cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Glèisa Ortodòxa Còpta
Istòria
Au sègle VII, lei còptes acceptèron ansin ben la conquista aràbia car obtenguèron la libertat de practicar liurament son culte. De mai, leis impòsts impausats per lei sobeirans musulmans èran pus febles. Coma lei musulmans pagavan pas d'impòsts, lei conversions foguèron pauc encoratjadas fins a la presa dau poder per lei Mamelocs. A la fin de l'Edat Mejana, la Glèisa Còpta comencèt donc de declinar en causa de persecucions novèlas. Aquò durèt fins au sègle XVII e un movement de renaissença que permetèt de tornar estructurar la Glèisa.
En 1959, la Glèisa Ortodòxa Etiopiana, que despendiá totjorn de la Glèisa d'Alexàndria, venguèt autocefala. Aquò entraïnèt una gròssa pèrda de fidèus car lo cristianisme ortodòx es la premiera religion dau país. Uei, la Glèisa Còpta continua de faciar de discriminacions e de persecucions en Egipte. Dins aquò, sembla totjorn recampar 10 a 15 % de la populacion egipciana. En parallèl, de comunautats importantas se son implantadas en America dau Nòrd, en Austràlia, en França e en Alemanha.
Microhylidae
Microhylidae es una familha de granhòtas descricha per Albert Charles Lewis Günther (1830-1914) en 1858.
Cal Gallissà
vinheta|Façada de Cal Gallissà Cal Gallissà ei ua casa deth municipi de Riudoms (eth Baish Camp, Catalonha) protegida coma ben culturau d'interès locau.
Microhylidae
Recampa mantuna sosfamilha localizadas en America del Nòrd e del Sud, en Africa de l'Èst e del Sud, d'Índia e de la Corèa fins al nòrd d'Austràlia.
Cal Gallissà
Descripcion
Bastissa rehèta damb materiaus ancians reprofitadi dera casa que i auie anterioraments ath madeish lòc. Era reconstruccion siguec amiada a tèrme per arquitècte Francesc Adell Ferré. Er element mès destacable son es hièstres de tipe gotic, deth sègle XVI o XVII. Originariament, era hièstra dera cantoada ère plaçada sus era pòrta principau. Eth guardader dera planta nòbla se formèc damb es dues pòrtes que dauen accès en pati, e a un cafè que i auie agut ara planta baisha. As pòrtes i a decoracions damb escuts que pòrten herradures de shivau.
Istòria
vinheta|Escut ara pòrta de Cal Gallissà Siguec era casa des Frairs Nebot, militars austriacistes pendent era Guèrra de Succession.
A fins deth sègle xix se convertic en un cafè, que s'i entraue pera Raval de Sant Francesc, e mai tard s'i metec un cinèma, que li restèren ada eth dauridi enquias ans 60 deth sègle xx.
Era bastissa siguec rebastida as ans 50, en tot profitar elements arquitectonics dera anciana casa.
Pendent era Diada Nacionala de Catalonha, s'amien a tèrme actes d'aumenatge as pòrtes dera casa.
Ragnar Anton Kittil Frisch
Ragnar Anton Kittil Frisch (n. 3 de març de 1895, m. 31 de genièr de 1973) foguèt un economista norvegian. Recebèt lo Prèmi Nobel d'Economia en 1969, amb Jan Tinbergen.
Biografia
Se graduèt en economia a l'Universitat d'Òslo lo 1919 e agrandiguèt los sieus estudis a París e Anglatèrra, ont se graduèt en matematica estatistica lo 1925. Aquel meteis an foguèt nomenat professor assistent de l'Universitat d'Oslo, professor associat lo 1928 e professor intitular lo 1931.
Moriguèt lo 31 de genièr de 1973 dins la vila d'Òslo.
Activitat economica
Lo se considèra membre de la nomenada "escòla suedesa", fondada per Johan Gustaf Knut Wicksell. A fach un nombre d'avançadas significativas en camp de l'economia, e desvolopèt nombroses concèptes nòus de macroeconomia e microeconomia. Foguèt un dels configuradors del econometria (1927) e de lo sieu entratge en los plans del economia politica, e lo sieu papièr en la teoria del consumidor (1926) ajudèt las recèrcas neowalrasianas. Lo 1965 formalizèt la teoria de la produccion.
Olivenita
L'olivenita es un minerau verd qu'a una duretat de 3,0 e una densitat de 3,9-4,4. Es formada d'arseniat idratat de coire (simbòl quimic : Cu2AsO4OH) cristallizat segon un sistèma ortorombic de classa bipiramidala. Dins la natura, forma de cristaus tabulars, de massas granulàrias ò d'agregats fibrós. Son esclat es adamantin a veirenc.
Minerau segondari eissit de l'alteracion d'autrei mineraus, l'olivenita se troba dins lei zònas d'oxidacion dei jaciments de coire e d'arsenic. Pòu èsser associada ambé l'adamita, la smithsonita, la malaquita, l'azurita ò l'escorodita. A ges d'interès economic.
Mourmelon-le-Grand
Mourmelon-le-Grand es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Istòria
En 1856, sus la volontat de l'emperaire Napoleon III, lo camp de Châlons a creat sus las tèrras de Mourmelon e dels pòbles environnants. Aquela decision va trastocar la vida d'aquel vilatge #que compta alavetz aperaquí 400 armas.
Lo camp a inaugurat en 1857 per l'emperaire #que i installa un quartièr imperial amb la fin d'i séjourner l'estiu. La creacion del camp entrena un aument de la populacion (multiplicada per tres), un desvolopament del comèrci (sustot los cafès) e de las infrastructuras.
Sichuan
Sichuan es una Província de la Republica Populara de China.
Mourmelon-le-Grand
Istòria
En los ans 1980, los alentours de la vila an #èsser lo luòc de la desaparicion d'uèch joves òmes.
Borrèia
250px|thumb|right|Borrèia d'Auvèrnhe La borrèia es un tipe de dança tradicionala originaria d'Auvèrnhe e plan espandida en Occitània. Se dança mai que mai dins lo Massís Central e en Arièja. Per extension se dison tanben borrèias los aires e las cançons qu'acompanhan la dança.
Dins los balètis, a l'ora d'ara, trobam majoritàriament doas formas de borrèias : las borrèias de dos temps e las borrèias de tres temps.
Castanhiers
Castanhiers (Castagniers en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
Ce petit village de l’arrière pays niçois qui tient son nom d’un châtaignier séculaire qui offrait un abri aux voyageurs, est très étendu. Ce petit territoire se trouve au centre d’un paysage de collines boisées. Il se compose de plusieurs hameaux. Son plus ancien quartier, “ Le Masage ”, aux rues pavées et passages voûtés date de 1870.
Mourmelon-le-Grand
Istòria
En 1856, sur la volonté de l'empereur Napoléon III, le camp de Châlons est créé sur les terres de Mourmelon et des villages environnants. Cette décision va bouleverser la vie de ce village qui compte alors environ 400 âmes.
Castanhiers
Istòria
Castanhiers est le fief des Borriglione jusqu’à la Révolution française. En 1874, Castangiers ainsi que la commune de colomars se détachent d’Aspremont à la demande de la population et deviennent ainsi deux communes indépendantes.
Mourmelon-le-Grand
Istòria
Plusieurs chefs d'État ont fait l'honneur de venir à Mourmelon : en 1896, le tsar Nicolas II de Russie et Félix Faure ; en 1905, le roi d'Espagne, Alphonse XIII et Émile Loubet ; en 1962, le général De Gaulle et Konrad Adenauer et en 1975, Valéry Giscard d'Estaing.
Ventadorn
Ventadorn pòt designar:
Districte de Jorhat
Lo districte de Jorhat es un districte d'Assam, un estat de la Republica d'Índia. Lo caplòc es Jorhat. En 2016 la partida septentrionala n'es destacada per venir lo districte de Majuli.
Rocciemolli
Rocciemolli es lo nom oficial atribuat a Archamola pel regim fascista italian, en 1937.
Adelophryne
Aqueste genre recampa mantuna espècia presenta dins lo nòrd de l'America del Sud a l'èst dels Andes.
Beulard
Beulard (Beaulard oficialament, en "italian") la es una anciana comuna de las Valadas occitanas, dins la Val d'Ors. En 1928 es annexaa a Ors pel regim fascista. Es aüra administrativament una ruaa de la comuna d'Ors, dins la Ciutat Metropolitana de Turin e la region de Piemont de l’Estat italian.
Istòria
En 1928, la comuna es annexada a Ors.
Jean-Pierre Guignon
thumb|200px|right|Jean-Pierre GuignonJean-Pierre Guignon (vadut Giovanni Pietro Ghignone ; Turin, 10 de heurèr de 1702 - Versalhas, 30 de genèr de 1774) que ho un violonista e un compositor italian vadut francés hèra aunorat e qui ho purmèr vriulon deu rei Loís XV (Royal Maître des Ménétriers). Neishut a Turin e hilh d'un mercadèr que ho eslhève deu gran mèste d'aquesta ciutat Giovanni Battista Somis.
Carròs
Carròs (Carros en francés) es una comuna occitana de Provença, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
La vila quilhada sus lo sieu ròc, domina la val de Var. De lo sieu passat, n'a eretat lo sieu nom que benlèu significa ròc aital coma la posicion de vila. Pòrta naturala deis Aups, en la plana del Var, entre mar e montanha, beneficia d'una posicion privilegiada.
Situada a 20 km al nòrd est de Niça, las ectaras de la municipalitat se repartisson en quatre entitats desparièras :
Dempuèi lo mitan dels ans 1990, Carròs fa partida de la comunautat de municipalitats de la Còsta d'Azur amb las municipalitats de Gatièras e Lo Broc. Lo 28 de julhet de 2009, Carròs a abandonat aquela comunitat de comuna. Intrèt a la comunitat urbana Niça Còsta de Azur lo 22 de setembre de 2009. Ara fa partida de la metropòli Niçarda de la Còsta d'Azur.
Istòria
La vila de Carris pòrta lo testimoniatge de mai de 2 000 ans d'istòria al travers d'un ensems de luòcs istorics considerables.
Las primièras traces istoricas d'una aucupacion umana pérenne del luòc actual de la municipalitat remontan dins los darrièrs sègles del edat del Fèrre, amb divèrses abitats perchés, trucats communément « pré-romain ». Se mencionarà sustot los luòcs del Laurum e de la Ròca Fendue #que lo periòde d'utilizacion supausada se n'estend de la a  abans J.-C. Cossí l'indican los nombroses testimoniatges épigraphiques, aquel seriá a priori pendent lo Antiquitat, e mai particularament amb la colonizacion romaine, que la comunitat s'aumentèt, per constituir de manièra cèrta al mai tard dempuèi la segonda mitat de la apr. J-C, un pol urban relativament important : de Carris de lo sieu nom latin « Vicus Lavaratensis ». Las relacions amb la vila de Vence, #que ne constituissi una part del territòri, son nombrosas. Mas se las primièras basas d'una cronologia de l'istòria carrossoise pòdon èsser de tiradas dempuèi aquel periòde, la region escapa pas totun pas als grands estanhs documentaris #qu'apareisson practicament pertot en un autre luòc per tot lo periòde dich de la « Nautor Mièja Edat » (-). Segon las darrièras investigations archéologiques portadas sul territòri communal, una comunitat crestiana relativament importanta sembla èsser testificada dempuèi las alentours de la an mil en s'inscrivent aital en la primièra ret paroissial de las Alpes-Maritimas, plan abans l'aparicion de las parròquias dins cada pòble.
A la preséncia del castèl #que domina totjorn lo vilatge e la vallée del Var a testificat ; a trucat « castrum Carossi ». Aperten a la distincion de las Blacas #que serà fòrça ligada a la òrdre dels chevaliers de Malta. L'epòca modèrna apareis de manièra a de besonh pro, sustot la e, tant al travers dels documents d'archiu #que per los testimoniatges archéologiques liurats en lo moment de las campanhas d'enregistres o las évènements notablas, coma las destruccions #qu'aquela de 1704 amb lo sac del castèl per las tropas del ne pòrti de Savoie e la siá desliurança per aquelas de Louis XIV lo meteis an. Sul marge drech del Var, lo vilatge de Carris, #que fasiá partida de la arrondissement de Grassa, a totjorn #èsser territòri de Provence, e serà pas jamai integrat al comtat de Niça, contràriament a fòrça d'unes autres pòbles en la meteissa posicion géographique termierèra.
En 1860, de Carris preses lo nòu departament dels Alpes-Maritims e coneguèt/conéisser una immigracion italiana pendent la rèsta de la e lo començament de la, ligada al desvolopament de las culturas maraîchères.
A partir de 1968, una zòna industriala a condicionat sul marge drech del Var e los ans 1970 veiràn nàisser sus la municipalitat una vila nòva. Dempuèi alavetz, la municipalitat de Carris, totalisant uèi mai de 10 000 abitants, visquèt sus tres centres : de Carris-pòbli, centre istoric a l'entorn de lo sieu castèl, Carris-los-Plànols, cœur agricòla e hortícola vengut largament residencial, e de Carris-vila, pol urban.
La ville de Carròs porte le témoignage de plus de 2 000 ans d'histoire au travers d'un ensemble de sites historiques remarquables.
Les premières traces historiques d'une occupation humaine pérenne du site actuel de la commune remontent aux derniers siècles de l'âge du Fer, avec plusieurs habitats perchés, appelés communément « pré-romain ». On mentionnera notamment les sites du Laurum et de la Roche Fendue dont la période d'utilisation supposée s'étend du au  avant J.-C. Comme l'indiquent les nombreux témoignages épigraphiques, ce serait a priori durant l'Antiquité, et plus particulièrement avec la colonisation romaine, que la communauté va s'accroître, pour constituer de manière certaine au plus tard dès la seconde moitié du apr. J-C, un pôle urbain relativement important : Carròs de son nom latin « Vicus Lavaratensis ». Les relations avec la cité de Vence, dont elle constitue une partie du territoire, sont nombreuses. Mais si les premières bases d'une chronologie de l'histoire carrossoise peuvent être jetées dès cette période, la région n'échappe pourtant pas aux grandes lacunes documentaires qui apparaissent quasiment partout ailleurs pour toute la période dite du « Haut Moyen Âge » (-). Selon les dernières investigations archéologiques menées sur le territoire communal, une communauté chrétienne relativement importante semble être attestée dès les alentours de l'an mil s'inscrivant ainsi dans le premier réseau paroissial des Alpes-Maritimes, bien avant l'apparition des paroisses dans chaque village.
Au la présence du château qui domine toujours le village et la vallée du Var est attestée ; il est appelé « castrum Carossi ». Il appartient à la seigneurie des Blacas qui sera très liée à l'ordre des chevaliers de Malte. L'époque moderne nous apparaît de manière assez précise, surtout les et, tant au travers des documents d'archives que par les témoignages archéologiques livrés lors des campagnes de fouilles ou les évènements notables, comme les destructions dont celle de 1704 avec le sac du château par les troupes du duc de Savoie et sa libération par celles de Louis XIV la même année. Sur la rive droite du Var, le village de Carròs, qui faisait partie de l'arrondissement de Grasse, a toujours été territoire de Provence, et ne sera jamais intégré au comté de Nice, contrairement à beaucoup d'autres villages dans la même position géographique frontalière.
En 1860, Carròs rejoint le nouveau département des Alpes-Maritimes et va connaître une immigration italienne durant le reste du et le début du, liée aux développement des cultures maraîchères.
À partir de 1968, une zone industrielle est aménagée sur la rive droite du Var et les années 1970 verront naître sur la commune une ville nouvelle. Dès lors, la commune de Carròs, totalisant aujourd'hui plus de 10 000 habitants, va vivre sur trois centres : Carros-village, centre historique autour de son château, Carros-les-Plans, cœur agricole et horticole devenu largement résidentiel, et Carros-ville, pôle urbain.
Aimeric de Belenoi
Aimerics de Belenòi èra un poèta occitan dau sègle XIIIau (1216-1242), vadut au castèth de L'Esparra (Medòc, uei Gironda) e mòrt a la cort dau rei Ferdinand III de Castelha, a vint-sheis ans solament. Çò ditz sa vida : Es citat - coma d'autes trobaires occitans - per Dante Alighieri dens son obratge De vulgari eloquentia (De l'eloquéncia en lenga vulgara). Clèrc, après augussi joglat en Gasconha, se n'angut obrar en maine francoprovençau, notadament en Savòia, on passèt frem de temps. Servit notadament lo comte Tomàs I de Savòia (1178-1233), meitot son esposa Margarida de Genevés (1180-1236) qu'i dediquèt una cançon :
''Dona Na Margarid E vezers, e gens aculhirs Provon que res nos vos sofranh De so que a pro domna tanh''
Lo comte Aimon de Savòia (1291-1343) l'apriguèt tanben una passada.
Òbras
Aissi quo'l pres que s'en cuja fugir Aissi cum hom pros afortitz Ara'm destrenh Amors Meravilh me cum pot hom apelhar No'm laissa ni'm vol retener Nulhs hom no pot complir adrechamen Per Crist s'ieu crezes Amor Pos Dieus nos a restaurat Puois lo gais temps de pascor Selh que promet a son coral amic S'a midons plazia Ailas per que viu lonjamen ni dura Domna, flor Anc, puois qe giois ni canc Tant es d'Amor honratz sos senhoratges A'l prim pres de'ls breus jorns braus Fins e leials e senes tot engan Ja non creirai q'afanz ni cossirers Nulhs hom en re no falh Pus de Joy mou e de Plazer Can mi perpens ni m'arbire Consiros, cum partitz d'amor
ESTUDIS Maria Dumitrescu : Poésies du troubadour Aimeric de Belenoi, 1935.
Hoz de Jaca
Hoz de Jaca es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Brossa (Roergue)
Brossa (Brousse-le-Château en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Hatfield
thumb|250px|Novèl centre vila de Hatfield Hatfield (ancianament: Bishop's Hatfield) es una vila de la region de Hertfordshire, situada dins la part sud-èst d'Anglatèrra.
Bananarama
right|250px|thumb|Bananarama
Bananarama es un grop pop femenin anglés format en 1981 a Londres (Anglatèrra), de còps aparentat new wave, fòrça popular dins las annadas 1980, gràcias a mantunas cançons qu'aguèron un succès mondial enòrme, entre autres, Shy boy en 1982, Na Na Hey Hey Kiss Him Goodbye e Cruel Summer en 1983, Venus en 1986, ou encara Help en 1989. Las tres cantairas, Sara Dallin, Keren Woodward e Siobhan Fahey, son conegudas per lor estili vocal unenc caracterisat per lor cant de las meteissas nòtas a l'unisson, puslèu que sus acòrds de tres nòtas.
Siobhan Fahey s'es maridada en 1987 ambe Dave Stewart del grop new wave Eurythmics.
Arrondiment dels Sarrasins
L’Arrondiment dels Sarrasins es una division administrativa e una anciana division electorala francesa situada dins la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus e lo departament de Tarn e Garona. Lo caplòc es la vila lengadociana dels Sarrasins. L'arrondiment s'espandís en Lengadòc, a l'entorn dels Sarrasins, en Carcin (a l'entorn de Moissac), en Agenés e en Gasconha (Lomanha). La lenga autoctòna es l'occitan, lengadocian o gascon.
Istòria
Se creèt en 1800 dins lo departament de Nauta Garona.
Annexèt en 1926 l’ancian arrondiment de Moissac, mès perdèt los cantons de Verdun de Garona, de Grisòlas e de Montuèg , transferits a l'arrondiment de Montalban. En 1810, l'arrondiment aviá ja perdut lo canton de Vilabrumièr, passat a Montalban. Lo resultat d'aquels transferiments es que l'arrondiment dels Sarrasins, abans 1926 pus poblat que lo de Moissac, es format màgerment del territòri de l'ancian arrondiment de Moissac (7 ancians cantons sus 12, 51 comunas sus 103, mès son pus grandas e, en 2012, pus pobladas dins l'ensemble).
Districte de Bongaigaon
Lo districte de Bongaigaon es un districte d'Assam, un estat de la Republica d'Índia. Lo caplòc es Bongaigaon.
Carbon de lenha
Lo carbon de lenha es un material combustible solide, fragil e porós amb un naut contengut en carbòni (aproximativament 80%). Se produtz per caufament de lenha e d'autres residús vegetals, a de temperaturas que varian entre 400 e, en abséncia d'aire.
Lo poder calorific del carbon vegetal varia entre e, e es fòrça superior a aquel de la fusta, que varia entre  e.
Istòria
Lo carbon vegetal foguèt utilizat coma combustible dempuèi de temps antics dins de carbonièras, mas la produccion descresquèt remplaçada per l'utilizacion del gas natural, de l'electricitat e del petròli, perque èran de produccions mai economica. Actualament lo carbon vegetal es d'usatge pauc abitual coma font de poder calorific domestic e la produccion dins las carbonièras es una apròcha mai etnografica que productiva.
Districte de Majuli
Lo districte de Majuli es un districte d'Assam, un estat de la Republica d'Índia. Lo caplòc es Majuli. Es creat en 2016 de la partida septentrionala del districte de Jorhat qu’es dins l’Illa de Majuli.
Menòrca
Menòrca (Menorca en catalan), es una illa de la Mar Mediterranèa, la mai septentrionala de las illas Balearas. Son nom ven de las expressions latinas Balearis Minor e Minorica, del biais que la nomenavan los romans pel fach que l'illa es la mai pichona d'entre las doas illas Balearas (respècte a Malhòrca)
Las vilas principalas ne son Maon (la capitala), Ciutadella de Menòrca, e Alaior.
Lo gentilici es menorquin -a, var. minorquin -a.
Geografia e istòria naturala
thumb|left|Plaja d'Algaiarens, a la Vall thumb|left|Mapa municipala de Menòrca Menòrca, amb una extension de 701 km², se situa al bèl mitan de la Mar Mediterranèa occidentala (40º N 4º È), gaireben equidistanta de las tèrras africanas, italianas e ibericas, es la pus septentrionala de las Balearas. L'illa e los illòts que l'enròdan constituisson un resumit de la Mediterranèa occidentala, ont se pòdon trobar la majora part dels ecosistèmas caracteristics d'aquesta region, excepte los fluvials e los montanhencs. Mas a l'encòp, Menòrca conten de nombrosas espècias endemicas o tirrenicas, es a dire, exclusivas d'aquesta illa o ben compartidas solament amb d'autras tèrras prèpas coma Malhòrca, Corsega e Sardenha. Aquesta barreja de generalitats e singularitats fa especialament atractiu lo patrimoni natural d'aqueste territòri, a l'encòp fortament umanizat dempuèi fa 4000 ans.
Dochac
Dochac (Douchapt en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Juranville
Juranville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre e Vau de Léger.
Dochac
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Juranville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dochac
Toponimia
La prononciacion es [du’θa]. Las fòrmas ancianas son Sanctus Petrus de Dupchac, en latin, en 1178, Dopchac en 1365, Dopchacum, en latin, en 1365. Dochac ven d'un nom gallic d'òme, Duppius/Duppios, varianta ipocoristica de Dubius, emb lo sufixe -acum, , , , latinizacion dau sufixe celtic -acon. Dochac èra la propietat de Duppios.
Mousterel-ar-Gwast
Mousterel-ar-Gwast en breton ( Montreuil-le-Gast en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Giovanni Schiaparelli
Foguèt a mai senador del Reialme d'Itàlia, membre de l'Accademia dei Lincei, de l'Acadèmia de las Sciéncias de Turin e de l'Institut Reial Lombard, e es particularament conegut gràcias a sos estudis sus Mart.
Foguèt Schiaparelli lo primièr qu'observèt al telescòpi un espés malhum de canals sus la planeta roja, los famoses canals de Mart, durant la "granda opposicion" de 1877, çò que donèt pas a una pluèja d'ipotèsis, d'especulacions e de folclòre de cap a la possibilitat de vida intelligenta sus Mart. Schiaparelli a mai foguèt lo primièr que demostrèt que las pluèjas de meteorits (particularament los Perseids e los Leonids) èran en realitat de residus de cometas. Donèt son nom a la descobèrta d'un asteroïde, 69 Hesperia, lo 26 d'abril de 1861.
Per l'omenatjar foguèron batejat de son nom l'asteroïde 4062 Schiaparelli, lo cratèr Schiaparelli sus la Luna e lo cratèr Schiaparelli sus Mart.
Es actualament enterrat dins lo Cimitero monumentale de Milan.
Eleutherodactylinae
La sosfamilha dels Eleutherodactylinae foguèt creada per Bertha Maria Julia Lutz (1894-1976) en 1954.
Recampa mantun genre presents dins una region que va del sud dels Estats Units al sud de l'America del Sud.
Bureia
right|250px|thumb|Localizacion de Bureia dens lo bacin d'[[Amor (fluvi)|Amor (çai dessús a dreta)]] Bureia (Бурея en rus) qu'ei una arribèra deu sud-èst de Siberia, dens la Federacion de Russia. Aqueth arriu, afluent esquèr d'Amor, que correish sus 623 km.
Canton de Lantar
Le canton de Lantar es una anciana division administrativa de Lengadòc, situada dins l'arrondiment de Tolosa, le departament de Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. 6 de las 10 comunas son dempuèi 2015 dins le canton de Revèl e al còp tanben dempuèi 2017 dins la Comunautat de comunas de las Tèrras de Lauragués (SIREN 200071298), las autras 4 son dins lo canton d'Escalquens; dins aquel darrèr grop, una comuna es de Tolosa Metropòli, una autra del Sicoval e las autras 2 son de Tèrras de Lauragués (çò que fa 8 comunas per aquela intercomunalitat). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, dins sa varianta meridionala.
Istòria
Lo canton de Lantar se creèt en 1790.
Descloizita
Minerau segondari eissit de l'alteracion d'autrei mineraus, l'olivenita se troba dins lei zònas d'oxidacion dei jaciments de plomb, de {zinc e de coire. Pòu èsser associada ambé la vanadinita, la cerusita, la wulfenita, la piromorfita ò la mimetita. Es de còps utilizada coma minerau de vanadi mai aquel usatge demora rar car lei jaciments son sovent pichons.
Amgun
right|250px|thumb|Localizacion d'Amgun dens lo bacin d'[[Amur (fluvi)|Amur (çai dessús a dreta)]] L'arriu d'Amgun (Амгунь en rus) qu'ei un cors d'aiga deu sud-èst de Siberia, dens la Federacion de Russia. Aqueth arriu, afluent esquèr d'Amur, que correish sus 723 km.
Celiaquia
La celiaquia, apelada tanben malautiá celiaca e intolerància au glutèn, es una malautiá autoimmuna caracterizada per l'inflamacion cronica de la partida proximala dau budèu prim, causada per lo glutèn, una proteïna vegetala dei grans de blat, d'òrdi, de segal, d'espèuta, de kamut e de triticale. La civada conten pas de glutèn, mas ne pòt aver per de contaminacion crosada amb l'òrdi e amb lo blat. Lo glutèn provòca la pèrda dei vellositats que cuerbon lo budèu prim, que pèrd la capacitat de digerir e d'absorbir lei noiriduras. Se pòt diagnosticar dins totei leis etapas de la vida. Lei personas celiacas se devon absténer de consomir de produchs que contenon de glutèn çò que permet una regression complèta dei simptòmas de la malautiá. La celiaquia es pus frequenta demest los europèus.
Théophile Cart
Théophile Cart (nascut lo 31 de març de 1855 a Sent Antòni del Bruèlh (Perigòrd) e mòrt lo 21 de mai de 1931 París) es un escrivan e un dels mai importants esperantofòns francés. Es a vegadas qualificat de «segond paire de l'esperanto».
Corrent Revolucionari Occitan
Lo Corrent Revolucionari Occitan o CRÒC es un ancian movement politic occitan qu'existiguèt de 1995 a 2001. Federava mai d'un grop local: Anaram Au Patac en Bearn, los Patriòtas Occitans a Tolosa, Occitània Libertat a Ais de Provença, Reviscòl Roergàs en Roergue.
Malgrat cèrtas divergéncias entre los grops e dins los grops se podiá definir coma un movement d'extrèma-esquèrra e independentista.
Har/Far, revista qu'existís totjorn, èra lo jornal comun al movement.
Istoric
En 1995, los tres grops cofondadors del CRÒC foguèron Anaram Au Patac o AAP (fondat a Pau en 1992), los Patriòtas Occitans (fondats a Tolosa en 1993) e Occitània Libertat (fondat a Ais de Provença en 1994) ;entre sos membres fondators comptava amb de militants libertaris, comunistas, de l'AREV, e del Partit Occitan. S'i ajustèt puèi un quatren comitat, Reviscòl Roergàs en Roergue.
AAP foguèt lo grop mai dinamic e mai fòrt dins lo CRÒC. La revista d'AAP, Har, fondada en 1995, venguèt lèu la revista del CRÒC amb lo nom mai panoccitan Har/Far, mas la redaccion e la gestion demorèron al sèti d'AAP a Pau.
Lo CRÒC coneguèt un certan dinamisme entre 1995 e 2000 aperaquí. En gaire de temps, atraguèt la quasi-totalitat dels joves occitanistas que desiravan de far de politica e que se reconeissián pas facilament dins d'organizacions mai tradicionalas coma lo Partit Occitan e lo PNO. Lo sol autre grop occitanista que podiá atraire de joves e que podiá far concurréncia al CRÒC (independentista), aquò èra la Linha Imaginòt (antiindenpendentista). Totun lo CRÒC se limitava pas a la joventut e teniá de militants de totas las edats.
Mas la manca de coordinacion del CRÒC, a l'escala panoccitana, provoquèt sa dislocacion al començament dels ans 2000 e alavetz AAP decidiguèt de sortir del CRÒC en 2001. Aquò accelerèt la baissa d'activitat puèi la desparicion rapida del CRÒC.
Dempuèi 2001, ça que la, i a agut qualques assages per reviscolar lo CRÒC dins las regions de Tolosa e de Carcassona. La màger part dels èx-militants del CRÒC son anats cap a d'autras organizacions politicas occitanistas coma Anaram Au Patac, Iniciativa per Occitània, lo Partit de la Nacion Occitana (PNO) e lo Partit Occitan (PÒC), o ben dins l'occitanisme cultural, o encara dins d'organizacions non occitanistas d'esquèrra. Lo Partit Occitan, en particular, a sauput se reorganizar e se modernizar parcialament en seguida del sagron del CRÒC. L'existéncia del CRÒC, e mai s'es estada efemèra, a marcat l'aparicion d'una generacion novèla de militants durant los ans 1990, qu'an contribuit a rejovenir l'occitanisme en general. Aital lo CRÒC es estat, amb la Linha Imaginòt, una de las illustracions de l'aparicion del Temps Tres del movement occitan (segon los tèrmes prepausats per Robèrt Lafont, amb lo Temps Un a la fin del sègle XIX, lo Temps Dos durant los ans 1960-70 e lo Temps Tres dempuèi los ans 1990).
Mentque-Nortbécourt
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Mentque E Norbécourt an fusionat en 1819.
Après la primièra guèrra mondiala, lo monument als mòrtes a bastit al mièg de la plana #que separa los dos pòbles.
Mentque et Norbécourt ont fusionné en 1819.
Après la première guerre mondiale, le monument aux morts est construit au milieu de la plaine qui sépare les deux villages.
Districte de Sonitpur
Lo districte de Sonitpur es un districte d'Assam, un estat de la Republica d'Índia. Lo caplòc es Tezpur. En 2015 la partida orientala n'es destacada per venir lo districte de Biswanath Chariali.
Mustelidae
Los mustelids (del latin  que significa ) son una familha de mamifèrs de l'òrdre Carnivora. Son de predators, de talha variada (de 20 cm a 1 m), amb un còrs alongat e de patas cortas. An de glandas secretrises desvolopadas (de cada costat de l'anus) que pòdon desgatjar una odor muscada en cas d'atac. Devesida en mai d'una sosfamilha, la familha dels mustelids compren 55 espècias en 24 genres.
Classificacion
Segon ITIS:
sosfamilha Mephitinae – las mofetas
Las espècias d'aquesta sosfamilha son actualament classadas dins la familha dels Mephitidae (Caniformia).
Hoz y Costean
Hoz y Costean es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Banaçac e Canilhac
Banaçac e Canilhac (oficialament en francés Banassac-Canilhac) es dempuèi lo 1èr de genièr 2016, una comuna novèla occitana de Gavaudan situada dins lo departament de Losera e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Es formada de las comunas de Banaçac, lo capluòc, e de Canilhac, unidas per fusion simpla (ambedoás comunas an renonciat a venir comunas delegadas ).
Frauenberg
Frauenberg es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Banaçac e Canilhac
Demografia de las ancianas comunas e de la comuna actuala
Per l'evolucion demografica de cada anciana comuna, veire a Banaçac e a Canilhac. Ni Banaçac, nimai Canilhac son pas de comunas delegadas, son perimidas dempuèi la fusion.
Frauenberg
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jully-lès-Buxy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Samuèl ibn Nagrella
Lo rabin Samuèl ibn Nagrella (שמואל הנגיד Shmuel haNagid en ebrieu) (993-1055) foguèt un poèta e filosòf jusieu de la tribú de Leví. Nasquèt a Mérida e s'eduquèt a Còrdoa. En seguida de las luchas dins lo Califat migrèt a Malaga, ont ensenhèt l'arabi. En 1020 trabalhava coma secretari dels reis ziridas de Granada. En 1027 foguèt elegit naguid (prince) de las alkhamas jusievas del Taifa de Granada e visir del rei Habus ben Maksan. En 1038 trabalhèt coma general de las armadas del rei Badis ben Habus e luchèt pendent 20 ans contra los reialmes taifas vesins: Sevilha, Malaga, Almeria, Carmona. Protegiguèt ferventament la sciéncia jusieva e los estudis talmudics e entreprenguèt un ambiciós prètzfach erudit e literari, interessat especialament per la gramatica; sostenguèt de polemicas sus las errors de l'Islam. Foguèt un grand poèta elegiac que lamentava l'abséncia de parents e d'amics e l'inestabilitat de las causas umanas, en mai de las orrors de la guèrra. Gaireben totas sas composicions se remarcan per lor eminéncia morala e filosofica. Divan es un recuèlh de la màger part de son òbra poetica, inclusent de composicions poeticas ebrievas amb d'influéncia de tèmas e de formas aràbias. Demest sas òbras poeticas ressortisson Ben Tehilim (Filh dels Psalmes), Ben Mishle (Filh dels Provèrbis) e Ben Qohelet (Filh de l'Eclesiastès). Autor d'Entratge al Talmud e del Libre de la riquesa. Sa poesia compren de composicions militaras, politicas, liricas e elegiacas. Foguèt rival d'Avicebron.
Huerto
Huerto es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Selemdzha
right|250px|thumb|Localizacion de Selemdzha dens lo bacin d'[[Amor (fluvi)|Amor (çai dessús a dreta)]] Selemdzha  (Селемджа en rus) qu'ei una arribèra deu sud-èst de Siberia, dens la Federacion de Russia. Aquera aiga, afluent esquèr de Zeia e sosafluent d'Amer, que correish sus 647 km.
Jan Tinbergen
Jan Tinbergen (n. en 1903, m.1994) foguèt un economista neerlandés. Recebèt lo Prèmi Nobel d'Economia de 1969, amb Ragnar Frisch.
Sindicat del Trabalh Sexual
vinheta|Membre del STRASS a la [[marcha de las fiertats de 2014 a París.]] Lo Sindicat del Trabalh Sexual (abreujat en STRASS) es una associacion lei de 1901 reivindicat coma un sindicat autogerit e qu'existís en França dempuèi lo 20 de març de 2009. Defend los drechs dels trabalhaires del sèxe, es a dire principalament dels prostituits, mas tanben los actors pornografics o encara los operators de telefòn erotic.
Joan XIX
thumb|right|Retrach de Joan XIX dins la [[Basilica de Sant Pau Fòra lei Muralhas.]]
Joan XIX (vèrs 975, Latium - fin de 1032, Roma) foguèt lo 144 papa de la Glèisa Catolica dau 19 d'abriu de 1024 au 20 d'octòbre de 1032. Succediguèt a Beneset VIII (1012-1024) e foguèt remplaçat per Beneset IX (1043-1045 e 1047-1048).
Dich Romanus, èra lo cap temporau de Roma per lo còmpte dei còmtes de Tusculum que dominavan Roma dempuei la disparicion dei Crescentius dins lo corrent deis ans 1010-1020. En parralèl, son fraire èra estat elegit papa sota lo nom de Beneset VIII. Romanus venguèt papa après la mòrt d'aqueu darrier e assaièt de ganhar lo sostèn de la populacion gràcias a de despensas somptuàrias.
Regardant lei tensions entre evesques, èran liadas a de desacòrdis regardant lei privilègis donats per lei papas precedents. En particular, Joan XIX renforcèt lo ròtle de l'evescat de Milan e confiermèt la proteccion pontificala acordada a l'abadiá de Cluny. A la demanda dau rèi Cnut lo Grand (1016-1035), acceptèt tanben de redurre lei taxas per l'autreg dau pallium ais arquevesques de son reiaume. Enfin, Joan XIX foguèt probablament a l'origina de l'emission de la premiera indulgéncia
Oklahoma City
Oklahoma City es la capitala de l'estat american d'Oklahoma. Sa populacion èra estimada a 649 021 abitants, en 2018. Sa superfícia totala es 1606,67 km².
Cai Yuanpei
thumb|250px|Cai Yuanpei Cai Yuanpei (en chinés: 蔡元培; pinyin: Cài Yuánpéi; Wade–Giles: Ts'ai Yüan-p'ei; 11 de genièr de 1868 – 5 de març de 1940) foguèt un pedagòg, un filosòf, un professor universitari, esperantista e anarquista chinés. President de l'Universitat de Pequin e fondador de l'Academia Sinica, es famós per sas criticas de la cultura tradicionala chinesa e pel fach que reuniguèt de figuras importantas per la Novèla Cultura e lo Movement del 4 de Mai.
Kings Langley
thumb|250px|La carrièra principala High Street de Kings Langley Kings Langley es un vilatge anglés del comtat de Hertforshire. Situat a 34 km al nòrd-oèst del centre de Londres, es actualament una part de l'aglomeracion londoniana. La localitat es famosa que s'i trobava abans lo palais reial de la familha reiala anglesa dels Plantagenet. La glèisa, qu'es del sègle XII, abriga la tomba d'Edmond de Langley, duc de York.
Gaelic escocés
L'escocés o gaelic escocés (autonim: gàidhlig) es una lenga celtica qu'aperten al grop gaelic amb lo gaelic irlandés e lo gaelic manx. Es parlada en Escòcia dins los Highlands e en Nòva Escòcia subretot sus l'Illa de Cap Breton.
Es la lenga oficiala d'Escòcia amb l'anglés, dempuèi la lei votada al Parlament escocés lo 21 d'abril de 2005.
Lenga tradicionala dels Gaels, o Scots que foguèron los Cèltas venguts d'Irlanda en Escòcia al sègle V, lo gaelic ocupa ara una plaça importanta dins la cultura escocesa : es la lenga istòrica de la màger partida d'Escòcia. Ça que la, la cal pas confondre amb lo scots, lenga omonima del pòble Scots mas qu'es una lenga germanica, formada a partir del vièlh anglés que foguèt parlat en Nortumbria. Lo scots es tanben reconegut coma lenga d'Escòcia.
La BBC e "Gaelic Media Service", un grop de comunicacion en gaelic, an previst lo lançament en 2008 d'un canal de television en gaelic.
Indra (cantaira)
thumb|right|200px|Indra en 2012
Indra (nascuda Indra Kuldasaar lo 20 de julhet de 1967) a Göteborg (Suècia) es una cantaira pop dance anglofòna de soca estoniana.
En 1990, mentre qu'es estudianta en França, Paul Taiclet la presenta au productor Orlando (lo fraire de Dalida). Enregistra còp-sèc son primièr 45 torns, Let's Go Crazy, dins un estili house tardiva, qu'es un gròs succès en 1991 en França, lo primièr d'una longa seguida, Misery e Temptation en 1991 tanben, Tell me e Gimme what's real en 1992, Rescue me en 1993, fasent d'ela una de las cantairas las mai popularas de la dance en França entre 1991 e 1993, e mai globalament una cantaira emblematica de "l'eurodance".
Aital, en 1992, fa la primèra partida de la virada francesa de Prince.
En 1995, enregistra son tresen album Anywhere ambe l'ajuda del famós grop tècno-dance anglofòn alemand Masterboy.
En 2004, Indra a tanben sortit Besoin de vous, un single en francés en duò ambe Frédéric Lerner, puèi en 2005, tostemps en francés, la cançon Oublie moi.
Nucleòl
400px|thumb|Un nucleòl (irange e arron) dehens un [[Nuclèu (biologia)|nuclèu caperat de ribosòmas (los punts arrois) e horadat de pòrs ; que's veden la membrana externa e interna deu nuclèu qui forman l'envolopa nucleara (en irange escur) ; fin finala que's ved l'eterocromatina (en verd escur) e l'eucromatina (en jaune).]] Lo nucleòl qu'ei un espaci deu nuclèu de las cellulas eucariòtas. B'ei pas desseparat de la rèsta deu nuclèu per cap membrana, mes, au contre, qu'ei simplament un lòc qui apareish en microscopia optica com un (o plusors) punt(s) escur(s). Qu'ei un lòc de grana activitat de transcripcion de l'ADN e, atau, l'endret on e son sintetizats los ARN rinosomics (abreujats ARNr) e on e son associats dab proteïnas e qui, amassas, e vaden las duas sosunitats deus ribosòmas, (los organets cellulars on e son sintetizadas las proteïnas). Per estar visible en microcopia electronica, lo nucleòl qu'ei conegut desempuish lo XIXau sègle, mes qu'ei vertaderament la microscopia electronica qui permetó de'n conéisher l'estructura interna. Lo nucleòl qu'ei logicament compausat de cromatina, d'ARN e de proteïnas. Lo nucleòl non se pòt pas mei véder durant la division cellulara (quand la cromatina b'ei compactada en cromosòmas e que los gens non s'expriman pas mei.
Leptodactylidae
La familha dels Leptodactylidae foguèt creada per Franz Werner (1867-1939) en 1896.
Recampa mantuna sosfamilha presentas dins una zòna que va del sud dels Estats Units al sud de l'America del Sud en passant per las Antilhas.
Saint-Pierre-lès-Franqueville
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
Vilatge vesin de Franqueville, Lemé e de Voulpaix
Village voisin de Franqueville, Lemé et de Voulpaix.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pòrge de la Glòria
Lo Pòrge de la Glòria es un pòrge d'arquitectura romanica situat a l'intrada de la nau de la Catedrala de Sant Jaume de Compostèla darrier la façada barròca. Iniciativa dau rèi Ferrand II de León (vèrs 1137-1188), es l'òbra de Mèstre Mateo que comencèt sa bastida en 1168 e l'acabèt en 1188.
Fa partida d'un ensems pus important format de tres partidas que son una cròta que representa lo mond sosterranh, lo pòrge eu meme que representa la Jerusalèm celèsta e lo Jutjament Darrier e de rosassas que permeton de l'esclairar tota la jornada e que representan l'elevacion de l'arma. A l'origina, lo pòrge èra pintat de blanc, de negre, de vermelh, de blau e d'aur. Pasmens, aquela policromia dispareguèt pauc a pauc maugrat de trabalhs de restauracion realizats dins lo corrent dei sègles XV e XVI. Lei darrierei traças foguèron probablament escafadas durant lei trabalhs menats en 1866 per l'Italian Domenico Brucciani.
Castelar (Provença)
Castelar  (Castellar en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Chalifert
Chalifert es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ussuri
right|250px|thumb|Situacion geografica d'Ussuri (en blau marin) Ussuri (Уссури en rus, Usuri ula en manchó), qu'ei un cors d'aiga deu nòrd-èst de la Republica Populara de China, dens la província de Heilongjiang e deu sud-èst de Russia, dens lo Krai de Primòrie. Aqueth arriu, afluent dret d'Amur, que correish vèrs lo nòrd sus e que forma ua part de la termièra enter China e Russia.
Sautèrnas (omonimia)
Sautèrnas pòt designar:
Jean Tirole
Jean Tirole, nascut lo 9 d'agost de 1953 a Tròias, (Auba), es un economista, president de la Fondacion Jean-Jacques Laffont - Toulouse School of economics (TSE), director scientific de l’IDEI a Tolosa e membre fondator de l'IAST. Es tanen professor invitat a l'MIT e membre de l'Acadèmia de las sciéncias moralas e politicas dempuèi lo 27 de junh de 2011. Dempuèi 1995, es director d'estudis cumulant a l'EHESS. Lo 13 d'octobre de 2014, recebèt lo Prèmi Nobel d'Economia per son « analisi del poder del mercat e de la regulacion »,.
Sautèrnas (vilatge)
Sautèrnas (Sauternes en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Jean Tirole
Formacion
Ancian escolan de l'Escòla politecnica (promocion X 1973), Jean Tirole es engenhaire general des Ponts e Cauçadas. Es titulari d'un doctorat de 3 cicle en matematicas de la decision a l'universitat de París Dauphine (1978). Es tanben titulari d'un Ph.D. obtengut al Massachusetts Institute of Technology jos la direccion d'Eric Maskin (Prèmi Nobel d'Economia de 2007).
Sautèrnas (vilatge)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Salternis (parrochia de ~), en latin, en 1273-1274, Sauternas (ecclesie de ~ archip. Sarnensis), en occitan (pr'eu nom), en 1326, Sauternis (Sanctus-Petrus-de ~), en latin, en 1339, Sauternis ( cappella de ~), en latin, en 1362. Bénédicte Boyrie-Fénié met Sautèrnas en relacion dab Sautron (Léger Atlantic), atestat Salterona, en 1123 [mès Sautron en 1277]. Los dus se pòden explicar per un mot latin saltatore(m), « dançaire » e pus exactament un cognomen (shafre personau, sovent passat a una branca de la familha e donc vengut collectiu) derivat d'aqueth nom, dab lo sufixe -enas per Sautèrnas (terras es sosentendut) [e un aute sufixe per Sautron]. L'evolucion poiré èste : [*Saltatorenas (terras) = las tèrras de *Saltator] > *Saltaterenas [(dissimilacion)] > *Salta(te)renas (aplologia) > *Saltàrenas (nom accentuat com proparoxiton) > *Salterenas (assimilacion vocalica) > *Sauterenas (vocalizacion gascona de -l- après vocala) > Sautèrnas (lo nom ven paroxiton en tombant la vocala pòsttonica). L'atestacion de 1326 ha véser que Sautèrnas èra de l'archipreirat de Sernés (deu nom de Siron), dens l'archidiocèsi de Bordèu.
Jean Tirole
Recercas
Sas recercas pòrtan sus l'economia industriala, la regulacion de las industrias de malhum (en collaboracion amb Jean-Jacques Laffont) e del sistèma bancari, la finança d'entrepresa, l’economia internacionala, e las ligams entre l’economia e la psicologia. An un tèma unificaire: la metodologia de la teoria dels jòcs e de la teoria de l’informacion.
Reconeissença
Jean Tirole, ancian president de la Societat d'econometria e de l’European Economic Association, es doctor honoris causa de l’universitat liure de Brussèlas (1989), de l'universitat de Montreal (HEC, 2007), de la London Business School (2007), de l'universitat de Mannheim (2011), de l’Athens University of Economics and Business (2012), de l'universitat de Roma Tor Vergata (2012), de l'universitat Hitotsubashi (2013), de l'universitat de Lausana (2013). En 1993, recebèt lo prèmi Yrjö Jahnsson (que recompensa cada dos ans un economista de mens de quaranta e cinc ans en Euròpa) e foguèt nomenat membre onorari estrangièr de l’Acadèmia americana de las arts e sciéncias e de l’American Economic Association. Dempuèi 2011, es membre de l'Acadèmia de las sciéncias moralas e politicas. En 2012, recebèt lo grand prèmi de l'Acadèmia d'Occitània. Faguèt Honorary Fellow de la Royal Society of Edinburgh, 2013.
Recipiendari de la medalha d'argent del CNRS en 2002, recebèt en 2007 la medalha d'aur ,. Es lo primièr laureat del prèmi  BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Awards en economia, finança e management (2008). Obtenguèt en 2010 lo prèmi Claude Lévi-Strauss, que fa reconéisser e volorisa l'òbra d'un cercaire en sciéncias umanas e tanben lo prèmi en finança balhat ensems pel Mathematical Sciences Research Institute (MSRI) de Berkeley e lo Chicago Mercantile Exchange. Recebèt lo Ross Prize 2013 e lo prèmi Erwin Plein Nemmers d'economia 2014.
Posicions dins lo debat public
Jean Tirole es membre del Conselh d’analisi economic dempuèi 1999 e, faguèt de rapòrts sus l’economia industriala (rapòrt sus la granda distribucion amb Patrick Rey, rapòrt sus la proprietat intellectuala, amb Bernard Caillaud e Claude Henri). En 2003, prepausèt amb Olivier Blanchard una taxa suls licenciaments per modular las contribucions de las entreprisas a l'assegurança caumatge segon lo taus de licenciament qu'aquó responsabilize las entrepresas. Parallèlament, los autors prepausan de supprimir lo CDD e lo CDI per los remplaçar par un contrat de trabalh unic amb aument progressiu dels drechs dels salariats segon de l'ancianetat.
Escriguèt un rapòrt sul caufament climatic, ont exprima sas crenhenças al respècte de la sortida de las negociacions a la conferéncia de Copenaga de 2009 sul climat e preconiza un encastre per las negociacions futuras.
Critica
De cercaires francés li fan repròchi d'aver organizat lo finançament de l'escòla de Tolosa per de quitas institucions financiàrias (bancas...) que pòdon influïr sus las opinions e las recèrcas e far prodèl a las teorias neoliberalas.
Districte de Biswanath Chariali
Lo districte de Biswanath Chariali es un districte d'Assam, un estat de la Republica d'Índia. Lo caplòc es Biswanath Chariali. Es creat en 2015 en destacar la partida orientala del districte de Sonitpur.