cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Spider-Man
Poder totemic
Il morso de l'aranha radioactiva que gli ha donato los poders potrebbe non esser stato del tutto casuale, anzi: lo Dieu-aranha african Anansi èra a la recèrca de son representant, un totem vivente que facesse da ponte tra las aranhas e los òmes, più en general entre lo mond animal e lo mond uman, tròp separati dal progresso.
Per encausa de la darrièra transformacion de Peter Parker en una aranha giganta, Spidey a aquesit de poders novèls: ara pòt parlar amb los insèctes, lançar de rantèlas organicas e son "sens d'aranha" s'es notablament afinat.
Civil War
Durant la saga Civil War viene emanata una lei (Super-human Registration Act) che impone als supereròis, se vogliono continuar ad operare, di svelare la propria identitat segreta. Si creano due fazioni opposte: una a favore dello smascherarsi, l'altra contro che giudica anche una violazione dei diritti civili la promulgazione del provvedimento. Peter Parker si schiera a favore e decide di svelare la sua identità pubblicamente (Civil War n. 2). L'evento ha suscitato molto scalpore dal momento che l'Uomo Ragno è sempre stato uno dei personaggi che maggiormente ha custodito gelosamente la sua identità, ed ha avuto notevole risonanza mondiale, amb d'articles divèrses dins las primièras paginas dels quotidians, anche en Itàlia.
Le strisce sindacate
Le strisce giornaliere cominciarono a comparire sui quotidiani il 3 gennaio 1977 scritte da Stan Lee e disegnate da John Romita Sr., uno dei creatori e uno tra i principali artefici del successo de l'Òme Aranha dins lo mond entièr. In un periòde in cui le strisce di genere avventuroso e realistic avevano scarsa difusion, queste ebbero un sorprendente successo. La striscia crebbe lentament sa difusion e es encara en cors de publicacion. Lo fraire de Lee, Larry Lieber, la scrisse e dessenhèt en bèla part de sa durada. Mentre le strisce e gli albi presentavano gli stessi personatges, non condividevano la stessa continuity, e nelle strisce si ebbe una demesida de l'importància dels supercriminals. Una excepcion rara si ebbe en 1987, a l'ocasion del maridatge de Peter Parker amb Mary Jane Watson, que avvenne sia negli albi che nelle strisce.
Cinèma
thumb|La locandina di [[Spider-Man (filme)|Spider-Man sus la copertina dell'adattamento a fumetti.]] Il personaggio es estat lo protagonista de 3 filmes: Spider-Man (2002) e Spider-Man 2 (2004), entrambe dirette de Sam Raimi ed interpretate da Tobey Maguire nel ruolo di Peter Parker/Spider-Man. È già previsto per il mai 2007 la sortida de Spider-Man 3 (títol susceptible de modificacions).
Television
Una altra incarnacion dal vivo fu quella dei filmes e telefilmes degli anni settanta, dove l'Òme Aranha era interpretat per Nicholas Hammond. Il soggetto era solo vagamente aderente al suo omonimo cartaceo ed gli episodi erano caratterizzati da una oggettiva povertà di realizzazione (la ragnatela era una corda di notevoli dimensions!). Nonostante questo, in un epoca di efièches digitals, il (necessario) realisme di determinate scene vale un certo apprezzamento. Si notino, per esempio, le scene dove l'eroe in calzamaglia, saliva le pareti di edifici. Certo talvolta èra visible il trucco, ma l'effetto risultava godibile ugualmente proprio perché era un'attore in carne ed ossa a calarsi su e giù per le pareti dei grattacieli e non era frutto di effetti digitali belli ma, se vogliamo, a volte, freddi e quasi da "cartone animato". È stata realizzato, nel 1977, l'episodio pilota alla serie di telefilmes e proposto sulle tv americane dalla CBS. Oltreoceano è uscito nelle sale cinematografiche, col titolo The Amazing Spiderman (in Italia L'Uomo Ragno, 1977). In seguito, tra il 1978 e il 1979, è stata prodotta una serie de telefilmes (due stagioni), con l'omonimo titolo The Amazing Spiderman, mai proposta sul mercato italiano. I primi due episodi hanno poi contribuito a comporre il secondo filme per le sale, chiamato in Italia L'Uomo Ragno colpisce ancora (1978). Con le medesime modalità è stato prodotto anche un tresen e ultimo filme : L'Uomo Ragno sfida il drago (1979). I filmes hanno agut alcune fugaci aparicions televisualas, e son disponiblas dins lo mercat home video.
Flottemanville-Hague
Flottemanville-Hague es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mailly
Mailly es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Mailly Se situa al sud-oèst del Brionnais.
Mailly se situe au sud-ouest du Brionnais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Castellers de la Vila de Gràcia
thumb|right|325px|4 de 8 dels Castellers de la Vila de Gràcia a [[Lhèida (24-10-2009)]] thumb|right|325px|2 de 7 dels Castellers de la Vila de Gràcia a [[Granollers (novembre de 2007)]] thumb|right|325px|5 de 7 de Gràcia lo Jorn de La Mercè, a [[Barcelona (24/09/2009)]] thumb|right|325px|Vano de cinc de la còla a la Plaça de la Vila de Gràcia pendent la Vòta de Gràcia (22/08/2009) thumb|right|360px|3 de 7 aixecat per sota, feit pendent la Vòta de Gràcia (22/08/2009) thumb|right|300px|[[4 de 8 pendent lo son XIIIn aniversari a Gràcia]] Los Castellers de la Vila de Gràcia son un grop de castellers de la Vila de Gràcia fondat l'an 1996. La color de la siá camisa es la blava marina.
Lo primièr 4 de 8 (4 personas per nivèl, 8 nivèls) fait per los graciencs foguèt lo 17 d'agost de 2003 a la Plaça de la Vila de Gràcia, a l'ocasion de la Vòta de Gràcia.
La melhora prestacion de la siá istòria es: 4 de 8, 3 de 8 (c), 5 de 7. Fins l'an 2010, los Castellers de la Vila de Gràcia son estats en 5 escasenças al Concors de castells, que se celèbra cada dos ans a Tarragona (lo 2002, 2004, 2006, 2008 e 2010).
Popularament òm los coneis com la colla dels blaus, per la color de la siá camisa, o la colla dels estudiants, a causa de la joinessa dels sieus membres.
Verd paradís
Verd paradís es una tièra de recuèlhs de contes en pròsa escriches per Max Roqueta, reünits en sèt volums, que los primièrs dos foguèron publicats en 1962 e 1974 respectivament.
Acampa 71 contes, valent a dire gaireben tota l'òbra en pròsa de Roqueta fòra de sos romans. Se considèra coma lo cap d'òbra de l'autor e mai coma una òbra màger de la pròsa occitana del segle XX.
Castellers de la Vila de Gràcia
Istòria
Los castells a Gràcia no son pas una causa nòva en aqueste quartièr de Barcelona, mas que i a de referéncias istoricas que datan ja de la fin del sègle XIX e fins al començament dels ans trenta del sègle XX. Devèrs 1890 se constituiguèt un grop format de gents venent del Camp de Tarragona que migrèron a causa de la crisi de la filloxèra, los nomenats Xiquets de Gràcia. Possiblament, aqueles nòus graciencs trobèron en l'ambient popular de la Vila de Gràcia l'atmosfèra propícia per i desvolopar l'activitat castellera coma grop local. Avèm de constància que aquela còla agiguèt almens dempuèi lo decenni dels 80 del sègle XIX, entre 1900 e 1910 e dens lo segond decenni del sègle XX. La majoritat d'accions las realizèron pendent la Vòta de Gràcia.
Verd paradís
Foguèt revirada al francés en 1980 puèi a d'autras lengas coma l'anglés (en 1995), lo catalan (en 2006), lo bulgar, l'alemand, lo neerlandés.
Castellers de la Vila de Gràcia
Los començaments
Çaquelà, l'istòria dels actuals Castellers de la Vila de Gràcia comencèt a inicis de las annadas 90 del sègle XX, quand un grop de joves de la ret associativa de Gràcia, passionats dels castells, comencèron de parlar de la possibilitat de crear una còla castellera. Aquela idèa començèt de prendre còrs quand se decidiguèron far la primièra reünion en octobre de 1996 e començar de far córrer tanben las primièras votz. Aital, setmanas dempuèi, se convoquèt la primièra repeticion per lo 23 de novembre d'aquel meteis an a la Plaça del Sol de Gràcia, la quala amassèt ja un trentenat de personas.
La primièra aparicion publica de la nòva còla gracienca foguèt en febrièr de 1997 en motiu de la jornada castellera de Santa Eulàlia a la plaça de Sant Jaume de Barcelona, ont i levèron dos pilars de 4 (1 persona per nivèl, 4 nivèls). La primièra accion a la Plaça de la Vila de Gràcia, considerada coma la plaça pròpia d'aqueste grop, foguèt lo 4 de març de 1997; aquesta accion convoquèt una seishantena de castelaires e's realizèron diferents pilars e castèls de cinc nets (sens pinya, la basa del castèl).
Los primièrs castells
La presentacion oficiala foguèt lo 4 de mai de 1997. Pairinats per los Castellers de Terrassa, los Castellers de Sants e los Castellers de Sant Andreu de la Barca ja descarguèron (“descargar” significa far lo castèl sens tombar) los primièrs castèls de 6 nivèls. Aquesta primièra temporada foguèt una epòca de montadas e devaladas importantas, encara que lo trabalh realizat tot l'an donèt finalament los fruchs ambe lo bastiment d'un castèl de set nivèls, lo 4 de 7, en motiu de la Jornada de la còla lo 23 de novembre.
Lo pas dels castèls de 7 nivèus als castèls de 8
Las annadas seguentas lo grop de Gràcia anèt evolucionant positivament consolidant-se coma còla de 7, fins que lo 6 d'octobre de 2002, en motiu del XIX Concors de castells de Tarragona, carguèron lo primièr 4 de 8 de la siá istòria dempuèi d'aver descargat, tanben, lo primièr 2 de 7 (castèl de maxima dificultat) al torn anterior. Tre lo 2002, los Castellers de la Vila de Gràcia n'an pas daissat de bastir lo 4 de 8 cap annada. Uèi, comença a se consolidar coma còla de 8 nivèls e coma un dels 15-20 melhors grops del panorama castelaire actual.
La còla de Gràcia a tanben dempuèi los primièrs mesos d'existéncia un grop de grallers pròpri, que's a l'encòp una escòla de gralles per totas aquelas personas qu'an enveja de jogar la gralla dens las divèrsas activitats dels castellers.
L'an 1999 concediguèron als Castellers de la Vila de Gràcia la Medalla d'Honor de Barcelona. Tanbén son membres de las Colles de Cultura Popular de Gràcia.
Repeticions
Los Castellers de la Vila de Gràcia dempuèi 2002 repetisson los sieus castèls a l'Escola Reina Violant (c. Trilla,18 de Gràcia). Las repeticions son tots los dimarts e divendres de 20:00 a 23:00.
D'autres activitats
Mas l'activitat extracastellera mai importanta que realizan los Castellers de la Vila de Gràcia es l'organizacion, dempuèi l'an 2001, de la garnidura de la Plaça de la Vila dens la celebracion de la Vòta de Gràcia.
Participacion al Concors de Castèls de Tarragona
Los Castellers de la Vila de Gràcia an participat en quatre edicions del Concors de Castèls de Tarragona. A continuacion se citan los concors ont an participat los de Gràcia, los castèls realizats e, entre parentèsi e caractèr gras, la posicion finala:
Los Castellers de la Vila de Gràcia al mond
Accions realizadas defòra dels Païses Catalans:
Accions realizades als Païses Catalans (defòra del Principat)
Les Piles
Les Piles es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
El Pinell de Brai
El Pinell de Brai es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
They-sous-Vaudemont
They-sous-Vaudemont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Castell mencionat l'an 1452. Los dos senhors la en possedint en indivis èran Jacques de Haussonville e Thielman Wolf Diedrenne
Château mentionné en 1452. Les deux seigneurs la possédant en indivis étaient Jacques de Haussonville et Thielman Wolf Diedrenne
Les pionniers de la publicité
'''Les pionniers de la publicité. Aventure et aventuriers de la publicité en France (1836-1939)''' es un libre de Marc Martin de 2012.
Aubaterra
Aubaterra o benleu Aubaterra de Drona (Aubeterre-sur-Dronne en francés) es una comuna situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània.
Lo parlar de la comuna es l'engolmesin.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
{{Image label|x= 2.39 {{Image label|x=0.680463151621|y=0.623641505472|scale=400|text=6px|Comuna amb 386 abitants (2000){{mida|80%|Saint-Antoine-Cumond (2,6km)}}}} {{Image label|x=0.769828752082|y=0.374252464131|scale=400|text=6px|Comuna amb 75 abitants (2000){{mida|80%|Nabinaud (3,7km)}}}} {{Image label|x=0.432636905999|y=0.794654616421|scale=400|text=6px|Comuna amb 352 abitants (2000){{mida|80%|Bonnes (3,8km)}}}} {{Image label|x=0.881526629996|y=0.346025984868|scale=400|text=6px|Comuna amb 175 abitants (2000){{mida|80%|Petit-Bersac (5,1km)}}}} {{Image label|x=0.206078627221|y=0.228122535705|scale=400|text=6px|Comuna amb 180 abitants (2000){{mida|80%|Bellon (5,4km)}}}} {{Image label|x=0.182639466735|y=0.769806259907|scale=400|text=6px|Comuna amb 214 abitants (2000){{mida|80%|Les Essards (5,5km)}}}} {{Image label|x=0.778236066089|y=0.891413466013|scale=400|text=8px|Comuna amb 554 abitants (2000){{mida|80%|Saint-Privat-des-Prés (6,0km)}}}}
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Istòria
Sieti de marquesat en 1789, emb 21 parròfias (o partidas) dependentas e 4 enclavas.
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Bas-vivarés (parlar)
250px|thumb|right|Situacion geografica Lo bas-vivarés (BV) (o sud-vivarés) es la varietat de lengadocian (qu'es un dialècte occitan) en usatge dins la mitat meridionala d'Ardecha, alh sud d'una linha que lo separa delh vivaroaupenc (VA), e que vai delh Mont Mesenc a la vila de Ròchamaura en seguent grosso modo la cresta de Coiron.
=Caracterizacion coma lengadocian nòrd-cevenòu=
Traits distintius delh bas-vivarés
Coma la totalitat de l'occitan d'Ardecha, lo bas-vivarés es de nòrd-occitan: se ditz achabar, chastèl, jal, bujada (acabar, castèl, gal, bugada en occitan meridionau).
Una classificacion lengadociana pas totjorn pro explicitada
Coma Ronjat, se pòt conclure de tot aquò que lo bas-vivarés es, maugrat lo darrièr trait, un parlar "lengadocian en cha" (situacion parèira a aquela de la màger part delh gavaudanés). Lo bas-vivarés es la varietat nòrd-cevenòla delh lengadocian.
La classificacion delh bas-vivarés dins lo lengadocian es pas totjorn estada clara dins los obratges classics de lingüistica occitana:
En conclusion, la sola classificacion valida e explicita es aquela de Ronjat: bas-vivarés e gavaudanés son ben de parlars lengadocians, tenent los traits essenciaus delh lengadocian, e ont solament ca es passat a cha, e ga a ja.
=Un tèxt en bas-vivarés (ròdol de vèrs Aubenàs): la parabòla de l'enfant prodig= Un òme aviá pas que dos dròlles. Lo pus joine diguèt a son paire: « es temps que siaja mon mèstre e qu’aja d’argent. Chau que pòdia m’enanar e que vésia de país. Partatjatz vòste ben e bailatz-me çò que me reven ». — « Coma voudràs », ço diguèt lo paire. « Siás un meschant, e seràs punit ». Emb aquò, dubriguèt un tirador, partatgèt son ben, e ne’n faguèt doas parts.
Quauquos jorns après, lo dròlle partiguèt, quitèt lo vilatge en fasent lo fièr e sans dire adièu a dengun. Traversèt fòrça devés, bòscs e ribèiras e arribèt dinc una bèla vila ont aguèt lèu chabit tot son argent. Alh bot de quauquos jorns, deupeguèt vendre sos abits a una vièlha femna e se logèt per varlet. Lo mandèron gardar los ases e los buòus. Acadonc, seguèt bien malerós. Aviá pas gis de coija per durmir ni de fuòc per se chaufar quand aviá freid. A cha còp, aviá talament fam qu’auriá bien manjat quelas fuèlhas de chaulet e quelos poms purrits que manjavon los caions. Mès dengun li bailava res.
Un vèspre, lo ventre boide, s’assetèt sobre un tronc e regardava per la fenèstra los aucèls que volejavon pr’aquí. E puèi veguèt sortir dins lo cèl la luna e las estiálas e se diguèt en plorent: « Ailai, l’ostau de mon paire es plen de varlets que an de pan e de vin e d’uòus e de fromatge tant que ne’n vòlon. D'entrement, ièu crèbe de fam aicí ».
Transcripcion fonetica (alfabet fonetic internacionau)
en ˈɔme ɔˈjɔ pa ke duj ˈdʀɔle. lu py ˈʤujne diˈgɛ ɔ sum ˈpajʀe: « es teŋ ke ˈsjaʤɔ mum ˈmɛstʀe e ˈkaʤɔ dɔʀˈʤeŋ. ʧaw ke ˈpwɔdjɔ menɔˈna e ke ˈvezjɔ de pɔˈis. pɔʀtɔˈʤa ˈvɔste be e bɔjˈla me sɔ ke me ʀeˈve ». « ˈkumɔ vuˈdʀas, su diˈgɛ lu ˈpajʀe, sjes em mesˈʧɔŋ, e seˈʀas pyˈni ». em ɔˈkɔ dybʀiˈgɛ en tiʀɔˈdu, pɔʀtɔˈʤɛ sum be e nen fɔˈgɛ dwɔs paʀ.
ˈkawkuj ʤuʀ ɔˈpʀɛs, lu ˈdʀɔle pɔʀtiˈgɛ, kiˈtɛ lu viˈlaʤe en fɔˈzen lu fjɛʀ e san ˈdiʀ ɔˈdjɛw ɔ deŋˈgy. tʀɔveʀˈsɛ ˈfwɔʀsɔ deˈve, bwɔs e ʀiˈbɛjʀɔ, e ɔʀiˈbɛ diŋk enɔ ˈbɛlɔ ˈvilɔ unt ɔˈgɛ lɛw ʧɔˈbi tu sun ɔʀˈʤeŋ. ej bu de ˈkawkuj ʤuʀ, dewpeˈgɛ ˈvendʀe suz ɔˈbi ɔ nɔ ˈvjɛʎɔ ˈfennɔ e se luˈʤɛ peʀ vɔʀˈle. lu mɔnˈdɛʀuŋ gɔʀˈda luz ˈaze e luj bjɔw. ɔkɔˈduŋ seˈgɛ bjem mɔleˈʀu. ɔˈjɔ pa ʤi de ˈkujʤɔ peʀ dyʀˈmi ni de fjɔ peʀ se ʧowˈfa kɔnt ɔˈjɔ fʀej. ɔ ʧa kɔ ɔˈjɔ talɔˈmen fɔŋ kowˈʀjɔ bjem mɔnˈʤa ˈkelɔs ˈfɥɛʎɔ de ʧowˈle e ˈkelus pum pyˈʀi ke mɔnˈʤavun lus kɔˈju. mɛ deŋˈgy li bɔjˈlavɔ ʀe
en ˈvɛspʀe, lu ˈventʀe ˈbujde, sɔseˈtɛ ˈsubʀen tʀu e ʀegɔʀˈdavɔ peʀ lɔ feˈnɛstʀɔ luz owˈsɛl ke vuleˈʤavum pʀɔˈki. e pjɛj veˈgɛ suʀˈti din lu sɛl lɔ ˈlynɔ e lɔz esˈtjɔlɔ e se diˈgɛ em pluˈʀeŋ: « ɔjˈlaj, lusˈtaw de mum ˈpajʀe es ple de vɔʀˈle ke ɔn de paŋ e de vi e djɔw e de fʀuˈmaʤe tɔŋ ke nen ˈvwɔluŋ. denˈtʀemeŋ, jɛw ˈkʀɛbe de fɔŋ ɔjˈsi »
Publicacions especificas
=Nòtas=
Lingüistica > Lenga > Occitan > Lengadocian > bas-vivarés
Thylacinidae
Los Thylacinidae familha èran de carnivòrs marsupials de l'òrdre dels Dasyuromorphia. Lo sol membre recent d'aquesta familha èra la Tilacina (Thylacinus cynocephalus), que l'espècia s'atudèt en 1936. Totes los autres animals del grop vivián dins de tempses preïstorics en Austràlia.
Espècias
Familha dels Thylacinidae
Omertà
Etimologia
Omertà ven de omo que vòl dire « òme » e umirta qu'es la contraccion d 'umilita. L'omertà es donc afar dels « òmes umbles », nocion parelha a la societa onorata, « societat dels òmes d'onor » nom que se dona la quita màfia. Aquò vòl dire qu'i a pas de règla escricha dins la màfia, res que pòsca daissar de traças, mas sonque un comportament fa venir digne, o non, d'èsser un òme e donc de viure. Qui que siá que traís aquela « règla de conducha », aquel « còdi d'onor », merita donc la mòrt perque deroguèt a la règla del silenci, la lei del silenci, que vòl que quand se vei un crime, se torna pas dire, tampauc se reagís, mas se daissa passar lo temps, coma se pas res passèt, e se torna a l'accion un còp lo temps acabat, la venjança passa a freg.
Trencar l'omertà
Per ajudar a trencar aquela lei del silenci, fòrça sistèmas judiciaris realizèron de procediment de testimòni jos X, que permeton a un testig de liurar d'informacions gardant l'anonimat, e de procediment per mermar la pena per incitar los criminals a testimoniar contra lor organizacion. Lo mafiós que collabora amb la polícia es nomenat repentit per la justícia e traïdor per la màfia. Un autre procediment realiza la "proteccion dels tesitgs" : ostals vigilats per la polícia, desplaçaments escortats e encara melhor: lo cambiament d'identitat amb mudason a l'autre tèrme del païs (procediment de l'FBI). Aquelas proceduras foguèron eficaças e se desvolopèron a la fin del sègle XX.
L'arma mai sovent emplegada per la màfia italiana per executar un traïdor al sen de son organizacion èra la Lupara. Aquel fusilh èra utilizat per la caça dels lops en Sicília. La Lupara fuguèt l'arma mai utilizada fins a la fin del sègle XIX. Al començament del XX , dins lo Chicago d'Al Capone, foguèt remplaçada  per la clèbra mitralhadora Thompson, que succediguèron lo Beretta 9mm, l'Uzi e le fusilh de pompa.
Mai recentament, la Màfia executa la persona que, en prison, trenca la lei del silenci, amb un café empoisonat de stricnina venent de l'exterior o, mai sovent, amb la complicitat d'autres prisonièrs.
Errezil
Errezil es una comuna de Guipuscoa dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Belmont (Nauta Marna)
Belmont (Nauta Marna) es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Marna de la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo abbaye #que se tròba a la cœur del pòble, èra antany viscuda per sœurs Bernardines.
L'abbaye qui se trouve au cœur du village, était autrefois habitée par des sœurs Bernardines.
Clarissa Bevilacqua
Aus 16 ans que sortí diplomada deu Conservatòri Nicolini de Placença entà perseguí ua carriera de concertista internacionau jà entamenada alavètz desempuish los 9 ans. Que ho causida peu Museo del violino de Cremona entà presentar los sons vriulons deus màgers.
Lo son vriulon qu'ei un de Carlo Giuseppe Testore de 1710 prestat per ua fondacion milanesa.
Pira
Pira es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Tremolat
Tremolat (Trémolat en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Heene
Heene (en alemannisch; Hönheim en alemand estardard, Hœnheim en francés) es una comuna d'Alsàcia Bassa. Administrativament, es dins lo del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst de l'estat francés.
Tremolat
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Heene
Geografia
Hoenheim Se situa a Unitat|5|km}} al nòrd de Estrasborg. Las municipalitats vesinas de Hoenheim son (del Nòrd al Sud) : Reichstett (costat de Mundolsheim), Souffelweyersheim (costat de Mundolsheim), Niederhausbergen (costat de Mundolsheim), La Wantzenau (costat de Brumath), Estrasborg (quartièr de la Robertsau), Bischheim, Schiltigheim. Al mièg del banc communal se tròban una enclave de Bischheim e una enclave de Schiltigheim. Hoenheim Fa partida de la Comunitat urbana d'Estrasburg (COS).
Tremolat
Toponimia
La prononciacion es [tremu’la]. Las fòrmas ancianas son Tomolatum, en latin, en 769, monasterium Temolatensis, en latin, en 995, fòrmas divèrsas en -ac o -at. Segon Dauzat e Rostaing, lo nom ven benlèu del latin tumulus, « tuca », emb lo sufixe -atum. Segon lo site de las comunas de Dordonha, Tremolat ven del latin tumulatus (« sebelit »), puèi lo nom fuguèt atirat per l’occitan tremolat, « luèc plantat de tremols ». Segon Chantal Tanet e Tristan Hordé, i a una legenda d'un sent (Sent Cibarç o son paire Felix e sa maire Principia) rebondut a Tremolat. Las primièras fòrmas se comprenon per tumulatus (sanctus); mas lo latin tumulus, « tuca », segut d'un sufixe -atum) es apropriat al site. Los sens son ligats, puèi que tumulus a tanben lo sens de « clòt, tombèl » e lo vèrbe tumulare ne'n deriva. Lo nom passèt de Temolat a Tremolat jos l'influéncia de l'occitan tremol.
Luòcs e monuments
thumb|250px|left|[[Glèisa (edifici)|Glèisa de Sent Micolau de Tremolat]]. thumb|250px|right|Glèisa de Sent Alari de Tremolat.
Heene
Geografia
Lo centre istoric se situa sus una déclivité, en partint d'un scenari a Unitat|143.76|m e donadora sul ried del Ill situat a Unitat|135|m  en mièja. Hoenheim Deu lo sieu nom a aquel centre istoric, perque la primièra mencion indican Hohenheim, d'una autra manièra dicha "abitança sus las nautors".
Hoenheim se situe à 5 km au nord de Strasbourg. Les communes voisines de Hoenheim sont (du Nord au Sud) : Reichstett (canton de Mundolsheim), Souffelweyersheim (canton de Mundolsheim), Niederhausbergen (canton de Mundolsheim), La Wantzenau (canton de Brumath), Strasbourg (quartier de la Robertsau), Bischheim, Schiltigheim. Au milieu du banc communal se trouvent une enclave de Bischheim et une enclave de Schiltigheim. Hoenheim fait partie de la Communauté urbaine de Strasbourg (CUS).
Hoenheim est situé sur la rivière l'Ill et le Canal de la Marne au Rhin.
Le centre historique se situe sur une déclivité, partant d'un plateau à 143.76 m et donnant sur le ried de l'Ill situé à 135 m en moyenne. Hoenheim doit son nom à ce centre historique, car les premières mention indiquent Hohenheim, autrement dit "domicile sur les hauteurs".
Marsolàs
Marsolàs o Marçolàs (Marsoulas en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Marçolàs qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Pàmias. Eth vocable dera glèisa, annèxa de Cassanha, qu'es Nòsta Dauna. A la revolucion, Marçolàs qu'èra en Arièja. En 1791 qu'ei transferida en Nauta Garona.
Desoxiribonucleotid
Lei desoxiribonucleotids son dei nucleotids, unitats de basa de l'ADN.
Eunice Kennedy Shriver
thumb|250px|Eunice Kennedy Shriver Eunice Mary Kennedy Shriver (Brookline, Massachusetts, 10 de julh de 1921 – Hyannis, Massachusetts, 11 d'agost de 2009) foguèt una filantròpa e activista sociala americana. Membre de la familha Kennedy, creèt en 1962 lo Camp Shriver dins l'estat de Maryland que qualques ans mai tard, en 1968 venguèt las Olimpiadas Especialas (en anglés: Special Olympics).
A mai foguèsse una ardenta democrata, promoguèt la candidatura republicana de l'actor Arnold Schwarzenegger, marit de sa filha, la jornalista Maria Shriver, coma governador de Califòrnia.
Frederic Luz
drecha|sens_quadre Frederic Luz (nascut Frédéric Nicolas Jacques Rodriguez-Luz lo 9 de març de 1964 a Tolosa) es un escrivan en lenga francesa e un eraldista. Es tanben l'actual pretendedor del Reialme d'Araucania e Patagonia
Tópac Amaro
thumb|Tópac Amaro, darrièr inca de [[Vilcabamba.]] Tópac Amaro (? - Cusco, 24 de setembre de 1572) foguèt lo darrièr sobeiran indigèna modèrne de l'Empèri Inca de Peró. Lo filh de Manco Inca Iopanqui (conegut tanben coma Manco Capac II), venguèt prèire e gardacòs de son paire.
Aquesicion
En usar la justificacion que los incas avián "roto la inviolable ley de todas las naciones del mundo: respeto a los embajadores" lo vicerei novèl, Francisco de Toledo, decidiguèt d'atacar e conquistar Vilcabamba. Declarèt la guèrra lo 14 d'abril de 1572 e en doas setmanas doas pichòtas partidas de soldats espanhòls avián capturat un pont estrategic a la frontièra e dempuèi aquel ponch Toledo poguèt porgir d'armas a son armada.
La guèrra finala amb Espanha
Lo primièr de junh lo primièr anfrontament guerrièr comencèt dins la val de Vilcabamba. Los incas ataquèron los primièrs amb fòrça volontat malgrat que foguèssen armats leugièrament. Mai d'un còp ensagèron de levar lo sèti mantengut pels espanhòls e sos aliats nadius pasmens cada còp èran obligats de se retirar. Lo 23 de junh lo fòrt de Huayna Pucará se rendèt victima de l'artilharíá espanhòla. L'armada inca, que se retirava, decidiguèt d'abandonar sa darrièra vila e de se dirigir cap a la selva per se regropar. Lo 24 de junh los espanhòls dintrèron dins Vilcabamba, la trobèron desèrta e lo Sapa Inca èra partit. La vila foguèt desbastida del tot.
Tópac Amaro se n'èra anat lo jorn abans amb un grop d'aperaquí 100 personas e se dirigiguèt a l'oèst, dins los bosques de las tèrras bassas. Lo grop, que compreniá sos generals e los membres de sa familha, s'èra devesit en còlas pichonetas per tal d'evitar d'èsser capturats.
Tres grops de soldats espanhòls los secutèron. Un d'eles capturèt l'esposa e lo filh de Tuti Cusi. Lo segond tornèt amb de presonièrs militars e amb d'aur, d'argent e d'autras gemmas preciosas. Lo tresen tornèt amb los dos fraires de Tópac Amaro, d'autres parents e sos generals. Lo Sapa Inca e son comandant contunhèron d'èsser liures.
La fugida de Vilcabamba
Puèi un grop de quaranta soldats causits personalament sortiguèron en persecución de estos. Seguiguèron lo riu de Masahuay pendent 170 milas, on trapèron un depaus Inca amb fòrça aur e vaissèla. Los espanhòls capturèron un grop d'indians chonco e los obliguèron de dire çò qu'avián vist, e s'avián vist lo Sapa Inca. Aqueles informèron qu'èra anat riu aval, en bote, cap a un endrech sonat Momorí. Los espanhòls construiguèron aprèp cinc balsas e continuèron la persecucion.
A Momorí descobriguèron que Tópac Amaro s'èra escapat per la tèrra. Contunhèron amb l'ajuda dels Indians Mamarí, que informèron del camin qu'avián pres los Incas e indiquèron que Tópac èra alentit per encausa de sa femna qu'èra a mand de far nàisser son filh. Aprèp una caminada de 50 milas vegèron una fogal a l'entorn de nòu oras de la nuèch. Trobèron lo Sapa Inca Tópac Amaro e sa femna que se caufavan l'un l'autre. Los assegurèron que pas cap de mal lor seriá fait e securizèron sa reddicion. Tópac Amaro foguèt arrestat.
Los captius foguèron menats puèi a las roinas de Vilcabamba e amassa dintrèron dins Cuzco lo 21 de setembre. Los venceires desclapèron tanben los restes momificats de Manco Cápac e Titu Cusí e una estatua d'aur de Punchao, una representacion del linhatge Inca que conteniá los restes mortals dels còrs dels Incas defuntats. Aqueles objèctes sacrats foguèron puèi destruches.
Execucion
Se faguèt mai d'un ensag per convertir Tópac Amaro al cristianisme pasmens, se pensa que, aqueles ensages foguèron rechazados per un òme qu'èra preparat per acceptar sa fe. Los cinc incas capturats recebèron un jutjament somari ont res foguèt pas dit per sa defensa e foguèron condemnats a la pendeson. D'unes que moriguèron de las severas torturas que recebèron foguèron pasmens tanben penjats.
Lo jutjament del Sapa Inca comencèt un parelh de jorns mai tard. Tópac Amaro foguèt condamnat per l'assasinat dels prèires a Vilcabamba, del qual èra probablament innocent. Foguèt condemnat a la decapitacion. Foguèt reportat per mai d'una fonts que de nombroses clèrgues, convençuts de l'innocéncia de Tópac Amaro, supliquèron de genolhons que l'Inca foguèsse mandat cap a Espanha per un jutjament en luòga d'èsser executat.
Un testimòni ocular del jorn lo remembrava montant una muòla amb las mans ligadas dins son esquina e una còrda a l'entorn de son còl. D'autres testimònis diguèron que i aviá de grandas massas de personas e que lo Sapa Inca èra enrodat de centenats de gardas armats amb de lanças. De cara a la catedrala principala sus la plaça centrala de Cuzco una poténcia èra estat erigit. Se reportèron entre 10,000 e 15,000 testimònis presents.
Tópac Amaro montèt sus la poténcia acompanhat pel avesque de Cusco. Mentre qu'èra a montar, se ditz per los quites testimònis qu'"una multitud d'indians, qu'emplenavan completament lo plan, vegèron lo lamentable espectacle [e sabián] que son senhor e Inca anava morir, eissordèron lo cèl, lo fasent ressondir amb sos plors e lamentacions." (Murúa 271)
Coma es reportat per Baltasar de Ocampa e Friar Gabriel de Oviedo, Prior dels dominicans a Cuzco, amb testimònis oculars, lo Sapa Inca auborèt sa man per far taisar la multitud, e sas darrièras paraulas foguèron;
"Ccollanan Pachacamac ricuy auccacunac yahuarniy hichascancuta."
"Maire Tèrra, testimònia coma mos enemics escampan ma sang."
Descendents
Cerca de quaranta ans aprèp que la conquista de Peró comencèsse a partir de l'execucion d'Atahualpa, aquò s'acabèt amb l'execucion de son nebot. Lo vice rei d'Espanha amassèt los descendents reials. Mantunas dosenas de personas, incluent lo filh de tres ans de Tópac Amaro, foguèron fòrabandidas a Mexic, Chile, Panamà e d'autres endreches. A d'unes foguèt permés de tornar en cò sieu e lo reirefelen de Tópac, Tópac Amaro II, capitanegèt una rebellion indigèna en 1780 contra la preséncia espanhòla continua en Peró.
Hérimoncourt
Hérimoncourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de Borgonha Franca Comtat.
Geografia
Hérimoncourt Es una municipalitat de l'èst de la França.
Las municipalitats limitrophes son : Seloncourt, Vandoncourt, Abbévillers, Meslières, Thulay, e de Ròcas-lès-Blamont.
Hérimoncourt est une commune de l'est de la France.
Les communes limitrophes sont : Seloncourt, Vandoncourt, Abbévillers, Meslières, Thulay, et Roches-lès-Blamont.
Istòria
Lo vilatge a #èsser marcat per la preséncia de la familha Peugeot. A, Hérimoncourt patís un boom industrial : los Peugeot an dobèrt de fabricas dins desparièrs quartièrs (a la Chapotte, al Jos-Cratet e dins Tèrra-Blanca), especializadas en lo texil e la métallurgie, abans de ne dobrir d'autras en las municipalitats vesinas.
Le village a été marqué par la présence de la famille Peugeot. Au, Hérimoncourt subit un boom industriel : les Peugeot ont ouvert des fabriques dans différents quartiers (à la Chapotte, au Sous-Cratet et à Terre-Blanche), spécialisées dans le textile et la métallurgie, avant d'en ouvrir d'autres dans les communes voisines.
Erebor
Erebor foguèt, segon J.R.R. Tolkien, un reialme de nans de la Tèrra Mejana situat a la Montanha Solitària, prèp dels limits del Bòsc Lugubre. vinheta|La vila de Dale jos lo Mont Erebor, segon Tolkien. La Montanha Solitària foguèt ont demorèt primièr Thrain I mas son filh Thorin I l'abandonèt per emigrar a las Montanhas Grisas.
Los dracs del fred expulsèron Thror e son pòble de las Montanhas Grisas. Per ansin, Thror tornèt a Erebor, ont poguèt amassar de tresaurs sens fin e faguèt d'amistat amb los òmes de Dale. D'annadas apuèi un drac (nomentat Smaug) arribèt de Glebièr Fenit,e expulsèt los nans de son reialme e destruiguèt atanben la vila de Dale.
Plusors nans emigrèron a las Montanhas de Fèrre mas la majoritat se dirigiguèt a las Montanhas Blavas dirigits per Thror, Thrain e Thorin Escutdegarric. Temps apuèi Thror moriguèt a Moria a mans d'Azog, e aquò provoquèt una òrre guèrra entre los nans e los orcs de las Montanhas Nebladissas. La Resulta foguèt una victòria estrecha per los nans. Aprés aquò, Thrain comencèt un viatge desesperat vèrs Erebor per assajar tornar conquistar lo reialme mas l'assag capitèt pas e Thrain finiguèt empresonat a Dol Guldur.
Alara Thorin venguèt rei de totes los nans e aprés un encontre amb Gandalf decidiguèt marchar amb tretze nans e un hobbit vèrs la Montanha Solitària. Atal voliá expulsar lo drac e conquistar tornarmai son reialme. Pendent aquel viatge Bilbon Saquet trobèt l'Anèl Unic, dins las Montanhas Nebladissas. Fin, finala, e aprés divèrsas aventuras, los nans podèron conquistar tornarmai Erebor malgrat que Thorin e dos dels sieus amics moriguèron a la Batalha de las Cinc Armadas (Smaug ja èra estat aucit per Bard l'Arquièr d'Esgaroth).
Dain II (cosin de Thorin) venguèt Rei jos la Montanha e mercés a aquò los nans poguèron i viure uroses pendent d'annadas e annadas.
Servon
Servon pòt essèr:
Betalha
Betalha (Bétaille en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Ezkio-Itsaso
Ezkio-Itsaso es una comuna de Guipuscoa dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Servigny
Servigny es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sòmi
Lo sòmi (sinonims: pantais, saunei) es un procediment imaginatiu de la ment que se produsís mentre qu'una persona dormís.
Fisiologia del sòmi
Las recèrcas de las ultimas annadas an esclarzit fòrça aspèctes dels sòmis, mas l'aspècte fisiologic es lo camp principal de las descobèrtas. Los nòrd americans Eugene Aserinsky e Nathaniel Kleitman, precursors dins la recèrca suls sòmis, comencèron en 1953 una seria d'estudis que mòstran que los sòmis consistisson pas qu'en imatges efemèrs apareissent a la persona a sa revelhada, mas que se desenrotlan segon un procediment fisiologic especific. Es pendent la fasa del sòm paradoxal que se sòmia. Atal, se sòmia de quatre a cinc vegadas cada nuèit. Sembla que seriá mai facil de se remembrar un sòmi quand la persona se desvelha dins una fasa de sòm paradoxal o sulcòp après. Per se remembrar tota la seria es necessari de se desvelhar après la fasa de sòm paradoxal.
Lo sòmi dins la cultura
Istoricament s'ensagèt de descobrir lo sens dels sòmis, que de còps que i a foguèron vist coma un procès de divinacion o coma la mediacion d'èssers transcendentals (dieus o àngels) que comunican amb los èssers umans. Atal coma en la Bíblia apareisson l'istòria de Josèp, que intepretèt los sòmis de la familha dels faraons egipcians o l'àngel de l'Anonciacion que dintra dins lo sòmi de la Verge.
Los grècs, coma força pòbles amerindians, aimavan de provocar los sòmis per comunicar amb las divinitats. Morfèu èra lo patron d'aquestes viatges onirics. Lo surrealisme revendica lo sòmi, reialme de l'inconscient, coma la font d'inspiracion per l'art.
Sent Alari de Taurion
Sent Alari de Taurion (Saint-Hilaire-Taurieux en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Étienne-Barthélémy Garnier
thumb|320px|La consternacion de Priam e de sa familha fach per Étienne-Barthélémy Garnier en 1800 Étienne-Barthélémy Garnier (París, 24 d'agost de 1759 - París, 16 de novembre de 1849) foguèt un pintor francés. Discípol del pintor occitan Josèp Maria Vien, foguèt recebut segond al concors artistic Prèmi de Roma en 1787 mas per contra amb son òbra La Mòrt de Taci se ganhèt lo primièr prèmi l'annada seguenta.
Especializat dins la produccion de scènas istoricas, son òbra mai prestigiosa es La consternacion de Priam e de sa familha (en francés: La consternation de Priam et de sa famille) servada actualament al Musèu d'Engoleime.
Biografia
Étienne-Barthélémy Garnier nasquèt en 1759 dins una familha de notables parisencs. Enfant unic, foguèt mandat al Collège Mazarin ont faguèt d'estudis serioses. Se dirigiguèt pro lèu cap a una carrièra artistica, e comencèt a aprendre lo dessenh amb lo pintor Louis Durameau. Passèt puèi pel talhièr d'un autre pintor parisenc, Gabriel-François Doyen abans de venir discípol del montpelhierenc Josèp Maria Vien. thumb|250px|La mòrt de Taci realizat per Garnier en 1788 Jos la direccion de son mèstre, participèt en 1787 al Prèmi de Roma amb son òbra La mòrt de Sedecias e emportèt alara lo segond prèmi. Un an mai tard, en 1788 se tornèt presentar e ganhèt lo primièr prèmi gràcias a La mòrt de Taci. Posteriorament Garnier partiguèt viure e estudiar dins la capitala italiana. Realizèt alara d'autras escenas istoricas abans de tornar a París en 1793 per evitar los trebolaments que se vivián en aquel temps a Roma. En 1800 presentèt son òbra màger La desolacion de la familha de Priam al salon d'aquel an e aquesta foguèt alara considerada coma una de las òbras mai importantas de son temps.
En 1816 quand se reorganizèt l'Acadèmia de las Bèlas Arts francesa, se demandèt a Garnier de ne venir membre. Foguèt nomenat puèi en 1819 cavalièr de la legion d'onor.
Mitologia romana
La mitologia romana es l'ensems de las legendas e dels mites de la Roma antica.
D'origina indoeuropèa, la mitologia romana empruntèt amb los sègles de concepcions religiosas e culturalas dels païses que foguèron pauc a pauc integrats dins lo mond de Roman: Grècia, Egipte, Siria, eca.
Los Romans prenguèron e adaptèron aquelas mitologias per crear un ensems sincretic que se realiza dins la religion romana.
Mitologie grecromana
La majoritat de las divinitats del panteon roman prenguèron l'influéncia de la Grècia antica e de las divinitats localas (o « indigètas »), levat qualques excepcions, son sovent assimiladas a lors omològs grècs. Roma avent mai sovent assimilat la cultura ellenistica, es a vegada malaisit de destriar las cresenças dels primièrs Romans. Pasmens, los dieus de Roma an de noms originals diferents de lors omològs grècs. Pasmens, l'estudi meninosa dels noms romans d'aqueles dieus e dels cultes associats permet a vegadas de tornar a la natura primièra d'aquelas ancianas divinitats, que la quita origina èra italica.
Mitologia especificament romana
Se se considèra a tòrt la mitologia romana coma negligibla al respècte de la mitologia grèga, es perque los mites romans pòrtan subretot sus l'istòria de Roma, alara que los mites grècs son axats suls dieus e los eròis. Mas malgrat l'abséncia de cosmogonia o de teogonia d'origina romana, la mitologia romana existís vertadièrament, per exemple mejans un nombre important de recits de fondacions de ciutats. De cercaires coma que Georges Dumézil e T. P. Wiseman insistisson tanben sul fach que las nocions de mite e d'Istòria son pas exclusivas l'una de l'autra dins la Roma antica, e es donc possible de parlar de mitologia romana, quitament se foguèt bastida en granda partida sus de recits concebuts coma istorics.
Divinitats romanas
Las divinitats dels primièrs Romans (numina) desapareguèron lèu a causa de lor caractèr abstrach que s'opausa a l'antropomorfisme grèc. Malgrat l'influéncia ellenistica, de divinitats localas demorèron presentas, coma dins lo culte de Janus, de Saturn, de Quirin e lo culte privat de Vesta o dels dieus Lars.
Janus e Saturn
Janus es una de las solas divinitats dels primièrs Romans que demorèt. Prigondament ligat al mite de l'edat d'aur, Janus seriá lo rei latin avent aculhit Saturn alara que reinava sus tèrra. Après la modificacion del panteon roman, Janus gardèt una plaça mendre, aquela del dieu de las oberturas e de las pòrtas e de protector de Roma en temps de guèrra. Saturn, mai tard assimilat a Cronos, es tanben onorat pendent las Saturnalas.
Faun
Protector dels tropèls contra los lops (d'ont son autre nom Lupercus), es onorat pendent las Lupercalas fins a 496. Enseguida es evocat los faunes, pluralitat que fa resson als satirs grècs e Faun es assimilat a Pan.
Culte del fogal
Gaireben totas la divinitats dels primièrs Romans ligadas al fogal demoran dins lo culte roman : los Romans onoran los Lars e los Penats, e tanben los aujòls mòrts (manes). Segon la legenda, los Penats originals vendián de Tròia. Es Enèu que, fugissent amb son paire Anquises sus l'espatla e son filh Iul per la man, las auriá portat. A Tròia, aurián agut, lo meteis ròtle qu'aquel que lor èra desvolut a Roma. Lo culte public de Vesta, mai tard assimilat a Estia, es tanben eritièr de las cresenças ancianas (la maire de Romul e Rème es una vestala).
Mites romans
Roma possedís los seus mites, sovent ligats a sa fondacion e a son istòria. Assimilará enseguida los mites grècs mas garderá los seus mites fondators al centre de sa cultura.
Mite de l'edat d'aur
Lo periòde de l'edat d'aur, tanben nomenat "reialme de Saturn" es lo periòde pendent que Saturn, destronat per son filh, foguèt acuelhit en Itàlia pel rei Janus amb que partejava lo poder. Aquel periòde foguèt marcat per una prosperitat e una equitat absoluda: los òmes vivent de culhida sens aver de trabalhar, coneissent pas la guèrra e vivent en armonia amb los dieus e la natura. Los cultes de Saturn e de Janus venon d'aquela legenda. Lo mite de las raças es eritat de la cultura grèga.
L'Eneïda
Lo mite d'Enèu fa partit de las legendas de la fondacion de Roma. Descriu lo vitge d'Enèu dempuèi sa fugida de Tròia fins a son arrivada dins lo Laci. Comandat per August a Virgili, l'Eneïda a subretot per tòca de mostrar lo caractèr divin de Roma e l'ascendéncia divina de la gens Julia (que n'èra August). La legenda dona tanben a Roma una revenge sus Grècia mostrant que Tròia foguèt pas desfacha mas qu'al contrari, los subrevivents fondèron una ciutat poderosa capabla de l'avalir. Aquela perspectiva de propaganda daissa pensar que Virgili tornèt la legenda per satisfar las demandas d'August, mas l'epopèa s'apièja d'en primièr sus la tradicion que donariá coma aujòls al pòble roman Enèu e los darrièrs Troïans.
Las legendas de l'istòria de Roma
Las nombrosas legendas a l'entorn de l'istòria de Roma refortís tanben las institucions romanas. son contadas als joves romans e constituisson la sola literatura enfantina de l'epòca. D'unes se gausisson de la uirtus latina (vertut e coratge), son los exempla; d'autres explican la fondacion de Roma, son los mites fondators. Se pòt citar d'entre los mai celèbres aqueles del raubament de las Sabinas, de Tarpèia (pena de mòrt pels traïdors), da Clelia, d'Oraci Cocles e de Muci Scaevola, de Lucrècia (fin de la reialtat a Roma) e aquel del combat dels Oracis e dels Curiacis.
Los dieus romans
Los dieus e divessas presentats coma "equivalents" d'un dieu grèc o son pas que per sincretisme, e avián de per abans de caractèrs pròpris e sovent plan diferents de lors omològs grècs. Pasmens, l'influéncia de la cultura grèga faguèt que fòrça dieus romans, que la figura originala nos es ara malaisida de percebre, prenguèron los atributs dels dieus grècs e venguèron lors omològs exactament. .
Esteban Gutiérrez
thumb|250px|Esteban Gutiérrez al Grand Prèmi de Malaisia de 2016 Esteban Manuel Gutiérrez Gutiérrez ( pron.: [esˈteβan maˈnwel ɣuˈtjeres ɣuˈtjeres] ; Monterrey, Mexic, 5 d'agost de 1991) es un pilòt automobil mexican.
En 2008, quand aviá pas que 17 ans Gutiérrez ganhèt lo títol del campionat Formula BMW Euròpa, çò que faguèt d'el lo pilòt mexican mai jove a emportar un campionat internacional.
Urval
Urval (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. .
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Pòrt
Informatica
En informatica, un pòrt a plusiorei significacions :
Urval
Toponimia
La prononciacion es [yr’val]. Lo nom es atestat al sègle XIII, Urvals. Urval es format probablament d'un nom germanic d'òme, Uro, emb val, resultat del latin vallis; Urval èra « la val d'Uro ». Lo site es lo d'una val o comba, , entre dos puègs.
Pòrt
Toponimia
Estent sa dobla significacion, lo toponim pòrt pòu far referéncia au relarg maritims :
Mai pòu tanben es religat a la montanha, mai que mai dins lei Pirenèus :
Ans 1940
../.. | Ans 1910 | Ans 1920 | Ans 1930 |  Ans 1940 | Ans 1950 | Ans 1960 | Ans 1970 | ../..
Saint-Forgeot
Saint-Forgeot es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.