cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Verchaix
Istòria
La preséncia de vignobles sembla explicar lo nom de Verchaix perque los vignerons pujavan cap als chais per ordenar los sieus esturments.
En 1629, la peste estrosseja la region.
Dintratz 1690 a 1696, lo duché de Savoie a ocupat per las armadas francesas de Louis XIV.
Verchaix Obten la siá autonomia per çò qu'es de Samoëns en 1779 en fondant la siá parròquia,
Entre 1743 a 1748, lo duché de Savoie a ocupat per las armadas espanhòlas.
Continuament a la Revolucion francesa, Las tropas revolucionàrias ocupan la Savoie en 1792 e la constituissi 84 departament francés jol nom de departament del Mont-Blanc.
En 1815, lo duché de Savoie, a reintegrat en los Estats de Savoie.
En 1860, la Savoie a ligat a la França continuament a un referendum.
Lo vilatge es vengut una municipalitat desparièra jol segond empèri, lo 13 de mai de 1865 ; es del temps que los sieus limits aguèron fixat.
La présence de vignobles semble expliquer le nom de Verchaix car les vignerons montaient vers les chais pour ranger leurs outils.
En 1629, la peste ravage la région.
Entre 1690 à 1696, le duché de Savoie est occupé par les armées françaises de Louis XIV.
Verchaix obtient son autonomie par rapport à Samoëns en 1779 en fondant sa paroisse,
Entre 1743 à 1748, le duché de Savoie est occupé par les armées espagnoles.
Suite à la Révolution française, Les troupes révolutionnaires envahissent la Savoie en 1792 et la constitue 84 département français sous le nom de département du Mont-Blanc.
En 1815, le duché de Savoie, est réintégré dans les États de Savoie.
En 1860, la Savoie est rattachée à la France suite à un référendum.
Maisonnais
Maisonnais es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Nòtas
[[Categoria:Comuna de Imatge:cap
Vilabrèt
Vilabrèt (en francés Villebret) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Crespinet
Crespinet es una comuna lengadociana en País d'Albi, situada dins lo departament de Tarn e de la region de Miègjorn-Pirenèus.
Paul Heyse
Paul Johann Ludwig von Heyse (n. en 1830, m. en 1914) foguèt un escrivan alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1910.
Wardrecques
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
La municipalitat a vorejat al Nòrd-Es pel Canal de Neufossé, o canal del conca minaire, lududes quitament vorejat d'una anciana via ferrée ont de las locomotores a vapor an circulat fins vèrs 1965, #çò qu'explica l'installacion anciana d'una papeterie (« Papeterie-cartonnerie de Gondardennes », establida après la primièra guèrra mondiala sus las ruïnes d'una anciana huilerie ; Aquela fabrica papetière es ne fa la reconstruction d'una fabrica antany sise sus la Aa #que n'a retengut lo nom del luòc dich « Gon de Ardennes » en lo sieu nom). Se tròba tanben en la municipalitat vesina una tuilerie.
Los sòls argilo-calcaires i son rics, #çò qu'a encoratjat l'agricultura, intensiva dempuèi la.
Lo luòc dich del pont en traversant lo canal a nomenat « Pont de Asquin », o « pont Asquin ». Aquel pont materializa a las fes la frontièra entre las departaments del Nòrd e del Passatge-de-Calava e entre tres comunas ; Wardrecques, Racquinghem e Renescure.
La municipalitat a perdut la siá parca, mas una via ferrée llom lo canal per desservir las fabricas. Las siás immeditaeses e aqueles del canal constituisson encara per part lo un dels darrièrs corredors biologics de la comuna.
Espòrt: Lo FC Wardrecques es lo un del mai grand club de fotbòl de la region,
La commune est bordée au Nord-Est par le Canal de Neufossé, ou canal du bassin minier, lui même bordé d'une ancienne voie ferrée où des locomotives à vapeur ont circulé jusque vers 1965, ce qui explique l'installation ancienne d'une papeterie (« Papeterie-cartonnerie de Gondardennes », établie après la première guerre mondiale sur les ruines d'une ancienne huilerie ; Cette usine papetière est en fait la reconstruction d'une usine autrefois sise sur l'Aa dont elle a retenu le nom du lieu dit « Gon d'Ardennes » dans son nom). On trouve aussi dans la commune voisine une tuilerie.
Les sols argilo-calcaires y sont riches, ce qui a encouragé l'agriculture, intensive depuis le.
Le relief, plat dans le village s'élève progressivement et en pente douce vers le sud-ouest où culmine le Plateau d'Helfaut, qui abrite encore de précieux milieux naturels, reliques de landes acides et zone humides, ayant justifié son classement en Zone Natura 2000, et la création de quatre réserves naturelles volontaires (RNV) (mesures compensatoires au passage d'une route ; la voie nouvelle de la vallée de l'Aa dite VNVA). Ces réserves sont devenues en 2007 une réserve naturelle régionale, gérée par un syndicat mixte (Eden 62).
Le lieu dit du pont traversant le canal est nommé « Pont d'Asquin », ou « pont Asquin ». Ce pont matérialise à la fois la frontière entre les départements du Nord et du Pas-de-Calais et entre trois communes ; Wardrecques, Racquinghem et Renescure.
La commune a perdu sa gare, mais une voie ferrée longe le canal pour desservir les usines. Ses abords et ceux du canal constituent encore pour partie l'un des derniers corridors biologiques de la commune.
Sport: Le FC Wardrecques est l'un des plus grand club de foot de la region,
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Molís de Medòc
Molís de Medòc (Moulis-en-Médoc en francés) es una comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de la Noèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Parfondrupt
Parfondrupt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
Aquela municipalitat rurala connait una trsè flaca densitat
Cette commune rurale connait une trsè faible densité
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo 6 d'agost de 1914, la 42éme Division de Infanterie Francesa operava lo sieu primièr repli, abandonava Sponville per acantonar a Parfondrupt ont s'installèt qualques jorns abans de partir lo 14 per Marcheville e Maizeray.
Le 6 août 1914, la 42éme Division d'Infanterie Française opérait son premier repli, elle quittait Sponville pour cantonner à Parfondrupt où elle va s'installer quelques jours avant de partir le 14 pour Marcheville et Maizeray.
Lo Libre de la Jungla
thumb|250px|Cobèrta de l'edicion originala
Thomas Mann
Paul Thomas Mann (n. en 1875, m.1955) foguèt un escrivan e òme politic alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1922.
Lo Libre de la Jungla
Lo Libre de la Jungla (originalament en anglés: The Jungle Book) es un recuèlh de novèlas escrich per l'escrivan britanic Rudyard Kipling e publicat en 1894. Lei novèlas tractan d'un racònte se debanant generalament dins una jungla indiana poblada d'animaus e d'òmes. Son pas necessàriament dins l'òrdre cronologic.
Lieffrans
Lieffrans es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Christophe-en-Oisans
Saint-Christophe-en-Oisans (nom francés; lo nom occitan es pas documentat) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Drosnay
Drosnay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Thiville
Thiville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Druèla e Balsac
Druèla e Balsac (Druelle Balsac en francés) es una comuna novèla roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Se creèt lo 1èr de genièr de 2017 per recampament de las comunas de Druèla e de Balsac que venguèron de comunas delegadas.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
A la creacion, las comunas de Druèla e de Balsac venguèron de comunas delegadas de la comuna novèla de Druèla e Balsac.
Saint-Aubin (Auba)
Saint-Aubin  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Auba de la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Sulpici de Conhac
Sent Sulpici de Conhac (en francés: Saint-Sulpice-de-Cognac) es una comuna francesa, situada au departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Edward Calvin Kendall
Edward Calvin Kendall (South Norwalk, Connecticut, 1886 - Princeton, 1972) foguèt un quimista e professor universitari nòrd-american premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 1950.
Biografia
Nasquèt lo 8 de març de 1886 dins la vila de South Norwalk, situada dins l'estat nòrd-american de Connecticut. Estudièt quimia a l'Universitat de Columbia, ont se graduèt lo 1908 e doctorèt lo 1910. Après trabalhar un an a l'entrepresa "Parke, Davis and Company" coma quimista investigador entre 1911 e 1914 trabalhèt dins l'Espital St. Luke De Nòva York, en venent aquel darrièr an professor de bioquimia a l'Universitat de Minnesòta e cap de la Clinica Mayo de Rochester.
Moriguèt lo 4 de mai de 1972 a la siá residéncia de Princeton, situada dins l'estat de Nòva Jersei.
Castèlmauron (omonimia)
Castèl Moron es lo toponim per:
Ilya Prigogine
Ilya Prigogine (n. Илья Романович Пригожин en 1917, m.2003) èra un quimista bèlga d'origina russa. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1977.
Paul Jozef Crutzen
Paul Jozef Crutzen (n. en 1933) es un quimista e meteorològ neerlandés que recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1995 amb Mario J. Molina e Frank Sherwood Rowland per sos trabalhs sus la quimia de l'atmosfèra, especialament per çò que tòca la formacion e la decomposicion de l'ozòn.
En 2000, popularizèt amb lo biologista american Eugene F. Stoermer lo tèrme « Antropocèn », per designar un novèl periòde geologic qu'auriá debutat al sègle XIX amb la revolucion industriala e durant loqual l’influéncia de l’òme sus l'ecosfèra terrèstra seriá venguda predominanta. L'invencion de la maquina de vapor en 1784 seriá lo marcaire de la modificacion per l'òme de son mitan de vida responsable del rescalfament climatic. Lo concèpte d'Antropocèn es totjorn discutit per la comunautat scientifica
En 2006, plada per l'intensificacion de la recerca sus l'injeccion d'aerosols de sulfat dins l'estratosfèra per aumentar son albedo. Considera d'efièch aquel metòde de geoingenhariá coma prometós per arestar rapidament lo rescalfament climatic dins lo cas que vendriá incontrarotlable. Mas desira que sia pas envisatjat que coma darrièr recors, e non pas per paliar las insufisenças de las politicas de reduccion de las emissions de gases d'efièch de sèrra (GES) que considera indispensablas.
Bihorel
Bihorel es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Lo 4 de julhet de 2011 foguèt votada en conselh municipal la fusion de Bihorel e Bois-Guillaume jol nom de la municipalitat novèla de Bois-Guillaume-Bihorel. Aquela fusion venguèt efectiva lo 1 de genièr de 2012.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Mard-sur-le-Mont
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bihorel
Istòria
La municipalitat a #èsser creada lo 13 d'abril de 1892. Per endavant, Bihorel èra un quartièr de Bois-Guillaume.
Lo 4 de julhet de 2011 a #èsser votat en conselh municipal la fusion de Bihorel e Bois-Guillaume #qu'es efectiva dempuèi lo 1 en genièr 2012, e aquel malgrat la consulta organizada pels cònsols d'aquelas doas vilas en mostrant una fòrça ampla oposicion de la part de la populacion ( 66,43 % s'i opausavan), ,.
La commune a été créée le 13 avril 1892. Auparavant, Bihorel était un quartier de Bois-Guillaume.
Le 4 juillet 2011 a été voté en conseil municipal la fusion de Bihorel et Bois-Guillaume qui est effective depuis le 1 janvier 2012, et ce malgré la consultation organisée par les maires de ces deux villes montrant une très large opposition de la part de la population ( 66,43 % s'y opposaient), ,.
Infanticidi
L'infanticidi designa lo murtre d'un enfant e l'autor d'aqueu murtre. A l'origina, èra un tèrme religiós que pòu s'utilizar per extension per depintar de comportaments observats dins la natura.
Saint-Didier-sur-Beaujeu
(en francés) | longitud=4.54722222222 | latitud=46.1575 | alt mej = | alt maxi =940 | km²           =14.62 }} Saint-Didier-sur-Beaujeu en arpitan (Saint-Didier-sur-Beaujeu en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Max Perutz
Max Ferdinand Perutz (n. en 1914, m. 2002) foguèt un bioquimista austrian-britanic. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1962 amb John Kendrew per lors trabalhs sus l’estructura de las proteïnas globularas.
Saint-Didier-sur-Beaujeu
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Cap de traça d'aucupacion a pas testificat pendent la periòde romaine, tant al nivèl archéologique #que bibliographique. A partir de 1793 e pendent lo periòde de la Revolucion, la municipalitat a portat lo nom de Montclair-la-Montanha.
Aucune trace d'occupation n'est attestée pendant la période romaine, tant au niveau archéologique que bibliographique. À partir de 1793 et pendant la période de la Révolution, la commune a porté le nom de Montclair-la-Montagne.
Saint-Seine
Saint-Seine es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Les Paroches
Les Paroches es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Semiac
Semiac (Séméac en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Mortalitat infantila
thumb|250px|Mortalitat infantila (enfants de mens d'1 an) dins lo mond en 2013)
Semiac
Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Lo Cap deu Pont, lo Bualar, la Palanca.
Mortalitat infantila
La mortalitat infantila es una donada estatistica calculada a partir dau rapòrt entre lo nombre d'enfants mòrts sus lo nombre totau d'enfants nascuts sus un periòde donat. Es generalament utilizada sus un periòde d'un an per descriure la qualitat dei sistèmas de santat d'un país. Pasmens, pòu s'estendre a de domenis variats coma lo taus de subrevida de la progenitura d'un animau quin que sigue.
Semiac
Toponimia
La prononciacion qu'ei [sé'myak] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : villam opulentissimam Semeiacum nominatam en 1022 (Marca), de Semeaco, en latin, cap a 1060 e en 1080, Raymundus Guilhelmi de Seminiaco, en latin, cap a 1110, Semeag en 1285, de Semead en 1292, de Semeaco, en latin, en 1292 e 1313le XVIII).
Segon Dauzat e Rostaing, Aurelhan que vien probablament deu nom latin d'òme Semius, dab lo sufixe -acum.
Segon Rohlfs e Negre, Semiac que vien deu nom aquitan d'òmi Semeno, dab lo sufixe gallic -acos.
Segon Miquèu Grosclaude, lo radicau qu'ei Semen (de preferéncia), Semeno o Sembe, donc un nom aquitan d'òmi qui seré aparentat au basco seme, « hilh ». Lo nom Semen que sembla pro espandit en Gasconha pendent la Hauta Edat Mejana; la data de fixacion deu nom que pòt estar discutida. Grosclaude que conclutz pr'aquò sus ua proprietat antica, deu nom « basco-aquitan » Semen dab lo sufixe -acum > gascon -ac.
Biville-la-Baignarde
Biville-la-Baignarde es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de Normandia.
Villeneuve-sur-Allier
Villeneuve-sur-Allier es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Crouttes-sur-Marne
Crouttes-sur-Marne es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'origina del nom de Crouttes ven del latin "creute" #que significa "tuta" perque existissiá de tutas al posterior del pòble.
L'origine du nom de Crouttes vient du latin "creute" qui signifie "grotte" car il existait des grottes à l'arrière du village.
Vitry-en-Artois
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Istòria
Los indican que la vila existissiá plan longtemps abans l'epòca de Jesucrist.
Vitry-En-Artés se trucava antany Vitry.
Dels enregistres an testificat de la preséncia de vestigis de bastiments rurales de la Mièja-Edat.
Divèrses reis (Clodion lo Chevelu, Clotaire, Sigebert , Chilpéric) aurián demorat en Vitry-en-Artés , i #comprene.
De nombrosas familhas de Vitry-en-Artés serián arribats a aquela epòca. En lo moment de l'atac de Cambrai sus Vitry-en-Artés per caçar los Espanhòls (« guèrra de Vitry »), los abitants se serián amagats en los sosterranhes #qu'anavan del castèl a la glèisa e dins divèrses ostals. A l'ora d'ara, de nombroses ostals an encara accèsses al sosterranh pels soscava e mai se la majoritat n'i aja muré l'accès.
Les indiquent que la ville existait bien longtemps avant l'époque de Jésus-Christ.
Vitry-en-Artois s’appelait autrefois Vitry.
Des fouilles ont attesté de la présence de vestiges de constructions rurales du Moyen-Âge.
Plusieurs rois (Clodion le Chevelu, Clotaire, Sigebert , Chilpéric) auraient vécu à Vitry-en-Artois , y compris.
Gonnelieu
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Istòria
En novembre 1917 l'armada anglesa (12th Division) en lo marc de la Batalha de Cambrai (1917) es a Gonnelieu per formar una tèsta defensiva amb la 55th (West Lancashire) Division. Continuament a la Batalha de Picardie (8 al 15 d'agost de 1918), l'ocupant alemand estend a retrocedir. Lo 9 d'agost de 1918, lo còrs d'armada del general Jacquot atac a 16 oras lo sector sud de Montdidier, sus la tèsta Gonnelieu, lo Ployron. N'en octòbre 1918, los soldats Angleses an refusat l'armada alemanda en lo sector Sant-Quentin - Cambrai. Son a Thorigny, Gonnelieu e son arribats a Crèvecoeur, Tilloy e Proville en delimitant pauc a pauc Cambrai. L'armada alemanda manten la siá politica de tèrra cremada e incendi Cambrai.
En novembre 1917 l'armée anglaise (12th Division) dans le cadre de la Bataille de Cambrai (1917) est à Gonnelieu pour former un front défensif avec la 55th (West Lancashire) Division. Suite à la Bataille de Picardie (8 au 15 août 1918), l'occupant allemand tend à reculer. Le 9 août 1918, le corps d’armée du général Jacquot attaque à 16 heures le secteur sud de Montdidier, sur le front Gonnelieu, le Ployron. En octobre 1918, les soldats Anglais ont repoussé l'armée allemande dans le secteur Saint-Quentin - Cambrai. Ils sont à Thorigny, Gonnelieu et ont atteint Crèvecoeur, Tilloy et Proville encerclant peu à peu Cambrai. L'armée allemande maintient sa politique de terre brûlée et incendie Cambrai.
Barastre
Barastre es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Los autres luòcs de memòria de la municipalitat
- Barastre Communal Cemetery German Estenduda. En aquela estenduda alemanda del cementèri de Barastre, se tròba los cavòts de 284 soldats alemands, 46 francés, 39 britanics, 4 néo-zélandais e una australiana , .
Les autres lieux de mémoire de la commune
- Barastre Communal Cemetery. Le village de Barastre est occupé par les troupes britanniques en mars 1917, avant d’être perdu en mars 1918, puis repris le 5 septembre suivant par la 42e division britannique (East Lancashire). Près de 10 soldats britanniques reposent aujourd’hui dans ce cimetière, dont un a été enterré par les Allemands en 1916.
- Barastre Communal Cemetery German Extension. Dans cette extension allemande du cimetière de Barastre, on trouve les tombes de 284 soldats allemands, 46 français, 39 britanniques, 4 néo-zélandais et un australien , .
Saint-Saulge
Saint-Saulge es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha Franca Comtat.
Geografia
left|thumb|220px|Carte de la Nièvre Saint-Saulge es situat al centre del departament de Nièvre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat #portar provisoirement lo nom de Marat-los-Bòsques.
Saint-Amé
Saint-Amé es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Altiani
Altiani es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Geografia
Altiani Es una municipalitat del Boziu, territòri en la microrégion del Centre Corsega (Centru di Corsica), en limit del Parc natural regional de Corsega. Fa partida del Costat de Bustanico #que compta 24 comunas. A situat en lo anciana pieve de #Retalhar, en la part #qu'aperten a la Castagniccia.
Altiani est une commune du Boziu, territoire dans la microrégion du Centre Corse (Centru di Corsica), en limite du Parc naturel régional de Corse. Elle fait partie du Canton de Bustanico qui compte 24 communes. Elle est située dans l'ancienne pieve de Rogna, dans la partie qui appartient à la Castagniccia.
Vilafrancha (d'Alèir)
Vilafrancha (d'Alèir) (en francés Villefranche, e dempuèi 1972, Villefranche-d’Allier) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
La vila ten son nom de l'afranchiment per los ducs de Borbon.
I foguèron restachadas las comunas de Jonzais (en 1836) e de Neuville (en 1972). A l'eschasença d'aquela darrièra fusion lo nom oficiau francés devenguèt Villefranche-d’Allier.
Waben
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Champagneux
Champagneux en arpitan (Champagneux en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Una considerabla espasa en bronze, descobèrta en alluvions del Rhône, data de la e testifica de l'implantacion e de l'importància de la Civilizacion dels Camps d'Urnas en la region.
Une remarquable épée en bronze, découverte dans des alluvions du Rhône, date du et témoigne de l'implantation et de l'importance de la Civilisation des Champs d'Urnes dans la région.
La Bonneville
La Bonneville es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Casin de Ròca
Casin de Ròca (Cazideroque en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Vis-en-Artois
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Casin de Ròca
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Quasideroqua, Quasideroque, Quasideroch, al sègle XIII, Casi de Rocha, en 1271, Casi de Roche en 1271, Quasideroca, en 1271, Casida Rocca en 1305, Calvi de Roca, en 1326, Quasideroque, en 1505, Quasidaroqua, en 1520, Quasideroque, en 1629. La prononciacion actuala es [ka,zie'rrɔkɔ]. Dauzat explica lo nom per casil (derivat de casa, « ostal », ambe'l sufixe -ile) e lo bas latin rocca, « ròca » ; mès -l finala de casil seriá prononciat. Aquí perqué Bénédicte Boyrie-Fénié adòpta la proposicion de Negre, casin, ambe -n mut, d'un òme nommat Ròca; casin a lo sens, relevat en Roergue, d'« ostal isolat ».
Vis-en-Artois
Geografia
Lo territòri a traversat pel Cojeul al nòrd e per la Sensée al sud-es. L'aglomeracion de Vivi s'estend la longitud de la RD 939 (anciana rota nacionala 39) e anciana via romaine en connectant Arras e Cambrai. Lo vilatge a situat a 8 km de Croisilles, a 11 km de Vitry-en-Artés, a 12 km de Marquion e a 13 km de Arras. La parca de Biache-Sant-Vaast, situada a 9 km, es la mai prèp del vilatge mas la parca de Arras, situada a 12 km, es plan melhor desservie.
Economia de Curaçao
Torisme, rafinatge de petròli e lo sistèma bancari internacionalas son las principalas activitats de la pichona economia de Curaçao, qu'es fòrça depenenta de l'exterior. Malgrat una pichona creissença del PIB durant lo darrièr decenni, l'isla a un naut PIB per capita e un'infrastructura plan desvolopada, quand comparada dins d'autres païses de la region. Curaçao a un excellent pòrt que pòt recebre de grandes vaissèls petrolièrs. L'entrepresa estatala de Veneçuèla loga l'unica rafinariá de petròli de l'isla del govèrn. La màger part del petròli es importada de Veneçuèla, e los derivats del rafinatge son exportats als Estats Units.
Vis-en-Artois
Geografia
Le territoire est traversé par le Cojeul au nord et par la Sensée au sud-est. L'agglomération de Vis s'étend le long de la RD 939 (ancienne route nationale 39) et ancienne voie romaine reliant Arras et Cambrai. Le village est situé à 8 km de Croisilles, à 11 km de Vitry-en-Artois, à 12 km de Marquion et à 13 km d'Arras. La gare de Biache-Saint-Vaast, située à 9 km, est la plus proche du village mais la gare d'Arras, située à 12 km, est bien mieux desservie. Vis est située à 8 km de l'échangeur N° 15 de l'A 1 (en direction de Paris et de Calais), à 12 km de l'échangeur N° 16 de l'A 1 (en direction de Lille) et à 13 km de l'échangeur N° 8 de l'A 26 (en direction de Reims).
Casin de Ròca
Istòria
A l'èst-nòrd-èst del borg, i a un luòc nommat Najejouls en francés, ambe un castelet devath un puèg. Durengues relata una legenda donada per l'avesque Nicolas de Villars (Micolau de Vilar ?) en 1601 : lo puèg auriá portat una vila. Micolau de Vilar annexèt un temps la parròquia de Najejols a Casin de Ròca, [indici de sa pauca importància ? mès al començament del sègle XVII los parroquians catolics èran pauc nombroses]. I aviá, a la fin de l'Ancian Regime la glèisa a cent passes del castèl a la cima del puèg [de 227 m, a l'èst dels puèges de 239 m que dominan Casin de Ròca]. La glèisa menaçava roïna e lo curat obtenguèt en 1783 lo drech de bastir una capèla provisòria près de son ostal. Probable qu'aquel ostal èra près del luòc nommat ara Najejouls, a mièja penda del puèg e encara abitat. En 1441, los franceses prenguèron e rasèron lo vilatge ambe son castèl e sa glèisa Sent Estèfe. Lo puèg foguèt tornat abitat, puèi abandonat al sègle XIX. A l'Edat Mejana, Najejouls èra benlèu pus important que Casin de Ròca ; çò que lo nom de Casin de Ròca (una origina modèsta, un ostal) suggerís. Demòra un potz e qualques murs, mès cap camin sus la mapa mena pas mai a la cima del puèg.
Economia de Curaçao
Gaireben totes los bens de principal e de consum son importats, en essent los Estats Units, Brasil, Itàlia e Mexic las principales originas de las importacions. Lo govèrn cerca diversificar l'industria e lo comèrci, e signèt un acòrd amb l'Union Europèa amb gardas a espandir los negòcis amb ela. Lo solèr paure e la manca d'aiga empedisson lo desvolopament de la agricultura. Problèmas budgetaris complican la reforma del sistèma de salut, jubilacion e de pensions, per una populacion progressivament pus vièlha.
Vis-en-Artois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Casin de Ròca
Istòria
La comuna se creèt en 1876, a partir de Tornon d'Agenés. En 1793, la municipalitat èra Tournon, Anthe, Bourlens, Cazideroque, Courbiac, Lamothe, Masquieres, Montairal, Pericart, Saint Georges, Saint Vite et Thezac (en français) donc Tornon, Ante, Borlens, Casin de Ròca, Corbiac, La Mòta (a l'oèst-sud-oèst de Tornon), Masquièras, Montairal, Puèg-ricard (comuna de Montairal), Sent Jòrdi, Sent Vit de Dòrn e Tesac. D'aquí a 1837, lo perimètre de la comuna de Tornon èra identic al canton de Tornon.
Vis-en-Artois
Istòria
Al cors dels ans 1917 e 1918, lo pòble #èsser entièrament destruit. Los abitants #qu'avián pas pas fugidas abans l'arribada de las tropas envahissantes aguèron deslotjat a La Glanerie en Belgica.
Se pòt anotar que l'emperaire Guillaume II es vengut Veire per presenciar la batalha de Monchy-lo-Preux, e #que #Veire èra un pòble situat just davant la linha Hindenburg.
Tot lo pòble #èsser reconstruit en los ans 1920 e lo sieu monument als mòrtes i aguèt inaugurat la.
thumb|250px|right|Un cementèri britanic
La Première Guerre mondiale a marqué profondément la commune, qui fut sous la coupe des Allemands dès le 30 et ne fut libérée que le 24 par les Canadiens.
Au cours des années 1917 et 1918, le village fut complètement détruit. Les habitants qui n’avaient pas fui avant l’arrivée des troupes envahissantes furent évacués à La Glanerie en Belgique.
Le 24, la commune de Vis-en-Artois est citée à l’ordre de l’armée et reçoit la croix de guerre.
On peut noter que l’empereur Guillaume II est venu à Vis pour assister à la bataille de Monchy-le-Preux, et que Vis était un village situé juste devant la ligne Hindenburg.
Tout le village fut reconstruit dans les années 1920 et son monument aux morts fut inauguré le 10.
thumb|250px|right|Un cimetière britannique
Arrèst Costa contra ENEL
L'arrèst rendut lo 15 de julhet de 1964 dins l'afar Flaminio Costa contra Ente Nazionale per l'Energia Elettrica (o Costa c/ Enel, afar 6/64) per la Cort de justícia de las Comunautats europèas (CJCE) es una de las basas de la jurisprudéncia del drech comunautari. En substància, aquel arrèst que se pòt considerar coma major, consacra lo principi de la primautat del drech comunautari sus las legislacions nacionalas.
Fachs
En 1962, l'Itàlia decidiguèt de nacionalizar lo sector de la produccion e de la distribucion d'energia electrica, regropant las divèrsas societats privadas de l'epòca dins l'Ente Nazionale per l'Energia Elettrica. Flaminio Costa, alara accionari de la societat Edison Volta, perdava pel fach los seus drechs als devidendes e refusava de pagar las facturas d'electricitat, d'un montant total de {{unitat|1926|liras. Citat en justícia, argumentèt que la nacionalizacion violava tota una seriá de disposicions del tractat CEE de 1957. Lo Giudice Conciliatore de Milan s'anèr a la CJUE per li demandar mejans una question prejudiciala cossí interpretava lo quita tractat.
Decision
La Cort deviá se prononciar sus la natura juridica de las Comunautats, e tanban sus la portada del drech comunautari dins las jurisdiccions nacionalas (e pas dirèctament sul tòrt o la rason del refús de pagar de M.Costa, aquela decision demorant de la competéncia del Giudice italian).
Al subjècte de la natura juridica de la CEE, la Cort declara qu'.
La Cort conclutz e atal.
La CEE es doncas un òrdre juridic que las disposicions, dins lo camp fòrça restrench que los Estats membres li an transferat una partida de lor sobeiranetat, priman sul drech nacional de biais irrevocable. Aquela interpretacion será confirmada qualques ans mai tard per l'arrèst Simmenthal de 1978.
Referéncias
<References/>
Castèlmauron
Geografia
Comuna de l'aglomeracion tolosana situada dins son pòl urban dins banlèga nòrd èst de Tolosa.
Accès per l'autorota A68 sortida 3 (Montastruc) e dempuèi Tolosa centre per la rota RD888 cap a Albi.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Castèlmauron èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Castèlmauron èra del canton de Montastruc; en l'an IX, del canton de Tolosa-centre (?); en 1973, de Tolosa-15. Le vocable de la glèisa es Senta Fe.
Son patrimòni se constituís del Castèl de Preissac qu'abriguèt Francés Primièr.
Pendent la Segonda Guèrra Mondiala, 15 fusilhats, presonièrs de la preson de Sant Miquèl de Tolosa, foguèron descobèrts dins lo bòsc de la Reula. Un sol subrevisquèc per transmetre los eveniments. . Uèi encara, 5 còsses de las 15 victimas demòran non identificats.
Avinhonet de Lauragués
Avinhonet de Lauragués (Avignonet-Lauragais en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Lauragués entre Tolosa e Castèlnòu d'Arri sus la rota RD813 (ex RN 113) prèp de l'Autorota de las Doas Mars. Lo vilatge se reconeis dempuèi la rota per la preséncia de las eolianas mogudas pel vent d'autan. Lo canal de las Doas Mars li passa al pè. Lo Pòrt Lauragués es una alta autorotièra e portuària situada sus la comuna.
Lo vilatge es situat a l'extrèm Nòrd-Èst del departament de la Nauta Garona al tèrme del departament francés d'Aude prèp del pas de Naurosa, aigavèrs entre Mediterranèa e Atlantic. La comuna es la pus granda del canton de Vilafranca de Lauragués. Al nòrd i a la Montanha Negra e fòrça puèges d'ont s'espandisson de rius cap a l'Èrs Mòrt e lo Fresquel. Al sud se trapa la plana de Lauragués e al luènh la sèrra dels Pirenèus.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Avinhonet èra de la diocèsi civila de Sant Pàpol, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de la diocèsi de Sant Pàpol e de la senescauciá de Lauragués. En 1790, Avinhonet èra caplòc de canton, en l'an IX, del canton de Vilafranca. Le vocable de la glèisa es Nòstra Dòna. Avignonet venguèc oficialament Avignonet-Lauragais per decret del 22 de junh 1921.
Dins la comuna actuala, i aviá autras tres parròquias del temps de l'Ancian Regime :
Mandeville
Mandeville pòt essèr:
Durga
Durga es una dei divinitats principalas de l'indoïsme.
Lista dels presidents de Zimbabwe
thumb|130px|Bandièra del president de Zimbabwe Lo president de Zimbabwe es lo cap d'Estat del país. Lo primièr president aprèp l'independéncia foguèt Canaan Banana. De 31 de decembre de 1987 fins a 11 de febrièr de 2009 lo president tanben foguèt cap de govèrn, doncas la carga de primièr ministre foguèt abolida per lo successor de Banana, vacant. Aprèp 2009 la carga de primièr ministre foguèt restaurada. La president de Zimbabwe a un mandat de 6 ans.
Beauvilliers (Iona)
Beauvilliers es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Geografia
Vilatge bastit sus un ponch fòrça anautit de la region, s'i descobrís la part Nòrd-Es de la vallée del Seren
Village construit sur un point très élevé de la région, on y découvre la partie Nord-Est de la vallée du Serein
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Antany, A, Bellovillare i aviá ligat a Sant-Leugièr-de-Fourcheret. La fèsta patronale es lo 15 d'agost, jorn del Assomption.
Autrefois, au, Bellovillare était rattaché à Saint-Léger-de-Fourcheret. La fête patronale est le 15 août, jour de l'Assomption.
Nòtas
<references group=N/>
Chêne-en-Semine
Shéno, en arpitan (Chêne-en-Semine en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dompierre-sur-Charente
Dompierre-sur-Charente es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Oñacian
Los oñacians (oñaztarrak en basco, oñacinos en espanhòu) qu'èran los partisans deu linhatge guipuscoan deus Oñaz. Aquesta banda o parcialitat qu'afrontè la deus gamboins durant l'Edat Mejana. Qu'èra dirigida per la familha Mendoza e qu'avó com aliats los Beaumonteses e la Corona de Castelha.
Peuvillers
Peuvillers es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
A Peuvillers se trobava l'espital-posterior de la 14 regiment de artillerie a pè ont #morir lo jos-oficiar alemand Heinrich Wilhelm Koch a l'edat de 20 ans. I aguèt transferit e enterré en genièr 1917 al cementèri del Ladhof a Colmar en Alsace ont viviá la siá familha. Èra la mitat-fraire aimat e admirat de Paul-Georges Koch, pasteur e poèta, enterré en 1982 amb lo sieu paire al cementèri de la Pichona Pèira en lo Bas-Rhin.
Grand-Fort-Philippe
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Tornai
Tornai (Tournay en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Renson, eth Planhon, era Lana, Brun, Avesac, eth Morar.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, dens eth suplement, ara seguida de Negre, Tornai qu'ei ua bastida fondada en 1307 per Jean de Mauquenchi, senescau de Tolosa; qu'ei un transferiment de Tournai (Belgica),.
La bastida de Tornai que ho fondada en 1307 per capsús lo lòc d'Arrenson. Lo nom que vien de la vila de Tournai, en Valonia, ont l'arrei Halip IV e's guanhè ua batalha.
Segon Miquèu Grosclaude, Tornai qu'ei ua bastida d'Astarac fondada en 1307 sus eth lòc de Renson, per Jean de Mauquenchi, senescau de Tolosa, qui'u donè eth nom de Tournai en Hainaut, dont èra sortit probablament. Eth ancian nom Renson qu'ei guardat com nom d'un quartièr dera vila (ath nòrd-oèst), e ath Horc de Renson (tuca boscada ath èst).
La Milesse
La Milesse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Vérain
Saint-Vérain es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ableiges
Ableiges es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Albinisme
thumb|200px|Persona afectada per un albinisme total L'albinisme (dau latin albus que significa "blanc") es una malautiá genetica pertocant lei mamifèrs, leis aucèus, lei peis, leis amfibians e lei reptils. Se caracteriza per un deficit de produccion de melanina. Entraïna generalament una demenicion de la pigmentacion, mai pòu anar fins a la disparicion complèta de l'iris o dei teguments (pèu, pluma...).
Lei personas afectadas per la malautiá an una vision deficienta e se veson facilament tocadas per de queratòsis e de cancèrs de la pèu se son pas protegidas dau soleu.
Epidemiologia
thumb|250px|Lo famós gorilla albin del zòo de Barcelona, [[Floquet de Neu, en 2003]] L’albinisme es una afeccion universala que son incidéncia mondiala, totei formas confondudas, es d'aperaquí 1 cas cada 20.000 naissenças (0,005 %). La forma 2 de l'albinisme oculo-cutanèu es la mai espandida mondialament.
Fan (Aude)
Fan es una anciana comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Dempuèi lo 1èr de genièr 2019, Fan es comuna delegada de la comuna novèla de Fan e Rovenac, ambe Rovenac.
Albinisme
Epidemiologia
La prevaléncia de l'albinisme es mai importanta dins cèrtei populacions, subretot en Africa e en America dau Sud: La forma 4 es relativament frequenta a Japon
L'albinisme e lei persecucions
En Africa mai enlà de l'ostracisme que pòt afectar lei personas albinas, existisson dins quauquei païs, mai que mai dins la part orientala dau continent, de persecucions contra aquestei gents. La cresença que cèrtei parts del còs deis òmes e femnas albins pòdon transmetre de poders magics e èsser utilizats dins de pocions e rituaus magics, o dins d'autreis endrechs portar malastre, a menar a la persecucion e l'assassinat de mantei personas contemporanèament.
Fan (Aude)
Fan
Las fòrmas ancianas son Villa de Fano, en 1232, Castrum de Fano, en 1319, Favum (comprene Fanum), en 1320, Faucum (idem), en 1320, Le lieu de Fane, en 1389-1589, Locus Fani, en 1410, Fan, en 1571, Fa, en 1594. Fa ven del latin fanum, « temple ».
Sausils ?
Las fòrmas ancianas son Terminium de Sauzillis en 1260, Castrum de Sauzillis en 1319, De Canzillis = Sauzillis en 1319, Sauzils en 1594, Sainct Martin de Sauzils en 1266-1639, Molin de Sausels en 1277-1639, Sauzil en 1781, Sauzils, commune réunie en 1807. La mapa recenta escriu Les Sauzils, las autras non.
Warluzel
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
John Kendrew
John Cowdery Kendrew (n. en 1917, m.1997) foguèt un bioquimista britanic. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1962 amb Max Perutz per lors trabalhs sus l’estructura de las proteïnas globularas.
Biografia
left|240px|thumb|John Kendrew amb un modèl de [[mioglobina a lo sieu laboratòri.]] Nasquèt lo 24 de març de 1917 dins la vila d'Oxford, situada dins lo comtat de Oxfordshire. Estudièt quimia al Trinity College de l'Universitat de Cambridge, ont se licencièt lo 1939.
Kendrew Moriguèt lo 23 d'agost de 1997 a la siá residéncia de Cambridge.
Trinieg
Trinieg en breton (Trignac en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Trévron
Treveron en breton ( Trévron en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Situada a 45 km al nòrd de Roazhon e a 25 km de la mar, Trévron es una municipalitat a vocacion rurala mas tanben una municipalitat "verda" amb los sieus randonnées, los sieus gîtes d'estapas e lo sieu riu primièr categoria.
Située à 45 km au nord de Rennes et à 25 km de la mer, Trévron est une commune à vocation rurale mais aussi une commune "verte" avec ses randonnées, ses gîtes d'étapes et sa rivière première catégorie.
Istòria
Establida al bòrd de la via romaine en condusint de Alet a Nantas per Dinan, lo territòri de Trévron es initialement una dependéncia de la parròquia de Plumaudan. La primièra mencion de Trévron en tant que parròquia del diocèse de St-Malo data de 1254, mas se nomenava ja en l'an mil "Ecclesia Sancti Laurenti de Trevron". Depen Del abbaye reial Sant-Magloire de Léhon. Trévron Elegís la siá primièra municipalitat l'an 1790, mas a ligat al Hinglé l'an 1792. Tròba totun la siá autonomia l'an 1847. Lo castèl del Challonge a atacat l'an 1791 per un milièr de paysans #que creman los títols de redevance. Al mièg del XIXe sègle, Trévron #que la principala vocacion economica n'es la polyculture, acusa una fòrta bassa de la populacion.
Etablie au bord de la voie romaine conduisant d'Alet à Nantes par Dinan, le territoire de Trévron est initialement une dépendance de la paroisse de Plumaudan. La première mention de Trévron en tant que paroisse du diocèse de St-Malo date de 1254, mais elle se nommait déjà en l'an mil "Ecclesia Sancti Laurenti de Trevron". Elle dépend de l'abbaye royale Saint-Magloire de Léhon. Trévron élit sa première commune en 1790, mais est rattachée au Hinglé en 1792. Elle retrouve néanmoins son autonomie en 1847. Le château du Challonge est attaqué en 1791 par un millier de paysans qui brûlent les titres de redevance. Au milieu du XIXe siècle, Trévron dont la principale vocation économique est la polyculture, accuse une forte baisse de la population.
Tria
Tria (Trie-sur-Baïse en francés dempuish 1966, Trie avant) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Grande-Synthe
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Tria
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Grande-Synthe
Geografia
thumb|left|Grand-Synthe en lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
Curvala
Curvala (Curvalle en francés) es una comuna lengadociana del País d'Albi, situada administrativament dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus
Grande-Synthe
Geografia
thumb|left|Grande-Synthe dans son canton et son arrondissement|180px==Istòria==
Curvala
Istòria
Al començament del sègle XV, Maria de Borbon, sòrre de Jaume de Borbon, rei d'Ongria, Nàpols e Jerusalèm, demorèt d'annadas presonièra de Joan de Beina dins la torre del castèl de Curvala. Aprèp, s'absentèt, Carles VII lo ratrapèt e lo faguèt negar.
Tria
Toponimia
La prononciacion qu'ei [tri'yo] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : bastida de Tria en 1325 (Costumas de Tria, autrejadas per Jean de Trie, senescau de Tolosa e d'Albi), de Tria, en latin, en 1405, Trie (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Dauzat e Negre escriven pas arren sus Tria.
Segon Miquèu Grosclaude, la bastida qu'estó fondada en 1322 per lo senescau de Tolosa Jean de Trie (la Carta de fondacion qu'ei de 1323), çò qui explica lo son nom. Jean de Trie qu'ei benlhèu sortit de Trie-Château, adara dens lo departament de l'Oise. Trie-Château que seré benlhèu la localitat eponima.
Istòria
Tria qu'èra de la senescaucia de Tolosa e de l'eleccion de Ribèra-Verdun avant 1789.
Jean-Marie Lehn
Jean-Marie Lehn (n. en 1939) es un quimista francés. Recebèt amb Donald Cram e Charles Pedersen lo Prèmi Nobel de Quimia en 1987.
Vipleis
Vipleis (Viplaix en francés) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Visploys XVIII, Vipleis 1327 < Vicus Plexus 1422 E. Negre
Grand-Fayt
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Pierrefitte-sur-Aire
Pierrefitte-sur-Aire es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa