cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Espelugas d'Isturits e d'Otsocel·haia
Abitat preïstoric, l'òmi paleolitic que i viscó enter 80,000-10,000 abC. La recèrca arqueologica enterpresa a la debuta deu sègle XX per René de Saint-Périer que i descrobí mantun objècte d'art mobiliari, sensiblament ua flaüta, arpons d'òs, plaquetas de gres arrepresentant bisonts (Magdalenian Mejan) e propulsors d'òs de rèn (Magdalenian Mejan) en mei d'esculturas e de pintruras parietaus.
Viana (Isèra)
Viana o eventualament Viena (en arpitan Vièna, en francés oficial Vienne, en francés informal Vienne-sur-Rhône) es una vila de França e d'Arpitània, situada dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Toponimia
Juli Cesar, dins Commentarii de Bello Gallico (Comentaris sur la Guèrra de las Gàllias) cita lo nom de Vienna, exactament Vĭenna segon lo Gaffiot. Dins la seguida de l'evolucion fonetica, la simplificacion de la geminada -nn- en -n- es regulara. Lo gra d'apertura de e pòt cambiar segon las lengas : e dubèrta en arpitan (Vièna) e en francés (Vienne : dins aquela lenga, una e seguida de doas consonantas se pronóncia [ɛ]), e barrada en occitan (Vieno, per Frederic Mistral ). Mistral cita tanben doás variantas rom., es a dire en roman o occitan vièlh, que son Vienna (fòrma latinizada puèi que la geminada èra simplificada dempuèi bèla pausa) e, curiosament, Viana.
Aquel Viana irregular pòt dificilament èsser degut a l'atraccion de la vilòta de Viana (Òut e Garona), mas coma Mistral dona los noms de Vienés, Vianés, Vianeis al sens de país de Viena o abitant de Viena, i a al mens una solucion possibla. L'occitan es la lenga de las dissimilacions vocalicas, donc Vienés pòt passar a Vianés, coma Ròcafòrt passa a [rekɔ’fɔrt] o enterrar a entarrar; e aprèp, sul modèl Vianés, los locutors luènh de la vila pòdon tornar bastir un "Viana" analogic (varianta malurosament seguida per Sèrgi Granièr en complement al diccionari de Cristian Laus ) e que presenta pas d'interès per la lenga generala.
Lo nom Vienna demòra escur. Juli Ronjat faguèt lo 9 de decembre 1911, a l'Amicale laïque, une conferéncia sus l'origina del nom de Viena, que Lo Bulletin de la Société des Amis de Vienne resumiguèt atal : La fòrma pus anciana qu'avèm del nom de Viena es lo latin Vienna, transcripcion d'un nom d'origina celtica o preceltica que dins el s'isòla sense dificultat lo sufixe — enna, frequent dins d'autres noms de lòcs de la Gàllia, pr'aquò de foncion mal definida : es impossible de determinar ambe certitud la significacion de l'element tematic vi — que demòra ; se pòt pas tirar qu'una ipotèsi inverificabla de la comparason ambe de noms de rius o de localitats que presentan tanben la fòrma latina Vienna (tradusit del francés).
Cañizo
Cañizo es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Gekkonidae
Los geconids son una familha de reptils. N'existisson aperaquí 650 espècias distribuidas dins las zònas tropicalas e subtropicalas per tot lo mond, inclusent lo Bacin Mediterranèu al limit nòrd de distribucion. Sonque se'n tròban quatre espècias en Euròpa.
Caracteristicas
Son principalament nocturnas, mas dins las regions temperadas se pòdon veire activas durant lo jorn. Gaireben totas las tarentas son capablas d'emetre de sons que pòdon anar d'un pichon crit, dins las espècias mai pichonas, a un lairet estrident. Son de grands escalaires, presentan de coissinets aderents als dets. Aqueles coissinets son recobèrts per d'estructuras microscopicas semblant de pels, nomenadas "setes", que lor permeton d'escalar sus de de superfícias lisas.
Liste dels genres
Segon :
Bicicleta tot terrenh
thumb|right|[[Fotografia d'una bicicleta tot terrenh de 2012.]]
Un bicicleta tot terrenh (BTT) es una bicicleta destinada a una utilizacion sus de terrenhs traversuts en defòra dei rotas enquitranadas. Apareguts ais Estats Units dins lo corrent deis ans 1970, se difusèron rapidament dins lo rèsta dau mond. A respèct dei bicicletas tradicionalas, tènon d'estructuras renfòrçadas, especialament lei ròdas e lo quadre.
Esboleu
Esboleu (Eybouleuf en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Esboleus.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Esboleu en Nauta Vinhana
Bèlmont (Gers)
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Bèlmont qu'es ua formacion relativament recenta. Segon Schmittlein, ua partida deus noms d'aqueth tipe que pòden estar lo resultat deu nom germanic d'òme Bilimund (RIO, 1961, p. 200). Segon Negre Bèlmont que representa l'occitan bèl (bèth) mont. Mes perqué l'adjectiu es pas dens la soa fòrma gascona bèth ? Probablament pr'amor qu'èra lo nom d'un castèth, somés, s'èra relativament recent, a l'artificialisme e a la francizacion.
Lo Casterar-Preneron
Casterar qu'ei eretèr deu latin castellu e deu sufixe -are, de sens qui seré diminutiu (?), segon Dauzat. Los Casterars son donc l'equivalent deus Castelars en lengadocian, contractats çò mèi sovent en Carlar, Cailar. Los noms d'aqueth tipe que gardan la memòria d'un ancian site fortificat, d'una mòta feudala o d'un castèth primitiu,. Lo determinant Preneron que correspón au nom de la comuna vesia, non se sap perqué exactement.
Istòria
En 1821, la petita comuna deu Casterar-Preneron, situada au nòrd de Bèlmont e au sud de Preneron, qu'estó incorporada a Bèlmont. Dens la practica, la glèisa qu'ei la deu Casterar-Preneron e la maison comuna (recenta) qu'ei a costat. Lo nom deu Casterar-Preneron qu'a desparegut de las mapas deus sègles XIX e XX, remplaçat per Belmont.
La Tor dau Pin
La Tor dau Pin en occitan o La Tor-du-Pin en arpitan (La Tour-du-Pin en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat situaa dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Cogeces del Monte
Cogeces del Monte es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Congrès permanent de la lenga occitana
Lo Congrès permanent de la lenga occitana (sigla CPLO) qu’ei ua institucion de regulacion lingüistica qui representa los actors e los utilizators de l’occitan o lenga d'òc. Lo Congrès qu’a per tòca de contribuïr a la vitalitat e au desvolopament de l’occitan, en tribalhant a la soa coneishença e a la soa codificacion tà la produccion deus utís pertocant los diferents aspèctes de la lenga (lexicografia, lexicologia, terminologia, neologia, fonologia, grafia, gramatica, toponimia). Qu'estó installat oficiaument a l'Ostau de Region a Bordèu lo 16 de deceme de 2011. Que'u sostienen las collectivitats territoriaus francesas e lo Ministèri de Cultura – D.G.L.F.L.F.. Lo son President qu'ei Gilabèrt Mercadièr, Inspector pedagogic onorari de l'Academia de Tolosa.
Istòria
La creacion deu Congrès qu'ei lo resultat d'un long procèssus:
La creacion e la gestion de la grafia classica
La nòrma grafica de la lenga occitana emplegada e partetjada sus tres Estats on la lenga ei parlada (França, Espanha e Italia) qu’ei la «grafia alibertina» o grafia classica atau com definida dens la Gramatica occitana segon los parlars lengadocians de Loís Alibèrt publicada en 1935. Qu’ei reconeishuda peu Ministèri francés de l’Educacion Nacionau, per la Generalitat de Catalonha e peu Conselh Generau d'Aran.
Charles Le Brun
200px|thumb|left|[[Charles Le Brun per Nicolas de Largilliere]]
Charles Le Brun (París, lo 24 de heurèr de 1619 - París, lo 22 de heurèr de 1690) que ho un deus màgers pintres e teorician de la pintrura deu sègle XVII. 300px|thumb|right|Alexandre e Porus per Charles Le Brun Arremarcat peu cancelèr Pierre Séguier qui'u dè lo parat d'estudiar dab Simon Vouet. Arron, qu'avó François Perrier com mèste. A 15 ans qu'arrecebó ua comanda deu cardinau de Richelieu e en 1642 que viatgè a Roma dab Nicolas Poussin.
Congrès permanent de la lenga occitana
La creacion e la gestion de la grafia classica
Arron la dusau guèrra mondiau, la cama comuna d’aquera nòrma de l’occitan qu’estó gerida au sen de l’Institut d’Estudis Occitans (IEO). Mei tard, d'universitaris e de militants culturaus deu Gidilòc (Grop d'Iniciativa per un Diccionari Informatizat de la Lenga Occitana) e deu sector de lingüistica de l'IEO que creèn lo Conselh de la Lenga Occitana (C.L.O.) en 1997. L’autoritat scientifica d’aqueth conselh qu’estó reconguda peu Conselh Generau d’Aran e per las associacions e las federacions istoricas, mes, a causa de las atacas exterioras creishentas, lo C.L.O. que frenè chic a chic las soas activitats a la fin de las annadas 2000. De 2004 a 2006, membres deu CLO (non mandatats peu CLO), que redigín totun, dab lo President de l’IEO, un tèxte comun dab principis màgers e modalitats d’organizacion entà un organisme de regulacion de l’occitan. Lo tèxte qu’avó un consensus politic e institucionau qui destrauquè a l’Amassada de Vielha en Val d'Aran  lo 23 de mai de 2008 qui amassè las collectivitats territoriaus, las institucions e las associacions istoricas e qui aviè lo procèssus de creacion de l’organisme de regulacion lingüistica.
Charles Le Brun
Au tornar, en 1646, que tribalhè per Nicolas Fouquet a la decoracion deu son castèth de Vaux-le-Vicomte. Que participè a la fondacion de l'Académie royale de peinture et de sculpture en 1648. Que contribuè egaument a la creacion de las Manufacturas Reiaus deus Gobelins, en bèth desenvolopa l'estil Loís XIV. 200px|thumb|right|Galeria d'Apollon, [[castèth de Versalhas]] En 1663 que ho nomat director de l'Académie royale de peinture et de sculpture, posicion d'on e desenvolopè las soas teorias academicas en pintruras.
Congrès permanent de la lenga occitana
L'APORLÒC e lo procèssus de creacion d'un organisme de regulacion
En heurèr de 2009 qu’estó creada l'APORLÒC (Associacion Prefigurativa de l'Organisme de Regulacion de Lenga d'Òc), qu’avè per tòca la mesa en plaça d’ua autoritat scientifica e morau independenta qui representesse los usatgèrs e los locutors de l’occitan en lo respècte de l’unitat e de la diversitat de la lenga, e que avièt un estudi de factabilitat, remès en abriu de 2011, que menèt a la creacion deu Congrès. Dens l'encastre d'aqueth estudi l’APORLÒC que realizè ua seria de vesitas d’autes organismes de regulacion lingüistica (l’Institut d’Estudis Catalans, Euskaltzaindia – Academia Reiau de la lenga basca e la Fryske Akademy) entà ne compréner lo foncionament. Lo rapòrt que descriu l’organization, las missions, las produccions, o tanben las relations dab los poders publics d’aqueras institucions. Que hasó tanben preconizacions estructuraus, foncionaus e budgetàrias deu futur organisme de regulacion de l’occitan.
Jours-lès-Baigneux
Jours-lès-Baigneux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Congrès permanent de la lenga occitana
Creacion deu Congrès
right|thumb| Creacion oficiau deu Congrès a l'Ostau de Region Aquitània Arron la dissolucion, lo 9 de decembre de 2011, de l'APORLÒC, lo Congrès qu’estó creat lo 16 de decembre a l'Ostau de Region Aquitània a Bordèu, en preséncia de representants deu Ministèri de la Cultura - D.G.L.F.L.F., de las Regions Aquitània, Mieidia-Pirenèus, Lengadòc-Rosselhon e Ròse-Aups, e d'Andrés Urrutia, President d'Euskaltzaindia - Academia Reiau de la lenga vasca.
Charles Le Brun
Loís XIV que'u hidè la decoracion interiora deu castèth de Versalhas on, a despart deu son tribalh personau, be gavidore un heish de pintres deus màgers. La soa òbra versalhesa la mei renomada qu'ei la Galeria deus Miralhs.
Congrès permanent de la lenga occitana
Missions
La tòca deu Congrès qu'ei de "gerir e de socializar las formas establas de la lenga occitana d’uèi amai de porgir los espleches lingüistics indispensables per assegurar una transmission mai eficaça de la lenga cap al mond que la se vòlon aprene". Las missions màgers deu Congrès son:
Principis d'accion
Lo Congrès qu’òbra segon principis atau com lo respècte de l’unitat e de la diversitat de la lenga occitana, l’estabilitat, la representativitat de las regions lingüisticas deu territòri d’Òc, la cooperacion, la collegialitat de las decisions, la recèrca de partenariats dab totas las competéncias disponiblas e la difusion de l’informacion.
Organizacion
Lo Congrès qu'ei una associacion de dret francés que s'empara sus dus conselhs assessors, lo Conselh lingüistic e lo Conselh deus usatgièrs. La soa Amassada Generau qu’ei composada deus partenaris institucionaus e associatius, qui amassan la màger part deus cercaires, ensenhaires e actors culturaus qui hèn víver l’occitan e qui participan a la soa valorizacion e a la soa transmission e tanben deus partenaris publics qui participan a títol consultatiu.
Burèu
right|thumb|Estructura deu Congrès Los membres deu burèu deu Congrès son: Lo director deu Congrès qu'ei Benaset Dazéas.
Lo portau internet deu Congrès
locongres.org qu'ei un portau internet entaus usatgèrs. Mes en linha en noveme 2012, lo site internet deu Congrès qu’ei un portau numeric entà un public en cèrca d’utís lingüistics en linha. Mercés a totas las soas foncionalitats, qu’ei d’ara endavant vadut ua referéncia taus usatgèrs. Dens lo portau qu'i trobam :
right|thumb|Logotipe deu dicod'Òc
Basa lexicau istorica en linha
Lo Congrès qu’a aviat la creacion d’ua basa descriptiva de dadas qui amassa las entradas lexicaus presentas dens los diccionaris, lexics e glossaris hèits de l’Edat Mejana enlà. Qu’a per objectiu d’estar un diccionari scientific descriptiu de la lenga occitana, de bon accedir en linha entaus especialistas e public avisat. Lo projècte que compren ua fasa de numerizacion de l’ensemble deus diccionaris occitans, eque serà miat en partenariat dab lo CIRDÒC.
Lo term'Òc, constitucion d'ua basa terminologica occitana
L’objectiu deu term'Òc qu’ei de perméter en purmèr un accès unenc d’aqueths lexics au gran public, mercés a ua mesa en coeréncia d’aquestes (format, còrpus, tractament de las variantas, etc.) a l’integracion dens ua basa de dadas comuna publicada sus internet. La màger part d’aqueths lexics qu’an, a partir d’un còrpus francés, tèrmis occitans dab per cas sinonimes, e aquerò pas que per ua varianta. Que s’agirà d’aviar un plan d’extension deus lexics existents segon lo principi d’accion deu Congrès. Lo term'Òc qu’ei un partenariat enter Lo Congrès e l’InÒc Aquitània.
Inventari de las publicacions de referéncia
La lingüistica occitana qu’ei mercada per un paradòxe: s’ei rica en tèrmi de produccions – qui s’esplandeishen sus mantuns sègles – aquestas que son esbarriscladas e mau conegudas peu public. N’i a pas nat document de sintèsi qui recense l’ensemble deus diccionaris, gramaticas, metòds d’aprenedissatge, preconizacions lingüisticas publicats uei. Que hè dongas necèra de har un inventari generau qui pemeterà de definir ua basa referenciau de tribalh entaus tribalhs deu Congrès, en tot respóner – mercés a ua edicion petita – aus besonhs deu gran public en cèrca de preconizacions o d’utís lingüistics.
Lo Basic
L’objectiu deu Basic qu’ei la creacion e la mesa en linha d’un diccionari elementari francés-occitan dab 10 000 entradas. Que serà un diccionari unic entà tots los locutors e los usatgèrs de l’occitan, qui que sia que la lor varianta ; lo Basic que serà hèit segon dus principis d’accion deu Congrès: la valorizacion de las fòrmas comunas e lo respècte de la diversitat. Lo Basic qu'ei hèit mercés a ua aliança dab l'Universitat de Tolosa.
Huelha de rota de desvolopament numeric de l'occitan (2015-2019)
En 2014, Lo Congrès que miè pendent 8 mes, dab lo sostien de l'ADEPFO (Associacion de desvolopament deus Pirenèus per la formacion), un estudi participatiu tà çò deu desvolopament de las tecnologias deu lengatge tà l'occitan. Dab lo sostien tecnic de la fondacion basca Elhuyar e la participacion d'expèrts intervencionaus d'aquera question tà las lengas basca, bretona, catalana e galesa, que hasó un inventari de las ressorsas e deus utís lingüistics e ua planificacion previsionau de desvolopament pendent 5 ans. Aqueth document qu'ei la sòla de l'engenheria e de la planificacion de mei d'un programa (constitucion de còrpus anotat, analisi sintaxica, traduccion automatica, sintèsi vocau) en projècte o en desvolopament.
Sòcis cooptats
thumb|Castèth d'Este a Vilhèra, sèti deu Congrès
Adreça
Castèth d'Este Avienguda de la Pléiade F-64140 Billère/Vilhèra
Ohlungen
Ohlungen en alemannisch (Ohlungen en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
Ohlungen Es un vilatge del nòrd del Alsace, a 7 km al sud-oèst de Haguenau, niché en un vallon a Unitat|170|m d'altitud, environat de tucs, lo tot sus una superficie de 839 ectaras. A un pauc mai de 2 quilomètres a l'oèst se situa Keffendorf, un masatge caseriu en fasent part del vilatge del punt d'enguarda administratiu.
Ohlungen est un village du nord de l'Alsace, à 7 km au sud-ouest de Haguenau, niché dans un vallon à 170 m d'altitude, entouré de collines, le tout sur une superficie de 839 hectares. À un peu plus de 2 kilomètres à l'ouest se situe Keffendorf, un hameau faisant partie du village du point de vue administratif.
Istòria
Ohlungen Fasiá partida al Mièja Edat del Grand-Bailliage de Alsace.
Ohlungen faisait partie au Moyen Âge du Grand-Bailliage d'Alsace.
Chicago Bulls
Los Chicago Bulls son una equipa professionala de la NBA que lo sèti es a Chicago, Illinois (Estats Units). Jògan a la Division Central de la Conferéncia Èst de la NBA.
Sant Constant e Fornolés
Sant Constant e Fornolés (Saint-Constant-Fournoulès en francés) es una comuna d'Occitània creada lo primièr de genièr de 2016 per l’administracion francesa per la fusion de las comunas de Fornolés e Sant Constant.
Administrativament, la comuna fa partida del canton de Maurç, de l’arrondiment d’Orlhac, del departament de Cantal e de la region d’Auvèrnhe Ròse Aups de l’estat francés. Es tanben de la comunautat de comunas del país de Maurç.
Sa populacion totala es de abitants.
Fins a las eleccions municipalas de 2020, la comuna es administrada per l’agropament dels dos conselhs municipals de las comunas fusionadas.
Plymouth (omonimia)
Plymouth pòt designar:
Goizueta
Goizueta es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Istòria
Goizueta qu’èra deu ducat de Gasconha originau. ,
Plymouth (omonimia)
Una ciutat anglesa:
Ciutats americanas:
Autras:
Randonnai
Randonnai es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Vilatge del Portamantèl.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'anciana parròquia (de contunh comuna ?) De Conturbie #èsser ligada a Randonnai dintre 1785 e 1808 (Probablament cap a 1791). Aquel rattachement es pas pas soslinhat sul [http://cassini.ehess.fr. Luòc Cassini]. La parròquia, testificada dempuèi 1173 jos la forma Contrabis, Apareis per las darrièras fes en tant que tala sus la mapa de Cassini.
L'ancienne paroisse (puis commune ?) de Conturbie fut rattachée à Randonnai entre 1785 et 1808 (probablement vers 1791). Ce rattachement n'est pas signalé sur le [http://cassini.ehess.fr. Site Cassini]. La paroisse, attestée dès 1173 sous la forme Contrabis, apparaît pour la dernière fois en tant que telle sur la carte de Cassini.
Tressange
Tressange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Carbajales de Alba
Carbajales de Alba es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Tressange
Geografia
Tressange est la commune de deux villages voisins Ludelange et Bure. Elle se situe dans le département de la Moselle, à environ sept kilomètres de la frontière franco-luxembourgeoise.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Municipalitat independenta fins en 1811, Bure es uèi ligada a la municipalitat de Tressange.Rattachement Del masatge caseriu de Ludelange entre 1790 e 1794. Dépendait De l'anciana província del Barrois, en la distincion de Bassompierre. En 1817, Tressange, vilatge de l'anciana província del barrois aviá per annèxa lo vilatge de Bure e lo caseriu de Ludelange. A aquela epòca i i aviá 188 abitants repartits dins 31 ostals.A Bure i i aviá 109 abitants repartits dins 24 ostals.
Commune indépendante jusqu'en 1811, Bure est aujourd'hui rattachée à la commune de Tressange.Rattachement du hameau de Ludelange entre 1790 et 1794. Dépendait de l'ancienne province du Barrois, dans la seigneurie de Bassompierre. En 1817, Tressange, village de l'ancienne province du barrois avait pour annexe le village de Bure et le hameau de Ludelange. À cette époque il y avait 188 habitants répartis dans 31 maisons.A Bure il y avait 109 habitants répartis dans 24 maisons.
Lengas saharianas
Classification
Segon Lionel M. Bender las lengas saharianas poden pas èsser inclusas dins una autra branca de las lengas nilosaharianas. Alaidonc, forman una branca de primièr nivèl del nilosaharian.
Canon de 88 mm
thumb|right|Varianta Flak 36 en posicion en [[Libia en junh de 1942.]]
Lo tèrme canon de 88 mm designa generalament doas pèças d'artilhariá alemanda de la Segonda Guèrra Mondiala que marquèron lo conflicte per son eficacitat còntra lei carris.
La premiera es lo Flak 18 e sei variantas. A l'origina, èra un canon antiaerian dotat d'una polivaléncia importanta que li permetiá d'assegurar d'autrei missions coma de tirs dirèctes sus lo prat batalhier. Utilizada en Espanha durant la guèrra civila, demostrèt rapidament son interès coma arma anticarri còntra lo T-26 sovietic. Après aqueu succès, leis Alemands l'utilizèron desenant frequentament coma pèça anticarri e sa poissança importanta li permetèt de tenir aqueu ròtle fins a la fin de la guèrra. Es aquela pèça qu'es a l'origina de la reputacion dau « 88 ». Pasmens, una segonda pèça, lo Pak 43/1 (que conoguèt tanben plusors variantas), foguèt concebuda per crear un canon de 88 adaptat ai veïculs de combat pesucs. Pus precisa e pus poderosa que lo Flak 18, èra ben eficaça per lo combat anticarri e per lo sostèn de l'infantariá. Equipèt lo Tigre I, lo Tigre II, lo Jagdpanzer Elefant, lo Nashorn e lo Jagdpanzer V.
Après 1945, de canons de 88 mm foguèron utilizats pendent la Guèrra de Vietnam per lei fòrças comunistas e per l'armada iogoslava durant lei Guèrras de Iogoslavia. Dins aquò, èran venguts obsolèts en causa de la multiplicacion deis armas anticarris leugieras e dei missils anticarri. En particular, son usatge en Iogoslavia foguèt considerat coma una revirada.
Ezkurra
Istòria
Ezkurra qu’èra deu ducat de Gasconha originau. ,
Banogne-Recouvrance
Banogne-Recouvrance es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Geografia
L'escrivan Ernst Jünger guarda de lo sieu passatge lo remembre de un pichon vilatge a la separacion de las grandas rotas, niché en de gracioses tucs de craie. Al sud-oèst del departament de las Ardenas, aqueles tucs separan la Vallée de l'Aisne de la plana picarde.
L'écrivain Ernst Jünger garde de son passage le souvenir d' un petit village à l'écart des grandes routes, niché dans de gracieuses collines de craie. Au sud-ouest du département des Ardennes, ces collines séparent la Vallée de l'Aisne de la plaine picarde.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Esquèrra|vignette|Caseriu de Recouvrance Lo bourg a citat en cartulaires a.
En 1570, Banogne a qualificat de cense, e a ligat a la parròquia del Thour #que los barons e l'Otèl Dieu de Rems se'n partejan lo terroir. A Recouvrance, una fòrça environada de fossés servís de refugi als abitants. La separacion de Ruisselois es una proprietat de la abbaye de Signy, de contunh del collègi dels jesuïtes de Rems. Una carrièra de craie blanca tendra a espetat a proximitat.
En 1822, aqueles desparièrs bourgs an amassat en una sola municipalitat amb Banogne coma centre. Recouvrance E lo Ruisselois ne venon caserius.
En 1918, lo vilatge es lo luòc de combats acarnissats. Lo 25 d'octòbre, l'armada francesa trai las nautors de la municipalitat e s'apodera aital del darrièr tròç entre Saint-Quentin e la vallée de l'Aisne d'un sistèma de fortificacions e de defensa alemanda, la Hunding Stellung. Suls 125 ostals de la municipalitat, sòlas una desena demòran depès a la sortida dels combats. Lo pòble e la glèisa seràn reconstruits en lo deceni seguent.
gauche|vignette|Hameau de Recouvrance Le bourg est cité dans des cartulaires au.
En 1570, Banogne est qualifiée de cense, et est rattachée à la paroisse du Thour dont les barons et l’Hôtel Dieu de Reims se partagent le terroir. À Recouvrance, un fort entouré de fossés sert de refuge aux habitants. L'écart de Ruisselois est une propriété de l'abbaye de Signy, puis du collège des jésuites de Reims. Une carrière de craie blanche tendre est exploitée à proximité.
Esteribar
Esteribar es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Banogne-Recouvrance
Istòria
En 1822, ces différents bourgs sont réunis en une seule commune avec Banogne comme centre. Recouvrance et le Ruisselois en deviennent des hameaux.
En 1918, le village est le lieu de combats acharnés. Le 25 octobre, l'armée française enlève les hauteurs de la commune et s'empare ainsi du dernier tronçon entre Saint-Quentin et la vallée de l'Aisne d'un système de fortifications et de défense allemand, la Hunding Stellung. Sur les 125 maisons de la commune, seules une dizaine restent debout à l'issue des combats. Le village et l'église seront reconstruits dans la décennie suivante.
Lo bourg a citat en cartulaires a.
Le bourg est cité dans des cartulaires au.
En 1570, Banogne est qualifiée de cense, et est rattachée à la paroisse du Thour dont les barons et l’Hôtel Dieu de Reims se partagent le terroir. A Recouvrance, un fort entouré de fossés sert de refuge aux habitants. L'écart de Ruisselois est une propriété de l'abbaye de Signy, puis du collège des jésuites de Reims. Une carrière de craie blanche tendre est exploitée à proximité.
Houdemont (Meurthe e Mosèla)
Houdemont  es una comuna francesa situada administrativament dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region del Grand Èst.
Geografia
Houdemont Es una municipalitat #que se tròba al nòrd es de la França en Meuthe-e-Moselle, en la banlèga de Nancy.
Houdemont Es vesina de las municipalitats de Vandoeuvre-los-Nancy, Chavigny, Ludres, Fléville e Heillecourt. Lo vilatge ancian s'es implantat en granda part a flanc de serral, dominat pel scenari de Haye. La comuna a conegut un desvolopament important a la fin del XX sègle per l'implantacion de zònas comercialas e industrialas aital coma de lotissements pavillonnaires.
Houdemont est une commune qui se trouve au nord est de la France en Meuthe-et-Moselle, dans la banlieue de Nancy.
Houdemont est voisine des communes de vandoeuvre-les-Nancy, Chavigny, Ludres, Fléville et Heillecourt. Le village ancien est implanté en grande partie à flanc de coteau, dominé par le plateau de Haye. La commune a connu un développement important à la fin du XXème siècle par l'implantation de zones commerciales et industrielles ainsi que de lotissements pavillonnaires.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
100px|thumb|left|Blason de Houdemont
.موبايلي
(mobayli, pr. mobaili, transcription de la marca Mobily d’Etihad-Etisalat, Punycode, .xn--mgbb9fbpob) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 23 de decembre de 2015.
Olban
Olban o Olbà conegut a l'istòria castelhana coma comte Dòn Julián (comes Julianus, catalan Julià) èra lo governador de Ceuta (Septem) a l'arribada dels musulmanes. Se sap pas s'o èra per compte del rei visigot de la peninsula, pel compte dels bizantins, o èra un cap berber local, mas sembla qu'aviá de bonas relacions amb los visigots e que simpatitzava amb lo partit vitizià, doncas qu'aculhiguèt als filhs de Vítiza a Ceuta; los sieus descendents pòrtan la nisba d'a lo-Quti (lo Veire) se plan aiçò pas necessàriament indicariá que foguèsse d'aquel pòble.
La siá figura es estada alterada per la legenda que lo fa responsabla de l'invasion dels musulmanes. Segon l'istorian espanhòl Pedro Chalmeta, las fonts arabas daissan pas dobte que lo desembarcament de fòrças arabas e berbers a la peninsula jos comandament de Tàriq ibn Ziyad, comptèt amb l'ajuda d'un cap bizantí mencionat en aquelas fonts coma «Yulyan», e pels istorians castelhans coma Julián. Segon aquelas fonts Yulyan ere lo governador bizantí de Ceuta, qu'amassa amb Tànger èran los dos darrièrs reductes bizantins al nòrd d'Africa. Èra de religion crestiana, mas de la siá origina se'n sona pas res e poiriá èsser veire, berber o grèc. Seriá estat aliat als reis Ègica (687-700) e Vítiza (702-710), e a la mòrt d'aquel se decantèt per lo sieu filh, lo pretendent Àkhila II, que li li disputava a el lo tròn Roderic.
Los musulmanes aurián ocupat Tànger e poguèt solament conservar Septem (Ceuta). Faguèt de mediador entre Àkhila II e los arabes, als que lo pretendent demandava ajuda per combatre la usurpació de Roderic. Olban Aportèt ajuda als musulmanes als que cediguèt una flòta per crosar l'estrech l'estiu del 710, en la ràtzia que Tarif ibn Màlik dirigiguèt a l'autra banda, e en abril de l'an seguent per un desembarcament mai important jos direccion de Tàriq ibn Ziyad, que culminèt a la batalha del Guadalete o la Janda en julhet del 711. Las fonts castelhanas parlan del fach que la siá filha Florinda la Cava èra a la cort de Roderic a Toledo ont èra estat violada pel rei, e poguèt alertar a lo sieu paire e aquel, en revenja, optèt per ajudar als arabes, mas aquel relat es considerat legendari.
Raincourt
Raincourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Corcos
Corcos es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Lo Brinhon
Lo Brinhon (Le Brignon en francés) z-es una comuna occitana, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Escandau (modèl)
En metrologia e dins lei sistèmas monetaris, un escandau (var. escandalh) es un modèl de mesura o de pes que sèrve de referéncia, per exemple lo mètre escandau e l'escandau aur.
Oppas
Oppas èra lo filh del rei Egica e lo fraire de Vitiza. Èra supausadament avesque de Sevilla. Quand Roderic foguèt proclamat duc de la Betica lo 709 o 710 a Toledo, Oppas, qu'èra religiós, e un autre fraire de nom Sisebert dirigiguèron a Toledo e la Cartaginense la faccion favorabla a Agila II, qu'èra a la Tarraconense. Foguèt proclamat arquevesque de Toledo segurament après la mòrt de Roderic a la batalha de Guadalete.
Bézu-Saint-Germain
Geografia
Bézu-Sant-Germain es una municipalitat del sud de l'Aisne.
Oppas
Èra a Toledo quand i arribèt Mussa ibn Nussayr l'estiu del 713, mas aiçò podiá èsser per èsser-i anat après la desbranda de Roderic e l'intrada de Tàriq ibn Ziyad dins la vila. A Toledo s'opausèt al sacatge del tresaur, e foguèt condemnat a mòrt mas pauc après, lo 714 passèt al servici dels arabes e foguèt amnistiat. Foguèt leial dempuèi alavetz als musulmanes.
La batalha de Covadonga
Lo 722, après la revòlta de Pelai a Astúrias, lo valí Anbassa ibn Suhaym a lo-Kalbí se dirigiguèt dins la zòna acompanhada del prelat Oppas, que se li carguèt a el negociar la submissió dels rebèls, que realizavan qualques operacions guerrilhèras. Las vilas, aldees, isèndas e tribus de la zòna tant a Astúrias coma Cantàbria se sometèron sens lucha e lo governador Munuza poguèt tornar a s'installar a Xixón, ont deviá ja aver residit abans que la propagació de la rebellion lo 718 l'obliguès a la fugida. Pelai E los sieus fisèles se refugièron dins las montanhas de Covadonga (Cangas de Onís). Envièt ailà Munusa al general al Qama. Se Oppas emprenguèt qualque tipe de negociacion fracassèt.
Bézu-Saint-Germain
Geografia
Bézu-Saint-Germain est une commune du sud de l'Aisne.
Oppas
La batalha de Covadonga
Lo 28 de mai del 722 l'armada d'a lo Qama queiguec en una emboscada en morissent lo meteis general, e en quènt presoèr Oppas. Las tropas islamicas mancadas de cap, e mai se se supausa que las bassas de la siá armada foguèron pauc importants, se van desbandar e los montanhuts los foguèron massacrant en pichons grops pendent la fugida. E mai se la desbranda foguèt pas fòrça significativa en l'aspècte militar - aguèt mens importància que la batalha de Tolosa (721) - aguèt un efièch politic considerable. Los magnats veires de la zòna se van rebel·lar, e trobèron en los indòmits montanhuts a unes auxiliars magnifics e pauc exigentes. Munusa, En coneissent la desbranda, tornèt abandonar la zòna, mas los montanhuts li parèron una trapèla a la Collada de la Aciera, en morissent lo governador e fòrça de los sieus òmes. Cantàbria se jonguèt a la revòlta.
Bézu-Saint-Germain
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Carbellino
Carbellino es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Oppas
La batalha de Covadonga
Un autre Oppas, de nòble linhatge visigot, foguèt tanben avesque de Sevilla unes ans après.
.mobily
(marca d’Etihad-Etisalat) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 23 de decembre de 2015.
Zaire
Zaire es un nom ancian que s'aplicava:
Barbaise
Barbaise es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canton de Cocoron
Lo canton de Cocoron es una anciana division administrativa de Vivarés, situada dins l'arrondiment de L'Argentèira, lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups, adara d'Auvèrnhe-Ròse-Aups. Las 8 comunas son dempuèi 2015 dins lo canton de Nauta Ardecha (burèu centralizator Tuèis), amai totas son tanben de la Comunautat de comunas de la Montanha d'Ardecha (n° SIREN 200072007). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, dins sa varianta bas-vivaresa.
Séligney
Séligney es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cleveland Cavaliers
Los Cleveland Cavaliers son una equipa professionala de la NBA que lo sèti es a Cleveland, Ohio (Estats Units). Jògan a la Division Central de la Conferéncia Èst de la NBA.
Corrales de Duero
Corrales de Duero es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sainte-Radégonde-des-Noyers
Sainte-Radégonde-des-Noyers es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Plymouth
thumb|230px|left|Lo pòrt de Plymouth, Anglatèrra.
Canton de Maurç
Lo canton de Maurç (canton de Maurs oficialament e en francés) es un canton d’Occitània qu’existís dempuèi la revolucion francesa (15 de febrièr de 1790). En 2015, es compausat de 19 comunas. Lo 1èr de genièr de 2016, après la fusion de las comunas de Fornolés e Sant Constant. es compausat de 18 comunas.
Son còde INSEE es 15 06. Èra 15 10 abans los cambiaments de 2015.
Sa populacion municipala es de abitants.
Lunant
Lunant (Lunan en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Còngo (fluvi)
Còngo (sinonim ancian: Zaire) es lo fluvi pus important dau centre d'Africa. Se geta dins l'ocean Atlantic. A una longor de 4,667 km aperaquí. Son cors a una forma de creissent e travèrsa leis estats dau Còngo Kinshasa e dau Còngo Brazzaville e forma una partida de la frontiera entre aquelei dos estats.
Canton de Maurç
Istòria
Lo canton de Mauç es creat lo 15 de febrièr de 1790 dins lo departament de Cantal.
Lunant
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Còngo (fluvi)
Es lo segond riu d'Africa après Nil. A lo segond debit mondiau per un fluvi, après Amazonas.
Durenca
Durenca, (Durenque en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Luòcs e monuments
thumb|300px|left|Lo molin de Roupeyrac
Casaseca de Campeán
Casaseca de Campeán es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Ergoiena
Ergoiena es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Lengas for
Lei lengas for son un familha de lengas apertenent a la superfamilha dei lengas nilosaharianas. Se parlan en Darfor (Sodan) e a l'èst de Chad. Lei "lengas fors" comprenon especialament la lenga for (en Darfor) e la lenga amdang (en Chad).
Brujat
Brujat (en francés Brugheas) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Notre-Dame-de-l'Osier
Notre-Dame-de-l'Osier en arpitan (Notre-Dame-de-l'Osier en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
L'Idiòt
thumb|250 px|right|... [[Audrey Hepburn & Mel Ferrer dins War and Peace ...Guèrra e patz...  King Vidor  1956 ]] thumb|150 px|right|... en [[Fiodor Dostoievskii en 1863]]
L'Idiòt (Hakuchi del sieu títol original japonés vertadièr) es lo segond filme amb Setsuko Hara (aprèp Regreti ges ma joventut en 1946) del realizator japonés originari de l'illa d' Hokkaido, Akira Kurosawa, realizat en 1951.
Interpretat tanben per l'immens Toshiro Mifune, que se ne convertirà lèu en lo sieu actor preferit e fetiche dels caps d'òbra màgers e encara venidors (que n'es aiceste lo segond, un an aprèp Rashomon, maldespièch e censura e bestiesa umana...), atal, e forra-borra, Los Sèt Samorais, Lo Castèl de l'aranha o Barbarossa e ca nado.
Grand amator e aimador de la literatura russa (que la legissiá dins la lenga, òc-ben-òc!), n'aviá sempre somiat de ne transportar l'accion dins lo sieu país de naissença, a Sapporo e Hokkaido.Ne cal saber tanben que las gents d'Hokkaido ne son sovent considerats amb un chic de mesprètz o de condescendéncia pels autres estatjants de l'archipèla nipon.Ne foguèt atal per n' AK, un chic, una mena de revenge sus de malas costumas que, ailàs, totes los païses n'acostuman de favorizar.
Atal doncas, en Fiodor Dostoievskii... a Japon... a Nihon... a Hokkaido... Sapporo.
Se n'inscriu e del tot Akira Kurosawa dins la tradicion fòrça japonesa d' adaptacion d'òbras literàrias de qualitat màger, nacionalas e estrangièras, d'aquò rai.
Un bon exemple d'aquesta engana del cinèma occidental es lo del Guèrra e Patz, per exemple, en 1956, d'en King Vidor, cineasta màger pr'aquò, que n'es coma, fin finala, una adaptacion en bendas dessenhadas d'un cap d'òbra indefugible de la literatura mondiala, malgrat, d'alhors, las pro bèlas qualitats d'aquel filme ( los sieus interprèts, n'Audrey Hepburn e'n Mel Ferrer subretot... e la famosa scèna del bal al Palatz del tzar...)
N'es sonque de comparar l'adaptacion russa (de 7h 35 min... e òc tanplan, mas lo romançàs, per lo se legir, lo se legir plan, ne cal de setmanas de temps...) del grand Sergei Bondarchuk, de doas parts, en 1963-1967 (e Oscar del melhor filme estrangièr en 1967... totun!!!) per n'èsser del tot convencit. Que, luènh de n'èsser una òbra sovietica "pomposa" (çò dison los que ne comprenon pas res a pas res... e sovent, sens quitament pas veire los filmes!!!) es una de las melhoras adaptacions literàrias pas jamai realizadas de l'istòria tota e vertadièra del VIIen Art, amb quitament las longuesas e longors o digressions tolstoianas...
Parentèsi clavada, en tot n'adaptar la realitat russa autentica del roman d'en Dostoievski a las realitats totas tant autenticas e tan viscudas, ressentidas e sentidas d'aiceste Japon septentrional, Akira Kurosawa ne signa una de las òbras mai creatritz e novatritz de la siá encara jove carrièra, quitament se n'èra ja estat guerdonat d'un Oscar per Rashomon (pel melhor filme  estrangièr...) amai un Leon d'Aur de la Mòstra de Venècia per la meteissa òbra que çò ne marquèt de verai l'envòl planetari del màger cinèma nipon.
Ligams extèrnes
50 px
Prumian
Prumian (Prémian en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Toponimia
La prononciacion es [prü'mja]. Las fòrmas ancianas son : ecclesiam S. Sebastiani de Promiane en 940, de Fraemiano [legir : Praemianos], en 1102, Purmiano en 1135, de Premiano, cap a 1182, 1344, 1351, de Premia en 1363, parocchia de Premiano en 1481, Premyan en 1518, terre de Premien, de Premian en 1540, Premya en 1576, St-Sebastien de Premian en 1590, Premiens en 1613, Premian en 1643, 1770-72 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat e Rostaing, Prumian ven del nom latin d'òme Primius [subrenom del màger de la familha ?], amb lo sufixe latin -anum ; segon Hamlin, Prumian ven del subrenom latin Primio, o Primeus, amb lo sufixe -anum. Prumian èra una proprietat galloromana. Lo nom a conegut l'atraccion paronimica de l'occitan prumièr, varianta de primièr (ALF 1088).
Castelaniá
La castelaniá (var. chastelaniá, castelania) èra l'unitat administrativa mendre a l'Edat Mejana. Designava lo territòri sul qual lo mèstre del castèl exercissiá sos dreches banals. En son centre se trobava lo castèl e son mandament, qu'èra lo capluòc de castelaniá, administrat per un castelan.
.star
("estela", en anglés, marca de television indiana Star TV) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 22 de decembre de 2015.
Bourbonne-les-Bains
Bourbonne-les-Bains es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Ciutat del pòble gaulois dels Lingons, Bourbonne tira lo sieu nom del dieu gaulois Borvo, ligat coma la deessa Damona a la font cauda #que las bienfaits n'èran doncas ja coneguts e utilizats en un marc religiós. Los Romains bastisson thermes e los nombroses ex-vòti trobats a Bourbonne testifiquen de l'importància del culte #que i i aviá practicat.
Al mièg de la, las templiers en procedéncia de la commanderie de la Romagne s'installan a Genrupt (al sud de la comuna) mercés a un don de Foulques de Bourbonne e de Guy de Vièlh-Chatel. Los archéologues faràn lo sieu possible dins qualques jorns per salvar lo maximal d'informacions sul un dels mai grands santuaris thermaux del Nòrd de la Gaule.
20px|left|Icône de detalh veire lo Istòria de Jonvelle de las abbés Coudriet e Chatelet l'an 1864
Nathaniel Hawthorne
Nathaniel Hawthorne (Salem, Massachusetts, 4 de julh de 1804 - Plymouth, Nòu Hampshire, 19 de mai de 1864) foguèt un escrivan (novelista) american. Es considerat coma una figura clau dins lo desvolopament de las originas de la literatura americana.
Bourbonne-les-Bains
Istòria
Cité du peuple gaulois des Lingons, Bourbonne tire son nom du dieu gaulois Borvo, lié comme la déesse Damona à la source chaude dont les bienfaits étaient donc déjà connus et utilisés dans un cadre religieux. Les Romains construisent des thermes et les nombreux ex-voto retrouvés à Bourbonne témoignent de l'importance du culte qui y était pratiqué.
Nathaniel Hawthorne
Biografia
Nathaniel Hawthorne nasquèt a Salem, Massachusetts, ont i a actualament un musèu consacrat a la siá memòria. Lo paire de Hawthorne èra capitani de vaissèl, descendent de John Hathorne, un dels jutges dels Jutjaments de Salem. Fòrça jove venguèt orfanèl de paire e foguèt confinat per sa maire dins l'ostal familial. L'escrivan descriuriá mai tard aquel periòde coma lo de mès d'erós de la siá vida, mas faguèt tanben qu'aqueriguèsse l'abitud de la solitud.
Un oncle li financèt, entre 1821 e 1824, los estudis al Bowdoin College de Maine, ont faguèt amistat amb Henry Wadsworth Longfellow, qui vendriá après un grand poèta, e mai amb lo futur president Franklin Pierce. Fins a la publicacion del sieu primièr libre Twice-Told Tales, ("Contes dos còps contats"), l'an 1837, Hawthorne escriguèt amb un anonimat total dins l'ostal familial. "Ieu viviá pas –Diriá mai tard–, soniava solament que viviá."
Bourbonne-les-Bains
Istòria
Du au  les bains sont régulièrement cités parmi les revenus des seigneurs de Bourbonne.
Un grand incendie ravage Bourbonne le 1717, mais l'ouverture en 1735 de l'hôpital militaire royal, puis la construction d'un établissement thermal à partir de 1783 marquent le début de la grande période du thermalisme à Bourbonne, qui a été encore favorisé par l'arrivée du chemin de fer à la fin du  et par la construction d'un nouvel établissement thermal entre 1977 et 1979.
Nathaniel Hawthorne
Biografia
En 1846 Hawthorne foguèt nomenat inspector de la Doana de Salem, mas perdèt lo sieu trabalh a causa de cambiaments administratius a Washington. Lo 1852 escriguèt la biografia del sieu ancian companh Franklin Pierce. Quand aquel ganhèt las eleccions, Hawthorne recebèt coma recompensa la nominacion de consòl american a Liverpool en 1853. Pr'aquò, qualques ans mai tard, en 1857, renoncièt a aquel cargue e comencèt a viatjar per França e Itàlia. Tornèt als Estats Units amb la siá familha en 1860. Pauc après venguec malaut, e moriguèt l'an 1864, probablament per encausa d'un cancèr de l'estomac, a Plymouth, Nòu Hampshire.
Bourbonne-les-Bains
Istòria
Les travaux préliminaires à la construction des thermes modernes à partir de 1783 furent l'occasion d'observations archéologiques qui permirent de reconnaître la source principale aménagée à l'époque antique, deux étuves voûtées et un bassin revêtu de plomb, ainsi qu'une vaste salle à double rangée de colonnes qui donnait accès à plusieurs piscines. Des salles chauffées par hypocauste furent également observées. En 1977, la rénovation des bâtiments thermaux engendre des destructions archéologiques irréversibles : chapiteaux, ex-voto en bois de tradition gauloise, statue féminine de Damona sont récupérés sur les tas de déblais du chantier, des murs antiques sont attaqués au marteau-piqueur et à la pelleteuse. Les archéologues feront leur possible en quelques jours pour sauver le maximum d'informations sur l'un des plus grands sanctuaires thermaux du Nord de la Gaule.
Elle fut chef-lieu de district de 1790 à 1795.
20px|left|Icône de détail voir l'Histoire de Jonvelle des abbés Coudriet et Chatelet en 1864
Priskieg
Istòria
La parròquia a citat dempuèi la malgrat aiçò las primièras traces de Princé son mai anciana.
La municipalitat a traversat per doas vias romaines :
La paroisse est citée dès le cependant les premières traces de Princé sont plus ancienne.
La commune est traversée par deux voies romaines :