cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Réville-aux-Bois
Istòria
Lo 8 de mai de 1921 en lo moment d'una reünion del conselh municipal la municipalitat de Réville càmbia de nom e ven Réville als bòsques. En una carta de senhor lo prefècte en data del 30 d'abril, expausa l'interès per la comune de modifiier la siá denominacion, esperat #qu'una localité del departament de la manja pòrta lo nom.
Lo 8 de febrièr de 1991 la ruïna del molin de Réville als bòsques desapareissi. Demòra uèi mai qualque pèira testimòni d'aquel passat.
Village fondé en 1555 par les moines du diocèse de Trèves (probablement les bénédictions de Mettloch (Allemagne).
Ces derniers sont venus défricher une terre et ériger une maison.
Par la suite vers 1633 le bâtiment fut transféré à l'endroit où se situent aujourd'hui les remises de la cure. Seule une partie du bâtiment subsiste encore aujourd'hui, elle se situe juste à côté de la mairie.
Nom des habitants : les chats huants
Le 8 mai 1921 lors d'une réunion du conseil municipale la commune de Réville change de nom et devient Réville aux bois. Dans une lettre de monsieur le préfet en date du 30 avril, il expose l’intérêt pour la comune de modifiier sa dénomination, attendu qu’une localité du département de la manche porte le nom.
Le 8 février 1991 la ruine du moulin de Réville aux bois disparais. Aujourd'hui il reste plus quelque pierre témoin de ce passé.
Dammard
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canton d'Estanh
Lo canton d'Estanh es una anciana division administrativa de Roergue, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Rodés, lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Dempuèi 2015, totas las comunas son del canton d'Òlt e Truèire (burèu centralizator : Espaliu). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian roergàs.
Istòria
Los cantons d'Estanh, del Nairac e de Vilacomtal se creèron en 1790 dins lo districte de Sent Ginièis de Riba d'Òlt.
De 1795 a 1801 lo canton d'Estanh se conservèt e los autres dos suprimits,.
Calorian
Lo Calorian es lo tresen periòde principau de l'istòria geologica de Mercuri après lo Tolstojan e avans lo Mansurian. Se debanèt aperaquí de -3,85 miliards a -3,30 miliards d'annadas.
Mansurian
Lo Mansurian es lo quatren periòde principau de l'istòria geologica de Mercuri après lo Calorian e avans lo Kuiperian.
Santa-Lucia-di-Moriani
Santa Lucia di Moriani en còrs (Santa-Lucia-di-Moriani en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Kuiperian
Lo Kuiperian es lo cinquen e darrier periòde principau de l'istòria geologica de Mercuri après lo Mansurian.
Feodor Lynen
Feodor Felix Konrad Lynen (n. en 1911, m. en 1979) foguèt un bioquimista alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1964.
Le Bois-Robert
Le Bois-Robert es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lentigny
Lentigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
MESSENGER
La mission MESSENGER (per MErcury Surface, Space ENvironment, GEochemistry and Ranging) es una mission espaciala mandada en 2004 per la NASA en direccion de la planeta Mercuri. Son objectiu es de realizar la cartografia de la planeta, d'estudiar la composicion quimica de sa superficia e de son exosfèra, la talha e la composicion de son nuclèu e tanben l'origina de son camp magnetic.
Tremblay-les-Villages
Tremblay-les-Villages es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat Tremblay-los-Pòbles a creat l'an 1972, sus la impulsió de lo sieu cònsol Martial Taugourdeau mercés a la fusion de sièis municipalitats préexistantes : Roure-Chenu, Écublé-Bilheux, Gironville-Neuville, Sant-Cheron-de detlos-Camps-Trémémont, Theuvy-Achères e Tremblay-lo-Vicomte. Aquela operacion a l'objectiu de melhor reagrupar los mejans meses al servici dels administrats e de donar a la notícia comuna totes los elements en permetent lo sieu desvolopament. Per lo sieu ampleur (fusion de sièis comunas), pòt egalament èsser considerada coma un projècte précurseur, préfigurant lo desvolopament del intercommunalité en los ans 1990.
La commune Tremblay-les-Villages est créée en 1972, sur l'impulsion de son maire Martial Taugourdeau grâce à la fusion de six communes préexistantes : Chêne-Chenu, Écublé-Bilheux, Gironville-Neuville, Saint-Cheron-des-Champs-Trémémont, Theuvy-Achères et Tremblay-le-Vicomte. Cette opération a pour objectif de mieux regrouper les moyens mis au service des administrés et de donner à la nouvelle commune tous les éléments permettant son développement. Par son ampleur (fusion de six communes), elle peut également être considérée comme un projet précurseur, préfigurant le développement de l'intercommunalité dans les années 1990.
Fauch
Fauch (Fauch en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d'.
Istòria
Fauch es un ancian vilatge fortificat que encara demòran qualques rèstes d'ancians valats e muralhas.
La glèisa èra tanben la torre de defensa. Foguèt restaurada en 1891: la torre foguèt destrucha e lo bastit agrandit de doas capèlas e d'un campanar.
Lo luòc dich de Carufèl al sud del vilatge de Fauch sus la RD41 èra autres còps lo fieu de la familha Sicard de Carufèl, una familha de nòbles que los premièrs diches son del començament del sègle XVI. Lo domeni foguèt destruït en 1621 aprèp la batalha de Fauch entre catolics e protestants. Joan Sicard de Carufèl, nascut a Castras (1666 - 1743), militar, partiguèt en Nòva França (Quebèc) en 1685 dins las tropas de la marina (jol governador Jacques-René de Brisay). Alara venguèt protestant. Obtenguèt la senhoriá de Carufel, uèi parròquia Sant Justin, comté de Maskinongé, Quebèc, en 1705. I a uèi fòrça descendents Sicard de Carufèl en America,.
Luòcs e monuments
- Glèisa de Sant Vincenç de Fauch del sègle XIII, foguèt una plaça fòrta al moment de las guèrras de religion e subretot en 1621 (batalha violenta), art gotic: elements escultats sul còr de l'absida e dragons antitetics de longa coa sul mur Nòrd.
- Camins d'excurcions
- Val d'Asson
Personas ligadas a la comuna
familha Sicard de Carufèl
Werner Forssmann
Werner Theodor Otto Forßmann (n. en 1904, m. en 1979) foguèt un mètge alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1956.
Tintury
Tintury es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Istòria
En 1862, la municipalitat absorbeix aquela vesina de Fleury-lo-Torn ; aquela darrièra #portar provisoirement, al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), lo nom de Fleury-sus-Baston.
En 1862, la commune absorbe celle voisine de Fleury-la-Tour ; cette dernière porta provisoirement, au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), le nom de Fleury-sur-Canne.
Lo Pian (de Medòc)
Lo Pian (Le Pian-Médoc en francés) es una comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de la Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Exosfèra
L'exosfèra es lo darrier jaç d'una atmosfèra en dessús de la termosfèra. Es defenida coma lo jaç onte lei collisions entre particulas son consideradas coma raras e negligidas.
Bacin Caloris
Lo Bacin Caloris es lo bacin d'impacte pus grand conegut a la superficia de Mercuri. Fa 1,300 quilomètres de diamètre e es enviroutat per un sistèma d'anèus de dos quilomètres d'altitud.
Cunelières
Cunelières es una comuna francesa, situada dins lo departament del Territòri de Belfòrt e la region de la Franca Comtat.
Geografia
Lo vilatge a situat entre Foussemagne e Montreux-Castell a 12 km de Belfòrt, a una altitud d'aperaquí 350 mètres. Lo territòri de la municipalitat s'estend sus 202 ectaras, a traversat pel Sant-Nicolas, riu en prenent la siá font en lo massiu dels Vòges, près de Rougemont-lo-Castèl.
Le village est situé entre Foussemagne et Montreux-Château à 12 km de Belfort, à une altitude d'environ 350 mètres. Le territoire de la commune s'étend sur 202 hectares, il est traversé par la Saint-Nicolas, rivière prenant sa source dans le massif des Vosges, près de Rougemont-le-Château.
Se situa a la vora d'un petit riu anomenat Saint Nicolas que neix al massís dels Vosges. Es troba a 12 Km de Belfort, capital del departament.
Béhagnies
Béhagnies es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fritz Albert Lipmann
Fritz Albert Lipmann (n. en 1899, m. en 1986) foguèt un bioquimista alemand-american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1956 per la descubèrta dau coenzim A.
Montaulin
Montaulin es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Geografia
La municipalitat de Montaulin, situada en Champagne humide se tròba a dètz quilomètres de Tròias. Lo lac d'Orient se tròba tanben a proximitat, sitiation ideala per las loisirs en #èsser. Los abitants del vilatge se trucan los Montaulinoises e Montaulinois (Gentilé).
Canton d'Entraigas (Roergue)
Lo canton d'Entraigas o d'Antraigas es una anciana division administrativa de Roergue, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Rodés, lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Dempuèi 2015, totas las comunas son del canton d'Òlt e Truèire (burèu centralizator : Espaliu). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian roergàs.
Istòria
Los cantons d'Entraigas e de Sent Ipòli se creèron en 1790 dins lo districte del Mur de Barrés.
De 1795 a 1801 lo canton d'Entraigas se conservèt e lo de Sent Ipòli siaguèt suprimit.
A las eleccions departamentalas del 22 de març de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-205 del 21 de febrièr de 2014, lo canton siaguèt suprimit.
Elisabèt I d'Anglatèrra
thumb|right|300px|Elisabèt I Reina d'Anglatèrra e d'Irlanda Elisabèt I (en anglés: Elizabeth, tanben coneguda coma "La Reina Verge" o "La Bona Reina Bess", (Londres; 7 de setembre de 1533 – idem; 24 de març de 1603), reina d'Anglatèrra e d'Irlanda del 17 de novembre de 1558 fins al jorn de sa mòrt. Coronada tre la mòrt de sa sòrre Maria I, prenguèt lo cap d'un país dividit per de questions religiosas dins la segonda mitat del sègle XVI.
Accession al tròn
Filha del rei Enric VIII d'Anglatèrra e d'Anna Bolein, Elisabèt foguèt la cinquena e darrièra representanta de la dinastia de Tudor. Declarada illegitima après l'execucion de sa maire, foguèt pasmens restablida dins los seus dreches al tròn pel Parlament en 1544. A la mòrt d'Enric VIII, èra pas que la tresena dins l'òrdre de succession a la corona. En 1554, foguèt empetegada dins un complòt e empresonada, abans de se retirar a Hartfield House. Las mòrts successivas de son frairastre, Edoard VI, puèi de sa sorrastra ainada, Maria I, li permetèron d'accedir al tròn en novembre de 1558 per un regne de 45 ans. E mai que Maria I, catolica ferventa, s'opausèt longtemps a çò qu'Elisabèt li succediguèsse, moriguèt mentre que la futura reina èra gardada en residéncia susvelhada. Foguèt coronada a l'Abadiá de Westminster a Londres, lo 15 de genièr de 1559 per Owen Oglethorpe, evesque de Carlisle. Son accession al tròn marca lo començament d'un periòde màger, qualificat d'elisabetenc, que Anglatèrra s'i va enauçar al reng de poténcia coloniala.
Préfontaines
Préfontaines es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Istòria
La vila i aviá ligat fins a la Revolucion al bailliage de Castell-Landon.
La ville était rattachée jusqu'à la Révolution au bailliage de Château-Landon.
Champ-Laurent
Champlaurent en arpitan (Champlaurent en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Manthelon
Manthelon en normand (Manthelon en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pian
Pian (Le Pian-sur-Garonne en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. *Lo Pian es un calc deu francés.
Creon
Creon, o per respectar la fòrma locala autentica, Crion (Créon en francés) es una comuna occitana de Bordalés, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Pian
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Creon
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son bastida seu villa... Inter Duo Maria Credonium, Crodonium, Crodomium, en latin, en 1307-1317, Craon, en 1307-1317. La prononciacion es [kri'juŋ]. Lo senescau de Guiana, Amaury de Craon e senhor de la vila d'Anjau, fondèt la bastida de Crion au començament dau sègle XIV. Lo nom de Crion s'explica pas autrament que per un transferiment, segon çò que descobrit Jacques Boisgontier en 1995 dens lo n° 25-26 de la Nouvelle Revue d'Onomastique, p. 236.
Las fòrmas ancianas son praubas d'informacion fonetica. La prumèira, Credonium, s'explica benlèu per una tradicion grafica de latinizacion de la vila francesa, Castrum Credonense (1041), Credonium (1060), castrum Creonis (1180), Crehun (sègle XII). Aqueras fòrmas han pensar que la fòrma grafica actuala e dejà presenta au sègle XIV dau nom de la vila angevina, Craon, estuja una prononciacion anciana [kre'on], venguda après [kron] e adara [krã]. Aqueth [kre'on] fonetic de la vila angevina se seré tanben transferit a la bastida bordalesa, e seré vengut [kre'juŋ] pui [kri'juŋ]. Las autas tres fòrmas graficas aurén pas de valor informativa e serén de las fantasias d'escriba. L'un es obligat de constatar que la varianta grafica causida per Bénédicte Boyrie-Fénié, Creon, correspond a nada fòrma anciana en occitan (mès a las fòrmas ancianas dau nom de la vila angevina). B. Boyrie-Fénié cita pr'aquò la prononciacion actuala. Creon pòt representar una anciana fòrma orala supausada [kre'juŋ], mès permet pas de lugir lo nom actuau. I a pas de rason de refusar coma tròp locala la prononciacion pertinenta [kri'juŋ], nimèi de refusar de li donar son vestit grafic, Crion.
Hem-Lenglet
Geografia
thumb|Fotografia en mostrant lo canal de la Sensée a Avèm-Lenglet|Lo canal de la Sensée a Avèm-Lenglet Comuna situada sul canal de la Sensée, Avèm-lenglet se situa al nòrd-oèst del Cambrésis. Al nòrd del pòble, al delà de la Sensée comença la Ostrevent. A l'oèst se tròban los tucs de l'Artés e los plateaux de Picardie. La municipalitat fa partida de la region agricòla de l'Artés-Cambrésis, de la arrondiment de Cambrai, del costat de Cambrai Oèst. Se tròba a una desena de quilomètres de Cambrai. Las municipalitats riveraines son Féchain, Fressies, Wasnes-a lo-bac, Paillencourt, Abancourt, Bantigny. La superficie d'Avèm-Lenglet es de 494 a
thumb|Photographie montrant le canal de la Sensée à Hem-Lenglet|Le canal de la Sensée à Hem-Lenglet Commune située sur le canal de la Sensée, Hem-lenglet se situe au nord-ouest du Cambrésis. Au nord du village, au-delà de la Sensée commence l'Ostrevent. À l'ouest se trouvent les collines de l'Artois et les plateaux de Picardie. La commune fait partie de la région agricole de l'Artois-Cambrésis, de l'arrondissement de Cambrai, du canton de Cambrai Ouest. Elle se trouve à une dizaine de kilomètres de Cambrai. Les communes riveraines sont Féchain, Fressies, Wasnes-au-bac, Paillencourt, Abancourt, Bantigny. La superficie d'Hem-Lenglet est de 494 ha
Istòria
1161 l'avesque Nicolas #confirmar un acòrdi en çò que tanh a la pêcherie, entre la abbaye St-Aubert e lo capítol St Géry de Cambrai. Aquel acte menciona Gaubert, chevalier e cònsol d'Avèm. La distincion #aperténer fins a la Revolucion al capítol St Géry.
A la  una part de Féchain aperteniá a Avèm.
1280 la pêcherie d'Avèm-Lenglet a vendut per Mathieu, senhor de Marca, a la Abbaye de St Aubert. Lo prévost de St Géry, Pèira de Neuvireuil, vend un domeni al Abbaye St Aubert. Aquel domeni s'i seriá nomenat La Cense e i auriá #èsser situat a la localizacion del vièlh pont, del temps que i i aviá de pas canal. Mas ailà pas encara i li cal certitud. Aquel domeni, La Cense, i auriá #èsser en bail a Claude Vesin, dicha lo Capitani Lamour.
1596 Diégo Delcamp, nomenat abbé de St Aubert pel pape Clément VIII, n'oposicion al vòt de las religiosas, ven prene possession a l'autar d'Avèm-En-Langhelee, en avent pas osé o far en lo Abbaye meteis (segon lo manuscrit de la bibliotèca municipala de Cambrai).
Cap a 1810 lo canal de la Sensée #èsser creusé, semblariá que dels presoèrs angleses ajan preses part a aquela realizacion. A aquela epòca se remontava las tèrras a l'ajuda d'un panier anat de l'esquina. Un pont i aguèt bastit en cara de la font Jules César, permetiá als abitants del marais Billoir e de las Penches de la Nacion de prene lo pòble.
1908 los ancians escolans d'Avèm-Lenglet se #amassar per lançar la fanfare #que lo sol sobrevivent a aquel jorn ne demòra Senhor Léon Décarpigny (bandièra de la musica l'an 1908). La bicicleta en fasent la siá aparicion, los obrièrs la #utilizar per anar a la verrerie de Aniche e a Usinor.
Dempuèi 1905 los salariats jouissaient del repaus setmanièr, mas trabalhavan encara 10 oras per jorn e venguts vièlhs, tocavan pas #qu'una fòrça prima jubilacion (a partir de 1911).
1161 l'évêque Nicolas confirma un accord au sujet de la pêcherie, entre l'abbaye St-Aubert et le chapitre St Géry de Cambrai. Cet acte mentionne Gaubert, chevalier et maire d'Hem. La seigneurie appartint jusqu'à la Révolution au chapitre St Géry.
Au  une partie de Féchain appartenait à Hem.
Rigny-la-Salle
Rigny-la-Salle es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Hem-Lenglet
Istòria
1518 le village s'appelait Hem-En-Langhelee émergeant du mot germanique : ham, terre ou prairie le long d'une rivière.
Rigny-la-Salle
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Hem-Lenglet
Istòria
1596 Diégo Delcamp, nommé abbé de St Aubert par le pape Clément VIII, en opposition au vote des religieuses, vient prendre possession à l'autel d'Hem-En-Langhelee, n'ayant osé le faire dans l'Abbaye même (selon le manuscrit de la bibliothèque municipale de Cambrai).
1789 la seigneurie appartenait au chapître St Géry.
Rigny-la-Salle
Istòria
Çò Castèl o ostal fòrt de Malpierre, possession de las Salas de la XVII al començament XIX, #èsser en partida destruida per un incendi en 1831. De contunh remaniée a la reconstruction en los ans seguents.
La Vicomté-sur-Rance
Kerveskont en breton ( La Vicomté-sur-Rance en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Hem-Lenglet
Istòria
Vers 1810 le canal de la Sensée fut creusé, il semblerait que des prisonniers anglais aient pris part à cette réalisation. À cette époque on remontait les terres à l'aide d'un panier porté sur le dos. Un pont fut construit en face de la source Jules César, il permettait aux habitants du marais Billoir et des Pintes de la Nation de rejoindre le village.
La Vicomté-sur-Rance
Istòria
Al, lo territòri actual de la Vicomté i aviá ligat dins lo país de Dinan. Los Senhors issus de Dinan de contunh de Raguenel se #illustrar dessús nombroses camps de batalha e #elevar del al  lo Castèl de la Bellière. Tiphaine Raguenel Esposa l'an 1361 un breton procedent de la region de Broons, lo celèbre Bertrand Duguesclin, #que #venir connétable de França après i aver guerroyé força luènh de la siá Bretanha natala.
La Vicomté-sus-Rance èra una trève de Pleudihen e èra jol vocable de santa Anne.
Rigny-la-Salle
Istòria
Le château ou maison forte de Malpierre, possession des Salles du XVII au début XIX, fut en partie détruite par un incendie en 1831. Ensuite remaniée à la reconstruction dans les années suivantes.
Esclòtas
Esclòtas (Esclottes en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
La Vicomté-sur-Rance
Istòria
Es la primièra municipalitat de las Còstas-de Armor #que i aja #èsser telefonada "sus Rance". E aquel qualificatiu es pas pas usurpé se se desgrana los nombroses luòcs prèps siá del fleuve canalisé, siá del ria (estuaire a Bretanha) #que comença al barrage e s'acaba als écluses près de de lo. Sens preténer èsser exaustiu (l'ideal es de descobrir se-quitament los bòrds de Rance pels nombroses camins #que i pòrtan), citam Molgrève, El Prat, Lo pont de Lessard, Lyvet, Foumoy, Lo Chatelier. thumb|Lo pòrt de Lyvet
Hem-Lenglet
Istòria
1908 les anciens élèves d'Hem-Lenglet se réunirent pour lancer la fanfare dont le seul survivant à ce jour demeure Monsieur Léon Décarpigny (drapeau de la musique en 1908). La bicyclette faisant son apparition, les ouvriers l'utilisèrent pour aller à la verrerie d'Aniche et à Usinor.
La Vicomté-sur-Rance
Istòria
Au, le territoire actuel de la Vicomté était rattaché au pays de Dinan. Les Seigneurs issus de Dinan puis de Raguenel s'illustrèrent sur de nombreux champs de bataille et élevèrent du au  le Château de La Bellière. Tiphaine Raguenel épouse en 1361 un breton originaire de la région de Broons, le célèbre Bertrand Duguesclin, qui devint connétable de France après avoir guerroyé fort loin de sa Bretagne natale.
Esclòtas
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Hem-Lenglet
Istòria
Depuis 1905 les salariés jouissaient du repos hebdomadaire, mais ils travaillaient encore 10 heures par jour et devenus vieux, ne touchaient qu'une très maigre retraite (à partir de 1911).
Esclòtas
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Escolt (1076), Las Clotas (1274), Esclottes (1675), Lasclottes (1688) e Lasclotes (1697). Bénédicte Boyrie-Fénié confirma la remarca de P.-H. Billy que vei dens Las Clòtas una reinterpretacion de l'occitan vièlh escolt, emb o barrada p'aquò, que volèva dire guèit, gait, gaita, gacha, gaita. Mès, si B. Boyrie-Fénié a rason d'explicar que a las se contracta "en als" (sic, per as prononciat [ej]), la prononciacion modèrna deu nom de la comuna es pas [ɛj'klɔtɔ], mès [əs'klɔtə]; çò qu'empacha d'escriure Als Clòtas coma fai, ni As Clòtas o Asclòtas. L'istòria complicada d'Esclòtas, comuna que fut gavacha (maròta), fai qu'es dificile de precisar mèi l'evolucion fonetica.
La Vicomté-sur-Rance
Istòria
La Vicomté-sur-Rance était une trève de Pleudihen et était sous le vocable de sainte Anne.
C'est la première commune des Côtes-d'Armor qui ait été appelée "sur Rance". Et ce qualificatif n'est pas usurpé si l'on énumère les nombreux sites proches soit du fleuve canalisé, soit du ria (estuaire en Bretagne) qui commence au barrage et se termine aux écluses près du. Sans prétendre être exhaustif (l'idéal est de découvrir soi-même les bords de Rance par les nombreux chemins qui y mènent), citons Molgrève, Le Prat, Le pont de Lessard, Lyvet, Foumoy, Le Chatelier. thumb|Le port de Lyvet
Escassafòrt
Escassafòrt (Escassefort en francés) es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [,kasə'fɔr] (la prumèra sillaba a despareishut). Las fòrmas ancianas son : parrochia Sancte Martiane, en latin, en 1130, ecclesia Sancte Martiane Deschasafort en 1142, prioratus de Escassefort en 1197, castrum de Scasafort en 1259, prior des Scasafort en 1326, Capella des Scassafort en 1326, prior Descassefort en 1520, Escassefort (mapa deu sègle XVII).
Dauzat explica lo nom per escars/escàs, « mesquin, praube » e fòrt, « fortalessa ». Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, compren lo nom coma escars + conjoncion e + fòrt : « estret mes fòrt ». Astor, tanben citat per B.e Boyrie-Fénié, explica lo nom, après P.H. Billy, per Escassefort (Aude ) per lo vèrbe escassar, « brigalhar, trencar » (absent deu Tresòr dau Felibritge e deu Palay dens aqueth sens) e l'advèrbe « fòrt ».
Bénédicte Boyrie-Fénié es convencuda per l'ipotèsi de P.H. Billy, mes pensa tanben au vèrbe occitan escaçar, « enartar, elevar sus deus supòrts », au participi passat escaçat, damb l'advèrbi « fòrt »; lo sens seré d'un lòc defensiu, installat solidament. S'agís dens cada cas d'un nom medievau, tipic de l'epòca deus sègles X a XIII.
Istòria
Au sègle XVIII, la rota venguda de Brageirac, l'equivalent de la RD 933, se devesissèva en duas a Escassafòrt : un costat anava a Castèthnau de Gupia, Senta Baselha, Granhòs, Lo Mont de Marsan e Baiona, l'aute costat anava a Marmanda. Au sègle XIX, hiren passar l'itinerari principau per Miramont, Sèishas, Marmanda e Castèlgelós.
Dampleux
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Perièli
vignette|redresse=2|La planeta es au perièli au ponch. Lo perièli es lo ponch de l'orbita d'un còrs (planeta, cometa...) en rotacion a l'entorn dau Soleu que ne'n es pus pròche.
Peiòt
Lo peiòt (del nahuatl peyotl, dins la nomenclatura scientifica Lophophora williamsii) es un pichon cactus sens espinas, endemic, de la region sud-orientala dels Estats Units d'America (dins los estat de Tèxas e del Nòu Mexic) e del centre de Mexic.
Conten fòrça alcaloïdes, entre eles la mescalina, qu'es un poderós allucinogèn. Totas las especias de Lophophora son de creissença fòrça lenta, que sovent cal mai de 30 ans per arribar a l'atge de florason e a la talha d'una bala de gòlf, sens comptar la racina.
Beatrice Simon
vinheta|Beatrice Simon Beatrice Simon (n. lo 21 de decembre de 1960 a Bèrna) es una politiciana soïssa, del partit borgés democratic.
Lo 1èr de junh de 2016 ven presidenta del govèrn del canton de Bèrna.
Allvar Gullstrand
Allvar Gullstrand (n. en 1862, m. en 1930) foguèt un oftalmològ suedés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1911.
Jean-Nathanaël Karakash
Jean-Nathanaël Karakash (n. 17 de mai de 1979) es un òme politic soís, del partit socialista soís.
Lo 1er de junh de 2016 ven president del conselh d'estat de la republica e canton de Neuchâtel.
Nihòni
Lo nihòni (imbòl Nh) es lo nom de l’element quimic de pes atomic 113 (sonat provisòriament Ununtri).
Chaudrey
Chaudrey es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mareuil-sur-Arnon
Mareuil-sur-Arnon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rigny-Saint-Martin
Rigny-Saint-Martin es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Promesa venduda
La Promesa venduda (en chèc Prodaná nevěsta) es un operà comic en tres actes del compositor chèc Bedřich Smetana, ambe libret de Karel Sabina. Foguèt compausat pendent lo periòde 1863–66, e estrenat al Teatre Provisòri, a Praga, lo 30 de mai 1866 dins un format de dos actes ambe dialògues parlats. Smetana lo revisèt entre 1866 e 1870 e la version definitiva, en tres actes ambe recitatius, s'estrenèt lo 25 de setembre 1870, totjorn al Teatre Provisòri.
Atal modificat, se ganhèt una popularitat mondiala. Demest las representacions internactionalas e los enregistraments, fòrça son dins la version en alemand, titolada Die verkaufte Braut. La dubertura es sovent jogada a part dins los programas de concèrt.
Principalas representacions e estrenas fòra país
Autras estrenas e representacions internacionalas :
Lista dels numeròs
La lista correspond a la version finala (1870) de l'operà.
Complement de distribucion (principalas versions)
K = Krušina, L = Ludmila, M = Mícha, H = Háta, P = Principál komediantů, E = Esmeralda, I = Indián.
Montbenoît
Montbenoît es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Geografia
Montbenoît Es cap de-luòc de costat del arrondissement de Pontarlier e dich capital de la Republica del Saugeais. Es tanben lo banc de la Comunitat de municipalitats del costat de Montbenoît. Montbenoît Fa partida del País del Saugeais.
Situada a 783 m d'altitud en aval (al nivèl de la départementale #que connècta Pontarlier a Morteau), a 850m al nivèl de la siá part Nòrd e a unitat|14|km al Nòrd-Es de la vila de Pontarlier, lo vilatge a situat sul marge esquèrre del Doubs, al void del Val del Sauget. La municipalitat ocupa (503 a #que 338 li cal bòsc) e compte un pauc mai de 200 abitants.
La part istorica del pòble, ne fond de vallée, a traversat pel riu del Doubs. La municipalitat a vorejat, al Nòrd per la bordure escalonada d'una doça montanha, al Sud pel prolongement d'un anticlinal aplanat del Larmont, fòrtament boisé, #que puja a 1 020 m. La siá escòla primària, intercommunale, a situat sus la municipalitat limitrophe de la Longeville. Las autras municipalitats vesina son Vila-de detlo-Pont, Montflovin, Ostals-de detlo-Bòsc e Hauterive-la-Fresse.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Monbenoît S'es desvolopat a l'entorn d'una abbaye #que #ocupar un papièr local important. Cap a 1050, un ermita del nom de Benoît ven s'installar sus un territòri alavetz inhabité e cobèrt de bòsques. I fonda una abbaye amb l'ajuda de Landry de Joux, aquel ostal participava per las siás donations a la enrichissement de la abbaye. Una comunitat de chanoines regulars meses jos la nòrma de Sant Augustin, sortida de la abbaye de Sant-Maurici ne Valiá, ven a la s|XII|e}} s'i installar e engrandeix la abbaye a partir de 1141, #que ven pel continuament una distincion eclesiastica, fins a la Revolucion.
Aquela comunitat impòrta en la vallée, en divèrsas ondas, dels colons venguts de Savoie, dels costats dels Grisons e sustot del Valiá (ja trucats Saugets), #que se repartisson sus tot lo territòri aital nomenat Saugeais a l'entorn de Montbenoît, centre istoric e religiós. Aquelas aportacions e un relatiu isolament favorisson a partir de la la constitucion d'un patois local issu de l'anautita-vallées suisses, longtemps parlat, e una tradicion conservadora.
Monbenoît s'est développé autour d'une abbaye qui occupa un rôle local important. Vers 1050, un ermite du nom de Benoît vient s'installer sur un territoire alors inhabité et couvert de forêts. Il y fonde une abbaye avec l'aide de Landry de Joux, cette maison participait par ses donations à l'enrichissement de l'abbaye. Une communauté de chanoines réguliers placés sous la règle de Saint Augustin, issue de l'abbaye de Saint-Maurice en Valais, vient au s'y installer et agrandit l'abbaye à partir de 1141, qui devient par la suite une seigneurie ecclésiastique, jusqu'à la Révolution.
Cette communauté importe dans la vallée, en plusieurs vagues, des colons venus de Savoie, des cantons des Grisons et surtout du Valais (déjà appelés Saugets), qui se répartissent sur tout le territoire ainsi nommé Saugeais autour de Montbenoît, centre historique et religieux. Ces apports et un relatif isolement favorisent à partir du la constitution d'un patois local issu des haute-vallées suisses, très longtemps parlé, et une tradition conservatrice.
L'abbaye, édifiée du jusqu'au  (clocher, voûte en bois, parties attenantes), est remarquable par l'évolution architecturale qu'elle présente (cloître des - siècles, chœur gothique flamboyant du, stalles sculptées Renaissance tardive, peintures, deux chapelles, voûtes en croisée d'ogives et en berceau, cuisine voûtée...) L'intérieur fut vandalisé au  par les armées de Bernard de Saxe-Weimar (appelées "les Suédois", en fait des recrues allemandes), mobilisées par Richelieu pour tenter de s'emparer de la Bourgogne. En raison de guerres et d'incendies, c'est le seul ensemble religieux médiéval conservé dans le Doubs.
Afèli
L'afèli es lo ponch de l'orbita d'un còrs (planeta, cometa...) dins un sistèma solar, ont aquel objècte es lo pus alunchat de son estèla centrala.
Entre los elements orbitals, l'afèli se representa amb la letra \ Q. Si \ a es lo semiaxe major de l'orbita e \ e l'excentricitat, alara l'afèli se calcula aital:
Margarida Priolo
thumb|250px|Cobèrta de Contes del Mairilhièr Margarida Priolo, o tanben Margareta Priolo, (en francés Marguerite Priolo; Briva, 14 de març de 1890 - 13 de març de 1955) foguèt una escrivana occitana de Lemosin que foguèt una de las reinas del Felibritge.
Biografia
Margarida Priolo nasquèt a Briva en 1890 dins una familha borgesa, èra la filha del doctor Priolo que foguèt president de la Societat de Geografia e de l'escòla de Bertran de Bòrn. Viatgèt fòrça e visquèt qualque temps en Anglatèrra e Alemanha. Participèt als enregistraments de Ferdinand Brunot dins l'encastre del projècte "Archives de la Parole" en agost de 1913 quand aviá pas que 23 ans. Foguèt discipola de Josèp Ros e venguèt Reina del Felibritge en 1913 (o demorèt fins a 1920). Trabalhèt coma infirmièra a l'espital de la Crotz Roja de Briva. En 1918 se maridèt a Peireguers amb Edoard Gaillot, un pintor e engravaire lemosin.
Belmont-lès-Darney
Belmont-lès-Darney es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
I.O.I
I.O.I (아이오아이) ei un grop de musica pop corean de Seol. Es actiu dempuish 2016.
Imécourt
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Merinhac
Merinhac o benlèu Mairinhac (Mérignac en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Bellebrune
Bellebrune es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tennessina
La tennessina es lo nom d’un element quimic, de simbòl Ts e de numèro atomic 117.
L’element 117 foguèt observat al Flerov Laboratory of Nuclear Reactions (FLNR) del Joint Institute for Nuclear Research a Dobna en Russia en projectant d’ions de calci 48 sus una cibla de berkèli 249 per produsir los nucleïds 293117 e 294117:
Apelat provisòriament ununsèpti, se recebèt lo nom en l’onor de l’estat de Tennessee.
Kiwi
Kiwi pòt designar:
Ampriani
Ampriani es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Échenans-sous-Mont-Vaudois
Échenans-sous-Mont-Vaudois (en francomtés: Etchenans), es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vailly (Auba)
Vailly  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Auba de la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Martrois
Martrois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Golbey
Golbey es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
Golbey Es una vila situada al nòrd-oèst de Épinal #que n'es limitrophe, implantada sul marge esquèrre de la Moselle. A traversat pel canal de l'Èst #que s'orienta al sud-oèst cap a Los Forges. Lo bòsc de Soc-Thaon ocupa l'oèst del territòri communal.
Golbey est une ville située au nord-ouest d'Épinal dont elle est limitrophe, implantée sur la rive gauche de la Moselle. Elle est traversée par le canal de l'Est qui s'oriente au sud-ouest vers Les Forges. La forêt de Souche-Thaon occupe l'ouest du territoire communal.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Una aucupacion al Paléolithique e al Neolític a confirmat per la descobèrta de outillage en cinc stations principalas. La preséncia romaine egalament : statuettes, meule.
En julhet 1962 çò comissària de polícia Mathieu Rutali a abatut a Golbey per un pistoler corse. La vint-tresena promocion de comissàrias de polícia issus de la escòla nacionala superiora de la polícia, dintrats en foncions en 1973, pòrta lo sieu nom.
Une occupation au Paléolithique et au Néolithique est confirmée par la découverte d'outillage dans cinq stations principales. La présence romaine également : statuettes, meule.
En juillet 1962 le commissaire de police Mathieu Rutali est abattu à Golbey par un gangster corse. La vingt-troisième promotion de commissaires de police issus de l'école nationale supérieure de la police, entrés en fonctions en 1973, porte son nom.
Espiens
Espiens (en francés tanplan com en occitan) es ua comuna agenesa de Gasconha situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Danizy
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Espiens
Toponimia
La prononciacion es [es'pjeŋs]. Las fòrmas ancianas son : parrochia Beate Marie d'Espiens vel de Goulhardo au sègle XIII, castrum Espienx, au segle XIII, Espienx en 1239, castrum de Espiens en 1271, homines de Spienx en 1279, castrum d'Espienx en 1286, capella d'Espinoi en 1326.
Segon Dauzat, Espiens es probablament ua tor de gaita (ua tor qu'espia, segon Nicolaï).
Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, Espiens ven de l'occitan espina e deu sufixe -enc au plurau; lo sens es de « lòc espinós ».
Bénédicte Boyrie-Fénié constata que la configuracion deus lòcs (Espiens es sus ua tuca plan caracterizada, qu'es lo punt culminant deu sector damb ua altitud de 195 m) va dens lo sens de l'ipotèsi de Nicolaï puei de Dauzat, lo francic spehôn, qu'a donat espiar en occitan; Espiens èra un castrum. Lo sufixe es lo prelatin -inco crotzat damb lo germanic -ingos; lo sufixe a ua valor locativa. Lo nom es a comparar damb Les Espiemonts (nom francés), comuna de Cailutz, atestat en 1243, Espiemont. I a pr'aquò ua diferéncia entre los dus lòcs de survelhança : Espiens [pr'amor deu sufixe] data de l'epòca germanica, au lòc que Les Espiemonts son un nom probablament mei recent.
Allen Michael Chastanet
Allen Michael Chastanet es un òme d’afars e politician santlucian. Dempuèi lo 7 de junh de 2016 es primièr ministre del país.
Sa familha es d’origina peirigòrda (benlèu de Moissida coma lo famós felibre).
Bella ciao
Bella Ciao ei una cançon italiana dera Dusau Guèrra Mondiau. Era origina dera cançon ei incèrta. Era musica semble vier d'una cançon folk, mès er autor dera letra ei desconeishut. Eth recant dera cançon, bella ciao (adishats polida), juntament damb era tematica, hèr pensar qu'ei una cançon de despedida.
Toury-Lurcy
Toury-Lurcy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Dempuèi lo, lo vilatge de Toury-Lurcy (ancià ''Thoriacum' o Toriaco) èra un dels fiefs dels comtes de Thoury (d'ont lo sieu nom).
En 1161, l'avesque de Nivèrns, Bernard de Sant-Saulge, reconeis per cartas enviadas a la abbé de la Abbaye de Sant-Martin de Autun, qu'aquela glèisa de lo sieu diocèse es la proprietat de la abbaye. Confirmada, en 1164, per una bulle del pape Alexandre III, alavetz refugiat a França.
La municipalitat i aguèt creat en 1823 de la fusion de Toury e de Lurcy-sus-Abron.
Dès le, le village de Toury-Lurcy (ancien ''Thoriacum' ou Toriaco) était un des fiefs des comtes de Thoury (d'où son nom).
La commune fut créée en 1823 de la fusion de Toury et de Lurcy-sur-Abron.
Otto Loewi
Otto Loewi (n. en 1873, m. en 1961) foguèt un bioquimista alemand-american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1936 per la descubèrta de l'acetilcolina.
Alfred Nakache
Campion d'abans guèrra, de Constantina a Tolosa
Als campionats de França 1934, terminèt 2 del 100 mètres nada liura enrè de Jean Taris e seleccionat dins l'equipa de França.
Participèt als preparatòris pels Jòcs Olimpics d'estiu de 1936. Als jòcs de 1936, dins un contèxte particular per aquel atlèta josieu terminèt 4 dins lo relai 4 x 200 nada liure amb Jean Taris, René Cavalero e Christian Talli davant l'Alemanha.
Daissèt son primièr club parisenc plan segur a causa d'injúrias racistas e antisemitas. Faguèt son servici militar a la basa aeriana 117 de París. En 1939 passèt l'examèn per venir professor d'educacion fisica coma sa femna Paule (nascuda El Bèze), tanben josieva.
A causa de las leis del Regim de Pétain, Nakache, perque josieu d'Argeria, foguèt descasut de sa nacionalitat francesa. Professors e josieus, el e sa femna deguèron s'enanar a Tolosa alara en zona libra. Venguèt alara licenciat als Daufins del TOEC de Tolosa jos la direccion d'Alban Minville. Pendent aquel periòde, aprochèt los malhums de resistents josieus.
Lo « nadaire d'Auschwitz »
Alara qu'èra un dels nadaires mai titulats del país foguèt denonciat per la pressa de collaboracion per antisemitisme. Foguèt fin finala enebit de bacin pendent los campionats de França de Tolosa en 1942, çò que provoquèt un boicòt del seus collègas del TOEC.
Arrèstat en novembre de 1943 foguèt deportat a Auschwitz aprèp un passatge a la preson de Sant Miquèl e Drancy. Foguèt separat de femna e filha (aprenguèt pus tard lor mòrt dins los camps). Mai tard foguèt transferit a Buchenwald puèi liberat a la fin de 1944 o cmençament de 1945.
Lo retorn del campion rescapat
Aprèp la guèrra, tornèt a Tolosa amb sa segonda esposa, coma professor d’éducation fisica a la facultat de drech e tornèt s'entrainar.
Retrobèt lo naut nivèl (campion de França e parit del recòrd del monde 3 × 100 m 3 nadas en 1946) e participèt als Jòcs Olimpics d'estiu de 1948 de Londres, coma nadaire del 200 m braça parpalhòl e membre de l’equipa de França de water-polo .Foguèt medalhat.
Aprèp una fin de carrièra a la Reünion, moriguèt lo 4 d'agost de 1983 alara que nadava dins lo pòrt de Cervera de la Marenda, es enterrat a Seta
Omenatge
Fòrça bacins franceses pòrtan son nom, que piscina municipala de Tolosa batejada atal per Raymond Badiou alara qu'èra deportat en 1944, e mai la piscina de Gentilly a Nancí, la piscina del quartièr del millenari a Montpelhièr e aquela de Belleville a París..
L’Estat d’Israèl li donèt a títol postum en 1993 lo Trofèu del Grand exemple, al Musèu de l'Espòrt Josieu Internacional.
Reglament (UE)
Dins lo drech de l'Union Europèa, un reglament es obligatòri dins totes los elements dempuèi la publicacion. Se pòt doncas pas aplicar d'un biais incomplèt o selectivament. Es dirèctament aplicable sens cap de mesura de transcripcion nacionala, al contrari de la directiva qu'es un objectiu de l'Union que se deu transpausar dins lo drech nacional dins un delai determinat. S'aplica de biais simultanèu e unifòrme dins cada Estats membres de l'Union. Se dich qu'es d'aplicacion imediata. Lo règlament a una portada generala, es publicada al Jornal oficial de l'Union europèa.
Clasificacion
Dempuèi la dintrada en vigor del Tractat de Lisbona en 2009, e segon los articles 289 a 291 del TFUE, existisson, amb los meteisses caractèris precitats, tres tipes de reglament que se distingan formalament (segon l'autoritat que los dicta), foncional (per la foncion qu'es asignada) e ierarquicament:
Cal notar qu'aquela meteissa graducion o escala dels actes legislatius e actes non legislatius, delegats o d'execucion, es tanben aplicabla als autres dos tipes de normas juridicas comunautàrias obligatòrias, la directiva e la decision, tanben los efèctes serán pròpi a caduna d'elas.
E mai, dins la non abotida Constitucion Europèa lo reglament de fasa legislativa se seriá nomenat "Lei europèa", alara que en las mai doas aurián gardat lo nom de "Reglament delegat" o "Reglament d'execucion".
Oahu
Oahu (O'ahu, AFI: [oˈʔɐhu] en hawaiian), es la tresena pus granda isla de las Islas d'Hawaii e la pus poblada de las islas dels Estats Units a Hawaii.
La capitala de l'estat Honolulu es situada sus la còsta sud-oèst.
Cobrís un total de ², en inclure l’isla de Ford e los illets de la baia de Kaneohe e de la còsta èst. L’isla s’es formada jos l’accion conjunta dels volcans Wai’anae e Ko’olau, en daissar una val granda entre los dos. Lo tuc pus naut n'es lo mont Ka’ala que culmina a en desubre lo nivèl de la mar.
Batalha d'Ergeme
La batalha d'Ergeme se debanèt en 1560 e opausèt l'Òrdre dei Chivaliers Pòrta-Gleva au Grand Principat de Moscòu. Es la darriera batalha importanta menada per lei Chivaliers Pòrta-Gleva que foguèron durament batuts e obligats de demandar la proteccion dau rèi de Polonha-Lituània en 1561.
Lo combat aguèt luòc dins la region de Valga dins un endrech pròche de la frontiera actuala entre Letònia e Estònia. Dirigidas per lo grand mèstre Philipp Schall von Bell, lei tropas de l'Òrdre (330 òmes) se turtèron a una armada russa comandada per lo tsar Ivan lo Terrible qu'èra numericament fòrça superiora (12,000 òmes). Lei Pòrta-Gleva foguèron donc aisament vencuts e perdiguèron la quasi totalitat de sei fòrças (261 tuats). Lo grand mèstre foguèt capturat e executat.
Robert-Espagne
Robert-Espagne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo 7 de junh de 1848, lo ciutadan Paulin Gillon depausa sul burèu de l'Assemblada Nacionala una pétition dels abitants de Robert-Espanha Meuse #que se planhon del drech exorbitant #qu'a @frapper las bevendas (decrèt del 31 de març de 1848). Lo 29 d'agost 1944, los Alemands de la division de Panzer-Magraners, una unitat de la Wehrmacht, massacrent 86 abitants de quatre pòbles vesins : Robert-Espanha, Beurey-sus-Saulx, Couvonges e Mognéville.
Saint-Genest
Saint-Genest es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
thumb|left|upright=0.7|Glèisa Santa-Genest.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo pelegrinatge debanava lo tres dijòus seguent Pâques, los grands dijòus
L'aiga fresca de la fontaine #que surmontait l'estatua del sant i aviá la reputacion de guérir cèrtas malautiás, los afectam principalament cambas. Los pelegrins ne bevián e mancavan pas jamai de n'e/de n'emplir una botelha.