cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abadia de las Salencas
L'abadia de las Salencas que ho fondada en País de Fois per la regenta deus estats de Fois e de Bearn Alienòr de Comenge e son hilh, lo comte de Fois-Bearn e futur Gaston Fèbus en 1353.
Tôtes
Tôtes es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Abadia de las Salencas
Qu'èra ua abadia femenina tanhenta de l'òrdre cistercian.
Alienòr de Comenge qu'i ho sepelida.
En 1574 l'abadia que ho avalida per las Guèrras de religion e las religiosas qu'anèn refugià's a Montesquiu de Volvèstre.
Varenh (Nauta Garona)
Varenh ( Baren en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Varenh que seré benlèu format deth gallés bar, « cima, poi » dab eth sufixe -incum, per Dauzat qui tribalhava a partir deth nom francés. Se la grafia es Varenh e la prononciacion [ba'reɲ / ba'ren], l'origina que deu estar era medisha que per era comuna de Tarn e Garona : un nom latin d'òme Varinius o Varenius.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Varenh qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa qu'es Sent Pèr (encadenat ? deths ligams ?). Tanlèu 1790, Varenh qu'èra deth canton de Sent Biat.
Santa Marta del Cerro
Santa Marta del Cerro es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sent Peir de Frègia
Sent Peir de Frègia o Sent Peir (de?) Frogier (Saint-Pierre-de-Frugie en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [sɛ̃m’pɛj] [de’frɛːðjɒ]. Las fòrmas ancianas son Ecclesia de fracto Jove, au segle XIII, Sanctus Petrus de fracto Jove, en latin, en 1382, Fregène au segle XVI, Freugène en 1616. Sent Peir es l'apòstol, lo segond element es misteriós. Daus uns prenen au seriós fracto Jove, de fractus, participi dau latin frangere, « Jupiter esclapat, esbolhat », latinizacion d'una fòrma qu'èra pas compresa. Frègia poiriá representar lo nom germanic d'òme Frotgius, mas l'istòria fonetica nos eschapa.
Nèu
thumb|right|[[Aubres cubèrts de nèu en Finlàndia.]]
La nèu (var. neu, neja, nhèu  ) es una precipitacion d'aiga sota la forma d'una multitud de cristaus de glaç que fòrman d'assemblatges dichs « flòcs de nèu ». Mescla d'aiga e d'èr, a una composicion granulara e leugiera après sa formacion. Per sòu, subís pauc a pauc un procès de compatatge marcat per l'eliminacion de l'èr. Aquò aumenta pauc a pauc sa densitat e entraïna sa transformacion en glaç. Pasmens, generalament, la fonda intervèn a la prima avans l'acabament d'aqueu procès.
Lo procès de formacion de la nèu a luòc dins de nívols fòrça fregs onte se tròban de gotetas d'aiga subrefondudas. Se lei condicions lo permèton (preséncia de cristaus de glaç ò de particulas solidas), aquelei gotetas s'acampan per formar de cristaus que van tombar vèrs lo sòu en causa de sa massa. Durant aquela tombada, l'embolh entre diferents cristaus dòna naissença ai flòcs. La formacion de nèu a generalament luòc ai latituds mejanas, especialament dins lei zònas de pression bassa e lòngs dei frònts meteorologics. L'altitud ò la preséncia d'estendudas d'aiga pòdon tanben favorizar lei tombadas de nèu.
Au sòu, la nèu afecta leis activitats umanas e leis ecosistèmas. D'efèct, sa preséncia perturba l'utilizacion de la ròda e geina l'esplecha deis aeropòrts. Influéncia tanben l'arquitectura dei regions tocadas per de casudas de nèu recurrentas car lei bastiments an alora besonh de resistir au pes de la nèu durant tota la sason freja. En revènge, dins lei regions montanhosas, a favorizat lo desvolopament d'activitats economicas centradas sus la practica deis espòrts ivernencs, especialament l'esquí.
Istòria
La premiera descripcion coneguda de la nèu data de 135 avC e foguèt publicada dins un libre escrich per lo Chinés Han Ying que comparèt la simetria dei flòcs de nèu e dei flors. Lo poèta Hsaia Tung e lo filosòf Chu Hsi l'observèron tanben respectivament au sègle VI e au sègle XII.
En Euròpa, la descripcion pus anciana foguèt probable aquela d'Albertus Magnus (vèrs 1200-1280) en 1250. Foguèt seguit tres sègles pus tard per Johannes Kepler (1571-1630) qu'assaièt d'explicar la simetria exagonala dei flòcs en 1611 dins un obratge dich Strenaseu De Nive Sexangula. En 1675, un progrès important foguèt realizat per Friderich Martens (1633-1695) que descurbiguèt l'existéncia de plusors tipes de cristaus de nèu e ne'n identifiquèt 24. Dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XIX, lo desvolopament de la fotografia e dau microscòpi permetèt de realizar lei premierei fotografias d'aquelei cristaus.
Formacion
La nèu se desvolopa dins de nívols que fan partida de sistèmas climatics pus largs. Lei pus importants son lei zònas de bassa pression e lei frònts fregs e cauds. Pasmens, localament, d'autreis efècts favorables a la formacion de nèu pòdon se manifestar au dessüs deis estendudas d'aiga e dei montanhas.
Zònas de bassa pression
Lei ciclòns extratropicaus son de zònas de bassa pression caracteristicas dei latituds mejanas entre +30° et +60°. Son associats ai frònts e son capablas de produrre d'episòdis nevós fòrça variats que van de la nevada suava a la burla. Aqueu fenomèn pòu aver luòc d'automna, d'ivèrn e a la prima quand l'atmosfèra au dessüs dei continents es pron freja per entraïnar un refrejament de la troposfèra.
Frònts
Un frònt freg, lo limit d'una massa d'èr freg, pòu èsser a l'origina d'un frònt de nevadas intensas, que son dichs borrascas de nèu, se la temperatura de la superficia es pròcha de la temperatura de fusion de l'aiga. D'efèct, dins aqueu cas, pòu se formar un frònt de nevadas fòrça intensas que se situa quauquei quilomètres a l'avans ò a l'arrier dau frònt. Aqueu tipe de nevada es sovent brèu (mens de 30 mn) car se desplaça ambé lo desplaçament dau frònt. Dins aquò, pòu percórrer de distàncias fòrça lòngas.
Dins certanei cas particulars, lo frònt freg pòu entraïnar la formacion de dos a tres frònts successius de nevadas que son generalament separadas d'un quarantenau de quilomètres. Aquò causa una succession rapida de doas ò tres nevadas e pòu favorizar la formacion de cumulonimbus. Lei condicions son alora similaras a una chavana mai la plueja es remplaçada per d'importantei quantitats de flòcs.
Un frònt caud pòu tanben produrre de la nèu durant certanei periòdes. D'efèct, la proximitat entre una massa d'èr caud e umid e una massa d'èr freg entraïna frequentament de precipitacions. Se lei condicions son reünidas, de la nèu pòu se formar. Pasmens, ben sovent, aquela nèu fond quand arriba dins lo sector caud.
Influéncia dei lacs e deis oceans
Dins certanei condicions, leis estendudas d'aiga (lacs, mars, oceans) pòdon entraïnar una nevada. Aquò a luòc quand una massa d'èr freg passa au dessüs d'una estenduda d'aiga pus cauda. La massa d'èr freg va alora se dilatar e captar de la vapor d'aiga. Arribada dins lei jaç superiors demorats fregs, aquela umiditat va se condensar e formar de flòcs de nèu. Aquel efèct es renfòrçat per la preséncia de relèus auts situats lòng dei ribas.
Influéncia dei montanhas
Coma leis estendudas d'aiga, lei montanhas pòdon aver un efèct sus la formacion de nèu. Aquò se debana quand una massa d'èr en movement se digirís en direccion d'un relèu. Son altitud va alora aumentar entraïnant un refrejament adiabatic e, fin finala, una condensacion de l'aiga e de precipitacions. En causa de la temperatura freja dei mitans montanhós, aquelei precipitacions son sovent formadas de flòcs. Coma la temperatura demenís ambé l'altitud, l'efèct dau relèu sus la formacion de nèu se renfòrça ambé l'altitud.
Formacion dei flòcs de nèu
La formacion de cristaus de nèu comencèt ambé la congelacion de gotetas d'aiga subrefondudas d'aperaquí 10 µm de diamètre. Aqueu fenomèn pòu tanben èsser causat per la preséncia de poussas solidas que pòdon venir un nuclèu permetent la cristallizacion dei gotetas. Aquelei particulas solidas son generalament naturalas (arena, argiela, particulas biologicas...) mai pòdon de còps èsser artificialas e introduchas per l'òme (iodur d'argent, cristaus de glaç eissuch).
Après la congelacion d'una goteta ò la formacion d'un nuclèu de glaç a l'entorn d'una particula solida, l'ensems format grandís car vèn un supòrt de cristallizacion per d'autrei gotetas d'aiga subrefondudas. La creissença d'aquelei cristaus li permèton d'agantar una talha que va de quauquei centenaus de micromètres a mai d'un millimètre. A mesura qu'un cristau cresca, sa massa aumenta. Vèn donc susceptible de tombar vèrs lo sòu, çò qu'es a l'origina de la nevada. Durant aqueu procès, lei tuerts entre cristaus son frequents. Entraïnan la formacion d'agregats que fòrman pauc a pauc lei flòcs qu'arriban au sòu.
Santa María la Real de Nieva
Santa María la Real de Nieva es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Nèu
Classificacion dei cristaus
Un nombre important de cristaus de nèu existisson e certanei classificacions ne tròban plusors desenaus (fins a 80 ). Pasmens, la pus frequenta es encara aquela definida per Ukichiro Nakaya :
Acumulacion
Per sòu, la nèu s'acampa se lei condicions fisicas, especialament la temperatura, permèton d'empedir la fusion. Dins lei regions pus frejas, coma lei regions polaras ò lei glaciers, aquela acumulacion pòu venir permanenta.
Episòdis nevós
Divèrsei tipes de nevadas existisson ambé de duradas e d'intensitats variablas. La visibilitat es sovent utilizada coma critèri de classament per destriar entre lei diferenteis intensitats : L'importància d'una tombada de nèu pòu tanben èsser estimada ambé l'autor de nèu fresca. Es definida per l'autor de nèu mesura sus un pòst amb una règla a l'eissida d'un periòde de 24 oras. Pasmens, la fusion ò lo compactatge de la nèu complica sovent lo calcul.
Enfin, la burla (ò blisard) es un tèrme que correspond a una nevada conjugada amb un vent moderat ò violent. Dins aquelei condicions, la temperatura e la visibilitat demenisson fòrça rapidament entraïnant l'aparicion de dangiers importants per lei bastiments, leis infrastructuras e leis abitants.
Glaciers, nèus eternalas e nèus sasonieras
Lei glaciers e nèus eternalas son de concentracions permanentas de nèu compactada. Cuerbon aperaquí 10% de la superficia terrèstra, principalament dins lei regions polaras e dins lei massís montanhós pus auts. Lei nèus sasonieras son raras dins lei zònas tropicalas e eqüatorialas franc dei regions pus autas. En revènge, son frequentas dins l'emisfèri nòrd, especialament au dessüs de la latitud 35°. Ansin, la mitat d'aquel emisfèri pòu de còps èsser cubèrta de nèu.
Segon una estimacion de 1987, aperaquí 40 milions de quilomètres carrats pòdon èsser cubèrts per de nèus sasonieras ambé de variacions anualas fòrça importantas. Lo rescaufament climatic entraïna una demenicion progressiva aquela superficia, estimada a 0,5 milion de quilomètres carrats entre 1972 e 2006.
Transformacion
Après son depaus, la nèu se transforma segon dos biais diferents : lo compactatge e la fusion. Lo premier fenomèn es liat a la disparicion progressiva de l'èr que fòrma, a l'origina, la màger part de son estructura. Aqueu « vuege » permet lo desplaçament de vapor ò de gotetas d'aiga que van pauc a pauc emplir lei zònas mens densas. Lo pes de la nèu entraïna pereu son afaissament. Lo segon fenomèn es liat a la fin dei sasons frejas e es a l'origina de la disparicion de la nèu.
Pasmens, dins certanei condicions, la fusion de la nèu arriba pas ò èsser fòrça retardada. La nèu va alora perseguir son compactatge per agantar 50% de la densitat de l'aiga liquida a la fin de la prima. Evoluciona alora per formar un nevier, es a dire un ensems format de nèu granulara parcialament fonduda e recongelada. Puei, lo procès de compactatge contunia e lo nevier vèn un firn que sa densitat passa 0,83. Enfin, lo glaç dei glaciers se fòrma a cha pauc a partir dau firn.
Desplaçament
Après sa casuda, la nèu subís mai d'un desplaçament, çò que favoriza sa transformacion. Lo premier factor de desplaçament es lo vent que pòu entraïnar la formacion d'acumulacions susceptiblas d'agantar plusors mètres d'espessor. Aquelei formacions pòdon alora evolucionar de tres biais diferents segon lo luòc :
Impactes sus leis activitats umanas
Lei tombadas de nèu entraïnan una transformacion dei condicions per sòu qu'a d'efècts sus leis activitats umanas, especialament dins lei domenis de l'agricultura, dei construccions, dei transpòrts e de l'economia. Ansin, segon lei ponchs de vista, la nèu es considerada coma una causa positiva ò, au contrari, coma una fònt de problemas potencialament grèus.
Agricultura
Dins lei regions agricòlas, la nèu pòu aver dos efècts que regardan la proteccion dei tèrras e l'aigatge. Lo premier aspèct es liat a sei proprietats isolantas que permèton d'empachar un refrejament tròp important dau sòu quand la temperatura exteriora vèn fòrça freja. Lo segond despend de la fonda dei nèus que se debana a la prima e que permet de portar d'aiga ai plantas durant aqueu periòde. Per exemple, es lo cas dei rius indians (Ganges, Brahmaputra...) situadas en aval d'Imalaia.
Construccions
En causa de sa massa e de sa capacitat de demorar en plaça durant un periòde lòng, la nèu es un aspèct de considerar per construrre un bastiment. Per exemple, pòu entraïnar l'afondrament d'una teulissa pas pron resistenta. Aquò a donc necessitat lo desvolopament d'adaptacions arquitecturalas per renfòrçar la resisténcia de l'estructura ò per demenir lei quantitats de nèu que pòdon s'accumular.
Transpòrts
Circular dins de condicions nevosas es un problema fòrça important dempuei l'aparicion dei mejans de desplaçament. D'efèct, lei ròdas i foncionan mau car la fòrça de friccion entre la rota e la ròda vèn tròp febla per permetre l'aderéncia. Per leis engenhs de traccion animala ò per un desplaçament uman a pè, la dificultat es de trobar de supòrts sus un sòu mai ò mens gelat ò dins un cubèrt nevós tròp espés.
Transpòrt rotier
Lo transpòrt rotier, que representa la màger part dei desplaçaments dins lo mond, es fòrca sensible a la preséncia de nèu. La perturbacion principala es liada a la pèrda d'aderéncia. Pasmens, pendent lei nevadas, d'autrei dificultats apareisson coma la degradacion dei condicions de visibilitat ò la necessitat de s'aparar còntra lo vent. Enfin, un autre aspèct major dau transpòrt rotier sus un sòu ennevat es la necessitat de protegir e de restaurar regularament leis infrastructuras còntra lei degalhs entraïnats per l'aiga e lo freg.
Per faciar aquelei problemas, doas estrategias diferentas existisson. La premiera consistís a aumentar la capacitat d'aderéncia dei ròdas. Es a dire, generalament, dei pnèus. Aqueu resultat pòu èsser obtengut ambé l'utilizacion de gomas especialas susceptiblas de se deformar per aumentar la superficia de contacte ambé la rota. Una autra possibilitat es d'apondre un element capable de s'encrocar a la rota ò au jaç de nèu coma de cadenas, de crampons ò de clavèus. Quin que siegue la solucion retenguda, es totjorn necessari d'adaptar la conducha dau veïcul, principalament de redurre la velocitat, car l'aderéncia es totjorn pus febla que dins de condicions normalas.
Totjorn per melhorar l'aderéncia, la màger part dei país pertocats per la nèu tèn de servicis de maintenença dau ret rotier equipats de mejans de desnevament. En general, son dotats de caçanèus que son de veïculs amb un sistèma de lamas permetent de rasclar la cauçada e de caçar la nèu en fòra de la rota. L'autre veïcul estandard de la lucha còntra la nèu es la salarela que permet de depausar de sau sus l'asfalt. L'interès es d'empedir ò d'alentir la formacion d'un jaç de nèu sus la cauçada car una mèscla d'aiga e de sau a un ponch de fusion pus bas que 0°C. A l'ora d'ara, aquelei dos tipes de veïculs (caçanèu e salarela) son combinats au sen d'un ensems unic.
Regardant leis infrastructuras, lo fenomèn de congelacion e decongelacion de l'aiga contenguda dins la nèu pòu entraïnar una degradacion importanta de l'asfalt. De mai, lei mejans de desnevament (caçanèu, sau...) entraïnan tanben de degalhs importants a la cauçadura. Per limitar aqueu problema, es donc necessària de bastir lei rotas ambé de materiaus adaptats ai condicions ivernencas (asfalt especiau...) e d'organizar una maintenença regulara.
Transpòrt aerian
Dins lo transpòrt aerian, la nèu es tanben una fònt importanta de dificultats car pòu empachar l'utilizacion dei pistas. De mai, en causa dei règlas estrictas en vigor dins l'aeronautica, lo desnevament es somés a certanei limits. Per exemple, l'utilizacion de sau es enebit car leis ions clorurs pòdon atacar l'alumini dei fuselatges. Per aquela rason, l'eliminacion de la nèu es principalament mecanica e necessita l'utilizacion de caçanèus e de ventilators gigants. De mai, dins certanei cas, leis avions son tractats ambé de substàncias permetent d'alentir ò d'empedir la formacion ò lo depaus de nèu sus son fuselatge.
Transpòrt ferroviari
Lo transpòrt ferroviari es fòrça sensible a la preséncia de nèu car la friccion dau contacte acier-acier entre lo tren e lo camin de fèrre es ja relativement febla dins lei condicions normalas de circulation. De mai, leis infrastructuras son sovent situadas dins d'endrechs d'accès malaisat quand lo sòu es ennevat.
Leptictidium
Leptictidium es un genre de pichòts mamifèrs sautaires preïstorics. Apareguèron durant lo Cretacèu e subrevisquèron a l'extincion K-Pg fins a l'Eocèn. Foguèron comuns en Euròpa, mas desapareguèron fa 35 milions d'annadas aperaquí sens daissar de descendéncia.
Nèu
Transpòrt ferroviari
Per permetre lo desnevament, lei companhiás ferroviàrias utilizan donc de caçanèus especiaus montats sus de locomotivas. Coma sus lei rotas, la concepcion de sei lamas dèu permetre de rebutar la nèu en fòra de la via. Pasmens, per defugir de degalhs liats a la gelada de l'aiga, dèu pereu eliminar la nèu entre lei ralhs. Dins aquò, aquela solucion es pas totjorn aplicabla dins lei regions onte lo risc de nevadas importantas existís.
Ulrich Becker
thumb|250px|Ulrich Becker Ulrich Becker (Frankenberg, 14 de novembre de 1958) es un escrivan e editor esperantista alemand. Per son òbra recebèt lo Prèmi Grabowski en 2005.
Nèu
Transpòrt ferroviari
Dins aqueu cas, especialament dins lei regions montanhosas, l'opcion generalament adoptada es de cubrir la via amb un tunèu artificiau. Aquò empedís lo depaus de nèu sus lei ralhs permet tanben de lei protegir còntra leis avalancas.
Leptictidium
Los leptictidiums tenián de pichòtas patas davant e de grandas patas darrièr, coma de pichòts cangorós.
Nèu
Torisme e industria de la montanha
Dempuei lo sègle XIX, l'aparicion deis espòrts d'ivèrn a entraïnat lo desvolopament dau torisme ivernenc dins certanei regions montanhosas, principalement dins leis Aups, dins lei Pirenèus e dins leis estacions d'America dau Nòrd. L'esquí aupenc i èra la disciplina pus practicada. Pasmens, fau nòtar l'existéncia de l'esquí de fons e de la taula de nèu (snowboard) que demoran ò vènon d'activitats pas negligiblas.
Leptictidium
Espècias :
Nèu
Torisme e industria de la montanha
Aqueu torisme necessita d'investiments importants per amainatjar lei pistas (construccion de remontadas mecanicas, d'abitacions, de rotas...) e es donc generalament destinat a de practicas eissits dei classas aisadas dei país desvolopats. Ansin, dins lo mond, lo nombre de toristas deis espòrts d'ivèrn èra solament d'aperaquí 110 milions cada an au començament dau decenni 2010. França, leis Estats Units e Àustria èran lei destinacions principalas. L'importància locala de l'industria dau torisme d'ivèrn pòu èsser considerabla. Per exemple, en França, en 2016, representava 0,75% dau PIB nacionau e èra a l'origina de 120,000 emplecs.
Guèrra
L'irrupcion de la nèu sus lei prats batalhiers entraïna totjorn d'importantei complicacions per lei militars. D'efèct, perturba lei desplaçaments, l'utilizacion deis equipaments e necessita de protegir lei soudats còntra lei temperaturas bassas. Ansin, fins au sègle XIX, leis operacions ivernencas foguèron raras dins lei regions regardadas per lei tombadas de nèu. Per exemple, dins lo corrent dau sègle XIII, lei Mongòls menèron una campanha d'ivèrn per conquistar Russia gràcias a sei cavaus acostumats ai condicions nevosas. Pasmens, aqueu succès demorèt lòngtemps excepcionau.
Uei, la màger part dei fòrças armadas susceptiblas de faciar un prat batalhier ennevat dispausan d'unitats especializadas que son generalament consideradas coma de tropas d'elèit. Es lo cas, per exemple, des caçaires aupencs francés.
Dins aquò, dins lo corrent dei sègles XIX e XX, i aguèt mai d'un conflicte que veguèt de fòrças « normalas » obligadas de combatre dins la nèu coma lei guèrras napoleonencas, la Guèrra d'Ivèrn ò lei doas guèrras mondialas. Dins aqueu cas, lei linhas logisticas son somesas a una gròssa pression per mantenir lo liame ambé leis unitats de combat, per provesir rapidament lo materiau necessari (esquís, vèstits cauds e blancs, carburant amb un ponch de fusion bas...) e per gardar operacionalas leis infrastructuras. Un entraïnament es tanben de còps necessari per aprene ai soudats d'utilizar d'esquís.
En causa d'aqueleis obstacles nombrós, la nèu es donc d'ara endavant utilizada per organizar una ataca suspresa ò una defensa eficaça còntra un adversari mau preparat. D'exemples coneguts son la deconstruccion de l'armada francesa en Russia en 1812 ò la viva resisténcia dei Finlandés a l'invasion sovietica de 1939.
Flòra
Nèu e vegetacion interagisson entre elei de doas manieras diferentas mai similaras : la nèu a una influéncia sus l'aire de reparticion dei plantas e lei plantas an d'efècts importants sus la reparticion e lo desplaçament de la nèu. D'efèct, la nèu es un agent de seleccion dei vegetaus que dèvon trobar una solucion per se protegir de sei consequéncias (freg, abséncia de lutz...). De mai, en causa dau fenomèn de fonda, favoriza la creissença d'aquelei qu'an besonh d'una gròssa quantitat d'aiga a la prima.
A l'opausat, la flòra pòu modificar lei condicions de fonda de la nèu segon doas tendàncias contràrias. Lei brancas, especialament aquelei dei conifèrs, favorizan la fonda car permèton d'expausar mai la nèu au raionament solar e limitan l'accumulacion de nèu au pè de l'aubre. En revènge, la preséncia d'un cubèrt de fuelhas demenís la velocitat de fonda car assosta la nèu. D'autra part, la vegetacion a tendància de tenir lei flòcs per sòu. Aquò limita lei desplaçaments liats au vent e alentís fòrtament lei procès d'accumulacion e de compactatge.
Fauna
Existís mai d'un organisme capable de viure dins ò sus la nèu. Entre lei pus pichons, se tròban d'invertebrats (aranhas, escaravais, vèspas...) que pòdon foncionar a de temperaturas bassas gràcias a la produccion de compausats antigèus per son metabolisme. La capacitat de subreviure sensa oxigèn es de còps tanben utilizada.
Regardant lei vertebrats, quauqueis espècias de pichona talha pòdon demorar activas coma la salamandra de montanha que pòu subreviure fins a 2,800 m d'altitud. Lei mamifèrs, elei, an tendància d'iverner pendent la sason freja. Pasmens, lei pus pichons (generalament mens de 250 g) pòdon adoptar una estrategia diferenta e aprofichar l'isolacion termica provesida per la nèu per s'aparar còntra lo freg. Per lo manjar, fòrman d'estiu de resèrvas, ben sovent de granas.
Enfin, au nivèu superior de la cadena alimentària, aquela vida permet a de carnivòrs, coma la mostèla, lo rainard ò lo lop de pas ivernar.
Nèu extraterrèstra
L'exploracion dau Sistèma Solar a mostrat l'existéncia de precipitacions similaras a la nèu terrèstra sus autrei planetas :
Districte de Saitual
Lo districte de Saitual es un districte de l'estat de Mizoram en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Saitual. Lo districte foguèt oficialament fondat lo tres de junh de 2019, per separacion de parts dels districtes d'Aizawl e de Champai.
Hardingfele
200px|thumb|left|Un hardingfele 300px|thumb|right|Passatge de las còrdas simpaticas devath las còrdas armonicas, devath la tòca e a truvèrs deu [[pontet]] Lo hardingfele o vriulon norvegian (var. violon norvegian), qu'ei un instrument de musica folclorica de Norvègia tanhent deu vriulon mes dab quauques variacions dens la soa laüteria : la forma de l'instrument, los dessenhs de las soas "f"s que son un chic diferents ; en mei d'aquò lo hardinfele qu'ei mei ricament ondrat e la soa voluta que representa generaument un cap de leon.
Mes la soa grana particularitat qu'ei d'osténder ueit còrdas : las quate còrdas armonicas deu vriulon classic e quate còrdas simpaticas associadas dab eras. Aquesta originalitat que l'apropia de la viòla d'amor qui deu lo timbre particular deu son son a las soas còrdas simpaticas.
Au contra de las còrdas melodicas, las còrdas simpaticas non son pas premudas peus dits e non son pas tanpauc hregadas peu crin de l'arquet : qu'ei la quita vibracion de las purmèras qui las hè vibrar per "simpatia". Que son donc tienudas devath la tòca de l'instrument e que traucan lo pontet entà demorar en devath de las còrdas armonicas.
Guerilla Poubelle
Guerilla Poubelle es un grop de Punk de París.
Violet
Lo violet, color de la violeta, nomentat tanben mauva, color de la mauva, es generalament utilizat per nomenar tota una plaja de colors, de l'ametista (que sosentend una transparéncia) al zinzolin.
Definicion
Lo violet es una color, la color interiora de l'arc de Sant Martin. La benda violeta es una de las extremitats de l'espèctre vesible abans l'ultraviolet e es compresa entre las longors d'onda de 380 e.
Lo violet se pòt sintetizar amb una mescla de blau (gaireben 60% de luminositat) e de roge (gaireben 40% de luminositat) en sintèsi additiva (coma o indica son codatge RVB), o d'una mescla de magenta (gaireben 60%), de cian (gaireben 20%) e de negre (gaireben 40%) en sintèsi sostractiva (pigments), (coma o indica son codatge CMJN).
Pigments
Lo violet es una color rara dins la natura. Los pigments violets son doncas sovent produches de sintèsi.
Pigments minerals :
Pigments organics :
Colorants
Abans s'utilizava lo chuc d'abajon per colorar los teissuts en blau violetenc.
Lo violet aliltoluidin es un oxíd d'anilina utilizat per tintar los teissuts. Foguèt descobèrt en 1856 pel quimista anglés Perkins. Foguèt a l'onor en 1862 a l'Exposicion Universala ont la Reina Victòria pareguèt vestida d'una rauba tinta d'aquel colorant.
Nayif bin ʿAbd al-ʿAzīz ʾĀl Saʿūd
thumb|200px|Lo prince Nayif. Nāyif bin ʿAbd al-ʿAzīz ʾĀl Saʿūd (1934-2012) foguèt eiretièr del reialme d'Arabia Saudita de 2011 a sa mòrt.
23en filh del rei Abdalaziz, lo prince Nayif nasquèt en 1934, filh de la reina Hassa.
De 1954 a 1970, es governador de la província de Madina.
En 1970, ven ministre de l'interior.
Violet
Qualques bandièras
Raras son las bandièras amb de violet o una color vesina del bordèu.
Nayif bin ʿAbd al-ʿAzīz ʾĀl Saʿūd
Morís en 2012 sens aver regnat.
Son filh Mohammad es vice prince eiretièr dempuèi genièr de 2015.
Morangis (Marna)
Morangis es una comuna francesa, situada administrativament dins lo departament de Marna de la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lengas tamanas
Las lengas tamanas son un sosgrop de las lengas sodanicas de l'èst, un grop de las lengas nilosaharianas. Son parladas al Sodan e al Chad.
Classification
La classificacion del taman es :
Curdin
Curdin es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cusco
Cusco (en castelhan de Peró), Cuzco (en castelhan general) ò Qusqu (en quíchoa) es una vila dau sud-èst de Peró pròche de la vau d'Urubamba de la Cordilhèra deis Andes. En 2007, aviá una populacion d'aperaquí 350,000 e èra un centre culturau e toristic major dau país.
Segon la legenda, foguèt fondada au sègle XI ò au sègle XII per lei sobeirans Manco Capac e Mama Ocllo après sa naissença dins lo lac Titicaca. Venguèt la capitala de l'Empèri Inca e la principala vila d'America dau Sud gràcias a l'expansion inca. Avans l'arribada deis Espanhòus, èra devesida entre quatre quartiers ocupats per leis Incas e lei diferentei tribús de l'Empèri.
Foguèt conquistada per lei conquistadors a la fin de 1533 après la batalha de Cajamarca. Leis Espanhòus e seis aliats indigèns i pilhèron lei temples e lei palais. En 1536, lo cap de la resisténcia inca, Manco Inca II, assaièt de liberar la vila mai la garnison capitèt de resistir dètz mes a un sètge fòrça dur qu'entraïnèt la destruccion de la quasi totalitat de la ciutat. Pasmens, la vila foguèt tornada bastir e gardèt una importància culturala gràcias a son istòria. En revènge, perdiguèt pauc a pauc sa posicion economica au profiech de Lima e dei vilas fondadas per leis Espanhòus. En 1911, la descubèrta dei roïnas de Machu Picchu li permetèt d'assegurar sa plaça culturala e de venir un centre toristic major.
Pulney
Pulney es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Situat entre Vézelise e Mirecourt
Situé entre Vézelise et Mirecourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sainte-Croix
Sainte-Croix es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Sainte-Croix fait partie de la Bresse louhannaise.
Istòria
Dintre 1795 e 1800, Santa-Crotz absorbeix la municipalitat éphémère de Tagiset.
Entre 1795 et 1800, Sainte-Croix absorbe la commune éphémère de Tagiset.
Art de Nagada
350px|righ|thumb|Paleta en forma de peish, Nagada I, Musèu deu [[Lovre]] L'art de Nagada qu'ei l'art deu temps preïstoric egipcian qui precedeish lo desenvolopament de l'escritura ieroglifica primitiva. Aqueth temps aperat Nagada qu'ei divisit en diferentas fasas Nagada I e II. Qu'ei un temps qui comença a l'entorn de -4000 entà acabà's a la debuta deu periòde tinita (o protodinastic) qui, dab lo cap de maçuga deu rei Òrus Escorpion e dab la Paleta de Narmer (duas òbras de la transicion enter los periòdes predinastic e tinita), que'ns conda la debuta de l'istòria egipciana dab l'expansion conquestaira de la Hauta Egipte e la soa unificacion dab la Baisha Egipte (deu dèlta de Nil).
Lo periòde Nagada qu'ei generaument divisit enter:
Oracle Arena
L'Oracle Arena es un pabalhon pòliesportiu situat dins la vila de Oakland, Califòrnia, e va èsser bastit l'an 1966 amb lo nom de Oakland-Alameda County Coliseum Arena. Es l'estadi mai ancian de l'NBA. Acuèlh los partits dels Golden State Warriors, en mai d'autres eveniments coma concèrts de musica e espectacles.
Art de Nagada
Deus periòdes nagada qu'avem mei que mei materiau funerari. Despuish lo Nagada I que i a ua produccion de vas en ceramica e d'objèctes en pèiras talhadas (vas escultats en bèth fretar la pèira dab sable, e paletas on s'a trobat traças de potingas, dilhèu afaits).
Ua de las òbras mei famosas deu Nagada II qu'ei lo cotèth deu Gebel el Arak (en silex dab lo manjo d'evòri) qui nse muisha un representacion hèra elaborada d'ua guèrra de mau interpretar. Aquesta mena d'òbra qu'anoncia las òbras tinitas protodinasticas mentavudas mei haut (qu'ei a díser lo cap de maçuga d'Òrus Escorpion e la paleta de Narmer).
Santiuste de Pedraza
Santiuste de Pedraza es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Santiuste de San Juan Bautista
Santiuste de San Juan Bautista es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Agustin d'Ipòna
200px|right|thumb|Sant Agustin Aurelian Agustin (Aurelius Augustinus), mai conegut coma Agustin d'Ipòna o Sant Agustin (13 de novembre de 354 - 430) nasquèt a Tagaste (Numídia) benlèu Tajelt de uèi. Filh d'una maire crestiana (Monica) e d'un paire pagan (Patrici, mòrt vèrs 424), recebèt una educacion de tradicion pagana (latina): retorica, estudi d'autors latins, etc.
S'inicièt en la filosofia gràcias a las òbras de Ciceron. Estudièt e ensenhèt a Cartage, Roma e Milan, vila ont faguèt l'experiéncia del maniqueïsme de l'scepticisme, que apuèi abandonèt pel '''platonisme.
Se convertiguèt al cristianisme qu'aviá 32 ans. Foguèt ordenat prèire en 391 e en 396 elegit evesque d'Ipòna. Son influéncia es enòrma, puèi que es considerat coma un dels pensaires fondamentals de l'istòria occidentala.
Moriguèt en 430, pendant lo sètge d'Ipòna per los vandals de Genseric.
Districte de Khawzawl
Lo districte de Khawzawl es un districte de l'estat de Mizoram en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Khawzawl. Lo districte foguèt oficialament fondat lo tres de junh de 2019, per separacion del districte de Champhai.
Lista dels primièrs ministres de Santa Lúcia
thumb|130px|Blason de Santa Lúcia. Lo primièr ministre es lo cap de govèrn de Santa Lúcia. Entre sieus prètzfaches figura nomenar a las autras ministres del govèrn.
Soltan bin ʿAbd al-ʿAzīz ʾĀl Saʿūd
thumb|200px|Lo prince Soltan. Soltan bin ʿAbd al-ʿAzīz ʾĀl Saʿūd (1928-2011) foguèt eiretièr del reialme d'Arabia Saudita de 2005 a sa mòrt.
12en filh del rei Abdalaziz, lo prince Nayif nasquèt en 1928, filh de la reina Hassa.
En 1947, es governador de la província de Riïad.
En 2005, ven prince eiretièr.
Morís en 2011 sens aver regnat.
Empèri d'Akkad
L’Empèri d'Akkad es un reiaume mesopotamiana que foguèt fondat vèrs 2325 avC per Sargon l'Ancian e que dispareguèt durant la premiera mitat dau sègle XXII avC en causa deis invasions gutis. Pus ancian empèri conegut, tenguèt un ròtle primordiau dins l'unificacion culturala de Mesopotamia e venguèt un modèl per mai d'un estat seguent amb la creacion de la premiera administracion centralizada.
Istòria
thumb|right|Extension de l'Empèri d'Akkad durant lo rèine de [[Naram-Sin.]]
La fondacion de la ciutat d'Akkad sembla liada a la revòuta d'un oficier de la Cort de Kish, una importanta ciutat-estat mesopotamiana en declin relatiu dempuei quauquei sègles. Dich Sargon l'Ancian, es unicament conegut gràcias ai legendas escrichas sus sa vida mai la realitat de son existéncia pareis probabla. Reformator e administrator competent, creèt una armada permanenta e sostenguèt lo desvolopament dau comèrci. Capitèt ansin de véncer Lugal-zagesi, rèi d'Uruk, qu'èra lo senhor pus poderós de la mitat meridionala de Mesopotamia. Puei, sometèt leis autrei vilas de Sumèr e menèt d'incursions en Elam (còntra Susa), en Siria e en Anatolia. Dins aquò, l'establiment de la dominacion akkadiana èra fragil e la fin dau rèine de Sargon foguèt marcada per la multiplicacion dei revòutas.
Sei dos sucessors dirèctes, Rimush e Manishtusu, deguèron egalament faciar d'insureccions recurrentas sostengudas per lei reiaumes vesins. Pasmens, capitèron de mantenir la poissança akkadiana gràcias a de campanhas victoriosas e fòrça violentas, principalament en Elam e en Sumèr. L'apogèu d'Akkad aguèt luòc durant lo rèine de Naram-Sin (vèrs 2254-2218 avC), fiu de Manishtusu. Cap militar de remarca, capitèt de sometre seis adversaris en Magan, en Elam (destruccion de Susa), en Subartu, en Anatolia e en Siria (destruccion d'Ebla). Poguèt ansin adoptat lo títol inedit de « rèi dei quatre ribas ».
A la mòrt de Naram-Sin, leis Akkadians deguèron pasmens faciar de dificultats novèlas amb lo començament d'invasions de part de pòbles, dichs Gutis, establits dins lei Monts Zagros que migrèron vèrs lo sud. Leis Akkadians perdiguèron una partida de sei possessions septentrionalas mai capitèron de batre lei Gutis durant lo rèine de Sharkali-sharri. Pasmens, Sharkali-sharri foguèt assassinat vèrs 2193 avC, çò qu'entraïnèt la fragmentacion de l'Empèri. Après son rèine, l'istòria d'Akkad es quasi desconeguda. Reduch au relarg d'Akkad, l'Empèri sembla de subreviure durant quauqueis decenni avans de disparéisser dins lo corrent dau sègle XX avC dins de circonstàncias mau conegudas.
Organizacion e vestigis de l'Empèri d'Akkad
Lei vestigis de l'art akkadian son relativament rars e l'emplaçament precís d'Akkad es totjorn desconegut. Ansin, la cultura e l'organizacion de l'Empèri son subretot coneguts gràcias ai roïnas dei palais bastits per lei Sargonides dins d'autrei vilas, especialament lo palais de Naram-Sin de Tell Brak, e per d'elements descubèrts dins de butins pilhats per lei Gutis ò per leis Elamitas. Ansin, leis istorians dispausan d'aperaquí 7,000 inscripcions permetent de documentar l'istòria akkadiana.
Una concepcion novèla dau sobeiran
Pasmens, aquela òbra aviá tanben de limits importants. Se Akkad es considerat coma lo premier empèri de l'istòria en causa de sei trachs novèus, lo reiaume dispausava pas de tota la poissança que caracterizèt leis empèris seguents. D'efiech, son influéncia culturala demorèt limitada sus son territòri amb lo mantement deis arts locaus e èra inexistenta dins leis estats vesins. De mai, cada vila gardèt son escritura utilizant l'estile akkadian que per la comunacion amb lo poder centrau. Enfin, l'estabilitat deis autoritats èra mau segura en causa dei revòutas.
L'art akkadian
L'art akkadian es principalament estudiat a partir d'esculturas e de sagèus cilindres. Se plaçava inicialament dins la cultura dau nòrd de Mesopotamia amb la represa de tèmas ancians (enemics capturats dins de rets, voutors soudats...). L'exemple caracteristic d'aqueu premier periòde es l'estela de Sargon. A partir dau rèine de Naram-Sin, aguèron luòc d'inovacions importantas amb l'adopcion dau modèl dau rèi divin, una demenicion dau nombre de personatges e la representacion d'armas pus modèrnas. L'òbra pus famosa d'aquela epòca es l'estela de Naram-Sin que mòstra un mestritge avançat de l'escultura.
Lei sagèus cilindres akkadians presentèron de cambiaments amb l'art mesopotamian precedent en adoptant un caractèr pus narratiu e de tematicas novèlas. En particular, lei racòntes mitologics a prepaus dei dieus semitas (Shamash, Sin, Ishtar...) venguèron populars e remplacèron lei scenas sumerianas de banquet. Pasmens, aqueleis evolucions foguèron limitadas per la contuniacion dei representacions dei valentiás d'eròis mesopotamians (Gilgamesh...) e dei combats de bèstias fèras.
Santo Domingo de Pirón
Santo Domingo de Pirón es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Rius (Volvèstre)
Rius (Rieux-Volvestre en francés) es una comuna lengadociana de Volvèstre, situada dins le departament de la Nauta Garona e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Es una comuna de l'Airal urban de Tolosa.
Toponimia
300px|left|thumb|Panèl de Rius.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Rius èra (de segur) de la diocèsi civila de Rius, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de la diocèsi de Rius, de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Rius èra caplòc de districte e de canton, en 1801 lo canton foguèt, çò sembla, suprimit e la comuna de Rius estacada al canton de Montesquiu de Volvèstre; en l'an XII (1804-1805), restabliguèron lo canton. En 1790, lo nom de la comuna èra Rieux et Saint-Hilaire. La glèisa es jol patronatge de Nòstra Dòna (d'après l' Ordo). La parròquia de Saint-Hilaire-[sur-Arize] èra de la diocèsi de Rius e de la senescauciá de Tolosa. Lo lòc, a l'èst-nòrd-èst de Rius, sembla disparegut.
Le nom francés oficial, tradicionalament Rieux, venguèt Rieux-Volvestre en 2009.
Clarescur
thumb|200px|[[Vocacion de Sant Matieu (Caravaggio)|La vocacion de Sant Matieu, de Caravaggio]] Lo clarescur (chiaroscuro en italian) es una tecnica picturala basada sus la perspectiva espaciala que s'obtèn amb lo jòc de contrasts entre la lutz e l'ombra. Per mejan de contrasts acusats entre lei volums esclairats e lei volums ensornits, se pòt metre en relèu d'elements precís d'un quadre.
Aquela tecnica es ja descricha e nomenada au començament dau sègle XV per lo pintre italian Cennino Cennini, dins son obratge Il libro dell'arte (Lo libre de l'art), que son capítol IX s'intitula Coma deves balhar lo clarescur a tei figuras, segon la doctrina de la lutz, lei dotant de la qualitat dau relèu.
Lo clarescur foguèt desvolopat per lei pintres flamencs e italians dau sègle XVI; lei manieristas lo presavan fòrça. Deviá ajónher la maduretat a l'epòca barròca, especialament amb Caravaggio e lei caravaggistas, e durbir camin a l'estil dich tenebrisme.
La Cressa
La Cressa (La Cresse en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Lengas jebel oriental
Las lengas jebel oriental son un sosgrop de las lengas sodanicas de l'èst, un grop de las lengas nilosaharianas. Son parladas al Sodan dins l'estat de Nil Blau.
Classification
La classificacion del jebel oriental es :
Nousseviller-Saint-Nabor
Nousseviller-Saint-Nabor es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Situat en lo Nòrd-Es de la França, Nousseviller-Sant-Nabor ofèrta als sieus abitants lo encant dels pòbles, en aprofechant de la proximitat de nombrosas vilas. N'efièch, situats a dètz quilomètres de Forbach, cap de-luòc de arrondissement, lo pòble de Nousseviller e la siá annèxa de Cadenbronn jouxtent Sarreguemines, a sèt quilomètres, mas tanben Sarrebruck en prèp Alemanha, distant solament de quinze quilomètres. Mètz, prefectura de la Moselle se situa a setanta quilomètres.
Comuna rurala, los abitants se reten dins las vilas environnantes per trabalhar. La proximitat de la Alemanha ne fa un luòc priviliegiat per los sieus vesins #que tròban en la campanha, la calma e los repauses imprescindibles a un bon equilibri de vida.
Situé dans le Nòrd-Est de la France, Nousseviller-Saint-Nabor offre à ses habitants le charme des villages, en profitant de la proximité de nombreuses villes. En effet, situés à dix kilomètres de Forbach, chef-lieu d'arrondissement, le village de Nousseviller et son annexe de Cadenbronn jouxtent Sarreguemines, à sept kilomètres, mais aussi Sarrebruck en proche Allemagne, distante seulement de quinze kilomètres. Metz, préfecture de la Moselle se situe à soixante-dix kilomètres.
Commune rurale, les habitants se rendent dans les villes environnantes pour travailler. La proximité de l'Allemagne en fait un site privilégié par ses voisins qui trouvent dans la campagne, le calme et le repos indispensables à un bon équilibre de vie.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La comuna a constituit de doas pòbles : Nousseviller-Sant-Nabor e la siá annèxa Cadenbronn. Se situa l'origina dels dos pòbles al o. Lo sieu istòria a separat fins en 1808 e 1813 o respectivament la parròquia de contunh la comuna de Cadenbronn an ligat a aquela de Nousseviller.
Pendent la periòde gallo-romaine, una expedís secondaire telefonada diverticule, relativament importanta, connectava lo « Herapel », lo tuc sul ban de Cocheren ont los Romains édifièrent un oppidum, a Sarreguemines. Aquela via romaine passava per Cocheren, Folkling, Théding, Nousseviller e Welferding.
A l'origina, cap a 875, lo vilatge de Nousseviller a ligat al glèisa-maire de Maxstadt, de contunh mai tard a la abbaye de Sant-Arnouald. Jol Ancian Regim, lo abbaye Santa-Glossinde de Mètz possedís de bens en lo pòble, de meteis que los comtes de Sarrebruck. A partir del, Nousweiller ven proprietat dels comtes de Salm, senhors de Puttelange, e aquel fins al. Lo comtat de Puttelange es alavetz dirigit per un comte, lo Rhingraff. Los pòbles de Guebenhouse, Metzing e Nousseviller forman aquel #que se trucava la comuna de Metzing.
D'unes autres senhors, aital coma çò clergé, possedisson de bens a Nousseviller, coma per exemple la commanderie de Mètz del òrdre teutonique. Mas coma aqueles bens son malaisits a administrar vist lo éloignement, an cedit a la commanderie de Sarrebruck. Un document testifica #qu'al començament del, aquel darrièr signe un contracte amb lo comte Johann de Salm de Puttelange per gerir las possessions a Nousseviller, contracte #qu'a renauit en 1453, amb los sieus fils Simon e Johann.
Un document manuscrit en datant del regna de Louis XIV parlar del dénombrement efectuat en 1708. Aquela informacion d'una granda precision confirma #qu'a aquela data, lo pòble compte nòu familhas, dètz gojats, dètz filhas, un criat e doas servidores, #çò que dona un total de quaranta-e-unas personas. Nos indica tanben qu'aquelas familhas possedisson vint-tres cavals, dètz-e-nòu vacas e quaranta cinc pòrcs. Se çò pòble compte a aquela data se pauc d'abitantas, #encobrir s'explica per la destruccion de la region pendent la guèrra de Trenta Ans (1618-1648). Los mercenaires #que pòrtan aquela guèrra amb las tropas indisciplinées lududes donan un caractèr particularament crusèl e dévastateur.
Segon la costum lorraine, l'ensems del ban del pòble a somés al Mièja Edat a la vana pâture. Cela significa que cada proprietari es pas mai sus lo sieu pròpri terren, a partir del 1er de cada an per far manjar las siás bèstias. La capacitat de pâture de cada ban a avalorat unas fes per totas. Aital segon una expertise de la, entérinée per una sentence del tribunal de bailliage de Sarreguemines de la , lo ban de Nousseviller pòt alimentar #cent cinquanta bovins, ochanta pòrcs, #cent seissanta brebis o #cent fedas. Segon un principi de équivalence, la capacitat totala del ban a avalorat a sièis #cent trenta fedas. En vertu de lo sieu drech de vana pâture, lo senhor pòt doncas manténer a Nousseviller un vegada en correspondent a un tèrç de la capacitat totala, siatz dos #cent dètz fedas, del temps que la bergerie seigneuriale se trobava a Metzing.
Après aver-i apertengut al Alemanha, Nousweiller ven francés en 1766. Lo vilatge ven comuna del district de Sarreguemines e del costat de Puttelange. Fin finala, jol regna de Napoleon E, lo Data|18|d'octòbre|1801, de nòus cambiaments intervenon e la municipalitat a ligat al departament de la Moselle e lo arrondissement de Sarreguemines, en lo costat de Forbach.
La commune est constituée de deux villages : Nousseviller-Saint-Nabor et son annexe Cadenbronn. On situe l'origine des deux villages au ou. Leur histoire est séparée jusqu'en 1808 et 1813 ou respectivement la paroisse puis la commune de Cadenbronn sont rattachées à celle de Nousseviller.
Durant la période gallo-romaine, une route secondaire appelée diverticule, relativement importante, reliait le « Herapel », la colline sur le ban de Cocheren où les Romains édifièrent un oppidum, à Sarreguemines. Cette voie romaine passait par Cocheren, Folkling, Théding, Nousseviller et Welferding.