cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gers (aiga)
Gers (Gers en grafia mistralenca ) qu'ei una arribèra d'Occitània, en Gasconha. Naish sus los plan de Lanamesa, dens les Nauts Pirenèus (65), ont se geta dens la Garona au sud d'Agen, en Òlt e Garona (47).
Saint-Léger-du-Bourg-Denis
Geografia
Climat océanique tempéré. Moyennes des températures : 5 °C en janvier, 21 °C en juillet.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Djebel Ouanoukrim
thumb|Djebel Ouanoukrim es lo second cim mai naut de Marròc amb 4089 m. Lo djebel Ouanoukrim es una montanha de Marròc situada en lo massís de l'Atlàs, al sud de Marraquèsh e tanben al sud-oèst de Jbel Toubkal, lo ponch mai naut d'aquest país.
Lo forman dos cims: Timesguida, mai naut amb 4 089 m d'altitud , e al nòrd Ras n'Ouanoukrim que a 4 083 m d'altitud. Aquests dos cims son desseparats per un pichon còl situat a 3 968 m d'altitud. Aquesta altitud de 4 089 m fa de djebel Ouanoukrim lo second cim mai naut de tota Africa del Nòrd e de Marròc darrièr de Jbel Toubkal. Aquesta montanha es situada dins lo Parc Nacional de Toubkal.
2 de decembre
Decèsses
Vejatz tanben:
Gers (omonimia)
Gers que pòt estar:
(447) Valentine
(447) Valentine es un asteroïde.
Reaccion en cadena per la polimerasa
thumb|right|500px|Etapas d'una PCR. 1) Desnaturacion de la dobla eliç d'[[ADN 2) Ibridacion de las mòrsas 3) Elongacion]] La Reaccion en Cadena per la Polimerasa (o PCR de la sigla en anglés de polymerase chain reaction) es una tecnica de biologia moleculara qu'a per objectiu d'obténer un grand nombre de còpias d'un fragment d'ADN particular, a partir d'una quantitat minimala. A l'ora d'ara, los equipaments son pron eficaces per ne produire un fum a partir d'una sola còpia. Lo procès foguèt descrich en 1965 per Kary Mullis.
Utilitat
Aquela tecnica servís a amplificar l'ADN. Las tecnicas d'identificacion e de manipulacion de l'ADN an besonh d'una granda quantitat de material. Après l'amplificacion per PCR, es fòrça mai simple d'identificar amb una nauta probabilitat de virus e de bacterias responsables de malautias, d'identificar de personas (de cadavres, criminals...) o far de recèrcas scientificas sus l'ADN.
Mecanisme d'accion
Aquela tecnica se fonda sus la proprietat naturala de l'ADN polimerasa de replicar de segments d'ADN, e usa de cicles de nauta e bassa temperatura per desnaturar las cadenas doblas d'ADN formadas entre cada fasa de replicacion e, aprèp, daissar que tornen se jónher a las polimerasas per lo biais d'una davalada de temperatura perque tòrnen las duplicacions. Las etapas principalas de la PCR son:
Johan Cruyff
Hendrik Johannes "Johan" Cruijff, conegut internacionalament coma Johan Cruyff, (AFI /ˈjoːɦɑn ˈkrœyf/), (Amsterdam, 25 d'abril de 1947 - Barcelona, 24 de març de 2016) , foguèt un jogaire de fotbòl e entrenaire neerlandés, considerat per la FIFA coma un dels quatre melhors jogaires de fotbòl del sègle XX, amb Pelé, Diego Armando Maradona e Alfredo Di Stéfano, e lo melhor jogaire europèu de totes los temps.
Femmouzes T
Femmouzes T. (de « famous trobairitz » neologisme occitano-anglés per trobairitz famosasa) es un grop de musica popular inspirat de las culturas brasiliana, occitana, e de la cançon francesa, format en 1992 per Françoise Chapuis (votz, pandeiro) e Rita Macedo (votz, acordeon).
Jbel Toubkal
Lo Jebl Toubkal o Mont Tubqal, (en arab, جبل توبقال yabal Tūbqāl; en tamazigt, tizi n'Tubqal), es lo som mai naut de Marròc e de tota l'Africa del Nòrd. Es situat en l'Atlàs, dins lo Parc Nacional de Toubkal e arriba als 4.167 m. thumb|Lo Jebl Toubkal o Mont Toubkal es lo som mai naut de Marròc. A una altitud de 4167 m. Es un dels paucs soms del país on se pòt trobar de nèu, que cobrís la majoritat de la cima tot l'an.
Ascension
Nombrosas expedicions vòlon pujar aquesta montanha, situada a uns 60 Km de Marraquèsh e qu'es una de las principalas atraccions toristicas de la zona.
La partença pel som se fa al vilatge d'Imlil, situat a 1800 m d'altitud e òm i pòt arribar en veitura dempuèi Marraquèsh, en direccion del sud, en un pauc mai d'una ora. A Imlil se pòt aver l'ajuda d'un guida e un muòl per pujar l'equipatge fins a un dels dos refugis de montanha que i a a 3200 m d'altitud. Aqueste camin se fa en 5 oras.
La pujada dels refugis sins al suque pren 4 oras. Es una pujada aisida, sens problemas tecnics mas es l'altitud de mai de 4000 m pòt pausar de problemas e pr'aquò avèm d'estar alerta abans de la pujada. Amb la nèu cal utilizar crampons e piolet. Las temperaturas nocturnas son plan baissas fins a la prima e en estiu son plan nautas pendent lo jorn. Per tot aquò cal totjorn far apèl a un guida.
Arganda del Rey
Arganda del Rey es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Tractat der emparança
Eth Tractat d'emparança damb es aranesi, signat en 1175 per Alfons eth Cast en desapareishut monestir de Sant Andreu de Barravés (Nauta Ribagòrça) assegure era proteccion (annexion) dera Val d'Aran, que des deth sègle X apartien ath comtat de Comenge.
A cambi dera proteccion reiau es aranesi se comprometien a pagar anuaument eth Galin Reiau, un tribut d'un galin, un recipient qu'a era mesura de gran obtienut a partir d'ua cultura ssu un terrenh de 216 metres quadrats ple de blat, per huec, des que er arrei se comprometie a autrejar es delmes que li corresponien, al monestir de Mijaran.
Montgiscard
Montgiscard (Montgiscard en francés) es una comuna lengadociana en Lauragués del departament de la Nauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada dins son pòl urban en banlèga Sud-Èst de Tolosa situada en Lauragués, a 20 km de Tolosa. Es dins la valada de l'Èrs Mòrt.
Istòria
Etimologia : Del latin "mons" = mont e de l'antroponim germanic Wisishardt vengut Guiscard, lòctenent de Carlesmanhe que se seriá installat dins la region de retorn de la Peninsula Iberica.
A l'Edat Mejana, lo territòri de Montgiscard foguèt plaçat jos l'autoritat del senhor de Bèlvéser de Lauragués. En 1211, lo senhor de Montgiscard se ralièt al costat de Simon de Montfòrt. En represalha, lo comte de Tolosa rasèt la vila, de l'oratòri de Rocavila e s'emparèt de la senhoriá e del castèl de Bèlvéser.
En 1355, foguèt presa e brutlada per las tropas del Princi Negre, mas se tornèt bastir l'an seguent. En 1517, G de Borderia venguèt lo senhor de Montgiscard. Al sègle XVIII, foguèt restacat a la Senhoriá d'Aigas Vivas en escambi. Montgiscard foguèt l'una de las vilas principala del Diocèsi Civil de Tolosa. A la fin del sègle XVII los archius del diocèsi foguèron depausats dins la sacristia de la glèisa de Montgiscard, ont demorèron fins a l'installacion a Tolosa a l'arquevescat en 1772.
Montgiscard foguèt lo sèti d'una de las sèt justícias subaltèrnas de la senescalciá de Castèlnòu d'Arri. En agost de 1799, los reialistas ne s'emparèron quand temptèron de prendre Tolosa.
Venguèt caplòc de canton en 1800. Los valats de la vila foguèron comolats en 1820.
Al sègle XIX, se faguèron a Montgiscard grandas fièras en la plaça del Fieiral.
Lòcs e monuments
Dins la lista dels monuments istorics per arrèst del 18 de novembre de 1926. Lo campanal (sègles XV e XVI) foguèt bastit per Dominique Bachelier (1530-1594)
Lo fèu de Ròcavila es citat dempuèi lo sègle XII. Aquela familha poderosa aderiguèt al catarisme, çò que provoquèt sa roïna e son espoliacion. Ròcavila alara foguèt restacada a la baroniá de Montbrun de Lauragués, que foguèt atribuida pel rei a l'evesque de Tolosa. Aprèp los Ròcavilas, la senhoriá venguèt als Gavarrets e a la fin del sègle XV, als Garauds fins al sègle XVIII. En 1760 lo domeni foguèt aquerit per Marc Derrey, ancian capitol.
Es un lòc de pelegrinatge fòrça frequentat. Son istòria comença al sègle XII quand un pichon oratòri es bastit al luòc, remplaçat pus tard per una capèla ont segon la tradicion, venguèron pregar Simon IV de Montfòrt e Sant Domenge en 1211. La capèla foguèt destruida, tornèt èsser bastida e agrandida. sofriguèt de las guèrras de Religion. En 1640, una pichona comunautat de capelans s'i installèt. Tornèt èsser bastida un darrièr còp en 1820 e agrandida en 1851. En 1884, una mission dels capucins de Tolosa, un calvari foguèt erigit a la plaça del cementèri.
A l'origina, aquel ostal apartenguèt a una familha de fabres.
L'endeman de la batalha del 10 d'abril de 1814, lo Marescal Solt faguèt saltar aquel pont per fin d'empachar los angleses de li barrar la rota. Tornèt èsser bastit en 1821.
Auribèu
Auribèu (Auribeau en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Adenophorea
Adenophorea es una classa de nematòdes (los nematòdes son un embrancament de vèrmes non segmentats, recobèrts d'una espessa cuticula e que menan una vida liura o parasitària).
Neuville-en-Beaumont
Neuville-en-Beaumont es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Arroyomolinos (Madrid)
Arroyomolinos es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Lista dels primièrs ministres de Lesotho
thumb|200px|Blason de Lesotho. Lesotho es una monarquia constitucionala, amb lo primièr ministre coma cap de govèrn. Segon la constitucion, lo cap del partit majoritari es automaticament elegit primièr ministre del país.
Vaquí la lista dels caps de govèrn de Lesotho dempuèi l'an 1965.
Sinnamary
Sinnamary es una comuna francesa, situada dins lo departament de Guaiana e la region de Guaiana.
Lamarque de Geüs
Laurent Lamarque, mei conegut com Lamarque de Gèus, qu'ei un umoriste occitan d'expression gascona originari deu vilatge de Gèus d'Arsac en Bearn.
Hablainville
Hablainville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Lo vilatge se situa a la sortida del bòsc del Mondon (#que s'estend dempuèi Lunéville). Lo vilatge a situat entre Baccarat (a 10 km) e Lunéville (25 km). Amb lo bastiment d'una via rapida a proximitat, lo pòble se veirà mai accessible.
Le village se situe à la sortie de la forêt du Mondon (qui s'étend depuis Lunéville). Le village est situé entre Baccarat (à 10 km) et Lunéville (25 km). Avec la construction d'une voie rapide à proximité, le village se verra plus accessible.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dimèr
Un dimèr, en quimia, qu'ei ua molecula polimèr compausada de duas sosunitats (egaument aperadas monomèrs). 200px|thumb|La [[sacaròsa qu'ei un eterodimèr compausat de glucòsa e de fructòsa]] En biologia òm pòt tobar omodimèrs compausats de duas sosunitats identicas (dus sucres identics o dus aminoacids identics) o eterodimèrs compausats de sosunitats de la medisha menas mes distintas (dus aminoacids diferents o dus sucres diferents).
Blòcs de Fòntvielha
Dins lo principat de Mónegue, abans 2013, lo sector de Fòntvielha èra divisit en blòcs (îlots, en francés):
Guinèa Eqüatoriala
La Guinèa Eqüatoriala es un país situat dins lo centre-oèst d'Africa. Confronta Cameron al nòrd, Gabon a l'èst e al sud, e l'Ocean Atlantic a l'oèst. Es tanben format per un grand nombre de pichonas illas. La principala es Bioko (sèti de la capitala del país, Malabo).
Lo gentilici es eqüatoguinean -ana.
Lo periòde precoloniau
L'istòria de la Guinèa Eqüatoriala avans lo periòde coloniau es fòrça mau coneguda en causa de l'abséncia de documents escrichs. Pasmens, l'arqueologia a permes la descubèrta de vestigis de vilatges indicant una preséncia umana continua sus Fernando Poo dempuei 2,000 av. JC. Sus lo continent, lei descubèrtas son mens importantas mai permèton d'attestar l'existéncia d'una societat de caçaires culheires.
Lo periòde coloniau
Lei Portugués explorèron lo Gof de Guinèa entre 1469 e 1474. I descurbiguèron leis illas de São Tomé, de Principe, d'Annobón e de Fernando Poo. Installèron pauc a pauc de colonias pichonas sus São Tomé (1493, Principe (1500) e Annobón (mitat dau sègle XVI). Bastiguèron tanben un fòrt sus Fernando Poo mai l'ostilitat dei Bubis entraïnèt son abandon. Utilizats coma escala per lei naviris que viatjan entre Portugau e leis Índias, aquelei territòris foguèron atacats mai d'un còp per lei Francés e per leis Olandés.
En 1778, Portugau donèt Annobón e Fernando Poo a Espanha dins l'enquastre d'un acòrd pus larg regardant lo traçat dei limits entre leis empèris coloniaus dei dos país. L'objectiu deis Espanhòus èra d'i establir de comptadors per participar au comèrci negrier. Pasmens, l'expedicion desbarcada en Fernando Poo foguèt rapidament anientada per lei malautiás. Après aquela revirada, Madrid s'interessèt gaire a sa colonia e, de 1827 a 1834, permetèt a la flòta britanica de l'utilizar coma basa.
Aquela situacion durèt fins a 1858 quand lo govèrn espanhòu nomèt finalament un governador de Fernando Poo cargat d'assegurar la colonizacion de l'illa. La produccion de cacau venguèt rapidament lo còr de l'economia de l'illa. En revènge, la preséncia espanhòla demorèt inexistenta sus lo continent e la zòna atribuida a Espanha foguèt reducha a la Conferéncia de Berlin de 180,000 km² a solament 26,000 km². D'efèct, l'ocupacion de la partida continentala de la Guinèa Espanhòla foguèt lònga e s'acabèt pas avans 1926.
Dins lo corrent deis annadas 1950, lo movement de decolonizacion entraïnèt d'evolucions politicas. Espanha esitèt entre l'integracion de la colonia ò son abandon. Ansin, en 1959, la Guinèa Espanhòla venguèt una província espanhòla avans d'obtenir un estatut autonòm en 1964 e l'independéncia en 1968.
La Guinèa Eqüatoriala independenta
Dempuei son independéncia, la Guinèa Espanhòla, venguda la Guinèa Eqüatoriala, es una dictatura dirigida per de Fangs. D'efèct, en 1968, Francisco Macías Nguema foguèt elegit a la presidéncia. Deguèt rapidament faciar una temptativa de còp d'estat organizada per son ministre deis Afaires Estrangiers, Atanasio Ndong Miyone, e instaurèt un regime fòrt per gardar lo poder. Ansin, en 1972, arrestèt seis adversaris politics principaus e se proclamèt president a vida. Fins a son reversament en 1979 per un còp d'estat militar dirigit per son nebòt Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, aperaquí un tèrç de la populacion moriguèt ò quitèt lo país.
Son successor mantenguèt en plaça lo regime coma president dau Conseu militar suprèm. Prenguèt lo títol de president en 1982 après d'eleccions trucadas e foguèt tornat elegir dins de condicions similaras en 1989 (99,96% dei sufragis exprimits), en 1996 (99%), en 2002 (97,1%), en 2009 (96,7%) e en 2016 (93,7%). En 1996, de jaciments de petròli foguèron descubèrts e favorizèron lo desvolopament de l'economia. Pasmens, la corrupcion generalizada de la societat limita la redistribucion dei richessas e la pauretat demòra fòrça importanta.
Nepalés
Lo nepalés (o khas kura, khas bhasa, parbat) es una lenga indoariana parlada en Nepal, en Botan e en Índia.
Localisacion
La lenga es parlada en Nepal e en Botan. En Índia, es la lenga oficiala de Sikkim e es tamben parlada dins la region de Darjeeling.
Classificacion
Lo nepalés fa partida de las lengas indoarianas del nòrd, una branca de las lengas indoarianas, que fan partida de la familha indoeuropèa.
Lo Lardin e Sent Lazer
Lo Lardin e Sent Lazar o puslèu Lo Lardin e Sent Lazer [lulɒr’di] [ʂɛ̃nlɒ’ʐær] (Le Lardin-Saint-Lazare en francés) es una comuna d'Occitània dins la region istorica de Perigòrd administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [lulɒr’di] [ʂɛ̃nlɒ’ʐær].
Toponimia de Bersac (en francés)
Segon Dauzat e Rostaing, que citan una fòrma de l'epòca carolingiana, en latin, Berciacus (benleu per un autre Bersac), Bersac ven dau nom d'òme gallés Bercius, emb lo sufixe -acum. S'agís donc d'una propietat rurala d'origina gallo-romana. Chantal Tanet e Tristan Hordé donan las atestacions Ecclesia de Bersas, au segle XIII, Bersat en 1282; gardan la mesma etimologia. La grafia es Berçac.
Toponimia de Sent Lazer
Veire a l'article.
Toponimia dau Lardin
Chantal Tanet e Tristan Hordé supausa un nom [latin] d'òme *Laritinus, diminutiu de Laritius (eu-mesme varianta de Larius, d'origina grega, « gente, amable; joiós, baud » ; quò fai una longa tradicion per un simple luec que mai fuguet paròfia.
Segon lo site de las comunas de Dordonha, lo nom ven benleu d'Alardin, diminutiu dau nom de persona Alard, comprés puei ''Au Lardin.
Istòria
Del temps de la Guèrra de Cent Ans, Bersac (en francés; *Berçac en occitan ?) es susprés per l'arribada subta daus Anglés, los abitants son obligats de s'escapar còp-sec, en laissant los animaus, per eschapar a la mòrt.
Bersac se creet en tant que comuna dau departament de la Dordonha à la Revolucion francesa. En 1793, fusionet emb Beuregard de Terrasson jos lo nom d'aquesta comuna.
Lo 24 d'abriu 1906, sus proposicion dau ministre de l'Interior Georges Clemenceau, lo president de la Républica Armand Fallières signa lo décret que restablís la comuna de Bersac en la partissent de Beuregard de Terrasson.
En 1922, Bersac chamget d'apellacion e venguet Lo Lardin, que Bersac es qu'un vilatge excentrat (mas que compòrta l'egleisa) au luec que au Lardin, vilatge industrializat situat a un caireforc sus la N 89 i son implantadas la pòsta, la gara, l'escòla et la maison comuna. Lo Lardin fusionet après emb la comuna de Sent Lazer (Perigòrd) en 1967 e formet la comuna novèla dau Lardin e Sent Lazer.
Parc Nacional de Toubkal
thumb|Lo Parc Nacional de Toubkal a lo cim mai naut de l'Atlàs: Jbel Toubkal, amb 4167 m. Lo Parc Nacional de Toubkal es un parc nacional situat dins la cadena montanhosa de l'Atlàs, a 70 Km de Marraquèsh e en la part centrala de Marròc. Foguèt creat en 1942 e a una superfícia de 380 km². Lo cim mai naut es Jbel Toubkal amb 4167 m.
Lòcs arqueologics
En octubre de 2012 los salafistas sigueren acusats de la destruccion d'una ròca situada dins lo parc e grabada fa 8.000 ans, tanben coneguda com petroglif on i aviá un Solelh com un Dieu.
(449) Hamburga
(449) Hamburga es un asteroïde.
Onnaing
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
La commune d'Onnaing est délimitée au nord par la commune de Quarouble et au sud par la commune de Saint-Saulve. Elle est limitrophe de la commune de Marly et Sebourg. Son sous-sol témoigne d'un gisement important de minerai de charbon qui a été en partie exploité jusqu'à la fermeture de la fosse Cuvinot à la fin de 1967.
Istòria
Se sap #que Onnaing a conegut una aucupacion anciana e aquel dempuèi l'epòca préhistorique (en testifiquen los nombroses esturments trobadas en lo moment d'enregistres) de contunh gallo-romaine (lo luòc de Toyota pauc abans lo bastiment de la fabrica a #èsser exploré).
On sait qu'Onnaing a connu une occupation ancienne et ce dès l'époque préhistorique (en témoignent les nombreux outils retrouvés lors de fouilles) puis gallo-romaine (le site de Toyota peu avant la construction de l'usine a été exploré).
Endre (omonimia)
Endre pòt èsser:
Truttemer-le-Petit
Truttemer-le-Petit es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
A la Mièja Edat, Truttemer èra un prieuré-curació en dependent del prieuré del Plessis-Grimoult. La parròquia de Truttemer-lo-Pichon èra desservie per un sacerdòt séculier presentat pel prieur-curé de Truttemer-la-Granda.
Au Moyen Âge, Truttemer était un prieuré-cure dépendant du prieuré du Plessis-Grimoult. La paroisse de Truttemer-le-Petit était desservie par un prêtre séculier présenté par le prieur-curé de Truttemer-le-Grand.
2 de junh
Decèsses
Vejatz tanben:
El Atazar
El Atazar es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Sia (cantaira)
right|200px|thumb|Sia Furler sus l'empont a [[Seattle (Estats Units) en 2011]] Sia Kate Isobelle Furler, mai coneguda coma Sia, nascuda lo 18 de decembre de 1975 a Adelaïda (Austràlia), es una cantaira anglofòna australiana, tanben autora, compositritz, scenarista, actritz e productritz.
Sia Furler banha pendent son enfança australiana dins lo mitan de la musica. Per l'anecdòta, a un moment dat son paire auriá estat un musician efemèr del famós grop australian Men at Work. Sia debuta coma cantaira en 1993 a 17 ans dins lo grop australian Crisp, que publica dos albums d'acid jazz : Word and the Deal e Delirium.
En 1997, sortís un primièr album sòlo, OnlySee.
Sia s'installa en seguida al Reialme Unit e a la fin de las annadas 90 fa corista pels grops britanics Jamiroquai e Massive Attack.
Son primièr single solò al Reialme Unit, Taken for Granted, a de resson dins aquel país vist que se classa modèstament (n°10) dins los hit-paradas. Totjorn a la meteissa epòca, canta tanben pel grop britanic Zero 7.
Mollerussa
thumb|left|250px|Vista deth centre de Mollerussa Mollerussa es la capitala de la comarca catalana de Plan d'Urgèl. Es una ciutat de 13,675 abitants (2008) situada dins la província de Lhèida.
Sia (cantaira)
Son cinquen album, We Are Born, sortit en 2010, marcha puslèu plan als Estats Units : aquel album conten entre autres lo single Clap Your Hands que la video es estada premiada aquela meteissa annada.
En 2014, es la consacracion per Sia amb son seisen album 1000 Forms of Fear que conten lo tube planetari Chandelier e que l'impausa coma l'una de las cantairas màgers de sa generacion.
Saint-Cyr-en-Bourg
Saint-Cyr-en-Bourg es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Aquela municipalitat del Saumurois se situa al sud de las municipalitats de Chacé, Varrains e Saumur, e a l'èst d'aquela del Coudray-Macouard.
Cette commune du Saumurois se situe au sud des communes de Chacé, Varrains et Saumur, et à l'est de celle du Coudray-Macouard.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(450) Brigitta
(450) Brigitta es un asteroïde.
Robin DR-400
Lo Robin DR-400 es un avion fabricat per la firma francesa Robin Aircraft. Es un aeronau de léser, monomotor e d'eliç, destinat a l'entrainament dels pilòts en aeroclub. Es caracterizat per sa simplicitat e de son prètz accessible.
Faguèt son primièr vòl en 1972 a Darois.
Hilsprich
Hilsprich es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Batres
Batres es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Sceaux-du-Gâtinais
Geografia
Lo vilatge a situat en la region naturala del Gâtinais.
Las rotas départementales 141 e 841 manlèvan lo territòri de la comuna.
Le village est situé dans la région naturelle du Gâtinais.
Les routes départementales 141 et 841 empruntent le territoire de la commune.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
A l'epòca del Anautit Empèri romain, l'aglomeracion èra lo banc d'un important santuari de font de la deessa Segeta, conegut jol nom de Aquis Segeste.
À l'époque du Haut Empire romain, l'agglomération était le siège d'un important sanctuaire de source de la déesse Segeta, connu sous le nom d'Aquis Segeste.
Roger Gensollen
Roger Gensollen (1927 – 14 de febrièr de 2016) fuguèt un editor de tèxtes en provençau maritime varés e, coma membre màger de l'AVEP (Associacien Varesa per l'Ensenhament dau Provençau) que contribuguèt a fondar, un aparaire dau provençau maritime e subretot varés dempuei tempsadas monte lo provençalisme, e leis aisinas pedagogicas, eran quasi exclusivament virats vers lo provençau rodanenc.
Contribuèt donc a fargar d'aisinas referencialas e pedagogicas en provençau maritime; a mediatizar aqueste, e a editar seis autors "classics" coma Pèire Chabèrt ò Antòni Favel.
Blòc 0601
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Thury-sous-Clermont
Thury-sous-Clermont es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Centromèr
thumb|200px|[[Cromosòma dab lo son centromèr (2), las soas cromatidas (1), lo son braç cort (3) e lo son braç long (4)]] Lo centromèr qu'ei ua region mei estreta d'un cromosòma.
A maugrat deu son nom b'ei pas obligatoriament au miei deu cromosòma e que pòt gaireben ocupar lo son som o, mei generaument dessepara un braç cort e un braç long deu cromosòma. Quan lo cromosòma b'ei compausat de duas cromatidas (après que l'ADN de la cellula be's sia replicat) lo centromèr que religa las duas cromatidas.
Lo centromèr qu'ei mei que mei la region on la cromatina deu cromosòma b'ei associada dab las proteïnas deu quinetocòr e, per aquesta rason, qu'ei hèra important a l'escadença d'ua division cellulara (mitòsi o meiòsi) e, mercés au quinetocòr, quan los cromosòmas devin migrar entà se dessepara (a l'anafasa) be seràn arrapats peus microtubuls a partir deus lors centromèrs. Lo centromèr, com loa cromosòmas en generau, qu'ei pas de bon véder sonque au parat de la division.
Qu'ei compausat de sequéncias d'ADN hèra repetitivas.
Allèves
Allèves en arpitan (Allèves en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Allèves située dans la vallée du Chéran, est dominée au sud par la Montagne de Bange (1217 m) et au nord par les Tours St Jacques (991 m)
Ficheux
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Allèves
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Men at Work
right|200px|thumb|Men at Work en 1983
Montaut (Lanas)
Mont Aut o meilèu Montaut (en francés Montaut) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
Montaut que's tròba en Shalòssa sus l'arribèra esquèrra deu Gabàs, enter los caplòcs de canton que son Sent Sever e Mugron. Que tòca las comunas de Banòs, Sent Sever, Toloseta, Hauriet, Sent Aubin, Mailís e Doasit. Au Nòrd, lo Gabàs que hè lo limit dab Sent Sever e Toloseta, e au mijorn, la Guauga (afluent deu Los), que hè un tròç deu limit dab Mailís. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Men at Work
Men at Work èra un grop pop ròck e new wave australian fondat en 1978 e qu'a agut de succès a la debuta de las annadas 1980. Las doas cançons mai conegudas de Men at Work son Who Can It Be Now? e Down Under. Lo grop s'es separat après lo pauc de resson de l'album Two Hearts en 1985, mas dempuèi se reforma episodicament, entre 1996 e 2002, e en 2019, a l'entorn de Colin Hay.
Montaut (Lanas)
Toponimia
La prononciacion qu'ei [mun'tawt]. Las fòrmas ancianas que son  de Montealto, en latin, en 1265, Mõtaut (mapa de 1638), Montault (mapas de 1651 e deu començament deu sègle XVIII), Montaut (mapa de 1714).
Men at Work
Lo nuclèu original de Men at Work èra constituït de l'escocés Colin Hay, de Ron Strykert, de Jerry Speiser (a la batariá) e de Greg Sneddon (als clavièrs, remplaçat tre 1979 per Greg Ham). Fòrça autres musicians an participat mai o mens longtemps coma membres oficioses de Men at Work.
Montaut (Lanas)
Istòria
En 1813, lo quartier d'Arcet, destacat de la comuna d'"Arcet e Banòs", qu'es restacat a Montaut, dinc a 1825, on torna estar aplegat a Banòs. Finalament, qu'es l'ordonança deu rei Carles X deu 7 de mai de 1828 qui balha definitivament Arcet a la comuna de Montaut.
Puntas de Montaut
Lo gisament paleolitic superior descobèrt dens las peirèras d'Arcet en 1889 per Felix Mascaraux, que balhà pèirahuecs talhadas, puntas foliacèas a lasquaus e don lo nom de "Puntas de Montaut".
Ligams externes
thumb|left|Glèisa de Brocars (Montaut) thumb|left|Arenas de Montaut
Arró
Arró ei un vilatge dera Val d'Aran, en eth terçon de Lairissa. Ei ua anciana comuna, annexada a Es Bòrdes eth 1847. Ei actuauments ua entitat municipau descentralizada deth municipi d'Es Bòrdes. Ei administrativament dens la província de Lhèida e la comunautat autonòma de Catalonha de l'estat espanhòu.
<mapframe zoom=11 latitude=42.715 longitude=0.71224 height=400 width=600 align=center text="Arró (auriòu) dens Es Bòrdes" > [{ "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q12624",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ff1010"  }}, { "type": "ExternalData",  "service": "geopoint",  "ids": "Q12948054",  "properties": {  "fill": "#ff0",  "stroke": "#ffff00", "marker-color": "ffff11", "title": "Arró" }}, { "type": "ExternalData",  "service": "geopoint",  "ids": "Q12624",  "properties": {  "fill": "#ff0",  "stroke": "#ff0000", "marker-color": "ff1111", "title": "Es Bòrdes" }}]
Toponimia
Autes còps escrit Arrú, Ro, Ror, Deror, Raor, Error, se deuré escriuer Arror.
Orals
Los Orals o los monts Orals (en rus: Ура́льские го́ры, tr. Uralskiye gory, AFI: [ʊˈralʲskʲɪjə ˈgorɨ]; en bashquir: Урал тауҙары, Ural tauźarı), son una cadena de montanhas que s'estend del nòrd al sud a travèrs l'oèst de Russia, de la còsta de l'ocean Artic fins al flume Oral e al nòrd-oèst de Cazacstan. La cadena de montanhas marca la frontièra convencionala entre Euròpa e de Asia. L'illa de Vaygach e las illas de Nòva Zembla forman un prolongament suplementari de la cadena cap al nòrd dins l'ocean Artic.
Las montanhas se trapan dins la region geografica d'Oral e cavalcan lo districte federal e la region economica del meteis nom. Tenon fòrça ressorsas naturalas, especialament des minerals metallics, de carbon e de pèiras preciosas. Dempuèi lo sègle XVIII, las montanhas an contribuïdas significativament al sector minièr de l'economia russa.
Carles I de Portugal
Familha e maridatge
esquèrra|vinheta|Maridatge del duc de Bragan!a amb la princesa Amèlia d'Orleans. Filh del rei Loís I e de Maria Pia de Savòia, ven rei lo 19 d'octobre de 1889. Sota son reialme, lo Portugal es dins un estat dificil, lo país es declarat dos còps en falhida.
Lo 22 de mai de 1886 esposèt la princesa Amèlia d'Orleans, filha del comte de París, pretendent orleanista al tròn de França. Lo luxe ostentatòri desplegat pel comte pendent la fèsta celebrada per l'escasença una setmana abans a París a l’ostal Galliera (actual ostal Matignon), constèrna los mitans republicans franceses, incitant la Cambra dels deputats e lo Senat a votar un mes mai tard una lei instaurant l'exili dels membres de las familhas avent regnat en França. esquèrra|vinheta|Retrach de Carles I, Duc de Bragança, Rei de Portugal (Talhièr Nadar) D'aquesta union nasquèron:
Una descendéncia contestada
esquèrra|vinheta|Jurament de Carles I coma novèl rei de Portugal (1889). Lo rei aguèt fòrça avanturas amoroas, que mai d'un enfants ne nasquèron, pasmens pas un foguèt reconegut, nimai presentèt de revendicacions de filiacion reiala.
Decès
Lo 1èr de febrièr es assassinat Praça do Comércio a Lisbona, amb son filh aïnat Loís Felip de Bragança per de revolucionaris dels Carbonarime, una organizacion republicana portuguesa de caractèr esoteric. Son filh cabdet lo futur Manuèl II, nafrat al braç, es salvat per sa maire.
2 de novembre
Decèsses
Vejatz tanben:
Sant Celoni
Sant Celoni es una ciutat situada dins la comarca catalana del Valés Oriental. A 16,586 abitants (2008) e es la capitala de la comarca naturala del Bas Montseny.
thumb|left|250px|Vista del centre de Sant Celoni
Becerril de la Sierra
Becerril de la Sierra es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Thiernu
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
20 de novembre
Decèsses
Veire tanben :
.ഭാരതം
(bhārataṁ, còdi punycode: .xn--rvc1e0am3e) es lo nom de domeni en malaialam per Índia. Foguèt delegat lo 18 d'abril de 2016, mas per ara es pas utilizat. Lo còdi latin es .in.
Belmonte de Tajo
Belmonte de Tajo es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Kenzaburo Oe
Kenzaburo Oe (en japonés: 大江 健三郎 Ōe Kenzaburō; n. en 1935) es un escrivan japonés. A recebut lo Prèmi Nobel de Literatura en 1994.
Blòc 0602
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Enric de Borbon
thumb|250px|leftmargin=1em|Enric de Borbon per [[François Pourbus lo jove]]
Enric de Borbon (Pau, 13 de deceme de 1553 - París, 14 de mai de 1610), chafrat Noste Enric en Bearn, que ho rei de Navarra (1572-1610) dab lo nom d’Enric III de Navarra puish rei de França (1589-1610), purmèr rei de França de la branca dita deus Borbon de la dinastia capeciana, dab lo nom d’Enric IV de França.
Qu’èra lo hilh de Joana de Labrit, regina de Navarra e d’Antòni de Borbon, princi de sang per'mor de descénder deu rei Loís IX de França. Peu son pair qu’eretè deus sons drets au tròne de França en aplicacion de la lei salica e arron deus regnats e de las morts successivas deus tres hilhs deu rei Enric II de França.
Testimòni e actor de las guèrras de religion, que cambiè nau vegadas de religion. Que ho capdau deu partit protestant, que’s convertí un darrèr còp au catolicisme entà poder pujar suu tròne de França (en deishant lo reiaume de Navarra, gavidat per Bearn devath la regéncia de la soa sòr), qu’avó a’s pelejar entà assegurar la soa autoritat, que promulguè l’Edicte de Nantas (qui permetó de fenir las guèrras de religion en autrejant ua cèrta tolerància au protestantisme) en bèth pacificar França e que ho fin finala aucit per François Ravaillac (un fanatic religiós) lo 14 de mai de 1610 a París, carrèra de la Ferronerie.
.ಭಾರತ
(Bhārata, còdi punycode: .xn--2scrj9c) es lo nom de domeni en Kannada per Índia. Foguèt delegat lo 18 d'abril de 2016, mas per ara es pas utilizat. Lo còdi latin es .in.
El Berrueco
El Berrueco es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Cromatida
thumb|200px|Un [[cromosòma de duas cromatidas]]Ua cromatida qu'ei un deus barròts qui compausan un cromosòma : be'n pòt n'i aver pas sonque ua arron ua division cellulara o duas (après ua fasa de sintèsi d'ADN). Quan un cromosòma e ostenda duas cromatidas, ambs be son parièras e be pòden estar desseparadas en dus lòts egaus a l'escadença d'ua division cellulara.
Com lo cromosòma que compausa, ua cromatida qu'ei era medisha compausada de cromatina compactada dab proteïnas istònas.
Oral (vila)
Oral (Орал, nom cazac) (en rus Уральск= Uralsk) es una vila de Cazacstan.
Emil Theodor Kocher
Emil Theodor Kocher (n. 25 d'agost de 1841, m. 27 de julhet de 1917) foguèt un mètge soís. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1909.
Aigotier
Es tanben sonat « Rius deis amoriers », malinterpretat en francés coma lo « Riu deis amorós ».
Emil Theodor Kocher
Biografia
Nasquèt lo 25 d'agost de 1841 dins la vila de Burgdorf, situada al canton de Bèrna. Estudièt medecina a las universitats de Bèrna, París, Berlin e Londres, en obtenent lo doctorat a Bèrna l'an 1865. Lo 1872 succediguèt Georg Albert Lucke coma professor de quirurgia de l'Universitat de Bèrna e director de la Clinica Universitària Quirúrgica de la meteissa vila, cargas qu'ocupèt fins lo 1911.
L'an 1905 foguèt eligit president del Primièr Congrès Internacional de Cirurgia. Moriguèt lo 27 de julhet de 1917 dins la vila de Bèrna.
Oost-Cappel
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Hagéville
Hagéville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Berzosa del Lozoya
Berzosa del Lozoya es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Bouhet
Bouhet es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Parc Nacional Auyuittuq
thumb|Lo Parc Nacional Auyuittuq es un parc situat en l'illa de Baffin, en Nunavut. Lo Parc Nacional Auyuittuq es un parc nacional situat en l'Illa de Baffin, en la peninsula de Cumberland, en la region de Qikiqtaaluk en Nunavut, Canadà. Dins lo sieu territòri i a plan de tèrres per lo desvolopament de la vida salvatge de l'Artic, com son lo fjòrd, lo glacièr, o lo camp de gel. Tot e que lo parc Auyuittuq foguèt establit en 1976 com un parc nacional de reserva, foguèt declarat parc nacional en l'an 2000.
En aquest parc se tròba pauca vegetacion. Entre las paucas plantas que s'i pòdon trobar i a flors, com las que i a en las montanhas Avens. Tanben i a arbolets com lo beç, lo salze artic o d'autas. Plan de las plantas dins lo Parc Auyuittuq creisson en grops per crear los sieus propis microclimats cauds per subreviure en las duras condicions de l'Artic.
Pr'amor d'aquesta vegetacion excepcional la fauna es pauc representada. Sonque i demoran dotze espècias de mamifèrs dins lo parc com lo lemming, la lèbre de la nèu, la mostèla, l'ors polar, lo rainal artic e lo rangièr.
Los vilatges vesins son Qikiqtarjuaq y Pangnirtung. Los visitants que vòlon intrar dins lo parc son obligats d'inscriure's en lo burèu del parc o e en Pangnirtung o Qikiqtarjuaq e assitir après a una session d'orientacion.
Son plan coneguts los cims del Mont Asgard amb 800 m d'altitud en lo sieu cim e lo Pic Thor amb 1250 m.
Dimorfisme sexual
thumb|250px|[[Phasianus colchicus|Faisan feme (a man esquèrra) e mascle, exemple de diferéncia d'aspècte (dimorfisme) entre los sèxes]] Lo dimorfisme sexual es l'ensemble de las diferéncias morfologicas mai o mens marcadas entre los individús mascles e femes d'una meteissa espècia. Pus generalament, aquò inclutz las diferéncias fisiologicas o comportamentalas ligadas al sèxe (coma lo cant de cèrts aucèls mascles).
Lo dimorfisme sexual pòt portar sus:
L'origina evolutiva de talas diferéncias entre mascles e femes d'una meteissa espècia s'explica mai que mai per la seleccion sexuala, mas tanben per de pressions de seleccion diferentas ligadas a l'investiment parental.
Blòc 0603
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Walter Rudolf Hess
Walter Rudolf Hess (n. en 1881, m. en 1973) foguèt un mètge soís. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1949.
.ভাৰত
(Bhārata, còdi punycode: .xn--45br5cyl) es lo nom de domeni en bengalin per Índia. Foguèt delegat lo 18 d'abril de 2016, mas per ara es pas utilizat. Lo còdi latin es .in.
Lo Pison
Lo Pison (Le Pizou en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha e la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
.ভাৰত
Tanben veire
.ভারত
Lo Pison
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [lupi’ʐu]. Las fòrmas ancianas son Sanctus Martinus de Pizonis, en latin, en 1107, Piso, en latin, en 1197. Lo Pison vendriá, segon Chantal Tanet e Tristan Hordé, de l'occitan pison, « peira cavornuda en bachon, per exemple la concha d'una font »; lo mot deriva de l'occitan pisar, dau latin pinsar, « trissar, pilar »; l'occitan ditz pisat, « sòu en terra pilada dins una maison ». Segon Dauzat e Rostaing, lo nom vendriá benleu dau latin piso, pisonis, « pilon de mortier ». Segon lo site de las comunas de Dordonha, lo nom vendriá benleu de Piso, nom antic d'òme, segut d'una atraccion per l’occitan pison, « bac, bachon, concha de font ».
Roalhan
Roalhan o Raualhan (Roaillan en francés) es ua comuna gascona de Vasadés administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas han fauta. Roalhan vendré d'un nom gallés d'òme Rotalus dab lo sufixe -(i)anum, per Dauzat e Rostaing, que citan Dottin (aqueth nom Rotalus es absent de las listas hornidas per Xavier Delamarre, que donan egau noms aparentats foneticament),. Negre, citat per B. Bénédicte Boyrie-Fénié, causís lo nom latin d'òme Rubellius, dab lo sufixe -anum, solucion acceptada per la medisha, qu'obsèrva que Rubellius + -anu(m) dona regularament *Roelhan, mès l'atraccion de la comuna vesina de Noalhan a poscut jogar. La prononciacion actuala es [rawa'jã] (cf. nawa'jã] per Noalhan).
Per comprene aqueras prononciacions (que devèvan èste respectivament [rawa'ʎan] e [nawa'ʎan] avant la francizacion de la prononciacion), l'exemple de Noalhac, a 25 km, a una certana utilitat. Noalhac a gardat una prononciacion en tres sillabas : [nua'ʎak] (e pas [nwa'ʎak]). Per Roalhan, l'evolucion pòt èste atau : [rua'ʎan] > [ruwa'ʎan] (introduccion d'una consonanta per evitar l'iatus, qu'es una varianta consonantica de [u]) > [rawa'ʎan]. Fau interpretar la darrèra evolucion au còp com una dissimilacion de u, perqué l'articulacion [-uw-] es mauagida, e com una assimilacion a las vocalas de las autas sillabas; la dissimilacion es a la basa e l'assimilacion es un mejan. La grafia pòt adméter Raualhan, mès pas *Ravalhan : la consonanta intèrna a una foncion anti-iatica, es pas lo resultat deu b de Rubellius. Medish rasonament per Noalhan.
Administracion
thumb|center|270px|L'ostau de comuna, l'ostau comunau (« la meria »)
Mont Asgard
La paret nòrd foguèt escalada per primièr còp en 1953 per J. Weber, J. Marmet, e H. Röthlisberger, scientifics de Soïssa, e amb lo guida canadian P. Baird
La paret sud foguèt escalada per primièr còp en 1971 per G. Lee, R. Wood, e P. Koch.
Revigny
Revigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dagny
Dagny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Veire
thumbnail|right|250px|Lo veire se pòt far transparent e plat, o modelar amb de formas e de colors de tota mena coma es vesedor dins aquesta esfèra de la [[Veirariá de Brehat en Bretanha.]] Lo veire o gòt es un material solid amòrf, produch en general quand un material viscós convenent es solidificat rapidament, de tal biais qu'a pas temps de formar una estructura regulara cristallina. Un exemple d'aqueste fenomèn se pòt observar quand se vèrsa de sucre de taula fondut sus una superfícia freja. La resulta n'es la formacion d'un solid amòrf amb una fracturacion de tipe concoïde, que l'estructura cristallina i es absenta al contrari del sucre inicial.
D'un biais comun amb aqueste mot veire s'entend un tipe especific de veire, lo veire silicèu, que s'emplega abitualamente dins los edificis, coma contenidor o dins los elements de decoracion demest d'autras possibilitats.
Jos sa forma pura, es lo veire transparent, relativament dur, practicament inèrt del ponch de vista quimic e biologic e presenta una superfícia plan lissa. Aquestas caracteristicas fan del veire un material d'emplec frequent dins maites sectors, mas a l'encòp es fragil e tend a se copar e en fragments copadisses. Aqueles desavantatges se pòdon melhorar en partida o del tot en apondre d'autres elements o amb de tractaments termics. thumb|right|300px|La [[vitrificacion]] Lo veire comun es constituit gaireben exclusivament per de dioxid de silici (SiO2), sonat comunament siliça, valent a dire lo quite compausant del qüars e de sa forma policristallina, la sabla. Jos forma pura, la siliça a un ponch de fusion qu'es a l'entorn de mas sovent durant la produccion del veire son apondudas d'autras substàncias per far mermar aquesta temperatura. Un d'aquestes elements es la soda (lo carbonat de sòdi Na2CO3) o alara la potassa (lo carbonat de potassi) que fan baissar lo ponch de fusion aperaquí. Malastrosament la preséncia de soda fa lo veire soluble dins l'aiga (caracteristica de segur pas gaire desiderabla). Per evitar aqueste inconvenient s'i apond a mai de cauç (oxid de calci, CaO) per n'obtenir l'insolubilitat.
thumb|right|300px|Una botiga de veire decoratiu a [[Roma]]
Telomèr
thumb|right|350px|Telomèrs Los telomèrs que son las regions deus cromosòmas situadas au lor cap. Que son constituits de sequéncias d'ADN hèra repetitivas. Com l'ADN polimerasa b'a pas la capacitat deus copiar dinc au cap, que pòden abracà's de division cellulara en division cellulara miant quitament a la loa disparicion e a la mort de la cellula (puish qu'après, eth, qu'ei l'ADN codant qui ei destrusit).
Un heish de teorias que son estudiadas suber las consequéncias deu hat e de l'entertien deus telomèrs e mantua que los liga dab lo vielhiment de la cellula, la soa degenerecéncia e los cancers.
Un enzim, aperat telomerasa (e qui assegura ua foncion de transcriptasa inversa), qu'ei encargat de restaurar los telomèrs. Qu'ei particularament actiu en çò de las cellulas qui's divisan un heish de vegadas a la seguida (com, per exemple, las cellulas socas deus embrions). Dens las cellulas on la telomerasa b'ei mens actiu, la mermada deus telomèrs que constitueish un arrelòtge biologic condamnant las cellulas a la mort arron d'un certe nombre de divisions.
Ferdinand Gottschalk
thumb|250px|Ferdinand Gottschalk dins King Kelly of the U.S.A. Ferdinand Gottschalk (Londres, 28 de febrièr de 1858 – Londres, 10 de novembre de 1944) foguèt un actor e comedian anglés. Del temps de sa carrièra que durèt de 1917 a 1938 apareguèt dins 76 films.
Pic Thor
thumb|Lo Pic Thor es la montanha amb la casuda mai grana de tota la Tèrra, amb 1250 m de casuda vertical. Lo Pic Thor, tanben conegut coma Thor Peak, es una montanha amb una altitud de 1.675 m situada dins lo Parc Nacional Auyuittuq, en Canadà, e es plaçada a 46 km al nord-èst de Pangnirtung. Es coneguda per èstre la montanha amb la mai granda casuda verticala de tota la Tèrra ( 1250 m), e amb un angle mejan de 105º. Los primièrs que pugèron aquesta montanha foguèron los membres d'una equipa de l'Institut Artic d'America del Nòrd, amb Hans Weber, J. e F. Rothlisberger Schwarzenbach coma caps de l'equipa, en 1953.
Lo Pic Thor forma part de las Montanhas de l'Illa de Baffin, e aquestas son dins la Cadena Artica.
Referéncias
Oral (flume)
Oral (rus: Урал, prononciat [ʊˈraɫ]), o Yaik (rus: Яик, bashquir: Яйыҡ, romanizat: Yayıq, prononciat [jɑˈjɯq]; cazac: Жайық, romanizat: Jayıq, جايىق, prononciat [ʑɑˈjəq]), et un fume qui travèrsa Russia e  Cazacstan en Eurasia. A la font dins lo sud d'Oral e se devèrsa dins la mar Caspiana. Amb sos 2 428 qiilomètres, es lo tresen pus long flume d'Euròpa après Vòlga e Danubi, e le 18en pus long d'Asia. Lo flume Oral es convencionalament considerat coma fasent partit de la frontièra entre los continents europèu e asiatic.