cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Barcilona (Provença)
Lo « periòde mexican »
Aquò entraïnèt una importanta emigracion vèrs Mexic que durèt de 1850 a 1950. I dominèron l'industria e lo comèrci textil mexican fins ais ans 1950. Lo nombre de partenças es estimat a 2,500 per una populacion de 13,603 abitants en 1878 e de 9,521 en 1926. Uei, lei descendents d'aquela emigracion en Mexic son estimats entre 20,000 e 50,000. Dins la vau, aquò favorizèt la demenicion de la populacion mai Barcilona foguèt pas dirèctament tocada. Au contrari, lo nombre d'estatjants i demorèt relativament estable amb una aumentacion leugiera entre leis ans 1850 e 1910. De mai, lo retorn de certanei « Mexicans » permetèt d'assegurar l'estabilitat economica de la region. D'efiech, a lor retorn, una partida deis emigrats creèt d'industrias e de comèrcis. Una autra bastiguèt d'ostaus luxuós que venguèron una fònt d'emplecs non negligibla e que marquèron l'arquitectura barcilonetana.
Lei dos conflictes mondiaus
Durant la premiera mitat dau sègle XX, Ubaia conoguèt una crisi demografica importanta en causa dau declin de l'agricultura, de la perseguida de l'emigracion vèrs Mexic e dei tuats de 1914-1918 (509 mòrts). L'arribada de trabalhaires italians permetèt pas de compensar mai creèt de tensions localas. Aquò entraïnèt una demenicion de la populacion que passèt de 13,200 a 9,521 abitants entre 1896 e 1926. Se lei vilatges pus pichons foguèron lei victimas principalas d'aquela evolucion, de centres importants coma Jausièr perdiguèron tanben lor importància. En revènge, en causa de son ròtle administratiu, Barcilona aprofichèt aquelei transformacions per venir lo centre principau d'Ubaia. D'efiech, capitèt d'atraire una partida deis estatjants de la vau e veguèt sa populacion agantar (2,705 en 1926 e 2,987 en 1936), siá aperaquí un tèrç de la populacion ubaiana.
Durant leis ans 1930, la region de Barcilona foguèt integrada ai perimètres fortificats construchs lòng de la frontiera amb Itàlia. Pasmens, après l'armistici de 1940, foguèt ocupada per l'armada italiana remplaçada, en 1943, per la Wehrmacht. La feblessa de l'ocupacion italiana permetèt a la Resisténcia de se desvolopar dins la region. Entre lo 7 e lo 13 de junh de 1944, menèt una insureccion que permetèt la liberacion provisòria de la vau avans qu'una còntra-ofensiva alemanda entraïnèsse la dispersion dei partisans locaus. Finalament, Barcilona foguèt pas liberada en aost de 1944 mai una partida d'Ubaia demorèt tenguda per leis Alemands fins a març de 1945.
L'installacion dei caçaires aupencs
De 1948 a 1990, Barcilona foguèt la vila de garnison dau 11 batalhon de caçaires aupencs (11 BCA). Constituït d'un milier d'òmes, lo batalhon èra installat a Barcilona e Jausièr. Son implantacion aguèt d'efiechs importants sus la vila e li permetèt de passar 3,000 abitants dins lo corrent deis ans 1950-1960. Ansin, maugrat la perseguida dau declin demografic d'Ubaia, Barcilona contunièt d'i tenir lo ròtle de centre principau.
Lo desvolopament deis espòrts d'ivèrn
thumb|[[Fotografia generala de Barcilona en 2019.]]
Dins lo corrent deis ans 1960, lo desvolopament deis espòrts d'ivèrn transformèt prefondament l'economia de Barcilona e de sa region. Lo precursor d'aqueu cambiament foguèt Honoré Couttolenc (1907-1995) que fondèt l'estacion dau Sauze en 1934 sus lo territòri d'Enchastraia. L'endrech conoguèt de desvolopaments successius que li permetèron d'acuelhir 750 personas per jorn en 1960. Pasmens, l'estacion pus importanta de la vau es Prat Lop, fondada a la fin deis ans 1950, que dispausa d'una capacitat de 10,000 liechs. Capabla d'organizar d'espròvas de la Copa dau Mond d'Esquí ò l'arribada d'etapas dau Torn de França, l'estacion es venguda lo motor principau d'una economia locala desenant basada sus lo torisme. En parallèl, l'industria locala, principalament textila, dispareguèt car poguèt pas rivalizar amb leis autrei centres de produccion francés.
Dins aqueu quadre, Barcilona demòra lo centre d'Ubaia gràcias a sa posicion favorabla e una politica de valorizacion de son patrimòni istoric e de sei ressorsas naturalas (Ubaia, camins d'escorreguda...). Pasmens, dèu tanben faciar de dificultats liadas a la talha reducha de sa populacion e a la multiplicacion dei residéncias segondàrias. Per exemple, entre 2007 e 2012, lo nombre d'ostalariás a demenit de 6 a 5 e lo nombre de camptatges de 2 a 1.
Saint-Melaine-sur-Aubance
Saint-Melaine-sur-Aubance es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Sant-Melaine-sus-Aubance a situat a aperaquí 15 km. Al sud de Angieus. La municipalitat a traversat per un pichon riu, lo Aubance, #qu'a donat lo sieu nom a un vin blanc doç réputé.
Saint-Melaine-sur-Aubance est située à environ 15 km. au sud d'Angers. La commune est traversée par une petite rivière, l'Aubance, qui a donné son nom à un vin blanc doux réputé.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Sant-Melaine-sus-Aubance es lo luòc d'establiment d'un prieuré del abbaye Sant-Serge de Angieus cap a la.
Romasieras
Romasieras, (Roumazières en francés) es una anciana comuna situada dau departament de Charanta e de la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas. Fusionet emb Chantresac e Loberc Mas Diu per formar la comuna de Romasieras Loberc en 1970.
Val Cluson
La Val Cluson (var. non localas: Vau Cluson, Vath Cluson) es una de las Valadas Occitanas e parçan d'Occitània dins la Província de Turin (estat italian).
Margalida Prohens Rigo
vinheta|Prohens Rigo en [[2023.]] Margalida Prohens Rigo (Campos, 24 de mai de 1982) es una traductritz e femna politica malhorquina. Lo 6 de julhet de 2023 es elegida desena presidenta del Govèrn de las Illas Balearas.
Val Cluson
Geografia
Es una lònja valada que comença en sortent da Pineròl e monta fins a Sestrieras. Chal considerar occitanas decò las comunas de la Comunitat de Montanha Pinerolés Pedemontan: Chantaloba, Frussasc, Rolei, Sant Pèire e las ruaas de Pineròl l'Abaïa e lo Taluc. La part auta de la valada era, ental passat, l'escarton de Prajalats. L'ubac de la bassa valada, fins a Praamòl, es de fe valdesa coma la Val Germanasca, brancha a manchina que comença a Peirosa, e la Val Pèlis.
Estòria
A Finistrèlas, ental sècle XVIII, es estaa bastia una granda fortalesa.
Economia
La lhi a dui parcs naturals, lo Parc Orsiera Ròchavré que se tròba a caval des valadas Cluson, Sangon e Susa e lo Parc Val Troncheia que pilha un valonet al som de la valada. Es decò dins la bassa valada que s'es desvolopaa una economia industriala encuei un pauc en dificultat.
Berroganh-Laruntz
Berroganh-Laruntz (Berogaine-Lahüntze en basco e Berrogain-Laruns en francés) qu'ei ua comuna de la província tradicionau de Sola.
Barbarin
Barbarin es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Boissuelh (Nauta Vinhana)
Sos abitants s'apelan los Boissuelhs.
Geografia
miniatura|gaucha|330px|Situacion de Boissuelh dins l'aglomeracion de Limòtges miniatura|centre|330px|Situacion de Boissuelh (Nauta Vinhana) en Nauta Vinhana
Blason
center
Administracion
330px|center
Vauboa
Vauboa o Vaubona (Valbonne en francés) es una comuna occitana de Provença, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Albuixec
Albuixech es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Gara de Sent Martin de Toish
drecha|sens_quadre La gara de Sent Martin de Toish, o estacion Sent Martin de Toish, es una gara ferroviària de la linha de Sent Anha a Aush, situada sus la comuna de Tolosa dins lo quartièr omonim. La gara fa partit de la linha expleitada dins l'encastre de la linha C del malhum dels transpòrts en comun de Tolosa.
Situacion ferroviària
Establida a 146 mètres d'altitud, la gara es situada al punt quilometric (PK) 13,405 de la linha de Sent Anha a Aush, entre la gara de Lardena e la gara dels Ramassièrs.
Serqueux (Nauta Marna)
Serqueux (Nauta Marna) es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Marna de la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fanga
thumb| Elefant de mar dins dans la fanga.
Los depaus de fangas ancians o fossilizats se transforman en lutitas per l'accion del temps.
Abitacion
La fanga es un abric per fòrça espècias animalas coma los vèrms, las granhòtas, las sèrps, las arcèlis, las escaravissas, eca. D'autres animals coma los pòrcs, los rinocèros e los elefants se'n servisson per refregir lor còs e los aparar dels rais del solelh. Los èssers umans se serviguèron (e encara se servisson) de fanga secada dins de bastits, d'òbras d'art, e coma material estanca.
Bargota
Bargota es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Mackwiller
Geografia
Vilatge situat en Alsace-Bossue. Environat per Diemeringen, Thal-Drulingen e Rimsdorf. Lo païsatge es de tipe rural. Lo jos-sòl es argilo-calcaire e de grès. I a tanben dos bòsques nomenats Totenberg e Faessboesch.
Village situé en Alsace-Bossue. Entouré par Diemeringen, Thal-Drulingen et Rimsdorf. Le paysage est de type rural. Le sous-sol est argilo-calcaire et de grès. Il y a aussi deux forêts nommées Totenberg et Faessboesch.
Istòria
Los abitants de Mackwiller se nomenan los Mackwillerois e los Mackwilleroises.
Les habitants de Mackwiller se nomment les Mackwillerois et les Mackwilleroises.
Autorota A621
L'A621 es une autorota urbana relgiant lo periferic de Tolosa cap a l'aeropòrt de Tolosa-Blanhac.
Es una autorota pas concedida, d'un longor de 4 quilomètres e que la mesa en servici sus tot son percor data de 2001, amb la construccion d'un novèl pont sus Garona.
Es prolongada sus prèp de 5 km per la D902, (2x2 vias) fins a son jonhent amb la D2 al nòrd de Bausèla.
Radio Trafic FM (107.7FM) fonctiona sus l'A621 sector ASF.
Lucillos
Lucillos es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Barillas
Barillas es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Ironia
L'ironia (del grèc ancian εἰρωνείa "simulacre") es una figura retorica que consistís en indicar una idèa mejançant l'expression, amb una intonacion significativa, de l'idèa contrària.
Gara dels Ramassièrs
drecha|sens_quadre La gara dels Ramassièrs, o estacion Ramassièrs, es una gara ferroviària de la linha de Sent Anha a Aush, situada dins lo quartièr omonim sus la comuna de Tolosa, e a proximitat de Colomèrs. La gara fa partit de la linha expleitada dins l'encastre de la linha C del malhum dels transpòrts en comun de Tolosa.
Situacion ferroviària
Establida a 162 mètres d'altitud, la gara es situada al punt quilometric (PK) 14,950 de la linha de Sent Anha a Aush, entre la gara de Sent Martin de Toish e la gara de Colomèrs.
Edifici Kavanagh
Que's tròba sus la Plaça San Martín au numèro 1065 de la carrèra Florida dens lo quartièr de Retiro. que ho inaugurat lo 3 de genèr de 1936.
A l'origina de la soa bastida que i avó ua rivalitat enter Corina Kavanagh e la familha oligarquica deus Anchorena. L'edifici que ho atau bastit dab lo prethèit de desprovesir la glèisa deus Anchorena deus arrais deu só.
Haut de 120 m e dab 31 solèrs que ho a la soa bastida lo bastiment mei haut d'America deu Sud.
Augy (Aisne)
Augy es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
A dos quilomètres del cap de-luòc de costat, Augy a vorejat pel riu la Vesle al Nòrd e lo scenari del Tardenois al Sud. Lo territòri de la municipalitat a traversat per la Nacionala 31 (ais Rems/Roan).
A deux kilomètres du chef-lieu de canton, Augy est bordé par la rivière la Vesle au Nòrd et le plateau du Tardenois au Sud. Le territoire de la commune est traversé par la Nationale 31 (axe Reims/Rouen).
Beire
Beire es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Augy (Aisne)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Placa antartida
La placa antartida es une placa tectonica de la litosfèra de la planeta Tèrra. Sa superfícia es de 1.433 estereoradians. Mai sovent i es associada la placa de las Shetland.
Alcàntera de Xúquer
Alcàntera de Xúquer es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Placa antartida
Espandida
thumb|left|Mapa en [[projeccion ortografica de la placa antartida.]]
Iperbat
L'iperbat (o tanben iperbaton) (del grèc hyperbaton (ὑπέρβατον), "inversion") es una figura de retorica que consistís en alterar l'òrdre natural de la sintaxi d'una lenga en tot cambiar de posicion los elements d'una frasa, gràcias a l'ajust d'un element qu'es inserit dins la frasa d'un biais que lo met en evidéncia. L'iperbat aparten a la mesa en relèu.
Placa antartida
Espandida
La placa antartida cobrís:
Municion
Una municion es un ensemble destinat a cargar una arma de fuòc. Au minimom, es formada d'una carga propulsiva e d'un projectil. Pasmens, se pòdon tanben trobar de projectils multiples, un estui o de sistèmas permetent d'estabilizar la trajectòria d'un projectil. De mai, la natura dei projectils es tanben fòrça variabla (bala, explosiu, arma quimica, arma nucleara...).
Placa antartida
Frontièras
Sas frontièras amb las autras placas son en majoritat formadas de dorsalas oceanicas, totas las placas mejancièras s'alunha mai o mens cap al nòrd. Levat lo contacte amb la placa Scotia e la placa de las Sandwich per ont la limita es mai sovent formada de falhas transformantas amb de placas se desplaçant cap a l'oèst.
Iperbat
Es una ressorsa usada dins la poesia per tal de causar estonament, insisténcia o suspresa. Es una figura de retorica mai que mai utilizada dins l'encastre d'un registre literari mas pas solament. Es tanben plan corrent dins las publicitats.
Placa antartida
Frontièras
Anant del meridian de Greenwich figurant lo nòrd e dins le sens de las agulha del relòtge, la placa antartida est en contacte amb:
Municion
Lei municions son pas aparegudas amb lei premiereis armas de fuòc. D'efiech, fins au sègle XIX, la màger part deis armas necessitavan de cargar separament la pouvera e lei projectils. Aquò complicava lo procès de cargament qu'èra generalament lòng e complèx. De mai, lei premierei pouveras èran sovent fòrça sensiblas a l'umiditat. Per resòuvre aqueu problema, foguèron adoptadas, au començament dau sègle XIX, de pouveras pauc sensiblas a l'aiga que podián èsser alumadas per una capsula contenent una substància explosiva (amòrsa). L'impermeabilitat de l'arma èra tanben melhorada en envolopant la bala dins un papier graissós.
Placa antartida
Desplaçament
La majoritat dels desplaçaments al respècte de las placas mejancièras correspondon a de divergéncias. Lo sol desplaçament transformant correspond al desplaçament al respècte de la placa sudamericana e a la pichonas placas associadas (placa de las Shetland, placa Scotia e placa de las Sandwich).
Municion
Pus simple, aqueu metòde foguèt melhorat amb la concepcion de la premiera cartocha en 1808 per leis engenhaires Jean Samuel Pauly e François Prélat. D'efiech, aguèron l'idèa de reünir dins un ensemble unic l'amòrsa, la carga e lo projectil. Aquò permetiá un tir pus rapid mai lei cartochas, sovent fachas de papier, èran fragilas. Pasmens, lei conflictes dau sègle XIX coma lei guèrras de l'unificacion alemanda o la Guèrra de Secession ne'n demostrèron l'interès. Lo problema dau papier foguèt pauc a pauc corregit amb l'adopcion de l'estui metallic, aparegut dins lo corrent deis ans 1830, çò que permetèt l'industralizacion dei procès de fabricacion de municions.
Placa antartida
Desplaçament
La placa antartida se dirigís cap a l'ocean Atlantic a una velocitat de 2,05 centimètres per an o encara a una velocitat de rotacion de per milion d'ans segon un pòl eulerian situat a 64° 32' de latitud nòrd e 83° 98' de longitud oèst (referencial: placa pacifica).
Municion
Uei, cada armada dispausa de quantitats importantas de municions adaptadas a totei lei tipes d'armas de fuòc. Son generalament gardadas dins d'endrechs especiaus destinats a lei protegir còntra d'atacas enemigas e a limitar lo risc d'explosion de la totalitat dau depaus.
Iperbat
En poesia pòt tanben èsser utilizada per de motius de rima o de metrica. Consultar tanben: anastròfe
Sens lat, sens estrict
L'iperbat, tre l'Antiquitat, a reçauput una definicion plan lata vist que podiá tanben inclure l'anastròfa, la sinquise e la tmèsi.
Lo grop Mu considera l'iperbat lato sensu e es d'acòrdi amb la definicion antica.
Pasmens, a l'ora d'ara se considera mai que mai qu'es un iperbat quand i a un ajust de sintagma que modifica l'òrdre natural de la frasa.
En latin
'quam Catullus unam plus quam se atque suos amauit omnes' (una que Catul aimèt mai que se meteis e que los siéus tots).
Los elements unam e omnes son meses en evidéncia per que pareisson ajustats (çò es que son pas necessaris dins la frasa e que lor ajust apòrta pas cap d'informacion novèla, consultar redondància) e per que modifican l'òrdre normal de la sintaxi. Dins la revirada en occitan, tots tanben es un iperbat.
En francés
Albe le veut, et Rome ; il leur faut obéir, (Pierre Corneille, Horace, II, 6)
Vidouville
Vidouville es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Major
Major es un reng militar que correspond generalament au premier reng d'oficier superior e que situa entre lei rengs de capitani e de luòctenent-coronèu. Pasmens, existís d'excepcions coma França onte correspond au reng pus aut dau còrs dei sosoficiers. Dins lei dos cas, l'origina dau reng sembla francesa :
Luòctenent
Luòctenent es un reng militar que correspond a un reng d'oficier subaltèrn generalament situat entre lei rengs de sosluòctenent e de capitani. Dins la màger part dei fòrças armadas modèrnes, un luòctenent comanda una seccion o un peloton de 25 a 40 òmes.
Saint-Thibaud-de-Couz
Saint-Thibaud-de-Couz en arpitan (Saint-Thibaud-de-Couz en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Efèst
thumb|Efèst (o Vulcan) de [[Rubens.]] Dins la mitologia grèga, Efèst es filh de Zèus e d'Èra. Es lo dieu equivalent a Vulcan dins la mitologia romana.
Saint-Thibaud-de-Couz
Geografia
Le village de Saint-Thibaud-de-Couz est situé dans la moyenne vallée de l'Hyères, entre le Mont Grêle (1425m) et le Mont Outheran (1676m). La forêt couvre la moitié du territoire communal.
Efèst
De legendas dison que sa maire Èra lo fòrabandiguèt de l'Olimp a causa qu'èra garrèl e desformat, d'autres dison que foguèt son paire Zèus que lo percacèt a causa d'una conspiracion d'Èra e Efèst per lo destruire. D'un biais o d'un autra, son còs tombèt a la mar ont doas Nereïdas, Tètis e Eurinòma, lo reculhiguèron e lo menèron dins l'illa de Lèmnos fins que grandiguèt.
Saint-Thibaud-de-Couz
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Efèst
Prenent coma basa d'argila, Efèst creèt la primièra femna, que foguèt nomenada Pandòra.
Anfós II de Provença
Anfós II Berenguier, nascut devèrs 1180, mòrt a Palèrme en febrièr de 1209, foguèt comte de Provença de 1196 a 1209 e comte de Forcauquier en 1209. Èra lo filh d'Anfós, rei d'Aragon, comte de Barcelona, de Rosselhon e de Provença, e de Sança de Castelha.
Efèst
Efèst venguèt un artesan engeniós pel trabalh del fèrre e autres metals. Se pensa que lo talhèr d'Efèst èra situat sota l'Ètna. Efèst, utilizant sa coneissença, elaborava per sas maires adoptivas bèlas jòias. Tètis, sa maire adoptiva, organizèt una fèsta dins l'Olimp portava un joièl preciós fabricat per Efèst; provocant l'enveja de las divessas, subretot d'Èra, qu'obtenguèt de Tètis lo nom de l'orfèbre. Èra demandèt a Efèst que tornèsse a l'Olimp, demanda que neguèt, en despièch de las preguièras que Tètis; fins qu'intervenga lo dieu Dionis, que per mejan d'una pocion temptèt de menar Efèst a la convocacion d'Èra, pasmens lo dieu de la farga demorèt contrariat, e envièt a Èra un tròn d'aur magic que, aprèp que s'i assetariá, poiriá pas tornar levar; atal Efèst, mèstre de la situacion, impausèt sevèras condicions per son retorn al lar dels dieus, una d'aquelas èra de contractar un matrimòni amb Afrodita, divessa de l'amor. D'autras versions dison que la divessa de la beutat èra dispausada a venir esposar Efèst en cambi que fabriquèsse per ela un colar semblant aquel de la nereïda Tètis. Mas Afrodita li foguèt infidèl amb Arès, lo dieu de la guèrra; quand Efèst o aprenguèt, preparèt una trampa: teissiguèt un malhum d'argent gaireben invisible e lo placèt sul lièch ont devián colcar Arès e Afrodita. Quand lo malhum trapèt los amants e aqueles comencèron d'apelar, Efèst convoquèt de seguida totes los dieus per que constaten l'adultèri. Esiodor conta que lo succès provoquèt una de grana emocions dins l'Olimp.
Efèst es presentat coma un òme laid, susant, amb la barba nosada, la peitrina descobèrta, totjorn trabalhant dins fargar. Zèus lo nomenava 'dieu del fuòc e de la tekne', l'intelligéncia manuala. Fabriquèt lo colar que ne faguèt dona a Ermiona, lo sceptre d'Agamemnon e los automats que trabalhavan dins sa farga.
Los filhs d'Efèst son Cecròps, Erictoni, que creèt los carris per amagar la desformitat de sas cambas, e lo bandit Cacus.
Aguèt de relacions amb la ninfa Cabiró. Efèst aviá un temple a Atenas, al costat de l'agora, lo Teseion, e un autar a l'Erecteion.
Escamps (Carcin)
Escamps (Escamps en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Beraskoain
Beraskoain es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Escamps (Carcin)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Saint-Thibaud-de-Couz
Istòria
Après la disposicion de la desfilada de las tutas per Charles-Emmanuel II l'an 1670, la traversada marais de Sant-Thibaud-de-Couz situats en la plana èra encara un autentic problèma. De nombroses viatgèrs se #plànher près d'autoritats ; i i aguèt quitament, dicha-se, tres personas embourbées amb la siá calèche l'an 1684. #Caler lo assèchement dels marécages jos Napoleon per poder manlevar la rota marécageuse Chambéry-Lion sens tròp de dificultats
A la fin dels ans 1990, dels enregistres an meses a jorn de las traces d'aucupacion préhistorique, datadas de la fin del Paléolithique superior (12 000 ans av. J.-C.)
Après l'aménagement du défilé des grottes par Charles-Emmanuel II en 1670, la traversée des marais de Saint-Thibaud-de-Couz situés dans la plaine était encore un véritable problème. De nombreux voyageurs se plaignirent auprès des autorités ; il y eut même, dit-on, trois personnes embourbées avec leur calèche en 1684. Il fallut l'assèchement des marécages sous Napoléon pour pouvoir emprunter la route marécageuse Chambéry-Lyon sans trop de difficultés
À la fin des années 1990, des fouilles ont mis au jour des traces d'occupation préhistorique, datées de la fin du Paléolithique supérieur (12 000 ans av. J.-C.)
Villers-sous-Prény
Geografia
Vilatge sul Trey, a 57 quilomètres N.-N.-O. De Nancy, cap de-luòc del arrondissement, 7 quilomètres N.-O. De Pont-a-Monsó, cap de-luòc del costat.
Village sur le Trey, à 57 kilomètres N.-N.-O. de Nancy, chef-lieu de l'arrondissement, 7 kilomètres N.-O. de Pont-à-Mousson, chef-lieu du canton.
Canton dels Sarrasins-1
Lo canton dels Sarrasins-1 es una anciana division administrativa de Lengadòc creada en 1973, suprimida en 2015, per despartiment de l'ancian canton dels Sarrasins, situada dins l'arrondiment dels Sarrasins, lo departament de Tarn e Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. La fraccion de comuna es dempuèi 2015 dins lo canton dels Sarrasins que la refòrma tornèt crear. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian.
Pranles
Pranles (Pranles en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
Le Bouschet-de-Pranles es un vialatge de la comuna ont nasquèt Maria Durand, célèbra resistenta protestanta que foguèt embarrada a la Torre de Constança d'Aigas Mòrtas pendent 38 ans.
Villers-sous-Prény
Istòria
250px|left|la glèisa e lo castèl cap a 1910
Canton dels Sarrasins-1
Istòria
Lo canton se creèt en 1973 a partir del canton dels Sarrasins. Despartiguèron lo canton dels Sarrasins en canton dels Sarrasins-1 e canton dels Sarrasins-2 per decret del 13 de julhet 1973. Lo canton dels Sarrasins-1 compreniá sonque una partida de l'aglomeracion dels Sarrasins e lo canton dels Sarrasins-2 compreniá l'autra partida de la comuna caplòc e las autras 5 comunas. A mesura que lo rurbanizacion progressava, lo primièr canton veniá pas tan poblat coma lo segond (6299 abitants en 2012, practicament en estagnacion, contra 11443, en fòrta aumentacion).
Villers-sous-Prény
Istòria
Se pòt veire al Musèu lorrain a Nancy un biface talhat en silex trobat a sul territòri d'aquela comuna. Qualques estèlas de meule en basalt del Eiffel aital coma dels tessons de poterie sigillée testifiquen d'una aucupacion a l'epòca gallo-romaine.
Canton dels Sarrasins-1
Istòria
A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, lo canton dispareguèt tanplan coma lo canton dels Sarrasins-2 e se tornèt crear lo canton dels Sarrasins pel decret del 27 de febrièr 2014.
Villers-sous-Prény
Istòria
« Aquel vilatge es ancian : un senhor consagrat de Villers figura coma testimòni en la confirmation de la fondacion de la abbaye de Sant-Ostal-a lo-Bòsc jos Prény, pel pòrti Mathieu, en 1108. En 1406, lo pòrti Charles II manda a divèrses gentilshommes d'enviar #cent òmes de Vandières e de Villers dins lo castèl de Prény per o refortilhar. En 1600, la distincion de Villers i aguèt aquerit per Salomon de Roussey, senhor de Meuvre. Lo drech de borgesiá dins aquel pòble, èra de 14 francs, aquel de tavèrna de 10. Lo drech de calibrar los vins aperteniá al rei. La glèisa de Villers a #èsser bastida l'an 1766. I a, sul territòri d'aquela municipalitat, una fontaine dicha de Sant-Blaise, #que l'aiga n'a, dicha-se, la vertu de guérir la fèbre. » (Extrai del Departament de la Meurthe. Estatistica istorica e administrativa'', per Henri Lepage - Reproduccion en fac-similé de l'edicion de Nancy 1843.- Berger-Levrault, 1978.)
250px|left|l'église et le château vers 1910
On peut voir au Musée lorrain à Nancy un biface taillé en silex trouvé au sur le territoire de cette commune. Des fragments de meule en basalte de l'Eiffel ainsi que des tessons de poterie sigillée témoignent d'une occupation à l'époque gallo-romaine.
« Ce village est ancien : un seigneur voué de Villers figure comme témoin dans la confirmation de la fondation de l'abbaye de Sainte-Marie-au-Bois sous Prény, par le duc Mathieu, en 1108. En 1406, le duc Charles II manda à plusieurs gentilshommes d'envoyer cent hommes de Vandières et de Villers au château de Prény pour le renforcer. En 1600, la seigneurie de Villers fut acquise par Salomon de Roussey, seigneur de Meuvre. Le droit de bourgeoisie dans ce village, était de 14 francs, celui de taverne de 10. Le droit de jauger les vins appartenait au roi. La glèisa de Villers a été construite en 1766. Il y a, sur le territoire de cette commune, une fontaine dite de Saint-Blaise, dont l'eau a, dit-on, la vertu de guérir la fièvre. » (Extrait de Le Département de la Meurthe. Statistique historique et administrative, par Henri Lepage - Reproduction en fac-similé de l'édition de Nancy 1843.- Berger-Levrault, 1978.)
Carlos Arturo Mazón Guixot
vinheta|Mazón Guixot en [[2022.]] Carlos Arturo Mazón Guixot (Alacant, 8 d'abril de 1974) es un òme politic valencian, 9en president de la Generalitat Valenciana amb lo supòrt de son partit, lo Partit Popular, emai de Vox, partit de l'extrema drecha franquista e racista espanhòla.
Acy-Romance
Istòria
Acy, Nom primitif de la localité #qu'adòpta al mièg del aquel de Romance, nom de la familha #que se'n #retre acquéreur, existissiá al  sègle.
Los registres permeton de pensar a una civilizacion plan anteriora a. La distincion d'ACY aperten dempuèi la Mièja Edat a senhors particulars.
En 1750, Hugues-Étienne de Romance, chevalier, comte d'Auteuil e Senhor de Mesmont, aquerís de Léon de Maugras la distincion d'Acy. En 1752, Louis XV, per cartas brevets erigeix aquela tèrra en marquisat ne fau un omenatge e marca d'aima a la familha de Romance fidèlement agregada al rei : « Communons e Cambiam ledit nom d'Acy en aquel de Romance ». Lo vilatge pren lo nom de Romance.
Gara del TOEC
drecha|sens_quadre La gara del TOEC, o estacion TOEC, es una gara ferroviària de la linha de Sent Anha a Aush, situada sus la comuna de Tolosa dins lo quartièr omonim. La gara fa partit de la linha expleitada dins l'encastre de la linha C del malhum dels transpòrts en comun de Tolosa.
Acy-Romance
Istòria
Lo 29 de decembre de 1770, Hugues-Étienne de Romance (mòrt lo 17 de julhet de 1775) fach confession e dénombrement a Jeanne Louis Durfort de #Durar, Duchesse de Mazarin de la carta e Marquisat de Romance. Un quasèrn de 50 feuillets amb inventari, de 1778, fa descobrir lo sojorn seigneuriale en comprenent una rica bibliotèca e œuvres d'art. Lo 8 de decembre de 1790, un decrèt del directoire del district de Rethel autoriza la municipalitat a reprene lo sieu ancian nom d'Acy sens #que lo nom de Romance i figurèsse.
Gara del TOEC
Situacion ferroviària
Establida a 146 mètres d'altitud, la gara es situada al punt quilometric (PK) 13,405 de la linha de Sent Anha a Aush, entre la gara dels Arenas e la gara de Lardena.
Acy-Romance
Istòria
En 1792, lo Sieur de Romance en justificant pas la siá residéncia a França, a decidit de séquestrer los bens del marques e la marquise de Romance es incarcérée pendent 8 mes. La Revolucion destruida lo castèl.
Lo 12 de mai de 1831, Lo conselh municipal d'Acy protèsta contra lo envoi per la prefectura d'un afranquís en portant lo nom d'Acy-Romance. Lo 29 d'agost del meteis an, lo rei Louis-Philippe ret una ordonnance a aquel afar e la municipalitat repren lo sieu ancian nom, Acy, fins en 1921.
A partir del 16 de febrièr de 1922 apareis en lo registre de las deliberacions del Conselh municipal un afranquís oficial en portant lo nom d'Acy-Romance. Lo 1er en decembre 1951, en una deliberacion, lo Conselh municipal, sus proposicion del Prefècte de las Ardenas, decidís que l'anciana designacion d'Acy aplicada a la municipalitat i aurà remplaçat per aquela d'Acy-Romance. Lo Primièr Ministre signi un decrèt lo 3 d'abril de 1962 que # la municipalitat d'Acy a autorizat dorénavant a portar lo nom d'Acy-Romance.
Acy, nom primitif de la localité qui adopte au milieu du celui de Romance, nom de la famille qui s'en rendit acquéreur, existait au  siècle.
Les fouilles permettent de penser à une civilisation bien antérieure au. La seigneurie d'ACY appartient dès le Moyen Âge à des seigneurs particuliers.
En 1750, Hugues-Étienne de Romance, chevalier, comte d'Auteuil et Seigneur de Mesmont, acquiert de Léon de Maugras la seigneurie d'Acy. En 1752, Louis XV, par lettres patentes érige cette terre en marquisat en hommage et marque d'estime à la famille de Romance fidèlement attachée au roi : « Communons et Changeons ledit nom d'Acy en celui de Romance ». Le village prend le nom de Romance.
En 1792, le Sieur de Romance ne justifiant pas de sa résidence en France, il est décidé de séquestrer les biens du marquis et la marquise de Romance est incarcérée pendant 8 mois. La Révolution détruit le château.
Le 12 mai 1831, Le conseil municipal d'Acy proteste contre l'envoi par la préfecture d'un timbre portant le nom d'Acy-Romance. Le 29 août de la même année, le roi Louis-Philippe rend une ordonnance à ce sujet et la commune reprend son ancien nom, Acy, jusqu'en 1921.
À partir du 16 février 1922 apparaît dans le registre des délibérations du Conseil municipal un timbre officiel portant le nom d'Acy-Romance. Le décembre 1951, dans une délibération, le Conseil municipal, sur proposition du Préfet des Ardennes, décide que l'ancienne désignation d'Acy appliquée à la commune sera remplacée par celle d'Acy-Romance. Le Premier Ministre signe un décret le 3 avril 1962 dans lequel la commune d'Acy est autorisée dorénavant à porter le nom d'Acy-Romance.
Le 29 décembre 1770, Hugues-Étienne de Romance (mort le 17 juillet 1775) fait aveu et dénombrement à Jeanne Louis Durfort de Duras, Duchesse de Mazarin de la lettre et Marquisat de Romance. Un cahier de 50 feuillets avec inventaire, de 1778, fait découvrir la demeure seigneuriale comprenant une riche bibliothèque et œuvres d'art. Le 8 décembre 1790, un arrêté du directoire du district de Rethel autorise la commune à reprendre son ancien nom d'Acy sans que le nom de Romance y figurât.
Madridejos
Madridejos es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Mbesa
Lo mbesa es una lenga banto parlada en Republica Democratica de Còngo.
Localisacion
Lo mbesa es parlat dins lo territòri de Yahuma de la Província Orientala, dins lo nòrd-èst de la Republica Democratica de Còngo.
Berbinzana
Berbinzana es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Maennolsheim
Männolsheim en alemanic (Maennolsheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Montgeroult
Montgeroult es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Vernet (Comenge)
Vernet (Le Vernet en francés) es una comuna lengadociana istoricament, mès probablament gascoa lingüisticament, situada dens lo departament francés de la Nauta Garona e de la region francesa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna situada dins l'airal urban de Tolosa sus la Rota nacionala 20 a a l'Èst de Murèth.
Accès pel tren Gara de Venèrca-Vernet
Toponimia
Los noms de tipe Vernet son compausats deu gallés verno-, verna, « vèrn, vèrne, vèrnhe » e deu sufixe collectiu (latin) -etum (Dauzat e Rostaing) o que venon deu gallés uerneton, « verneda, vernheda, vernet, vèrnha » (Delamarre).
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, (Le) Vernet èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa de Venèrca, es Sent Lupercus (Lobèrc ?). Tanlèu 1790, (Le) Vernet èra del canton d'Autariba.
Administracion
Comuna que fa partida de la setena circonscripcion de la Nauta Garona
Santoz
Santoz en breton (Saint-Thois en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Steven Rubenstein
Steven Lee Rubenstein (Brooklyn, Nòva York, 10 de junh de 1962–Liverpool, 8 de març de 2012) foguèt un antropològ american e ensenhaire a l'Universitat de Liverpool que son especialitat èran los pòbles amerindians.
Saint-Germain-Lespinasse
Saint-Germain-Lespinasse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region d' Auvèrnhe Ròse Aups.
Prosopopèia
En retorica, la prosopopèia (del grèc ancian προσωποποιία) consistís en far parlar una abstraccion, un animal, un element, un simbòl, un mòrt...e de los metre en interaccion amb un locutor o narrator uman.
Aparten al sublime.
Prosopopèia e personificacion
Es plan vesina de la personificacion, la diferéncia essenciala essent que la prosopopèia es centrada sus la mesa en scèna e lo dialòg mentre que la personificacion es un tèrme general per designar l'utilizacion d'èsser non umans e lor representacion (accions, aspècte, compòrtament, vestits....) coma de personas.
Per exemple far parlar de mòrts es pas una personificacion mas es una prosopopèia.
Quand dins lo Roman de Rainard, la volp es representada coma un uman, es una personificacion. Quand parla amb lo lop, es pas tanpauc una prosopopèia vist que son de personificacions que parlan entre elas e que son pas en relacion amb un narrator o un locutor uman.
Per Patrick Bacry la prosopopèia es una fòrma ultima de personificacion.
Prosopopèia e allegoria
La proposopopèia es tanben ligada a l'allegoria. De fach quand una allegoria parla, utiliza una prosopopèia.
Chassignieu
Chassignieu es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Biurrun-Olcoz
Biurrun-Olcoz es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Metafòra
La metafòra es una de las ressorsas literàrias pus emplegadas. Consistís a l'identificacion de dos tèrmes (que lo real es remplaçat pel que figura dins lo tèxt). Aquela identificacion se basa sus unas caracteristicas comunas, doncas que lo lector pòt dedusir lo tèrme en legissent l'autre. A la diferéncia de la comparason, la metafòra consistís en una substitucion totala entre mots o expressions. Dins l'exemple tipic de comparason: "Tas dents semblan de pèrlas" o "son coma pèrlas", la metafòra podriá èsser "las pèrlas de ta boca". La metafòra a un poder suggestiu naut. Quand un tèxt se basa sus una metafòra continuada, se parla d'allegoria. Foguèt fòrça utilizada a l'Edat Mejana. Una metafòra culturalament acceptada es un simbòl.
Procuraire
Un procuraire es un representant legau cargat de sostenir una accusacion durant una enseguida judiciària. Son estatut varia fòrça segon lei país e lei sistèmas judiciaris. Dins lei país de drech germanoroman, es generalament un magistrat qu'es lo representant dau Ministèri public. Dins lei país de common law, es generalament un avocat que representa una partida o, d'una maniera pus reducha, l'Estat. Dins certanei contèxtes, un procuraire es dich « avocat generau ».
Jakob Jud
Jakob Jud (Wängi, canton de Thurgau, 12 de genièr de 1882-Seelisberg, canton d'Uri, 15 de junh de 1952) foguèt un lingüista e romanista suís famós qu'elaborèt amb Karl Jaberg l'atlas lingüistic de Suïssa (en alemand: Sprach- und Sachatlas Italiens und der Südschweiz) generalamaent conegut coma AIS.
Jakob Jud manifestèt un interès considerable pels parlars de son país, e contribuïguèt doncas a la publicacion del Dicziunari Rumantsch Grischun e a partir de 1934 collaborèt tanben al Vocabolario della Svizzera italiana. A mai participèt en 1940, a una autra òbra realizada collectivament, Die Römische Schweiz e a un estudi de las paraulas romanicas de la Suïssa alemanica: Zur Geschichte der romanischen Reliktwôrten in den Alpenmundarten der deutschen Schweiz (1946).
Jakob Jud fondèt una colleccion de monografias, Romanica Helvetica (1935) e la revista Vox Romanica (en 1936, amb Arnald Steiger).
En 1951 foguèt acceptat coma membre de l'Académie royale de langue et de littérature françaises de Belgique.
Buñuel
Buñuel es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Saligney
Saligney es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Perissodactyla
L'òrdre dels perissodactils (Perissodactyla), del grèc perissos « impar » e dactylos « det », es un de mamifèrs ongulats qu'an un nombre impar de dets als pès. Lo pes del còrs es suportat pel det median.
Attricourt
Attricourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Perissodactyla
Los equids an pas qu'un sol det als pès, mentre que los rinocerotids an tres dets.
Attricourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Perissodactyla
Classificacion
Dins las classificacions classicas, los perissodactils comptavan que tres s :
Las quatre familhas de perissodactils son alara las seguentas :
Ricchi e Poveri
right|300px|thumb|Lo grop [[italian Ricci e Poveri, amb d'esquèrra a drecha, Angelo Sotgiu, Franco Gatti, Angela Brambati e Marina Occhiena]]
Ricchi e Poveri (prononciat : [ˈrikki e pˈpɔːveri], Los Rics e los Paures) es un grop musical italian fondat en 1967 a Gènoa (Itàlia), compausat de quatre sòcis, dos òmes e doas femnas, Franco Gatti, lo Sarde Angelo Sotgiu, Angela Brambati e Marina Occhiena.
An vendut mai o mens 20 milions de disques dins las annadas 1970 e 1980.
Saman (Nauta Garona)
Saman  (Saman en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Saman qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa qu'es Sent Fabian e Sent Sebastian. Tanlèu 1790, Saman qu'èra deth canton de Bolonha de Gessa.
Anomalocarididae
Los anomalocaridides que son ua familha d'animaus fossils deu periòde cambrian que son considerat tanhents deus artropòdes.
Cabanillas
Cabanillas es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Vilanuòva d'Entraunas
Vilanuòva d'Entraunas (Villeneuve-d'Entraunes en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Oximoron
L'oximoron (del grèc ὀξύμωρον, oxymoron) es, en retorica, una figura literària logica; consistís en armonizar dos concèptes opausats dins una sola expression, en formant atal un tresen concèpte que dependrà de l'interpretacion del lector. Ja que lo sens literal d'un oximoron (per exemple, un instant etèrne) es absurde, se fa que lo lector a cerque un sens metaforic (dins aqueste cas: un instant que, per l'intensitat de çò viscut, fa pèrdre lo sens del temps). Lo recors a aquesta figura retorica es fòrça frequent dins la poesia mistica e dins la poesia amorosa, e perque se considèra que l'experiéncia de Dieu o de l'amor supèra las antinomias mondanas totas.
Vilanuòva d'Entraunas
Istòria
Aquel luòc se tròba en plana, al mièg de las montanhas, distant de la presenta vila (Niça) de dos jorns e mitat en transeünt en lo domeni de França per Cros (Ascros) o Entrevaux e en transeünt dins los estats de la siá Majestat (Pòrti de Savoie) quatre jorns, #çò que totun es pas pas possible n'ivèrn. A compausat de 46 fuòcs e 200 personas. Tòca als territòris de St Martin, Sauze, Châteauneuf e a aquel de Guillaumes a França
Villerupt
Villerupt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bonac (Nauta Vinhana)
Bonac (Bonnac-la-Côte en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Bonacauds.
Geografia
miniatura|gaucha|330px|Situacion de Bonac dins l'aglomeracion de Limòtges miniatura|centre|330px|Situacion de Bonac (Nauta Vinhana) en Nauta Vinhana
Verzòls e La Pèira
Verzòls e La Pèira, (Versols-et-Lapeyre en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cadreita
Cadreita es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
Carme Forcadell
Carme Forcadell i Lluís (Xerta, 1956) es una ensenhaira e politiciana catalana. Fondadora de la Plataforma per la Llengua, membre de la direccion d'Òmnium Cultural de Sabadell, e anciana presidenta de l'Assemblada Nacionala Catalana. Foguèt presidenta del Parlament de Catalonha de 2015 a 2017. Dempuèi 2017, es presonièra politica en Espanha.
Biografia
Carme Forcadell nasquèt dins una familha modèsta (son paire èra mecanician) a Xerta, un vilatge de la region de Tarragona, en 1956. Faguèt sos estudis primaris localament abans de partir per Tortosa ont passèt son bachelierat. Se diplomèt puèi en filosofia e sciéncias de la comunicacion a l'Universitat Autonòma de Barcelona e i obtenguèt tanben un mastèr en filologia catalana. Trabalhèt coma foncionària del Departament d'Educacion de la Generalitat de Catalonha a partir de 1985, abans de dintrar en 1992 coma coordinadora de normalizacion lingüistica dins lo Servici d'Ensenhament del Catalan del meteis Departament d'Educacion. Dempuèi 2004 es conselhièra (en catalan: assessora) en lenga, interculturalitat e coesion sociala del Vallès Occidental.
A publicat de material didactic divèrs, qualques libres de lengua e literatura, e tanben un diccionari. Collaborèt dins divèrses mejans de comunicacion que i escriguèt d'articles a prepaus de planificacion lingüistica, lenga e identitat. Es membre dempuèi mantes ans de nombrosas entitats, membre de la Comission de la Dignitat e sòcia de la Plataforma pel Drech de Decidir, ont participa a la comission de comunicacion. Es una militanta d'Esquèrra Republicana de Catalonha.
Durant l'estiu de 2012 coordinèt la marcha per l'independéncia dins tota Catalonha e, coma presidenta de l'Assemblada Nacionala Catalana, foguèt una de las voses màgers de l'organizacion de la manifestacion "Catalunya, nòu estat d'Euròpa" e la Via Catalana. Amb Muriel Casals, la presidenta d'Òmnium Cultural son implicacion dins l'organizacion e la gestion de la Via Catalana, que representèt un succès colossal quand amassèt l'11 de setembre de 2013 mai de 400 mil de personas, segon las estimacions de la polícia, ne fa una de las personas mai influentas dins l'avenidor geopolitic de Catalonha.
Lo 26 d'octobre de 2015 foguèt elegida presidenta del Parlament de Catalonha, amb 77/135 vòtes en favor.
Dadaïsme
Lo Dadaïsme, conegut tanben coma dadà, foguèt un movement intellectual, literari e estetic d'avantgarda, desvolopat entre 1916 e 1925, precedent immediat del surrealisme. Lo movement se caracterizèt per una postura nihilista, anarquica, irracionala e primitivista, e per un questionament de las convencions totas e una oposicion violenta a las ideologias, l'art, e la politica tradicionals.
Son líder dadà foguèt Tristan Tzara.
Lo movement dadà influïguèt de manièra prigonda e clara d'unes movements posteriors e pus recents coma lo neodadaïsme, l'Art brut o lo Pop Art.
Mètro de Cincinnati
Lo mètro de Cincinnati es un projècte de malhum metropolitan dins la vila de Cincinnati, dins l'Estat d'Ohio, als Estats Units, que foguèt parcialament construgut dins las annadas 1920 mas foguèt pas jamai utilizat. Lo malhum, compausat d'un ensemble de tunèls sosterranhs e d'estacions desafectadas jos la vila, constituís pel temps que sèm lo mai grand malhum de mètro abandonat dels Estats Units.
Gara de Pibrac
drecha|sens_quadre La gara de Pibrac es una gara ferroviària de la linha de Sent Anha a Aush, situada sul territòri de la comuna de Pibrac, dins lo departament de la Nauta Garona.
Es una gara de la SNCF, desservida per de trens TER d'Occitània.
Tiene
Lo tiene (o tende, tiini) es una lenga banto parlada en Republica Democratica de Còngo.
Classificacion
Per Nurse e Philippson (2003), lo tiene fa partida d'un grop tende-yanzi amb lo boma, lo mpe, lo mfinu, lo yanzi, lo dzing, lo ntsuo (tsong), lo ngul e lo lwel.