cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ingosh
Localisacion
L'ingosh es parlat dins la Republica d'Ingoshetia e dins la republicas vesinas de Chechenia e d'Ossetia del Nòrd, dins lo Caucàs rus.
Classificacion e dialèctes
L'ingosh es classificat dins la familha de las lengas caucasencas del nòrd-èst, ont forma lo grop nakh amb lo chechèn e lo bats. La lenga a pas de dialèctes, mas es pròcha del chechèn.
Pau Vezian
Pau Vezian (nascut a Galargues (Gard) en 1869, mòrt en 1952) foguèt un escrivan occitan de Lengadòc. Felibre del país de Vidorle, escriguèt sas òbras en grafia mistralenca e dins un occitan que se sarrava mai del provençal que de la varietat locala (montpelhierenc oriental). Faguèt de poesias mas tanben de libres sus la fauna e la flòra de l'airal.
En 2014, l'estudiosa Anny Herrmann publiquèt un quasernet inedit trobat per la felena de l'autor jol títol Poèmes de guerre.
Erbéviller-sur-Amezule
Erbéviller-sur-Amezule es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Mutigny
Mutigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Erbéviller-sur-Amezule
Istòria
thumb|left|Blason De Erbéviller-sus-Amezule
thumb|left|Blason d'Erbéviller-sur-Amezule.
Mutigny
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rans
Rans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gabilhon
Gabilhon (Gabillou en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Lhèida
Lhèida o Lèida, (Lleida en catalan; Lérida en castelhan) es una vila situada dins la comunautat autonòma de Catalonha e lo capluòc de la província eponima. La prononciacion locala es [ʎéјðɛ], ambe ‹e› barrada tonica caracteristica del catalan occidental e de la majoritat de l'occitan (è dubèrta en catalan oriental), a finala atòna articulada [ɛ] ([a] en lo catalan nòrd-occidental al nòrd de Tremp).
La vila es situada a l'entorn d'un truc escalonat, situat a la broa dreta del riu Segre. Aqueste truc es conegut coma lo Turó de la Seu, per la preséncia de "La Seu Vella". La ciutat se situa a 154,65 m d'altitud (al portic de "la Seu Nova") e es distanta de 146 km de Barcelona, 103 km de Tarragona e 146 km de Saragossa.
Fraisse (omonimia)
Fraisse pòt designar:
Paoline Salagnac
Paoline Salagnac (nascuda lo 13 de març de 1984 a Tula) es 'na jogaira de basquetbòl occitana.
Palmarés
vinheta|Paulina Salanhac en 2015
Blansko (districte)
Lo districte de Blansko es un districte de la Republica Chèca, dins la region de Moràvia del Sud.
Se situa complètament en Moràvia, levat lo vilatge de Jobova Lhota (comuna de Kněževes) qu'es en Boèmia.
The Communards
The Communards es un grop Britanic de synthpop anglesa eissit del corrent new wave e originari de Londres (Anglatèrra). Aquel grop efemèr, actiu entre 1985 e 1988, es en realitat una parentèsi pel cantaire d'origina escocesa de Bronski Beat, Jimmy Somerville : The Communards fa donc simplament seguida a Bronski Beat a partir de 1985, e es centrat sul duò constituït per Jimmy Somerville ambe lo musician Anglés Richard Coles.
Zhang Xianzhong
Zhang Xianzhong (18 de setembre de 1616 - 2 de genièr de 1647) foguèt lo cap d'un movement de revòuta chinés durant lei darriereis annadas dau periòde Ming. Capitèt de conquistar la província de Sichuan en 1644. Se proclamèt emperaire e assaièt de fondar leis estructuras d'un estat ambé la creacion d'una administracion o d'una moneda. Dins aquò, vèrs la fin de 1646, sei fòrças poguèron pas replegar leis assauts deis armadas Qing e Zhang Xianzhong foguèt desfach e tuat.
Milafuèlhas
Lo milafuèlhas (var. milafuelhas) (Achillea millefolium) es una planta erbacèa vivaça de la familha de las Asteracèas.
Descripcion
left|thumb|Inflorescéncia
Es una planta estolonifèra vivaça, de tijas variant de 18 a 80 cm, de las fuèlhas finament bipennatilobadas, doblament pennadas verd escur, fòrça alongadas e decopadas en finas bendas cortas.
Las flors son sovent blancas, ròsas o porpras. Los florons del centre (flors en tube) son jaunassas.
Caracteristicas
120px|left| donadas d'aprèp : [https://web.archive.org/web/20060207043607/http://perso.wanadoo.fr/philippe.julve/catminat.htm Julve, Ph., 1998 ff. - Baseflor. Indèx botanic, ecologic e corologic de la flòra de França. Version : 23 d'abril de 2004].
Farmacopèa
thumb|250px|left|Achillea millefolium
Francisco Menéndez Valdivieso
Francisco Menéndez Valdivieso (1830-1890) militar, foguèt president del Salvador entre 1885 e 1890.
Serches
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
. ...
. ...==Administracion==
Lawrence Wager
Lawrence Rickard Wager (5 de febrier de 1904 - 20 de novembre de 1965) es un geològ e alpinista britanic famós per sa descubèrta de l'intrusion de Skaergaard, una vena de ròca magmatica qu'aguèt un ròtle important dins l'istòria de la geologia, e per sa participacion ai temptativas d'ascension dau Mont Everest organizada en 1933 e en 1936.
Kibushi (lenga)
Lo kibushi (pr. quiboshi) o shibushi, nomat totparier Kibuki, Shibushi, Sakalava, Antalaotra, es una linga parlada a Maiòta. « Shibushi » es lo nom en maorés de quela lenga. Lo mot utilizat per sos locutors es « kibushi ». Quilhs darniers eran 39 000 en 2001.
Lo kibushi es la segonda linga parlada a Maiòta après lo shimaore, mesma si lo francés demora la linga oficiala. Los vilatges ente se parla quela linga son los que seguen: Bambo-Est, M'Boueni, Passi-Kéli, M'Ronabeja, Kani-Kéli, Chirongui, Poroani, Ouangani, Chiconi, Sohoa, M'tsangamouji, M'liha, Acoua, M'tsangadoua, Hamjago e Dapani.
Emb los diferents parlars malgashs, lo kibushi forma un sos-grope dins lo grope ditz « barito » de la branca malaiopolinesiana de las lingas austronesianas. Lo kibushi es pròche dau malgash parlat dins lo nòrd-oèst de la granda illa, a Diego Suarez e Majunga.
Lo kibushi es una linga dau tipe VOS.
Avrillé
Avrillé es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
SOS Crestians d'Orient
vinheta|Logo de SOSCO : « Ajudatz-nos a lis ajudar ailà ! »
SOS Crestians d'Orient (SOSCO o SOS-CO) es una organizacion non governamentala francesa fondada en 2013 e dedicada a l'ajuda umanitària ai crestians d'Orient.
Objectiu declarat
Sus son site internet, l'ONG reivindica aver « per principal objectiu d'ajudar lei crestians orientaus a demorar en çò d'elei, ai Pròche-Orient, en li aportant una ajuda materiala concreta e subretot umana per una preséncia permanenta de volontàrias dins (sei) païses de mission ». Es egalament indicat : « L'associacion testimónia de vocacion superiora de França : retisser lo ligam ambé lei crestians d'Orient. Deure qui es pas simplament umanitària, mas tant culturau e civilisationnau » ,,.
Zòna d'activitat
L'associacion es subretot presenta au Pròche-Orient ambé quatre missions permanentas (Siria, Iraq, Liban e Egipte) e una antena en Jordania. Afirma èsser tant intervenguda pontualament en Armenia, a Paquistan, en Etiopia e près dei refugiats ucraïnians de l'invasion russa en 2022.
Mejans
L'associacion reivindica un budgèt annau de 7 millions d'èuros (en 2016), 60 000 sòcis (en 2021) e 2 500 volontaris mandats sus lo terrenh (en 2022).
Istòria
L'associacion es declarada a la prefectura de polícia de París lo 16 d'octobre de 2013. Son sètge, primièrament situat 5 carrièra Lakanal dins lo 15n arrondiment de París, es ara au 16 avenguda Trudaine dins lo 9n .
La creacion de l'associacion seguís la batalha de Maaloula, en setembre de 2013 en Siria, entre l'armada dau regime sirian d'una part, dei rebèus locaus e djihadistes d'autra banda. Maaloula es un vilatge de Siria ont la populacion crestiana es importanta. Segon lo Figaro estudiant, Carles de Meyer e Benjamin Blanchard se retòrnan en Siria « aportar viures, medicaments e joguets dins lo país ». Son alara néophytes en matèria d'ajuda umanitària.
L'organizacion es pairinada tre sa creacion per Valéry Giscard d'Estaing e Jean de Ormesson ,.
Segon France 24, l'associacion multiplica alora « lei mands de viures e de volontaris, principalament en Iraq e en Siria, per venir n'ajuda ai minoritats crestianas ». SOS Crestians d'Orient indica fornir de secorses d'urgéncia (aiga, neuritud, coberturas, .) als refugiats dins lei camps, finançar farmacias, infirmariás mobilas, materiau sanitari e medicaments. Supòrta egalament lo « manten de la vida espirituala », subretot per la securisacion e la restauracion de glèisas damatjadas, e mai l'educacion dei joines crestians per la construccion d'escòlas e l'organizacion d'espectacles,,.
Après dos ans d'existéncia, l'associacion reivindica un budgèt annau de 3,5 milions d'èuros. Segon La Crotz de novembre de 2017, l'associacion se fa remarcar sus lo terrenh « per abord d'accions a fòrta visibilitat : distribucions de presents a Novè e de norritura, ajuda a la construccion d'escòlas e de lotjaments per lei refugiats, ambé publicacion en temps reau de compte retornat sus lei rets sociaus ». Segon Le Monde, l'associacion a conegut entre 2014 e 2018 un « fòrt aviada », ambé subretot en 2016 una collècta de 7 à 8 millions d'èuros, e reivindica 100 000 donadors. Segon Lo Figaro estudiant, l'associacion es activa en 2019 en Siria, en Iraq, a Liban, en Jordania, en Egipte a Paquistan, e l'ajuda d'urgéncia a laissat la plaça als projèctes de reconstruccion economica.
Sei dirigents reivindican lo mand, en quatre ans d'existéncia, de mai de 1 000 volontaris sens lo mendre incident seriós. En genièr de 2019, Lo Figaro estudiant releva lo bilanç de l'associacion publicat per SOS Crestians d'Orient sus son site, que indica 1 500 volontaris mandats sus lo terrenh, avent visitat 60 000 familhas « en granda pauretat » e distribuit « mai de seissanta tonas de materiau medicau o umanitari, trenta tonas de medicaments o de panièrs alimentaris ».
En febrièr 2017, lo labèl « sòci de la defensa nacionala »[alfa 1] es atribuit a l'associacion per decrèt dau ministèri de la Defensa francés,,. Segon Liberacion, l'obtencion d'aquel labèl es inesperada, e « corona una estrategia de seduccion dirigida cap a la defensa […] per una associacion en quista de respectabilitat per seis operacions de lobbying ». Édith Gueugneau, deputada membre dau Conseu superior de la resèrva militara, ont leis elegits prenen part a las reflexions « tomba dei nusas en aprendent que l'associacion SOS Crestians d'Orient a obtengut aquel estatut. « Aquela decision m'interrògue, s'agiguèt d'un decrèt preses pel ministèri ! » comenta-, assegurant aver interpelat lo gabinet del ministre de la Defensa sul subjècte ». Segon Mediapart, la delegacion a l'informacion e a la comunicacion de la Defensa (DICoD) afirma que « lo ministèri de las Armadas a decidit de non pas renovelar çò partenariat amb SOS Crestians d'Orient ». Fin 2020, lo labèl « sòci de la defensa nacionala » de SOSCO pren fin, lo decrèt oficializant lo retirament dau labèl es publicat en genièr de 2022.
Partenariats
En 2013, l'ONG organiza la virada en França de la corala crestiana Còr-Jòia, originària de Damasc, dirigida pel paire Zahlaoui, « conselhièr espirituau» dau palais presidenciau de Damasc.
L'associacion trabalha en partenariat ambé d'organizacions umanitàrias catolicas coma l'Ajuda a la Glèisa en angoisha o l'òrdre de Malta a Liban. En 2015, recep d'un autre costat lo sosten financièr del aumônerie de l'Institut catolic de Rennes.
En 2017, lo cantaire Jean-Pax Méfret dedica son album Noun ai crestians d'Orient e joga qualques-unes de sei cançons durant una vesprada caritativa organizada per l'associacion SOS Crestians d'Orient.
En agost de 2017, SOS Crestians d'Orient signa un partenariat ambé l'associacion siriana Al-Sakhra (, « lo Rocàs ») per la creacion d'un institut professional d'arquitectura tradicionala. L'objectiu es de participar a la preservacion dau patrimòni arquitectuau sirian e subretot aquel del vièlh Damasc.
Proximitat ambé lo regime de Bachar el-Assad
Segon l'AFP, lei responsables de l'associacion an « de còps estats jutjats complasents envèrs lo regime de Bachar el-Assad ». Despuèi la creacion de l'ONG, sei fondadors de l'ONG s'alian a Hala Chaoui, femna d'afars franco-siriana e conselhièra oficiosa dau president sirian. Es dins un ostau apertenent a sa familha, dont es garanta e ont se retòrna regularament que l'associacion installa son sètge a Damasc.
Per organizar de viatges en Siria, SOS Crestians d'Orient tracha dirèctament amb assistents de Assad e ambé lei mukhabarats, servicis d'entresenha sirians.
Durant la guèrra civila siriana, l'associacion amaga pas —  « son partit prés en favor de Bachar al-Assad » ; en 2014, Carles de Meyer declara a l'agéncia de premsa russa Sputnik : « L'alternativa qui s'impausa uèi es triviala : es siá al-Assad, siá lo djihadisme internacionau, intolerant e ultra-violent ».
En 2015, Jéröme Tousaint, membre de l'associacion SOS Crestians d'Orient, amic reivindicat dau regime de Bachar el-Assad, « lobbyiste de l'ombra » que « òbra per un raprochament entre París e Damasc », e èx-candidat UMP ai legislativas, organiza, ambé l'associacion, un viatge en Siria e una amassada per 30 toristes franceses en Siria ambé lo vici-ministre deis Afars estrangièrs. Es eu que obten lei visas « negociats au mai naut estanci amb Damasc ». Garance Lo Caisne escrich qu'es eu que « dirigisca oficiosament la comunicacion » de SOS Crestians d'Orient. Ela s'interrògue : « Pòu ignorar, aqueu Francés que coneis tant ben lo regime e lei barris de la vila que, de l'autre costat de la carrièra, òm tua, non, òm assassina au nom d'aqueu regime ? » . Per Jéröme Tousaint, Bachar el-Assad es un aliat que París a interès a garir,.
Referéncias
Veire version francesa (a completar)
Region de Bratislava
La region de Bratislava (en eslovac, Bratislavský kraj) es una region e entitat autonòma d'Eslovaquia creada lo 1èr de genièr de 2001.
Sa capitala es Bratislava.
Districtes
thumb|align=right|200px|Carta dels districtes La region se compausa de 8 districtes : Bratislava I, Bratislava II, Bratislava III, Bratislava IV, Bratislava V, Malacky, Pezinok e Senec.
Govèrn local
Lo governador es Pavol Frešo dempuèi 2009.
Lista dels governadors :
Gillian Anderson
thumb|250px|Gillian Anderson en 2013 a la Convencion Internacionala del Comic de San Diego
Mérouville
Mérouville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Gillian Anderson
Gillian Leigh Anderson (Chicago, 9 d'agost de 1968) es una actritz, comediana, activista e escrivana americanobritanica. Venguèt famosa mondialament gràcias a son interpretacion de l'agent del FBI, Dana Scully, dins la sèria de television, The X-Files.
Mérouville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Cap a 1868, una copa a collerette gallo-romaine en sòus, en datant del, a #èsser descobèrta a Mérouville. Es uèi al Musèu de las Bères arts de Lion.
Dels boiseries de l'ancian castèl rasat al XIXe sègle an #èsser rachetées l'an 1843 pel conselh de la fabrica de Rouvray-Sant-Denis e adornen en partida la siá glèisa
Vers 1868, une coupe à collerette gallo-romaine en argent, datant du, a été découverte à Mérouville. Elle est aujourd'hui au Musée des Beaux-Arts de Lyon.
Des boiseries de l'ancien château rasé au XIXe siècle ont été rachetées en 1843 par le conseil de la fabrique de Rouvray-Saint-Denis et ornent en partie son église
Còp de ponh
Se nomena còp de ponh als còps que s'infligen amb lo ponh cerrat, copant, generalament a autre persona, amb l'intencion de defensa o ataca.
La tecnica del còp de ponh ordinari s'executa cerrant lo ponh e copant amb lo meteis, alineat orizontalament amb lo braz, sent l'element d'aplicacion de chasque la forza exercida lo braz. Ay autre variante de còp de ponh dins la que lo ponh se coloca vertical (amb la palma de la man mirant acia un lateral en vegeda d'acia ajos) e mirant ligerament acia dejós en relacion al braz, de forma que los deds que golpeen sean únicament l'índic e lo corazón. Es aqueste últim lo còp de ponh utilizat normalament en Kung-Fu e lo recomendat per aquel qu'aya pas tenit un entrenamient apropiat (ya que d'aquesta forma es fòrça mai difícil romperse la munheca en cas de farlo mal).
Se emplea lo còp de ponh, amb diferentes nombres e distintas tecnicas variantes, en fum d'arts marcialas, amb sistèmas de defensa e ataca personala sens armas, coma dins lo Tai-Jitsu.
Conegut tanben coma puñetazo en Espanha, trompón, quiño o puñete en America Latina.
Abelcourt
Abelcourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de Borgonha Franca Comtat.
Istòria
Après las guèrras de 1636 e d'ans seguents, demorava pas dins aquel vilatge #qu'un sol òme. (Almanach Del Franc-Comtat per 1785. Albelcout I aviá comprés, abans 1789, en las possessions de la abbaye de Luxeuil. Aiçò èra, en l'anciana organizacion paroissiale, una annèxa de Villers-Las-Luxeuil.
Après les guerres de 1636 et années suivantes, il ne restait dans ce village qu'un seul homme. (Almanach de la Franche-Comté pour 1785. Albelcout était compris, avant 1789, dans les possessions de l'abbaye de Luxeuil. C'était, dans l'ancienne organisation paroissiale, une annexe de Villers-Les-Luxeuil.
Loís Abric
Loís Abric (Louis Sulpice Abric a l’estat civil; nascut lo 28 d'octobre de 1886 a Lunèl e mòrt en 1953) èra un poèta fornièr qu'escriguèt la màger part de sa produccion en provençal (grafia mistralenca) mas fòrça mens dins lo parlar montpelhierenc del país de Lunèl, lo siu breç.
La vida
Fondèt en 1920 l'Escolo dóu Vidourle (L'Escòla dau Vidorle), «jornau setmanièr d’èime felibrenc». Venguèt en 1936 majorau del Felibritge. Foguèt a mai cap redactor de l’Echo du Vidourle entre 1918 e 1939. Guerdonat als Jòcs Florals setenaris del Felibritge en 1920.
Òbras
L’Escolo dóu Vidourle faguèt una publicacion de sas òbras. S'agís de:
e ca
Referéncias
e ca... etc
Mar Caspiana
thumb|right|Mar Caspiana, vista per satellit ([[NASA)]] La mar Caspiana es una mar tancada situada entre Asia e Euròpa. Es la massa d'aiga interiora mai granda del mond, amb una superficia de e un volum de  ; a de caracteristicas comunas tan amb las mars coma amb los lacs. Sovent es considerada coma lo lac pus grand del mond, emai que contenga pas d'aiga doça mas salada.
Geografia
La mar Caspiana es bordada per Russia a l'oèst, per Azerbaitjan al sud-oèst, per Iran al sud, per Turcmenistan al sud-èst e per Cazacstan al nòrd e a l'èst, ont se trapan las estèpas de l'Asia Centrala. Al sud-oèst de la Caspiana se tròban las montanhas de Caucàs, e al sud lo massís d'Elborz. Sus la còsta orientala, en Turcmenistan, ten una larga dintrada en forma de golf nomenada Karabogazgöl.
Es religada a la mar d'Azov pel Canal de Manitx.
Istòria
thumb|right|[[Stenka Razin en la Mar Caspiana (Vasily Surikov)]] Dins l'antiquitat, la mar Caspiana èra nomenada l'ocean Ircan. Puèi foguèt tanben nomenada mar de Mazandaran, mar Khàzar e mar Khvalissian.
A la broa de la Caspiana i aguèt las ciutats istoricas d'Ircània, Tamisheh, Atil e Khazaran.
Fauna
La mar Caspiana conten un grand nombre d'esturions, que lors uòus son transformats en caviar. Çaquelà, la subrepesca afècta talament la populacion d'esturions que los ecologistas ne reclaman l'interdiccion totala fins que la populacion d'aqueste peis se recobre.
Petròli
La region es rica en fonts d'energia. En mai dels camps petrolifèrs descobèrts recentament, i a tanben las pròvas de l'existéncia de grandas resèrvas de gas natural. Pasmens caldriá una exploracion a fons per ne definir lo futur potencial. Los estats que costejan la mar Caspiana an obtengut una granda importància geopolitica, especialament a causa de l'inestabilitat de l'Orient Mejan, que pòt afectar las politicas energeticas de fòrça païses occidentals. Un autre factor que cal prendre en compte es lo novèl desplegament militar nòrd-american dins la region centreasiatica.
thumb|250px|La mar Caspiana e los Estats ribairencs
Un problèma clau es l'estatut de la mar Caspiana e l'establiment de las frontièiras maritimas entre los cinc estats del litoral. Russia, Azerbaitjan e Cazacstan an signat un acòrd en 2003 per se partejar la Caspiana septentrionala (64%), malgrat que los autres dos païses ribairencs, Iran e Turcmenistan, s'i foguèsson pas aponduts. L'acòrd entre los tres estats, qu'a influït la produccion de petròli, segurament influirà lo sieu desenvolopament futur, que pòt demorar atudat dins los cas iranian e turcmèn.
A l'ora d'ara, Azerbaitjan e Cazacstan an experimentat lo màger acreissement dins la produccion petrolièra (+70%) dempuèi 1992. Malgrat aquò, la region produtz pas encara tot son potencial, que la produccion regionala totala es de 1,6 milions de barrils jornalièrs, çò qu'es mens que la produccion de Brasil. S'estima qu'aquesta produccion se triplarà cap a 2010.
Centre démocrate humaniste
Lo Centre démocrate humaniste (CdH) (Centre Democrata Umanista), ancianament Parti social chrétien (PSC) (Partit Sociau Crestian), es un partit politic bèlga centrista.
Mar Caspiana
Caracteristicas e ecologia
Vòlga (que i pòrta 80% de l'aiga de riu) e Oral s'escampan dins la Caspiana, qu'es endoreïca, çò es qu'a pas d'emissari (las pèrdas naturalas d'aiga son degudas unicament a l'evaporacion). D'aqueste biais, l'ecosistèma caspian es lo d'una conca tancada, amb lo sieu pròpri nivèl de mar, independent del nivèl eustatic dels oceans del mond. La mar Caspiana se tanquèt fa 5,500,000 ans. Son nivèl es anat baissant e pujant, sovent rapidament, mantun còp al cors dels sègles. D'istorians rus sostenon qu'una de las butadas medievalas de la mar Caspiana ocasionèt l'aigat de cèrtas ciutats costièiras dels khàzars, coma Atil. En 2004, lo nivèl de las aigas èra de, es a dire jos lo nivèl de la mar.
Centre démocrate humaniste
Participèt de 2004 a 2019 ai govèrns valons de la Comunautat Francesa de Belgica e de la Region de Brussèlas Capitala.
Mar Caspiana
Caracteristicas e ecologia
Al cors dels sègles, lo nivèl de la Caspiana a variat en relacion amb la quantitat d'aiga regetada per Vòlga, que depend del sieu costat de las precipitacions que tomban dins sa vasta conca idrografica. Las precipitacions son en relacion amb las depressions de l'Atlantic Nòrd qu'arriban a l'interior, que son afectadas elas meteissas pels divèrses cicles de l'oscillacion de l'Atlantic Nòrd. Lo nivèl de la Caspiana es doncas en relacion amb las condicions atmosfericas de l'Atlantic Nòrd, a qualques milierats de quilomètres al nòrd e a l'oèst enlà. Aquestes factors fan de la mar Caspiana un endrech important per l'estudi de las causas e dels efièches del cambiament climatic global.
Lo darrièr cicle a tèrme cort del nivèl de la mar a començat amb una baissa de entre 1929 e 1977, seguida per una pujada de  de 1977 fins a 1995. Puèi se son succedidas d'oscillacions pichonas. Aquestes cambiaments an causat de problèmas environamentals serioses.
Quíchoas
drecha|vinheta|Femna quíchoa, Alausí, Éqüator. Los Quíchoas o Quéchoas, son un grop de pòbles d'America del Sud que fòrman la mai nombrosa de las familhas etnolingüisticas amerindianas (grop de lengas quíchoa).
Origina
Los Quíchoas son los depositaris de la civilizacion incà. L'empèri incà s'espandissiá, a son apogèu, sus tota la part occidentala de l'America del Sud, entre l'Ocean Pacific e la Cordilhèra dels Andes. Aquò representa un territòri long de 4 000 km e que cobrís una superficia de mai de 3 milions de km². La capitala èra Cusco, situada al Peró.
La civilizacion inca se desvolopa del sègle XI al sègle XVI. L'empèri inca foguèt, del sègle XV al sègle XVI, l'empèri mai larg de l'America precolombiana. Son territòri s'espandissiá, a son extension maximala, sus quasi 4000 km de long, dempuèi la Colómbia actuala, al nòrd, fins al Chile actual, al sud. Lor règne sul Tawantinsuyu s'acabèt amb l'execucion d'Atahualpa, pendent la Conquista espanhòla en 1533. La mòrt de l'Inca significa pas la disparicion del pòble Quèchoa. A mai se la casta Inca èra estada devastada, la lenga quéchoa foguèt utilizada coma lenga d'evangelizacion e superèt d'autras lengas autoctònas. Pr'amor d'aquò de nombrosas populacions, fòrça variadas culturalament, se reivindican uèi de la nacion Quíchoa. A l'ora d'ara, la lenga quíchoa es plan viva. La retrobam mai que mai dins las província de Peró (Sierra e Altiplano), de Bolivia s) (Chuquisaco, Cochabamba, Potosi) e d'Eqüator.
Mai que mai localizats dins las regions andinas de Peró, de Bolívia e d'Eqüator, los quíchoas o Kichwas se rescòntran tanben al Sud de Colómbia (ont son sonats Ingas), atal coma al Nòrd d'Argentina e de Chile, çò que correspond a l'airòl maximal de l'empèri Inca, dont le quíchoa èra la lenga veïculara.
Lo mot « quíchoa » designa a l'origina de grops tribals que, après aver començat per dominar las populacions vesinas, fondèron a l'entorn del sègle XII lo reialme de Cusco. De cap al sègle XIII apareis la dinastia Inca que, de reialme, venguèt un empèri conquerant, qu'unifiquèt de pòbles a las culturas divèrsas, en impausant sa lenga que se sonava a aquel moment runa simi (« lenga dels òmes » o « lengatge del monde »). Practiquèron una politica colonizatritz : transfèrts de populacions e mandadís de sapients e d'artesans dins la mira d'escambiar e d'uniformizar las coneissenças e las tecnicas. Es pas qu'al moment de la colonizacion espanhòla que la lenga prenguèt lo nom de quíchoa. Los missionaris espanhòls, qu'adoptèron lo quíchoa coma lenga de comunicacion e d'evangelizacion, acabèron de difusir aquela lenga sus de territòris grands, al detriment de lengas mai ancianas.
En Eqüator, los Quíchoas son una de las tretze nacionalitats indigènas reconegudas, ela-meteissa compausada de tretze pòbles distincts : Karambi, Natabuela, Otavalo, Kayambi, Kitu Kara, Panzaleo, Chibuleo, Salasaka, Waranka, Puruhá, Kañari, Saragura e Kichwa d'Amazonas.
Mitòsi
La mitòsi qu'ei un procès au cap deu quau ua cellula mair que partatge lo son cabau genetic e citoplasmic (en incluent los divèrs organets) per balhar duas cellulas hilhas, qui, après aver creishuda, e poden au lor torn perseguir lo cicle cellular e vàder cellulas mairs. Lo cicle cellular qu'ei dividit enter mitòsi e interfasa. En se realizant, la mitòsi que debana diferentas fasas : profasa, prometafasa, metafasa, anafasa e telofasa.
Interfasa
L'interfasa qu'ei un moment deu cicle cellular qui la cellula no's diviseish pas. Qu'ei era medish descompausada en diferentas fasas :
Profasa
La profasa qu'ei lo moment qui la cromatina e s'arrenga en cromosòmas de dus cromatidas sòrs (duas cromatidas parièras hrutas de las creishua de la fasa S de la profasa. Ua proteïna aperada coesina que mantien pegadas aquestas duas cromatidas. Lo centre organizator deus microtubuls, tanben aperat centrosòma (véder l'article centriòl), qu'a creishut eth tanben. Normalament compausat de dus centriòls, que son alavetz quate. Los dus parelhs de centriòls que s'esluenhan mercés a la pravada deus microtubuls qui entornejan chic a chic lo nuclèu on la cromatina e s'ei arrengada en cromosòmas. Durant la metafasa la membrana nucleara que desapareish en tot deishar atau qui los microtubuls e entrin dens l'espaci deu nuclèu. uus cemtromès deus cromosòmas que's troba un complèxe proteïc aperat quinetocòr (un per ambz cromatidas de cada cromosòma). Los microtubuls que s'i arrapan entà preparar la pujada deus cromosòmas de cap aus dus estrèms de la cellula a l'anafasa.
Metafasa
Los cromosòmas qu'alinhan lo lors centromèr mercès au balanç de hòrças produsit peus dus centrosòmas qui tiran en direccion inversada (cadun suber sengle centromèr las cromatida, ambz enracara ligadas). Los centromèrs que forman alavetz un plan imaginari aperat eqüator. Metafasa que vien deu grèc μετα, arron.
Anafasa
Deu grèc ανα (cap avant) qu'ei lo moment de la pujada deus cromosòmas aus dus caps de la cellula. Las loas cromatidas (parièras) que's desseparan en bèth formar dus lòts egaus (donc de medish cabau genetic) de cromosomas d'ua sola cromatida.
Telofasa
A la telofasa (deu grèc τελος, "fin") los efèits de la profasa que son adobats : l'envolopa nucleara que's torna bastir autorn de cada navèth lòt de cromosòmas, las duas cellulas hilhas que's desseparan en bèth bastir ua membrana enter eras.
Animacion
Illustracion animada d'ua mitòsi
Papa
vinheta|Francés, lo papa actual de la Glèisa Catolica (2014). Lo Papa de Roma es l'evesque catolic e patriarca de Roma, e cap de la Glèisa Catolica (que compren la Glèisa Catolica Romana e las Glèisas Catolicas Orientalas). Es tanben lo monarca de l'Estat de la Ciutat del Vatican, uèi un pichon Estat dins la vila de Roma, mas qu'atenguèt son pus grand espandiment de territòri fins a 1870. Lo govèrn del Papa se nomena Pontificat, ven del latin Pontifex Maximus, lo reng religiós maximum dins l'Empèri Roman. Sa jurisdiccion eclesiastica se nomena Santa Ses.
Lo Papa es oficialament evesque de Roma. Mas tanben pretend als seguents titres: Pontifex de la Glèisa Universala, Servent dels Servents de Dieu, Patriarca d'Occident, Archavesque de la diocèsi romana, Primat d'Itàlia, Vicari de Crist, Sobeiran de la Ciutat Estat del Vatican, successor del Primat dels Apòstols. Oficiosament tanben es Pontifex Maxim e Paire dels Princes e Reis. Lo papa actual es Francés (Jorge Mario Bergoglio).
Los simbòls del Papa
200px|thumb|L'escut del Papa de la [[Glèisa Catolica.]] Lo pus caracteristic es la sotana de seda blanca, un capèl blanc. Un autre simbòl important es l'Anèl del Pescador. Cada Papa a un anèl amb un dessenh unic e quand morís, se destrutz. Se completa amb la tiara (aquel simbòl s'utiliza pas mai e s'emplega solament la mitra) e una crotz d'aur (o d'un autre metal que l'aur es pas necessari) penjada al pitre (tanben se ditz pectoral).
Eleccion del Papa
Quand un Papa morís, lo Collègi dels Cardinals assumís l'autoritat eclesiastica suprèma. Se reünisson en conclau. Aquel mot ven del latin, compausat de cum e clavis (amb e clau), que vòl dire que los cardinals se reünisson pòrta clavada. Lo tèrme s'aplica tanben al luòc ont se tenon aquelas assembladas.
Una partida del Vatican, enclusís la Capèla Sixtina, demòra clavada, salvat una pòrta dubèrta jos vigilància constanta. Las pèças que entornan la capèla son divididas en pichons apartaments per servir d'ostalet a cada cardinal, lo seu secretari e un ajudant. Lo manjar se prepara a l'interior e los cardinals pòdon pas comunicar amb pas deguns de l'exterior fins qu'un Papa siá causit. Solament los cardinals pòdon votar, e encara qu'un catolic quin que siá pòt, en teoria, èsser designat per l'eleccion, los candidats son totjorn seleccionats entre los cardinals.
Dins la Capèla Sixtina se realizan doas a quatre votacions secretas cada jorn, fins que un candidat obtenga almens dos tèrces del sufragi. Totòm pòt saber lo resultat de caduna de las votacions. Aprèp las votacions del matin e aprèp las votacions del ser, se creman los bilhets e lo fum sortissent per la chemenèia de la Capèla Sixtina. Se lo fum es negre, significa qu'es pas encara causit un novèl Papa. Se lo fum es blanc, vòl dire que ja i a un novèl Papa.
Abans de l'anonciar al monde, amb lo fum blanc, lo degan dels cardinals li demanda, alavetz, solemnament s'accèpta o pas la seuna eleccion e, se la seuna responsa es afirmativa, quin nom papal se prepausa d'adoptar. Puèi un cardinal sortís al balcon central de la Basilica de Sant Pèire del Vatican e ditz en latin: Annuntio vobis gaudium magnum: habemus Papam ("Anonci amb granda jòia: avèm Papa"). Alavetz lo conclau es dissolgut.
Objeccions al papat
La posicion del papa coma Pontifex Suprèm de la Glèisa Universala es dogmatica, es a dire, es pas dubèrta al debat ni al questionament. Lo Concili Vatican I declarèt anatèma tota disputa sus la primautat d'onor e jurisdiccion del papa. Pasmens, l'autoritat del papa se pòt debatre fòra de la Glèisa Catolica; las objeccions se pòdon dividir en (1) objeccions a l'espandiment de la primautat del papa e (2) objeccions a l'institucion del papat.
Qualques comunitats crestianas non catolicas, coma la Glèisa Assiriana de l'Èst, la Glèisa Ortodòxa Orientala, la Glèisa Ortodòxa de l'Èst, e la Comunion Anglicana, accèptan la doctrina de la Succession Apostolica, e per aquò, accèptan (en diferents grases) la primautat papala d'onor. Mas, aquelas Glèisas negan que lo papa siá lo successor de Sant Pèire, e mai l'evesque siá lo successor de Sant Pèire, e negan que Sant Pèire foguèt evesque de Roma. La primautat, doncas, es lo resultat de la posicion del papa coma evesque de la capitala originala de l'Empèri Roman, una definicion explicita del Concili de Calcedònia. Aqueles Glèisas accèptan pas la jurisdiccion universala del papa pas mens son infalhibilitat.
D'autras Glèisas crestianas non catolicas accèptan pas la doctrina de la Succession Apostolica, o los tèrmes ierarquics d'aquela, e per aquò, accèptan pas la supremacia d'onor en relacion amb Sant Pèire. Las relacions complèxas entre los empèris Roman e Bizantin, e d'autres Estats seculars, e los territòris istorics papals d'Itàlia, son lo centre de las objeccions, e mai lo caractèr monarquic de l'ofici del papa. Dins lo cristianisme occidental, aquelas objeccions son en relacion amb la Reforma Protestanta, e accèptan pas l'autoritat del papa. Qualques confessions protestantas, fin finala, considèran que lo papa es l'Antecrist.
Autres papas
Un antipapa es qualqu'un qu'a pres lo pontificat sens èsser estat elegit canonicament. L'existéncia istorica dels antipapas foguèt lo resultat de controvèrsias doctrinalas o de confusions sus sa legitimitat.
Lo cap de l'òrdre jesuista foguèt nomenat a causa de la color de son vestit.
Los caps de la Glèisa Còpta e de la Glèisa Ortodòxa d'Alexàndria son tanben nomenats "papa" per de rasons istoricas. Lo primièr foguèt nomenat e lo segon.
Dengue
thumb|Aedes albopictus ([[moissal tigre) responsable del primièr cas de dengue en Occitània]] La dengue « gripa tropicala » o « fèbre roja», es una Malautiá virala, endemica dins los païses tropicals.
La dengue es una arboviròsa, transmesa a l'òme per mejan de la fissada d'un moissal diürne del genre Aedes, el meteis infectat per un virus de la dengue de la familha dels flavivirus.
Aquela infeccion virala provòca comunament fèbre, mal de cap, dolors muscularas e articularas, lassièra, vòmit e erupcion cutanèa. Biologicament, se tròba abitualament una baissa de las plaquetas. La garison arriba generalament en una setmana. Existisson de formas emorragicas o amb sindròme de tust, escasses e grèus, podent provocar la mòrt.
Existís pas de vaccin e pas de tractament especific antiviral. Se tracta los simptòmas amb medicaments contra la fèbre e la dolor. Pasmens, la dengue podent dins d'escassas endevenenças evolucionar cap a una forma emorragica, los anticoagulants coma l'aspirina son d'enebir. La prevencion collectiva se basa sus la luta contra los moissals vectors (exterminacion, destampa de las aigas estagnantas...) e sus las mesuras de proteccion preventivas individualas contra las fissadas dels moissals (moissalièra, repulsiu...).
Etimologia
Las originas del mot dengue son pas claras, mas poiriá provenir de la frasa swahili « Ka-dinga pepo », que descriu la malautiá coma essent causada per un esperit marrit. Lo mot swahili dinga poiriá aver per origina lo mot castelhan dengue que significa o, atal coma se compòrta une persona que sofrís de dolors muscularas e articularas ligadas amb la dengue. L'usatge del mot castelhan poiriá derivar del mot swahili qu'a la meteissa prononciacion.
Epidemiologia
right|thumb|upright=2|Distribucion de la dengue dins lo monde en [[2000]]
Segon las chifras de 2007 de l'Organizacion Mondiala de la Santat (OMS), la dengue seriá l'arboviròsa pus espandida dins lo monde, amb gaireben 40 % de la populacion mondiala expausada al virus, o 2,5 miliards de personas. Cada annada i auriá prèp de 50 milions d'infeccions dins lo monde, que 500,000 cases de « dengue emorragica » provocant la mòrt dins almens 2,5% dels cases.
Aquelas chifras aumentèron en 2008 a l'ocasion de la 2a Conferéncia Internacionala sus la Dengue amb 55% de la populacion mondiala expausada al virus, o 3,6 miliards de personas, 124 païses endemics, 70 a 500 milions d'infeccions (simptomaticas o pas) per an, que 36 milions de cases de dengue classica, 2,1 milions de formas grèvas (formas emorragicas e formas amb sindròme de tust) e 21,000 decès.
Alara que foguèt presenta unicament en Asia del Sud-Èst, es dempuèi qualques annadas en plena progression dins lo rèsta d'Asia, en Africa, en Polinesia Francesa, e subretot en America del Sud, ont lo nombre de cases foguèt multiplicat per 60 entre 1989 e 1993. Las rasons son variadas :
En 2001, mai de 609,000 cases foguèron senhalats dins las Americas, que 15,000 emorragicas.
Dempuèi 2006, plusors païses e territòris de la Cariba se trobèt a : Dominica, Jamaica, Surinam, Santa Lúcia, Martinica, Guadalope, Sant Martin (illa) e Guyana.
Al començament de 2008, prèp de 36,000 abitants de Rio de Janeiro contractèron la dengue, subrecargant las urgéncias espitalièras. 50 % dels malauts avián mens de 14 ans, 24 moriguèron. 2053 novèls cases foguèron senhalats dins la jornada del 20 de març.
A l'automne de 2009, dins l'Atlantic, es lo pichon archipèla del Cap Verd que subiguèt pendent dos meses una epidemia de dengue de tipe 3 e que, amb mai de 20,000 cases, toquèt 5 % de sa populacion, provocant sièis mòrts.
En setembre de 2010 un primièr cas de dengue autoctòn en Occitània foguèt descobèrt a Niça.
Contaminacion
right|thumb|Lo [[virus de la dengue al microscòpi electronic.]]
Lo virus de la dengue se transmet a l'òme per mejan de moissals vectors del genre Aedes : Aedes aegypti lo pus sovent mas tanben Aedes albopictus e Aedes polynesiensis. Son moissalums que vivon en Vila o prèpa, en contacte amb l'òme.
Los moissals venon contaminats en fissant l'òme, e escassament per transmission verticala de la maire cap a l'uòu (1 cas sus 600). L'èsser uman seriá la principala sèrva naturala dels viruses de la dengue, mas tanben lo disseminador de la malautiá.
Existisson quatre serotipes diferents del virus de la dengue : DENV-1, DENV-2, DENV-3 et DENV-4. Son estrechament parents e provòcan los meteisses signes clinics. Pasmens son fòrça prèp los uns dels autres. Existís pas de proteccion immunitària crosada entre eles. Atal un meteis subjècte pòt èsser tocat mai d'un còp per la dengue, un còp per cadun dels quatre serotipes.
Una epidemia de dengue es sovent ligada a l’aparicion o a una novèla aparicion d’un serotipe que circulèt dempuèi fòrça annadas.
Se ditz quand d'una prima infeccion, es a dire quand un subjècte es infectat amb un virus de la dengue pel tot primièr còp. Quand se torna infectar per un autre serotipe aprèp una prima infeccion se ditz alara. Quand per una dengue primària, lo ratio IgM/IgG en fasa precòça de la malautiá es pus elevat al moment d'una dengue segondària. Sembla que al moment d'una dengue segondària, lo risque de desvolopar una forma grèva seriá ben fòrça superior que al moment d'una dengue primària, multiplicat per 10.
Aspèctes clinics, classificacion de l'OMS
Existisson diferentas formas clinicas de l'infeccion pel virus de la dengue, mai o mens grèvas. La dengue es lo pus sovent benigna. La gravitat es fòrça variabla segon los subjèctes, anant de formas asimptomaticas (infeccion sens pas cap de simptòma) o pauresimptomatics (formas atenuadas, amb de simptòmas fòrça discrets) cap a de formas grèvas (formas emorragicas o amb sindròme de tust) podent metre en jòc le pronostic vital.
La definicion OMS 1997 d'una « dengue classica » (DF) probable es un estat febril agut associat a almens doas de las manifestacions seguentas: e o
Refonda de la classification de l'OMS
La classificacion de l'OMS, de 1997, mostrèt sos limits.
L'OMS prepausa alara una novèla classificacion:
Dins aquela classificacion, es la permeabilitat vasculara, responsabla d'una pèrda de plasma, que ven lo critèri principal d'una dengue sevèra. Los signes precòces de pèrda de plasma son l'emoconcentracion, los escampaments pleurals e intraabdominals. Los signes de gravitat d'una dengue sevèra son los signes de tusts circulatòris (fredor de las extremitats, pols flac, lentor al tornar de la vascularizacion capillara), una alteracion de l'estat de consciéncia, d'emorragias de las mucosas e de manifestacions inabitualas coma fòrça lesions epaticas importantas, cardiomiopatia, encefalopatia e encefaliti.
Diagnostic
Lo diagnostic positiu de la dengue se fa amb :
La suspicion clinica se pòt confortar o confirmar per un bilanç biologic necessitant una presa de sang.
Tractament
Existís pas de tractament preventiu (vaccinacion) e pas mai de tractament curatiu especific antiviral de la dengue.
La dengue presenta generalament pas de complicacions, mas existisson d'escassas formas sevèras qu'implican de consultar un mètge e de defugir l'automedicacion. Per exemple la presa d'acid acetilsalicilic (aspirina) es contraindicada perque majorarián lo risc emorragic.
La terapeutica d'una dengue classica consistís en de mesuras simptomaticas simplas:
En cas de formas pus sevèras :
Prevencion
thumb|right|Las [[moissalièras embegudas d'un insecticida son un dels melhors mejans de proteccion individuala.]]
Existís pas cap de vaccin per s'aparar de la contaminacion. Los aspèctes preventius consistisson doncas a evitar las fissadas del moissal vector de la dengue.
Individualament, l'utilizacion de moissalièras e de repulsius es eficaça. L'esséncia de citronèla es pauc eficaça per aquel tipe de moissal, particularament agressiu.
Collectivament, la prevencion consistís a limitar lo moissalum. En Brasil, en Guyana e a las Antilhas Francesas, se cèrca l'eliminacion dels luòcs de ponduda del moissal, es a dire las sèrvas d'aiga estadissa e cauda. En particular, los barrils, botelhas, canetas, pòts de flors, copèlas. Dins una autra escala, las accions precisas son eficaças, coma l'assecament dels airals umids tal que l'aplicacion d'insecticida adaptat dins las zònas infectadas (en tenant d'aparar los predators dels moissals, e de pas favorir l'emergéncia de fonts resistentas).
Notas et reférencias
<References/>
Gresinha (selva)
La selva de la gresinha, entre las vals d'Avairon, de Vera e de Ceron, es un massís boscat cenchat al nòrd de plans calcaris e al sud-èst pel causse de Còrdas. Es bordada pel carreiron GR 46.
Es constituïda de garrics (60 % del poblament en roire, 15 % en casse) que fan de la Gresinha la rireda mai vasta del sud d'Occitània.
300px|thumb|right|Lo massís de la Gresinha vist de [[Puègcèlsi (extremitat oèst)]] La pauca ocupacion umana permet a la selva de Gresinha d'aparar una fauna rica en cervids, singlars, pichons mamifèrs carnassièrs (faïnas, martas, genetas, gats fèrs), e de centanas d'espècias d'aucèls (aigla botada, palomba, mosset ros, dama blanca, caüs, dugàs, coalonga, capnegre, mongeta…). Es la tresena selva de França pels coleoptèrs (2 380 espècias de coleoptèrs inventoriadas) e d'autres invertebrats remarcables.
Istòria
Malgrat l'abséncia d'abitat permanent, la selva es ocupada e utilizada dempuèi de temps (oppida protoïstorics, lo mai ben conservat essent l'oppidum de Sant-Clemenç ) ; foguèt explaitada pels senhors e las comunautats païsanas.
Aprèp un rapòrt del forestièr Louis De Froidour de Sérizy, enviat de Colbert (expleitacion anarquica, abís dels veirièrs e talhèrs clandestins), la selva portava cap de profièt al rei a causa de son enclavament mas aprofeitava al contrari a las populacions localas que n'usavan. Lo desenclavament de la selva foguèt envisatjat a partir de 1748 amb la canalizacion de la Vera, lo projècte foguèt abandonat en 1772. A la mitat del sègle XVIII se faguèt un desboscament intensiu de la region, que tafurèt los abitants.
La selva de la Gresinha aparava un maquis pendent l'ocupacion alemanda de la Segonda Guèrra Mondiala. Aquel maquis internacional, comandat per Karl Matiszyk, èra constituit per de resistents subretot poloneses e espanhòls.
Nòtas e referéncias
<References/>
Louvroil
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Comuna contiguë a Maubeuge al sud-oèst, aiçò èra antany, quand Maubeuge èra confinée en lo sieu enceinte fortificada per Vauban, una municipalitat rurala del Avesnois. "Louvroil" Vendriá de lop, testificant que lo sieu nuclèu villageois i aviá isolat en lo bocage avesnois.
Es l'expansion urbana de las doas comunas e aquela de Hautmont #que los a amassats en una aglomeracion.
Commune contiguë à Maubeuge au sud-ouest, c'était autrefois, quand Maubeuge était confinée dans son enceinte fortifiée par Vauban, une commune rurale de l'Avesnois. "Louvroil" viendrait de loup, témoignant que son noyau villageois était isolé dans le bocage avesnois.
C'est l'expansion urbaine des deux communes et celle de Hautmont qui les a réunies dans une agglomération.
Istòria
Es en 884 #qu'apareis per las primièras fes lo nom de Louvroil (Loveruva). A partir de 1158 e pendent mai de sièis sègles, lo vilatge i aguèt ligat al abbaye de Hautmont ; aquel es pas #qu'en 1789, en lo moment de la Revolucion, que las paysans de Louvroil #reclamar la abolition dels privilègis e la fin de la tutelle hautmontoise.
A, la revolucion industriala transforma lo pichon vilatge agricòla dins pichona vila industriala : de 812 abitants l'an 1845, Louvroil passa a formatnum:2185 abitants l'an 1881. Al començament de la, amb la métallurgie, la canalisation de la Sambre, l'arribada del camin de fèrre e lo desvolopament de las activitats sidérurgiques, la vila coneis un creissement ininterrompue, transeünt successivament a formatnum:4750 abitants l'an 1906 e a formatnum:5251  l'an 1914.
Pendent la Primièra Guèrra mondiala, Louvroil patís las bombardements alemands : lo pont Michaux e 150 ostals an destruit, lo centri-vila es durement tocat. La guèrra acabada, la vila repren lo sieu creissement per arribar a rapidament los 8,000 abitants.