cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Castelculhèr
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Castèlculhèr
La prononciacion es [kast'ɛlky'ʎɛ]. Las fòrmas ancianas son : Castelculhier (Castel de la Punta au sègle XIII, Parrochia Sancti Amancii de Castelculhier au sègle XIII, decima de Cavalsaut au sègle XIII, capella de Equo Saltu, en latin, en 1326, Castetculher en 1389, Cabalsault en 1513, in archipresbyteratu Ferrusaguensi : Prior Castriculherii, rector ejusdem et Sancti Amancii, en latin.
Segon Dauzat, Castèlculhèr ven de la fòrma meridionala del latin castellum, determinat per un nom de localitat vesina.
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, explica Castèlculhèr per l'occitan castèl, damb l'adjectiu culhièr, per un sens de « castèl fortificat en fòrma de darrèr ».
Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, l'explicacion pus senada es la de Boisgontier (Nouvelle Revue d'Onomastique, n° 29-30, 1997) : castellu colliaru, « castèl bastit sus un puèg »; lo latin vulgar collia dona dins l'encontrada los noms de lòcs e de personas Queille, Cueille, Laqueille.
Grand Fons
Es lo lòc ont an plaçat l'ostal de comuna a la fin del sègle XIX (abans, èra a Sent Amanç). Fons es en occitan una depression, donc una plana alluviala.
Cavalsaut
Lo nom sembla format del resultat de caballus, « caval » e de saltu- > saut, « lòc de bòscs e de pastencs reservat als cavals ».
Istòria
I aviá doás parròquias dins la comuna : Sent Amanç e Cavalsaut, mes Durengues explica que i aviá doás parròquias, unidas, Nòstra Dòna de Cavalsaut e Sent Andrieu de Cavalsaut, (donc, se supausa, damb un sol curat). La sola glèisa coneguda es Nòstra Dòna. thumb|left|290px|Nòstra Dòna de Cavalsaut
Carrèla
thumb|Carrèlas d'una nau, qu'es utilizada per cambiar lo sens de la traccion d'un sistèma de cables coma o mòstra la figura. Una carrèla es una maquina simple que consistís en una ròda amb una gòrja o mai, per que passa una còrda o un cable e qu'es mobil a l'entorn d'un axe central. Las carrèlas s'utilizan per cambiar la direccion d'una fòrça, per amplificar una fòrça, o per a transmètre lo moviment de rotacion a d'autras carrèlas, podent variar la velocitat angulara que caduna vira.
Istòria
thumb|Carrèla anciana de fusta thumb|Sistèma de carrèlas compausadas Coma dins lo cas de las autras maquinas simplas, la descobèrta de la carrèla e la seuna adopcion dins la vida quotidiana de l'èsser uman benlèu ven de la preïstòria. Dins l'antiquitat s'utilizava coma dispositius d'elevacion de cargas, que se podián combinar tanben amb los plans clinats. Las maquinas simplas s'utilizavan sobretot per las grandas òbras de construccion de l'edat antica, encara que qualques exemples coma per las piramidis Egipcianas s'utilizèt ni de ròdas nimai de carrèlas, perque los Egipcians dispausavan pas d'aquelas aisinas per la construccion.
En practica, las carrèlas poirián aver èsser desvolupadas a partir de l'experiéncia en l'usatge de las còrdas passadas per las brancas dels arbres. Las mai ancianas que coneissèm datan del sègle XIII AbC venent d'Assiria, las aplicacions èran de carrèlas d'una gòrja que seviguèron per posar l'aiga. Existisson de referéncia de l'usatge de carrèlas coma una invencion vèrs 700 AbC
L'usatge de la ròda per d'aplicacions mecanicas diferan de las mai tradicionalas (carris, torns, eca...) perque lo seu principi es de translatar de cargas amb un minim de frotament apareguèt en Mesopotamia al sègle XVI AbC. Utilizant de ròdas, la resisténcia se limita a aquela qu'oferís l'axe de ròtlament a la rotacion amb una carga determinada. Dins aquels contexte, se conéis pas lo moment que se generalizèt l'usatge de carrèlas de còrdas coma aisina per levar de cargas.
L'explicacion del principi del palanc dins las proposicions d'Arquimedes provoquèt un fòrt vam e se difusèran las aplicacions de las maquinas simplas. Un exemple que met en practica lo quite Arquimedes se pòt trobar dins lo libre de Plutarc, nomenat La vida de Marcèl, escrich en 75. Aquel libre, tracta del general Roman Marc Claudi Marcèl III, que prenguèt Siracusa pendent la Segonda Guèrra Punica e que foguèt parcialament responsable de l'assassinat d'Arquimedes, que contribuiguèt fòrça a la defensa de la ciutat, construiguent de maquinas militaras que servisson per rebutar las atacas. Dins una partida del libre, se conta cossí lo rei Ieron II faguèt encalar una nau de la seuna armada e desfièt Arquimedes de la mòure. Encara que l'invent de les politges compostes s'atribueixen a Arquimedes, també es troben descrites al text ''Mec. Prob. 18'' d'Aristòtil.
Sistèmes de transmission linària
thumb|100 px|Carrèla simpla d'una gòrga Se caracterizan per l'usatge de còrdas (que pòdon èsser tanben fials o cables) que transmeton la fòrça linària aplicada a una carga mejans una o mai carrèlas per tirar la carga. Aqueles sistèmas accomplisson de tascas puntualas e intermitantas de levatge e de manòbra per levar de cargas e l'installacion pòt èsser permanenta (com pels poses) o ben temporària (per exemple per las òbras).
Eficacitat mecanica d'una carrèla
Una carrèla (o un sistèma de carrèlas) pòt aver diferents usatges. Una aplicacion imediata consistís a poder desplaçar una carga dins un sens diferent d'aquela de l'aplicacion de la fòrça. Pasmens, es tanben possible de desmultiplicar la fòrça de levatge jogant sul desplaçament diferencial dels elements que compausan lo sstèma. Lo principi, fòrça simple, s'explica per la conservacion del trabalh dins un sistèma (levat los de frotaments). Quand la carga F_0 es desplaçada d'una distància u_0, lo trabalh fornit per la desplaçar es egal a F_0u_0. Es necessàriament egal al trabalh de la fòrça aplicada a l'autre extrémitat de la còrda. Atal, se l'autre extremitat auriá estat desplaçada de u_1 (diferent de u_0), la fòrça aplicada F_1 verifica siá Lo rapòrt es nomenat rapòrt de demultiplicacion. La concepcion d'un sistèma de carrèlas visa simplament a aumentar mai possible aquel rapòrt, en multiplicant la longor de còrda necessari per desplaçar lo punt d'aplicacion de la carga.
Una autra explicacion utiliza la mecanica estatica per observar que la carga aplicada.
Carrèla simples
thumb|100 px|Imatge de carrèla d'una gòrja fixa que s'utiliza per posar d'aiga Existís fòça biaias d'utilizar las carrèlas.
Carrèla simpla d'una gòrja fixa
Lo biais mai simple d'utilizar una carrèla é de l'ancorar dins un supòrt, penjar un pes en un tèrme de la còrda, e tirar l'un autre tèrme per auçar lo pes.
Una carrèla simple fixa produtz cap d'avantatge mecanic: la fòrça que se deu aplicar es la meteissa que s'auriá demandat per auçar l'objècte sens la carrèla. La carrèla, pasmens, permet d'aplicar a la fòrça una direccion mai aisida.
Un bon exemple de l'utilizacion d'una carrèla d'una grja fixa es aquela dels poses, que la fòrça umana sufís per levar la carga d'un ferrat.
thumb|100 px|Carrèla d'una gòrja mabila
Carrèla d'una gòrja simpla mobila
Une autre biais d'utilizar una carrèla es de la fixar a la carga, de fixar una extremitat de la còrda al supòrt e de tirar amb l'autre extremitat, per desplaçar a l'encòp la carrèla e la carga.
La carrèla d'una gòrja mobila permet de mermar la fòrça necessària al desplaçament de mitat (lo punt d'ancroratge suportant l'autre mitat), mas demanda un desplaçament de l'extremitat de còrda tirada pel doble de la distància del desplaçament de la carga.
Carrèlas compausadas
En practica, mai s'utiliza de carrèlas, mens lo sistèma es eficient. Aquò se deu a la friccion del sistèma als luòcs que se fa lo contacte entre los cables e la carrèla e tanben a la friccion deguda a la rotacion del mecanisme a l'entorn d'un supòrt.
Un dels avantatges de las carrèlas compausadas suls autres tipes de mecanismes d'elevacion es que cada carrèla se sotmet a las meteissas tensions e fòrças, de biais que se pòt dessenhar eficaçament aquel que pòt suportar l'aparelh aisidament. D'autres tipes de sistèmes (que pòdon combinar de carrèlas amb de palans e d'autres sistèma) pòdon demandar diferents e mai complicadas combinasons de cables e dessenhs de carrèla, segon la posicion d'aquela dins lo sistèma.
Sistèmas de transmission continua
thumb|Esquèma d'un sistèma de transmission amb dos carrèla e una correja I a mai sovent doas carrèlas e una coreja (e a vegada un codòl tendeire). Lo dessenh de la carrèla depend de la coreja utilizada. Amb una coreja còrba, la carrèla es una simpla ròda amb de redonds sul perfil (per mantenir la coreja). Amb una coreja plana, la carrèla a una (o mai) gòrja(s), çò que merma lo limpament. E amb una coreja sincròna, qu'es dentada, la coreja es tanben dentada. Las carrèlas per corejas sincrònas pòdon se presenter sens o amb un (o dos) braç(ces) per mantenir la coreja.
Neuville-en-Verdunois
Neuville-en-Verdunois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Léger-des-Vignes
Saint-Léger-des-Vignes es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
Sant Leugièr de las Vinhas a situat en lo sud de la Nièvre, sus la Rota départementale 981. Se situa a :
Los tucs de Sant Leugièr an expausat plen sud. Es ailà #qu'aguèron plantat las vinhas #que #donar lo sieu nom dins la vila.
Elle se situe au point de départ du Canal du Nivernais et en bordure de la Loire. Au confluent de la Loire et de l’Aron, et à la jonction du Canal du Nivernais et du Canal Latéral à la Loire, c'est un véritable carrefour de voies navigables.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Forest-sur-Marque
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Forest-Sus-Marca en lo sieu costat e lo sieu arrondissement.|180px
thumb|left|Forest-sur-Marque dans son canton et son arrondissement.|180px==Istòria==
Abans lo XVIIe sègle, lo territòri de Forest-sus-Marca èra un bòsc sise suls bòrds de la Marca #que banhava en l'aiga stagnante de las marais, amb russeaux e de las étangs ont empenhián de joncs e de las nénuphars.
Cap a 1640, Forest-sus-Marca a desligat del vilatge de Ascq e ven una parròquia a despart entièra.
En 1921, la municipalitat de Forest ven Forest-sus-Marca.
Lo 25 de novembre de 2011, un incendi a estrossejat la fabrica Pocheco.
Avant le XVIIe siècle, le territoire de Forest-sur-Marque était une forêt sise sur les bords de la Marque qui baignait dans l'eau stagnante des marais, avec des russeaux et des étangs où poussaient des joncs et des nénuphars.
Romano Frangipani
Romano Frangipani (mòrt avans lo 20 de febrier de 1243) èra un cardinau italian dau sègle XIII. Diplomat abil, foguèt mandat per divèrsei papas coma legat per divèrsei missions, especialament durant la Crosada deis Albigés.
Forest-sur-Marque
Geografia
Vers 1640, Forest-sur-Marque est détachée du village d'Ascq et devient une paroisse à part entière.
En 1921, la commune de Forest devient Forest-sur-Marque.
Le 25 novembre 2011, un incendie a ravagé l'usine Pocheco.
Cap del Pont de L'Arn
Cap del Pont de L'Arn (Bout-du-Pont-de-Larn en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d'.
Geografia
Comuna situada dins lo Pargue Natural Regional del Naut Lengadòc al pè de la Montanha Negra sus Arn a 2 km de Masamet
Istòria
En 774, l'abadiá de Caunas de Menerbés possedissiá lo priorat de Sant Amanç de Val Toret, nomenava lo curat e assegurava l'estabilitat religiosa. Aparèt la ciutat en bastissent de barris e lo castèl del Val Toret. Fòrça senhors i demorèron. Autres còps, los masatges vivián aparats pels castèls de Mont Ledièr e d'Autpol. Las guèrras de religion del sègle XVI empauriguèron la region. .
Lorda
thumb|left|200px|Vista generau deths santuaris.
Lorda (Lourdes en francés) qu'ei ua vila de Bigòrra en Gasconha, Occitània. Administrativament qu'ei situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Segon eths credents, era Verge que seré apareishuda ara senta dera Glèisa Catolica Bernadeta Sobirós ena Tuta de Massavielha per era domandar de bastir ua glèisa e de béver er'aiga dera hont deras vertuts miraclosas e sanadoras. Per aquesta rason Lorda, lòc de romiatge catolic, qu'arcuèlha cada an mei de 6 milions de romieus venguts deth monde sancèr, e, enter eths mantuns malauts e invalids en recèrca de guarison.
Verge e lenga occitana
thumb|200px|left|Eras paraulas occitanas dera Verge marcadas sus era hontthumb|200px|left|Paraulas dera Verge "Anatz béver ena hont" Com era lenga mairau de Bernadeta Sobirós b'èra eth occitan deths Pirenèus gascons, qu'ei dens aquesta lenga (segon eths credents) qu'era auré parlat era Verge. Per aquesta rason, qu'ei en occitan qu'ei marcada ara hont miraclosa era frasa Que sòi era immaculada concepcion (dens era grafia originau Que soy era immaculada councepciou). Desempuish era debuta deth sègle XXI, un panèu tradusit en mantuas lengas que cita eras autas paraulas dera Verge : anatz béver ena hont e v'i lavar (escrivudas : Anat béouè en a hount et vi laoüa).
Gerhard Ertl
Gerhard Ertl (n. en 1936) es un fisician alemand. A recebut lo Prèmi Nobel de Quimia en 2007.
Lavoncourt
Lavoncourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de Borgonha Franca Comtat.
Lorda
Geografia
Era vila qu'ei en mei desservida entara linha ferroviària de Tolosa a Baiona. Ua via exprès que religa era vila a Tarba cap ath nòrd (en construccion) e Argelèrs de Gasòst ath sud.
Neuville-lès-Vaucouleurs
Neuville-lès-Vaucouleurs es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Bailleul-Sir-Berthoult
Bailleul-Sir-Berthoult es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Neuville-lès-Vaucouleurs
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bailleul-Sir-Berthoult
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ablon-sur-Seine
Ablon-sur-Seine es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val de Marna e la region d'Illa de França.
Mèste Riu
Mèste Riu (Mesterrieux en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament maròta e benlèu gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Lorda
Geografia
.
Ablon-sur-Seine
Nòtas
<references group=N/>
Mèste Riu
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Lorda
Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Sauts, Ancladas, Sarsan, eth Monge, Lana-Darrèr, Viscaia.
Lavoncourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lorda
Toponimia
Era prononciacion qu'ei ['lourdo] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : tertiam partem mercati Lurdensis, en latin, enter 1022 e 1036, Lorda, Lorde ath sègle XII, ad Lurdam opidum, en latin, en 1152, Lorde, la biela de Lorda, cap a 1200-1230, Lurdum, en latin, en 1259, ad castrum de Lorde, en latin, en 1284, apud Lordam, en latin, en 1300, Lorde en 1338, De Lurda, en latin, en 1342 e 1379, Lorda en 1429, Lourde en 1790, Lourde (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Lorda que vien probablament deth shafre latin Luridus, donc ''*Lurida (villa). Segon Negre, Lorda que vien deth adjectif gascon lorda (vila) : vila lorda, cascanta, pipauta. Segon R. Aymard, eth nom qu'ei escur, probablament prelatin.
Segon Miquèu Grosclaude, Lorda qu'ei un nom escur, probablament prelatin. L'explicacion per l'adjectiu latin lurida, « cascanta », ei pas qu'un maishant jòc de mots. La dualitat de genre deras fòrmas gasconas Lorda e Lorde que correspón ara dualitat deras latinizacions. Que i a un ligam dab Lorda (Nauta Garona). Véder tanben Lhordat e Llordà.
Merinhàs
Merinhàs (Mérignas en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las atestacions medievalas son : en 1281, Marinhaco (latin, Rôles Gascons); en 1360, Mayrinhaco (prior de ~) (Comptes Arch. Bordeaux).
Per Albèrt Dauzat e Charles Rostaing, atau coma per J. Astor e per Bénédicte Boyrie-Fénié, l'origina es lo nom d'òme latin Matrinius (medisha ipotèsi que per Merinhac). Mès Dauzat e Rostaing i associan lo sufixe -acum, mentre que Bénédicte Boyrie-Fénié se pensa que las atestacions medievalas semblan de las faussas latinizacions e que farrè partir deu sufixe -anos > -ans : *Matrinianos [agros] passa a Mayrinhans, puèi *Mayrinhàs (n dispareish davant la shiulanta) e Merinhàs per afebliment e reduccion deu diftongue iniciau. L'autora considèra sa reconstitucion coma conjecturala en l'abséncia de l'ocurréncia Mayrinhans.
Dens un article de 2013 de la revista País Gascons, Miquèu Audoièr constata 1) que plan de comunas girondinas an una finala en -s qu'es pas etimologica e que 2) Mèste Verdièr atèsta de la prononciacion -ts per -cs. Per eth, una solucion pus economica e pus en acòrd damb las atestacions medievalas serè, en partent deu sufixe -acum, *Mairinhacs, prononciat *Meirinhats, (lo diftongue pretonic ai s'afeblís normalament en ei e lo plurau a una valor collectiva, la deus abitants de *Mairinhac). Après, la sillaba iniciala se reduís en -e e la finala -ats en -às (las consonantas finalas en Entre Duas Mars son afeblidas : parlatz se pronóncia parlàs).
Courmont (Aisne)
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bennetot
Bennetot es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jori
Jori èra un chivalier francés que participèt a la Crosada deis Albigés. En 1218, èra cargat de susvelhar lei frontieras entre lei Comtats de Tolosa e de Comenge e sa tropa pichona i foguèt desfacha per l'armada de Ramon VI rintrant a Tolosa durant la batalha de la Sauvedat. Puei, après la desfacha francesa dau sètge de Tolosa de 1217-1218, foguèt cargat per Amalric de Montfòrt de dirigir una còntrataca vèrs lo Comtat de Comenge. L'ostilitat dei populacions per la Crosada e la revòuta d'unei senhors gascons entraïnèt la revirada de l'expedicion e Jori foguèt capturat au sètge de Melhan.
Crespinh (Roergue)
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Lury-sur-Arnon
Lury-sur-Arnon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montpollin
Montpollin es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger. Lo 1èr de genièr 2013, las comunas de Baugé, Montpollin, Pontigné, Saint-Martin-d'Arcé e Le Vieil-Baugé se son regropadas per formar la comuna novèla nomenada Baugé-en-Anjou, que Montpollin n'es una comuna delegada.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Georg Wittig
Georg Wittig (n. en 1897, m.1987) foguèt un quimista alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1979.
Ventabren
Ventabren (Ventabren en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Luòcs e monuments
thumb|left|Castèu de la [[Joana I de Nàpols|reina Joana]]
Rugney
Rugney es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lo Fau
Lo Fau (Le Fau en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Mansus dal Faus, en 1310, Lou Fau, en 1655,. Lo sens es lo nom de l'aubre, del latin fagus,.
Nòtas
<references group="N"/>
Valon-en-Sully
Valon de Sulli (en francés Vallon-en-Sully) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Fournes-en-Weppes
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Fournes-En-Weppes en lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
thumb|left|Fournes-en-Weppes dans son canton et son arrondissement|180px==Istòria==
Le Neufour
Le Neufour es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
Lo Neufour es un vilatge situat en Argonne, sus la vallée de la Biesme, entre Las Islettes e Lo Claon, a la lisière del bòsc. Las activitats economicas, hormis una ramaderia de bovins destinats a la carnisseria, existisson pas mai al Neufour. Los abitants (los Neufouriens) #que trabalhan, exercisson las siás activitats a las Islettes, a Clermont-en-Argonne o a Santa-Ménehould. Tradicion : lo diluns de Pâques, dels centenats de œufs an amagat en lo bòsc (al luòc ditz "la gargamèla de la brotxa") e las Neufouriens, après los aver-i cercats, se tròban a l'entorn d´una trueita confeccionada per l'equipa municipala.
Le Neufour est un village situé en Argonne, sur la vallée de la Biesme, entre Les Islettes et Le Claon, à la lisière de la forêt. Les activités économiques, hormis un élevage de bovins destinés à la boucherie, n'existent plus au Neufour. Les habitants (les Neufouriens) qui travaillent, exercent leurs activités aux Islettes, à Clermont-en-Argonne ou à Sainte-Ménehould. Tradition : le lundi de Pâques, des centaines d'œufs sont cachées dans la forêt (au lieu dit "la gorge du blaireau") et les Neufouriens, après les avoir cherchés, se retrouvent autour d´une omelette confectionnée par l'équipe municipale.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La creacion del Neufour (étymologiquement "lo Nòu Forn") data de la, amb l'installacion de verriers #qu'utilizavan lo bòsc prèp per far foncionar los forns a veire (fabricacion de botelhas e de campanas a jardin). Cèrts luòcs-diches del vilatge en testifiquen : Granja del "Cristallin", Camin "dels ases" (#que transportaient lo bòsc). Lo pòble a pas pas jogat de papièr màger en l'istòria. Las mapas postalas #que se pòt trobar datan per l'essenciala de la guèrra de 14-18 e mòstran las destruccions de bastissas #qu'an afectat tota la region. Un episòdi a anotar : en 1989, lo jumelage de la municipalitat del Neufour amb Fagetel, un pòble romanés.
La création du Neufour (étymologiquement "le Nouveau Four") date du, avec l'installation de verriers qui utilisaient le bois proche pour faire fonctionner les fours à verre (fabrication de bouteilles et de cloches à jardin). Certains lieux-dits du village en témoignent : Ferme du "Cristallin", Chemin "des ânes" (qui transportaient le bois). Le village n'a pas joué de rôle majeur dans l'histoire. Les cartes postales que l'on peut trouver datent pour l'essentiel de la guerre de 14-18 et montrent les destructions de bâtiments qui ont affecté toute la région. Un épisode à noter : en 1989, le jumelage de la commune du Neufour avec Fagetel, un village roumain.
Leslie Nielsen
Leslie William Nielsen (Regina, Saskatchewan, Canadà, 11 de febrièr de 1926 - Fort Lauderdale, Florida, Estats Units, 28 de novembre de 2010) foguèt un actor e umorista canadian, conegut principalament per los sieus ròtles a las pelliculas Airplane!, The Naked Gun e las sequèlas d'aquela.
Moriguèt dins l'espital de Fòrt Lauderdale a causa de complicacions de la pneumonia que patissiá.
Acadèmia dels Jòcs Florals
L'Acadèmia dels Jòcs Florals es la mai anciana institucion literària del mond occidental. Foguèt fondada a Tolosa en 1323 jol nom de Consistòri del Gai Saber amb la tòca d'encoratjar la poesia occitana. Los melhors verses recebèron de prèmis als Jòcs Florals jos la forma de divèrsas flors, fachas d'aur o d'argent coma de violas, aguialents, calendula officinalis, amarants o lilium. Lo Consistòri foguèt francizat. Foguèt reviscolat en 1694 per Loís XIV e existís totjorn uèi.
Shinya Yamanaka
Shinya Yamanaka (n. 4 de setembre de 1962) es un mètge e cercaire japonés, ganhaire del Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 2012.
Glèisa de Sent Aubin (Tolosa)
La glèisa de Sant Aubin es un bastiment religiós de Tolosa. Se tròba dins lo barri de omonim, a l'èst del centre istoric de Tolosa.
L'edifici, massís e sens campanal, foguèt bastit a partir de 1847 per l'arquitècte Joan Maria Terèsa August de l'Òrt subre un ancian cementèri dins un estil que marida arts gotic, romanic e bizantin. Es la màger òbra religiosa del sègle XIX a Tolosa. La glèisa foguèt dobèrta en 1853.
De còps, lo dimenge, es reservada al culte ortodòxe.
Istòria
L'endrech ont s'enauçariá mai tard la glèisa de Sant Aubin aculhiguèt tre 1780 un cementèri que prenguèt son nom per encausa d'una capèla anciana dedicada a aqueste sant. Lo lòc foguèt pas mai emplegat a l'entorn de 1840 quand foguèt creat lo cementèri de Tèrra Cavada. Se decidiguèt d'i bastir doncas una glèisa e la primièra pèira de l'edifici foguèt pausada lo 4 de març de 1847.
Cassanhas de Begonhés
Cassanhas de Begonhés (Cassagnes-Bégonhès en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Cassanhas de Begonhés es lo centre d'una region relativament rica e prospèra, lo còr de l’activitat economica essent la producion del lach de fedas que servís per la fabricacion del formatge de Ròcafòrt. Ce bourg souffre néanmoins d’un enclavement certain essentiellement dû au relief géographique. L'amélioration du tronçon de route Cassagnes-Begonhès – Pont-de-Grandfuel permettra de faciliter les liaisons avec la Primaube et la prefectura d'Avairon, Rodés.
Une rivière, le Céor, et deux ruisseaux affluents du Céor, l’Hunargues et le Glandou, traversent la commune.
Istòria
Cassagnes-Bégonhès #Èsser lo banc de la una dels quatre châtellenies del Rouergue.
Fins al mièg de la, la vida de Cassagnes s'organiza a l'entorn del castèl #que cremarà en 1584.
En 1471, a decidit de bastir un beffroi sus la glèisa. La tourelle en dominant lo chœur a abatut, las segudas del campanal actual an bastit fins al quatren aperaquí del escalona de la glèisa. Mas en 1481 las rigors de l'ivèrn, las inondacions, la grêle e las orages fan perir las récoltes e las bestiaux. La famine sobrevé en la contrée e lo bastiment es totalament interromput pendent tres ans. Aquel es pas #qu'après la venguda de Texans de Estaing, governador del comtat de Rodez, al nom de Charles de Armagnac, que lo bastiment repren e i aurà acabat l'an 1499.
En los ans 1810 a 1815, a l'epòca de Napoleon, la rota de Rodez a bastit. Dempuèi alavetz qu'aquela rota i aguèt liurat a las diligences, de contunh als camions en venent de la Primaube e de Rodez, Cassagnes, consagrat a la misèria e a la décrépitude, veirè los sieus ostals s'elevar, lo sieu comèrci e lo sieu artisanat se desvolopar. Aquel bourg ven aital prospére pendent decenis.
Jusqu'au milieu du, la vie de Cassagnes s'organise autour du château qui brûlera en 1584.
En 1471, il est décidé de bâtir un beffroi sur l'église. La tourelle dominant le chœur est abattue, les assises du clocher actuel sont construites jusqu'au quart environ de l'étage de l'église. Mais en 1481 les rigueurs de l'hiver, les inondations, la grêle et les orages font périr les récoltes et les bestiaux. La famine survient dans la contrée et la construction est totalement interrompue pendant trois ans. Ce n'est qu'après la venue de Jean d'Estaing, gouverneur du comté de Rodez, au nom de Charles d'Armagnac, que la construction reprend et sera achevée en 1499.
Àrreu
Àrreu (Arreau en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, en Vath d'Aura, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Aute vilatge o quartier : Garian. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei ['arrèw / 'arrou] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : In loco de Aire en 1387, Arreau (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Negre, Àrreu que vien benlhèu deth gascon arrèu, « arrèr », donc « luenh », entà parlar dera vath de Nèsta. Segon R. Aymard, era ipotèsi de Negre qu'ei la qui convién milhor. Negre pren pas garda ath accent tonic.
Segon Coromines, Àrreu que vien d'un radicau celtic present dens eth nom de pòble Arrevasci.
Segon Miquèu Grosclaude, eths Arrevasci que son luenh, près de Soria; l'explicacion de Negre non mia a arren; tau com eth nom èra comprés ar Edat Mejana, l'etime que seré Arrevus o Arrovus, de sens escur, mes Grosclaude que conclutz com Dauzat : benlèu un derivat dera arrasic « bascoaquitana » harr-.
Bassou
Bassou es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Geografia
Bassou Es a 157 km de París al mai cuert. La municipalitat se situa la longitud de la rota nacionala 6 e del riu Yonne. Al sud se tròba un barrage a écluse seguit en aval del confluisson del Seren.
Bassou est à 157 km de Paris au plus court. La commune se situe le long de la route nationale 6 et de la rivière Yonne. Au sud se trouve un barrage à écluse suivi en aval du confluent du Serein.
Istòria
Bassou Beneficia de la desviació de la rota nacionala 6 dempuèi 1940. Bassou Possedís una plaja la longitud de la Yonne, condicionada l'an 1940 pels ocupants. S'i tròba totjorn lo marge en pendent doç, doas pontons e de las poteaux de bòsques en datant d'aquela epòca.
Bassou bénéficie de la déviation de la route nationale 6 depuis 1940. Bassou possède une plage le long de l'Yonne, aménagée en 1940 par les occupants. On y trouve toujours la berge en pente douce, deux pontons et des poteaux de bois datant de cette époque.
Nòtas
<references group=N/>
Aucun
Aucun (Aucun en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Autes lòcs : Eths Prats-d'Ors, Tèrranera. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Rohlfs, Aucun qu'ei un nom prelatin. Segon R. Aymard, que vien deth nom latin d'òmi Alcunus.
Segon Miquèu Grosclaude, Au- que pòt estar era vocalisacion d'un ancian al- e la fin deth nom eth sufixe « basco-aquitan » kun/gun (souvent reduit a -un) hòrt espandit, segon Xavier Ravier, dens eths Pirenèus, sens probable « lòc, terren propici a ». L'etime que seré alavetz *alkun, deth basco alge/elge = camp cultivat, terren planèr (arrasic hornida per Orpustan). Donc, benlhèu alge, « camp » e sufixe locatiu (g)un, « lòc on i a camps (se comprenèm com cau) lòc bon per cultivar ». A Aucun, la ribèra deth gave d'Asun que s'alarga.
L'Escura
L'Escura o L'Escura-Jaul, o L'Escura de Jaul , (Lescure-Jaoul en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Manfred Eigen
Manfred Eigen (n. en 1927) es un biofisician alemand. A recebut lo Prèmi Nobel de Quimia en 1967.
Morvilliers (Auba)
Morvilliers  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Auba de la region de Champanha-Ardena.
Bénarville
Bénarville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Morvilliers (Auba)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Miòs
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Bénarville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al, lo senhor de la parròquia es Matthieu de Abetot, chevalier o genet.
L'istòria de la parròquia sembla ligada a aquela de la familha de Bòsc-Rozé. A l'origina, existís sens dobte un luòc fortificat e un domeni seigneurial en levant sires de Tancarville a lépoque ducale, e aguts pels angleses pendent la Guèrra de.
Al mièg del, lo domeni aperten a Pèira Martel, sieur de Boscrosay.
En 1596, lo titular de la distincion es Charles de Goustimesnil. Aquel capitani ligueur opèra en país de Caux e arma dempuèi Sant-Valery de las naus contra Henri IV. En 1592, pren de assaut amb una poignée d'òmes la fortalesa de Fécamp #que met al rei l'an seguent. Aquel darrièr lududes concedís de títols, rendas e bens de senhors ligueurs en païses de Caux.
La parròquia a erigit en municipalitat l'an 1869 per deslligament de Tocqueville-los-Murs.
Au, le seigneur de la paroisse est Matthieu d'Abetot, chevalier ou écuyer.
L'histoire de la paroisse semble liée à celle de la famille de Bois-Rozé. À l'origine, il existe sans doute un site fortifié et un domaine seigneurial relevant des sires de Tancarville à lépoque ducale, et tenus par les anglais pendant la Guerre de Cent Ans.
En 1596, le titulaire de la seigneurie est Charles de Goustimesnil. Ce capitaine ligueur opère en pays de Caux et arme depuis Saint-Valery des navires contre Henri IV. En 1592, il prend d'assaut avec une poignée d'hommes la forteresse de Fécamp qu'il remet au roi l'année suivante. Ce dernier lui accorde titres, rentes et biens de seigneurs ligueurs en pays de Caux.
La paroisse est érigée en commune en 1869 par détachement de Tocqueville-les-Murs.
Assemblada Nacionala (França)
L’Assemblada Nacionala es lo nom de la Cambra bassa del Parlament francés definida per la Constitucion de la Cinquena Republica (aviá ja aquel nom jos la Quatrena), lo Senat ne constituís la Cambra nauta. Compausada ara de 579 membres, nomenats deputats, elegits al sufragi universal dirècte a l'escrutinh uninominal majoritari de dos torns de circonscripcion, ten sesilha al palais Borbon (coma fins ara totas las Cambras bassas del Parlament francés dempuèi 1799), dins lo 7en arrondiment sus la riba esquèrra de Sèina a París. Sa faciada monumentala, leugièrament desplaçada a respièch de l'axe de la rèsta del bastiment, dona sul celèbre cai d'Orsay (l'Assemblada Nacionala es d'autra part pròcha del Ministèri dels Afars Estrangièrs e alinhada sul pont de la Concòrdia). S'i accedís al numèro 33, cai d'Orsay, o al numèro 126 de la carrièra de l'Universitat. Eissida d'una istòria rica en constitucions e en sistèmas institucionals divèrses, es de segur l'organ legislatiu mai important de la Cinquena Republica.
Istòria
thumb|350px|L’Assemblada Nacionala – Lo [[palais Borbon de jorn]]
Naissença
La primièra Assemblada Nacionala Francesa, apelada Assemblada Nacionala Constituenta o pus simplament Constituenta, foguèt proclamada a Versalhas pels deputats del Tèrç Estat, un mes aprèp l'acamp dels Estats Generals, lo 17 de junh de 1789. Seguèt primièr al palais de l'Arquevescat de París abans de s'installar al Manège adjacent al palais de las Teulariás.
La Convencion Nacionala (1792-1795)
Après la casuda de la monarquia lo 10 d'agost de 1792, una assemblada novèla elegida al sufragi universal (en fach restrench, sols los òmes de mai de 21 ans, que demòran en França dempuèi mai d'un an e que vivon de lors revenguts podián votar) es instaurada, e pren lo nom de Convencion Nacionala, o pus simplament Convencion, a l'instar dels independentistas americans qualques ans de per abans. Es compausada oficialament al despart de 782 deputats mas, a una epòca ont es pas aisit d'abandonar tota activitat professionala e de se desplaçar cap a la capitala, l'abstencion es plan fòrta e i aguèt rarament mai de 350 presents pendent las sesilhas. S'i opausan a l'origina los Girondins (environ 160 elegits, pro moderats, majoritàriament eissits de la borgesiá provinciala estacada a las libertats individualas e mefisants a prepaus de la populacion parisenca, desiran pas metre en plaça de mesuras radicalas e excepcionalas e mai se son estacats als ideals de la Revolucion) e los Montanhòls (prèp de 200, unissent los Jacobins mai radicals, dont Maximilien de Robespierre que deven lor figura principala, e los Cordelièrs, que lor figura principala es Georges-Jacques Danton que vòlon defendre la Revolucion a tot prètz e doncas metre en plaça las mesuras excepcionalas que s'impausan). Entre los dos, i a coma jos la legislativa un grop centrista, apelat Plana, que domina l'Assemblada. Sesent d'en primièr totjorn al Manège puèi, a partir del 9 de mai de 1793, al Palais de las Teulariás, es encargada d'elaborar una constitucion republicana. La primièra, votada e promulgada lo a l'iniciativa dels Montanhòls, es dicha Constitucion de l'an I e consacra un regim d'assemblada ont totes los poders son acampats entre las mans d'un Parlament monocameral elegit al sufragi universal dirècte cada an que a sol l'iniciativa de las leis e las vòta, acompanhada en aquò pel pòble que pòt exprimir sa votz per referendum. L'executiu, constituit d'un conselh de 24 membres, fa pas qu'executar las decisions d'aquesta Assemblada sens aver cap de presa sus ela. Pasmens, dins un contèxte de guèrra amb las poténcias monarquicas d'Euròpa e amb l'installacion de la Terror, la Convencion Nacionala decidís lo que l'aplicacion d'aquesta Constitucion seriá suspenduda fins que la patz siá restablida, çò qu'arribèt pas abans la casuda dels Montanhòls e de Robespierre. La Constitucion de l'an I serà doncas jamai aplicada.
Lo Directòri (1795-1799)
En setembre de 1795, la Constitucion de l'an III parteja lo poder legislatiu entre doas cambras : lo Conselh dels Cinc Cents (qu'es la primièra cambra legislativa francesa que se vei afectar lo palais Borbon ; çaquelà, fauta d'una sala per las sesilha pron granda per aculhir los 500 deputats, s'installèron dins l'Irangeria del castèl de Saint-Cloud), que discutan de las leis, e lo Conselh dels Ancians (250 membres d'almens 40 annadas que son al palais de las Teuleriás), que las vòta e elegís los Directors. Aquestas doas cambras son elegidas per tres annadas, renoveladoiras per tèrç cada an, al sufragi censitari, e acara lo Directòri, poder executiu compausat de cinc membres o Directors. Aqueste regim, caracterizat per una fòrta instabilitat politica e una corrupcion largament espandida, es mes a bas pel còp d'Estat del 18 brumaire del general Napoleon Bonaparte, lo (18 brumaire An VIII). A partir d'aquesta data, e dinca 1830 practicament (e mai dinca 1848), lo poder legislatiu es largament subordenat a l'executiu.
Lo Consolat (1799-1804)
thumb|left|Lo general Bonaparte al Conselh dels Cinc Cents, a Sant Cloud. 10 de novembre de 1799, siá l'endeman del còp d'Estat del [[18 brumaire, tela de François Bouchot (1840)]] Napoleon Bonaparte bastís alara, amb l'Abat Sieyès, la Constitucion de l'an VIII, promulgada lo 22 frimaire An VIII o. Establís lo Consolat e consacra un regim personal al profièch de Bonaparte. L'essencial dels poders tòrna aqueste còp a l'executiu compausat de tres Cònsols nomenats per dètz ans e indefinidament reeligibles pel Senat conservador, lo mai important es lo Primièr cònsol (Napoleon Bonaparte) que prepausa e promulga las leis, nomena e remanda los ministres e foncionaris e n'es responsable davant degun. Los dos autres cònsols pòdon donar pas qu'un vejaire. L'executiu es segondat siquenon pel Conselh d'Estat (installat d'en primièr al palais de Luxemborg amb lo Senat conservador puèi al palais de las Tuileries amb lo Primièr cònsol), assemblada juridica purament tecnica nomenada pel primièr cònsol a partir de la lista nacionala de candidats causits al sufragi universal masculin pel pòble. Lo legislatiu es doncas fòrtament amputat de sa principala prerogativa, l'iniciativa de las leis qu'es carga del primièr cònsol amb l'ajuda del Conselh d'Estat, e es devesit entre un Tribunal (al Palais Reial) de 100 membres elegits per 5 ans (renovelador per 1/5 cada an) pel Senat conservador a partir de la lista nacionala e que discutís de las leis sens las votar, d'un Còrs legislatiu (al palais Borbon) de 300 membres elegits del meteis biais que pel Tribunal e que ele, vòta los projèctes de lei sens los discutir, e lo Senat conservador (al palais de Luxemborg) que verifica la constitucionalitat dels actes administratius e de las leis, que elegís los membres del Còrs legislatiu e del Tribunal a partir de la lista nacionala e mai los jutges de cassacion e los comissaris a la comptabilitat. Compausat de 80 membres d'almens 40 ans que 60 son nomenats pel Primièr cònsol e los 20 autres son cooptats, lo Senat conservador aurà lèu practicament l'iniciativa de las leis en redigissent los tèxtes legislatius sonats senatus-cunsulte.
Lo del 16 thermidor An X establís la Constitucion de l'an X que fa de Napoleon Bonaparte lo Primièr cònsol a vida : nomena sol e sens vejaire los senators, pòt dissòlvre lo Còrs legislatiu e lo Tribunat, a lo drech de gràcia, pòt signar sol los tractats mentre que lo sufragi universal es remplaçat pel sufragi censitari.
Lo Primièr Empèri (1804-1814)
Un autre senatus cunsulte organic del 28 floréal An XII (17 de mai de 1804) establís la Constitucion de l'an XII aprovada per plebiscit lo 6 de novembre de 1804 qu'organiza lo Primièr Empèri a partir de las institucions existentas. Sul plan del legislatiu, la sola diferéncia demòra que lo poder del Senat aumenta encara un còp sus las autres cambras: doas comissions son creadas en son sen, d'en primièr la comission de la libertat individuala qu'es encargada d'examinar las arrestacions arbitràrias, e la comission de la libertat de la premse destinada a vigilar los abús de la censura. Mas aquelas comissions pòdon pas que mandar de vejaires, sens sanction possible, als ministres.
La Primièra Restauracion (1814-1815)
Aprèp l'abdicacion de Napoleon Ièr a Fontainebleau lo, Loís XVIII tòrna a París lo 3 mai de 1814 e comença alara la Primièra Restauracion. S'opausan alara los que vòlon servar los aquistes de la Revolucion Francesa e atal metre en plaça un regim monarquic mas constitucional e parlamentari, e los emigrats tornats en França que vòlon, eles, un vertadièr retorn al Regim Ancian e una contrarevolucion. Lo rei tròba un compromés en autrejant la Carta de 1814, lo, aprèp aver refusat lo projècte de Constitucion, dich « de las Rentas », preparat pel Govèrn provisòri e lo Senat. Evita atal lo nom de Constitucion, en reprenent lo tèrme de Regim Ancian qu'es la Carta, mentre qu'en practica n'aja la substància. Es inspirada del modèl anglés en aparéncia : lo poder legislatiu es alara repartit entre doas cambras, una Cambra dels pars que sos membres son nòbles, nomenats pel rei a vida, de biais ereditari o pas, e una cambra bassa, la Cambra dels Deputats dels departaments, generalament apelada Cambra dels Deputats, que sos membres devon èsser elegits per cinc ans (renovelable per cinquen cada an) al sufragi censitari. Discutisson las leis e sustot vòtan l'impòst. Los ministres pòdon èsser causits demest los membres del Parlament, pòdon èsser meses en acusacion davant la Cambra dels Deputats. Los deputats dispausan tanben del drech d'adreça als ministres. Mas an pas, en fach cap de poder de contraròtle dirècte sus l'autoritat del rei o de sos ministres, e pòdon pas renversar lo govèrn, mentre que lo sobeiran nomena lo president de la Cambra e pòt dissòlvre la Cambra dels Deputats. Enfin, la dobertura e la tampadura de las sesilhas parlamentàrias son decididas pel rei solet. Lo retorn de Napoleon en França lo de 1815, que marca lo començament dels Cent Jorns, empacha temporàriament la mesa en aplicacion de la Carta.
Los Cent Jorns ( - )
Quand tòrna al poder, Napoleon sap que pòt pas restablir las institucions imperialas talas coma existissián jol Primièr Empèri. Demanda alara a un liberal, e un de sos ancians opausants, Benjamin Constant, de redigir l'Acte Addicional a las Constitucions de l'Empèri de 1815, adoptat per plebiscit lo de 1815, que s'inspira fòrça de la Carta de 1814. Lo poder legislatiu es exercit per l'emperaire e lo Parlament qu'es compausat de doas Assembladas, la Cambra dels Pars inspirada de la de la Carta de 1814 e compausada de membres ereditaris nomenats per l'emperaire, e la Cambra dels Representants elegida per 5 ans al sufragi censitari. Los ministres son penalament responsables davant aquesta cambra. Las doas cambras sièràn pas que del 3 de junh al en seguida a la desfacha de Napoleon a Waterloo lo.
La Segonda Restauracion (1815-1830) : entre una Cambra sens grand poder e las premícias d'un real parlamentarisme
Loís XVIII torna a París per s'establir sul tròn, aqueste còp de biais definitiu, lo 8 de julhet de 1815. Fa alara aplicar la Carta de 1814, un peu modificada (subretot l'abandon dels Pars per la vida al profièch dels Pars ereditaris que compausa d'ara enlà sols la Cambra dels Pars). Las primièras eleccions de la Cambra dels Deputats se debanan los 14 d'agost e lo 22 d'agost de 1815, e la Cambra comença de téner sesilha lo 7 d'octobre de 1815 al Palais Borbon (alara qu'aquel aviá estat tornat de drech a son constructor e primièr proprietari, lo prince de Condé, aquel, en fach, recuperèt per ne gausir personalament, pas que l'Hôtel de Lassay alara que loga lo palais a la Cambra dels Deputats « per un balh de tres ans », fina a que l'Estat aqueriguèt fin finala lo palais en 1827). Aquela primièra Cambra s'escaissará la « Cambra introbabla » per Loís XVIII perque sobreot compausada d'Ultras-reialistas que vòta de leis plan reaccionàrias e buta lo govèrn a sosténer la Terror Blanca contrarevolucionària que se met alara en plaça en França. Ensaja subretot de metre en plaça de corts prevostalas o de bandir totes los Convencionals que avián votat la mòrt de Loís XVI en 1793 (los regicids). Lèu impopulara, es dissolguda per Loís XVIII lo 5 de setembre de 1816.