cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Panoptic
vinheta|Preson de Kilmainham, Irlanda. Cort interiora victoriana vinheta|Esquèma representant del principi del panoptic. Lo panoptic es un tipe d'arquitectura carcerala imatginada pel filosòf utilitarista Jeremy Bentham e son fraire, Samuel Bentham, a la fin del sègle XVIII. L'objectiu de l'estructura panoptica es de permetre a un gardian, lotjat dins una tor centrala, d'observar totes los presonièrs, embarrats dins de cellulas individualas a l'entorn de la tor, sens qu'aqueste pòscan saber se son observats. Aqueste dispositiu deviá atat donar als detenguts lo sentiment d'èsser susvelhat de contunh e aquò, sens o saber vertadièrament, es a dire a quin que siá moment. Lo filosòf e istorian Michel Foucault, dins Surveiller et punir (1975), ne fa lo modèl abstrach d'una societat disciplinària, axada sul contraròtle social.
Sorita
vinheta|Sorita.
vinheta|Sorita
Andreas Michalakopulos
Andreas Michalakopulos (1876-1937) òme politic foguèt primièr ministre de Grècia entre 1924 e 1925.
Panoptic
Lo panoptic segon Bentham
L'idèa de Bentham es inspirada per de plans d'usina realizat per una vigiléncia e una coordinacion eficaça dels obrièrs. Los plans foguèron imatginats per son fraire Samuel, dins l'objectiu de simplificar la presa en carga de fòrça de trabalhadors. Bentham completèt lo projècte en i mescant l'idèa de ierarquia contractuala: per exemple, una administracion atal regida (per contracte, s'opausant a la gestion de fisança) que lo director auriá un interés financièr a far bassar lo taux d'accidents del trabalh. Lo panoptic foguèt atal creat per èsser mens car que los autres modèls carcerals de l'epòca e demandant mens d'emplegats. « Daissatz-me bastir una preson sus aqueste modèl », demanda Bentham al Comitat per la reforma penala, « i serai gardian. Veiratz [...] que los gardians justificaràn pas de salari, e costaran res a l'Estat ». Los susvelhants podent pas èsser vists, an pas besonh d'èsser a lor pòste a tot moment, çò que permet fin finala d'abandonar la susvelhança als susvelhats.
Lo quite Bentham volgava una mesa en abisme de la susvelhança, los quites susvelhants devent èsser survelahts per de susvelhants venguts de l'exterior, per limitar la maltraitança dels detenguts e los abuses de poder:
Segon Bentham, la tor centrala deuriá se transformar en capèla lo dimenge, per moralizar los criminals.
Istòria
Bentham consacra una larga partida de son temps e gaireben tota sa fortuna personala a la promocion de construccions de presons panopticas. Après fòrça annadas de refús, de dificultats politicas e financièras, capita a obténer l'acòrdi del parlament britanic. Mas lo projècte avortèt en 1811, quand lo Rei s'opausèt a la crompa del terren.
Lo modèl mai pròche del panoptic, del temps de Bentham, foguèt lo penitencièr de Pittsburgh (EUA), obèrt en 1826 segon los plans de l’arquitècte William Strickland (1788-1854), mas lo projècte foguèt abandonat set ans mai tard. Segon Muriel Schmid :
Se lo panoptic se realizèt del vivent de Bentham, de presons an pasmens adoptat aqueste modèl, de la preson de Kilmainham en Irlanda a la Twin Towers Correctional Facility de Los Angeles passant per la preson de la petite Roquette a Paris. La preson de Millbank, a Londres, concebuda en 1812 per William Williams e bastida per l'arquitècte Thomas Hardwick, concretiza parcialament lo projècte benthamian.
Lo panoptisme dempuèi Foucault
Michel Foucault s'i interessèt en 1975, consacrant un retorn d'interés per aqueste. I vegèt una tecnica modèrna d'observacion transcendent l'escòla, l'usina, l'espital et la casèrna, o encara un « diagrama » de la « societat disciplinària ». Foucault definís lo diagrama coma « foncionament abstrach de tot obstacle o frejament... e que se deu deligar de tot usatge especific », çò que li permet de parlar d'un panoptisme.
De variacions a l'entorn del panoptisme pòdon èsser vists ara, participant de biais mens brusent que lor equivalent penal, a la « société de contrôle ». Segon Gilles Deleuze :
Presons panopticas
drecha|vinheta|L'interior de la preson Presidio Modelo, a Cuba, bastida sul modèl du panoptic
Pèirahita e Nestalàs
Pèirahita
Segon Miquèu Grosclaude, eth nom de Pèirahita, vilatge dera comunautat de Nestalàs, començava a remplaçar eth de Nestalàs ara fin deth sègle XVIII. L'autor que confirma eras explicas precedentas. Benlhèu, Pèirahita qu'ei au limit enter Varètja e Laveda.
Nestalàs
Era prononciacion qu'ei [nèsta'las] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Nestalas, cap a 1035, Nastalas en 1168, De Nestalasio, en latin, en 1342, de Nastalassio, en latin, en 1379, Nestalas en 1429, Nestalas (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat e Negre, Nestalàs qu'ei derivat deth mot pirenenc, preceltic neste, « aiga », dab eth doble sufixe al-aceum. R. Aymard qu'ajusta Nestalàs ei au confluent dera anciana Nèsta de Cautarés e deu Gave.
Segon Miquèu Grosclaude, Nestalàs que vien d'un mot preindoeuropèu mediterranèu nèsta, « aiga », qui estó probablament eth nom d'origina deu Gave. Jacques Boisgontier qu'escriu la sufixation dobla al + às ei romanica. En comparant dab Gabàs, Simin Palay que supausava a tòrt eth sufixe -às èra era marca d'un confluent.
Mittainville
Mittainville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Aland (Daufinat)
Aland (en francés Allan) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Atestacions istoricas
Las atestacions istoricas son Santa-Maria de Alondo (1183), castrum de Alondo (1345), Aloudum (1362), castrum de Alando, terra Alandi (1442), Alundum (1540), Alan (Sègle XVII), Aloud (Sègle XVIII).
Atestacions occitanas
Lo nom de la comuna es estat ortografiat dins la revista Pòrta d'Òc de l'IEO Ròse-Aups Allan  , e per F.Mistral en nòrma mistralenca Alan.
Etimologia
Lo toponim a per origina lo patronim germanic Alon, que poiriá aver subit l'influéncia d'un autre patronim germanic Adelandus.
Realizacion fonetica e toponim occitan
Se leis atestacions istoricas mostran una incertitud fòrta dins la realizacion de la segonda sillaba, aquela esitacion a desaparegut a l'ora d'ara, e la prononciacion actuala es [aˈlɑ̃]. Lo manten grafic dins lo nom de la comuna dau -d- etimologic es coerent ambé aquela realisacion sonòra perqué, en Daufinat, lo -d- finau s'escafa. Ensin, es Aland qu'es estat prepausat per validacion dins l'encastre dau projècte Openstreetmap-oc de la Comission Toponimica Occitana de l'IEO e dau trabalh de redaccion entamenat per l'IEO Ròse-Aups d'un diccionari daus noms de comunas de Droma.
Lourouer-Saint-Laurent
Lourouer-Saint-Laurent es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre.
Vincelles (Jura)
Vincelles  es una comuna francesa administrada per lo departament de Jura de la region de Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Zucaina
vinheta|Zucaina (Castellón) vinheta|Ermitorio de Santa Ana (Zucaina). Zucaina es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Dangeau
Dangeau es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Ambrières-les-Vallées
Ambrières-les-Vallées es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Malhoure
Lamalórr en galò; Lanvelor en breton ( La Malhoure en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Le Frasnois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Preson
vinheta|La prison de la Santat, [[París.]] Una preson o un carcer es un luòc d'empresonament.
Objectius
vinheta|Preson de La Tuilière a Lonay, [[Canton de Vaud|Vaud, Soïssa]]
Ara
Las foncions de las presons varian segon los epòcas e las societats. Mai sovent, s'agís: Autrescòps, dins la preson tanben s'embarravan los malauts mentals de biais a los isolar de la societat. Ara, la majoritat dels païses tenon d'espitals psiquiatrics mas las presons contenon una populacion pro importanta de personas patissent de trèbles mentals.
Son atribuits subretot set principis a la preson:
Una pena inexistente dins l'Antiquitat
Lo sistèma penal prevei la reduccion en esclavatge per deutes; es tanben l'astre reservat als prisonièrs de guèrra.
Atal, pendnet tot aqueste periòde e fins a la Nauta edat mejana la preson existís pas coma pena, nimai coma institucion: es pas previst dins los budgèts, e son existéncia se limita al carcer roman, a unes donjons e a la « preson per deutes », qu'es una detencion preventiva per objectiu de contrénher lo condamnat a pagar sos deutes e non pas realizat un castig.
L'emmurralhament, peniténcia per l'Inquisicion
D'un autre costat, a partir del sègle XIII, la preson coma pena repressiva e « terapeutica » se desvelopa per las leis secularas (rei, vilas que prescrivon l'embarrament dins las presons laïcas, de la jaula al croton) mas tanben pel drech canonic (embarramement dins los monastèris), la Glèisa romana avent pas lo drech de prononciar de penas de mòrt. Dins los monastèris pendent lo capítol de colpa, lo monge deu avoar sa peca (sa colpa) en front de sos fraires: senon, es per la delacion qu'es coneguda una peca, publicament, dins la comunautat. A la seguida de la reconeissença de la peca, la sanccion cai: es fixada per la règla monastica e va d'una sanccion leugièra cap a l'excomunicacion. Aquesta s'acompanha d'una pena d'embarramement; o dins sa cèla, o dins un croton. La pena es pas un simple castig: es tanben lo rescat e la promesa d'emendament del colpable, çò permet de modular la sanccion segon lo repentir e lo perdon acordat, gatge de reconciliacion.
L'Inquisicion, utiliza las règlas monasticas amb Bernat Gui, subretot, dins sa luta contra los catars, fa la dralha a la procedura inquisitoriala encara en vigor amb lo jutge d'instruccion e la pena de reclusion de longa durada en preson (pena discrecionària de l'inquisitor, que la durada e las modalitats son pas conegudas del condamnat). Aquestas practicas contunhan, las oficialitats e tribunals d’inquisicion podent condamnar de laïcs a la preson.
Las penas èran moduladas de l'emmuralhament o emprisonament  cap a un esstatut comparable a la residéncia susvelhada. La pena d'empresonament podava tanben èsser comuda en obligacion de realizar un pelegrinatge, mai sovent en Tèrra Santa, o en condamnacion a une emenda. Tanben existissiá un agravament ultim la carcer strictissimus, ont lo condamnat èra encadenat dins un croton e privat de tot contacte fins a sa mòrt.
Una pena preventiva en espera del jutjament
vinheta|344x344px|Preson de La Force, carrièra de Saint-Antoine a [[París. L'avent visitada en 1783, lo reformator anglés John Howard declara alara: « Los debitors son ara enviats dins la novèla preson de l'ostal de la Force, e los criminals a la Conciergeria o al gran Castelet. La declaracion del rei, qu'anoncia aqueste cambiament, conten unes sentiments dels mai umans e dels mai enlusits a vejaire de l'administracion de las presons; sus la necessitat d'i establir d'infirmariá espaciosas e airadas per i plaçar los malauts; sus aquela qu'exigís que los colpables i sián destriats, qu'i aja de cort pels òmes, de corts per las femnas e pels prisonièrs de las diferentas classas. S'i anoncia l'abolicion entièra dels crotons sosterrens; e se la fonda sus aqueste principi, qu'es injust qu'aquestes que pòdon èsser inocents, subiscan primièrs lo castig dels colpables . »]] vinheta|Moneda intèrna a l'anciana preson de saint Lazare. En 1670, la Granda Ordonança volguda per Loís XIV, considèra que l'empresonament constituissiá pas una pena mas una mesura preventiva, en espèra del jutjament o d'un castig. Se dich alara de « presa de còrs », definida per exemple per Guyot (1728-1816) dins son Répertoire de jurisprudence:
"« Es l'accion per que se sasit un òme al còrs per quin que siá afar criminal, en vertut d'un decrèt o ordonança del jutge. […] Per decretar un accusat de Presa de còrs, cal non solament que lo crime qu'es question merite una pena aflictiva o infamanta, mas encara qu'i aja contra l'accusat una pròva o al mens una mièjapròva resultanta d'una informacion prealabla. L'article 8 del títol 10 de l'ordonança del mes d'agost de 1670 admet pasmens diferentas excepcions a aquesta règla… »"
Peiriguèra
Peiriguèra (Peyriguère en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Preson
Una pena preventiva en espera del jutjament
Dins la dintrada « Prison », ont Guyot s'insurgís contra las malas condicions de detencion e s'estona de la persisténcia dels crotons, definís la preson coma:
"« luòc de seguretat ont se reten l'accusat que meritèt que se decernisca contra el un decret de presa de còrs, e lo debitor contra que foguèt rendut un jutjament que lo condamne per còrs a pagar una quita soma, a que satisfaguèt pas. La Preson essent pas instituida per la lei coma un sejorn de pena, deuriá pas donar a aqueste qu'i es retengut d'autra contradiccion qu'aquesta d'èsser privat de libertat. »"
Peiriguèra
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [péyri'gèro] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : De Peyreguerio, en latin, en 1369, Peyreguera, Peyreguere en 1429, Peyriguere (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Preson
Una pena preventiva en espera del jutjament
Soslinha pasmens dins aqueste article l'existéncia d'unas excepcions:
Peiriguèra
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Peiriguèra que vien deu latin petra, « pèira, arròc », dab lo doble sufixe -ic-aria.
Preson
Una pena preventiva en espera del jutjament
"« Malgrat qu'avèm dich que la Preson dega pas èsser considerat coma una pena, es pasmens verai que s'infligís per forma de correccion a aquestes que son arrestats jos l'òrdre del rei, o de la polícia, e que, après aver subit una captivitat mai o mens longa en proporcion de lor delit, son renduts a la libertat." "I a de cas, fòrça rares de vertat, ont un acusat es condamnat a la Preson perpetuala; mas es pas qu'una comutacion d'una pena mai fòrta, tal qu'aquesta de las galèras, o de la pena de mòrt, e es prononciada per letras del prince. »"
La iérarquia sociala se torna veire dins las prisons d'Ancian Regim que comprenon dos quartièrs, lo quartièr del Comun (paures dormant sus la palha) e lo quartièr de la pistòla (rics pagant al jaulièr de costs de jaulatge per dispausar d'una cambra destriada e autras commoditats: manjar, beure, legir).
Peiriguèra
Toponimia
Segon Negre, Peiriguèra que vien deu gascon peiriguèra, « peirèra, çò qui ei peirós ». Segon R. Aymard, que vau mei díder « lòc peirós », pr'amor de la natura deu terren.
Preson
Susvelhar e castigar, o la naissença de la preson
vinheta|Lo Penitencièr de Dorchester al [[Nòu Brunswick, Canadà, que fa partit del Servici correccional del Canadà. Mes en foncion en 1880 coma peison de seguritat maximala, sevís en 2010 de luòc de detencion de nivèl mejan.]] Dins son celèbre obratge Surveiller et punir, Michel Foucault indica que son utilizacion coma pena sanccionant la delinquéncia es un fenomèn recent que s'instituèt de fach pendent lo sègle XIX, alara que primièrament la preson èran utlizada sonque per téner los prisonièrs en espèra d'una pena veraia, suplici, execucion o fòrabandiment. Los prisonièrs èran tenguts dins un mèsme espaci amb lors afars personals e devián pagar lor noiritura. La desorganizacion èra tala que los suspèctes d'un mèsme afar podavan aisidament s'entendre sus una version dels fachs abans lor procès.
Peiriguèra
Toponimia
Segon Miquèu Grosclaude, peiriguèra qu'ei un mot de valor collectiva, format suu gascon pèira, dab un doble sufixe -igu-èra, deu latin -ic-ariam. Qu'ei un lòc peirós.
Preson
Susvelhar e castigar, o la naissença de la preson
Michel Foucault cita lo Grand Embarrament o encara La Nau dels fòls coma exemples particulars de privacion de libertat anteriors a l'epòca modèrna. Al contrari de la preson qu'establís una pena a la mesura de la peca, s'agissiá de fenomèns d'exclusion ont las populacions desviantas (delinquents, fòls, malauts, orfans, vagabonds, prostituidas, etc.) èran embarrats forra-borra fòra del vejaire de las gents onèstas sens autra ambicion que de los far desaparéisser.
Champagnole
Champagnole es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Courcy (Calvados)
Courcy  es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Champagnole
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Preson
Susvelhar e castigar, o la naissença de la preson
L'emergéncia de la prison se faguèt amn una mesa al secret del tractament de la delinquéncia. Las execucions publicas se tenguèron dins de luòcs sempre mai discrets fins a èsser totalament retirats de la vista de la fola. Los suplicis considerats coma barbars devián èsser remplaçat per quicòm mai. Foucault indica que la causida de la preson es puslèu una causida per manca, a una epòca ont la problematica èra encara fòrça majoritàriament de castigar lo delinquent; la privacion de libertat èra la tecnica coercitiva mai evidenta e mens barbara que se podava imatginar. Afirma que dempuèi lo començament l'eficacitat de la preson foguèt discutida.
La preson evoluiguèt sul còp, venguèt çò que Foucault nomena una institucion disciplinària, son organizacion aven per objectiu un contraròtle total del prisonièr per una susvelhança discrèta de totes los instants. Trobèt dins l'idèa del panoptic de Jeremy Bentham la perfiècha illustracion de la novèla tecnica carcerala.
L'analisi de Foucaud foguèt discutida e completada, per exemple amb las òbras de sociologia de l'experiéncia carcerala de Gilles Chantraine. Per el, se lo castig existís pas mai, a pasmens daissat la plaça a una autra forma de castig del còrs, prenent una forma mens violenta e en acòrdi amb las valors de las democracias occidentalas.
Las ambicions per la preson evoluèron amb lo temps. Pauc a pauc, l'idèa que lo presonièr deviá reparar lo mal qu'aviá fach a la societat emergiguèt dins los esperits. L'empresonament deviá donc s'acompanhar de trabalh, lo delinquent pagava en preson un deute, non pas a sas victimas mas a la societat tota, que son comportament aviá greujat. Après aver fach son temps e pagat son deute lo delinquent podava ne sortir blanquit per prene una partença novèla. Aquí encara l'aplicacion d'aqueste ideal foguèt pas considerada coma una capitada.
La preson d'uèi es un eritatge d'aquestes ideals que ne s'exclusisson pas, la preson se justifica mai o mens segon los luòcs e los periòdes segon aquestes quatre ideals de l'embarrament.
Quand la privacion de libertat s'impausa al sègle XIX coma la clau de vòlta del sistèma penal, lo debat sus las modalitats d'administracion de la pena d'embarrament se pausa dins de tèrmes identics dins l'ensemble dels païses occidentals. S'inscriu dins la seguida de las reflexions dels juristas (Cesare Beccaria) e dels filantròps (John Howard) del sègle de las Luses e alara se crea d'organismes dedicats, coma la Societat reiala per la melhoracion de las presons en França (1819). Aqueste expertisa se pièja sus un veritadièr « torisme penitenciari » que l'arquetipe es la seria de viatges realizats per John Howard, que percors de 1773 a 1777 l'Euròpa entièra, de la Russia al Portugal, per examinar los diferents sistèmas penitenciaeis. Al Sègle XIX, lo passatge pels Estats-Units d'America s'impausa coma una estapa obligada per aquestas inspeccions comparativas, coma fa lo testimòni lo viatge començat per Alexis de Tocqueville e Gustave de Beaumont, qu'es la matèria de lor libre, Del sistèma penitenciari als Estats-Units e de son aplicacion (1832). La preson genèra una literatura abondanta e un ret de correspondéncia internacional que trapa dins las annadas 1840 un encastre d'expression institucionalizat amb l'organizacion los primièrs congreses penitenciairis internacionals.
Aquestes debats s'organizan a l'entorn de dos grands pòls: un corrent filantropic que, portat per l'optimisme de las Luces sus las capacitats d'emendament de l'èsser uman, vòl far de la preson un luòc de redempcion e de reforma del condamnat; un corrent mai pessimista que, dobtant de la plasticitat de la natura umana, concep primièr la preson coma un luòc de peniténcia ont lo prisonièr deura purgar son deute al vejaire de la societat. Aquestas doas posicions s'exprimissonja dins los debats revolucionairis al subjècte del còdi penal de 1791: d'un costat, Lepeletier de Saint-Fargeau estima que la preson ofrís al condamnat « amb lo temps, la possibilitat e l'interés de venir melhor ». De l'autre, Brillat-Savarin, que ten la metamorfòsi del presonièr en bon ciutadan per una « fastuosa utopia », se fa l'eraud de la pena de mòrt.
Lo punt màger de controvèrsia es aqueste de las condicions de la detencion. Se lo panoptic de Bentham reünís, en teoria al mens, un consens pro larg, l'adopcion de la cellula individuala fa l'objècte de vivas controvèrsas. Los dos principals modèls en concurréncia son americans : aqueste de la preson d'Auburn combina isolament cellular la nuèch e trabalh collectiu, mas dins lo silenci, un silenci impausat pel foet constata Tocqueville, pendent lo jorn; aqueste de Filadèlfia, realizat pels Quakers a Cheryl Hill (1822), impausa un isolament cellular de jorn coma de nuèch ; las passetjadas son individualas, los prisonièrs son menats uèlhs clucats fins a lor cellula. Dins l'un coma l'autre cas, pasmens, se considèra que l'isolament dels prisonièrs es indispensable per prevenir lo risc d'una corrupcion encara mai granda dels detenguts.
Categorizacion dels detenguts
Lo sistèma penitenciairi repausa sus la produccion de categorias de classificacion dels detenguts sempre mai finas. La separacion dels enfants s'impausa progressivament al sègle XIX, en metent en concuréncia dos modèls: aqueste de la preson per enfants, coma la Petite Roquette, que ven una de las referéncias en Euròpa e aqueste de la colonia penitenciària, expérimentat a partir de 1837 a Mettray. La colonia penitenciària de Mettray de Frédéric-Auguste Demetz se presenta coma un modèl alternatiu qu'entend regenerar los adolescents pel contacte amb la natura e lo trabalh de la tèrra. Inspira dirèctament de projèctes europèus, coma lo « Mettray hollandais » de Willem Suringar.
La separacion dels sèxes fa figura de veritable obsession pels teoricians penitenciaris, preoccupats dels dangièrs que fariá corrir la promiscuitat a la moralitat. A l'imatge de Bérenger, se considèra atal que cal « que los dos sèxes se vejan pas jamai, ne s'ausiscan pas jamai, e assistiscan pas quitament en comun [...] al servic divin ». Las femnas an alara lors luòc de detencion separats, coma la Saint-Lazare a París. Tanben, los minors son embarrats dins de bastits o d'alas diferentas dels detenguts majors d'edat.
La natura dels crimes e dels delits, las recompensas e las punicions son d'autres principis de diferenciacion. Cambiadissas al gra de la conjonctura politica, las condicions de detencion de prisonièrs politics son tradicionalament mai soples qu'aquestes dels drechs comuns.
En França, per exemple, los detenguts en Detencion proventiva e los detenguts condamnats son pas mesclats en cellula. E a vegada dins de bastits des separats.
Moisson (Ivelinas)
Moisson  es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Preson
Drech
vinheta|Pòrta de preson anciana Uèi, dins la majoritat dels païses, la sola autoritat podent metre en preson una persona es la justícia. Pasmens, d'autras formas de privacion de libertat pòdon, segon los païses, èsser decidadas per d'autras autoritats (polícia, armada, doanas, mètges, etc.).
Preson e drechs de l'òme
Los quatre drechs fondamentals de l'Òme son, segon la Declaracion dels drech de l'Òme e del ciutadan de 1789, la libertat, la proprietat, la seguretat e la resisténcia a l'opression; lo primièr d'aquestes drechs es – per natura – suspendut pendent la durada d'una pena carcerala. Mas lo segond e lo tresen (proprietat e seguretat, es a dire la proteccion contra un empresonament arbitrari) son, eles, garantits, un còp realizats los pagaments de domatge e interés a las victimas al subjècte de la proprietat.
En practica, la pena de preson pèsa sus fòrça drechs fondamentals (expression, vida de familha, drechs civics, intimitat, dignitat, sexualitat, accès a la santat, a l'educacion e a la cultura). Pauc a pauc, los detenguts aquerisson lo drech de contestar las decisions de l'administraccion penitenciària, amb de variacions importantas segon los païses e los epòcas. Atal, lo Conselh de l'Euròpa publiquèt las Règlas penitenciàrias europèas que pòrtan a l'encòp suls drech fondamentals de las personas detengudas, lo regim de detencion, la santat, l’òrdre e la seguretat dels establiments penitenciaris, lo personal de l’administracion penitenciària, l’inspeccion e lo contraròtle de las presons. L'Ofici de las Nacions unidas contra la dròga e lo crime tanben demanda los sonhs especials pels vulnerablas, coma las personas andicapadas e LGBT segon la Convencion relativa als drechs de las personas andicapadas e los Principis de Jogjakarta, tant que la Convencion contra la tortura e los autres tractats suls drechs de l'Òme.
Criticas
vinheta|Mur de la preson de [[Vilanòva de Magalona]] La preson es sovent criticada per diferentas rasons. Es important de destriar los diferents movements contestataris.
La vida dins las presons
A causa de las condicions de vida fòrça duras, a vegada inumanas, e del manca de mejans donat a l'institucion carcerala que siá al personal o al material, d'associacions coma l'Observatòri internacional de las presons (OIP) o Ban Public (París) lutan per l'umanizacion de las condicions de detencion.
Las criticas e opausants a la preson evòca sovent una citacion sovent atribuida a Albert Camus en francés e a Fiodor Dostoïevski en anglés: « Podèm jutjar del gra de civilizacion d'una nacion sonque al visitar sas presons » o « l'Estat de drech deu pas s'acabar a la pòrta de las presons ».
Abolicionisme
De movements, qualificats d'abolicionistas s'opausan al quita principi de la preson.
D'autres, coma Thierry Lévy, penson que las novèlass tecnologias biometricas permetrián de se passar de la preson, tut en efectuant un contraròtle real e penós suls condamnats. Existís une inspiracion libertària que dempuèis de temps, milita contra la quita institucion de la preson, coma instrument al benefici de l'expleitacion. Dins aqueste vam i a lo biologista Thierry Lodé o Catherine Baker, qu'estiman que la preson es una institucion nefasta e criminogèna.
Reduccionisme
A la diferéncia del corrent precedent, los reduccionistas volon pas suprimir la preson, mas la reservar a las personas mai dangierosas. Partent del principi que la preson es la pena mai cara (còsta 3 700 € per mes e par detengut en França en 2010), la mens eficaça (los taus de recidiva a la sortida son mai importants que per tota alternativa a l'incarceracion) e aquesta qui desocializa mai los individús puslèu que de permetre lor reinsercion, los reduccionistas prepausan de recorir en prioritat a las alternativas a l'incarceracion (obligacion de sonhs, seguit socioeducatiu, trabalh d'interés general, emenda, suspension del permés de conduire, sursís amb mesa a l'espròva, etc.) per la fòrça granda majoritat de detenguts qu son condamnats a de fòrça cortas penas de preson. La preson seriá alara sonque lo darrièr recors.
Los mutins
Uèi, las idèas abolicionistas son defendudas subretot dins de movements de presonièrs, de mutinarias e los tèxtes de revendicacion que sont alara publicats. Al quotidian, de novèls presonièrs formulan tanben una critica sociala qui va a vegada fins a la cauma concertada.
Koufeg
Koufeg en breton ( Couffé en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Preson
Los còsts
A causa dels costs d'un prisonièr, unes recomandan d'utilizar a maxim de penas de substitucion o al mens d’aleugiar las condicions de detencions ples prisonièrs mens dangieroses, coma aquestes condamnats per de delictes rotièrs. Un presonièr còsta en mejana 100€ per jorn en França, contra una soma de l'òrdre de 10 còps mendre pel braçalet electronic,. La reduccion dels emprisonament permet aussi d'evitar la subrepopulacion carcerala.
Domalan
Domalaen en galò o Domalan en breton (Domalain en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Preson
Per país
drecha|vinheta|Taus d'incarceracion per país per 100 000 abitants Los Estats Units d'America son un dels païses avent la populacion carcerala mai nautat, amb 25 % dels presonièrs de la planèta per solament 5 % de la populacion mondiala.
Domalan
Geografia
Domalain A situat a aperaquí 7,2 quilomètres de La Guerche-de-Bretanha.
Domalain est situé à environ 7,2 kilomètres de La Guerche-de-Bretagne.
Istòria
La populacion de la municipalitat es favorabla als cambiaments aportats per la Revolucion francesa, sustot après la fin de la Terror. La principala celèbra revolucionària es aquela en celebrant l'anniversari del execucion de Louis XVI, acompanhada d'un serment d'òdi a la royauté e a la anarchie, celebrada a partir de 1795.
Lo 2 de setembre de 1908, lo chanoine Meignan, sacerdòt réputé en la parròquia, celèbra lo sieu cinquantenaire. A aquela escasença, los abitants, aital coma de nombroses religioses participan als festivités. Ne remembrar del sacerdòt, la municipalité dona a una ora de las carrièras de Domalain lo nom del chanoine.
La population de la commune est favorable aux changements apportés par la Révolution française, surtout après la fin de la Terreur. La principale fête révolutionnaire est celle célébrant l’anniversaire de l’exécution de Louis XVI, accompagnée d’un serment de haine à la royauté et à l’anarchie, fêtée à partir de 1795.
Le 2 septembre 1908, le chanoine Meignan, prêtre réputé dans la paroisse, fête son cinquantenaire. A cette occasion, les habitants, ainsi que de nombreux religieux participent aux festivités. En souvenir du prêtre, la municipalité donne à l'une des rues de Domalain le nom du chanoine.
La Ferté-Imbault
La Ferté-Imbault es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Una aucupacion romaine a #èsser amassada a la localizacion del castèl actual.
Una primièra fortalesa a #èsser bastida cap a 980 pel senhor de Vierzon. Una collégiale (Sant-Taurin) i es adjunta a, testificant d'una cèrta prospérité.
A la Revolucion francesa, la municipalitat a ligat a aquela de Selles-Sant-Denis e tròba la siá autonomia en 1860. Las doas alas del castèl an destruit. La bastissa patís d'importants damatges en lo moment d'un bombardement lo 8 de mai 1944.
Son nom proviendrait de celui d'un des seigneurs de Vierzon, "Humbault le Tortu", La Ferté venant de Firmitas, place forte en latin.
Chevigny (Jura)
Chevigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
La Ferté-Imbault
Istòria
Une occupation romaine a été retrouvée à l'emplacement du château actuel.
Chevigny (Jura)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Ferté-Imbault
Istòria
Une première forteresse a été construite vers 980 par le seigneur de Vierzon. Une collégiale (Saint-Taurin) y est adjointe au, témoignant d'une certaine prospérité.
Alés
Alés (Allex en francés) es una comuna dau Daufinat occitan, situaa dins lo departament de Droma e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Atestacions istoricas
Las atestacions istoricas son Alisium (928), Ælisium seu Elysium in agro Elisiense seu Elysiensi in pago Valentinense (954), castrum Alisii (1157), Alez (1158), Alescum (1165), Aleis (1191), de Alesio (1280), Aleysinum e Aleysium (1296), castrum Alaysii (1397), Alesium (1450), Allez (1456), Ales (1590), Alles (1620), Alex (1705), Alaix (1781).
Atestacions occitanas
Es estat ortografiat Allèi per H.Schook e Alés dins la revista Pòrta d'Òc. Es estat ortografiat alèis, alèi per F.Mistral en nòrma mistralenca.
Etimologia
Lo nom d'Alés derivariá de la racina celtica *ail (ròc) qu'auriá donat Alisium.
Realizacion fonetica e toponim occitan
La prononciacion dau nom de la comuna es [aˈle]. La chausiá de H.Schook de transcriure una accentuacion amb diftongason en -èi es probablament per analogia amb la prononciacion de Crest ([kʀɛj]). Es pasmens desmentiá per las ocurréncias istoricas donaas per Brun-Durand tre la segonda mitat dau sègle XV, e subretot per la prononciacion daus locutors occitans dau vau de Droma. Se la -s finala etimologica s'escafa foneticament, es conservaa a l'escrich. L'accent grafic permet de marcar l'accentuacion finala. Ensin, la fòrma Alés correspond a la realitat locala, amai se l'evolucion mai logica seriá estaa *Alès.
Mondreville (Ivelinas)
Mondreville  es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Perèr
Perèr (Péré en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Perèr que vien deth latin pirarius, « perèr ». Segon Negre, Perèr que s'explica peth gascon peré, « perèr ». Segon R. Aymard, que representa peirèr.
Segon Miquèu Grosclaude, Perèr que s'explica peth gascon perèr, deth latin pirarius, probablament emplegat com collectiu.
Istòria
Sus era mapa de Cassini, Perèr qu'apareish com un lòc ordinari, pas ua parròpia.
Peirauba
Geografia
Autes vilatges o quartièrs : Era Gota, era Marca Devath.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [péy'rawbo] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Peyraube en 1429, Peyraube (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Peirauba que vien deth latin petra, « pèira » e alba, « blanca ». Era motivacion que pòt estar era color deth sòu o d'un bastiment. Jacques Boisgontier que hasèva arremarcar eth caractèr latinizant d'aquera formacion, , probablament per solinhar era ancianetat dera formacion.
Coulonces (Calvados)
Coulonces  es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Situat suls bòrds de la Brévogne, Coulonces es un vilatge typique del Bocage virois, amb un bourg relativament pauc estendut e un grand nombre d'abitacions reagrupades en caserius sus la rèsta del territòri de la comuna. Lo bourg es al sud-oèst de La Graverie, a Unitat|5|km  al nòrd-oèst de Vire e a Unitat|12|km  a l'èst de Sant-Sever-Calvados.
Luòcs-diches notables :
La Brévogne rejoint la Vire qui borde le territoire à l'est.
Lieux-dits notables :
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'istòria de Coulonces es fòrça rica, o deu en particulara a las barons de Coulonces (la baronnie a erigit en 1336 e lo sieu banc es lo castèl del Tribunal) #que divèrses n'an #èsser de governadors de Vire e #qu'un, Jean de la Haye, se n'illustra en lo moment de la batalha de Gravelle pendent la guèrra de.
L'histoire de Coulonces est fort riche, elle le doit en particulier aux barons de Coulonces (la baronnie est érigée en 1336 et son siège est le château de la Cour) dont plusieurs ont été gouverneurs de Vire et dont un, Jean de La Haye, s'illustre lors de la bataille de Gravelle pendant la guerre de Cent Ans.
Agapet I
Agapet I foguèt lo 57 papa de la Glèisa Catolica Romana dau 13 de mai de 535 au 22 d'abriu de 536. Succediguèt a Joan II (533-535) e foguèt remplaçat per Silvèri (536-537).
Son pontificat foguèt brèu mai marcat per unei decisions importantas. D'efèct, Agapet I confirmèt lei decisions dau concili de Cartage reünit a la fin dau pontificat de son predecessor. Puei, en causa de la guèrra entre bizantins e ostrogòts en Itàlia, foguèt mandat a Constantinòble per lo rèi ostrogòt Teodat a la tèsta d'una ambaissada cargada de negociar una patz. Aquò mau capitèt car l'emperaire Justinian I refusèt d'arrestar sa politica de conquista sistematica de la peninsula. En revènge, en Constantinòble, Agapet I capitèt de reglar la question dau patriarca d'Antim qu'èra contestat per la màger part deis evesques orientaus en causa de son sostèn au monofisisme. D'efèct, capitèt de demostrar l'eresia d'Antim a Justinian I. Antim foguèt alora despausat e Agapet sacrèt lo patriarca novèu. Enfin, accetèt una profession de fe escricha de l'emperaire que voliá pas èsser associat ambé lei tèsis d'Antim.
Ambonil
Ambonil (Ambonil en francés) es una comuna occitana dau Daufinat situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Atestacions istoricas
Las atestacions istoricas son Umbennum (333), villa Dambonil (1201), Ambonilicium, Amboniculum e Ambonilicum (1485), Ambony (1657).
Atestacions occitanas
Es estat ortografiat Ambonil dins la revista Pòrta d'Óc, e Ambouni per F.Mistral en nòrma mistralenca.
Peiret
Peiret, Peiret-Sent-Andrèu o milhor, en respectar las règlas d'escritura : Peiret e Sent Andrèu (Peyret-Saint-André en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Aute vilatge o quartièr : Moliet. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [péy'rét] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : de Peyreto, en latin, en 1383-1384 e au sègle XV, Peyret (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII), Peyret en 1801, Peyret-Saint-André en 1806.
Segon Dauzat, Peiret que vien deu latin petra, « pèira », damb lo sufixe collectiu -etum.
Negre e R. Aymard qu'explican Peiret per lo nom gascon d'òme Peiret.
Istòria
Peiret èra pas parròpia segon la mapa de Cassini. Peiret qu'èra de la senescaucia d'Aush, deu Pays de las Quate Vaths e de la Vath de Manhoac. Peiret qu'èra benlhèu ua dependéncia de l'Arròca. Èra pas citada com comuna dens la reparticion de 1790, mès si dens la segonda e deu canton de Castèthnau de Manhoac. Qu'estó agrandida en 1874 de la seccion de Lanamajor tirada de la comuna de Castèthnau de Manhoac, d'aquí lo creish de la populacion au recensament de 1876.
Ancona (Droma)
Ancona (Ancône en francés) es una comuna occitana de Daufinat situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Atestacions istoricas
Leis atestacions istoricas son castrum de Ancona (1336), prioratus de Ancona (Sègle XIV), Anconna (1486), prioratus de Anconna supra Rhodanum (Sègle XVI).
Atestacions occitanas
Es estat ortografiat Ancouno per F.Mistral en nòrma mistralenca.
Realizacion fonetica e toponim occitan
Lo nom de la comuna se pronóncia [ɑ̃'kunɔ]. Es ortografiat Ancona, e non pas *Ancòna, forma erronèa utilisaa per l'IEO Droma per una de sei manifestacions en 2015.
Montainville (Ivelinas)
Montainville  es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Kerniliz
Kerniliz en breton ( Kernilis en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Istòria
La parròquia de Kermavan fasiá partida de la archidiaconé de Kemenet-Ily en levant de la évêché de Léon e èra jol vocable de santa Anne. I aviá cossí trève Lanarvily. Es sortida d'un démembrement de la parròquia primitive de Plouguerneau.
La paroisse de Kermavan faisait partie de l'archidiaconé de Kemenet-Ily relevant de l'évêché de Léon et était sous le vocable de sainte Anne. Elle avait comme trève Lanarvily. Elle est issue d'un démembrement de la paroisse primitive de Plouguerneau.
Caín
thumb|Caín assassinat per Abèl (Anonim, [[sègle XV)]] thumb|Caín Giovanni Dupré, Ermitatge,[[Sant Petersborg]] Caín (en ebrieu קין בן-אָדָם Qayin ben Adam e en arabi قابيل بن آدم Kabil ibn Adam), segon l'Ancian Testament, foguèt la primièra persona nascuda e non pas creada, perque èra filh d'Adam e Èva, lo primièr òme e la primièra femna.
Legenda
Caín nasquèt aprèp l'expulsion de sos paires del Jardin d'Edèn, e alara sa maire Èva, quand nasquèt Caín, partiguèt pel primièr còp de las dolors de l'enfantament. Pauc aprèp, Adam e Èva aguèron un autre filh que nomenèron Abèl. Amb lo temps e Caín se consacrèt a l'agricultura alara qu'Abèl se consacrèt a l'elevatge.
Un jorn decidiguèron de far una ofrenda a Dieu:
Dieu preferiguèt l'ofrenda d'Abèl, e Caín, vesent per la preferéncia de Dieu, venguèt gelós e tuèt son fraire.
Segon la tradicion jusièva, pendent son exili Caín coneguèt la primièra esposa de son paire Adam, la primièra femna creada per JHWH e nomenada Lilit, que li ensenhèt l'art de la magia e mantenguèron de relacions. Fòrça ans après, Caín foguèt mòrt per son descendent nomenat Tubal que, pendent una caça, lo confondèt amb un animal e li tirèt una flècha.
Caín dins l'Islam
La tradicion islamica tanben relata una istòria similara dins l'Alcoran. Aquela istòria ditz que Kabil e Habil (Caín e Abèl), avián de sòrres bessonas. Dins aquela tradicion, Allà refusèt l'ofrenda de Kabil perque volèt pas se maridar amb la germana d'Habil. Aprèp una baralha, Kabil assassinèt sa sòrre germana e deguèt vagar, erratic, per la tèrra pendent d'ans amb lo còs de son fraire, fins que vegèt un còrb enterrant un aucèl mòrt, comprenguèt que se calguèt donar una sepultura als mòrts.
Una anciana tribú
Los istorians e especialistas biblics interprètan l'istòria coma un recit simbolic d'una anciana tribú nomada que lo dieu èra Caín. Los membres d'aquela tribú portavan de marcas tribalas caracteristicas tatoada e avián la reputacion per sas feròças venjanças contra qui aviá tuat un membre de la tribú. E lo nom de Caín venguèt lo sinonim d'assassin, e las marcas tribalas venguèron la marca de Caín que pausèt Dieu per distinguir aqueles qu'avián tuat, tèrme que s'utiliza en sens figurat per se referir a un omicidi.
Mitologia sumeriana
Una autra explicacion que donan los teologians, es qu'aquela istòria de fratricidi serviriá per illustrar las primitivas cresenças namadas, que amb lo temps anèron difusar la pensada religiosa, segon que los tropèls elevats, principala ocupacion de fòrça tribús nomadas, agradavan mai als dieus que l'agricultura. Atal, lo sacrifici d'Abèl foguèt acceptat, mas pas aquel de Caín.
Dins la meteissa mena, dins la mitologia sumeriana, i a l'istòria de la divessa Inana. Èra fòrça bèla e s'enamorèron d'ela dos dieus: Evidentament, la rivalitat per veire qui emportariá la divessa foguèt granda. Resultèt que Dumuzi venguèt agressiu alara que Enkimdu demorèt amable e gentil. Inana causiguèt Enkimdu, que la tractava melhor. Alara, Dumuzi vesent pauc a pauc que perdiá, comencèt de mostrar sa fòrça extraordinària. Enkimdu, tement per la vida d'aquela, demandèt a Inana que se maride amb Dumuzi.
Eretatge
Cain and Abel
Carsix
Carsix en normand (Carsix en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Andouillé
Andouillé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montalet le Bois
Montalet-le-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Ampoigné
Ampoigné es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Geografia
La municipalitat a situat en lo sud-Mayenne.
La commune est située dans le sud-Mayenne.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat fasiá partida de la sénéchaussée angevine de Castell-Gontier en dependent de la sénéchaussée principala d'Angieus dempuèi lo Mièja Edat fins a la Revolucion francesa.
En 1790, en lo moment de la creacion dels departaments franceses, una part del Nautor-Anjau a format lo sud mayennais jol appellation de Mayenne angevine.
La commune faisait partie de la sénéchaussée angevine de Château-Gontier dépendante de la sénéchaussée principale d'Angers depuis le Moyen Âge jusqu'à la Révolution française.
En 1790, lors de la création des départements français, une partie du Haut-Anjou a formé le sud mayennais sous l'appellation de Mayenne angevine.
Chanceaux
Chanceaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
George Lucas
George Walton Lucas, Jr. (Modesto, Califòrnia, 14 de mai de 1944) es diplomat en cinèma de l'Universitat del Sud de Califòrnia e realizator, productor e scenarista estastunian creator de las saga cinematografica de Star Wars La Guèrra de las Estelas e mai tard d ' Indiana Jones, coma productor. Es lo president de Lucasfilm Ltd, LucasArts Entertainment Company, e Lucas Digital Ltd, Lucas Licensing, LucasBooks e Lucas Learning Ltd.
Lucas dirigiguèt la seuna primièra òbra cinematografica, THX 1138, en 1970. Lo film foguèt produit per American Zoetrope e distribuat e produit per Francis Ford Coppola. En 1971 Lucas creèt la seuna pròpia companhia, Lucasfilm Ltd, a San Rafael, Califòrnia.
En 1973 Lucas va dirigiguèt American Graffiti, un film suls joves estatsunians de la primièra mitat dels ans 1960. Lo film guanhèt lo Glòbe d'Aur, Lo New York Film Critics e lo prèmi de la National Society of Film Critics. Obtenguèt tanben 5 nominacions a l'Oscar.