cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bangladèsh
Sector primari
En 2008, lo sector primari representava 17,5% dau PIB bangladeshi e emplegava 45% de la populacion activa. Èra donc lo centre d'activitat de la màger part deis abitants. Lei produccions principalas son destinadas a la consomacion nacionala e tanben a l'exportacion. Gràcias au melhorament dei tecnicas d'aigatge, au desvolopament de l'utilizacion d'engrais e d'insecticidas entraïnant e a la generalizacion de crèdits ruraus, l'agricultura bangladeshi a realizat de progrès importants dempuei l'independéncia. Pasmens, en causa de sa populacion importanta, es totjorn pas capable de contentar sei besonhs nacionaus e dèu importar una partida significativa de son alimentacion de basa. Aqueu problema pòu venir grèu dins lo cas de precipitacion febla car l'agricultura bangladeshi es fòrça dependenta de la preséncia sufisenta d'aiga. De mai, en fòra d'aquelei tensions alimentaras, i a tanben de tensions environamentalas causat per la pollucion d'aiga (egalament causada per la concentracion demografica importanta) ò per l'aumentacion dau nivèu de l'ocean.
Lo ris es la premiera produccion nacionala (4 reng mondiau en 2009). Lo jute (2 reng), lei trufas (6), lo lach de cabra (2), lei mangas (8) e la carn (cabras ò bovins) èran leis autrei produccions de remarca. Lo problema principau de Bangladèsh es la feblessa de sa produccion de blat qu'es lo produch agricòla pus importat.
Lei ressorsas naturalas dau país son raras levat deis idrocarburs. En particular, Bangladèsh tèn de resèrvas importantas de gas naturaus. Son esplecha es encara limitada ai besonhs de l'economia nacionala mai acomencèt d'interessar divèrsei companhiás estrangieras.
Sector segondari
En 2008, lo sector segondari bangladeshi representava 28,5% dau PIB nacionau e 30% deis emplechs. Dempuei leis annadas 1990, es un sector que conois una expansion importanta gràcias a l'implantacion d'industrias aprofichant la man d'òbra pauc qualificada a bas còst fòrça nombrosa dins lo país. Aquela industria es magerament destinada a l'exportacion. Es dominada per lo sector tèxtil que foguèt implantada per lei Britanics e que conoguèt divèrsei modernizacions per se diversificar de l'industria unica de jute vèrs la fabricacion de vestiments. En 2009, lo domeni tèxtil representava 80% deis exportacions bangladeshis e agantava lo segond reng mondiau après China. Leis autreis industrias de remarca en 2009 èran la siderurgia, la produccion de medicaments, lo sector dau bastiment, l'informatica e l'industria electronica.
Sector terciari
En 2008, lo sector terciari representava 53,9% dau PIB e 25% de la populacion activa. Es un sector en expansion rapida, especialament dins lei domenis de transpòrt, de comunicacion e d'energia.
Cultura
Bangladèsh a una cultura anciana e rica eissida de l'anciana region indiana de Bengala que sa mitat orientala correspond au territòri bangladeshi actuau. Ansin, coma Índia, Bangladèsh presenta una literatura e una musica fòrça rica e anciana qu'apareguèron dins lo corrent deis estats dispareguts de la peninsula indiana. Lo tèxte pus ancian conegut data dau sègle VII. Fins au sègle XIX, lei tematicas religiosas bangladeshis e lei traduccions d'autreis òbras d'originas indianas dominèron la literatura de Bengala. Puei, a partir dau sègle XIX, se desvolopèt de tematicas novèlas, especialament dins lo domeni de la poesia ambé Rabindranath Tagore (Prèmi Nobel de Literatura en 1913) e Kazi Nazrul Islam. Aparegut au començament dau sègle XX dins l'Índia Britanica, lo cinèma a una popularitat gròssa amb una produccion anuala de 80 films.
Festival de la Cançon d'Eurovision 2021
Lo Festival de la Cançon d'Eurovision 2021 (en anglés: Eurovision Song Contest 2021, en francés: Concours Eurovision de la chanson 2021, en neerlandés: Eurovisiesongfestival 2021 y en frison del Oèst: Eurofisy Sjongfestival 2021)
Mara (lenga)
Lo mara es una lenga tibetobirmana parlada en Índia e en Birmania. La lenga es tamben sonada lakher en Índia, çò qu'e en fach lo nom donat per los mizos.
Localisacion
La lenga es parlada en Índia dins l'estat de Mizoram dins lo Mara Autonomous District Council, situat dins lo districte de Saiha. De l'autre costat de la frontièra, en Birmania, se tròba una region mara de còps escaissada lo Maraland de l'Èst.
Classificacion
Lo mara es una lenga tibetobirmana de la branca kuki-chin.
Kirsten Dunst
Kirsten Caroline Dunst (n. 1982 en Nòva Jersei) es una actritz americana de cinèma. Sos filmes mai coneguts son Jumanji, The Virgin Suicides e Bring It On.
Saint-Jean-de-Savigny
Saint-Jean-de-Savigny es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Pouillon (Marna)
Pouillon es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region de Champanha-Ardena.
Saint-Jean-de-Savigny
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pouillon (Marna)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montournais
Montournais es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Pamfou
Pamfou es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Lengas kunama
thumb|280px|Carta de las lengas e dels dialèctes kunama Las lengas kunama son una branca de las lengas nilosaharianas parladas en Etiopia.
Classificacion
Lo kunama es tradicionalament presentat coma una lenga constituent una cadena dialectala. Per Dimmendaal, es una pichona familha de lengas :
Orny
Orny pòt essèr:
Saumana (Aups d'Auta Provença)
Saumana (Saumane en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
La Neuveville-sous-Châtenois
La Neuveville-sous-Châtenois es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
La Neuveville, Nòva Villa, (bastit al pè del vilatge de la "Nautor del Mont" #que pas se #levar las siás ruïnes après la siá destruccion per las Hongrois a ) se #implantar en partida sus la rota de Châtenois (a l'oèst), e en partida sus una nautor en dominant çò Vair, en formant aital a l'origina dos caserius plan desparièrs.
La Neuveville a vorejat a l'èst pel Vair, en separant lo vilatge d'aquel de Houécourt, e a l'oèst pel autoroute A31 #que li a a el pas accès dirèctament.
La Neuveville, Nova Villa, (bâti au pied du village du "Haut du Mont" qui ne se releva pas de ses ruines après sa destruction par les Hongrois au ) s'implanta en partie sur la route de Châtenois (à l'ouest), et en partie sur une hauteur dominant le Vair, formant ainsi à l'origine deux hameaux bien distincts.
La Neuveville est bordée à l'est par le Vair, séparant le village de celui de Houécourt, et à l'ouest par l'autoroute A31 à laquelle elle n'a pas accès directement.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cadors
Cadors (Cadours en francés) es una comuna gascona, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Cadors èra de l'eleccion de Ribèra-Verdun, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Lombèrs, de la senescaucia de Tolosa. Lo vocable de la glèisa es Nòsta Dauna. Tanlèu 1790, Cadors èra caplòc d'un canton. En 2015, suprimiguèn lo canton e Cadors passèc au canton de Legavin, largament espandit.
Lengas tani
Las lengas tani (ancianament lengas abor-miri-dafla) son una branca de las lengas tibetobirmanas parladas dins lo Nòrd-Èst d'Índia e en China.
Lengas austronesianas
thumb|Mapa de l'espandiment de las lengas austronesianas. Las lengas austronesianas son una familha de lengas pro espandida demèst las illas de l'Asia del sudèst, e dins l'Ocean Pacific, amb qualques unas en Asia continentala. Es una de las familhas que son indentificacion es plan anciana, coma las lengas indoeuropèas e oralicas.
Austronesian ven del latin auster "vent del sud" e del grèc nêsos "illa". Lo nom ne ven de que la màger part d'aquelas lengas se parlan dins d'illas, e sonque paucas coma lo Malai e las lengas chamicas se parlan sul continent asiatic.
Teoria dels jòcs
La teoria dels jòcs es un domèni de las matematicas que s’interrèssa a las interaccions estrategicas dels agents (nomenats « jogaires »). Los fondaments matematics de la teoria modèrna dels jòcs son descrichs a l’ntorn de las annadas 1920 per Ernst Zermelo dins l'article Über eine Anwendung der Mengenlehre auf die Theorie des Schachspiels, e per Émile Borel dins l'article « La teoria del jòc e las equacions integralas al nuclèu simetric ». Aquestas idèas son enseguida desvelopadas per Oskar Morgenstern e John von Neumann en 1944 dins lor obratge Theory of Games and Economic Behavior qu’es considerat coma lo fondament de la teoria dels jòcs modèrne. S'agissiá de modelizar los jòs de soma nulla ont la soma dels ganhs entre los jogaires es sempre egala a zèro. La teoria dels jòcs venguèt a partir d’aqueste moment un esplech teoric important de la microecon.
Dempuèo 1944, 11 prèmis Nobel d'economia foguèron balhats a d’economistes per lors recercas sus la teoria dels jòcs. En mai del camp de l'economia, la teoria dels jòcs vei d’aplicacions dins las sciéncias socialas, las sciéncias politicas, dins l'analisis estrategica coma dins las relacions internacionalas o en teoria de las organizacions e en biologia evolucionista.
Istòria
vinheta|Antoine Augustin Cournot. vinheta|[[Emili Borèl|Émile Borel.]] L'analisi del duopòli d'Antoine Augustin Cournot publicat en 1838 dins sas Recercas suls principis matematics de la teoria de las riquesas pòt èsser considerada coma la primièra formulacion, dins un encastre particular, de la nocion d'equilibri de Nash.
Dins son obratge de 1938, Aplicacions als Jòcs de Azard, Émile Borel desvolopa un teorèma del minimax pels jòcs de soma nulla de dos jogaires, es a dire los jòcs ont çò que ganha l'un es perdut per l'autre. vinheta|John von Neumann. La teoria dels jòcs ven un camp de recerca d’esperel amb la publicacion de Theory of Games and Economic Behavior (Teoria dels jòcs e del comportament economic) per John von Neumann e Oskar Morgenstern en 1944. Aqueste obratge fondator detalha lo metòde de resolucion dels jòcs de soma nulla.
Vèrs 1950, John Forbes Nash formaliza una nocion generala d'equilibri que portarà lo nom d'equilibri de Nash. Aquesta nocion generiliza las òbras de Cournot en inclusissent en particular la possibilitat de randomizacion de las estrategias.
Dins lor obratge marcant de 1957, que tornèt donar a la teoria dels jòcs una novèla vigor, R. Ducan Luce e Howard Raiffa declarèron remacar le declin del « sentiment al vam e ninòi que la teoria dels jòcs resòlv los problèmas innombrables de la sociologia e de l'economia, o pel mens, que faguèt de lor resolucion un problèma practic » demandant pas que « unas annadas de recercas ». Invitavan los cercaires en sciéncias socialas a reconéiseser que la teoria dels jòcs es pas prescriptiva, mas al contrari, puslèu normativa, qu’establís pas cossí las gents se compòrtan, nimai cossí deurián se comportar dins l'absolut, mas cossí devon se comportar se volon aténher cèrts objectius. Lor invitacion foguèt ignorada a la teoria dels jòcs contunhèt a èsser adoptada mai coma un esplech descriptiu qu'un esplech normatiu. vinheta|John Forbes Nash. L'associacion entre jòc e nombres subrereals de Conway foguèt establida dins las annadas 1970.
En 1994, John Nash, Reinhard Selten e John Harsanyi recebèron lo « prèmi Nobel d'economia » per los òbras sus la teoria dels jòcs. Aquesta causida testimònia de l'importança presa per la teoria dels jòcs dins l'analisi economic.
En 2005, los teoricians dels jòcs Thomas Schelling e Robert Aumann recebon lo « prèmi Nobel d'economia ». alt=|vinheta|170x170px|[[Robert Aumann.]] En 2007, Leonid Hurwicz, Eric Maskin e Roger Myerson recebon lo « prèmi Nobel d'economia » per aver pausat las fondacions de la teoria dels mecanismes d'incitacion.
En 2012, Alvin Roth e Lloyd Shapley, un davancièr de la teoria dels jòcs, recebon lo « prèmi Nobel d’economia » per los òbras suls mercat e lo biais d'ajustar ofèrta e demanda.
En 2014, Jean Tirole recep lo « prèmi Nobel d'economia » per son « analisi del poder de mercat e de sa regulacion ».
Interpretacions
Existís una ambiguïtat sus las interpretacions possiblas de la teoria dels jòcs e per exemple sul fach que la teoria dels jòcs siá una teoria normativa o una teoria descriptiva,.
Von Neumann e Morgenstern descrivon lo biais que de jogaires racionals se comportarián.
La teoria dels jòcs comportementala adòpta una interpretacion descriptiva e cercava de descriure mejans d’òbras experimentalas cossí los umans se compòrtan efectivament dins los diferents modèls de teoria dels jòcs per realizar una teoria dels jòcs descriptiva.
Existís un debat sul biais que se pòt aplicar la teoria dels jòcs l'analisi de la vida reala. Per exemple, l'economista Ariel Rubinstein defend l'idèa que la teoria dels jòcs permet pas de predire lo real mas prepausa un encastre de pensada que, al mèsme títol que las fablas e los provèrbis, permet de pensar e d'analizar de situacions realas. Bernard Guerrien adòpta un vejaire plan pròche d’aqueste de Rubinstein, en insistissent sul fach qu'es absurd de parlar d'« aplicacions » de la teoria dels jòcs, al mens dins sa version non cooperativa.
Tipologia
La teoria dels jòcs classifica los jòcs en categoria segon lors apròches de resolucion.
Jòcs cooperatius e jòcs non-cooperatius
Dins los jòcs cooperatius, s’estudia la formacion de coalicions entre los jogaires per obténer de resultats melhors per lors membres.
Jòcs soma nulla e jòcs de soma non nulla
Se nomena jòc de soma nulla o jòc estrictament competitiu, los jòcs de dos jogaires ont l’interès de l'un dels dos jogaires es estrictament opausat a l'interès de l'autre jogaire. Se las preferéncias dels jogaires son representadas per una foncion de ganh o una foncion d'utilitat, alara que la soma de las doas foncions es sempre egala a 0. La teoria dels jòcs de soma nulla foguèt subretot desvelopada per Morgenstern e von Neumann 1944.
Los escacs, lo taròt o lo poker son de jòcs de soma nulla jeux que los ganhs de l'un son plan exactament las pèrdas de l'autre. Lo jòc pèira-fuèlha-talhants es un autre exemple de jòc de soma nulla. Lo dilèma del presonièr es pas un jòc de soma nulla (dins de cas, los dos jogaires pòdon pèrdre).
Jòcs simultanèus
alt=Reinhard Selten|vinheta|198x198px|Reinhard Selten Dins un jòc simultanèu, los jogaires dedidisson en mèsme temps de lor estrategia (exemple : le dilèma del prisonièr, lo jòc pèira-fuèlha-cisèl e lo jòc del duopòli de Cournot).
Dispausa de caracteristicas seguentas:
Un jòc simultanèu de dos jogaires amb d’ensembles d’estrategias finidas es representat per un tablèu, o matritz, que las linhas son las estrategias del jogaire 1, las colomnas son las estrategias del jogaire 2. Dins cada casa es inscrich (ganh del jogaire 1, ganh del jogaire 2).
Jòcs sequencials
Dins un jòc sequencial, se pòt especificar l'òrdre de las decisions de biais qu'un jogaire pòsca decidir de son estrategia condicionalament a çò ce qu'an jogat los autres jogaires de biais precedent (exemple : lo jòc d'escacs e lo jòc de go).
Un jòc sequecial se caracteriza per:
Lo metòde de la recuréncia invèrsa permet de resòlvre lo jòc sequencial qu’es alara un equilibri de Nash, nomenat equilibri en sosjòcs perfièch. Consistís a realizar un arbre de decision de n nivèl de decision, e de tornar pujat l'arbre de decision en determinant per cada nivèl, l'accion que maximiza lo ganh del jogaire que pren la decision al nivèl i.
Informacion complèta e informacion incomplèta
Se dich qu'un jòc d’informacion complèta se cada jogaire conéis pendent de la presa de decision:
Los jòcs en informacion incomplèta son de situacions ont l'una de sas condicions es pas verificada. Pòt èsser qu'una de las motivacions d'un actor es amagada (domèni important per l'aplicacion de la teoria dels jòcs a l'economia). Aquestes jòcs son tanben nomenats jòcs bayesians.
Se parla de jòc d’informacion perfiècha dins lo cas del jòc jos fòrma extensiva, ont cada jogaire a una coneissença perfiècha de tota l'istòria del jòc.
Un jòc d’informacion incomplèta es tanben informacion imperfiècha. Los jòcs d’informacion complèta pòdon èsser informacion imperfiècha o del fach de la simultaneïtat de las causidas dels jogaires, o quand l’eveniments aleatòris son amagats a unes jogaires.
John Harsanyi presentèt un metòde permetent de transformar de jòcs d’informacion incomplèta en jòc d’informacion complèta mas imperfiècha: al jòc començar, la Natura realiza una causida de règlas d’enter las possiblas, e los jogaires an pas qu’una coneissença parciala d’aquesta causida. Aquesta transformacion introduch una subtilitat dins la classificacion dels jòcs ont l’azard interven, destriant aqueste que l’azard interven sonque abans la primièra causida (assimilables a un jòc d’informacion incomplèta sens azard), d’aquiestes ont l’azard interven (tanben) après una causida d'un jogaire.
Memòria perfiècha e memòria imperfiècha
Se destria tanben de jòcs de memòria perfiècha e de memòria imparfiècha. Los jòcs de memòria perfiècha son de situacions ont cada jogaire pòt se ramembre a tot moment de la seguida dels còps que foguèron ja jogats, al besonhs en notant a mesura los còps jogats. Los jòcs de memòria imparferfiècha supausan una amnenia dels jogaires. Los jòcs de guèrra son d’exemples de jòcs de memòria imperfiècha se los comandaments de las zonas opercionalas captan pas a comunicar entre eles o amb l'estat-major e doncse marca pas los movements ja realizats per las tropas aliadas qund devon decidir de los lors movements.
Jòcs determinats
Los jòcs de Nim forman un cas particular de jòc de soma nulla, sens intervencion de l’azard e dins fòrça cas de nombre de situacions finidas. Dins lor cas particular, la teoria dels grafes balha un esplech mai util que la quita teoria dels jòcs. Permet de far mòstra lo nuclèu del jòc, ensemble de noses assegurant la victòria se passam per l'un d'entre eles pendent lo jòc e que se jòga de biais optima enseguida. Aqueste nuclèu es caracterizat a partir del nombre de Grundy associat a cada nos.
Jòcs finits
Se dich qu'un jòc es finit quand l'ensemble de las estrategias de cadun dels jogaires es finit. Lo dilèma del prisonièr es un jòc finit que cadun dels jogaires a aps que doas estrategias possiblas. Pasmens, lo jòc del duopòli de Cournot es pas un jòc finit, que cada entrepresa causit la quantiat de ben que produch dins l'ensemble dels reals positius.
Jòcs repetits
La repeticion d'un jòc, amb coneissença dels resultats intermediairis, cambia sovent fondamentalament son debanament (los melhors còps e la concluson). Per exemple, pòt èsser util de prene pontualament lo risc de pèrdre « per veire », testar los autres jogaires, e realizar d’estrategias de comunicacion pels còps jogats (per manca d'autre mejan de comunicacion). Se desvolopa tanben de fenomèns de reputacion qu’influenciaràn las caisidas estrategicas dels autres jogaires. Dins lo dilèma del prisonièr, lo fac de saber que se jogarà mai d’un còp avec un balès que jamai avoa mas se venja crudel, o amb coard qu’avoa sempre, cambia de biais radical l’estrategia optimale.
Representacions dels jòcs
Un jòc es definit per l'ensemble dels jogaires, l'ensemble de las estrategias possiblas per cadun dels jogaires e l’especificacion dels pagaments o de las utilitats dels jogaires per cada combinason d’estrategias. Los jòcs cooperatius son mai sovent presentats jos la forma de foncions caracteristicas alara que los jòcs non cooperatius son representats jos forma normala o jos forma extensive.
Forma extensiva
vinheta|Exemple de jòc jos forma extensiva. Din totes los jòcs, las decisions pòdon èsser representada per un arbre, que cada nos es associat al jogaire que decidís. Cada opcion constituís una branca. Los ganhs de totes los jogaires son associats als tèrmes o fuèlhas de l'arbre. Un jogaire pasmens a pas besonh de saber cossí parvengèt a un nos: sol compte l'estat present del jòc, e las posicions cercadas dins lo futur. Quand sonque unes movements son autoruzats après un eveniment donat, aqueste eveniment es pas qu'un dels elements de materializar dins l'estat present del jòc e a pas besonh de far partit d'un istoric.
Una forma extensiva de jòc es un arbre de decision descrivent las accions possiblas dels jogaires a cada estapa del jòc, la sequéncia de torns de jòcs dels jogaires, e tanben l'informacion que dispausan a cada estapa per prene lor decision. Aquesta informacion es representada jos forma d'ensembles d'informacion que fòrman una particion dels noses de l'arbre, cada classa de la particion contenent los noses non destriables pel jogaire a una estapa del jòc. S’aquras classa son de singletons, es a dire que caduna es constituida d'un sol nos de l'arbre del jòc, lo jòc es dich d’informacion perfiècha, çò que significa que cada jogaire sap a tot moment ont se situís dins l'arbre del jòc. Dins lo cas contrari, lo jòc es dich d’informacion imperfiècha. L'informacion imperfiècha es repretada jos la forma d'un jogaire non racional : la « Natura », jogaire que pren de biais aleatòri de decisions a una estapa del jòc, orientant la seguida del jòc cap a un cèrt sosarbre de l'arbra del jòc.
Forma normala
Un jòs jos forma normala (o jòc jos forma estrategica) es definit per:
L'ensemble dels jogaires deu èsser finit. L'ensemble de las estrategias de cadun dels jogaires pòt èsser finit, per exemple dins lo dilèma del prisonièr cada jorn decidís de cooperar o non, o infinit, per exemple dins lo duopòli de Cournot, cada jogaire decidís de la quantitat de ben que vòl produire e pòt causir quina que siá valor dins l'ensemble dels reals positius. Las preferéncias pòdin èsser tanben representadas per una foncion d'utilitat o una foncion de ganh,.
Quand se representa un jòc jos forma normala, se fa l'ipotèsi implicit que cada jogaire causís son estrategia sens aver coneissença de las causidas dels autres jogaires.
Jòc jos forma caracteristica
S'agís d'una forma de jòc cooperatiu, jos aquesta forma un jòc es notat G=(N, v), ont:
Relacions internacionalas
Lo professor Thomas Schelling e lo professor Robert Aumann, que recebèron ensems lo « prèmi Nobel d'economia » 2005, son especializats dins l'explicacion de las diferentas estrategias utilizadas (d’utilizar) dins los conflictes internacionals, coma la guèrra freja e la guèrra nucleara (dissuasion).
Economia
Los concèptes de la teoria dels jòcs son sovent utilizats en analisi economic, per exemple jol vam d'autors coma Thomas Schelling. Dempuèi las annadas 1980, la teoaria dels jòcs venguèt un esplech estandard de la sciéncia economica. Onze teoricians dels jòcs obtenguèron lo « prèmi Nobel d'economia ».
La teoria dels es fòrça utilizada dins lo domèni de l'economia industriala per analizar la concurréncia entre d’entrepresas en situacion d'oligopòli. A partir de 1838, l'analisi de duopòli de Cournot fa utiliza de concèptes de teoria dels jòcs plan abans qu’aquestes ajan estats formalizats per John Nash dins las annadas 1950. Mai tard, lo modèl de Harold Hotelling permet d'analizar la concurréncia espaciala e las estrategias de diferenciacion de produchs entre entrepresas.
La teoria dels jòcs es taben fondamentala dins la teoria de l’enquant dempuèi las òbras de William Vickrey.
Los economistas David Gale e Lloyd Shapley utilizan la teoria dels jòcs cooperatius per estudiar l'apàriament dels estudiants e les universitats e tanben l'apàriament dels òmes e de las femnas sul mercat del maridatge.
La teoria dels jòc foguèt tanben aplicada en economia de l’espòrt, que siá al subjècte del fotbòl, du tennís o del ciclisme.
Sciéncias politicas
La teoria del jòc foguèt aplicada en sciéncias politica a partir las annadas 1950 amb las òbras de Downs sus la competicion electorala. Uèi la toeria dels jòcs es un esplech estandard en sciéncias politicas e ont se trapa de revistas internacionalas de sciéncias politicas coma l'American Political Science Review e l'American Journal of Political Science de fòças modèls venent de la teoria dels jòcs.
Bob Erikson e Thomas Palfrey utilizan la teoria dels jòcs per modelizar la causida dels còst de campanha dels candidats a une eleccion. Tilman Klumpp e Mattias Polborn aplican la nocion d'equilibri de Nash perfièch dins los sosjòcs per estudiar la competicion electorala dins las eleccions primàrias americanas. Mòstran per exemple l'importança de ganhar las primièras primàrias e soslinhan lo fach que las primàrias organizadas de biais sequencials son mens carestiosa pel partit que de primàrias que serián organizadas esimultanèa dins los diferents estats americans.
David Austen-Smith e Jeffrey Banks aplican la nocion d'equilibri de Nash perfièch en sosjòcs a l'estudi de la formacion de las coalicions electoralas.
Sciéncias socialas
La teoria dels jòcs paréis al començament de las annadas 1950 en antropologia per Claude Lévi-Strauss, que s'interèssa de près a las diferentas disciplinas emergissent a aquesta epòca dins le domèni dels sistèmas complèxes. I fa largament referéncia en 1952 dins una comunicacion en anglés, Social Structure. La teoria dels jòcs es tanben mencionada, amb la cibernetica, dins un article de 1955, Las Matematicas de l'Òme.
Los sociològs s'intesresson tanben a la teoria dels jòcs dempuèi las annadas 1950. Es lo sociològ Paul Lazarsfeld qu’aviá engatjat Duncan Luce e Howard Raiffa al Bureau for Applied Social Research de l'universitat de Columbia e es aquí qu'escriguèron lo libre Games and Decisions. Puèi, la sociològa Jessie Bernard a publicat a partir de 1954 una introduccion a la teoria dels jòcs pels sociològs dins l'American Journal of Sociology,. Es a partir de la mitat de las annadas 1980 que la teoria dels jòcs comencèt a tocar un mai larg public en sociologia.
Istòria
Quitament s’es fòrça mai rare, i a tanben d’aplicacions de la teoria dels jòcs en istòria. Per exemple, Philippe Mongin aplica la teoria dels jòcs a la compreneson de la batalha de Waterloo.
Biologia
De cercaires utilizèron l’estrategia dels jòcs per comprene l'evolucion del comportament de las espècias fàcia a la modificacion de lor environament, s'agís de la teoria dels jòcs evolucionistas. Mai precisament, la teooria dels jòcs es a vegada utilizada per identificar las estrategias que lo ganh (mesurat en subrevida e/o reproduccion) mai naut.
De biologistas utilizèron la teoria dels jòcs per comprene e preveire los resultats de l'evolucion, subretot la nocion d'equilibri evollutivament estable introduch per John Maynard Smith dins son assag Game Theory and the Evolution of Fighting (Teoria dels jòcs e l'evolucion de la lutcha).
Remarquèt que dins la teoria de l'evolucion, l'adversàri màger d'un individú es pas vraiament l'ensemble de sos predators, mas l'ensemble dels autres individús de son espècia e de las autras espècias parentas. Coma lo fa remarcarRichard Dawkins, un brontosaure a pas besonh, per subreviure, de corrir mai rapid que le tiranosaure que lo percaç (çò que li seriá impossible), mas simplament mai aviat que lo mai lent de sos congenèrs. De fenomèns semblables se produson en economia. Tot aquò rejonh de consideracions psicologicas: la conflictualitat es mai ligada a semblança qu'a la diferéncia.
John Maynard Smith recebèt lo prèmi Crafoord per son aplicacion de la teoria dels jòcs a la biologia.
Filosofia
Las òbras de Kenneth Binmore (Game Theory and the Social Contract: Playing Fair. (1994), Game Theory and the Social Contract: Just Playing. (1998) e Natural Justice (2005)) utilizon la teoria dels jòcs per fondar une teoria evolucionista de la justícia e de la morala.
Dorceau
Dorceau es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Sieurin de Prats
Sent Sieurin de Prats (Saint-Seurin-de-Prats en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ʂɛ̃ n ʂjɔw’ri] [de’pra].
Docetisme
Lo docetisme es una eretgia apareguda al sègle I que son nom ven de la raiç grèga δοκέω dokéō, que significa 'semblar o li semblar a un'. Es una doctrina crestiana apareguda a la fin del primièr sègle de l'èra crestiana que afirmava que Jèsus aviá pas sofrit pendent la crucifixion, pr'amor que son còrs èra solament aparent e non pas real; Joan vòl negligir aquesta idèa en escrivent sa primièra letra (1 Jn 1:1); Basilides, lo filosòf gnostic afirmèt, per fin d'explicar lo desplaçament de la crotz, que Simon de Cirene foguèt la persona que la carguèt e non pas Jèsus. L'eretgia, enrasigada dins l'influéncia platonica, afirma que las idèas son las solas realitats e que nòstre mond es solament un rebat o un imatge, e se basa sus l'idèa generalizada a aquela epòca, que la matèria èra corruptibla o corrompuda, o a la manièra dels grècs, lo còrs es la prison de l'esperit. La doctrina docetica, enrasigada tanben dins lo dualisme gnostic, devesissiá totalament los concèptes de còrs e esperit, en atribuissent tot çò temporal, illusòri e corromput al primièr, e tot çò etèrne, real e perfècte al segond; per aquò, sosteniá que lo còrs de Jèsus foguèt pas que una illusion e que sa crucifixion aguèt tanpauc luòc coma autra senon coma sola aparéncia. L'Islam garda tanben aquel punt de vista e sosten que lo còrs del profèta Isa (nom islamic de Jèsus) foguèt crucificat coma una illusion. Aquela eretgia nèga o escafa Jèsus coma figura umana e coma filh carnal de Dieu, e per consequéncia elimina lo sacrifici del Messias del catolicisme.
Apatani
L'apatani es una lenga tibetobirmana parlada en Índia.
Localisacion
La lenga es parlada en Arunachal Pradesh dins lo districte de Lower Subansiri.
Classificacion
L'apatani es una lenga tibetobirmana del grop de l'oèst de la branca de las lengas tani.
Quartièr de les Corts
Lo quartièr de les Corts, a l'ora d'ara part del districte de les Corts de Barcelona, correspond a la zòna mai centrala e anciana de l'anciana municipalitat de les Corts, agregada a Barcelona çò 1897.
Lo quartièr combina d'edificacions de las primièras urbanizacions del sègle XVIII e XIX, amassa amb d'autras de nòu bastiment. Pendent lo decenni dels ans setanta del sègle XIX se dobriguèron las principalas carrièras e la plaça del Carme, situada a l'ais central d'aquela populara barriada. A la fin del sègle s'i installèron divèrsas indústrias, coma la fabrica Castells e la siá colònia obrièra, a l'ora d'ara en procès de remodelament.
Lo sector de Can Novell compren los terrens qu'ocupèt lo camp del FC Barcelona entre los ans 20 e 60 del sègle XX. Als terrens de l'ancian mas de Can Batllori, sus l'avenguda de la Diagonal, se trobèron de rèstas neoliticas e ibericas, e mai una villa e una necropòli romanas.
Oron
Oron pòt essèr:
Amr ibn al-As
Amr ibn al-As († 664, Egipte) es un generau arabi dau sègle VII que foguèt companhon de Maomet. Noble de la tribü Qurays, s'opausèt inicialament a l'islam avans de se convertir vèrs 629-630. Après una mission diplomatica en Oman que mau capitèt, Maomet li fisèt la direccion d'expedicions militaras. Amr ibn al-As gardèt aqueu ròtle après la mòrt dau Profèta. Participèt ansin a la conquista de Siria, de Palestina, de Cilícia, d'Iraq e d'Egipte. Aguèt un ròtle major dins la presa d'aquela darriera region e ne'n foguèt nomat governador en 640. Adoptèt una politica moderada en gardant l'òrdre sociau e religiós en plaça en cambi dau pagament d'impòsts. Puei, organizèt la conquista de Libia. En 646, perdiguèt lo contraròtle d'Egipte e se raprochèt dei faccions conservatritz. Ansin, durant la Premiera Fitna, se ralièt a Muawiya. Aquò li permetèt de tornar venir governador d'Egipte. Moriguèt dins aqueu país e foguèt enterrat a Fustat.
Pairiçac
Pairiçac (Peyrissac en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Saint-Aubin-le-Dépeint
Saint-Aubin-le-Dépeint es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Les Corts (omonimia)
Les Corts pòt designar:
Pòrta-avions sosmarin
Un pòrta-avions sosmarin es un sosmarin equipat d'idravions destinadas a de missions d'observacion ò d'ataca. Aqueu tipe de naviri de guèrra foguèt imaginat durant l'entre doas guèrras e divèrsei país assaièron de'n concebre. Lei pus famós foguèron lei sosmarins japonés de la classa I-400 e lo sosmarin francés Surcouf. Pasmens, lei resultats operacionaus foguèron febles e lo concèpte foguèt abandonat.
Francesc Pi i Margall
Francesc Pi e Margall (Barcelona, 20 d'abril de 1824 - Madrid, 29 de novembre de 1901) foguèt un òme politic catalan que venguèt lo segond president del govèrn de la Primièra Republica Espanhòla en 1873. Son mandat durèt pas mai que trenta e uèit jorns.
Debuta
Venent d'un mitan obrièr, estudièt fins al doctorat en Drech en 1847. Foguèt professor, traductor e emplegat d'una banca. Ligat al Partit Democratic dempuèi fins a son arribada a Madrid dins los ans quaranta del sègle XIX, participèt a la Revolucion de 1854 e venguèt politic. Aquel meteis an publiquèt sas idèas sul federalisme social a La reacción y la revolución (1854), ont avançava l'idèa del principi federatiu de Proudhon. A partir de 1857 sostenguèt lo socialisme contra los democratas individualistas o liberals. En 1864 venguèt director del jornal La Discusión, amb que difusava son ideologia. Foguèt las idèas politcas atal defendudas que l'obliguèron a s'exiliar a París pendent la reaccion seguent l'ensag revolucionari de 1866.
Albert Uderzo
Dempuèi la mòrt de René Goscinny en 1977, dessenha e escriu la benda dessenhada Asterix lo gallés sol.
Francesc Pi i Margall
Exili
Lo sejorn a París li permetèt d'aprigondir la coneissença de Proudhon, mòrt l'an precedent. L'influéncia d'aquel autor es visibla dins la pensada de Pi i Margall, que la traduguèt en castelhan. Pendent l'exili a París, madurava son ideologia revolucionària basada sus la destruccion de l'autoritat en cambi d'un liure pacte constitutiu d'un federacion.
Periòde presisencial
Lo triomfe de la Revolucion de 1868 li permetèt de tornar en Espanha e foguèt causit coma deputat de las Corts constituentas. Se revelèt un dels grands líder del republicanisme, dins un penjal federalista e pròche del socialisme, çò que li permetèt d'encontrar melhor las aspiracions socialas de las classas trabalhadoras e las aspiracions de descentralizacion politica de sa vila natala. Tanben introduguèt lo federalisme de raíç llibertària, es a dire, preciquèt que las decisions transcendents se las cal prene dempuèi la base ciutadana e territoriala, l'estat venent un simple coordinator.
En consequéncia, s'opausèt al caractèr monarquic de la Constitucion de 1869, e - coma dirigent màger del Partit Republican Federal, dempuèi 1870 - combatèt lo regne de Amadeu de Savòia. Quand abdiquèt, foguèt un dels promotors de la proclamacion de la Primièra Republica Espanhòla (1873) e favorizèt lo Projècte de Constitucion Espanhòla de 1873.
Lo primièr president de la Republica, Estanislau Figueras, que coneissiá plan Francesc Pi que l'aviá emplegat dins son gabinet d'avocats, li confièt lo dificil Ministèri d'Interior. Amb aquela carga, Pi faguèt çò que podèt per manténer l'òrdre public, conténer lo movement cantonalista e vigilar que las eleccions donen un resultat favorable al regim. Al demissionar Figueras, a Pi e Margall li ven la carga del poder executiu (qu'existissiá la carga de president de la Republica, tan que seriá pas promulgada una nòva constitucion). Lancèt un larg programa de reformas politicas e socialas que podèt pas realizar, doncas que demorèt sonqu'un pauc mai d'un mes, aculat per la rebellion cantonalista (que naissiá d'una lectura radicala de l'ideala federalista) e per la division dins los rengs republicans: a la tradicionala oposicion entre socialistas e individualistas s'aponduèt la ruptura entre unionistas e federalistas, e la pròpria division dels federalistas entre moderats e radicals.
Restauracion monarquica
Après lo còp d'estat de 1874 que restabliguèt la monarquia dels Borbons, Pi e Margall se retirèt temporariament de la politica e se consacrèt a son trabalh d'avocat e escrivan. Dins los ans ochanta, profeitèt la benvoléncia dels govèrns liberals, tornèt a l'activitat publica per reorganizar los republicans federals. Confiant dins las possibilitats de succès ofèrtas per la restauracion del sufragi universal lo 1890, creèt en aquel meteis an lo seu jornal, Lo nuevo régimen, e promoviá la definicion del programa del partit en 1894. Sa reputacion li permetèt d'èsser caisit deputat en 1886, 1891 e 1893; mas perdèt de popularitat essent lo sol cap republican que se daissèt pas emportar pel ardor nacionalista pendent la Guèrra de Cuba (1895-1898). Defendava la concession de l'independéncia a las colonias e s'opausèt a la guèrra contra los Estats Units d'America, modèl de democracia republicana e federala.
Referéncias
<div class="reflist references-column-count references-column-count-2" style="-moz-column-count: 2; list-style-type: decimal; min-height: 2340px;">
Candèla
vinheta|Cadèlas sus [[Candelièr|candelièrs.]] vinheta|Cadèla de [[Alfabet runic|runas]] vinheta|Candèlas dins un temple [[Bodisme|bodista.]] La candèla (candela) o bogia es un objècte utlizat per esclairar, compausada d'un còrs gras (cera) e d’una meca enflamada.
Originas
Pendent de sègle, lo jonc èra utilizat. Fendut amb precaucion per pas damatjar la mesolha, èra banhat dins de la grassa vegetala o animala que se daissava enseguida durcir. Se lo fasiá brutlar. En Occident, a partir del Edat Mejana la candèla rivaliza amb calelh. Aquesta darrièra a lo desavantatge que se deu vigilar de contunh: se la cal emplir regularament, copar e pujar la meca que carbona, netejar l'òli que'n raja. La candèla, solament constituida d'una meca enrodada de seu de buòu o de moton, es mai practica sens èsser pro cara (mas es taxada e l'òli demora mai economica). Men de liquid que versa, de flama a ajustar, de sèrva d'emplir. Mas lo seu raja e grassa los dets, la flama demora jauna e fumosa, cal encara adobar la meca qu'acada per carbonar.
Candèla de cera
Al sègle XIV apareis la « bogia ». Lo mot ven de Bgayet, nom d'una vila maritima d'Argeriá. Provesissiá una granda quantitat de cera utilizada de candèlas de cera puslèu que de seu.
Las candèlas de cera, naturalament de color jaunenca, pòdon èsser tanben blanca se la cera que los constituís a estat blanquida per une exposicion al solelh unes jorns, veire setmanas. Las candèlas blancas an un cost encara mai naut qu'aqueste de las jaunas, e son gaireben utilizada sonque dins los palais.
Oscar Ruggeri
Oscar Alfredo Ruggeri - tanben conegut com El Cabezón - (Rosario, Província de Santa Fe, Argentina, lo 26 de genèr de 1962) qu'ei un fotbolaire e un entrenaire argentin.
Candèla
Candèla de cera
La noblesa e lo clergat s'esclairavan amb de ciris de cira d'abelha e daissavan al pòble l'esclairatge al seu. Lo ciri garda los avantatges de la candèla de seu ne levan las mancas. Mas son pretz (jos Loís XIV lo cost d'una candèla equivaliá al salairi jornalièr d'un obrièr especializat es a dire 2,5 Liuras)
Oscar Ruggeri
Que joguè comencè dab lo Boca (lo club qui'u formè dehens la soa seccion juvenila), puish, que passè a River Plate e a San Lorenzo.
Candèla
Candèla de cera
La candèla de cera se desvolopèt a la mitat de sègle XIX e se destria de la chandèla de seu par sa matèria primièra e per l'utilizacion de mecas de coton trenat. Lo trenat permet a la meca de se corbar e de se consumar: inutila alara de la mocar. La candèla de seu comença alara a desaparéisser.
Oscar Ruggeri
A maugrat d'estar estat format per Boca, lo son passatge peu club rivau de River que ho marcant dens la soa carrièra per'mor River, alavetz entrenat per Héctor Veira, que passava per ua de las soas tempsadas mei gloriosas quan remportè la campionat nacionau, la Copa Libertadores e la Copa Intercontinentau. En mei d'aquò que ho l'annada qui Ruggeri he partida de la Seleccion nacionau argentina qui ho coroada campiona deu Monde a l'escadença de la Copa deu Monde de fotbòl de 1986
Candèla
Candèla estearica
En 1783, lo quimista suèc Carl Scheele (1742-1786) aviá, dins l'encastre de sas recercas sul sabon, fa bolhir de l'òli d'oliva amb d'oxid de plomb e obtenguèt una substéncia al gost sucrat que nomenèt Ölsüss e  qu'ara se nomena gliceròl. En 1823, lo quimista francés Michel-Eugène Chevreul (1786-1889), motivat per aquesta descobèrta, descobriguèt que son pas los còrs grasses que se combinan amb l'alcalí per formar lo sabon, mas que son d'en primièr descompausats en acids grases e en gliceròl. Chevreul es atal a l'origina de la teoria de la saponificacion. Sos estudis quimicas le conduson a inventar la cadèla estearica (a basa d'un acid gras particular : l'acid estearic) — la cadèla actuala — que remplaça definitivament en 1825 la candèla de seu.
L'aparicion de la parafina solida (distillat du petròli) e de l'estearina (extrach de grassa animala e vegetala) permet ara la produccion de candèlas de melhora qualitat.
Foncionament
Le principi del foncionament de la candèla repausa sus un fenomèn d'autoalimentacion.
Una candèla es constituida d’un blòt d'estearina revestit de parafina que lo centre es traversat per una meca, en fial de coton trenat balhat d'acid bòric.
Quand s'aluca la candèla, l’aire subrecaufat fa fondre l'estearina a proximitat. L'estearina fonduda puja lo long de la meca per capillaritat ont se vaporiza e se descompausa en un gas combustible al contacte de la flama. Aqueste gas combustible, s'oxidant rapidament dins l'aire, entreten la flama que fa fondre la estearina e la parafina, çò que permet al procediment de contunhar.
La parafina, essent mens fusible que l'estearina, fond mai lentament, permetent la formacion d'una copeta al centre de que se trapa la meca. Atal, la candèla estearica « versa » mens que las autras candèlas o ciris, çò que permet una mai longa durada d'utilizacion per una quantitat de matèria donada. De fabricants mesclan de cheminièras dins lo blót d'estearina sus tota la longor de la candèla, permetent atal a l'estearina fonduda en excès de versar cap a l'interior aumentant encara la durada d'utilizacion.
La meca d'una candèla es constituida d'una trena de fials de coton que se corba en s'alongant. L'extremitat de la meca se trapa alara plaçada dins una partida fòrça cauda de la flama e expausada a l'oxigèn. Va alara brutlar e redusida en cendre. L'acid bòric que balha la trena servís de fondant regissent amb los rèstes de calç presents dins l'estearina. Senon, la calç engorgariá la meca e demeniriá sa capillaritat. Amb las mecas tranada e banhadas, l'esclairatge a la candela venguèt automatic, permetent d'oras d'esclairatge sens pas cap manipulacion.
Dempuèi la meca cap al naut, la flama d'una candèla comporte tres partida diferentas. Just al dejós de la maca, i a una zona escura que correspond a l'escapament dels gases combustibles. Es seguida d'una zona blava prima ont los gases combustibles dintra en contacte amb l'oxigèn de l'aire e ont se produch la combustion, la temperatura d'aquesta zona es de près. Aquesta combustion es incomplèta e daissa dins la tresena zona un rèste de particuls de carbòni que son caufats a per la combustion. Es dins aquesta partida de la flama qu'es la partida lusenta d'una candèla. Quand los gases e las particulas s'auçan dins la flama, lor temperatura baissa e la color ven iranja e al roge. Per principi una candèla produch de suèjas.
Una candèla d'atuda quand se bufa sus sa flama que se trenca lo triangle del fuòc e s'arrèsta instantanèament sa combustion. Dins un cambra de combustion, i a tanben aqueste tèrme de « flama bufada » quand la mèscla carburant–aire es tròp paure. L'odor de candèla que se percep a l'extinccion d'una candèla es aquesta dels gases combustibles que contunhan de s'escapar de la meca del moment que demora pro cauda per fondre l'estearina. Es tanben l'emanacion d'aqueste gas que permet de tornar alucar la candèla encara cauda a distància.
La cera de candèla ven gazosa vèrs. alt= Bougies en cire d'abeille.|vinheta|Candèla de cera d'abelha.
Aspèctes energetics
Per determinar l'energia producha per la combustion d'una candèla, l'estarina o tristearina pòt èsser considerada coma essent lo combustible màger. Aqueste compausat quimic, de formula, a una massa molara. L'estearina s'oxidl au contacte de l'aire seguent la reaccion:
La formula topologica de l'estearina permet de determinar los ligams que se dissocian pendent de la reaccion:
Cal enseguida comptar la condensacion dels 57 atòms de carbòni, que l'entalpia a una valor de
La lei de Hess permet de determinar l'entalpia estandarda de la reaccion totala. Atal la combustion de l'estearina libèra una energia de 40,2 kJ/g.
Per exemple, una candèla dicha "calfaplats", constituís en mejana de 10 g de combustible, representa una energia potenciala quimica de 402 kJ que la combustion liberarà jos forma de calor e de radiacion.
Usatge uèi
vinheta|Candèla per un còca d'anniversari La candèla constituís encara una font de lutz de secors, mas sas utilizacions ordinàrias son pas mai d'òrdre de l'utilitari.
Pendent longtemps, las cadèlas èran utilizadas per mesurar lo temps. Foguèron inventadas per Alfred de Wessex al sègle IX per fixar las oras de sas preguèiras nocturnas. Aquestas candèlas èra graduadas; en brutlant, la cera demoranta indicava le temps passat.