cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Val d'Arcomie
Val d'Arcòmia (oficialament en francés Val d'Arcomie) es, dempueis lo 1èir de genèir 2016, una comuna novèla d'Occitània, dins la region istorica d'Auvèrnhe, administrada per lo departament de Cantal de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe. La comuna novèla recampa las ancianas comunas de Faveiròlas, Lobaressa, Sant Just e Sant Marc que venon de comunas delegadas, lo 1èir de genèir 2016. Lo chapluòc es a Lobaressa.
Nòtas
<references group="N"/>
Ciutat-estat
Una ciutat-estat es una vila sobeirana o autonòma que son territòri s'estend generalament sus la vila esperela e sus lei zònas (tenements, vilatges...) a l'entorn de la ciutat. Fòrça frequenta durant l'Antiquitat o l'Edat Mejana, aquela situacion es venguda pus rar a l'ora d'ara mai existís totjorn amb d'exemples coma Singapor o Mónegue que son d'estats independents o Hong Kong qu'es una region autonòma chinesa.
Exarcat de Ravenna
L'Exarcat de Ravenna èra una division territòriala de l'Empèri Bizantin situada en Itàlia. Existiguèt entre lei sègles VI e VIII e gropèt totei lei possessions bizantinas dins la peninsula per melhorar la defensa còntra leis atacas barbaras. Maugrat sa disparicion en 751 après la conquista de Ravenna per lei lombards, lei bizantins capitèt de tenir lo sud d'Itàlia fins au sègle X.
Leucocit
Lei leucocits, o globuls blancs, son de cellulas dau sistèma immunitari. Ne'n existís divèrsei tipes diferents que son dichs granulocits, monocits e linfocits.
Comtat de Los Angeles
Lo Comtat de Los Angeles (Condado de Los Ángeles en espanhòl; Los Angeles County en anglés) es un comtat de Califòrnia que si situa au sud de l'Estat. Sa populacion es de 10 245 672 abitants. Es la comtat mai poplada deis Estats Units, e son nombre d'abitants es superior an aqueu de 43 Estats. Son capluec es Los Angeles.
Rully (Sòna e Léger)
Rully  es una comuna francesa administrada per lo departament de Sòna e Léger de la region de Borgonha.
Lion Oèst
(en francés, Lyon-Ouest) es una circonscripcion electorala de la Metropòli de Lion. Correspond als 5en e 9en arrondiments de Lion, una ciutat arpitana, qu’es administrativament dins lo departament de Ròse e la region d’Auvèrnhe Ròse e Aups de l’estat francés. Li son elegits 11 conselhièrs metropolitans.
Rully (Sòna e Léger)
Geografia
Vilatge situat a aperaquí 15 quilomètres al Nòrd de Chalon-sus-Saône. Cors d'aiga : font de la Thalie e Canal del centre.
La municipalitat s'estend de la plana de la Saône a las coteaux de las prémices del Morvan. Lo vilatge es un vilatge de còsta : a establit al pè d'una còsta, escarpement talhat en lo scenari en precedint lo Morvan. Aprofècha aital de tres mièges : lo scenari calcaire, la còsta favorabla a la vinha, la plana favorabla a las culturas céréalières. De mai, a Rully, la còsta, orientada NNE-SSO, a talhat de divèrsas combes, #çò que multiplica los vessants favorablament orientats per la vinha.
La longitud del canal del Centre, sus l'ancian camin de halage, se étire la Via Verda (de Sant-Leugièr-sus-Dheune a Chalon sus Saône en transeünt per Chagny), albereda bitumée pels transpòrts doces.
Village situé à environ 15 kilomètres au Nord de Chalon-sur-Saône. Cours d'eau : source de la Thalie et Canal du centre.
La commune s'étend de la plaine de la Saône aux coteaux des prémices du Morvan. Le village est un village de côte : il est établi au pied d’une côte, escarpement taillé dans le plateau précédant le Morvan. Il profite ainsi de trois milieux : le plateau calcaire, la côte favorable à la vigne, la plaine favorable aux cultures céréalières. De plus, à Rully, la côte, orientée NNE-SSO, est coupée de plusieurs combes, ce qui multiplie les versants favorablement orientés pour la vigne.
Le long du canal du Centre, sur l'ancien chemin de halage, s'étire la Voie Verte (de Saint-Léger-sur-Dheune à Chalon sur Saône en passant par Chagny), allée bitumée pour les transports doux.
Istòria
Antany Rubuliacum De contunh Rulliacum. Vestigis de l'epòca gallo-romaine. Ancian archipêtré del diocèse de Chalon. La tèrra de Rully, erigida en baronnie, a donat lo sieu nom a divèrses senhors, lo un d'eles, capitani de Chalon, i aguèt aucit pels Ligueurs l'an 1593. I i aviá una léproserie e dos molins a blat.
Autrefois Rubuliacum puis Rulliacum. Vestiges de l'époque gallo-romaine. Ancien archipêtré du diocèse de Chalon. La terre de Rully, érigée en baronnie, a donné son nom à plusieurs seigneurs, l'un d'eux, capitaine de Chalon, fut tué par les Ligueurs en 1593. Il y avait une léproserie et deux moulins à blé.
Pilar de la Horadada
Pilar de la Horadada es un municipi de la província espanhòla d'Alacant e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Beffia
Beffia en arpitan (Beffia en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Jura e la region de la Franca Comtat.
La Barta (Tarn e Garona)
La Barta  (Labarthe en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Beffia
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Barta (Tarn e Garona)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Beffia
Istòria
Çò toponyme Beffia proven benlèu del nom d'un Romain o d'un Gallo-Romain, Bavius, aumentat del suffixe -acum (en significant alavetz « lo domeni de Bavius »).
Le toponyme Beffia provient peut-être du nom d’un Romain ou d’un Gallo-Romain, Bavius, augmenté du suffixe -acum (signifiant alors « le domaine de Bavius »).
Shida Kartli
Shida Kartli (en georgian :შიდა ქართლი), AFI/ ʃidɑ kʰɑrtʰli/) es una region (Mkhare) de Georgia. Consistís en las municipalitats seguentas: Gòri, Kaspi, Kareli, Java, Khashuri; e una vila autonòma, Gòri.
La part nòrd de la region, nomenada Java, e los territòris del nòrd de Kareli e Gòri, (aira totala de 1,393 km²) son contrarotlats per las autoritats de la Republica autoproclamada d'Ossetia dau Sud dempuèi 1992.
Empèri Assirian
L'Empèri Assirian èra un estat de Mesopotamia antica que son centre èra situat en Assiria. Se formèt a partir de la ciutat-estat d'Assur au sègle XIV avC. Après lo començament deis invasions aramèas e la mòrt de Teglath-Phasalar I, conoguèt un periòde de declin. La restauracion de l'autoritat de l'empèri se debanèt a la fin dau sègle X avC durant lo rèine d'Adad-nerari II. Au sègle seguent, l'Empèri Assirian venguèt la poissança dominanta de Mesopotamia e capitèt de conquistar Egipte e Babilònia. Pasmens, la dominacion assiriana demorèt fòrça contestada e lei revòutas successivas afebliguèron pauc a pauc l'armada assiriana. A partir dau sègle VII avC, una tièra de guèrras civilas entre princes assirian agravèt lo problema e l'Empèri s'afondrèt finalament après una guèrra lònga còntra sei vesins en 609.
Igor Lukšić
Igor Lukšić (n. 1976) economista e òme politic es l'actual primièr ministre de Montenegro.
Fisica nucleara
La fisica nucleara es la sciéncia qu'estudia l'estructura e leis interraccions dau nuclèu atomic.
Gòri
Gòri (en georgian: გორი), es una vila dau centre de Georgia situada a la confluéncia dei rius Liakhvi e Kura. Fondada per lo rèi georgian David IV (1089-1125), foguèt una importanta fortalesa durant l'Edat Mejana. Après l'annexion de la region per Russia au començament dau sègle XIX, recebèt l'estatut de vila. Durant lo periòde sovietic, venguèt un centre industriau e sa populacion aumentèt. En despiech d'una crisi economica grèva dins lo corrent deis ans 1990, agantava aperaquí 50,000 abitants en 2014.
La vila es dominada per la fortalesa medievala de Goristsikhe. A proximitat se tròba l'anciana vila trogloditica d'Oplistsikhe e la gleia d'Atenis Sioni, que data dau sègle VIIen.
En aost de 2008, durant la segonda guèrra d'Ossetia, foguèt bombardada e ocupada per lei fòrças armadas russas.
Gòri es tanben conegut per èstre lo luòc de naissença dau dictator sovietic Iòssif Stàlin, de l'engenhaire Alexander Nadiradze e dau filosòf Merab Mamardashvili.
Téléphone
Biografia
Compausat de Jean-Louis Aubert (guitarra e cant), Louis Bertignac (guitarra e cant), Corine Marienneau (bassa, cant e guitarra) e Richard Kolinka (batariá), Téléphone aguèt una capitada enorma en França tre sos debuts ambe mantunas cançons (Hygiaphone, La bombe humaine, Argent, trop cher, Ça, c'est vraiment toi, Cendrillon, Un autre monde, New York avec toi, Le jour s'est levé...) e viradas fòrça popularas. En dètz ans d'activitat, entre 1976 e 1986, lo grop montèt mai de quatre cent setanta còps sus l'empont e sortiguèt cinq albums. Es tanben lo grop rock francés segond mai gròs vendeire de disques aprèp Indochine.
Separats dempuèi 1986, Jean-Louis Aubert, Louis Bertignac e Richard Kolinka se son pr'aquò amassats jos lo nom « Les Insus » per interpretar las cançons de Téléphone a l'escadença de qualques concèrts fin 2015, per una granda virada en 2016, festenals en 2017, e un final a l'Estadi de França lo 16 de setembre de 2017.
Lion Sud
(en francés, Lyon-Sud) es una circonscripcion electorala de la Metropòli de Lion. Correspond al 7en arrondiment de Lion, una ciutat arpitana, qu’es administrativament dins lo departament de Ròse e la region d’Auvèrnhe Ròse e Aups de l’estat francés. Li son elegits 8 conselhièrs metropolitans.
La vida es sueño
vinheta|250x250px|Lo sòmi del cavalièr o La vida es un sòmi, quadre del pintre barròc Antonio de Pereda expausat en l'Academia de S. Fernando, [[Madrid.]] drecha|vinheta|250x250px|La vida es un sòmi. Relèu en bronze, detalh del monument a [[Pedro Calderón de la Barca|Calderón, Madrid (J. Figueres, 1878).]] La vida es sòn (La vida es un sòmi) es una òbra de teatre de Pedro Calderón de la Barca sortida 1635 e fasent partit de movement barròc literari. Lo tèma central es la libertat de l'èsser uman per realizar sa vida, sens se anar per un destin quin que siá.
Tematica
La concepcion de la vida coma un sòmi es fòrça anciana, n'i a de referéncias dins la pensada indoa, la mistica pèrsa, la morala bodista, la tradicion judeocristianista e la filosofia grèga. Es quitament considerat coma un motiu literari.
Segon Platon, l'òme viu dins un mond de sòmis, de tenèbras, prisonièr d'una cavèrna que se'n poirà pas liberar pas que pel Ben; sonque un còp que l'òme a renonciat a la matèria e arribarà a la lutz.
L'influéncia d'aquela concepcion platoniciana dins l'òbra es evidenta: Segismundo viu al començament dins una prison, d'una cavèrna, ont demòra dins lo mai complèt escur per la desconeissença de se meteis; sonque quand es capable de saber qui es, atenh lo trionf, la lutz. Calderón adoptèt plenament la forma del drama filosofic per abordar una multitud de tèmas se centrant sul motiu literari platonician de raiç occidentala:
Istòria
La vida es un sòmi sortiguèt en 1635. L'an seguent foguèt publicada dins la Primièra partida de las comèdias de don Pedro Calderón de la Barca.
Estructura
I a tres actes o jornadas. La primièra jornada, que compta uèi scènas, servís a donar lo contèxte (es dire que presenta los personatges e la situacion espaciotemporala de l'istòria). Dins la segonda jornada, que compta dètz-e-nòu scènas, apareis lo conflicte, nos o problèma. E dins la tresena jornada, de catòrze scènas, se debana la solucion o resolucion.
Genre
L'òbra a un ton dramatic, aparten al genre teatral pròpri del Barròc, lo drama. Dins aquel se mescla lo de tragic amb lo comic per tocar un public larg, tan popular que nòble. A la mòrt de Lope de Vega, Calderón contunha amb l'evolucion del teatre; atal dins La vida es un sòmi se pòt veire de caracteristicas d'aquela novèla fòrma de comèdia instituida per Lope de Vega.
Primièra Jornada
Mentretant, a la Cort, lo Rei Basilio entra e revèla un secret a Astolfo e Estella, sos nebòt e neboda, eritièrs de la Corona. Es un grand astrològ, e prevei dins las estelas que son filh seriá un tiran. Alara, lo fa embarrar dins una prison. Li prepausa de lo sèire sul tròn lo temps d’una jornada. S’es bon Rei, serà l’eritièr de la Corona senon tornarà dins son isolament cresent que la jornada passada es pas mai qu'un "sòmi", e Astolfo e Estelle se maridaràn e prendràn lo poder. Lo secret revelat, los intrús seràn pas catigats. Clotaldo torna près de Rosaura astruc, e li apren qu’es salvada, mas ne li revèla pas qu’es el son paire
Jornada segonda
Rosaura torna prene son vestit de femna e ven serviciala d'Estella. Sigismondo se desrevelha dins lo lièch reial, Rei per un jorn. Sul pic menaça de mòrt Clotaldo, los sevicials e manca de respècte a Astolfo vengut lo saludar. Corteja Estella coma un fèr; un domestic, ensejan de l’empachar, s'esmalís Sigismondo, que lo rebuta per la fenèstra. Sigismondo insulta lo Rei e puslèu qu'èsser reconeissent, sentís d'òdi per el. Puèi, apercep Rosaura e la vòl forçar. Clotaldo la defend e comença a se batre a l'espasa e Astolfo interven a temps per lo salvar. Puèi, Sigismondo menaça lo Rei, que decidís de lo tornar incarcerar. Astolfo corteja Estella, que li repròcha d’èssser amorós de la femna del retrach que penja a son còl (Rosaura). Aquel promet de lo li donar. Mas, Rosaura vòl tanben lo tornar prene, e capita mercé a l’intrada d’Estella. Astolfo pòt pas mai lo li donar, e ela lo rebaissa. Sigismondo torna en captivitat, acompanhat de Clarín que cenéis tròp de secrets e conta son « sòmi » a Clotaldo.
La jornada s'acaba amb lo monològ de Segismundo de nòu embarrat dins la torre. Los darrièrs vèrses d'aquel monològ son donèron lo nom a l'òbra:
Jornada tresena
Lo pòble de Polònha vòl far Sigismondo lo nòu Roi, per evitar un rei estrangièr (Astolfo). Es donc liberat dins la revòlta e menat, a l’assalt del castèl de son paire. Clotaldo l'encontra, e Sigismondo l'estaliva. Clotalda rebusant de se batre per el, Sigismondo li permet d’anar ajudar son Rei que se dirigís cap al camp de batalha. Rosaura reten Clotalda per li demandar de tuar Astolfo en son onor. Rebuta qu'es aquel que li salvèt la vida. Decida donc de lo tuar d'esperela, e rejonh Sigismondo qu'es amorós d’ela. Clarín morrís, lo Rei rebuta de fugir e Sigismondo l'estaliva. Son paire reconeis que foguèt pas juste, e li demanda perdon. Sigismondo accèpta las excusas e ganha lo tròn. Enseguida decidís lo maridatge de Rosaura e d’Astolfo, e tanben del sieu amb Estella.
La Bastida de Pena
La Bastida de Pena (Labastide-de-Penne en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Imre Ungár
thumb|190px|Imre Ungár al Congrès Internacional Chopin de Varsòvia Imre Ungár (segon l'usatge ongrés: Ungár Imre, Budapèst, 23 de genièr de 1909–Budapèst, 22 de novembre de 1972) foguèt un grand pianista ongrés.
Biografia
Imre Ungár venguèt òrb quand aguèt tres ans. Del temps qu'èra encara a estudiar amb István Thomán a l'Acadèmia de musica Franz Liszt de Budapèst ganhèt la Competicion pels Joves Talents e comencèt a far de concèrts dins tota Ongria. Participèt a la II Competicion Fryderyk Chopin, ont obtenguèt la primièra plaça amb l'emigrat rus Alexander Uninsky. Pasmens, fin finala foguèt Uninsky que ganhèt lo primièr prèmi aprèp que foguèsse jogada amb una moneda al crotz o pila.
Aprèp la Segonda Guèrra Mondiala, que passèt als Païses Basses qu'èra d'origina jusieva, Ungár tornèt a Budapest e combinèt sa carrièra musicala en contunhar de far de concèrts amb l'ensenhament a l'Acadèmia Liszt. Demest sos estudiants mai famoses, cal mençonar lo pianista polonés Tadeusz Żmudziński, que ganhèt lo primièr prèmi a la competicion Chopin de 1949.
Lion Centre
(en francés, Lyon-Centre) es una circonscripcion electorala de la Metropòli de Lion. Correspond als 1èr, 2nd e 4en arrondiments de Lion, una ciutat arpitana, qu’es administrativament dins lo departament de Ròse e la region d’Auvèrnhe Ròse e Aups de l’estat francés. Li son elegits 11 conselhièrs metropolitans.
Planes
Planes es un municipi de la província espanhòla d'Alacant e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
El Pinós
El Pinós es un municipi de la província espanhòla d'Alacant e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Cirurgia
vinheta|250px|Una equipa de cirurgians e infermièras pendent una operacion cirurgicala obstetrica: la cesariana La cirurgia (del grèc χειρουργιά - lit. "Trabalh manual") es una practica terapeutica qu'implica la manipulacion e que pressupausa l'accès al dedins de l'organisme per la perforacion o l'incision de la pèl. S'aplica a las activitats cruentas qu'an per fin de reparar o palliar mejans de manipulacions manualas amb diferents instruments lo damatge causat per unas malautiás o autras causas. Un mètge especializat dins aquesta disciplina es un cirurgian. La cirurgia se interven basicament dins los domènis seguents: Es important soslinhar que la cirurgia en plan fòrça escasenças cal pas representar la darrièra alternativa, mas se la de causir, jos pena de practicar un tractament tardièr d'un problèma, (aquò es subretot valid en cirurgia de la popa).
Istòria
L'origina d'aquel mot proven del grèc (cheir, man e ergon, trabalh). Se la medecina es l'art de garir, la cirurgia es l'art de garir amb las mans.
Antiquitat
A l'epòca de la Roma e Gècia anticas, la cirurgia èra considerada coma la tresena partida de l'art medical. Appuleu Cels dins un de sos libres explicava: " La tresena partida de l'art medical es la de garir amb la man. S'utilizan pas de medicaments ni de regims, s'agís amb la man ".
Atal la terapeutica per la man passèt als ciutadans de classa inferiora. Galen, un dels grands mètges de l'istòria, foguèt un mètge celèbre e cirurgian de gladiadors alara qu'èra a Pergam, mas quand se trapèt a Roma venguèt mètge de l'aristocràcia e dels emperaires e daissèt la cirurgia.
Pauc a pauc se realizèt una separacion entre medecina e cirurgia que se redusigava pas qu'al sègle XVI.
Per exemple en 1240 l'emperaire Frederic II establiguèt un plan d'estudis pels cirurgians mai redusits qu'aquel pel mètges. Es a dire, l'art manual meritava pas la consideracion del saber scientific. Es l'epòca dels cirurgians barbièrs, obrièrs manuals, non clèrgues, que sabián pas lo latin e que a causa de lor abiletat amb lo cotèl de rasar èran plan capables d'incisar los abscesses e d'extaire las tumors, mas avián pas cap de preparacion medicala teorica.
Renaissença
vinheta|Hieronymus Fabricius, Operationes chirurgicae, 1685 A partir de la Renaissença al sègle XVI tan las òbras anatomicas de Vesalio coma l'òbra de Ambroise Paré son lo ponch de partença del novèl concèpte de la cirurgia, se basant sus de coneissenças anatomicas e en l'aprendissatge dins los espitals. De fach Paré èra un cirurgian barbièr, fins a que se'n anèta París e comencèt a trabalhar a l'Hôtel-Dieu.
Lo recisol de la cirurgica se produsiguèt tanben a Anglatèrra, Itàlia, Alemanha e Espanha.
La sciéncia de basica de la Medecina e subretot de la Cirurgia foguèt l'Anatomia. Al sègle XVIII s'apondèt l'Anatomia Patologica (Morgagni) e la cirurgia experimentala (John Hunter).
Sègle XIX
Fin finala al sègle XIX lo desvolopament de la Fisiologia (Claude Bernard) e sustot l'apareission de la Microbiologia (Pasteur e Koch) faguèron un cambiament complet contra l'apròchi de las malautiás intèrnas.
La cirurgia s'establissiá coma la sciéncia de las malautiás extèrnas, la situacion al començament del sègle XIX èra que l'acte cirurgical contunhava a èsser malaisit e de naut risc, amb une mortalitat entre lo 50 e 70% dels pacients operats. Tres problèmas: la dolor, l'infeccion e l'emorragia.
Dolor
Per redusire la dolor dels pacients s'utilizava lo freg, l'alcoòl, l'òpi, l' ashish, diferentas plantas coma la 	jusquiama, lo cambe indian... al sègle XIX s'introduguèron e ensajadas diferentas substàncias coma l'oxid nitrós, l'etèr sulfuric e lo clorofòrm, aqueste darrièr foguèt fòrça utilizat fins al començament del sègle XX.
Infeccion
La persona mai coneguda al subjècte es Lister que comencèt a tractar las feridas amb de substàncias antisepticas, amb acid fenic, solucions d'òli fenicata... Las teorias de Lister se basavan a considerar totas las feridas coma infectadas e un aspècte fòrça important foguèt l'introduccion del concèpte de asepsia, e d'insistar sus las recomandacions de Pasteur de repectat l'obligacion pels cirurgians de se lavar las mans e d'utilizar de material passat a de nautas temperaturas.
Sègle XX
Los darrièrs ans del sègle XIX e los primièrs del XX se caracterizèron per l'activitat de grands cirurgians, que amb de coneissenças coma l'asepsia, l'antisepsia, l'anestesia e lo perfeccionament cirurgical aumentèron las primièras en menas d'operacions que fins alara jamai s'èran realizadas: gastrectomia (1885), colecistectomia (1882), apendicectomia (finales del sègle XIX), toraxoplastia, tiroidectomia, tumors ipofisàrias, suturas vascularas, tractament cirurgical dels aneurismes...
Cirurgia actuala e perspectivas futuras
La Segonda Guèrra Mondiala representèt per la Cirurgia lo besonh, pas sonque de melhorar l'abiletat manuala, mas de resòlvre tanben los problèmas metabolics associats a las malautiás cirurgicalas e aqueles que seguisson las consequéncias de la quita accion cirurgicala.
Apareisson aital l'equilibri idroelectrolitic, la responsa neuroendocrinala a l'agression, la chòc cirulatòri, la composicion corporala, la nutricion e l'immunologia.
Lo ponch de partença foguèt en 1952 amb la publicacion per Francis Moore de son libre "Metabolic Care of Surgical Patient"
Framecourt
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Cirurgia
Cirurgia actuala e perspectivas futuras
Un capítol especial es aqueste de la trasplantacion d'organs, que, malgrat que son intimament implicadas d'autras especialitats coma l'immunologia, la microbiologia, las malautiás infecciosas, las diferentas especialitats (nefrologia, cardiologia, pneumologia, epatologia, etc.), la basa de son evolucion sempre se faguèt dins la cirurgia, los cirurgians essent los grands impulsors de las avançadas dins aqueste camp tan atractiu e important de la medecina.
Framecourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Le Bosc-Roger-en-Roumois
Le Bosc-Roger-en-Roumois en normand (Le Bosc-Roger-en-Roumois en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Cirurgia
Perspectivas
Las perspectivas pel futur dins l'evolucion de la cirurgia son:
Le Bosc-Roger-en-Roumois
Geografia
La municipalitat se tròba en lo Roumois.
Cirurgia
Formacion del cirurgian
L'actual sistèma de formacion dels cirurgians basats dins la residéncia dins los espitals foguèt establida ja per Langenbeck al sègle XIX en Alemanha. Entre sos discipols cal destacar Billroth e Kocher. Als EUA aqueste sistèma de formacion dels cirurgians foguèt introduch per Halsted e Osler tanben a fins del sègle XIX.
Le Bosc-Roger-en-Roumois
Geografia
La commune se trouve dans le Roumois.
Cirurgia
Formacion del cirurgian
Los cambiaments que se produgèron amb los ans dins los diferents païses se veson sobretot dins los aspèctes del recrutament, la durada del periòde de formacion, lo sistèma de dintrada, l'evaluacion finala, etc.
Le Bosc-Roger-en-Roumois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cirurgia
Cirurgia laparoscopica o celioscopia
Es una tecnica cirurgicala que se practica amb d'incisions pichonas, utilsant l'assisténcia d'una camera vidèo que permet a l'equipa medicala de veire lo camp cirurgical a l'interior del pacient e far de i far de manipulcions.
Son d'intervencions pauc invasivas qu'evitan las grandas talhadas al bistorí requerits per la cirurgia dubèrta o convencionala e fan possible, donc, un periòde postoperatori fòrça mai rapid e confortable.
Vladimir Dragomirov
thumb|210px|Vladimir Dragomirov en 1917
̞Vladimir Mikhailovich Dragomirov (1862–Kyiv, 1920) foguèt un general ucraïnian de l'Armada Imperiala Russa.
Biografia
Vladimir èra lo filh de Mikhail Ivanovich Dragomirov, un general plan important de l'Armada de l'empèri rus. Son fraire Abram Dragomirov tanben èra militar e mai general dins aquesta armada.
Vladimir dintrèt dins l'Armada Imperiala jove, e en 1909 was District Quartermaster dins lo districte militar de Kyiv ont ocupava lo reng de Major General. Foguèt general tsarista durant la màger part de la Primièra Guèrra Mondiala. Luchèt activament dins las regions de Galícia e de Volhynia en 1916, e i foguèt nafrat seriosament. Durant lo mes de mai de 1917, aprèp la revolucion de febrièr foguèt causit per comandar lo Front septentrional. Cinc meses mai tard Dragomirov prenguèt la succession d'Anton Denikin coma comandaire del Front sudoèst.
En seguida de la revolucion d'octobre, Dragomirov s'aliguèt amb los contrarevolucionaris e mai assumiguèt una posicion de menaire dins las fòrças anti-bolshevicas, e venguèt lo cap d'una administracion d'oposicion al movement bolshevic en novembre de 1918, mentre que collaborava activament amb Denikin dins lo conselh militar d'aqueste.
Foguèt nomenat governador militar a Kyiv en octobre de 1919. L'an seguent, quand la capitala ucraïniana tombèt jos l'avançada de l'armada polonesa desapareguèt e se pensa que moriguèt durant l'ofensiva.
Montgaug
Montgaug ( Montgauch en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Gaireben tota la populacion comunala qu'es concentrada en tres vilatges, alinhats en 2 km, sus un axe NE-SO : Montgaug, La Crasta (ont i a la glèisa e la comuna) e Varelha.
Montgaug qu'es un vilatge d'abitat dessarrat qui s'escampilha long de la RD 33A que va de Sent Líser a Casavèth e sustot sus ua sèrra qui li es parallèla. Qu'es a Montgaug, lo vilatge pus ensorelhat, qui i a lo mèi de construccions navèras, mèi que mèi a l'oèst.
La Crasta qu'es bastit sus ua auta sèrra en direccion de Varelha.
Varelha qu'es lo vilatge qui a lo mèi d'abitat massat, donc d'ostaus juntisses. Lo camin godronat que s'i arrèsta. Lo paisatge qu'es en partida barrat per las montanhas, a la diferéncia de Montgaug.
Istòria
De personas de la comuna supausan que Montgaug èra au començament ont i a la glèisa : a La Crasta.
Pont de las Broishas
250px|right|thumb|[[Pont de las o deu  a Kastrexana sus l'arriu de Cadagua; a dreta, tunèl deu camin de hèr de via estreta]] Lo pont medievau de Kastrexana (basco) o de Castrejana (espanhòu), tanben aperat pont de las Broishas o pont deu Cohet, sus l'arriu de Cadagua, que he partida deu Camin deu Nòrd deu Pelegrinatge de Sant Jacme de Compostèla. Qu'arreliga las arribas de las comunas biscaïnas de Barakaldo e Bilbao.
Istòria e arquitectura
La soa construccion, miada per Pedro Ortiz, mèste de la vila de Lekeitio, que dataré de la fin deu sègle XIV o deu començament deu XV. Qu'avó un ròtle hèra important dinc au sègle XIX per'mor que hasèva partida deu Camin Reiau qui arreligava Bilbao a Castelha a truvèrs de Balmaseda e de la vath de Mena. Qu'ei d'estil gotic, bastit en gres e constituit d'un solet arc. Las culadas que s'apujan suber las arribas arrocassosas de l'arriu. Lo pont que comencè de bastí's per l'arc. Los clavèus (las pèças qui forman l'arc) que i son constituits d'ua dobla arrengada de pèiras.
Mitologia basca
Qu'ei aperat pont deu per'mor mantua legenda qu'atribueish la soa construccion au Cohet eth medish. La mei anciana que conta ua joena que venè la soa amna au Cohet en escambi d'un pont qui'u servisse de passatge de cap a l'auta arriba de Cadagua on e vivèva lo son aimat. Non mancant pas qu'un clavèu entà acabà'u, la joena que se'n apeneí e lo cant deu poth qu'espantè lo Cohet. Atau que podó sauvar la soa anma, passant lo pont en tot tornar júnher lo son aimat.
Confederacion de l'Alemanha del Nòrd
La Confederacion de l'Alemanha dau Nòrd foguèt un estat federau de vint-e-dos estats alemands. Existiguèt de 1867 a 1871 e foguèt creat a l'iniciativa dau ministre-president prussian Otto von Bismarck après la Guèrra Austroprussiana de 1866 e la dissolucion de la Confederacion Germanica. Dispareguèt en 1871 quand foguèt fondat l'Empèri Alemand que fusionèt la Confederacion ambé leis estats dau sud d'Alemanha.
Pont de las Broishas
Mitologia basca
D'autas legendas qu'atribueishen la construccion aus gènis de nom. Aquestes diablotins que's situavan un darrèr l'aute despuish la peirèra dinc au pont, en balhant las pèiras l'un a l'aute.
Electronegativitat
thumb|Electronegativitat segon l'escala de Pauling
Neuville-Coppegueule
Neuville-Coppegueule (Cobieule en picard) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montgalhard (Arièja)
Montgalhard (Montgailhard en francés, Montgaillard d'aquí a decembre de 2021) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Neuville-Coppegueule
Istòria
Neuville-Coppegueule Auriá lo sieu nom de las gèstas istoricas de bandolers de grands camins en lo bòsc de Arguel sus la rota Beauvais - Agut
Montgalhard (Arièja)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Neuville-Coppegueule
Istòria
Conca de la cadièra paillé
Montgalhard (Arièja)
Toponimia
La prononciacion es [muŋga'ʎaɾt]. Las fòrmas ancianas son (presentacion sintetica) Montem Galhardum en 1245 e 1246, Monte Galhardo, Montegalhardo, [vila] Montisgalhardi en 1259, villa de Monte galardo en 1272, Montegalardo en 1317, Mons Galhardus en 1318-1325, Monte Galhardo en 1319 e 1329, Montgalhard en 1326, Mongalhard en 1385, 1390, 1442-43, 1446-47 e 1449, Montgalhart en 1387 e 1445-50, Montegalhardo en 1391 e 1450, Mongailhart en 1445, Mongalhart en 1446-47, Montgailhard cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr). Dauzat e Rostaing, en mai del mot mont, donan a l'adjectiu galhard, en « ancian provençau », un sens de « solide, valent », per sa valor militara. Negre, citat per Patrici Pojada, atribuís la valor de « gai, valent, excellent, fòrt ». Astor, citat per Patrici Pojada, interprèta lo nom en mont + galhard « galhard, vigorós, fòrt ». Los Féniés, citats per Patrici Pojada, considèran que lo mot galhard se referís a la soliditat militara del lòc. Bénédicte Boyrie-Fénié, citada per Patrici Pojada, dins sos obratges departamentals, parla d'un oronime de valor militara, de plaça fòrta. Miquèu Grosclaude, per Montgalhard (Hauts Pirenèus), interprèta lo nom en mont + galhard « fòrt, solide, valent ». Segon Burgan e Lafon, per Montgalhard (Tarn e Garona), le nom es format de mont, del latin montem, e de l'adjectiu occitan, d'origina celtica (*galia « fòrça »), galhard; le sens es « solidament fortificat ». Patrici Pojada accèpta las explicacions precedentas e dona a galhard la valor de « fòrt, solide, fortificat ». Lo Pan de Sucre (en occitan ?) de 627 m que tresplomba la vila e son ancian castèl medieval pòdon motivar la denominacion.
Istòria
La comuna portava le nom oficial de Montgaillard. Le 1èr de genièr de 2022 cambièt la grafia en Montgailhard.
Neuville-Coppegueule
Istòria
Possedís 5 grandas étang #que 2 fédéraux
Neuville-Coppegueule tiendrait son nom des exploits historiques de brigands de grands chemins dans la forêt d'Arguel sur la route Beauvais - Eu
Bassin de la chaise paillé
Elle possède 5 grands étang dont 2 fédéraux
María Alejandra Vicuña
Biografia
Nasquèt lo 13 de febrièr de 1978 a Guayaquil, província de Guayas. Estudièt al collègi La Modèrna e a l'Universitat de Guayaquil, qu'i obtenguèt lo títol de psicològa clinica e un mestritge en administracion d'entrepresas. Foguèt maridada amb l'escrivan Ernesto Carrión, amb qui a una filha.
Comencèt la vida politica coma part del movement Aliança Bolivariana Alfarista (ABA), fondat per lo sieu paire, Leonardo Vicuña. Amassa amb l'ABA se jonhèt al movement Aliança PAIS en supòrt a la candidatura de Rafael Correa a las eleccions presidencialas de 2006.En 2007 foguèt nomenada coordinadora regionala de talent uman del Servici de Rendas Intèrnas e pauc a comencèt pauc a ganhar prominencia dins l'organizacion provinciala del movement oficialista.
Vice-presidenta d'Eqüator
esquèrra|vinheta|300x300px|María Alejandra Vicuña pendent la siá possession coma Vice-presidenta, lo 6 de genièr de 2018 Lo 4 d'octòbre de 2017, dos jorns après que lo vice-president Jorge Glas foguèsse detengut per la siá supausada vinculacion en actes illicites ligats al Cas Odebrecht, lo president Lenín Moreno designèt mejançant Decrèt Executiu N°176 a Vicuña coma vice-presidenta constitucionala ad interim a l'abséncia del vice-president Glas.
Lion Èst
(en francés, Lyon-Est) es una circonscripcion electorala de la Metropòli de Lion. Correspond a l'èst del 7en arrondiment de Lion, una ciutat arpitana, qu’es administrativament dins lo departament de Ròse e la region d’Auvèrnhe Ròse e Aups de l’estat francés. Li son elegits 7 conselhièrs metropolitans.
Montmorin (Puèi de Doma)
Montmorin [mɔ̃muˈʁjə] (Montmorin en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
María Alejandra Vicuña
Vice-presidenta d'Eqüator
Lo 4 de genièr de 2018, foguèt finalament elegida per l'Assemblada Nacionala. Dintrèt en foncions lo 6.
Montmorin (Puèi de Doma)
Nòtas
<references group="N"/>
Els Poblets
Els Poblets es un municipi de la província espanhòla d'Alacant e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Montjòi de Coserans
Montjòi de Coserans (Montjoie-en-Couserans en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Polop
Polop es un municipi de la província espanhòla d'Alacant e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Lion Sud-Èst
(en francés, Lyon-Sud-Est) es una circonscripcion electorala de la Metropòli de Lion. Correspond al 8en arrondiment de Lion, una ciutat arpitana, qu’es administrativament dins lo departament de Ròse e la region d’Auvèrnhe Ròse e Aups de l’estat francés. Li son elegits 9 conselhièrs metropolitans.
Lanfains
Lanfaen en galò; Lanfeun en breton ( Lanfains en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Lo païsatge de Lanfains es bocagé amb un relief vallonné (Massís armoricain).
Lo ponch culminant de la municipalitat es a 323 m e a situat al luòc-dich de Polit Aire-Porpaire. #Çò que fa de Lanfains, una de las municipalitats de Bretanha #que l'altitud n'es la mai anautita (la glèisa en essent a 310 m d'altitud).
Las municipalitats a l'entorn de Lanfains son Sant-Brandan, Lo Hermitage-Lorge, Lo Bodéo, La Harmoye, Sant-Bihy e La Fœel. Quintin, Allineuc E Corlay son pas #qu'a qualques quilomètres.
Monpansèir
Montpansèir, (Montpensier en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Lanfains
Geografia
Le paysage de Lanfains est bocagé avec un relief vallonné (Massif armoricain).
Monpansèir
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Nòtas
<references group="N"/>
Lanfains
Geografia
Le point culminant de la commune est à 323 m et est situé au lieu-dit de Bel Air-Porpaire. Ce qui fait de Lanfains, une des communes de Bretagne dont l'altitude est la plus élevée (l'église étant à 310 m d'altitude).
Les communes autour de Lanfains sont Saint-Brandan, L'Hermitage-Lorge, Le Bodéo, La Harmoye, Saint-Bihy et Le Fœil. Quintin, Allineuc et Corlay ne sont qu'à quelques kilomètres.
Istòria
Lanfains Vend del breton « lann » (ermitage) e, sembla, del latin « fanum » (temple). Lanfains Se tròba al limit del gallo e del breton.
La parròquia de Lanfains a mencionat dempuèi 1428.
Un parc eolian a #èsser installat sus la municipalitat en 2005.
Lanfains vient du breton « lann » (ermitage) et, semble-t-il, du latin « fanum » (temple). Lanfains se trouve à la limite du gallo et du breton.
La paroisse de Lanfains est mentionné dès 1428.
Bérurier Noir
Bérurier Noir èra un grop de punk rock francés de París, separat en 1989 mès que s'èra tornat formar entre 2003 e 2006.
Biografia
Au debut, entre 1978 e 1982, i èra Les Béruriers, grop rock francés instable pr'amor que los musicians cambian plan sovent. A l'iniciativa dels Béruriers i èra Olaf (Olivier Felingstone), qui en 1983 fondarà lo grop punk francés Ludwig von 88. Olaf fondèt Les Béruriers ambe Stef a la guitarra. Mès Stef te cambia lèu lèu d'estili musical e abandona lo grop fin 1979. Es alavetz remplaçat per François Guillemot. Aital, en 1980, Les Béruriers es compausat de François au cant, de Olaf a la guitarra e de Pierrot a la guitarra tanben. A la plaça d'una batariá, t'emplegan puslèu una maquina ritmica Electro Harmonix. A un moment dat, lo Pierrot es emprisonat per aver desertat de son servici militar. Per lo remplaçar, o demandan a Loran del grop Guernica. Au mes de decembre de 1982, es Olaf que diu far son servici militar : afectat tròp luenh de París, en Alemanha, es obligat d'abandonar Les Béruriers. Alavetz, lo duò François e Loran decidan de portar lo negre del dòl dels Béruriers, e pr'amor d'aquò prenon lo nom de Bérurier Noir per balhar un (supausat) ultime concèrt d'adiu lo 19 de febrièr de 1983 à l'usina de Pali-Kao a París.
Fin finala, la capitada d'aqueste concèrt del 19 de febrièr de 1983 fa que François e Loran ne van balhar en seguida qualques autres, tostemps jos lo nom de Bérurier Noir, e aital, petit a petit, lo grop va ganhar en envergura : puslèu que d'arrèstar, François e Loran van donc contunhar Berurier Noir, François au cant, Loran a la guitarra, la maquina ritmica batiada Dédé coma batariá, e còsta d'els, la raya, musicians adicionals, coristas etc segon las configuracions e las oportunitats.
Es aital que son devenguts a partir de l'album Concerto pour détraqués (1985) un dels grops màgers de la scèna rock en França, e l'esquisofrenia entre lo fait d'èstre eissit del mitan alernatiu punk e una capitada comerciala inatenduda (daubunas de lors cançons coma Salut à toi o L'Empereur Tomato-Ketchup passan a la fin de las annadas 80 sus las quita ràdios generalistas ) generarà una tala pression que decidaràn per deontologia de se desseparar, en díser adiu au mes de novembre de 1989 en balhar dos ultimes concèrts a l'Olimpia a París. D'aqueste concèrt d'adiu n'es eissit una version sus l'empont de lor cançon anti-fascista Porcherie (porcatèra), version postuma devenguda culta pr'amor que t'i martèlan a la fin la joinessa qu'emmerda lo front nacional.
Entre 1983 e 1989, lo grop sortiguèt quatre albums. Ne sortiguèt tanben un cinquen a l'escadença de lor retorn efemèr entre 2003 e 2006. Dempuèi 2006, Loran jòga de guitarra dins lo grop breton Les Ramoneurs de menhirs.
Dins las annadas 90, François Guillemot a cantat dins Molodoï e produit lo primièr album de Banlieue Rouge.
Rutèn
Rutèn pòt designar :
Frémicourt
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chambray-lès-Tours
Chambray-lès-Tours es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Circonscripcion de l'Oèst
La circonscripcion de l'Oèst (en francés, Ouest) es una circonscripcion electorala de la Metropòli de Lion qu’i son elegits 9 conselhièrs metropolitans.
Saint Aignan de Cramesnil
Saint Aignan de Cramesnil (Saint-Aignan-de-Cramesnil en francés) es una anciana comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia. En 2019 es fusionada dins la comuna novèla de Le Castelet.
Geografia
La comuna se situa a 15 km al sud de Caen.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Andonville
Andonville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1749, un plànol de las tèrras e distincions de Andonville, Puiselet, Richerelles, Fromonvilliers a levat pel senhor d'aqueles luòcs, messire Anne Jean Baptiste Goislard, chevalier, aconselhar al parlament de París. Lo sieu unic hereva es Anne Cornélie Françoise, esposa de Charles Louis de Aubin de Planoy, aconselhar dins lo Parlament de París. Es una amiga del dessinateur orléanais Aignan-Thomas Desfriches #qu'a daissat un dessin del castèl #que i aguèt destruit a la XIX sègle.
En 1749, un plan des terres et seigneuries d'Andonville, Puiselet, Richerelles, Fromonvilliers est levé pour le seigneur de ces lieux, messire Anne Jean Baptiste Goislard, chevalier, conseiller au parlement de Paris. Son unique héritière est Anne Cornélie Françoise, épouse de Charles Louis d'Aubin de Planoy, conseiller au Parlement de Paris. C'est une amie du dessinateur orléanais Aignan-Thomas Desfriches qui a laissé un dessin du château qui fut détruit au XIX siècle.
Les boiseries du XVIII siècle de l'ancien salon de musique du château ornent désormais le tambour de porte de l'église Saint-Basile d'Etampes.
Rafal
Rafal es un municipi de la província espanhòla d'Alacant e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Moriat
Moriat (Moriat en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
El Ràfol d'Almúnia
El Ràfol d'Almúnia es un municipi de la província espanhòla d'Alacant e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Leon d'Arle
170px|thumb|Lo leon dins l'escut d'Arle
Lo leon es l'animal totemic e l'emblèma de la vila d'Arle (Provença) ont tanben se cita dins la devisa de la ciutat Ab ira leonis. S'agís probablament d'una mena de persisténcia de tradicions romanas ligadas ai jòcs de circ qu'explican la preséncia dau leon a n-Arle. L'imatge dau leon es ben present a n-Arle coma per exemple dins la catedrala de Sant Trefume e mai dins fòrça endrechs de la vila.
Origina e vida dei leons
300px|thumb|Sagèus dau Consulat d'Arle (s. XII) Existisson gaire de detalhs sus l'origina e la vida dei leons qu'èran portats a Arle. La preséncia de l'animau dins la vila i deu èsser anciana que la bèstia èra ja representada sus de sagèus dau sègle XII.
La cronica de Bertran Boisset, pasmens, nos dona quauqueis entresenhas sus aquelei leons.
Sabèm ansin qu'a l'epòca de Boisset (en 1405) se moriguèt un leon: Foguèt remplaçat quauquei jorns mai tard per un cadèu qu'aviá a l'entorn de sièis mes qu'èra estat donat per lo marescau de França Boucicaut, governador de Gènoa. Lo noiriment dau leon en 1453 costava vint florins.
Lo leon, instrument de combat
thumb|210px|Leons sus l'Obelisca A semblança dei jòcs dau circ romans, durant lei grandas ocasions, se fasiá combatre lo leon contra d'autres animaus coma per exemple amb un taure (en mai de 1402 per la venguda dau rei de Nàpols e còmte de Provença Loís II):
e puèi en aost de 1402 amb un aret:
La darriera nòva de combat dau leon es de 1564 quand per la venguda dau rei de França Carles IX s'organizèt un combat amb un taure. Quand lo leon moriá èra remplaçat per un autre coma per exemple en 1405.
Lei problèmas causats per lo leon
thumb|150px|Representacion dau leon a l'Ostau de la Comuna
Philippe Saurel
Es membre de associason montpelhierenca dels Barons de Caravètes e es tanben franc-maçon.
En 1995, amb la tièra de Georges Frêche venguèt conselhièr municipal de Montpelhièr. Contunha dusqua 2014.
Montseron
Montseron (Montseron en francés) es una comuna occitana situada dins lo departament d'Arièja e la region d'.
Leon d'Arle
Lei problèmas causats per lo leon
Probablament d'un biais pron regular existissián de trebolaments per encausa dau leon dins la vida vidanta deis arlatencs. Nos assabenta d'aqueleis eveniments l'erudit arlatenc Bertran Boisset dins sa cronica coma per exemple quand lo leon ataquèt un òme e li mangèt la man (en octobre de 1407):
Pont del Diable (omonimia)
Pont del Diable pòt designar:
Leon d'Arle
Lei problèmas causats per lo leon
Pasmens de còps que i a, coma en novembre de 1406, la victima ne moriguèt:
Pont del Diable (omonimia)
En Occitània:
Leon d'Arle
La fin de la preséncia dau leon
Foguèt cap a la mitat dau sègle XVI que foguèt decidit de se desfar dau leon que costava tròp a la municipalitat.
Pont del Diable (omonimia)
En Catalonha: Dins lo País Basc:
Ua sason en pais bramader
Una sason en país bramadèr es un recaptadueir de contes (atau son dishuts prau quite autor) o puslèu de novèlas, de Rogèr Lapassada, pareishut a las edicions Per Noste a Ortès en Bearn en 1988. Dotze novèlas, en bearnés sonque, a còps umoristics, d'autes còps au contrair tristes e plenhats de melancolia, quauques-uns absurdes, d'autes mèi o mens autòbiografics. Una òbra originala, a despart dens lo paisatge de la literatura occitana.
Vath d'Yzeron
La Vath d'Yzeron (en francés, Val d'Yzeron) es ua de las conferéncias territoriaus deus cònsos de la Metropòli de Lion.
Correspond a 7 comunas arpitanas, qui son administrativament dens lo departament de Ròse e la region d’Auvèrnhe Ròse Aups de l’estat francés, e qui constitueishen tanben la Circonscripcion de l'Oèst:
Chancaires lanusquets
350px|thumb|Bergers landais sur échasses, representacion de las Lanas en [[1830 per J.L Gintrac]] Los chancaires lanusquets èran subretot principalement de pastors, mas que i aviá tanben factors e autras gents que portavan chancas dens lo país. L'emplec de las chancas sembla èsser d'aumens lo sègle XVIII e s'acabèt cap a la fin deu sègle XIX, quand lo sistèma agropastoral comencèt a mermar dens las Lanas.
Istòria de las chancas dens las Lanas
250px|left|thumb|Pastor lanusquet amb oelhas a la debuta deu sègle XX Los testimoniatges mès ancians de l'emplec de las chancas dens las Lanas nos venon deu sègle XVIII. La manca de documents istorics fisables non permeton pas de determinar amb exactitud lor origina, que pòt vier deu nòrd d’Euròpa (a Namur per exemple s'organizan de lutas amb chancas dempuèi 1411), o alavetz i son emplegadas dens lo país dempuèi un temps mès ancian.
Estructura de la chanca
Son compausadas de duas pèças de husta: La fixacion a l'entorn de la cama ei assegurada per ua correja de cuèr.
Referéncias
alt= Los Chancaires de Sent Pèr de Lèren.|thumb|Los Chancaires de Sent Pèr de Lèren.
Servici (economia)
drecha|vinheta|Lo continuum servici-produch en vrac; Educacion Suènhs de l'ostal Òbra de plombariá Restaurant Costume sus mesura Automobila Radio Bevenda sens alcòol Sal Un servici es una prestacion que consistís en « la mesa a disposicion d'una capacitat tecnica o intellectuala »1 o en « la fornidura d'un travalh dirèctament util per l'usatgièr, sens transformacion de matèria »2.
Fornir un servici correspond a una produccion economica de natura particulara que consistís pas en la fornidura d'un ben tangible a un client. Dins aquel sens, un cofaire, un cabinet d'avocat, un espital, un restaurant, un comèrci, una entrepresa de transpòrt o una banca produson de servicis e non pas de bens. Los servicis son un sector d'activitat.
Los servicis — essent consomits dins lo meteis temps necessari per los produire — son considerats coma essent pas « estocables ».