cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lo Capital
Capítol 15: Maquinisme e granda industria
Toutas aquestas consequéncias sus l'organizacion sociala de la produccion se rebaton tanben al nivèl de l'economia mondiala. En efièch lo desvolopament del maquinisme adiferentas consequéncias, primièr buta a aumentar la produccion de matèrias primièras, las maquinas essent de grandas consomatriças, segond lo maquinisme redusís los prètz de las merças fabricadas, enfin buta a desvolopar los mejans de comunicacion per vendre de produchs sempre mai nombroses sul mercat a mesure de l'aument de la produccion. Totes aquestes factors butan los capitalistas a conquerir de mercats novels dins de païses sempre mai alunhats, dispausant d'una fèbla productivitat del trabalh. Pasmens introdusent lo maquinisme dins aquestes païses, la man d’òbra indigèna vei sa fòrça de trabalh desapreciada, ven incapabla de rivalizar amb l'industria dels païses dispausant d'una mai granda capacitat productiva. La produccion d’aquestes païses vira donc subretot cap a las matèrias primièras, que pòt vendre als païses mai desvolopats que pòscan desolopar lor industria. Una novèla division internacionala del trabalh emergís, ont una partida se limita a la produccion agricòla e minièra, alara que l'autra se concentra sus la produccion industriala.
Aquesta novèla division internacionala del trabalh, parelhada a una produccion sempre creissenta, fa lomercat instable e sovent en crisi. Atal un periòde d'activitat mejana ont la produccion pòt s'escolar normalament, seguís un periòde de prosperitat butant los productors a produire mai al veire la fòrta possibilitat de las possibilitats de venda pels produchs, puèi un periòde de subreproduccion quand los produits arribant en massa sul mercat capitan pas pus a vendre, aquò menant a un periòde de crisi amb de falhidas e de caumatge, abans qu'un novèl periòde d’estagnacion venga. Los periòdes de crisi son sempre mai frequents amb lo desvolopament del maquinisme e de la concurréncia capitalista. L'instabilitat e l'incertitud d’aqueste mòde de produccion anarquic se rebaton tanben sus l’obrier que se trapa dependent de las variacions del cicle industrial. La font d’aquestas crisis ven subretot de la luta acarnida a quala los capitalistas son confrontas per far mai de profits. Aquestes profits venon en efièch de lor plaça dins lo mercat, que pòt se far pas que per de pretz basses dels produchs. Atal la quista afogada dels profits dels capitalistas los buta a utilizar de maquinas sempre mai performantas per remplaçar una part sempre creissenta d'obrièrs.
Se segon unes economistas, segon una lei de la compensacion, los obrièrs desgalhats per l'arribada de la maquina encontraràn d’emplec dins una autra branca, se verifica al contrari que dins aqueste cas, capitan a se’n tirar del caumatge, es per realizar dels emplecs « d'esclaus domestics modèrnes ».
Amb l'aveniment del maquinisme, l'obrièr ven esclau de la maquina, pas mai interven de biais dirècte sul produch fabricat. « Dins la manufactura e lo mestièr, l'obrièr se servís de son esplech; dins la fabrica, se sevís la maquina. » La maquina fixa donc lo ritme de trabalh de l'obrièr, qu’es constrench de lo seguir de seriá castigat jos forma de retengudas de salari. L'environament de trabalh es malsan: de particulas de matèrias primièras emplisson l'aire ambiant, lo bruch es constant, los accidents del trabalh son innombrables.
La luta contra la maquina, coma font de remplaçament del trabalh de l'òme, foguèt d’en primièr dirigida contra lo mejan material de produccion puèi orientada cap al mòde social de produccion. Lor calguèt als obrièrs un periòde ont s’ataquèron a las fabricas per mai tard revendicar de salaris melhors. L'obrièr destrièt atal la maquina, coma font d’aument de la produccion, de son emplec capitalista, coma font d’apauriment e de caumatge de l'obrièr.
Lo desvolopament de la granda industria suprima la cooperacion de per abans fondada sus la division del trabalh. La manufactura e lo trabalh a domicili travail sont alara meses a l’espròva e devon donc s'adaptar. Alara que dins las manufacturas las condicions de trabalh pejoran a cause de la creissença de la concurréncia, lo trabalh a domocili, per subreviure, ven dependent de las comandas de las fabricas e de lors fluctuacions. Los obrièrs d’aqueste mòde de produccion son donc successivament negats pel trabalh e constrenchs al caumatge. « Alara, [lo capitalista] pòt donc recrutar d'un biais sistematic una armada industriala de sèrva, sempre disponibla, que decima l'exageracion del trabalh forçat pendent una partida de l'annada e que, pendent l'autre, lo caumatge forçat reduch a la misèria. »
Dins l'agricultura tanben, l'emplec capitalista de la maquina se desvolopa e destruch d’emplecs. « Dins l'agricultura modèrne, tot coma dins l'industria de las vilas, la creissença de productivitat e lo rendiment superior del trabalh se crompan al prètz de la destruccion e del tariment de la fòrça de trabalh. »
Chapítol 16: Maivalença absoluda e maivalença relativa
Al sen del sistèma capitalista çò qu’es considerat coma productiu es lo trabalh que realiza una maivalença e pas sonque lo trabalh util.
Aquesta maivalença exisstís pas que quand lo trabalhador produguèt pro per subvenir al sieus besonhs. Es sonque a partir d’aqueste instant que lo trabalhador pòt començar a produire per altrú, a realizar un subretrabalh qu’engendrarà de maivalença. La basa generala del sistèma capitalista se caracteriza per la prolongacion de la jornada de trabalh de biais que lo trabalhador produch mai que çò que cal per subvenir als sieus besonhs. Aqueste demai de trabalh, lo subretrabalh, es atribuit al capitalista. Dins aqueste mòde de produccion la jornada es donc divisada en doas partidas, l'una al trabalh necessari e l'autra al subretrabalh.
Quand la jornada de trabalh pòt pas mai èsser alongada, provesissent de maivalença absoluda al capitalista, aqueste deu trobar un autre mejan de s'apropriar de maivalença. Per aquò concep de metòdes permetent al trabalhador de produire mai dins un mèsme temps e per un mèsme salari. Aqueste metòde es creator de maivalença relativa. Aquí lo trabalhador a pas pus besonh d'alongar son trabalh dins lo temps per produire pro de maivalença, a pas que far créisser la capacitat productiva de sa fòrça de trabalh. Dins los dos cas la finalitat demora la mèsma, lo demai de produccion del trabalhador li torna pas, es apropriat pel capitalista.
« La produccion de maivalença absoluda tòca pas que la durada del trabalh, la produccion de la maivalença relativa ne transforma entièrament los procediments tecnics e las combinasons socialas. Se desvolopa donc amb lo quita mòde de produccion capitalista. »
Aquò significa pas per tant que sufís que lo trabalh siá pro productiu per qu'un subretrabalh siá automaticament realizat. En efièch, unas societats an pas agut besonh d'engendrar un subretrabalh per subvenir a lors besonhs. Tanben un trabalh fòrça productiu pòt engendrar pas cap de maivalença, que pas cap de besonh de subretrabalh es necessari per subvenir als besonhs de la societat. Atal es pas ce la productivitat del trabalh qu’es font de maivalença, mas lo subretrabalh. Es alara sonque del moment qu'i a subretrabalh que lo trabalh engendre una maivalença per altrú.
Capítol 19 : Transformacion de la valor o del prètz de la fòrça de trabalh en salari
Lo salari es atribuit a l'obrièr en contrapartida de son trabalh realizat, mas paga en fach que lo trabalh necessari (e non pas lo subretrabalh). Pasmens, dona l'impression a l'obrièr qu’es son trabalh dins son integralitat qu’es pagat. « Lo rapòrt monetari amaga lo trabalh gratuit del salariat per son capitalista. »
Capítol 20: Lo salari al temps
Lo salari al temps correspond al rapòrt de la valor jornalièra de la fòrça de trabalh sus la jornada de trabalh d'un nombre d'oras donat. Se lo salari al temps es bas, l'obrièr deu don trabalhar mai per s'assegurar un salari mejan just convenable.
Subercapatge intellectuau
Lo subercapatge intellectuau (var. subredotacion intellectuala) qu'ei un capacitat intellectuau qu'implica mei que mei per un mainatge o un adulte la possibilitat de realizar operacions intellectualas a un nivèu mei elevat de çò qu'ei esperat ad aquesta edat. La soa definicion que pòt variar segond lo contèxte e la nòrma emplegada mes un deus critèris generalament recurents b'ei la mesura d'un QI superior a 130, considerat coma representatiu de 2 % de la populacion.
Lo Capital
Capítol 21: Lo salari a las pèças
Lo salari a las pèças deriba del salari al temps. Es pagat sa las pèças produchas son en bon estat, e, se lo nombre de pèças produchas es insufisent, l'obrièr es remandat. Lo salari a las pèças assegura donc al capitalista la qualitat e l'intensitat del trabalh, fa donc la vigiléncia superflúa, çò que permet lo trabalh a domicili. Mai, encoratge l'aument de la productivitat, çò que fa enseguida. baissar la valor del produch e donc fa baissar lo salari de l'obrièr.
Subercapatge intellectuau
Lo WISC compta enter los tests emplagats entà identificar e quantificar lo subercapatge.
Lo Capital
Capítol 22: Diferéncia dins lo taus dels salaris nacionals
Mai la produccion capitalista es desvolopada dins un país, mai la valor relativa de l'argent es pichona, e, se lo prètz del trabalh paréis bon mercat, es de fach superior a aqueste dels autres païses.
Capítol 23: Reproduccion simpla
Per produire de biais contunh, lo capitalista deu de tornar de contunh transformar una partida de sos produchs en mejans de produccion. Atal, pel procediement de produccion, lo capitalista produch e torna produire la fòrça de trabalh. Alara, lo capitalista vòl just « limitar la consomacion individuala dels obrièrs al minim estricte », que l'obrièr pòsca reproduire sa fòrça de trabalh.
Atal, se la maivalença es entièrament despensada pels capitalista, se debana un fenomèn de reproduccion simple: lo capitalista torna produire sempre lo mèsme procediment de produccion dins las mèsmas mesuras, obten una part constante de maivalença.
Capítol 24: Transformacion de la maivalença en capital
Pasmens, se lo capitalista despensa pas l'integralitat de la maivalença que s’aproprièt, la capitaliza, es a dire que la torna investir dins lo procediment de produccion, çò que li permetrà enseguida de’n tirar una quantitat creissenta de maivalença. Atal, es mercé d’aquesta capitalizacion de la maivalença que se produch l'acumulacion.
Per unes, lo capitalista deu donc practicar l'abstinéncia, es a dire que deu s'esfoçar de consomar mens possible de maivalença (deu donc resistir a l'enveja de la consomacion ostentatòria), per la capitalizar. « Se lo proletari es pas qu’una maquina de produire de maivalença, lo capitalista es pas qu'una maquina de capitalizar aquesta maivalença. »
Mai lo gra d’expleitacion dela fòrça obrièras es grand, mai lo capital venent de la maivalença es capitalizat, e mai lo capital avançat es grand, mai l'acumulacion serà importanta.
Capítol 25: Lei generala de l'acumulacion capitalista
Fàcia a l'acceleracion de l'acumulacion, l'excès del capital fa que lo trababalh ofèrt ven insufisent, çò que menariá a una auça dels salaris e donc una baissa proporcionala del trabalh gratuit.
Pasmens, mai lo capital s'acumula e se concentra, mai la part atribuida al capital variable diminuís al profit del capital constant. D’aqueste fach, se constituís una subrepopulacion relativa, « forma una armada de sèrva industriala qu’aparten al capital d'un biais tant absolut que se l'aviá elebada e disciplinada als sieus còsts. Provesís […] la matèria umana sempre expleitabla e disponibla ». Lo capitalista a donc interès a l'aparicion d’aquesta subrepopulacion.
Ne resulta la lei generala seguenta: la sèrva industriala es tant mai nombrosa que la riquisa producha, l'acumulacion del capital, lo nombre absolut de la classa obrièra e la productivitat de son trabalh son considerables. Mai la sèrva grossís, mai lo pauperisme oficial creis.
Per las classas obrièras e lo minors, las condicions de trabalh son insostenablas, aquestas de vida son esglasiants: las quantitats de noiritura absorbadas son inferioras a las limitas ont se declaran son malautiás d'inanicion, al nivèl dels lòtjaments « mai l'acumulacion del capital es aviada, mai las demoranças obrièras venon miserablas », los obrièrs e los minors son amssats dins d’ostalets insalubres que logan pasmens a de còsts naut, son lo fogal de malautiás cama la vairòla, fèbra escarlatina, colerà… En cas de crisi, quitaments los obrièrs mai pagats devon donc anar dins los « workhouses » per obténer de manjar que pòdon pas mai se’n provesir.
Rechiar
Rechiar (en galician: Requiario, en portugués: Requiário) foguèt un rei sueu que regnèt de 448 a 456. Succediguèt a son paire Rechila.
Religion e politica
thumb|left|160px|Estatua de Rechiar al Palais Reial de Madrid.
Rechiar es lo primièr rei sueu, e tot parièr lo primièr dels rei germanics a venir catolic. La fin es pas que religiosa, mas tamben d'èsser acceptat per la populacion ispanicoromana del reialme.
Lo Capital
Capítol 27: L'expropriacion de la populacion dels camps
Los capitalistas espolièron la Glèisa de sos bens, alienats los domènis de l'Estat, pillat e enclausit los terrens comunals per se los apropriar. Atal exproprièron la populacion cap a l'industria de las vilas.
Rechiar
Religion e politica
Marida la filha de son poissant vesin, lo rei visigòt de Tolosa, Teodoric II.
Lo Capital
Capítol 28: Legislacion sanguinària contra los expropriats a partir de la fin del sègle XV. - Leis suls salaris.
En Anglatèrra, las leis al subjècte de la condamnacion del vagabondatge se succedisson. Condamnèron los òmes vagant a la tortura, a l'empresonament, a l'esclavatge e quitament a vegada a la mòrt, alara que lor vagabondatge resulta de lor expropriacion. Aquesta foguèt realizada pels capitalistas, que son d'autre part los jutges que los condamnan.
Rechiar
Règne
Rechiar mena un règne guerrièr. en 449, ajudat dels bagaudas bascos, pilha l'entorn de Caesaraugusta, l'actuala Saragossa, e s'apodera de Lhèida. La politica d'espandiment de Rechiar mena una reaccion de Roma. L'emperaire Avitus enveja Teodoric II. L'armada visigòta entra en Ispània. Lo 5 d'octòbre de 456, los sueus son batuts a la batalha de l'Orbigo, près d'asturica, l'actuala Astorga. Rechiar, nafrat, ensaja de fugir, mas es fach presonièr puèi executat. La dinastia fondada per Ermeric s'atuda e un periòde de trebolum per la succession del rei se dobrís.
Lo Capital
Capítol 28: Legislacion sanguinària contra los expropriats a partir de la fin del sègle XV. - Leis suls salaris.
Tanben, de leis fixan los salaris dels obrièrs, que devon de cap de biais èsser mai nauts, o castigat d'empresonament de l'obrièr e tanben del patron; pasmens, pas cap delei fixa de salari minim.
Capítol 29: Genèsi dels bordièrs capitalistas
En Anglatèrra, après la casuda del sistèma feudal, lo bordièr es d’en primièr un baile (un sèrvi), puèi ven un miejaire, es a dire un bordièr qu’avança lo capital, lo fa valer. Amb l'usurpacion de las partidas comunalas, fa créisser son bestial e ne sortís de profits. Al sègle XIX, la despreciacion de la moneda deguda a aquesta dels metals precioses permet la baissa dels salaris (amb aquestes dels obrièrs) alara que los prètz dels produchs agricòls s'encarisson. Lo bordièr capitalista s'enriquís donc aviadament.
Chapitre 30 : Contracòp de la revolucion agricòla sus l'industria. Establiment del mercat interior pel capital industrial.
A la seguida de lor expropriacion de las tèrras, los cultivators son transformats en salariats per la revolucion agricòla. Venguts de merças, son atirats dins las vilas, e forman tanben lo mercat interior pel capital industrial.
Capítol 31: Genèsi del capitalista industriel
La proprietat privada es fondada sul trabalh personal, aquesta dels capitalistas es fondada sul trabalh d'altrú. Es per l'expropriacion dels trabalhadors, lo pilhatge de las riquesas e dels òmes de las colonias, la percepcion de l'usura que lo capital industrial se desvolopa pauc a pauc e prend lo contraròtle de la produccion capitalista. Lo capital ven al mond « susant lo sang e la fanga per totes los pòrs ».
Capítol 32: Tendéncia istorica de l'acumulacion capitalista.
L'acumulacion capitalista passa per l'expropriacion del pòble trabalhador. La « proprietat privada capitalista » es « fondada sur l'expleitacion del trabalh d'altrú, sul salariat ».
L'evolucion del capital va dins lo sens de sa concentracion, e de sa mondializacion, provocant « l'entrelaçament de totes los pòbles dins lo ret del mercat universal ». Creisson « la misèria, l'oppression, l'esclavatge, la degradacion, l'expleitacion, mas tanben la resisténcia de la classa obrièra de contunh grossissenta ».
Capítol 33: La teoria modèrna de la colonizacion
« La riquesa coloniala a pas qu'un sol fondament natural: l'esclavatge. »
L'estudi de l'emergéncia del capitalisme dins las colonias pròva per Marx que « lo mòde de produccion e d'acumulacion capitalista, e la proprietat privada capitalista començant, presupausa l'anientament de la proprietat privada fondada sul trabalh personal; sa basa, es l'expropriacion del trabalhador ».
Libre Segond
Lo libre II del Capital tracta de la circulacion del capital dins una economia capitalista, cossí se reprodusís e s'alarga. Lo resumit presentat aquí utiliza la version francesa de las Éditions sociales, traducha per Erna Cogniot en 1953, e per C. Cohen-Solal e Gilbert Badia en 1954.
Capítol 1: Lo cicle del capital argent
Lo libre primièr permetèt de presentar la circulacion del capital jos la forma C — M — C', crompa de merças e revenda. La classa capitalista se presenta sul mercat e crompa, près d’obrièrs, de la fòrça de trabalh (T), e tanben, près d'autres capitalistas, los mejans de produccion necessaris (Mp). Après la serià de crompa, qu’èra, coma dans la circulacion simpla, conversion de l'argent en merça, lo capital-argent, ara jos forma de capital-productiu, es a dire de capital en natura, quita l’esfèra de la circulacion.
Idèas màger de l'òbra
Los rapòrts entre la teoria del fetichisme de la merça e la teoria de la valor son l'objècte de debats afogats dempuèi la lectura facha per Isaak Roubine : segon el, « La teoria del fetichisme es, per se, la basa de tot lo sistèma economic de Marx, e subretot de sa teoria de la valor. » (Essais sur la théorie de la valeur de Marx, 1928).
Ariamir
Ariamir (en portugués: Ariamiro) foguèt un rei sueu del reialme sueu que regnava en 561.
Religion e politica
Lo nom d'Ariamir es sonque conegut per un document, los actes del concili de Braga de 561. Lo tèxte nos apren que lo concili se passèt dins la tresena annada de règne d'Ariamir, çò que vòl dire qu'èra rei dempuèi 558 o 559. La volontat d'organizar un concili, amb Sant Martin de Braga, pròva qu'Ariamir èra catolic, mentre que dempuèi la mòrt de Rechiar, en 456, jos l'influéncia dels visigòts, lo sueus èran arians,.
Wechsler Intelligence Scale for Children
thumb Lo Wechsler Intelligence Scale for Children o WISC qu'ei un tèst desvolopat peu psicològ David Wechsler entà evaluar e quantificar lo nivèu intellectuau deus manainatges enter 6 e 16 ans. Qu'ei un deus mei emplegats dehens lo sistèma escolar.
Dens ua tempsada limitada (45 a 65 minutas), que mesura mantuas abilitats intellectuaus.
En 2015 sa version la mei recenta b'ei lo WISC V.
Institut Orientau de l'Universitat de Chicago
thumb|200px|left|[[Shedó deu palais de Sorgon II]] L'Institut Orientau de l'Universitat de Chicago qu'ei lo musèu arqueologic de l'Universitat de Chicago e qu'acesa ua colleccion de las prestigiosa en bèth amassar artefactes qui testimònian de l'istòria de l'Orient Mejan.
Cebolla
Cebolla es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Durença
Durença es una ribiera d'Occitània que nais dins leis Auts Aups au mont Chenalhet e raja sus 305 km a travèrs de Provença.
Etimologia
Lo tèrme « Durença » vèn de l'apelacion antica dau riu qu'èran Druentia en latin e Drouentios potamos en grèc. Durant l'Edat Mejana, aquelei formas evolucionèron per donar Durantia (854 e 1271) e Durentia (1127) a l'origina dau nom occitan actuau. La fòrma en provençau es Durènça, segon çò que ne ditz Mistral.
Fònt e cors
Durença a plusors fònts que son situadas vèrs 2,390 m au prat de Gondran a Montginebre pròche la frontiera entre França e Itàlia. Après un trajècte de 305 km, se gita en Ròse au sud-oèst d'Avinhon. Son bacin versent es de 14,225 km e son cors es tradicionalament devesit entre tres partidas que fòrman lei vaus auta, mejana e bassa de Durença.
Vau auta
La vau auta de Durença va de sei fònts au lac de Sèrra Ponçon. Lòng d'aqueu camin, son cors es generalament orientat vèrs lo sud ò lo sud-èst. Son aspèct es aqueu d'un riu aupenc classic de tipe torrent que passa dins una vau estrecha enviroutada per lei cimas autas dau massís de Pelvós. I a un regime nivau que li assegura en permanéncia un debit relativament important.
Avans d'arribar a Briançon, reçaup leis aigas de Clarèia e de Guisana. Se Durença es lo riu pus feble dei tres, es pasmens considerat coma lo cors principau car sa vau, au contrari dei doas autrei, es un axe de comunicacion fòrça important e ancian. Puei, passa sus lo territòri dei comunas de Guilhèstra e de Montdaufin avans d'agantar lo lac de Sèrra Ponçon. I es jonhada per Ubaia que se gita ara dirèctament dins lo lac. Amb un debit mejan de 20,5 m3/s, Ubaia es l'afluent principau de la partida superiora de Durença. Ansin, a la sortida de la restanca, lo debit mejan dau riu es de 81 m3/s.
Vau mejana
thumb|right|[[Fotografia de Durença pròche Aurason dins la vau mejana.]]
La Durença mejana raja de la restanca de Sèrra Ponçon a la clusa de Mirabèu. Lei relèus i son mens importants e lei montanhas son pauc a pauc remplaçats per de platèus. La penda i es pus doça mai lo liech es sovent ensarrat car passa dins de terrassas de sediments cavats per l'erosion. Lo regime i es de tipe mediterranèu amb una demenicion fòrça importanta dau debit durant lei mes d'estiu e de vengudas deis aigas fòrça violentas pendent lei periòdes de precipitacion. La vau vèn mens estrech e aganta 5 km de largor a Manòsca, çò que permetèt lo desvolopament d'una agricultura modèrna e lo passatge de l'autorota A51.
Durença reçaup sei dos darriers afluents dins aquela partida de son cors. Dichs Buech (23 m3/s) e Verdon (26,8 m3/s), sei confluéncias se situan respectivament un pauc avans la clusa de Sisteron e vèrs lo centre de recèrca de Cadaracha. Lo debit mejan dau riu aganta alora 174 m3/s. Pasmens, la màger part comença d'èsser desviada vèrs lo canau EDF per alimentar de rets d'aigatge ò de centralas idroelectricas.
Vau bassa
La vau bassa va de la clusa de Mirabèu a la confluéncia ambé Ròse. Raja en direccion de l'oèst entre Leberon au nòrd e leis Aupilhas au sud. Lòng d'aqueu camin, reçaup ges d'afluent important. Son aspèct i es totjorn relativament similar an aqueu de la vau mejana car, maugrat la pèrda de la màger part de son aiga, lo riu demòra ensarrat dins un liech larg cavat per l'erosion e lei montadas deis aigas. Pasmens, la vau vesina vèn pauc a pauc pus larga. Aperavans, èra formada de paluns que son uei venguts pus rars. Per aquela rason, franc d'Avinhon, lei vilas principalas de la vau bassa, coma Pertús ò Cavalhon, son relativament alunchadas dau cors d'aiga.
Idrografia
Durença es un riu capriciós conegut per sei vengudas deis aigas violentas e destructritz. A sa confluéncia ambé Ròse, son debit naturau es de 190 m3/s amb un maximom de 250 a 330 m3/s a la prima e un minimom de 100 m3/s d'estiu. D'una superficia de 14,225 km², son bacin versent passa dins de territòris variats anant dei glaciers aupencs a de plans bas de clima mediterranèu. Lo riu a ansin un regime mixt ambé d'apòrts eissits tant de la fonda dei nèus que dei precipitacions mediterranèas.
Durant son trajècte vèrs Ròse, Durença a 27 afluents identificats. Lei pus importants son Verdon (175 km), Calavon (88 km), Bueg (85 km) e Ubaia (83 km). La geografia fòrça ensarrat de son bacin versent dòna un aspèct torrenciau au riu e favorizan lo regolament (63%). Ansin, a Cadaracha, per de precipitacions anualas d'aperaquí 750 mm, l'autor de la lama d'aiga escolada es de 472 mm.
Aqueu regolament e la violéncia dei pluejas mediterranèas son a l'origina dei vengudas deis aigas caracteristicas de Durença. Quasi anualas, pòdon aisament passar un debit de 1,000 m3/s e agantan regularament de valors superioras (2,400 m3/s en 1957 e 1994). Dins lo corrent dau sègle XIX, la disparicion dei seuvas dins la vau mejana agravèt lo regolamente e entraïnèt una tièra de montadas deis aigas egalas ò superioras a 5,000 m3/s (1843, 1856, 1882 e 1886). L'amainatjament dau riu, au sègle XX, permet de mestrejar lei vengudas deis aigas dins la vau auta mai a gaire d'influéncia sus aquelei — lei pus importantas — que se fòrman dins la vau mejana. Aquò explica l'urbanizacion fòrça quasi inexistenta dei ribas dau riu.
Principaus afluents
thumb|450px|Durença e sei afluents de mai de. Lei principaus afluents de Durença son Verdon, Calavon , Bueg e Ubaia.
Aiga d’una longor superiora a que se getan dins Durença (d'amont en aval) :
Formacion dau riu
Durença es un riu ancian qu'existiá ja i a 12 milions d'ans. Situat dins una region fòrça influenciada per leis avançadas e lei reculaments dei glaciers aupencs, conoguèt plusors modificacions importantas de son cors. D'efèct, i a 12 milions d'ans, sa fònt èra situada vèrs Sisteron, au limit dei glaciers, e lo riu se gitava dirèctament dins la Mar Mediterranèa. I formava alora un larg deltà que la mar de Bèrra e la Crau d'Arle ne son de vestigis.
Pasmens, la disparicion dei glaciers entraïnèt una aumentacion fòrta dau debit e facilitèt l'erosion. Vèrs la fin de la glaciacion de Würm, Durença poguèt durbir lo pas d'Orgon e se dirigir vèrs Ròse a l'oèst. Aqueu cambiament de cors foguèt favorizat per l'acumulacion de sediments dins lo liech ancian. L'influéncia dei glaciers es tanben a l'origina de la topografia particulara de la vau de Durença. D'efèct, leis importantei massas de glaç an format una tiera de terrassas. Situadas en dessota dau liech actuau, son a l'origina de l'aspèct ensarrat dau riu.
Preïstòria e Antiquitat
Durant lei periòdes preroman e roman, Durença èra un riu malaisat de passar que sa vau èra pasmens un axe de penetracion dins leis Aups. Marquèt ansin la frontiera entre Salians (pòble installat dins la region d'Ais) e Cavares (pòble de la region de Cavalhon). Puei, après la conquista romana e la formacion de Narbonesa, la via Domícia la costejèt de Sisteron a Briançon. De mai, après un contorn per Ate, la via passava lo riu a Cavalhon, probablament gràcias a una barca a tralha.
Dins lo corrent d'aquela epòca, una activitat comerciala importanta se desvolopèt dins la vau. N'assegurèt la prosperitat entre lei sègles I e V apC maugrat una crisi pendent lo sègle III. Aqueu comèrci èra permés per la dificultat dau passatge dau favorizèt la creacion de corporacions especializadas dins lo transpòrt terrèstre e fluviau. La vila de Sisteron, situada a la crosiera de la via Domícia e de rotas regionalas venent de Frejús e de Niça n'èra l'etapa principala. En particular, assostava doas corporacions de transportaires fluviaus e l'unic pònt de pèira permetent de franquir lo riu.
De l'Edat Mejana au sègle XIX
Après la disparicion de l'Empèri Roman, Durença venguèt tornarmai una frontiera. En 470, limitèt l'avançada dei Burgondas. Sièis ans pus tard, definiguèt lo limit dei territòris visigòts. Puei, en 526, après divèrsei guèrras, Ostrogòts e Burgondas l'adoptèron coma frontiera comuna de sei reiaumes. L'intensitat de l'activitat comerciala durant aqueu periòde es mens coneguda mai sembla disparéisser. Pasmens, deguèt se redreiçar car de documents pus tardius – eissits dau Comtat de Forcauquier – indican una utilizacion per lo transpòrt de fusta en provenància dei seuvas aupencas. Totjorn durant l'Edat Mejana, d'autrei marchandisas èran tanben transportadas lòng dau riu coma lo sau.
Universitat de Chicago
L'Univesitat de Chicago (en anglés University of Chicago) qu'ei ua institucion privada qui ho fondada en 1891 dab l'ajuda financièra deu magnat John D. Rockfeller. Qu'ei ua de las institucions de recèrcas màgers deus Estats Units e deu monde.
Durença
De l'Edat Mejana au sègle XIX
A partir dau sègle X, aquò entraïnèt la construccion de divèrseis amainatjaments. En particular, lei barcas se multipliquèron e i aguèt aperaquí un passatge totei lei 9 a 11 km. De mai, tres pònts de fusta foguèron bastits vèrs la fin dau periòde medievau a Caumont (sègle XII, destruch en 1241), Mirabèu (sègle XIII) e a Savina (sègle XV). Lo pònt de Sisteron foguèt tanben restaurat en 1365.
Universitat de Chicago
En tan qu'institucion privada, non deu pas estar con.honuda dab l'Universitat d'Illinois a Chicago, era publica.
Gordexola
Gordexola es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Alòs, Sibàs e Avensa
Alòs-Sibàs-Avensa (en basco: Aloze-Ziboze-Onizegaine; en francés: Alos-Sibas-Abense) qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Sola, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics.
.teva
(טבע, "natura" en ebrieu) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa de farmacia israeliana Teva Pharmaceutical Industries Limited (טבע תעשיות פרמצבטיות בע"מ). Es en servici dempuèi lo 13 d’abril de 2016.
Endorfina
Una endorfina (de l'abreviacion endogenous morphine — morfina endogèna ) es un neuropeptid opioíd endogèn, es a dire un peptid agissent coma un neurotransmetor, produch pel còrs, agissent suls receptors opiacèus, sens pasmens èsser quimicament parent als compausats de l'òpi. Las endorfinas son secretadas pel complèxe ipotalamoipofisari pels vertebrats quand d'activitat fisica intensa, excitacion, dolor e orgasme. S'encontran entre autres dins lo cervèl e la mesolha espinala tanben coma dins lo sistèma digestiu. Coma los opiacèus, e subretot la morfina (d'ont lor nom), an una capacitat analgesica e dona una sensation de ben èsser veire d'euforia. I a dins aquesta familha cinc compausats màger : α-endorfina, β-endorfina, γ-endorfina, α-neoendorfina e β-neoendorfina
Istòria
Segon un estudi d'Olds e Milner en 1952, foguèt mostrat qu'aqueste receptirs opiacèus provocavan pels mamifèrs de sensacions de plaser. Una experiéncia consistiá a presentar a un garri una pedaleta que la movent transmetiá d'endorfina (alara nomenada enquefalina) a son cervèl. Lo garri nòu primièr la pedala per astre, puèi lèu l'animal compren e pièja sempre mai, fina a se noirir pas mai e acaba per morir. Las recercas actualas mostran de rets sempre mai complèxes qu'aquestes descobèrts dins las annadas 1970, la neuroimatgeria benlèu va tornar la question del modèl causalista lineari que s'utiliza depuèi alara per explicar totas menas de dependéncias. Las recercas sus la complexitat e l'especificitat dels mecanismes del plaser, de la dependéncia o d'addiccions son pas qu'al començar.
Dependéncia
Fasent d'exercici fisic, la fabricacion d'endorfinas se pòt aumentar fins a detz còps la quantitat normala. Es que se recomanda sovent a las personas un pauc deprimidas, als ancians fumaires, ancians bebeires e a fortiori a las personas opioidodependantas al moment del desmamatge de tornar pauc a pauc a una activitat fisica de contunh pendent al mens trenta minutas cada jorn a un ritme plen qu'aquò aumenta naturalament la produccion d'endorfinas (que l'activitat fisica agís coma un estrès sus l'organisme, lo quita i respond per la liberacion de β-endorfina ).
Las endorfinas son tanben largadas naturalament après un orgasme. Çò que provòca lo repaus, la relaxacion e tanben la venguda del sòm après un acte sexual. Las endorfinas son enseguida leu damatjadas, lor efièch es cort.
Friardel
Friardel en normand (Friardel en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Durença
De l'Edat Mejana au sègle XIX
En parallèl, l'aiga de Durença comencèt d'èsser utilizada per l'aigatge dei zònas agricòlas. Lo premier foguèt bastit en 1171 (canau Sant Julian) per irrigar la region de Cavalhon. En 1554-1559, un important ret de canaus foguèt cavat a l'iniciativa de l'engenhaire Adam de Crapona (1526-1576) per alimentar Selon de Provença, la Crau d'Arle e lo sud deis Aupilhas. Puei, d'autrei canaus venguèron completar aquel ensems. Fin finala, entre lei sègles XVI e XIX, 540 km de cors d'aiga artificiaus permetián de liar Durença a Marselha, ais Aupilhas, a Carpentràs e a Manòsca. La màger part es totjorn en activitat e tèn un ròtle major dins l'achaminament d'aiga potable vèrs lei vilas de Provença. En particular, Durença es a l'origina dei dos tèrç de l'alimentacion d'aiga de Marselha.
En fòra d'aqueleis amainatjaments limitats, lo periòde entre lei sègles XIV e XIX foguèt marcat per plusors vengudas deis aigas catastròficas que donèron sa reputacion marrida au riu. D'efèct, durant aquelei sègles, plusors factors climatics aumentèron lei precipitacions lòng dei regions mediterranèas. Conjugadas ambé lei consequéncias de la disparicion dei seuvas aupencas que limitavan l'escorrement de l'aiga vèrs lo fons de la vau, aquò entraïnèt de concentracions d'aiga fòrça importantas e de destruccions recurrentas. Per exemple, òm pòu citar la montada deis aigas de 1345 que destruguèt lei recòltas e foguèt a l'origina d'una famina grèva.
L'amainatjament dau riu
thumb|right|[[Fotografia dau canau EDF de Durença cavat dins lo corrent dau sègle XX. Desvia lei dos tèrç dau debit naturau dau riu.]]
Au sègle XIX, una tiera de vengudas deis aigas fòrça violentas (1843, 1856, 1882 e 1886) qu'agantèron mai de 5,000 m3/s atirèt l'atencion deis autoritats sus la necessitat d'amainatjar lo riu e sa vau. Per exemple, aquela de 1856 destruguèt lei tèrras cultivadas, lei restancas e lei canaus de Sisteron an Avinhon. D'episòdis mens violents, coma aqueu de 1877 qu'emportèt lo pònt de Talard, causèron tanben de degalhs non negligibles.
Ansin, a partir de 1850, d'estudis comencèron per descubrir lo foncionament dau riu e d'amainatjaments pus importants foguèron bastits. Dins lo corrent d'aqueu periòde, una autra evolucion de remarca foguèt lo remplaçament dau transpòrt fluviau sus Durença per lei transpòrts rotier e ferroviari. Aqueu declin s'illustrèt ambé la disparicion dei pilòts de radèus (solament 10 en 1896 e 1 en 1908). Enfin, lo desviament de l'aiga dau riu foguèt aumentat ambé la construccion dau canau de Marselha. Dins aquel encastre, plusors pònts foguèron bastits per permetre lo passatge dau cors d'aiga a Volona, a Manòsca, a Mirabèu, a Pertús e a Cadenet.
Au sègle seguent, aquel esfòrç d'amainatjament contunièt, principalament per contentar lei besonhs d'electricitat de la region provençala. Ansin, plusors restancas idroelectricas foguèron construchas sus Durença, sus Verdon, sus Buech e sus Blèuna. Aquò entraïnèt lo desviament de la màger part dau debit vèrs lo canau EDF, lei rets d'aigatge e lei vilas. Causèt pereu de modificacions importantas dau cors ambé la formacion d'un important lac artificiau a Sèrra Ponçon e amb una demenicion dau debit dins la vau bassa.
Fauna e flòra
Riu sovent remanejat per lei vengudas deis aigas e pauc prefond, Durença a seleccionat leis organismes capables de s'adaptar rapidament an aquelei condicions cambiadissas. En particular, leis espècias aqüaticas dèvon subreviure ai variacions importantas de la temperatura de l'aiga segon la sason (de 0 a 28°C entre ivèrn e estiu) e segon l'ora de la jornada (variacions de 7,5 a 10°C). Ansin, s'observa mai d'espècias de macrovertebrats (entre 150 e 200) que d'algas e de plantas aqäuticas (un centenau) e d'invertebrats (77). En fòra de l'aiga, Durença assosta 110 espècias d'aucèus sedentàrias e 82 migratritz. Aperaquí 75 espècias de mamifèrs son tanben recensadas coma lo vibre d'Euròpa e plusors ratapenadas.
Ambé l'amainatjament dau riu, lo mitan naturau se modifica pauc a pauc. D'efiech, la construccion de restancas e lo desviament deis aigas per l'agricultura an entraïnat una fòrta demenicion dau debit, especialament dins la vau bassa. De mai, ambé la reaparicion dei seuvas aupencas, la violéncia dei vengudas deis aigas a demenit. Ansin, una fauna pus duradissa (pibla, vèrna...) es a progressar dins lei zònas pus protegidas còntra lei consequéncias dei vengudas deis aigas. De mai, lo corrent pus feble protegís pas lo riu còntra l'arribada de certanei plantas invasivas coma lei jussièas que son aparegudas dins leis aigas estadissas.
Leis amainatjaments an tanben d'efiechs negatius sus la fauna en causa dau blocatge dau cors per la construccion de restancas e de lindaus. Leis espècias migratritz coma leis anguielas, leis alausas e lei lampres son en cors de disparicion. L'aumentacion dei quantitats de sediments que son plus eliminats menaça pereu la reproduccion de certanei pes coma la trocha. Enfin, la demenicion dau debit entraïna una concentracion pus importanta de la pollucion que causa la disparicion deis espècias sensiblas ai modificacions quimicas de l'aiga coma l'apron de Ròse. Certanei mammifèrs son egalament tocats coma la loira qu'a probablament dispareguda de la vau.
Pollucion
Durença es principalament polluida per lei regets urbans e per lo complèx industriau de Sant Auban (produchs quimics e alumini) fondat en 1916 per sostenir l'esfòrç de guèrra. Dins lo corrent deis ans 1920 e 1930, totei lei residüs de produccion, compres lei fanjas rojas, èran dirèctament gitats dins lo riu. D'accions son en cors per restabir una bòna qualitat d'aiga dempuei leis ans 1970. Aquò a permés certanei progrès mai la demenicion dau debit complica la situacion car entraïna una concentracion dei polluents.
Uei, lei pollucions son subretot importantas dins la vau mejana ambé l'apòrt de produchs quimics a partir de l'usina de Sant Auban e d'idrocarburs a partir dei rius passant dins l'aglomeracion de Gap. La reproduccion dei pes es ansin mau assegurada dins mai d'una zòna d'aquela partida de Durença. En revènge, dins lei vaus auta e bassa, la situacion es relativament ben mestrejada.
Montadet
Montadet (Montadet en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Montadet que veng benlèu deu latin mons « montanha o simple sèrra », dambe'u sufixe -atum (> *Montat) e lo sufixe -ittum. Segon Negre, Montadet que veng de l'occitan montada « còsta, pujada, puja, montada », dambe'u sufixe -et .
Cedillo del Condado
Cedillo del Condado es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Lipsheim
Lipsheim en alemannisch (Lipsheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
La municipalitat de Lipsheim es siuée a la extremitat Sud de l'aglomeracion de Estrasburg, en Plana de Alsace. Es délimitée al Sud pel riu Andlau, a l'Oèst per una zòna boisée e humide, lo Bruch del Andlau banhat egalament per un cors d'aiga #qu'en correspondent a una résurgeance de la capa phréatique, la Ergelsenbach e a l'Èst per la expedís départementale 1083, #que marca lo limit de la zòna urbanisée amb la municipalitat de Fegersheim.
La commune de Lipsheim est siuée à l'extrémité Sud de l'agglomération de Strasbourg, en Plaine d'Alsace. Elle est délimitée au Sud par la rivière Andlau, à l'Ouest par une zone boisée et humide, le Bruch de l'Andlau baigné également par un cours d'eau qui correspondant à une résurgeance de la nappe phréatique, l'Ergelsenbach et à l'Est par la route départementale 1083, qui marque la limite de la zone urbanisée avec la commune de Fegersheim.
Gwisec'h
Istòria
Luòc de passatge dels l'antiquitat, Visseiche a citat sus la mapa de peutinger jol nom de "vicus sipia" sus l'itinerari en connectant a l'antiquitat Roazhon e Angieus. Desparièrs registres van en lo sens d'aquela tèsi.
Lieu de passage des l'antiquité, Visseiche est citée sur la carte de peutinger sous le nom de "vicus sipia" sur l'itinéraire reliant à l'antiquité Rennes et Angers. Différentes fouilles vont dans le sens de cette thèse.
Grandvelle-et-le-Perrenot
Grandvelle-et-le-Perrenot es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aram Sargsian
Aram Sargsian, òme politic n. 1961, foguèt lo primièr ministre d'Armenia entre novembre de 1999 e mai de 2000.
.sbi
(acorcha de State Bank of India, "banca de l’estat en Índia" en anglés) es un nom de domeni generic depausat per la banca indiana SBI. Es en servici dempuèi lo 16 d’abril de 2016.
Beumont
Beumont  (Beaumont-du-Lac en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los beumonts.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Beumont en Nauta Vinhana
Gorliz
Gorliz es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Lunda
Lo lunda es una lenga banto parlada en Zambia, en Angòla e en Republica Democratica de Còngo.
Classificacion
Per Nurse e Philippson (2003), lo lunda fa partida d'un grop lunda amb lo salampasu e lo ruwund.
Los Cerralbos
Los Cerralbos es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Bibliotèca de Newberry
thumb|200px|Entrada de la bibliotèca La Bibliotèca de Newberry a Chicago qu'ei ua institucion privada deu punt de vista deu son financiament mes a gratis, virada de cap au public e dab un prètzhèit de conservacion. Qu'ammassa un gran nombre de libes ancians desempuish l'Etat Mejana dinc a uei lo dia dab un gran nombre de colleccions especializadas.
Sent Mamet
Sent Mamet (Saint-Mamet en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Sent Mamet qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa, annèxa de Montauban de Luishon, qu'èra Sent Mamet (Mammes en latin). Tanlèu 1790, qu'èra deth canton de Banhèras de Luishon. Lo nom qu'estó Bonnegarde en l'an II.
Güeñes
Güeñes es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Saint-Germain-sur-Vienne
Saint-Germain-sur-Vienne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Geografia
vignette|Esquèrra|La [[Viena (riu)|Viena a Sant-Germain.]] Sant-Germain-sus-Viena es una pichona municipalitat d'Indre-e-Loire d'aperaquí 330 abitants, situada entre Candes-Sant-Martin e Chinon al sud de Tors sul marge esquèrre de la Viena.
vignette|gauche|La [[Vienne (rivière)|Vienne à Saint-Germain.]] Saint-Germain-sur-Vienne est une petite commune d'Indre-et-Loire d'environ 330 habitants, située entre Candes-Saint-Martin et Chinon au sud de Tours sur la rive gauche de la Vienne.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Anciennement Sant-Germain-de detlos-Prés-de-Candes. La glèisa i aguèt fondat a la per Injuriosus, avesque de Tors. Lo fief levava del archevêché de Tors.
Anciennement Saint-Germain-des-Prés-de-Candes. La glèisa fut fondée au par Injuriosus, évêque de Tours. Le fief relevait de l'archevêché de Tours.
Protoevangèli de Jaume
Lo Protoevangèli de Jaume es un evangèli apocrif escrich vèrs 150, que narra de faches anteriors a la naissença de Jèsus de Nazaret. Sas legendas son admesas coma de dògmas per mantuna glèisa crestiana: la nativitat miraculosa de Maria, la localizacion de la naissença de Jèsus dins una cauna o lo martiri de Zacàrias, paire de Joan Baptista, illustrats puèi per l'art crestian. L'umanista e jesuista francés G. Postel, que lo traduguèt al latin e lo presentèt en Occident, lo considerava un prològ a l'Evangèli de Marc.
Caldera
thumb|Etapas principalas de formacion d'una caldera.
Una caldera es un cratèr volcanic eissit d'un afondrament lòng de linhas concentricas. Lei calderas an un diamètre d'au mens 2 km. Son fons es generalament relativament plan e l'ensemble es enviroutat per de bauç marcats d'au mens plusors centenaus de mètres d'autor.
La formacion d'una caldera es iniciada per lo trescolatge rapid d'una importanta quantitat de magma dins la cambra magmatica dau volcan durant una erupcion. D'efiech, aquò pòu entraïnar la formacion d'una cavitat vueja en dessota de l'edifici volcanic e pòu menar a son afondrament. Aqueu procès es una etapa normala dins la vida de la màger part dei volcans poligenics mai pòu de còps s'observar sus de volcans monogenics. L'afondrament a sovent de consequéncias catastroficas per lei regions vesinas dau volcan. En particular, lei volcans situats sus una illa ò lòng d'un litorau pòdon engendrar de tsunamis fòrça importants.
Lei calderas pòdon se formar tant sus lei volcanis effusius que sus lei volcans explosius. De còps, après sa formacion, pòdon èsser emplidas per un lac de cratèr. La màger part dei calderas an un diamètre de quauquei quilomètres. Pasmens, aquelei dei supervolcans pòdon agantar de dimensions fòrça importantas, de l'òrdre de plusors desenaus de quilomètres. A l'ora d'ara, la pus granda qu'es coneguda per lei volcanològs es aquela dau Mont Toba. Situada au nòrd-èst de Sumatra, a una forma ovala de 100 × 30 km e es la consequéncia d'una importanta erupcion que se debanèt i a 75,000 ans.
Guichainville
Guichainville en normand (Guichainville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.statebank
(acorcha de State Bank of India, "banca de l’estat en Índia" en anglés) es un nom de domeni generic depausat per la banca indiana SBI. Es en servici dempuèi lo 16 d’abril de 2016.
Littenheim
Littenheim en alemanic (Littenheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Gizaburuaga
Gizaburuaga es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Ibarrangelu
Ibarrangelu es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Cressençac
Cressençac (Cressensac en francés) es una anciana comuna occitana de Carcin situada dins lo departament d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Dempuèi lo 1èr de genièr 2019 es comuna delegada e capluòc de Cressençac e Sarrasac.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.