl pòt èsser:
Otto Wilhelm Sonder
Otto Wilhelm Sonder siguèt un botanista alemand, naissut en 1812 dins lo ducat d'Holstein e mòrt en 1881.
Paul Gauguin
Eugène Henri Paul Gauguin (1848–1903) foguèt un pintor francés del postimpressionisme e pionièr del primitivisme. Sos-estimat de son vivent, Gauguin es ara reconegut per son usatge experimental de la color e son estil Sintetist qu'èran diferents de l'Impressionisme. Son trabalh foguèt influénciat per l'abansgarda francesa e d'artistas modèrnes, coma Pablo Picasso e Henri Matisse. L'art de Gauguin venguèt popular après sa mòrt, en partida gràcia als esfòrces del mercant d'art Ambroise Vollard, qu'organizèt de mòstras de son trabalh a la fin de sa carrièra aital coma doas exibicions postumas importantas a París. Nombrosas de de sas pinturas èran la possession del colleccionaire rus Sergei Shchukin o d'autras colleccions importantas.
Crotz de Sant Jòrdi
thumb|250px|Emblèma de la Crotz de Sant Jòrdi La Crotz de Sant Jòrdi (en catalan: Premi Creu de Sant Jordi) es una distincion autrejada per la Generalitat de Catalonha. Establit l'an 1981 a partir del Decret 457/1981 del 18 de decembre, a per tòca de recompensar «las personas naturalas o juridicas que, per sos merits, an prestat de servicis remirables per Catalonha dins la defensa de son identitat o, mai generalment, sul plan civic e cultural».
Deu son nom a Sant Jòrdi, sant patron de Catalonha e utiliza dins sa simbolica la Crotz de Sant Jòrdi, presenta sus la bandièra de Barcelona e tanben d'Anglatèrra o mai de Georgia.
La crotz de Sant Jòrdi es un guerdon que foguèt realizat per l'orfèbre Joaquim Capdevila i Gaya.
E mai se la crotz es una recompensa de las mai prestigiosas es, protocollàriament, d'un reng inferior a la Medalha d'Aur de la Generalitat de Catalonha.
Scansano
Scansano es una comuna italiana de la província de Grosseto, dins la region de Toscana.
Universitat de Roma "La Sapienza"
L'Universitat Sapienza de Roma (en italian: Università degli Studi di Roma "La Sapienza", es una universitat de recerca collegiala situada a Roma, en Itàlia. Es una de las pus grandas universitats europèas en nombre d'inscripcions e una de las pus ancianas de l'istòria, fondada en 1303. L'Universitat es una de las pus prestigiosas universitats italianas e al monde, se classant generalament premièra dins los classaments nacinals e en Euròpa del Sud. En 2018, foguèt classada 1èra al monde per l'istòria classica e anciana.
La màger part de la classa dirigenta italiana estudièt a La Sapienza. La Sapienza formèt nombroses ancians estudiants notables, i comprés nombroses laureats del prèmi Nobel, los presidents del Parlament europèu e de commissaris europèus, los caps de plusors nacions, de personalitats religiosas notablas, de scientifics e d'astronautas. En setembre de 2018, foguèt enclausa dins lo top 100 del classament QS World University Rankings Graduate Employability Ranking.
Camarasa
Camarasa es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Arkadij Naiditsch
thumb|right|Arkadij Naiditsch Arkadij Naiditsch, naissut lo 25 d'octòbre de 1985 a Riga en Letònia, es un grand mèstre alemand dau juec d'escacs.
Castell de Mur
Castell de Mur es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Castellar de la Ribera
Castellar de la Ribera es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Toots Thielemans
thumb|250px|Toots Thielemans en junh de 2006 Jean-Baptiste Frédéric Isidore Thielemans, mai conegut per son escais artistic Toots Thielemans (Brussèlas, 29 d'abril de 1922 - Brussèlas, 22 d'agost de 2016) foguèt un armonicista e guitarrista, e mai siblaire de jazz bèlga. Demest los melhors musicians de jazz, toquèt armonica e guitarra amb los mai grands del genre. Compausava tanben e se faguèt conéisser internacionalament gràcias a un títol de sa composicion, "Bluesette".
Nesle-le-Repons
Nesle-le-Repons es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Terrassa
thumb|Bastissa modernista der ajuntament Terrassa ei ua ciutat catalana deth Valés Occidental qu'exercís era capitalitat dera comarca amassa damb Sabadell. Eth sòn airau d'influéncia arribe ath quatau de milion de persones. Er an 2005 comportèc entara ciutat arribar ara chifra de 200,000 abitants, damb era quau causa passèc a èster era prumèra ciutat en abitants de Valés.
Alberto Gallardo
Alberto Gallardo siguèt un fotbolaire perovian, naissut lo 28 de novembre 1940 a Lima (Peró) e mòrt lo 19 de genier 2001. Jogava coma atacant.
Terrassa
Situacion geografica
Terrassa se trape plaçada ad a eth sud deth massís de Sant Llorenç del Munt sus era riera des Arenes, a 277 m sus eth nivèu dera mar e a 41° 33' 40" latitud nòrd e 2° 0' 29" longitud èst. A 28 km de Barcelona e a 20 km de Montserrat. Era part septentrionau deth municipi s'intègre laguens eth Parc Naturau de Sant Llorenç del Munt i l'Obac.
Istòria
Es prumères notícies dera actuau Terrassa provien dera epòca des romans, que fondèren era ciutat d'Ègara bròc eth torrent de Vallparadís pròp d'un antic poblat ibèric, Egosa, deth quau s'an trapat quauqui rèstes ceràmiques e monedes. Pes volts deth torrent de Vallparadís tanben se i an trapat quauqui rèstes paleolítiques, pròp d'a on actuaument i a er ensems des glèises de Sant Pere e eth castèth cartoixa de Vallparadís. Recentament, a fin deth 2005, s'a descurbit un important jadiment ath Parc de Vallparadís damb rèstes umans d'ua antiquitat d'enter 800,000 e 1,000,000 ans. Se tracte deth jadiment damb preséncia umana, detectada per industria lítica e mèrques as uassi des animaus, mès antic de Catalonha e probablament dera Peninsula Iberica e d'Euròpa.
Pendent eth sègle XIX Terrassa siguec ua des ciutats catalanes a on era revolucion industriau i auec ua major incidéncia, damb un gran nombre de fabrices e industries dedicades ath tetxil. Aué en dia encara perviuen fòrça bastisses modernistes d'aquera epòca, coma era Vapor Aymerich, Amat e Jover, actuau Musèu dera Sciéncia e dera Tecnica de Catalonha (1907), era Masia Freixa (1907), era Casa Alegre de Sagrera (1911), era bastissa der Ajuntament (1902), era Escòla Industriau (1904), eth Gran Casinò (1920), eth Teatre Principau (1920) e eth Parc de Desinfecció (1920), entà citar-ne sonque es mès destacadi.
Er ensems monumentau des glèises de Sant Pere de Terrassa
Er ensems monumentau des glèises de Sant Pere de Terrassa lo formen es glèises romaniques de Sant Pere, Sant Miquel e Santa Maria. Son er ensems artistic mès important dera ciutat e ua des jòies der art romanic catalan. Es tres glèises se bastiren bròc er emplaçament dera antica Ègara romana coma sedença deth bisbat d'Ègara, constituit cap ar an 450 e que va perdurar enquiara ath sègle VIII. Se sap eth nom de quauqui uns des sòns bisbes (com ara eth prumèr, Ireneu) e se i amassèc un concili provinciau dera Tarraconense er an 614. Er ensems episcopau seguís eth modèu bizantin dera antiquitat, damb dues glèises (Sant Pere e Santa Maria) e un baptisteri (Sant Miquel). Dempús d'un long procès constructiu, es glèises quedèren alestides segontes era forma actuau cap as sègles XI e XII e son de factura romanica, edificades sus antiques bastisses preromaniques dera epòca visigotica.
Cultura
Era ciutat, hereva d'un ric auviatge medievau, modernista e industriau, compde damb un vast hilat de bibliotèques (enter es quaus era modèrna Bibliotèca Centrau de Terrassa, que recuelh eth legat, enter d'autes, dera istorica Bibliotèca Soler e Palet), archius (coma er Archiu Tobella e er Archiu Istoric Comarcau) e musèus. thumb|250px|Castèth Cartoixa de Vallparadís
Voiron
Voiron (Vouèron en arpitan; Voiron en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Jordi Rubió
thumb|250px|Retrach de Jordi Rubió Jordi Rubió i Balaguer (Barcelona, 30 de genièr de 1887 – Barcelona, 25 de julhet de 1982) foguèt un filològ e universitari catalan. Aqueste erudit, grand istorian de la literatura catalana e bibliotecari faguèt una contribucion de tria dins la definicion, l'organizacion e la gestion de las bibliotècas catalanas.
Biografia
Jordi Rubió nasquèt en 1887 dins una familha de notables barceloneses. L'enfant foguèt batejat per Jacint Verdaguer.
Labeuvrière
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Étevaux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Françoise Sagan
Françoise Sagan, de son nom vertadièr Françoise Quoirez (Cajarc, 21 de junh de 1935 - Honfleur, 24 de setembre de 1935) foguèt una escrivana francesa.
Sent Ilari de la Noalha
Sent Ilari de la Noalha (Saint-Hilaire-de-la-Noaille en francés), es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La Noalha deriva de novalia, « tèrras èrmas desboigadas i a gaire ».
Sent Ilari, en latin Hilarius, èra mai que mai un avesque de Peitieus, Sant Alari de Peitieus, al sègle IV, un papa, al sègle V, o un avesque d'Arle, al sègle V,.
Elba (flume)
Elba (en chèc Labe, en sorab Łobjo, en polonés Łaba, en bas alemand Elv, en alemand Elbe, en ongrés Elba) es un flume de l'Euròpa Centrala que ten son origina en Boèmia (Republica Chèca), en fàcia dels Sudets. Se geta dins la mar del Nòrd dins un grand estuari que s'i tròba la ciutat-estat d'Amborg (Alemanha), un dels pòrts mai importants d'Euròpa.
Grems
Grems es un rapaire francés e un grafista mai reputat.
Rap
Monta apuèi lo labèl Deephop Panel e sortís ambe son nòu grop Rouge à lèvres compausat d'el meteis, Le 4Romain, KillerSounds, DJ Gero e Disiz la Peste, una musica apelada « deepkho » mesclant rap e house a la manièra del hip-house. Es present sus mai de 50 projèctes fonografics diferents, collabòra ambe Wildchild (Stones Throw), Voice (PTR), M Sayyid (Antipop Consortium), Primeridian (Guidance) e ambe de franceses coma Chiens de Paille, Dabaaz (Triptik), Moudjad, Djtroubl, James Delleck (Gravité Zéro) e mai autres.
Grafisme e Graffiti
En qualitat de grafista, grafaire e director artistic, a fach la campanha Imagine'R (RATP, SNCF, Transilian), tota la comunicacion visuala de son labèl Deephop Panel, publicat dins totas las revistas especializadas. Expausa dins lo mond ambe Silverbridge (Juli Susin) als costats de Jason Rhoades, Andreas Hofer, Mickael Rosendorff, Roberto Orth, Véronique Borguoin, al Labotario Arte Alameda de Mexico, al Centre d'Arts Plasticas Contemporanèas de Bordèu, al Centre Nacional d'Art e de Cultura Georges-Pompidou de París.
En particular fa partida del TT crew, collectiu de grafaires de Bordèu e a establit lo design d'una colleccion de la marca de mòstra Swatch.
(261) Prymno
L'asteroïde (261) Prymno siguèt descubèrt per C.H.F. Peters lo 31 d'octòbre de 1886.
Saint-Germain-sous-Cailly
Saint-Germain-sous-Cailly es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Un pichon vilatge granger situat suls marges del Cailly dins lo País de Bray, a aperaquí 23 km al nòrd de Roan sus la rota D44. Lo vilatge a desprovesit de glèisa.
Un petit village fermier situé sur les rives du Cailly dans le Pays de Bray, à environ 23 km au nord de Rouen sur la route D44. Le village est dépourvu d'église.
Devisa (frasa)
Una devisa es una frasa corta o expression que descriu per una nacion, una organizacion o una persona una causida d'ideal, de règla o una mera referéncia a un passat gloriós.
Dimècres
Lo dimècres undefined(var. dimèrcs en gascon, dimèrcles en Aran) o mècres (forma classica) es lo tresen jorn de la setmana. Tomba entre lo dimars e lo dijòus.
Castelldans
Castelldans es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Aketo
Biografia
Aketo comença lo rap a 13 ans, mas s'especializa pas dins lo rap perque en parallèla, serà grafaire (farà los graffitis sus l'album "Gravé dans la roche" de Sniper). Pus tard, integrarà lo collectiu "Comité" de Dòl-La-Barra que quitarà pas qu'en 1997 per rejónher "Personnalité Suspecte" de sos amics Tunisiano e Blacko. Al meteis moment, amenarà al grop DJ Boudj. Lo grop fa una aparicion sus la compilacion "Première Classe Vol.1".
Puèi signan en cò de Warner e publican son primièr album nomenat Du Rire Aux Larmes ambe lo tròç France. Aquel album vendrà doble disc d'aur amb mai de 200 000 exemplars venduts. Aprèp qualques aparicions solòs sus divèrsas compilacions, los tres membres se reünisson per sortir son segond album Gravé Dans La Roche que coneisserà un gròs succès comercial ambe 400 000 vendas.
Agent cadun envejas d'aviar una carrièra solò, los tres amics sortisson un tresen album nomenat Trait Pour Trait que se vendrà de un pauc mai de 120 000 exemplars. Aketo sortís en decembre de 2007 un Street CD sos lo nom de Cracheur de Venin ont convidèt d'artistas de rap francés coma Haroun, Soprano, Salif, Seth Gueko, Sefyu, Six Coups Mc o L'Skadrille. Aketo sortirà en 2009 son album nomenat "Une Petite Vie, 100 Histoires" ambe la preséncia de Tunisiano del grop Sniper.
thumb|400px|left|Aketo que fa un [[graffiti]]
25 de mai
mai
.deloitte
(nom de marca, "Deloitte Touche Tohmatsu" de William Welch Deloitte, felen d’emigrat de la revolucion francesa) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa americana Deloitte Touche Tohmatsu. . Es en servici dempuèi lo 29 de genièr de 2016.
25 de mai
Lo 25 de mai es lo 145 jorn de l'an (146 en cas d'annada bissextila) del calendièr gregorian.
Decèsses
Vejatz tanben:
Coulangeron
Coulangeron es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Kenya
Kenya (nom complèt Republica de Kenya) es un país d'Africa Orientala. Es limitròf dau Sodan dau Sud, d'Etiopia, de Somalia, d'Oganda, de Tanzania e de l'Ocean Indian. Sa capitala es Nairòbi e es una republica independenta dempuei 1963. Sa superficia fa 580,367 km² per una populacion estimada en 2013 a 41 milions d'abitants.
Es poblat per de populacions magerament d'origina banto e nilotica que s'installèron dins la region a partir dei millenis II e I avC. A partir de la fin de l'Edat Mejana, sa costat foguèt colonizada per lei Portugués e leis Omanés. Si formèt lo sultanat de Zanzibar que son territòri foguèt partejat entre Alemanha e Reiaume Unit a la fin dau sègle XIX. Kenya venguèt una possession britanica que formèt oficialament una colonia en 1920. Dins leis annadas 1950, comencèt lo procès d'independéncia que s'acabèt en 1963. Dins l'encastre de la descolonizacion e de la Guèrra Freja, Kenya venguèt un regime autoritari basat sus un partit unic. Dins leis annadas 1990, lo multipartisme foguèt restaurat e la democratizacion deis institucions comencèt maugrat de violèncias intèrnas importantas durant lei cicles electoraus.
Lo gentilici es kenyan -ana.
Geografia fisica
La geografia fisica de Kenya es marcada per sa situacion entre l'Ocean Indian a l'èst e la Granda Vau dau Rift a l'oèst. La preséncia dau Rift entraïna una division dau territòri entre lo tèrç occidentau e lei dos tèrç orientaus. D'efècte, dins certanei zònas de Kenya, pòu representar un obstacle important amb una prefondor maximala de 1,550 m e la preséncia d'unei lacs situats au fons de la vau. L'altitud aumenta donc lentament dei ribas de l'Ocean Indian au sud-èst fins a la cadena dei monts Aberdare puei demenisse en direccion de l'oèst e dau nòrd. Unei volcans amorçats si situan dins la region orientala dau Rift coma lei monts Londiani, Eldalat e Tinderet. Lo Mont Kenya (5,199 m), situat dins lo centre de Kenya a l'èst dau Rift, es la cima pus auta dau país.
En fòra dei montanhas, existisse unei caracteristicas geograficas de remarca sus lo territòri kenyan. Lo premier es l'existéncia de dos desèrts que si situan a l'èst dau lac Turkana (desèrt de Chalbi) e a l'èst dau lac Magadi (desèrt de Nyiri). Lo segond es la preséncia d'unei bancs de corau d'una superficia totala de 621 km² lòng de la costat de l'Ocean Indian.
Clima
Dins lo país, dos paramètres principaus an una influéncia sus lei condicions climaticas. Lo premier es l'altitud qu'entraïna una demenicion de la temperatura e lo segond es la distància per rapòrt a l'ocean qu'entraïna una demenicion dei precipitacions. Dins lo nòrd, aquela ariditat es tant importanta que lo clima es de tipe desertic (desèrt de Chalbi). Dins aquelei regions, la temperatura presenta generalament de variacions importantas (fins a 12°C) entre lo jorn e la nuech.
Enfin, dins lei regions montanhosas coma lo mont Kenya, lo mont Kilimandjaro ò lo mont Elgon, lo clima es de tipe montanhard ambé de temperaturas fòrça feblas tota l'annada.
Demografia
En 2011, la populacion de Kenya èra estimada a 41 milions d’abitants, magerament d’origina banto dins lo sud e sodanesa centrala dins la mitat occidentala ambé de minoritats cushiticas dins lei regions nòrd e èst. Es en creissença importanta (mai de 3% per an) dempuei l’independéncia maugrat una demenicion febla dempuei lo començament dau sègle XXI (2,7% dins leis annadas 2000).
Coma la màger part deis estats africans, la populacion es fòrça jova. En 2010, 42,5% sis situava dins la categoria 0-14 ans, 54,9% dins la categoria 15-64 ans e solament 2,7% dins la categoria 65 ans e mai. Pasmens, en 2012, l’esperança de vida èra de 64 ans. Es en aumentacion rapida (48,9 ans en 2006) gràcias a la reduccion de la mortalitat infantila. Pasmens, es menaçada per la malnutricion e per l’epidemia de SIDA.
Aquela populacion es devesida entre 70 etnias e es principalament situada lòng de la Vau de Rift, de l’Ocean Indian, dins lo relarg de la capitala e dins lo sud dau país. Es subretot formada de pòbles d’origina banto e nilotic. Cada grop forma aperaquí una mitat de la populacion. En 2010, leis etnias principalas èran lei Kikuyu (17%), lei Luhya (14%), lei Luo (10%), lei Kamba (10%), lei Kisii (6%), lei Mijikenda (5%), lei Meru (4%), lei Turkana (2,5%) e lei Massai (2,1%).
Lei minoritats cushiticas representan 2% deis abitants situadas dins lei regions gaire pobladas dau nòrd. Lei minoritats eissidas d’Euròpa, d’Orient Mejan ò d’Asia gropan mens de 1% de la populacion.
Lengas
La politica lingüistica dau país es definida per leis articles 7.1, 7.2 e 7.3 de la Constitucion de Kenya. L’anglés e lo swahili son lengas oficialas de l’estat. De mai, lo swahili es considerada coma la lenga nacionala dau país. Enfin, 59 lengas regionalas ò etnicas son protegidas. Pasmens, existisse encara de desenaus de lengas, de còps mau conegudas, qu’an ges d’estatut. Lei regions occidentalas de Kenya son generalament de lengas sodanesas centralas. La mitat orientala es subretot de lengas coshiticas. Enfin, lo sud e la costat sud-èst es puslèu de lengas bantos.
Religions
En 2009, la màger part de la populacion de Kenya es crestiana protestanta (47,4%) ò catolica (23,3%). Leis autrei glèisas crestianas representavan 11,8% deis abitants. L’islam èra la religion de 11,1% de la populacion. Enfin, lei religions tradicionalas africanas e leis autrei religions, generalament difusadas durant la colonizacion britanica coma lo bodisme, representavan 3,3% de la populacion de Kenya.
Preïstòria, Antiquitat e Edat Mejana
En causa de la manca de documents escrichs, lei conóissanças istoricas sus l’Antiquitat de l’Africa Australa son relativament limitadas fins a l’emergéncia d’estats marchands lòng de la costat a partir de la fin de l’Edat Mejana. Pasmens, la region foguèt una crosiera importanta per lei migracions etnicas sus lo continent african e leis arqueològs an donc descubèrt mai d’un vestigi tocant son poblament. Dos elements importants se’n desgatjan : Pauc a pauc, la geografia isolèt tres regions principalas :
Lei pòbles dau Platèu d'Africa Orientala a la fin de l’Edat Mejana
A l’arribada dei premiers Europèus dins la region a la fin de l’Edat Mejana, lo platèu èra devesit entre quatre zònas diferentas :
L’emergéncia dei ciutats marchands de la costat orientala d’Africa
L’emergéncia dei ciutats marchandas de la costat orientala d’Africa comencèt ai sègles VIII e IX quand lei populacions bantos dei regions maritimas, explorant la costat vèrs lo nòrd, rescontrèron de marchands arabopersans, explorant la costat en direccion dau sud. Si desvolopèt alora de cambis entre lei dos pòbles. Lei Bantous aprenguèron la navigacion lòng dei costats e adoptèron l’islam coma religion e lei marchands arabopersans prenguèron lo poder mai s’integrèron pauc a pauc dins la societat locala. Dins lo corrent dei sègles seguents, aquelei vilas venguèron d’actors importants dau comèrci dins l’Ocean Indian gràcias a la produccion d’evòri e de metaus preciós.
La conquista portuguesa dei vilas marchandas
Lei Portugués arribèron dins la region après lo passatge dau Cap de Bòna Esperança per Vasco de Gama en 1498. Organizèron rapidament una tièra d’expedicions militaras per conquistar lei vilas marchandas : Sofala en 1502, Kilwa e Mombasa en 1505, leis illas de Mafia, Zanzibar e Memba en 1509. En revènge, mau capitèron d’ocupar Mogadiscio que venguèt la capitala d’una dinastia locala independenta durant un sègle.
Lei vilas de la region èra consideradas per lei Portugués coma d’etapas sus lo camin vèrs l’Asia dau Sud-Èst e de fònts de revenguts gràcias a l’impausicion de tributs importants de pager per lei diferentei ciutats. Aquò entraïnèt donc de revòutas sostengudas per de predicators musulmans. Mombasa foguèt lo centre principau d’aquela resisténcia e foguèt pilhada dos còps per lei Portugués en 1528 e en 1588 per reprimir d’insureccions. Un fòrt poderós l’i foguèt tanben bastit.
Lo partiment dei vilas marchandas entre Portugal e Oman
Dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XVII, lei possessions portuguesas d’Africa Orientala foguèron menaçadas per leis Omanés, sostenguts per leis Olandés. Ataquèron lei vilas marchandas dau nòrd puei aquelei ocupadas per lei Portugués. Conquistèron Mombasa en 1698, Zanzibar en 1699 e Kilwa en 1710. De temptativas portuguesas per reconquistar lei zònas perdudas mau capitèron e, en 1752, un tractat de partiment de la region en zònas d’influéncia foguèt signat entre lei dos estats.
D’Omanés venguèron s’installar dins lei vilas presas ai Portugués e l’i formèron una aristocràcia novèla entraïnant de tensions ambé leis ancianeis aristocràcias d’origina aràbia. Pasmens, la dominacion novèla demorèt leugiera en causa dei luchas intèrnas dins lo sultanat d’Oman. Causèron l’afebliment deis Omanés e unei vilas poguèron si proclamar independentas a partir deis annadas 1750.
Équemauville
Équemauville es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia.
Kenya
La restauracion de la dominacion omanesa e la formacion dau sultanat de Zanzibar
thumb|right|Lo Sultanat de Zanzibar en 1875 avans son partiment entre Alemanha e lo Reiaume Unit.
Après la fin dau periòde d’agitacion intèrna de la mitat dau sègle XVIII, leis Omanés, sostenguts per lei Britanics, s’interessèron tornarmai ai vilas marchandas de la costat orientala d’Africa, en particular aquelei de la Tanzania e dau Kenya modèrnes. Pasmens, la reconquista foguèt lònga. Comencèt en 1785 ambé la presa de Kilwa e s’acabèt solament en 1837 ambé la captura de Mombasa.
Équemauville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Kenya
La restauracion de la dominacion omanesa e la formacion dau sultanat de Zanzibar
Aquò permetèt de restaurar la poissança dau sultunat d’Oman que sa capitala foguèt transferida de Mascate a Zanzibar en 1840. Ocupèt lei regions maritimas deis estats modèrnes de Tanzania e de Kenya. En revènge, en cambi dau sostèn britanic, lo sultan Saïd Sayyid (1804-1856) deguèt acceptar de signar en 1822 un acòrd marcant la quasi fin dau trafeg d’esclaus. De mai, deguèt tanben acceptar l’aumentacion de l’influéncia de Londres dins leis afaires dau sultanat. Dins aquò, lo sultanat capitèt d’organizar l’activitat comerciala de la region a son profiech gràcias a la dubertura de liasons ambé lei reiaumes de l’Africa interiora, especialament dins la region dei Grands Lacs. Lei produchs principaus d’aqueu comèrci èran l’evòri e leis espècias. Un trafeg d’esclau reduch contunièt d’existir ambé lei país d’Orient Mejan.
D’autra part, l’aumentacion dau comèrci d’evòri entraïnèt una multiplicacion deis itineraris comerciaus dins l’estèpa dau platèu tanzanian maugrat l’ostilitat de certanei pòbles locaus. Gràcias a d’armas europèas, lei marchands swahilis agantèron lo lac Tanganyika vèrs 1820 e prenguèron lo contraròtle dau comèrci de la region orientala dei Grands Lacs a partir de 1850.
En 1841, s’installèt a Zanzibar un cònsul britanic. Aquò illustrèt l’aumentacion de l’influéncia e deis interès de Londres dins la region. En 1845, impausèt la signatura d’un tractat que defendèt lo comèrci d’esclaus en fòra dei territòris africans dau sultanat. Puei, après la mòrt de Saïd Sayyid en 1856, lei Britanics participèron ai luchas intèrnas per la succession e sostenguèron Syyid Majid còntra sei fraires. Aquò entraïnèt en 1861 la scission entre Zanzibar e Oman que formèron d’ara endavant dos estats separats. Enfin, en 1873, Londres impausèt la signatura d’un tractat marcant la fin dau trafeg d’esclaus dins lo sultanat.
Lei sultans mau capitèron de limitar aquela influéncia. De temptativas foguèron ansin menadas per assaiar d’implicar d’autrei poissanças coma França ò Alemanha dins leis affaires du sultanat. Pasmens, per la seguida, aquò va entraïnar l’arribada de fòrças alemandas per colonizar la region.
Lo partiment germanobritanic de l’Africa Orientala
A la fin deis annadas 1870, la populacion britanica comencèt de s’interessar a la region orientala dei Grands Lacs ambé la question dei missionaris mandats dins lo reiaume de Buganda. Pasmens, lo govèrn de Londres contunièt dins la region de sostenir lo sultanat de Zanzibar coma relèu de l’influéncia britanica. Ansin, leis Alemands poguèron desbarcar dins la region au començament deis annadas 1880 e signar rapidament d’acòrds ambé leis estats dau platèu d’Africa Orientala, especialament dins la Tanzania modèrna en 1884.
Aquò entraïnèt de negociacions novèlas entre Londres e Berlin qu’organizèron lo partiment de la region. La màger part de la Tanzania actuala formèt la colonia d’Africa Orientala Alemanda. Oganda, lo Kenya actuau e l’illa de Zanzibar demorèron sota la dominacion britanica en cambi de l’illa europèa de Heligoland. Lo sultanat de Zanzibar venguèt un protectorat britanic e perdèt son influéncia dins lo sud dau territòri kenyan.
Lo periòde coloniau
En 1894, s’acabèt la formacion dau British East African Protectorate que venguèt la colonia de Kenya en 1920. Èra destinat inicialament a rompre l’isolament de la region d’Oganda, qu’èra tanben sota la dominacion britanica, gràcias a la bastida sus son territòri d’un camin de fèrre de Mombasa a Kisumu (1896-1901). Pasmens, lo chantier aguèt doas consequéncias per la region car entraïnèt l’installacion permanenta d’una partida importanta de la man d’òbra (d’origina indiana) e decidèt leis autoritats colonialas d’installar de colons europèus cargat d’esplechar lo país per assegurar la rentabilitat de la linha novèla.
D’efècte, a la fin dau sègle XIX, leis invasios dei Masais e uneis epidemias avián entraïnat una demenicion de remarca de la populacion. La colonizacion foguèt ansin aisada e lei colons capitèron de prendre possession d’un quart dei zònas agricòlas. Pasmens, tre leis annadas 1920, lei regions laissadas ais Africans èran tròp pobladas mentre que lei colons èran pas capables d’esplechar totei lei tenements reservats ais Europèus.
Aquò causèt donc una crisi agrària e d’Africans, especialament de Kikuyu, migrèron e s’installèron illegalament sus lei tenements europèus. Per sostenir sei demandas de tèrras suplementàrias, lei Kikuyu fondèron en 1925 l’Associacion Centrala Kikuyu (KCA). Kamau Johnstone, que venguèt per la seguida Jomo Kenyatta, faguèt partida dei caps dau movement. En fòra dau desvolopament dei revendicacions africanas, lo periòde veguèt tanben l’emergéncia de movements destinats a la defensa dei drechs e dei revendicacions de la minoritat indiana.
En 1945, Londres decidèt donc de formar un sistèma multiraciau amb una assemblada legislativa devesida entre lei comunautats blancas, indianas e africanas. Dins aquò, aqueu sistèma mau capitèt car èra tròp favorable ai Blancs. Ansin, au contrari de son objectiu iniciau, favorizèt l’emergéncia progressiva de partits negres radicaus que van menar Kenya vèrs l’independéncia.
La fin de la dominacion britanica
En 1947, doas annadas après la fin de la Segonda Guèrra Mondiala que portèt un còp decisiu au mantenement de l’Empèri Britanic, Jomo Kenyatta venguèt lo cap de l’Union Africana de Kenya (KAU). Aqueu partit s’encarguèt de defendre lei revendicacions africanas de Kenya. Pasmens, èra devesit e una minoritat decidèt de preparar una insureccion per expulsar lei colons europèus. La guèrra, dicha Insureccion dei Mau-Mau comencèt en 1952 e s’acabèt per una victòria britanica en 1956. Unei caps de la KAU, compres Kenyatta, foguèron estremats dins lo corrent dau conflicte.
Pasmens, maugrat son succès, la posicion dau govèrn de Londres èra fragila e lei Britanics autorizèron puei la formacion progressiva de partits politics. L’objectiu èra de preparar l’independéncia en favorizant la formacion de partits moderats capables de protegir leis interès dei colons e dau Reiaume Unit dins la region. Dins aquò, aquela estrategia mau capitèt car dos partits africans radicaus foguèron lei venceires deis eleccions de 1961: l’Union Nacionala Africana de Kenya (KANU), implantada au sen dei Kikuyu e dei Luo, e l’Union Democrata Africana de Kenya (KADU), implantada au sen dei Kalenjin e dei regions litoralas.
Après sa victòria, la KANU obtenguèt la liberacion de Jomo Kenyatta que dirigiguèt per la seguida lei negociacions ambé lo govèrn britanic. En 1963, lo novèu succès electorau de la KANU (dos tèrç dei sufragis) entraïnèt l’independéncia dau país en decembre. En 1964, Kenya venguèt una republica ambé Kenyatta coma president.
Lo Kenya independent
Tre son independéncia, Kenya conoguèt de tensions importantas en causa de la basa etnica dei dos partits principaus. En consequéncia, lo regime de Kenyatta venguèt pus autoritari e la KADU foguèt integrada au sen de la KANU per assaiar de demenir lei tensions. Pasmens, entraïnèt en 1966 la fondacion de l’Union dei Pòbles Kenyans (KPU) per lo Luo Oginga Odinga que venguèt rapidament lo partit d’oposicion pus important.
En 1969, l’assassinat dau Luo Tom Mboya, qu’èra considerat coma lo numerò dos de l’Estat kenyan, entraïnèt la fin dau multipartisme. D’efècte, Odinga foguèt arrestat e la KPU enebida. La reeleccion de Kenyatta en 1969 renforcèt son poder e la KANU venguèt dins lei fachs lo partit unic de Kenya. Kenyatta demorèt president fins a sa mòrt en 1978.
Son successor foguèt Daniel Arap Moi qu’èra un Kelenjin. Aquò causèt un cambiament de la basa etnica dau poder. D’ara endavant, anava s’apielar sus lei Kalenjin e lei Massai mentre que l’oposicion èra subretot dirigida per lei Luo e lei Kikuyu. Moi aumentèt tanben l’autoritarisme dau regime, ambé per exemple l’instauracion oficiala dau sistèma dau partit unic en 1982.
Pasmens, l’autoritarisme dau govèrn poguèt pas empachar lei progrès de l’oposicion. En 1991, dins l’encastre dau contèxte de la fin de la Guèrra Freja, Moi deguèt finalament acceptar la restauracion dau multipartisme. Dempuei aqueu periòde, Kenya conoisse una democratizacion malaisada e sovent violenta. D’efècte, Moi capitèt d’averar leis eleccions presidencialas de 1992 e de 1997 en aprofichant lei divisions de l’oposicion. Puei, en 2002, lo Kikuyu Mwai Kibaki capitèt de gropar l’oposicion au sen dau Partit de l’Unitat Nacionala e foguèt elegit president. Pasmens, sa reeleccion de 2007 còntra Raila Odinga foguèt fòrça contestada en causa de fraudas importantas. Entraïnèt de combats, especialament dins l’oèst dau país, entre partisans dei dos candidats (1500 morts, 300000 refugiats) fins a la conclusion d’un acòrd conclut sota la pression de l’ONU e deis Estats Units d’America. Kibaki demorèt president e Odinga venguèt son premier ministre.
En 2010, una constitucion novèla foguèt adoptada per referendum. Integrèt en particular d’asseguranças a prepaus dau respèct dei drechs de l’Òme e foguèt sostenguda tant per lo president que per lo premier ministre. L’annada seguenta, Kenya mandèt de tropas militaras per sostenir lo govèrn somalian dins l’encastre de la Guèrra Civila de Somalia. Aquelei fòrças participèron en particular a la lucha còntra lei milicias islamistas dau sud dau país.
En 2012, l’eleccion presidenciala conoguèt encara d’accusacions de fraudas importantas de part de Raila Odinga còntra lo venceire Uhuru Kenyatta. Pasmens, aqueu còp, lei tensions demorèron limitadas e Odinga acceptèt la decision deis autoritats electoralas de reconóisser la victòria de Kenyatta.
Forma de l’estat e organizacion dau poder
Leis institucions de Kenya son definidas per la constitucion adoptada per referendum en 2010. Es una republica multipartista liberala qu’es fòrça descentralizada. Lei poders executius e legislatius son partejats entre lo govèrn centrau e uneis autoritats localas semi autonòmias. Lo poder judiciari es pus centralizat e dirigit per unei corts centralas especializadas segon leis afaires tractadas.
Poder executiu
Lo procuror es cargat de la defensa juridica deis interès de l’estat. Lo president de la Cort Suprèma es cargat de verificar la conformitat constitucionala dei decisions dau poder legislatiu ò deis autreis organes dau poder executiu.
De 2008 a 2013, existiá un pòste de Premier Ministre que foguèt creat per reglar la crisi electorala de 2007-2008. Sa suppression èra prevista dins lo tèxe d’adopcion de la constitucion de 2010.
Lei 47 comtats kenyans son semi autonòms. An lo drech de crear d’impòsts, d’adoptar de reglaments locaus dins de domenis coma l’urbanisme ò la policiá, e d’organizar la gestion de sei ressorsas naturalas ò umanas. Pasmens, sei decisions an d’èstre en acòrd ambé la constitucion e lei leis de l’estat. Cada comtat es dirigit per un governador, un vice governador e un maximom de dètz elegits designats per un mandat de cinc annadas a la majoritat relativa.
Poder legislatiu
Lo poder legislatiu nacionau es constituit de doas chambrs que sei membres son elegits per un mandat de cinc annadas :
Lo poder legislatiu locau es tengut per una assemblada locala elegida per cinc annadas. Es compausada d’au mens 25 deputats e d’un president.
Poder judiciari
Lo poder judiciari es independent dei poders executiu e legislatiu. Aquela independéncia es assegurada per una Comission justiciá. Es compausada de cinc magistrats, dau procuror generau, de dos avocats e de dos personas eissidas de la societat civila. Tres corts principalas asseguran la direccion dei decisions judiciàrias :
Léouville
Léouville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre e Vau de Léger.
Kenya
Poder judiciari
Dins lei juridiccions inferioras, si troba magerament 105 tribunaus de premiera instància que son cargats deis afaires civius e criminaus. De tribunaus especializats son tanben cargadas deis afaires regardant la jovença, la lucha còntra la corrupcion, leis afaires militars, lo drech dau trabalh, lo drech comerciau, la justiciá de patz per reglar lei problemas de proprietat e lo drech musulman (solament en matèria de lei islamica entre personas musulmanas).
Organizacion territòriala
Dempuei l’adopcion de la constitucion de 2010 e son intrada en aplicacion totala en matèria territòriala en 2013, Kenya es organizat en 47 comtats. Cada comtat a una autonòmia sieuna qu’es incarnada per un govèrn e una administracion locaus. Lo govèrn centrau l’i es representat per un comissari generau cargat d’assegurar lo liame entre leis autoritats centralas e localas.