cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vœllerdingen
Geografia
Vœllerdingen est située dans la vallée de l'Eichel en Alsace bossue. Le bourg est situé à 5 km de Sarre-Union, à 21 km de Sarreguemines et à 34 km d'Ingwiller. La commune est desservie par la gare de Vœllerdingen située sur la ligne de Strasbourg à Sarreguemines. L'échangeur 43 de l'A 4 est à 7 km du village.
Istòria
Vœllerdingen a #èsser mencionat per las primièras fes en 1128. Aperteniá al comtat de Sarrewerden, de contunh al Nassau-Weilburg (1745-1793).
Aubrac
400px|thumb|Aubrac prèp de Las Binals Aubrac es un replanat d'origina volcanica del Massís Central. Constituís un parçan d'Occitània. Es despartit entre las regions istoricas de Gavaudan, Roergue e Auvèrnha (e entre los departaments de Losera, Avairon e Cantal).
Delimitacion
L'Aubrac "pregond" es lo del naut platèu erbós, desboscat a l'Edat Mejana ont se tròban las estivas e qualques vilatges coma Las Binals. Mas a l'oèst coma a l'èst los cantons granitics e mai boscarut de La Guiòla o Autmont d'Aubrac son tanben considerats coma part d'Aubrac e fan transicion amb la Viadèna e Marjarida.
Al sud lo platèu davala plan bruscament cap a la val d'Òlt.
Geografia e geologia
L'altitud mejana es compresa entre 1000 m e 1400 m, e los punts culminants ne son los Trucs d'Aubrac (1440 m) e lo Senhal de Malhe Biau (1469 m). Lo clima es un clima montanhòl rude amb temperaturas fredas e fòrça nevadas e ventadas l'ivèrn.
L'istòria geologica d'Aubrac es comuna amb la dels autres cantons granitics del Massís Central. En -40 Ma lo vièlh sòcle granitic (granit de Marjarida, vièlh de -300 Ma) se tròba joslevat per l'orogenèsi pirenenca. Entre -8 Ma e -6 Ma lo volcanisme i es actiu e se constituís la zòna centrala basaltica del replanat, la pus nauta. Enfin Aubrac foguèt cobèrt al quaternari per de glacièrs qu'arrasèron lo replanat.
Idrologia
Aubrac es conegut per sos lacs e laquets d'origina glaciària (Lac de Sant Andeòl, Lac de Bòrn, Lac de Salhens, Lac de Sovairòl).
Luòcs d'Aubrac
Lo vestigi de l'espital d'Aubrac La crotz dels tres avesques Los masucs Lo brau de La Guiòla
Canoinhas
Canoinhas es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Capinzal
Capinzal es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Apollo 14
Apollo 14 foguèt una mission espaciala estatsunidenca abitada mandada en 1971 vèrs la Luna.
Apollo 12
Apollo 12 foguèt una mission espaciala estatsunidenca abitada mandada en 1969 vèrs la Luna.
Volksberg
Volksberg en alemannisch (Volksberg en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
Volksberg Se tròba en la region naturala de la Alsace Bossue.
Capivari de Baixo
Capivari de Baixo es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Florida (Chile)
vinheta|228px|drecha Florida qu'ei ua vila chilena en la provincia de Concepción. Sa populacion qu'èra estimada a 10 177 abitants en 2002. Sa superfícia totau qu'ei de 609 km².
Huelva
Huelva es la capitala de la província de Huelva dins la comunautat autonòma espanhòla d'Andalosia e tanben una de las vilas pus grandas d'Espanha. Sa populacion èra estimada a 149,310 abitants en 2009. Sa superfícia totala es 149 km².
La Paliça
La Paliça (Lapalisse en francés) es una comuna, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Geografia
La comuna es traversada per la Besbre que lo debit multi-annual mejan n'es de ³ per segond a aquel endrech del sieu cors.
Catanduvas (Santa Catarina)
Catanduvas (Santa Catarina) es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Batalha de Carrhes
La batalha de Carrhes se debanèt lo 9 de junh de 53 avC. Opausèt l'armada romana comandada per Crassus (40,000 òmes) a l'armada parta dirigida per Surena (10,000 òmes). S'acabèt per una desfacha majora dei Romans que perdiguèron lor generau e 30,000 tuats e presoniers. La mòrt de Crassus marquèt tanben la fin dau Premier Triumvirat e lo començament dei tensions entre Cesar e Pompeu.
Bruno Le Maire
Bruno Le Maire, nascut lo 15 d'abril de 1969 a Neuilly-sur-Seine, es un diplomat e òme politic francés.
Normalian e enarc, foguèt director de cabinet del Primièr ministre Dominique de Villepin entre 2006 e 2007 puèi es elegit deputat per l'UMP dins lo departament de l'Eure a aquesta data. Ocupèt puèi las fonccions de secretari d'Estat als afars europèus de 2008 a 2009, puèi de ministre de l'Agricultura pendant près de tres ans dins los segond e tresen govèrn de François Fillon. Tornarmai elegit deputat en 2012 e briguèt la presidéncia de l'UMP en 2014 fàcia a Nicolas Sarkozy. Se presentèt a la primària de la dreita e del centre per l'eleccion presidenciala de 2017, mas obtenguèt pas que 2,4 % de las voses.
En mai de 2017, venguèt ministre de l'economia dins lo govèrn d'Édouard Philippe, jos la presidéncia d'Emmanuel Macron. Son portafuèlha es alargat a las Finanças lo mes seguent, dins lo segond govèn Philippe, lo govèrn de Jean Castex e lo govèrn d'Élisabeth Borne.
Sennevoy-le-Haut
Sennevoy-le-Haut es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Wahlenheim
Wahlenheim en alemannisch (Wahlenheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Cercy-la-Tour
thumb|left Cercy-la-Tour es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
Cercy-Lo-torn se tròba en lo sud-Nivernais, a :
Cercy-la-tour se trouve dans le sud-Nivernais, à :
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Los mai ancianas traces de civilizacions conegudas a Cercy-lo-Torn, remontan al paléolithique, (-250,000 ans, silex talhat trobat a Champlevois), de contunh al neolític. (-6,000 a -4,000 ans, silex talhat descobèrt en lo bourg).
Lo epòca gallo-romaine a daissat egalament qualques vestigis a Cercy : de vias, gué, pèças de moneda. Cercy-Lo-Torn èra a aquel periòde « lo Oppidum de Cerciacum » es-a dire un luòc fòrt, #que se tròba de contunh al Mièja Edat amb una enceinte longa de 820 mètres que # se llauraven quatre pòrtas :
La municipalitat vesina de Coddes a #èsser absorbida entre 1790 e 1794.
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat a portat provisoirement lo nom de Cercy-sus-Aron.
Les plus anciennes traces de civilisations connues à Cercy-la-Tour, remontent au paléolithique, (-250,000 ans, silex taillé trouvé à Champlevois), puis au néolithique. (-6,000 à -4,000 ans, silex taillé découvert dans le bourg).
L'époque gallo-romaine a laissé également quelques vestiges à Cercy : voies, gué, pièces de monnaie. Cercy-la-Tour était à cette période « l'Oppidum de Cerciacum » c'est-à-dire une place forte, que l'on retrouve ensuite au Moyen Âge avec une enceinte longue de 820 mètres dans laquelle s'ouvraient quatre portes :
La commune voisine de Coddes a été absorbée entre 1790 et 1794.
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune a porté provisoirement le nom de Cercy-sur-Aron.
Sainte-Opportune
Sainte-Opportune es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vai
Lo vai (o galinas) es una lenga mande, una branca de las lengas nigèrocongolesas, parlada en libèria e en Sierra Leone.
Localisacion
Lo vai es parlat dins lo nòrd-oèst de Libèria e dins lo sud de Sierra Leone.
classificacion
Lo vai fa partida d'un pichon sosgrop de lengas mande, amb lo kono.
Maussana deis Aupilhas
Mauçana o, per calc del francés Maussana deis Aupilhas (en francés Maussane-les-Alpilles dempuei 1968, Maussane aperabans) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Toponimia
L’etimologia es ''villa Maumuciana' que deven Mauçana e non pas Maussana en lenga d’òc.
Porto Velho
Es un important centre de servicis e comèrci de l'oèst de la Region Nòrd (Amazonia) de Brasil. Es tanben un centre universitari, amb l'Universitat Federala de Rondonia.
thumb|left|255px|La vila de Porto Velho, amb lo Riu Madeira.
thumb|255px|left|Sèti de l'Universitat Federala de Rondônia, a Porto Velho.
Avarícia
thumbnail|L'avarícia L'avarícia es l'ànsia de possedir mai que çò necessari, especialament de causas materialas. Es catalogada coma un pecat per la majoritat dei religions e lo tèrme a sempre de connotacions negativas. Dante Alighieri lo considerava lo cinquen pecat en importància. Se liga amb de concèptes coma la cobesiá, lo gasanh o l'ànsia. Es lo vici per excelléncia dau capitalisme segon sei detractors, ja que l'avarícia sosten l'afan de consomir que permet de sostenir lo sistèma. Per aquò la publicitat incita generalament a l'avarícia. Lo bodisme ditz que l'avarícia ven dau liame erronèu entre riquesa e felicitat e per aquò pretend d'eliminar lo liame amb lo mond materiau, faus e fònt de patiment.
Hoofdzonde
Natal (Rio Grande do Norte)
thumb|left|260px|Rota "Via Costeira" e plaja de Ponta Negra. Natal es la capitala de l'estat brasilièr del Rio Grande do Norte. Sa populacion èra estimada a 778 040 abitants, en 2005. Sa superficia totala es 170 km².
Al començament del sègle XX, Natal èra una etapa de l'epopèa de l'aeropostala (linha Dakar-Natal).
Geografia
Situada a l'extrèm nòrd-èst d'America del Sud. La vila a un airal total de 170 km ². En ela desboca a l'Atlantic lo riu Potengi. Lo clima es tropical e la temperatura mejana annala es de 26 º C.
Forma, amb las municipalitats de Parnamirim, Macaíba, Extremoz, São Gonçalo do Amarante e Ceará-Mirim, una region metropolitana, qu'arriba als 1.150.000 abitants.
Ligams extèrnes
thumb|550px|left|La vila de Natal, capitala de l'estat brasilièr del Rio Grande del Nòrd.
Santa Cruz de Tenerife
Santa Cruz de Tenerife es la capitala de la comunautat autonòma espanhòla de las Illas Canàrias e tanben capitala de la província de Santa Cruz de Tenerife dins l'illa de Tenerife. Sa populacion èra estimada a 203,811 abitants en 2015. Sa superfícia totala es 150,56 km².
Caxambu do Sul
Caxambu do Sul es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Julhac (Gers)
Julhac (Juillac en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha, situada administrativament dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Toponimia
Julhac qu'ei atestat en 1195 in Juliacensi archidiaconatu. Lo nom de Julhac que ven deu nom latin d'òme Julius e deu sufixe -acu(m), , qui ei lo sufixe gallic *acon latinizat. Julhac qu'èra donc probablament ua anciana grana proprietat antica qui avè per mèste Julius.
Istòria
Julhac qu'èra parròpia annèxa a la fin de l'Ancian Regime. Lo vilatge de Julhac o en tot cas la soa glèisa, qu'èra, çò sembla, non pas aquí on ei adara, mès sus ua sèrra (véser la partida geografia). Meis au sud de l'actuau territòri comunau que i avè ua parròpia de plen exercici nomentada Andenac, en un lòc qui ei adara completament despoblat e shens glèisa e qui, probable, èra plan petit (la mapa d'Estat-Major que i mòstra pas d'aglomeracion ), benlèu sonque la glèisa. Andenac qu'estó comuna, mes que l'annexèn a Julhac en 1822.
Caçador
Caçador es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Kono
Lo kono es una lenga mande, una branca de las lengas nigèrocongolesas, parlada en Sierra Leone.
Localisacion
Lo kono es parlat dins l'èst de Sierra Leone.
classificacion
Lo kono fa partida d'un pichon sosgrop de lengas mande, amb lo vai.
Pont-Salomon
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions mai ancianas en francés son Pont Salamon e Pont Sallamon.
Istòria
Lo Pont de Salamon es per partida en Forés, per partida en Velai. La comuna es creada en 1865 a partir de territòris de Sant Ferriol dau Rore, Aurec e Sant Desdèir de Velai.
Castra
Castra (Castres-sur-Gironde en francés, mès oficiaument Castres-Gironde), es una comuna bordalesa de Guiana administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
La comuna s’aperava simplament Castres en francés dinc a 1888, que s'i hornigó de Gironda ende har la diferéncia damb Castres de Picardia e Castras d'Albigés. Totun se ditz locaument Castres-sur-Gironde.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Rouvroy-Ripont
Rouvroy-Ripont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Celso Ramos (Santa Catarina)
Celso Ramos (Santa Catarina) es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Cessy-les-Bois
Cessy-les-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Thuile
La Thuile en arpitan (La Thuile en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
La Thuile est située dans le Massif des Bauges, et surplombe le lac de la Thuile.
Saint-André-la-Côte
Saint-André-la-Côte en arpitan (Saint-André-la-Côte en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Panhac
Polinhac, fòrma inventada o arcaïca per Panhac [pa'ɲa] (Polignac en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Castrum quod vocatur Podaniacus, vas 930, Castrum Podomniacus, vas 1070, Podemniacensis, vas 1112, Podempnac, en 1128, Polunniacensis, vas 1130, Polemniacum, en 1162, Polenniacus, en 1163, Polinacum, en 1163, Pollemniacus, vas 1169, Poauniac, lo prior de Podemnac, vas 1171, Polonnac, en 1173, Poomnac, en 1197, Poliniacum, en 1198, Pollignac, alh sègle XII, Poligniac, en 1201, Podempniacum, en 1201, Poemniac, en 1216, Pozemniac, Pozemniaciensis, en 1213, Polumniacum, en 1226, Poligniacum, en 1233, Pollempniacum, en 1233, Podemnniacum, en 1255, Poloniacum, en 1256, Posemniac, en 1257, Podompniacum, en 1268, Pammac [benlèu mal legit o mal imprimit, avertiment delh contributor], crit de guèrra delhs vescomtes de Panhac en 1272, Podonniacum, en 1285, Polinac, Polumnac, alh sègle XIII, Podomiacum, en 1303, Poullegnac, en 1304, Polignac, en 1312, Pologniacum, en 1313, Podonnacum, en 1313, Polongnac, en 1318, Pozeniacum, en 1326, Polonniacum, en 1340, Polompnhac, en 1341, Poleignac, en 1343, Pompnhat, en 1408, Parochia Podonhaci, en 1473, Poulignac, en 1489, Pamnhac, en 1534, Poliniat, en 1537, Panhac, en 1556 (R. Maurin, notari, donc local), Mont-Denise, nom revolucionari de 1793. La prononciacion auvernhata es Pagnac, compréner [pa'ɲa].
Las fòrmas pus ancianas permeton de reconstituir un *Podomniac (o *Podomnhac). Lo vocalisme de la segonda sillaba, ni iniciala nimai tonica, es instable e pòt passar de -o- a -e-, mai a -a- (tanlèu 930). Sembla pas, pr'aquò, qu'aquelh -a- aboriu explique lo vocalisme actual de la prumèira sillaba, perqué -o- o -e- son dominants dins la seguda de las atestacions. Lo -d- intervocalic (Podo-) s'afebliguèt e passèt a -dz-, -z- o a -l-, probablament amb un fòrt polimorfisme. Aquela -l- siaguèt retenguda per la tradicion grafica, benlèu a causa de la productivitat de la sillaba iniciala Pol- en latin o dins los mots grècs adoptats per lo latin; perdurèt quand èra pas mai articulada vertadeirament. Lo grope consonantic -mn- s'afebliguèt en -nn-, pueis en -n; quauquas fòrmas en latin o en occitan lo gardan per tradicion, mentre que las autras de la mesma epòca mòstran qu'èra dejà mòrt. Las fòrmas de la segonda meitat del sègle XII testimònian de la disparicion progressiva de la consonanta -d- o eiretada de -d-, mas lo nom demorava en tres sillabas : Poauniac, Poomnac, amb un iatus. En prenent la varianta Poomnac (compréner *Poo(m)nhac), una dissimilacion en *Paonhac permetèt de passar a la fòrma actuala en doàs sillabas, amb un intermediari *Paunhac; Pa- simple sembla dejà present dins lo crit de guèrra de 1272; un certan polimorfisme vocalic favorizèt l'instabilitat, l'incertitud quant alh vocalisme d'origina, pauc a pauc oblidat, e l'adopcion d'una fòrma simpla, sens iatus e estrangeira a l'etimologia : Panhac. Lo curiós -au- de Poauniac es benlèu degut a la resolucion delh grope -mn- o, eventualament, a una grafia mangòria (« malbiaissuda ») per *Pauonhac, ambe -u- de transicion. Coma verificacion, lo nom patronimic Pagnac (nom d'origina) èra pro present en Naut Léger a la fin delh sègle XIX, mas i a alh mens un autre Panhac, en Nauta Vinhana, comuna de Vernuèlh, çò que pòt explicar sa representacion girondina e nautagaronesa.
Segon Dauzat e Rostaing, que citan las prumèiras fòrmas, Polignac es derivat d'un nom escur. Vertat es que ges de nom de persona latin, gallic o germanic permet pas de l'explicar. Chal donc supausar una aferèsi d'un nom compausat gallés que començariá per epo-, « chaval », nom franc convenable per un òme de guèrra nòble. Lo segond element seriá en dubn-, sovent chamnhat en dumn-, per assimilacion, tanlèu lo gallés, o après. Dumnios (< Dubnios), atestat, es un bon candidat. Lo sufixe celtic -ācon s'ajusta alh nom de persona (de proprietari). A causa de la necessitat d'una aferèsi e d'un dobte sus la possibilitat delh compausat, l'explicacion demòra especulativa.
I a un vialatge de la comuna de Ceu d'Alègre, justament en Velai, qu'apelan Duminiac (Duminhac alh sègle XIV) e que Xavier Delamarre explica per un nom *Dūminios, non atestat ; malgrat la sillaba longa supausada que permet la prononciacion en u ([y]), lo nom es benlèu aparentat a Dumnios e -mn- auriá desvolopat una vocala intermediària per se conservar.
Cerro Negro
Cerro Negro es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Curac
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Canton de Vilanuèva d'Òut-Nòrd
Lo Canton de Vilanuèva d'Òut-Nòrd es una anciana division administrativa d'Agenés, situada dins l'arrondiment de Vilanuèva d'Òut, lo departament d'Òut e Garona e la region d'Aquitània, adara de Novèla Aquitània. Compreniá una partida de la comuna de Vilanuèva d'Òut (capluèc) e una autra comuna, Lo Ledat. Vilanuèva es despartit dempuèi 2015 en Canton de Vilanuèva d'Òut-1 e Canton de Vilanuèva d'Òut-2; Lo Ledat es dins lo canton de Vilanuèva d'Òut-1. Las doás comunas son tanben dins la CA del Grand Vilanovés. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian.
Istòria
En 1973, despartiguèron lo canton de Vilanuèva d'Òut en Canton de Vilanuèva d'Òut-Nòrd e Canton de Vilanuèva d'Òut-Sud.
Balmar
Geografia
Aquela comuna es situada sus las ribas de l'Èrs Mòrt dins la banlèga èst de Tolosa.
Tractat de Lisbona
thumb|Imatge del tèxte del Tractat de Lisbona Lo Tractat de reforma institucionala de l'Union Europèa, Tractat de Reforma o Tractat de Lisbona es un tractat adoptat pel Conselh de l'Union Europèa dins la vila de Lisbona lo 19 d'octobre de 2007 que se substuís a l'escac de la Constitucion Europèa de 2004.
Aquel tractat foguèt signat pel plen del Conselh de la Union lo 13 de decembre de 2007, donant a l' Union Europèa (UE) una personalitat juridica li permetent de signar los acòrdis internacionals al nivèl comunautari.
En junh de 2008 lo tractat foguèt negat per referendum en Irlanda, l'unic país qu'aviá previst de lo sotmetre a l'opinion publica.
Processus
thumb|Processus de ratificacion: En verd: referandum obligatòri En blau: referèndum possible En roge: ratificacion parlamentària L'escac de la ratificacion de la Constitucion Europèa en França e als Païses Basses provoquèt la paralisia de la reforma de las institucions europèas e la crisi institucionala al sen de l'Union Europèa (UE). Lo preojècte prepausat per la Presidéncia alemanda del Conselh de l'Union Europèa lo 19 de mai de 2007 inclusèt l'"esséncia de la Constitucion". La prepausa foguèt presentada aprèp de reünions de trebalh entre la presidéncia e los delegats dels vint e set estats membres pendent lo primièr semestre de l'an, decidissent fin finala abandonar lo format del Tractat constitucional e promòure al luòc un tractat classic qu'introduís esmendaments dins los dos tractats actualament en vigor, Lo Tractat de Roma a lo Tractat de Maastricht.
Portugal, qu'assumava la presidéncia de l'UE pendent la segonda mitat de 2007, lancèt una conferéncia intergovernamentala (CIG) los 23 e 24 de julhet per acabar la redaccion del tèxte, coïncident amb la reünion dels ministres dels Afars exteriors. Lo nòu Tractat foguèt presentat a la cima lo 18 d'octobre dins la vila de Lisbona, amb l'intencion que siá signat pels caps nacionals abans la fin l'an. Aprèp comencèt lo processus de ratificacion amb l'objectiu que lo tèxte dintre en vigor en 2009.
Naut Representant
Lo Conselh de l'Union arribèt a un acòrdi sul luòc, ròtle e poders del futur representant de la politica exteriora de l'UE.
Establiguèt que lo cap de la Politica Exteriora se nomenarà "Naut Representant per la Politica Exteriora e de Securitat Comuna de l'Union Europèa", que venguèt alara Vicepresident de la Comission Europèa. Definís lo Naut Representant de Politica Exterior e lo Comissari de las Relacions Exterioras, que contraròtla lo budgèt de la Comission en matèria de cooperacion e de politica exteriora e lo personal d'aquel camp de l'executiu comunitari. E mai serà encargat de presidir lo Conselh del Ministres del Afars exteriors de l'UE.
Doble majoritat
Lo tractat de reforma establís qu'a partir de 2014 començarà a s'aplicar formalament lo sistèma de doble majoritat (55% dels Estats membres, amb un minium de 15, que reünís 65% de la poblacion), atal Polonha podrà invocar lo Tractat de Niça per impausar una minoritat de blocatge.
En mai, las matèrias que s'adoptaràn a la majoritat qualificada passan de 36 a 87.
Persac
Persac es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Metropòli de Tolon Provença Mediterranèa
La Metropòli de Tolon Provença Mediterranèa es una intercomunalitat, provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Son còdi SIREN es 248300543. La lenga autoctòna es l'occitan provençau.
Istòria
La comunautat d'aglomeracion de Tolon-Provença-Mediterranèa existís despuèi lo 1er de genier de 2002.
Lo 15 de decembre de 2016, l'Assemblada Nacionala donèt son acòrd per la creacion de sèt metropòlis novèlas, dont Tolon, per las ajustar a las quinze qu'existissián dejà. Lo decret dau 26 de decembre de 2017 prononcièt la transformacion que prenguèt efècte lo 1er de genier de 2018.
Vèire tanben
thumb|600px|center|Mapa deis EPCI de Var lo 1èr de genier de 2019
Baives
Geografia
Baives Fa partida :
La municipalitat fa partida del Parc natural regional del Avesnois.
Situada en la Fagne francesa e al Sud del Avesnois (Thiérache del Nòrd francés), Baives se tròba sul prolongement de la Calestienne bèlga, mai justament sus la terminaison périclinale d'aquela estructura. Anciana carrièra de calcaire amb lo sieu forn a chaux restaurat l'an 2009, ara integrat a un païsatge boisé e de prada.
S'i tròba los monts de Baives, luòc fòrça conegut dels botanistes locales per una flore calcicole fòrça rica, sustot en orchidées, marcada per la encreuament del climat continental e lo caractèr meridional d'una exposicion sud de « tèrras caudas » calcaires. Los monts de Baives marcan aital lo limit occidental de cèrtas espècias continentalas. Per en un autre luòc, los monts de Baives culminent a 239 m. Mas l'autentic ponch culminant del Nòrd se situa a Anor, en lo Avesnois e culmini a 272 mètres d'altitud.
Blyes
Blyes en arpitan ( Blyes en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Baives
Geografia
La commune fait partie du Parc naturel régional de l'Avesnois.
Blyes
Geografia
Blyes Es una municipalitat francesa, situada en lo departament de l'Ain, e apertenent al costat de Lagnieu. La municipalitat se situa a 8 km de lo sieu cap-luòc, 5 km del autoroute A42, 10 km de Meximieux, 4 km de Sant-Vulbas e 6 km de Chazey-sus-Ain. Lo pòble a pas situat luènh del riu d'Ain, e prèp del Parc Industrial de la Plana de l'Ain mas protegit pels coupures verdas.
Baives
Geografia
Située dans la Fagne française et au Sud de l'Avesnois (Thiérache du Nord française), Baives se trouve sur le prolongement de la Calestienne belge, plus précisément sur la terminaison périclinale de cette structure. Ancienne carrière de calcaire avec son four à chaux restauré en 2009, maintenant intégré à un paysage boisé et de prairie.
Blyes
Geografia
Blyes est une commune française, située dans le département de l'Ain, et appartenant au canton de Lagnieu. La commune se situe à 8 km de son chef-lieu, 5 km de l'autoroute A42, 10 km de Meximieux, 4 km de Saint-Vulbas et 6 km de Chazey-sur-Ain. Le village est situé non loin de la rivière d'Ain, et proche du Parc Industriel de la Plaine de l'Ain mais protégé par les coupures vertes.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Baives
Geografia
C'est donc un environnement calcaire, dans lequel on retrouve en particulier la fameuse « pierre bleue » correspondant au niveau givétien, appelée abusivement « marbre bleu », qui marque l'architecture de la Thiérache du Nord, de la Thiérache belge, de la Fagne et de la région de Givet.
Blyes
Istòria
A, las villageois de Blyes e aqueles de Sants-Texans-de-Niost se #afrontar en la batalha de Riccoty, per qualques parcelles de tèrra. La batalha #virar rapidament en favor de Sants-Texans-de-Niost. Los Blyards, segon la legenda, ##cercar las siás femnas dins lo pòble. Se #metre en reng e, en se tornant, #levar los sieus jupes. Los Buyatins, clauats per una tala audàcia, #partir, vencuts.
Anciana seccion de Chazey-sus-Ain, Blyes n'a desligat per formar una municipalitat d'un decrèt del 16 de mai de 1863 signat per Napoleon III.
Baives
Geografia
On y trouve les monts de Baives, site très connu des botanistes locaux pour une flore calcicole très riche, notamment en orchidées, marquée par le croisement du climat continental et le caractère méridional d'une exposition sud de « terres chaudes » calcaires. Les monts de Baives marquent ainsi la limite occidentale de certaines espèces continentales. Par ailleurs, les monts de Baives culminent à 239 m. Mais le véritable point culminant du Nord se situe à Anor, dans l'Avesnois et culmine à 272 mètres d'altitude.
Blyes
Istòria
Au, les villageois de Blyes et ceux de Saint-Jean-de-Niost s'affrontèrent dans la bataille de Riccoty, pour quelques parcelles de terre. La bataille tourna vite en faveur de Saint-Jean-de-Niost. Les Blyards, selon la légende, allèrent chercher leurs femmes au village. Elles se mirent en rang et, se retournant, levèrent leurs jupes. Les Buyatins, cloués par une telle audace, repartirent, vaincus.
Ancienne section de Chazey-sur-Ain, Blyes en est détachée pour former une commune par un décret du 16 mai 1863 signé par Napoléon III.
Boa Vista (Roraima)
Las principalas activitats economicas de la ciutat son lo comèrci e los servicis. A un aeropòrt internacional e de ligams per rota amb Caracas (la capitala de Veneçuèla) e Manaus (la capitala de l'estat brasilièr de las Amazonas).
thumb|left|220px|Lo Palácio Senador Hélio Campos, palais del govèrn de Roraima, a Boa Vista.
Estiu
thumb|Camp de [[virasolelhs, un païsatge estival.]] L’estiu o ostiu es una de las quatre sasons de las zonas temperadas e polaras, tradicionalament percebuda coma la pus cauda.
Data
Al punt de vista astronomic, lo solstici d'estiu (lo 21 de junh dins l'emisfèri nòrd e lo 21 de decembre dins l'emisfèri sud, es a dire quand lo solelh es pus naut fòra de la zòna intertropicala) deuriá marcar lo mitan de l'estiu, e l'equinòcci d'automne (lo 22 de setembre dins l'emisfèri nòrd e lo 21 de mars dins l'emisfèri sud) lo mitan de l'automne. Mas las temperaturas jornadièras aumentan fòrça aprèp lo 7 de mai (començament astronomic teoric de l'estiu), la tèrra e la mar meton qualque temps a caufar.
Per consequent, en meteorologia, l’estiu compren per convencion los meses complets de junh, julh e agost dins l’emisfèri nòrd e de decembre, genièr e febrièr dins l’emisfèri sud. La definicion meteorologica centra coma aquò melhor l’estiu sus los periòdes pus cauds d’una annada que la definicion astronomica.
Diferents païses convenon de datas de començament de l’estiu diferentas: en Irlanda, l’estiu debuta lo 1 de mai; per d'autres es lo 1 de junh, e d’autres lo 21 de junh. Arriba tanben que los jorns a meteissa distància dels solsticis e dels equinòccis sián utilizats per definir las sasons, permetent atal de los centrar sua aquestes eveniments astronomics; es lo cas par exemple de l’astronomia chinesa que l’estiu i comença vèrs lo 7 de mai.
Dins lo sud e lo sud-èst de’Asia, l’estiu se definís pus generalament coma lo periòde anant de març a mai o començament de junh, lo periode pus caud de l’annada que se termina amb l’arribada de la monson.
Efèits
thumb|Grafic de l'orbita de la Tèrra L’estiu es generalament vist coma la sason ont las temperaturas son pus elevadas, e mai coma lo periòde de l’annada ont lo Solelh demòra pus longtemps dins lo cèl entre sa sortida e son cloc. Amb l’enclinason de la Tèrra sul plan de l’ecliptica, l’emisfèri en plan dins la sason d’estiu es enclinat cap al Solelh, provocant atal l'alongament de la durada dels jorns e l'aumentacion de la temperatura.
Dins l’emisfèri Nòrd, la Tèrra se tròba a l’afèli de son orbita en estiu. La Tèrra se tròba doncas a aquel moment pus alunhada del Solelh, çò qu'a per consequéncia una velocitat orbitala pus flaca que pendent las autras sasons; l’estiu es doncas la sason pus longa dins l’emisfèri nòrd. Un fenomèn simetric se produtz dins l’emisfèri sud, la Tèrra se trobant alara al perièli e l’estiu i es la sason pus corta.
L’estiu es lo periòde ont fructifican gaireben totas las plantas. L’estiu s'utiliza doncas sovent coma una metafòra d’un periòde astrat, d’un apogèu.
Arts
thumb|[[Giuseppe Arcimboldo, L’Estiu, 1563.]]
Irena Sendler
Irena Stanisława Sendler ò Irena Sendlerowa, nascuda Krzyżanowska (15 de febrier de 1910, Otwock - 12 de mai de 2008, Varsòvia) èra una resistenta polonesa que participava au sauvament deis enfants josieus dau Guèto de Varsòvia. Foguèt reconeguda coma Justa entre lei Nacions per lo Memoriau de Yad Vashem en 1965.
Nasquèt en 1910 dins una banlèga obriera de Varsòvia. Son paire èra un mètge engatjat dins l'ajuda sociala ai familhas pauras e militant dau Partit Socialista Polonés que moriguèt de tifús en 1917. Durant sa jovença, Irena Sendler jonhèt l'Union Esquerrista de la Jovença Democratica e participèt a divèrseis accions còntra lei discriminacions visant leis estudiants josieus de l'Universitat de Varsòvia.
Au començament de la Segonda Guèrra Mondiala, trabalhava au Departament de l'Ajuda Sociala de la comuna de Varsòvia ont organizèt un ret d'ajuda ai paures. Après la desfacha polonesa de setembre de 1939, participèt a la formacion d'un grop clandestin dirigit per l'escrivan Jan Dobraczyński. L'objectiu èra d'ajudar leis enfants abandonats dins lei carrieras e de sortir leis enfants josieus dau Guèto de Varsòvia. A partir de la fin de 1942, lo grop foguèt ajudat per l'organizacion Żegota. En decembre de 1942, Irena Sendler venguèt cap dau departament de l'enfança fins a son arrestacion per la Gestapo lo 20 d'octòbre de 1943. En despiech de torturas que la laissèron infierma tot lo rèsta de sa vida (braç e cambas romputs), donèt ges d'informacion sus son organizacion e foguèt condamnada a mòrt. Pasmens, Żegota capitèt de corrompre sei gardians e d'organizar sa liberacion. Aperaquí 2,500 enfants foguèron sauvats dau Guèto per son accion.
Après la guèrra, assaièt de retrobar lei parents deis enfants josieus sauvats mai la màger part èran estats exterminats dins lei camps nazis. En 1948-1949, foguèt arrestada per la polícia politica dau regime comunista en causa dei liames entre Żegota e l'Armia Krajowa. Pasmens, venguèt sòci dau Partit Obrier Unificat Polonés fins a la repression saunosa dei manifestacions de 1968. En 1965, foguèt reconeguda coma Justa entre lei Nacions. e venguèt ciutadana d'onor d'Israèl en 1991. En 1980, jonhèt lo movement Solidarność.
Venguèt famosa en 1999 après la descubèrta de son òbra per d'estudiants estatsunidencs a l'origina d'una pèça de teatre sus son accion durant la guèrra. A partir d'aquela annada, recebèt mai d'un guierdon coma una letra personala dau papa Joan Pau II (2003), l'Òrdre de l'Aigla Blanca (2003) ò la creacion d'una fondacion portant son nom per perseguir son òbra (2006). En mai d'aquò, divèrsei carrieras ò escòlas portan son nom.
Arangòssa
Arangòssa o Arangòsse o Arengòssa segon la prononciacion autentica despuish lo sègle XV [arəŋ'gɔsə] (Arengosse en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
Comuna situada dens la forêt de las Lanas suus Bez. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Arengòssa
La prononciacion qu'ei [aɾəŋ'gɔsə]. Las fòrmas ancianas que son : Sancta Maria de Arangossa, en latin, au sègle XI-XII, Arengosse en 1437, 1638, 1647, 1714 e 1733. Segon Dauzat, Arengòssa que vien deu nom aquitan d'òmi Aris, dab un sufixe, probablament -encum (véder Ardengòst) e lo sufixe aquitanic -ossum. Negre e Astor disen pas arren. Bénédicte Boyrie-Fénié que tròba lo montatge de Dauzat un chic complicat. Arengòssa qu'ei probablament un toponime preindoeuropèu, aquitanic. Que pòden supausar l'idronime Aran e goitz, derivat toponimic de goi « haut ». Arengòssa que seré atau « ensús de la coma », com benlhèu Arranguisse (comuna de Senta Maria de Gòssa) e Aranco (de *aran-goien, dab un sens près d'Arengòssa). J-B Orpustan que cita un ostau nòble medievau de Garrüze (Garris) deu nom d'Arangoitz (arangoys en 1365) e qu'explica goiz que significa « matin » tanben en basco; qu'explica goiz ei present dens Irigoiz e dens lo nom d'ostaus d'Ossés plaçadas seu costat orientau de la vath; que deduseish la possibilitat d'un sens « vila, vath virada cap a l'èst » o « vila hauta ». Arengòssa qu'ei sus un planèr qui ei ensús d'ua coma situada au nòrd e qui devara doçament cap a l'oèst : lo prumèr sens hornit per Orpustan qu'ei improbable. Qu'ei un toponime hòrt ancian e lo sens qu'ei benlhèu mausegur. La fòrma actuau despuish le sègle XV que s'explica probablament per l'aflaquiment de la pretonica, çò qui hè B. Boyrie-Fénié e s'autoriza a restablir contra la fòrma orau, la fonologia e las fòrmas ancianas lo a de l'etime probable aran.
Besaudun
Xavièr Ravier que cita fòrmas ancianas devudas a Jorge Millardet : Iohanne d'Armentiu, parrochiano de Besauduno en 1363, lo barat qui ba per le coste de le grant plasse de Besaudun en 1444. Besaudun qu'èra benlhèu ligat a cèltas bois (boii en latin). Lo nom qu'ei probablament identic a Besalú. Delamarre cita pas Besalú, mes explica los noms de tipe Besaudun per bettialo-dūnon (dūnon = hortalessa), la hortalessa de *Bettialos (inatestat).
Istòria
Que i a au sud de la comuna, a 2,3 km deu borg, près de l'ostau Morèu (Mourèou en francés), un lòc deu nom de Bézaudun, enqüèra escrit sus las mapas de las annadas 50. Lo nom qu'ei clarament celtic e qu'an trobat materiau antic e de la Hauta Edat Mejana a l'entorn. Qu'èra ua senhoria e ua parròpia, Sancta Maria de Besauduno, atestada tanlèu lo sègle XI. La mapa de Cassini l'escriu dab los caractèrs utilizats per ua parròpia A la Revolucion, Besaudun que vadó un simple quartièr d'Arengòssa e que desmontèn la glèisa.
Pontcharra
Pont-Charrâ en arpitan (Pontcharra en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Geografia
Pontcharra Es una de las vilas los mai importants de la Vallée del Grésivaudan (vallée situaa entre lo massís de la Chartreuse e lo massís de Belledonne). Ocupa la part la mai septentrionala de la vallée (la Nautor-Grésivaudan), dins la frontièra amb la Savoie.
Pontcharra Se tròba al encreuament de tres vallées: la cluse de Chambéry, la vallée del Grésivaudan e la Combe de Savoie.
Contràriament a la majoritat dels autres comunas dels environs (#que se son bastits suls coteaux), Pontcharra es principalament bastida en la plana. La vila s'estend n'efièch entre la montanha de Bramefarine (massís de Belledonne), e lo riu Isère. Situada en un entorn excepcional, la municipalitat ofrís un panorama époustouflant sul massís dels Bauges e lo mont Granier (Massís de la Chartreuse). Per temps clar, es possible de veire los massises #qu'environan la vallée del Grésivaudan fins a Crolles.
Pontcharra est une des villes les plus importantes de la Vallée du Grésivaudan (vallée située entre le massif de la Chartreuse et le massif de Belledonne). Elle occupe la partie la plus septentrionale de la vallée (le Haut-Grésivaudan), à la frontière avec la Savoie.
Pontcharra se trouve au carrefour de trois vallées: la cluse de Chambéry, la vallée du Grésivaudan et la Combe de Savoie.
Contrairement à la plupart des autres communes des environs (qui se sont bâties sur les coteaux), Pontcharra est principalement construite dans la plaine. La ville s'étale en effet entre la montagne de Bramefarine (massif de Belledonne), et la rivière Isère. Située dans un environnement exceptionnel, la commune offre un panorama époustouflant sur le massif des Bauges et le mont Granier (Massif de la Chartreuse). Par temps clair, il est possible de voir les massifs qui entourent la vallée du Grésivaudan jusqu'à Crolles.
Istòria
Es fòrça probable #qu'en -218 las armadas del general Hannibal Barca siatz passadas per Pontcharra per arribar a la Itàlia, #encobrir quin que siá lo caulet manlevat.
Pierre Terrail de Bayard, lo Chevalier Bayard, (1476-1524) es nascut dins lo Castèl de Bayard a Pontcharra. Sobrenomenat Lo, #èsser un nòble e un eròi del Dauphiné, #que #far l'admiracion de las Dauphinois.
Lo ruisseau del Breda #que travèrsa la vila a pendenta fa longtemps mestièr de frontièra entre lo reialme de França e lo duché de Savoie. La carrièra dels Mettanies, #que llom lo Bréda costat Villard-Benoit, dètz d'en un autre luòc lo sieu nom a la latina mèta, #qu'indica lo limit d'un territòri. Es pas doncas pas estonant qu'aquela zòna estrategica e termierèra i aja #èsser lo teatre de afrontaments entre poténcias rivalas. Aital, la batalha de Pontcharra #opausar la, l'armada reiala francesa comandada per Lesdiguières, a las tropas hispano-savoyardes.
Aquel eveniment es a metre en un contèxt fòrça mai ample. N'efièch, dempuèi lo tractat de Cateau-Cambrésis (1559), l'Itàlia a mes jol domeni espanhòl (Pax Hispanica). En lo meteis temps, aquel tractat met final, per un temps, a las ambicions italianas de la França.
Lo Duché de Savoie es un estat situat entre la França e l'Itàlia. Jos la Pax Hispanica, aquel pichon duché faguèt mestièr de zòna tampon entre las doas poténcias rivalas #que son la França e l'Espanha. Lo duché de Savoie se tròba al mièg de dos grands airals culturales : costat savoyard una zòna culturellement francesa e costat piémontais una zòna culturellement italiana. En 1563, la capitala a desplaçat de Chambéry cap a Turin. Lo duché espèra aital prene las siás distàncias vivi-a veire de la França en venent mai italian.
Saint-Ouen-de-la-Cour
Saint-Ouen-de-la-Cour es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de Normandia.
Pontcharra
Istòria
Malgrat la siá superioritat numèrica, l'armada del pòrti de Savoie Charles-Emmanuel, comandada per lo sieu fraire don Amédée — refortilhada de contingentas espanhòls, milanais e napolitains comandats per d'Olivares — es ponduda en déroute per las tropas francesas comandadas per Lesdiguières.
En 1832, la municipalitat de Pontcharra a creat continuament a la reünion de dos pòbles : Grignon (ribla sud del Bréda) e Villard-Benoit (ribla nòrd del Bréda). Mas lo luòc-dich de Pontcharra existissiá ja abans la fusion. Aiçò èra un simple groupement d'ostal bastit a l'entorn d'un pont (l'actual luòc Bayard). En possedint pas ni glèisa ni parròquia, Pontcharra i aguèt pas cap de reconeissença oficiala fins a la siá naissença en tant que comuna a. #Çò qu'èra pas a la basa #qu'un pichon masatge masatge caseriu sens importància s'es doncas fin finala desvolopat per absorbir las parròquias limitrophes. Lo luòc de l'ancian vilatge de Grignon se tròba a costat de la papeterie Molin-Vièlh (subsisteix una glèisa e de las vièlhas bastiguèsses).
Il est très probable qu'en -218 les armées du général Hannibal Barca soient passées par Pontcharra pour atteindre l'Italie, cela quel que soit le col emprunté.
Pierre Terrail de Bayard, le Chevalier Bayard, (1476-1524) est né au Château de Bayard à Pontcharra. Surnommé le, il fut un noble et un héros du Dauphiné, qui fit l'admiration des Dauphinois.
Le ruisseau du Breda qui traverse la ville a pendant longtemps fait office de frontière entre le royaume de France et le duché de Savoie. La rue des Mettanies, qui longe le Bréda côté Villard-Benoit, doit d'ailleurs son nom au latin meta, qui indique la limite d'un territoire. Il n'est donc pas étonnant que cette zone stratégique et frontalière ait été le théâtre d'affrontements entre puissances rivales. Ainsi, la bataille de Pontcharra opposa le 17, l'armée royale française commandée par Lesdiguières, aux troupes hispano-savoyardes.
Cet événement est à remettre dans un contexte beaucoup plus large. En effet, depuis le traité de Cateau-Cambrésis (1559), l'Italie est placée sous la domination espagnole (Pax Hispanica). Dans le même temps, ce traité met fin, pour un temps, aux ambitions italiennes de la France.
La politique ducale du se caractérise donc par des alliances fragiles et éphémères avec la France et l'Espagne en fonction des intérêts de l'État et du souverain. Ce jeu d'alliances est une nécessité pour ce petit état, car entre ces deux grandes puissances, son indépendance peut à tout moment être remise en question. Mais il sert aussi ses intérêts puisque le duché va à plusieurs reprises tenter d'accroitre son territoire aux dépens de ses voisins. Le duc Charles-Emmanuel (1580-1630) choisit quant à lui l'alliance espagnole, symbolisée par son mariage avec la fille de Philippe II, roi d'Espagne. À l'époque, la France est déchirée par les guerres de religion. Le duc savoyard va donc tenter de profiter de la situation pour agrandir son territoire par des incursions en Provence et dans le Dauphiné. En 1591, la bataille de Pontcharra va mettre un terme aux aspirations du duché.
Malgré sa supériorité numérique, l’armée du duc de Savoie Charles-Emmanuel, commandée par son frère don Amédée — renforcée de contingents espagnols, milanais et napolitains commandés par d'Olivares — est mise en déroute par les troupes françaises commandées par Lesdiguières.
En 1832, la commune de Pontcharra est créée suite à la réunion de deux villages : Grignon (rive sud du Bréda) et Villard-Benoit (rive nord du Bréda). Mais le lieu-dit de Pontcharra existait déjà avant la fusion. C'était un simple groupement de maison bâties autour d'un pont (l'actuelle place Bayard). Ne possédant ni église ni paroisse, Pontcharra n'eut aucune reconnaissance officielle jusqu'à sa naissance en tant que commune au. Ce qui n'était à la base qu'un petit hameau sans importance s'est donc finalement développé pour absorber les paroisses limitrophes. La place de l'ancien village de Grignon se trouve à côté de la papeterie Moulin-Vieux (il subsiste une église et des vieilles bâtisses).
Calendièr ebrieu
Lo calendièr ebrieu es un calendièr lunisolar aparegut dins lei reiaumes ebrieus antics. A l'ora d'ara, es principalament utilizat per la determinacion dei ceremonias religiosas jusievas.
Argelòs (Shalòssa)
Argelòs (Argelos en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La sola fòrma medievala qu'ei : Orgelos (1263); Argelos qu'ei atestat en 1638, 1714 e 1733. Dauzat e Rostaing que donan duas possibilitats : lo latin argilla (argela) o lo "provençal" argelàs (escrit argelas), de l'arabe al-djaulak, qui correspond a Ulex europaeus (francés : ajonc épineux).
Ernèst Negre (Toponymie générale de la France), qui segueish Gerhard Rohlfs, que causeish un nom d'òmi gallés Argailo associat au sufixe indigenèu -òs (citat per Bénédicte Boyrie-Fénié).
Bénédicte Boyrie-Fénié que's pensa que i a d'autes mots dens aquera partida de la Gasconha per Ulex europaeus; e donc que s'estima mèi de partir deu latin argilla, en supausent ua confusion énter los sufixes latins -osus (> -ós) e aquitanic -otz(e) (> -òs), dab la condicion que la mencion de 1263 Orgelos sii ua maishanta grafia.
Mogofin
Lo mogofin (o mikhifore) es una lenga mande, una branca de las lengas nigèrocongolesas, parlada en Guinèa.
Classificacion
Lo mogofin Lo lele es una lenga mande del grop mokole, que n'en fan tamben partida, lo kakabe lo lele e lo koranko.
Épinonville
Épinonville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Justian
Justian (Justian en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Justian que vengueré deu nom latin d'òme Justius, dab lo sufixe -anum (error elementària d'evolucion fonetica romanica, [stj] se consèrva pas). Negre qu'aima mei Justianus, shens sufixe (error semblabla). Henri Polge qu'explica dens ua bona partida deu Gers, a l'excepcion de l'èst (diocèsis de Leitora e de Lombers), en mei de -n- intervocalica, n palatala (-nh- s'amudeish sovent dens los documents entre lo sègle XI e lo sègle XIII en gardar solament un -i-, puish torna paréisher eventualament (mei dens los toponimes en -ac que dens los en -an) a la fin de l'Edat Mejana. Justian, qui pòt pas estar lo resultat de *Justianum ( > Juishan) que seré donc un ancian Justinhac ( compréner Justinhan ?). Henri Polge horneish pas las fòrmas ancianas a pròva de la soa teoria.
Laprunha
Laprunha (en francés Laprugne) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Saint-André-de-Lidon
Saint-André-de-Lidon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa