cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bonnet (Mòsa)
Istòria
Entouré bientôt de la vénération populaire, ce tombeau donna naissance à l'église. En 960 Saint Gérard, évêque de Toul, développa le culte de Saint Florentin et au et  il fallut agrandir l'église en raison de l'affluence des pèlerins venant de toute l'Europe. Les aliénés, les nerveux y imploraient leur guérison. Sous Louis XIV un soldat, victime de la guerre, y recouvra l'usage de ses membres. Au, la ville de Bar le Duc payait volontiers le pèlerinage à Bonnet aux aliénés qui dépendaient d'elle. De tout temps Saint Florentin fut invoqué contre les diverses formes de crainte en raison de la peur que lui causa satan.
La glèisa de Bonnet est classée monument historique depuis 1909.
Les principaux épisodes de la vie de Saint Florentin sont évoqués dans une suite de 19 peintures murales (classées M.H. 1907). Une inscription sur le dernier panneau rajouté lors de la restauration de 1876, reprend un cartouche ancien, donnant la dade 1500 et le nom du révérend Père Mathieu, sans qu'on puisse savoir si il s'agit de la date d'exécution et du nom du peintre.
Le tombeau de Saint Florentin (le gisant, classé M.H. 1907) se trouve à la croisée du transept et date de la fin du. Lors des pèlerinages, on faisait passer les malades entre les cinq piliers qui supportent le gisant du Saint.
AUTRES CURIOSITÉS DE BONNET:
La mairie-école (1852), édifice le plus architecturé du canton.
Phong Nha-Ke Bang
200px|right|thumb|Phong Nha-Ke Bang Phong Nha-Ke Bang es un parc nacional de Província de Quang Binh, Vietnam.
Bonnet (Mòsa)
Istòria
l'égayoir, bassin semi circulaire à pente douce dans lequel on baignait les chevaux (extrémité du village, direction Gondrecourt le chateau).
Le verger conservatoire(mémoire de nos vergers locaux), les fontaines, lavoirs, châteaux, maisons de caractère et l'ancien presbytère à découvrir en se baladant dans le village. Vue panoramique des parcs éoliens installés sur la commune en vous rendant près de la "croix du moulin à vent".
Lieux et monuments
[[Imatge:BonnetMeuse2.jpg
.corsica
("Corsega", en còrs) es un nom de domeni generic geografic. Es en servici dempuèi lo 15 de mai de 2015.
Preptotheria
Los preptoterians son de mamifèrs euterians que recampan la màger part dels mamifèrs. Lor particularitat es de possedir un òs, lo stapes (o iomandibular) en forma d'estriu dins lo timpan, contràriament als autres mamifèrs.
Guyonvelle
Guyonvelle es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Cuisy (Mòsa)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Guyonvelle
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Anglars de Sant Flor
Anglars de Sant Flor (Anglards-de-Saint-Flour en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Castrum Anglarense, en latin, en 926, Anglars, en 1286, Anglare, al sègle XIV, Anglards, en 1406, De Anglaribus, latinizacion de 1458, Anglartz, en 1470, Anglars, Anglart, en 1494, De Anglaris, latinizacion de 1499, Anglardz, en 1622, Anglartz, en 1623, Anglard, en 1731, Anglars près Saint-Urcize, en 1784. Lo nom ven delh latin angulus, « angle », amb lo sufixe -aris. Lo nom es motivat per lo contengut d'un angle, mai que mai una tèrra en fòrma de coenh, de chanton,. La prononciacion es [an'glar] a Lastiguet e a Vabres.
Nòtas
<references group="N"/>
Corlac
Corlac en occitan restablit (Courlac en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Gerhard Schröder
Gerhard Fritz Kurt Schröder, avocat e politician n. en 1944, foguèt cancelièr d'Alemanha entre 1998 e 2005.
.vn
Referéncias
Toppdomän
Chassieu
Chassieu es una comuna francesa situada dins la Metropòli de Lion e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Geografia
Chassieu a situat a a l'èst de Lion. Es dins zòna perit-urbana e fa de partidas municipalitats diches del Ėst lionès.
Istòria
thumb|right|Plànol Dels ans 1840 en mostrant Chassieu en Isèra. En 1968, la municipalitat de Chassieu, alavetz situada en lo departament d'Isèra, a ligat al departament de Ròse. Lo de genièr de l'an seguent, dintre en la Comunitat urbana de Lion venguda lo Grand Lion. Lo de genièr de 2015, dintre en la Metropòli de Lion.
Piauí
Piauí es un estat de la Region Nòrd-est de Brasil. Es bordat per l'Ocean Atlantic al nòrd, e confronta los estats de Ceará e Pernambuco a l'èst, Bahia al sud-èst e al sud, Tocantins al sud-oèst, e Maranhão a l'oèst.
Sa superfícia totala (250 934 km2) es similara a la del Reialme Unit. Sa capitala es la vila de Teresina.
Geografia
Lo relèu de Piauí es constituit de planas costièras d'alluvion als marges del riu Parnaíba e dels seus afluents, al centre e al nord de l'Estat. Al long de les frontièras amb Ceará, Pernambuco e Bahia, dins las chapadas (plans nauts) de Ibiapaba e del Araripe, a l'èst, e de Tabatinga e Mangabeira al sud, se tròban las altituds pus nautas de l'estat, situadas a l'entorn dels 900 m. Entre aquestas zonas enauçadas e los cors dels rius que rajan a travèrs de l'estat (los principals: Parnaíba, Gurguéia, Fidalgo e Urubu Preto), se tròban de formacions planas, somesas a l'accion erosiva de las aigas.
Economia
Piauí es un dels estats pus paures de Brasil, e participa solament amb 0,5% del Produch interior brut del país. Los servicis representan mai de 60% del PIB, l'agricultura e l'elevatge representan 9,1% i l'industria 26,3% (donadas de 2002). Lo principal centre de comèrci de l'estat es la capitala, Teresina.
thumb|200px|right|La vila de Teresina. Lo torisme té algun potencial en el litoral (en el delta del riu Parnaíba, en la divisa amb l'estat de Maranhão) i en els Parcs Nacionals de Sete Cidades ("Set Ciutats") i de la Serra da Capivara, situats al sud de l'estat. Però aquests dos parcs nacionals sofreixen amb la falta d'accessos més fàcils que permetin un nombre significatiu de visitants. Així, el turisme representa poc per al PIB de l'estat. El Parc Nacional de la Serra da Capivara es també considerat un Patrimoni de la Humanitat per la UNESCO per seves pintures rupestres.
Seydou Diarra
Seydou Elimane Diarra (n. 1933) diplomata e òme politic foguèt primièr ministre de Còsta d'Evòri en doas ocasions: entre mai e octobre de 2000, e entre febrièr de 2003 e decembre de 2005.
Illas dels Benastrucs
Las illas dels Benastrucs (en grèc ancian μακάρων νῆσοι / makárôn nễsoi), o illas Fortunadas, son un luòc mitologic situat als tèrmes extèms del mond, que s'assagèt d'identificar segon las eats amb d' illas de la còsta atlantica de l'Africa.
Josat
Josat (Josat en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Midnight Oil
thumb|250px|Midnight Oil en 2009 Midnight Oil, tanben sonat informalament The Oils, foguèt un grop de musica rock australian. La formacion, originària de Sydney, foguèt creada en 1976 e durèt 26 ans, fins que se dissolvèsse en 2002. Son nom proven d'una cançon de Jimi Hendrix, "Burning of the Midnight Lamp".
Josat
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Midnight Oil
Midnight Oil venguèt famós internacionalament en 1987 gràcias a la cançon "Beds Are Burning", de las mai emblematicas d'aqueste grop, tube de l'estiu de 1988 en Occitània. Dins sas cançons, Midnight Oil denoncièt mantuns problèmas de societat, coma la condicion dels aborigèns en Austràlia ("The dead Heart" en 1988, "Truganini" en 1993), lo chaple de la Primièra Guèrra Mondiala ("Forgotten years" en 1990 ) o lo perilh de l'energia nucleara.
En 1990, lor cançon "Blue sky mine" parla dels trabalhaires de las minas a granit blau qu'an contractat divèrsas malautiás ligadas a l'amiant.
Illas dels Benastrucs
Mite
Segon una tradicion antica portada per la Suda et Jean Tzétzès, le nom, al singular s'aplica inicialament a l'anciana acropòli de Tèbas, la Cadmèa. Mai precisament, makaron nêsos designa lo luòc onr Semelèa es tocat pel fòlzer de Zèus en majestat. E etimologicament de l'expression « Aliscamps » es tanben « luòc sanctificats pel fólzer  ».
Identificacion geografica
Ptolemèu, dons sa Geografia, considèra qu'aquestas illas son al tèrme oèst del mond abitat. Fa passar lo meridian zèro, punt de partença de sas mesuras de longitud, coma Greenwich ara. aquestas illa, tal coma son mencionadas per Ptolemèu, son classicament identificadas a las illas Canarias.
Al sègle XIII, Bar-Hebraeus, dins son tractat sus « la forma del cèl e de la tèrra », indica — après s'èsser referits a Ptolemèu — que « las illas fortunadas son al nombre de set grandas, situadas en latitud dempuèi l'eqüator fins al tresen climat. Se conta que lors abitants èran banhadas dins l'idolatria, quand un sant ven près d'eles e lor anóncia la paraula de l'Evangili; cresián e foguèron baptejats. D'autras dison que son los Rechabits que se parla lo profèta Jeremias e que seguisson la lei de Moïses »
Una tradicion, que Jacòb d'Edessa ne fa ressono, conta cossí un cèrt monge Zozim, volent de saber çò qu'èran venguts los descendents de Rechab, se trobèt menat fins a lor illa e i demorat en lor companhiá pendent set jorns descobrissent un pòble piós, vivent nud e dins una granda innocéncia, recebent son manjar sens esfòrç d'unes arbres, e pas pus agut de contacte amb lo « mond de vanitat » dempuèi lor arribada sus l'illa. Pasmens, essent regularament visitats per d'àngels, venguèron crestians
Religion tradicionala chinesa
La religion tradicionala chinesa (chinés tradicional: 中國民間宗教 or 中國民間信仰; chinés simplificat: 中国民间宗教 or 中国民间信仰; pinyin: Zhōngguó mínjiān zōngjiào or Zhōngguó mínjiān xìnyăng) recampa un ensemble de cresenças ancestralas eiretadas dempuèi l'Antiquitat. Es diferent del confucianisme, del taoïsme e del bodisme emai se d'elements de las cresenças tradicionalas pòdon se retrobar dins aquestas religions talas que son practicadas en China.
Anal Decapitation
Anal Decapitation qu'éi un grop de black metal occitan originari de la region de Tolosa. Que defineishen lo lor estil coma true tolosan black metal (o TTBM)
Biografia
Lo grop que's formè en 2008. Per'mor de non pas aver de trucaire, qu'utilizan sintetisur per mainats entà har la ritmica de las loas cançons.
Que reconeishen l'influéncia de grops de black metal coma Burzum, Venom, Blut Aus Nord o VON de qui an tornat préner las estructuras de cançons simplassas. Que son tanben influençats peus grops Nargaroth e Anal Cunt de qui an représ cançons en las barrejant en ua medisha cançon. L'electronica qu'a ua plaça importanta dens lo lor son puish que cèrtas cançons n'an mèma pas de guitarras mes sonque sintés.
Que cantan en occitan, francés, anglés e alemand.
Nyusha
200 px|right|thumb|Nyusha, 2011 Anna Vladímirovna Shúrochkina, mai coneguda artisticament coma Nyusha (en rus: Анна Владимировна Шурочкина e Нюша; Moscòu, 15 d'agost de 1990) es una cantautora russa. Foguèt en 2010 gràcias a la cançon "Чудо" (miracle en occitan) que venguèt celèbra dins los païses russofòns.
Trasmoz
Trasmoz es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Uncastillo
Uncastillo es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Brèst
Brèst (Brest en francés) es una vila de França dins la region de Bretanha e lo departament de Finistèrra. Es un pòrt important, segond pòrt militar en França après Tolon, situat a l'extremitat oèst de Bretanha.
Amb 139 926 abitants, Brest es la 25ena comuna pus poblada de França. Fòrta d'una metropòli de (2018), representa la primièra aglomeracion de l'oèst breton e la segonda de la region Bretanha après Rennes. Emai que Brest, tanben sonada la ciutat del Ponent, siá la vila pus poblada de Finistèrra, la prefectura del departament es Quimper.
A l'Edat Mejana, l'istòria de Brest se confond amb l'istòria de son castèl. Puèi Richelieu ne faguèt un pòrt militar. Brest se desvolopèt a l'entorn de l'arsenal, entrò la segonda mitat del sègle XX. Fortament marcada pels bombardaments de la Segonda Guèrra Mondiala, Brest vegèt son centre istoric gaireben entièrament rebastit. A la fin del sègle XX e al començament del sègle XXI, la desindustrializacion de la vila s'acompanhèt del desvolopament del sector terciairi.
Brest es uèi una vila universitària importanta de plus de 29000 étudiants. Son universitat es pluridisciplinària e comport notadament una facultat de medecina. En mai, Brest e sa region comptan mantunas grandas escòlas : d'escòlas d'engenhaires (ESIAB, IMT Atlantic, ENSTA Bretanha, ENIB e ISEN, CESI), l'escòla de comèrci Brest Business School, l'EURO-Institut d'Actuariat EURIA, Brest es tanban un pòl de recerca important, axat sus la mar, e aculhís la sèti social e pus grand dels centres Ifremer, lo CEDRE, lo SHOM, l'Institut universitari europèu de la mar e l'Institut polar francés. Lo Tecnopòl Brest-Iroise facilita la mesa en òbra d'aquelas competéncias scientificas e tecnicas dins lo domeni economic e industrial.
Brest foguèt sempre marcada per son passat maritim : l'Acadèmia de marina i foguèt fondada en 1752, lo pòrta-avions Charles de Gaulle i foguèt bastit, e totes los quatre ans, en julhet, Brest aculhís la granda fèsta internacionala de la mar, dels batèls e dels marins. Brest aculhís tanban l’escòla de Maistrance (escòla de formacion iniciala dels oficièrs marinièrs), l’escòla dels mòssis al Centre d’Instruccion naval, e nombrosas entrepresas nauticas al sen de la Sailing Valley bretona.
Geografia
Brest es situat a l’oèst de Bretanha, dins lo nòrd de Finistèrra, departament que n'es una de las sosprefecturas ; Brest es tanben una prefectura maritima de l'Atlantic. Brest se tròba a la punta nòrd-oèst de la peninsula armoricana, a la broa de la rada de Brest e fa partit istoricament del país de Leon.
Trasobares
Trasobares es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Wachi
Lo wachi (o waci, koro wachi, tinor) es una lenga koro parlada en Nigèria.
Escritura
L'alfabet wachi es :
Aliscamps (mitologia)
vinheta|313x313px|Camps Elisis ([[Carlos Schwabe, 1903).]] Dins la mitologia grèga, los Aliscamps camps Elisis, camps Elisèus, son lo luòc dels Infèrns ont los eròis e las gents vertuoses gausisson del repaus après lor mòrt.
Etimologia
Lo mot ven del grèc ancian Ἠλύσιον πεδίον (Êlúsion pedíon), eissit benlèu de ἐνηλύσιον (enêlúsion) (« luòc tocat pel fólzer »), o alara de ἀλυουσας (aluousas) o ἀλύω (alúô) (« èsser agitat », o « vagar/landrar » ) segon Eustat de Tessalonica, o alara de ἀλύτως (alútôs), sinonime de ἀφθάρτως (aphthártôs) (« incorruptible ») , en allusion a la natura incorporala de las almas.
Descripcion dels aliscamps
Partida dels Infèrns, ont, segon la religion grèga e la religion romana, demoravan las almas vertuosas après la mòrt. Es la quatrena division dels Infèrns, segon los Grècs, e la setena, segon los Romans.
Los Aliscamps dins la literatura
Per Omèr, los Aliscamps se situan al tèrme occidental de la Tèrra, près d'Ocean. Dins l’Odissèa, Protèu los descrit atal a Menelas:
Bantzenheim
Banzenheim en alemannisch (Bantzenheim en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
.vu
.vu es lo nom de domeni d’Internet per Vanuatu.
Aliscamps (mitologia)
Los Aliscamps dins la literatura
Virgili, al cant VI de l’Eneïda, dona una descripcion dels Aliscamps. aquestes, situits dins los Infèrns, aculhisson los iniciats als mistèris orfics. Aqueste luòcs conéis un eternal printemps e possedís lo sieu solelh e las sieunas estelas.
.vu
Referéncias
Toppdomän
Shaukat Aziz
Shaukat Aziz, banquièr n.1949, foguèt primièr ministre de Paquistan entre 2004 e 2007.
Aliscamps (mitologia)
Los Aliscamps dins la literatura
Unes autors de l'Occident crestians utilizèron lo modèl: los Aliscamps se situisson en enfèrn e aculhisson los eròis e poètas qu'an viscut abans la venguda del Crist. Es atal que dins lo poème de Dante, la Divina Comèdia, « l'ombre d'Anquisi […] apercebèt son filh dins l'Elisis », lo primièr cercle de l'infèrn, ont se vei Enèu.
Escuròlas
Escuròlas (en francés Escurolles) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Aliscamps (mitologia)
Los Aliscamps dins l’opèra
La scèna dels Aliscamps es la 3a de l’acte II de l’opèra Orfèu e Euridice de Gluck. Aquesta scèna es lo balet de las Ombras aürosas o balet dels esperits benastrucs. Aqueste balet-pantomima se situa après la dança de las Furias. Aquestas gardianas dels Infèrns que venon d’èsser encantadas pel cant d’Orcèu l'autorizan a dintrar als Infèrns e desapareisson dins un avenc a la fin d'aquesta dança. Orfèu penètra dins los Aliscamps, demorança de las almas vertuosas, jardin de matas floridas o se ten Euridice seguida de las ombres dels Eròis e de la Eroïna. La musica d'aqueste balet es un solo de flauta acompanhat per un orquèstre de còrdas.
Escuròlas
Geografia
La municipalitat d'Escuròlas a situat a 8 km de Gatnat, a 20 km de Vichèi, e a 50 km de Clarmont-Ferrand, entre las ancianas rotas nacionala n° 9 e n° 209. La superficie de la comuna es de 1367 ectaras. Altitud : al bourg, 306 mètres ; ponch çò de mès de bas : 290 mètres ; ponch çò de mès d'anautit : 320 mètres. Escuròlas A traversat pel Andelot e vorejada per la Ancoutay, a l'oèst, e lo Châlon, a l'èst, totes dos afluents del Andelot.
La commune d’Escurolles est située à 8 km de Gatnat, à 20 km de Vichèi, et à 50 km de Clarmont-Ferrand, entre les anciennes routes nationales n° 9 et n° 209. Sa superficie est de 1367 hectares. Altitude : au bourg, 306 mètres ; point le plus bas : 290 mètres ; point le plus haut : 320 mètres. Escuròlas est traversée par l’Andelot et bordée par l’Ancoutay, à l'ouest, et le Châlon, à l'est, tous deux affluents de l'Andelot.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
Ocupadas per las Gaulois, los vallées del Andelot e del Châlon venon de contunh una tèrra d'eleccion de las Romains, #que bastisson en aquel terroir fèrtil de nombrosas villae, desservies per una via en portant de Vichèi a Néris-las-Bains, via Chantelle-la-Vièlha. Qualques estèlas de tuiles a rebord, de las tessons de ceramica e qualques pèças de moneda confirman aquela preséncia.
Banc d'una viguerie, centre de circunscripció administrativa abans 984, Escuròlas Aquerís una cèrta importància jos la distincion de la abbaye de Clunhic.
Gaireben arruïnada pels enemics de Clunhic, la vila apelada a la proteccion de Philippe-Auguste. Lo rei concedís a Escuròlas en 1189 una charte de pariage e de costums, entre las primièras del Bourbonnais ; los abitants recebon las costums de Sant-Pierre-lo-Moûtier, pagan en retorn un cens e la justícia a partejat per mitat (« pariage ») amb los fraires. Una enceinte estrenh d'ara endavant la vila administrada per tres cònsols. Nicolas de Nicolay, en la siá Generala descripcion del Bourbonnais, menciona Escuròlas al nombre de las vilas barradas.
En 1440, en lo moment de la Praguerie, Charles VII s'apodera de la vila #qu'a preses partit pels Princes. En 1465, Louis XI, pourchassant dels oponents, s'artura lo 20 de julhet per i passar la nuèch.
Occupées par les Gaulois, les vallées de l’Andelot et du Châlon deviennent ensuite une terre d’élection des Romains, qui bâtissent dans ce terroir fertile de nombreuses villae, desservies par une voie menant de Vichèi à Néris-les-Bains, via Chantelle-la-Vieille. Des fragments de tuiles à rebord, des tessons de céramique et quelques pièces de monnaie confirment cette présence.
Presque ruinée par les ennemis de Cluny, la ville fait appel à la protection de Philippe-Auguste. Le roi accorde à Escuròlas en 1189 une charte de pariage et de coutumes, parmi les premières du Bourbonnais ; les abitants reçoivent les coutumes de Saint-Pierre-le-Moûtier, ils payent en retour un cens et la justice est partagée par moitié (« pariage ») avec les moines. Une enceinte enserre désormais la ville administrée par trois consuls. Nicolas de Nicolay, dans sa Générale description du Bourbonnais, mentionne Escuròlas au nombre des villes closes.
En 1440, lors de la Praguerie, Charles VII s’empare de la ville qui a pris parti pour les Princes. En 1465, Louis XI, pourchassant des opposants, s’arrête le 20 juillet pour y passer la nuit.
Stas Piekha
thumb|250px|Stas Piekha Stanislav Piatràsovich Piekha, mai conegut artisticament coma Stas Piekha (en rus: Станислав Пятрасович Пье́ха e Стас Пьеха; Leningrad, 13 d'agost de 1980) es un cantaire e actor rus.
Diesen
Diesen es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Espinassa e Vozela
Espinassa e Vozela (o Vausela ) (en francés Espinasse-Vozelle ) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
La comuna resulta de la fusion en 1829 de las ancianas comunas d'Espinassa e Vozela.
Undués de Lerda
Undués de Lerda es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Puègjorda
Puègjorda (Puyjourdes en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
.lupin
(nom d'una entrepresa farmaceutica indiana) es un nom de domeni generic enregistrat per Lupin Limited. Es en servici dempuèi lo 15 de mai de 2015.
Grans
Grans (Grans en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Tom Clancy
thumb|250px|Tom Clancy a la bibliotèca del Chicago College en 1989 Thomas Leo Clancy, Jr., mai conegut coma Tom Clancy (Baltimore County, Maryland, 12 d'abril de 1947 - Baltimore County, 1 d'octobre de 2013) foguèt un escrivan american. Sas òbras de ficcion, del genre tecnothriller, èran plan detalhadas e menimosas sus l'aspècte tecnològic e son situadas dins lo mond de las agéncias d'informacion e espionatge dins d'epòcas marcadas per la Guèrra Freja o lo terrorisme. Mai recentament son nom es estat utilizat per servir a l'elaboracion de jòcs vidèo que i participèt pas e mai divèrses libres, escriches per de negres, pòrtan tanben sa signatura.
Èra copropietari de l'equipa de beisbòl dels Baltimore Orioles.
Alexandre Langlada
Alexandre Langlada (en francés Alexandre Langlade; Lansargues, 14 d'octobre de 1820 - Lansargues, 5 de febrièr de 1900) foguèt un dels escrivans mai importants del país de Montpelhièr del sègle XIX, a tal ponch que recebèt l'escais de "Virgil lengadocian".
Biografia
Alexandre Langlada nasquèt en 1820 a Lansargues dins una familha modèsta, èra l'ainat de tres enfants qu'aguèron Joan Langlada e Francesa Lange. Anèt a l'escòla de la comuna fins a sos 14 ans e puèi comencèt a trabalhar dins lo talhièr de la familha. Aprèp aver trabalhat a fabricar de botas amb son paire qualque temps, s'installèt a Lion per trabalhar dins una farmacia d'un amic de la familha. Pasmens en cerca d'aventura, decidiguèt de s'embarcar pel continent american en octobre de 1839 amb un collèga, çò que capitèron pas de far que manquèron l'embarcament. Quand s'assabentèt qu'en Africa la guèrra se fasiá tornarmai, s'engatgèt en novembre de 1839 e participèt puèi a divèrsas campanhas en 1840 e 1841 ont manifestèt fòrça coratge mas tanben d'insubordinacion. Aprèp un cort passatge dins una garnison de París aguèt l'escasença de visitar de musèus e de s'interessar mai a la musica. Tornèt dins son país mai tard, i trabalhèt la tèrra e i fondèt una familha a partir de junh de 1852 quand se maridèt amb Agata Pochet. La mòrt de son ainat en 1884 li causèt una granda pena.
L'òbra de Langlada
Aqueste poèta-pagés foguèt un autodidacta que coneissiá plan las tradicions, l'istòria e la lenga del caire. Despintrèt e cantèt meravilhosament lo païsatge de son ròdol e subretot l'estanh de l'Òrt. Venguèt Majorau del Felibritge en 1876. A mai participava activament dins la vida politica d'aquel temps amb son engatjament republican.
Nos son demoradas divèrsas òbras que pareguèron bèl primièr dins la Revue des Langues Romanes e d'autras que foguèron reculhidas dins tres volums dirigits per Joan Maria Petit. La comuna de Lansargues inaugurèt lo bust de Langlada en 1901. Existís dins son vilatge de naissença, Lansargues, l'associacion Alexandre Langlade (creada en 1988) qu'ensaja de mantenir l'eiretatge del trabalh d'aquel felibre.
Nissa d'Ausseruna
Nissa d'Ausseruna o correntament Nissa (Nissan-lez-Ensérune en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Alexandre Langlada
Bibliografia
La produccion de Langlada èra mai importanta mas un aigat s'emportèt fòrça documents coma es comentat dins lo recuèlh publicat per Petit.
Nissa d'Ausseruna
Geografia
Nissa es un vilatge nisat dins un terrador de puèges terciaris entre las vals d'Òrb a l'èst e d'Aude a l'oèst. Fa partida del canton de Cabestanh dins Erau, e se situa a la bòrna del departament d'Aude.
Alexandre Langlada
Articles e òbras sus Alexandre Langlada
-Hommage à Langlade (1901)
Alice Cooper
Alice Cooper (nascut Vincent Damon Furnier en 1948) es un musician e cantaire de rock dels Estats Units d'America.
Fernand Masson
Fernand Masson (Cassulh, 10 d'octobre de 1872 - 1948), tanben coneishut demb lo shafre de Florimond, èra un poèta gascon.
Nissa d'Ausseruna
Geografia
Los puèges, sovent incultes del temps que sèm, son propicis a la cultura de la vinha que los coloniza tornamai (contradiccion). La diminucion de l'elevatge de moton a permés lo reboscament d'una partida del puèges, ofrissent aital de luòcs de passejadas vastes.
Fernand Masson
Junessa
Fernand Masson neishut dens una modèsta familha de tiulèirs. Son pair, Jean Masson, èra dejà un dròlle de viton, instruït e cultivat mèi que sa condicion ; sa mair trabalhèva redde. Fernand semblèva pas briga los mainatges de son atge ; lo vesèvan soent solet, un libre a la man. Son plaser èra de traçar, suu sable de la tiulèira, de frasas, forra-borra, ce cresèvan. Aqueth afar fenit per shacalhar lo regent mèi sa fimèla ; ahurbits, i poscuren lugir l'esbausha d'una pèça en vèrs la Taupe Blanche. Lo pair Masson avèva gahat, quauques jorns avant, aqueth especimèn, tan rare coma lo mèrle de la medissa color. Lo tròç los i pareishut originau e semblèva ensenhar una fòrta vocacion poetica. Tots esturen trucats per aqueste signe d'un talent precòce e decidiren amassa de lo hèser espelir mèi adaise. Lo regent completèt l'instruccion deu june Fernand ; lo curè, per damorar pas en rèste, i ajotèt un chic de son latin ; la fimèla deu regent, excellenta pianista, li aprengut la musica ; totas aquestas bonas volentats permeturen au june Masson de debutar solidament dens la poesia.
Nissa d'Ausseruna
Geografia
La cultura de la vinha a marcat fòrça lo territòri. A l'epòca romana, la vinha s'espandiguèt al còp en plana e suls travèrses. Mas lo desvolopament massis d'aquela monocultura data de la fin del sègle XIX, las cartas anterioras e la toponimia atèstan l'espandiment de las autras culturas, particularament de las cerealas dins las zònas de planas pendent los periòdes mai ancians. La viticultura a marcat l'abitat tanben. Los ostals ancians al centre del vilatge, coma dins totes los vilatges lengadocians, an sovent lor cava e lor remesa que lotjavan un còp èra las pipas en fust e lo caval.
Fernand Masson
Junessa
çaquelà, lo pair Masson èra pas adaise per se ganhar la via, aqueth diable d'òme s'estent botat a son compte, pagant comptant sons fornissaires, quòra hasèva credit a "fons perduts" a tots los agusaires d'entreprenurs deu vesiat. Fernand, coma lo mèste Jansemin, comencèt a hèser comèrce demb les musas, tot en aprenent lo mesteir de perruquèir e l'estudi deu vialon. Plaçat en aprentissatge a la Rèula, coneishut de debuts tan mauaisits coma los deus aprentís de l'epòca ; falèva sovent aténder la prumèira peçòta deu matin per crompar lo chòine qu'èra de besonh. Après bien espròvas, s'entornèt a Caudròt, demb un mestèir e parat a hèser cap a l'adversitat. Entretant, son pair avèva assajat mèi d'un mesteir e, maugrat son trabalh, èra arribat a hèser hónder lo pauc qu'avèva espranhat. Auré poscut se declarar en falhita e se sauvar los sòus, mès, en d'aqueth temps, ne'n èran pas encara aquí ; lo pair Masson paguèt sons creancèirs dinc au darrèir centime e se retrobèt, au desser de sa via, completament crucat.
Nissa d'Ausseruna
Geografia
Pendent la primièra mitat del sègle XX, lo movement de las cooperativas viticòlas ajudèt a manténer en activitat plan de pichons proprietaris de vinhas. D'ara enlà, la cooperativa de Nissa fa partida de l'un dels agropaments de cavas mai vastes e mai actius del departament, los Vinhairons del Pais d'Ausseruna (Vignerons du Pays d'Ensérune en francés).
1984
Aquesta pagina concernís l'an  del calendièr gregorian.
Fernand Masson
Perruquèir e òme de lètras
Vingut 1914 e la guèrra ; Fernand Masson se'n angut au front coma volentari ; maugrat son atge, i hasut valentament son dever e s'entornèt a son ostau, cargat de mantuna decoracion e d'una magra pension de mutilat. Tornèt préner coratjosament la publicacion de sa revista. Estut sa granda epòca ; madurat per la sofrença, son talent ganhèt en prihontor ; aqueste contaire nos balha de poèmas de la valor deu Cafard, mèi una pèça de teatre, Le Comte d'Aillas, que mòcha una seguretat scenica que hèi redde dòu de véser s'arrestar aquí. Son òbra estut a l'encòp populara e capabla de se hauçar a la hautor de la poesia pura, quita a tombar sus tèrra dens un grand esclapòt de ríser ; jamèi ne poscut acabar una òbra seriosa shens i ajotar quauques gruns de sau, o mèi d'i revirar la quita salèira tota empenada. Treitèt tots los genres, dens tots los metratges, demb un vrai bonur.
1984
Liechtenstein
Extension dau drech de vòte ai fremas.
Nissa d'Ausseruna
Geografia
Nissa beneficièt tre l'installacion del camin de fèrre d'una gara situada prèp del vilatge que a l'entorn d'ela se desvolopèt una pichona zòna d'activitat, particularament una usina de condicionament e d'expedicion de chuc de fruch que trabalhèt sus Euròpa tota. La preséncia de la "rota reiala", un grand axe desvolopat a l'epòca de Loís XIV a fin de facilitar las communicacions entre Besièrs e Narbona, e lo traucament del canal del Miègjorn ajudèron a faire viure lo vilatge, e mai se sonque los vilatges long del canal (coma Colombièrs, Pòlhas o Cabestanh per exemple) profitan de son atrach toristic a l'ora d'ara.
Fernand Masson
Perruquèir e òme de lètras
"Masson, quò's lo temonh ; la comedia umana l'interessa mèi que mèi, mès shens qu'augi l'intencion d'i préner part ; "foita" tot çò que li passa a man, qu'èsti lo governament, lo tròne, la lòtja o l'autar, son ríser es soent tintat d'un hons de melancolia, shens tombar dens lo scepticisme o l'anarquia. Crei encara a les bravas gents e n'a pas nat prejutjat de casta, coma ne'n aujuren Rogèr Romafòrt (Gric de Prat) e Mèste Verdièr, l'un contra la practica, l'aut contra los medecins e los avocats."
Saint-Julien-sur-Sarthe
Saint-Julien-sur-Sarthe es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Fernand Masson
La fin d'una epòca
Vingut 1939 ; lo hilh de Fernand Masson, Jan Masson dit "Jehan d'Oc", estut mobilizat. En tota luciditat, Fernand Masson jutgèt que sa publicacion podèva pas mèi èster libra e abrasèt Lou Garounés. A la Liberacion, un novèth monde èra neishut, ont nòste gascon semblèva pas mèi auger sa plaça. La revista dispareishut, après quaranta ans d'existéncia ; damorèva pas mèi a Florimond que la pipa, lo casau, lo vialon mèi los libres...
Saint-Julien-sur-Sarthe
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fernand Masson
La fin d'una epòca
"Aqueth cabonhàs de shantre de la tèrra cultiva son casau demb autant d'amor coma ec hasut per la poesia ; sa musa, dont lo ríser es a còps choncat de larmas, pincha au pilorat faus dius e profitaires ; sap que los poètas acaban dens l'oblit ; i pensèva dejà en dedicant una òda a son predecessor en oblit Mèste Verdièr."
1984
Sodan
Ja minat per la represa de la guèrra civila dins lo sud dau país, lo govèrn de Gaafar Nimeiry foguèt encara mai afeblit per una famina grèva. Encoratjadas per lei Fraires Musulmans, d'esmogudas grèvas aguèron luòc dins lei vilas pus importantas.
Fernand Masson
La fin d'una epòca
Parat a se presentar davant lo Mèste, Fernand Masson trabalhèva sa tèrra per vocacion... e per necessitat. Lo shantre de Viva la tèrra e viva los paisans e la paisanalha se vit exauçat per la fin qu'avèva totjorn soetada ; tombèt de palesia, amatat au mitan de son barralh. Deu temps que hasèva la candeleta, ses mans hasuren a tengut los gèstes de samiar e d'esplatir la tèrra. Lo poèta paisan defuntèt en tornant hèser shens se'n avisar lo gèste deu samiaire. "Mès, l'un deus mèi bròis gèstes de la via, 'quò's lo deu samiaire, quòra sa man gita lo blat au hons de les règas." Coma espranhan pas res aus poètas, s'i trobèt un prèste per refusar de vèner l'absóder, demb lo pretèxte adara despassat que n'èra pas maridat. Tau coma un baladin de Molière, Masson se'n angut simplament sus una carreta de cap a sa darrèira damorança, acompanhat per una garba de flors de son casau, e seguit preus rales amics que l'irèia d'entarralhas civilas n'avèva pas eishentats.
"Qu'aquesta tèrra gascona que cantèt li èsti leugèira ; disparei dens la pura tradicion poetica, completament mauconeishut ; una centena d'annadas après la neishença, dens aqueth medís vilatge, de Meste Antoine Verdery, dont a l'encòp descobrit lo lòc de neishença e partatgèt la fin tota empenada . "
1984
Peró
Aparicion dau Movement Revolucionari Tupac Amaru que formèt una guerilha d'inspiracion marxista-leninista suplementària dins lo país.
Alexandre Langlada
Articles e òbras sus Alexandre Langlada
-Philippe GARDY "L'Estanc de l'Ort, ou le paysage miroir de la langue", Alexandre Langlade, 1820-1900. Poésies languedociennes, Lansargues, Association Alexandre Langlade et CIDO, 1989, II, 731-748. -Poésies languedociennes de Langlade, Alexandre (1820-1900) / Ed. intégrale de l'œuvre parue de 1873 à 1906 augm. d'inédits / Association Alexandre Langlade : Centre International de Documentation Occitane / 1989.
Nissa d'Ausseruna
Geografia
Dempuèi 1970, lo vilatge s'es desvolopat fòrça vèrs lo sud amb l'apparicion de lotejaments nòvels e l'installacion d'una populacion de trabalhaires urbans (Besièrs se situa a 10kms, e Narbona a 15kms). Lo nombre d'abitants concernits directament per la viticultura a plan diminuit. Mas qualques proprietats relevan lo desfís de la produccion de vins de qualitat e participan a l'expansion nòvela de la viticultura meridionala.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Niça
La prononciacion es ['nisso] cap a 1900 e [ni'san] en occitan en 1979. Las fòrmas ancianas, segon Frank R. Hamlin, son : Aniciano en 782, apud castrum de Nissan ecclesiam S. Saturnini, en 1099, Bernardus de Aniciano, abans 1105, ecclesiam S. Saturnini de Anitiano en 1117, B. de Anizano en 1169 e 1169-1170, burgo de Aniciano en 1211, de Aviciano [legir: Aniciano] en 1229, 1287, de Anissano en 1344, 1347-1375, al sègle XIV, Nisse en 1570, 1622, 1708, Nissa en 1643, Nissan en 1771, 1771-1772 (mapa de Cassini).
Dauzat e Rostaing citan una atestacion de 1199, en latin, Anicianum, probablament tirada de l'ancian (e marrit) diccionari topografic d'Eugène Thomas. Son nom ven d'un nom latin d'òme Anicius, amb lo sufixe latin -anum,. Las atestacions daissan percebre una fòrma occitana *Aniça(n), puèi lo nom a conegut d'un biais definitiu (aviá començat abans, segon la fòrma de 1099 ) l'aferèsi de l'iniciala (*Aniçan > Niçan) e lo reculament de l'accent tonic, fenomèn frequent a l'èst del lengadocian (Niça(n) > Níça(n), grafiat Niça.
Ausseruna
La prononciacion es [αusè'rœnos]. Las fòrmas ancianas son : episcopi Ansedunensis, cap a 400 ap. J-C (identificacion fòrça dobtosa), oco ubi vocant Anseduna, en 899-900, in loco Amseduna (varianta -duma) en 958, bastidam tuam de Anseruna en 1216, de Anseruna en 1226, 1271, 1296, bastida vocata de Amsuzena en 1298, de Bastida Ansudene en 1344, la bastide de Amsuzena en 1346, terminali de Ausedima [legir: -duna] en 1347-1375, Ensérune en 1585, Enserune en 1691, Ansérune (cadastre de Colombièrs).
Segon Frank R. Hamlin, cal escartar l'ipotèsi d'Enric Guiter (Fédération Historique du Languedoc Méditerranéen et du Roussillon, 1971, pp. 99-101), que pensa que lo nom s'explicariá per la finala -sarYi o -saruni atestada dins d'inscripcions ibericas que venon d'Ausseruna, perqué -r- intervocalica es tardiva. Seriá, segon Carles Rostaing, puslèu un derivat, amb un prefixe -an, del mot gallic o pregallic *seduna, basat sus *set-, « nautor »; cf. Seta.
Los Féniés descompausan tanben lo nom en un prefixe an- e un element *set/seduna, qu'auriá lo sens de « nautor » e que qualifican de preceltic. Xavier Delamarre, especialista del gallic, supausa, amb prudéncia, un *Antia-duna, de anto-, « limit, bòla », e (implicitament) dunon, « fortalesa ». Seriá donc benlèu un « fòrt del cap » e Saüna, Anseduna en 1284, seriá lo meteis nom. Dins un libre posterior, Delamarre postula puslèu Antio-duna, « fòrt del cap » o « proprietat d'Antios ».
Ausseruna e Saüna son pas los sols cases que se rencontran dunon (o sa latinizacion, pus coneguda, dunum) amb una finala en -a e doncas, se supausa, al femenin. I a per exemple Dunas, en Tarn e Garona. Siá la fòrma en -a èra dejà gallica (acòrdi amb l'element *Antia-, s'es pas al revèrs), siá es una femenizacion posteriora jos l'influéncia de villa agropat al nom (mas perqué un tal accident, puslèu rar, justament dins los dos Anseduna ?). L'evolucion de Ausseruna mòstra autres dos accidents : la rotacizacion de -d- intervocalic ([-ð]), que faguèt passar lo nom d'Anseduna a Anseruna, e la vocalizacion, pus tardiva, de -n- davant -s-, frequenta en Albigés e Besierés (cf. Confolèuç < *Confolenç), que donèt Ausseruna d'una fòrma Anseruna precedenta. La metatèsi vocalica, perceptibla dins las atestacions de 1298 e 1346, s'es pas mantenguda.
La grafia del nom
Lo CLO escriu : « Se manten las grafias d’Alibèrt quand son confòrmas a l’etimologia: Niça amb ç (< lat. Nicæa < gr. Nikaia, fr. “Nice”)... Se desconselha las grafias non etimologicas coma Nissa*... S’accèpta una grafia non etimologica solament quand s’es socializada de manièra indefugibla: ... Nissa d’Ausseruna (fr.“Nissan-lez-Ensérune”)». Lo tèxte explica pas que la grafia Nissa d’Ausseruna s’es mai socializada que la de Nissa (Aups Maritims) o, fòra d'aquel punt, de tot autre toponime qu'a -ss- en francés e -ç/c- en occitan. Es una question de fe.
1984
Geografia
Publicacion de la premiera carta geologica mondiala.
Tunis
Tunis es la capitala de Tunisia. Sa populacion èra de 693,486 abitants, en 2007.
Joan Frederic Brun
Joan Frederic Brun (en francés Jean-Frédéric Brun, Montpelhièr, 6 de febrièr de 1956) es un escrivan contemporanèu del país de Montpelhièr. Es tanben mètge d'espital e cercaire.
Biografia
Joan Frederic Brun nasquèt a Montpelhièr en 1956. Pivelat tre l'adolescéncia per la lenga occitana, s'avodèt a la trabalhar e a l'estudiar de contunh. Aital comencèt a publicar d'òbras tre 1979, çò que li valguèt un acuèlh estrambordat de divèrses escrivans famoses coma Max Roqueta e Bernat Manciet. Collaborava ja a la revista Òc dempuèi 1974.
Èra plan pròche del poèta e escrivan d'Argelièrs d'Erau, Max Roqueta e foguèt un dels fondadors d'una associacion Amistats Max Roqueta que son prètzfach es de far conéisser l'òbra d'aquel grand escrivan occitan. Consacra un sit internet "Montpelhièr l'occitana" a la presentacion del sosdialècte montpelhieirenc del lengadocian (vocabulari - amb de lexics - e produccion literària). Mai recentament a mes en linha un sit en anglés per far conéisser mai largament la poesia occitana: "occitan poetry". Es dempuèi decembre de 2008 president del PEN-club de lenga d'òc
Fernand Masson
Un tèxte de Fernand Masson
Au grand Libre de la Natura
Joan Frederic Brun
Biografia
Es secretari de la Societat Internacionala d'Emoreologia Clinica e s'interèssa activament a l'espeleologia.
Bibliografia
Recuèlhs de poèmas :
Nissa d'Ausseruna
Istòria
Nissa d'Ausseruna se desvolopèt progressivament a comptar del despòblament de l'oppidum d'Ausseruna, luòc principal d'abitacion fins al sègle I abans JC. A l'origina del vilatge se troba probablament una granda villa romana que son proprietari s'apelava benlèu "Anicius". L'origina gallo-romana del nom del vilatge seriá (Villa d')Anicius. De villas coma aquò son frequentas a l'entorn e fórman un abitat dispersat caracteristic de l'Empèri roman. Per exemple an mes al clar sul territòri de la comuna una villa granda al sud, long de l'estanh de Vèndres (rèstas de murs, estucs penches) e tanben un pichon establiment termal dins la campanha a l'entorn.
Fernand Masson
Un tèxte de Fernand Masson
Vei autan clar qu'aiga de "ròisha".
Bourbon-Lancy
Bourbon-Lancy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Notoryctemorphia
Las Talpas masupialas (Notoryctemorphes, Notoryctidae o Notoryctes) son de mamifèrs marsupials que vivon dins los desèrts de l'Oèst australian.
Nissa d'Ausseruna
Istòria
De vestigis dispersats de l'epòca son estats retrobats empr'aqui. Las capèlas e los oratòris mòstran l'expansion del cristianisme a comptar del sègle V. Lo periòde perilhós de la nauta Edat Mejana menèt probablament los abitants a se refugiar dins lo vilatge que naissiá a l'abric de muralhas fortificadas.
Notoryctemorphia
Espècias
L'unic d'aqueste òrdre de marsupial compren pas que doas espècias de talpas marsupialas : la talpa marsupiala del Sud (Notoryctes typhlops Thomas, 1920) o itjaritjari pels aborigèns e la talpa marsupiala del Nòrd (Notoryctes caurinus Stirling, 1889), tant pròchas que se pòdon pas destriar una de l'autra dins la natura.
Nissa d'Ausseruna
Istòria
Aquel nòu vilatge es atestat al sègle XI. Imbert e Bernat de Nissa plaidejèron en 1105 per la possession d'una partida del castèl de Montadin. Bernat de Nissa engatgèt lo castèl de Nissa e son fièu de Lespinhan a Bernat Pons de Colombièrs per 2000 sòls (moneda de l'epòca). Lo 7 d'agost de 1178, Berenguièr e sos fraires Pèire e Bernat de Nissa vendèron de tèrras del temps de la profession religiosa de Berenguièr a l'abadiá de Fontcauda. Un autre Bernat de Nissa participèt activament a la defensa de las tèrras del Miègjorn contra los Crosats de Simon de Montfòrt del temps de la crosada contra los Albigeses. Aprèp la presa de Besièrs pels Crosats, los senhors d'aquels vilatges de plana, dificilament defensables, se retròban demest los defensors de Menèrba. Bernat de Nissa moriguèt en combatent prèp del castèl de Ventenac.
Los templièrs possedissián de bens al mas de Periès.
Bourbon-Lancy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nissa d'Ausseruna
Istòria
Al moment de las guèrras de religion, Enric II de Montmorency, nomenat governador de Lengadòc en 1563, faguèt mai d'un sejorn a Besièrs a partir de 1576, en ensajant de negociar amb los sòcis de la Liga Catolica del duc de Juèsa. Mantunas trèvas, en 1584, 1586, 1592 e 1595, seràn conclusas, lo mai sovent a Nissa.
Nissa es mencionat pendent un dels episòdis de la pèsta de la fin del sègle XVIII, per relatar que las autoritats prenon la decision de n'interdire l'accès als estrangièrs per tota la durada de l'epidèmia.
Mai recentament, per decret del 22 d'agost de 1950, Nissan cambièt son nom en Nissan-lez-Enserune.
Luòcs e monuments
Situat prèp de la Via Domitia, foguèt ocupat del sègle VI al sègle I abans JC. Fondat per de populacions celtibèras, es la pròva d'una activitat d'escambis intenses amb l'ensem del bacin mediterranèu. Aquò explica la riquesa de las ceramicas retrobadas dins las abitacions e la necròpoli, en particular de ceramicas estruscas e aticas excepcionalas que se pòdon veire al musèu creat sul site.
Dempuèi l'oppidum, la vista s'espandís dins totas las direccions fins a la mar, als contrafòrts de la Montanha Negra e las Pirenèus. Podèm observar al nòrd los vestígis de l'estanh de Montadin, assecat al sègle XII per un sistèma de canals radiants.
Enbàs del puèg, remarcam lo complèx de Malpàs ont lo Canal del Miègjorn, lo canal d'atèrrament de l'estanh de Montadin, lo tunèl del camin de fèrre e la rota se superpausan. Pichon oratòri isolat dins una val luènh del vilatge. Data probablament del sègle V. Restaurada recentament, es la pròva d'un pichon establiment monastic actiu fins al sègle XVII. D'escavaments an permés de desencombrar lo bastiment que las partidas las mai ancianas datan del sègle V, e de rendre visible lo portal ornat de colomnas que podèm datar del sègle XVI.
Nòtas
<References />
Fernand Masson
Un tèxte de Fernand Masson
La moralitat de la còisha
Son pas deus gruns coma los autes.
... An de totas petitas gautas
Deu bot deu dit, una pesada,
... E cada grun s'escalha en dus !
Òme rishe, dives compréner !
... Lo Bon Diu a volut t'apréner
En eishancrent atau lo blat,
Que dens un gèste sharitable
Diu estar demb lo praube diable
Generusament partatjat !
Urrea de Jalón
Urrea de Jalón es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Frontinhan
Frontinhan (Frontignan en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
thumb|left|350px|Mapa
La vila se situa dins la plana litorala de Lengadòc a al nòrd-èst de la vila de Seta, sus la rota que mena a Montpelhièr (a ).
Le territòri comunal es limitròf de Gijan al nòrd, Vic de la Gardiòla al nòrd-èst, Vilanòva de Magalona sus un tròç de plaja a l'èst, Seta al sud-oèst, Los Banhs de Balaruc e Balaruc Vièlh a l'oèst. Al sud-èst la comuna es banhada per la mar Mediterranèa e confronta a l'oèst l'estanh de Taur.
La vila originala se tròba dins una plana viticòla, enrodada per :
Toponimia
thumb|200px|right|Panèl de Frontinhan.
La prononciacion es ['fru~tiɲã] (error evidenta d'accentuacion). Las fòrmas ancianas son : in Frontiniaco [legir : -ano] en 1036-1060, S. Petri de Frontiniano en 1109, castellum et villam de Frontiniano en 1112, castel de Frontinan en 1112, 1187, castro de Frontiniano en 1121, Frontinianum en 1146, 1153, 1154, castro de Frontiniano en 1155, de Frontinam, sense data [sègle XII ?], parrochia et decimaria S. Pauli de Frontiniano en 1202, de Frontiniano en 1238, de Frontiniaco [legir : -ano] en 1202 e sense data, gazam de Frontiniano en 1303, de Fronteniano en 1352, de Frontinha en 1361, prior Frontiniani en 1392, Frontinhaen 1419, 1424, Frontignen en 1526, de Frontinhano en 1529, Frontignan en 1552, 1562, 1570, 1622, 1626, 1643, 1770-72 (mapa de Cassini).