cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Veneçuèla
Lo periòde Guzmán
Antonio Guzmán Blanco tornèt en Veneçuèla en 1870 dins un contèxte de crisi intèrna grèva. Apareguèt alora coma l'òme providenciau e intrèt sensa dificultat dins la capitala en abriu. Gràcias au sostèn dau partit liberau, formèt un regime fòrt e progressista que se transformèt rapidament en regime autoritari, autocratic e corromput. D'efèct, en 1870, instaurèt un sistèma d'educacion gratuita e obligatòria, ordonèt de trabalhs de modernizacion deis axes de comunicacion ò modernizèt la gestion dei finanças publicas. Pasmens, se desvolopèt un important culte de la personalitat e la corrupcion se generalizèt. Après 1884, sota la presidéncia dau generau Joaquín Crespo, fidèu de Guzmán, l'oposicion au regime aumentèt e son cap foguèt finalament obligat d'abandonar lo poder en 1887.
Craywick
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Bamukumbit
Classificacion
Lo bamukumbit es classat dins lo grop de las lengas non de las lengas grassfields de l'èst.
Veneçuèla
Lo periòde Castro
En 1899, Cipriano Castro, un militar dei regions de l'oèst, se revoutèt e intrèt dins la capitala en octòbre. Elegit president en 1902, assaièt de luchar còntra la dominacion estrangiera — lei Britanics avián lo contraròtle dei pòrts, leis Estatsunidencs de l'industria petroliera naissenta e leis Alemands dau rèsta de l'economia — mai deguèt premier combatre divèrseis insureccions militaras (generalament sostengudas per de companhiás estrangieras). Puei, après la pacificacion dau país en 1903, foguèt obligat de faciar un blocus maritim organizat per lo Reiaume Unit e Alemanha a prepaus dau pagament dau deute nacionau veneçolan. Una mission diplomatica estatsunidenca permetèt d'obtenir la levada dau blocus mai una darriera crisi navala opausèt Castro ai País Bas en 1908. La meteissa annada, lo generau Juan Vicente Gómez aprofichèt un viatge dau president en Euròpa per organizar un còp d'estat e prendre lo poder.
Bamukumbit
Escritura
L'alfabet bamukumbit es :
Veneçuèla
La dictatura Gómez
Lo generau Gómez gardèt lo poder fins a sa mòrt en 1935. Aqueu periòde foguèt caracterizat per lo desvolopament fòrça important de l'industria petroliera a partir de 1922. En 1929, Veneçuèla èra lo segond productor mondiau d'aur negre, après leis Estats Units d'America, e leis idrocarburs prenguèron alora una plaça centrala dins l'economia dau país.
Bamukumbit
Escritura
A a, B b, Ch ch, D d, E e, Ɛ ɛ, Ə ə, F f, G g, H h, I i, Ɨ ɨ, J j, K k, L l, M m, N n, Ŋ ŋ, O o, Ɔ ɔ, Ø ø, R r, Sh sh, T t, U u, W w, Y y, ’.
Veneçuèla
La dictatura Gómez
Politicament, Gómez instaurèt una dictatura militara a partir de 1913 e modifiquèt mai d'un còp la constitucion per se mantenir a la presidéncia. Professionalizèt lei fòrças armadas e leis utilizèt per desarmar divèrsei milícias localas. Pasmens, aquela operacion se transformèt dins certanei regions en ocupacion militara permanenta. En parallèl, Gómez fisèt la gestion d'una partida de l'economia a de « tecnocratas » e se raprochèt dau clergat.
Lo periòde Contreras-Angarita
Après la disparicion de Juan Vicente Gómez, lo generau Eleazar López Contreras venguèt cap de l'Estat. Adoptèt un programa de liberalizacion e foguèt oficialament elegit president. Après un brèu periòde de libertat (liberacion de presoniers politics, retorn d'exilats, organizacion de sindicats e de grèvas... etc.), venguèt pus autoritari. En 1941, foguèt remplaçat per lo generau Isaías Medina Angarita que demorèt president fins a 1945. Durant la màger part de la Segonda Guèrra Mondiala, mantenguèt una neutralitat de façada permetent ais Estats Units d'estacionar de tropas sus lo territòri veneçolan per protegir lei jaciments de petròli e lei pòrts còntra lei sosmarins alemands. Declarèt finalament la guèrra — formalament — a l'Axe en febrier de 1945 per rejónher lei negociacions regardant l'après guèrra. Sa succession causèt un conflicte entre plusors candidats. Lo 18 d'octòbre de 1945, l'impossibilitat de trobar una solucion entraïnèt un còp d'estat militar.
Teoria de l'informacion
Quantitat d'informacion: cas elementari
Se N = 2, I = 1. Se demanda se la bona bòstia es la bòstia. La responsa ÒC o NON determina alara sens ambiguïtat quina es la bòstia cercada.
Se N = 4, I = 2. Se demanda se la bòstia pòrta lo o 2. La responsa permet alara d'eliminar doas de las bòstias e sufís d'una darrièra question per trobar quina es la bona bòstia d'entre las doas que demoran.
Se N=2^k, I = k. S'escriu los numèros de las bòstias en basa 2. Los numèros an al mai k chifres binaris, e per cadun dels rengs d'aquestes chifres, se demanda se la bòstia cecada possedís lo chifre 0 o lo chifre 1. En k questions, se determinèt totes los chiffres binars de la bona bòstia. Aquò torna a pausar k questions, cada question avent per objectiu de divisar successivament lo nombre de bòstia consideradas per 2 (metòde de dicotomia).
Ne venèm donc apausar, mas aquesta configuracion se realiza pas que dins lo cas de N eveniments equiprobables.
Quantitat d'informacion relativa a un eveniment
Supausam ara que las bòstias sián coloradas, e qu'i aja n bòstias rojas. Supausam tanben que C sapia que la bòstia ont es amagat l'objècte es roja. Quin es lo prètz d'aquesta informacion? Sens aquesta informacion, lo pretz de pagar es \log_2(N). Amb aquesta informacion, lp pretz de pagar es alara pas que \log_2(n). Lo pretz de l'informacion « la bòstia cercada es roja » es donc.
Se definís atal la quantitat d'informacion coma una foncion creissenta de \frac{N}{n} amb:
Per mesurar aquesta quantitat d'informacion, pausam:
Veneçuèla
Lo Triennat
Leis oficiers a l'origina dau còp d'estat d'octòbre de 1945 èran de sòcis de l'Accion Democratica, partit sociau-crestian fondat en 1942 dirigit per Rómulo Betancourt. En 1946, una assemblada constituenta foguèt elegida e l'Accion Democratica i obtenguèt la majoritat. Un an pus tard, una novèla constitucion foguèt adoptada e Rómulo Betancourt venguèt lo premier president veneçolan elegit au sufragi universau dirècte en decembre. Dins aquò, la politica progressista dau govèrn suscitèt lo maucontentament dei conservators, de la Glèisa e dei militars. Ansin, en novembre de 1948, un novèu còp d'estat militar entraïnèt la fin de l'experiéncia de l'Accion Democratica e l'exili de Betancourt.
Teoria de l'informacion
Quantitat d'informacion relativa a un eveniment
Aquesta definicion se justifica, que se vòl las proprietats seguentas:
Remarca: quand dispausam de fòrça informacions, la quantitat d'informacion globala es pas la soma de las quantitats d'informacion. Aquòse deu a la preséncia del logaritme. Vejatz tanben : informacion mutuala, informacion comuna a dos messatges, que, dins l'idèa, explica aquesta « sosadditivitat » de l'informacion.
Veneçuèla
Lo regime militar
Lei militars gardèron lo poder e ordonèron la dissolucion de l'Accion Democratica, dau Congrès, deis partits politics e dei sindicats. Una junta foguèt creada e lo generau Carlos Delgado Chalbaud ne'n prenguèt la direccion fins a son assassinat per d'opausants a la dictatura en 1950. Son ròtle foguèt pauc a pauc représ per lo coronèu Marcos Pérez Jiménez qu'organizèt d'eleccions en 1952 per legitimar son poder. Pasmens, lei resultats li foguèron pas favorables e se mantenguèt finalament per fòrça a la tèsta de l'Estat « per luchar còntra lo comunisme ». Una segonda temptativa capitèt en 1953 mai sa dictatura suscitèt d'oposicions importantas. En 1957-1958, una mobilizacion fòrta de l'oposicion, de declaracions ostilas dau clergat e de revòutas dins certaneis unitats militaras entraïnèron l'afondrament de la junta militara e l'exili de son cap.
Teoria de l'informacion
Entropia, formula de Shannon
Supausam ara que las bòstias sián de diferentas colors: n1 bòstias de color C1, n2 bòstias de color C2…, nk bòstias de colors Ck, amb n1 + n2 + … + nk = N. La persona C sap de quina color es la bòstia cercada. Quin es lo pretz d'aquesta informacion?
Veneçuèla
La democracia conservatritz
Après la fin de la dictatura militara, una junta civila e militara dirigiguèt lo país en 1958. Lei dos partits principaus, l'Accion Democratica e la Copei trobèron un acòrd entre elei per respectar lo jòc democratic. Pasmens, lo regime, fòrça conservator, deguèt faciar l'ostilitat de l'extrèma drecha e dei comunistas que formèron de guerilhas.
Rómulo Gallegos foguèt tornat elegir a la presidéncia en decembre de 1958 e lo demorèt fins a 1964. Organizèt una reforma agrària — limitada — e participèt a la fondacion de l'Organizacion dei País Exportators de Petròli (OPEP). Son successor, Raúl Leoni (1964-1969), capitèt de negociar ambé lei guerilhas la fin de la lucha armada en cambi d'una amnistia. Après la Guèrra de Kippur (octòbre de 1973), lo president Carlos Andrés Pérez nacionalizèt l'industria petroliera lo 1 de genier de 1976. Demorèt pron prudent per pas rompre ambé Washington e aquela decision encoratjèt lo desvolopament de la corrupcion au sen dau govèrn.
Teoria de l'informacion
Entropia, formula de Shannon
L'informacion « la bòstia es de color C1 » val log N/n1, e aquesta eventualitat a una probabilitat n1/N. L'informacion « la bòstia es de color C2 » val log N/n2, e aquesta eventualitat a una probabilitat n2/N…
Gurgy
Gurgy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Teoria de l'informacion
Entropia, formula de Shannon
Lp pretz mejan de l'informacion es donc n1/N log N/n1 + n2/N log N/n2 + … + nk/N log N/nk. Mai generalament, se consideram k eveniments disjonchs de probabilitats respectivas p1, p2…, pk amb p1 + p2 + … + pk = 1, alara la quantitat d'informacion correspondent a aquesta distribucion de probabilitat es p1 log 1/p1 + … + pk log 1/pk. Aquesta quantitat se nomena entropia de la distribucion de probabilitat.
Gurgy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Craywick
Geografia
thumb|left|Craywick En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
Enric Frère
Enric Frère foguèt un escultor rosselhonés (1908-1986).
Craywick
Geografia
thumb|left|Craywick dans son canton et son arrondissement|180px==Istòria==
Gurgy
Nòtas
<references group=N/>
Craywick
Geografia
250px|thumb|Craywick vist dempuèi la campanha
Un luòc de pelegrinatge :
En sollicitant de la majoritat de las pichonas entités ruralas, l'istòria de Craywick pòt pas dissociar-se de aquela de la siá glèisa : rebâtie cap a la fin del sus vestigis de bastiment romane, la bastissa #protegir la redaccion dels quasèrns de doléances en 1789 e las eleccions del primièr conselh municipal l'an 1791. Per aver-i recebut l'an 1679 los reliques de sant Gilles, la parròquia #venir luòc de pelegrinatge, en amassant en lo moment de la neuvaine de setembre, paysans e de pescadors dels environs : venián i puiser l'aiga d'una font jutjada curative, abans de se restaurar a la auberge del "bon Sant Gilles" aguda pel clergé local. Es aital coma pendent longtemps — meteis après la desaparicion de las reliques jos la Revolucion — se #invocar Sant Gilles contra los mals de cap, la fèbre, la épilepsie e las malautiás infantiles, una devocion plan reveladora tanben de l'estat sanitaire de la contrée.
Teoria de l'informacion
Entropia, formula de Shannon
L'entropia permet donc de mesurar la quantitat d'informacion mejana d'un ensemble d'eveniments (subretot de messatges) e de mesurar son incertitud. Es notada H: amb  la probabilitat associada a l'aparicion de l'eveniment i.
Veneçuèla
La democracia conservatritz
Pasmens, lei cors deis idrocarburs demeniguèron, çò qu'entraïnèt de dificultats economicas durant la presidéncia de Carlos Andrés Pérez (1979-1984). Sota Jaime Lusinchi (1984-1989), foguèt adoptada una politica d'austeritat que sei consequéncias foguèron una demenicion dau nivèu de vida e una aumentacion grèva dau caumatge. Carlos Andrés Pérez, tornarmai president de 1989 a 1993, estendèt l'austeritat e menèt de plans d'ajustament fòrça durs. Aquò entraïnèt d'esmogudas a Caracas (de 300 a 3,000 mòrts) e una multiplicacion dei grèvas. Puei, l'agitacion se difusèt au sen de l'armada e doas temptativas de còp d'estat militar aguèron luòc en octòbre — organizada per lo coronèu Hugo Chávez — e en novembre de 1992. Un an pus tard, Pérez foguèt destituit per lo Congrès après d'escandòls financiers.
Províncias Unidas de l'Arriu de la Plata
Las Províncias Unidas de l'Arriu de la Plata qu'ei ua de la denominacion de la Republica Argentina, tanben aperada Confederacion Argentina ; aqueth nom que ho mei que mei emplegat durant las purmèras annadas de l'emancipacion d'Argentina e en referéncia a las províncias emancipadas o en cors d'emancipacion de l'autoritat espanhòla dens l'anciana Vicereiautat de l'Arriu de la Plata. Los sons ciutadans qu'èran qualificats de rioplatenses o d'argentin.
Teoria de l'informacion
Codatge de l'informacion
Se cada simbòl es independent del seguent, alara un messatge de N simbòls conten en mejana una quantitat d'informacion egala a 0,72N. Se lo simbòl s1 es codat 0 e lo simból s2 es codat 1, alara lo messatge a una longor de N, çò qu'es una pèrda al respècte de la quantitat d'informacion que pòrta. Los teorèmas de Shannon enoncian qu'es impossible de trobar un còde que la longor mejana siá inferiora a 0,72N, mas qu'es possible de codar lo messatge de biais que lo messatge codat aja en mejana una longor tan pròcha que se vòl de 0,72N quand N aumenta.
Per exemple, s'amaga los simbòls tres per tres e se los còda atal: Lo messatge s1s1s1s1s1s2s2s2s1 serà codat 010011110.
Limitas d'aquesta teoria
Une de las caracteristicas fondamentalas d'aquesta teoria es l'exclusion de la semantica. La teoria de l'informacion es indiferenta a la significacion dels messatges. Lo sens d'un messatge pòt pasmesn èsser considerat coma essencial dins la caracterizacion de l'informacion. Mas lo punt de vista de la teoria de l'informacion se limita a aqueste d'un messatgièr que la foncion es de transferir un objècte.
La teoria de l'informacion de Shannon es sempre relativa a un ensemble de donadas, una familha de cadenas de caractèrs, caracterizada per una lei de distribucion plan prescisa. Dona donc un contengut en informacion en mejana, çò que ne fa una teoria probabilista, particularament plan adaptada al contèxte de la transmission de donada, e dins aqueste encastre aquesta teoria produguèt de resultats importants. Pasmens, es pas en mesura de quantificar lo contengut en informacion d'una cadena presa de biais isolat, un brot d'ADN per exemple, alara que la teoria algoritmica de l'informacion n'es capable fins a cèrt punt. Mas aquesta darrièra teoria possedís tanben las sieunas limitacions. Es perque cal pas considerar que la nocion d'informacion es entièrament cernada per la teoria de l'informacion de Shannon, o la teoria algoritmica de l'informacion, mas qu'aquesta nocion a besonh d'una varietat de modelizacions formalas per s'exprimir.
L'informacion de Fisher sembla tanben a vegada de biais avantatjós remplaçar l'informacion de Shannon dins la mesura ont es una quantificacion locala e non globala de l'informacion contenguda dins una distribucion. Pasmens, ambedoas nocions son ligadas e pòdon dins diferentas aplicacions menar als mèsmes resultats.
Nòtas e referéncias
<references responsive="" group="">
Craywick
Geografia
Un Caseriu industrial :
Províncias Unidas de l'Arriu de la Plata
Dens l'Imne Nacionau Argentin comandat per l'Amassada de l'An XIII que s'emplega lo nom de Províncias Unidas deu Sud e en 1816 la declaracion d'independéncia que designè lo navèth estat com Províncias Unidas d'America deu Sud.
Craywick
Geografia
Dels évènements militars #que #afectar Craywick — e #èsser légion del fach de la proxilité de dos luòcs fòrts — retenèm la paissièra de Gravelines pels franceses l'an 1644 #que #incitar los espanhòls, totjorn en possession de Bourbourg, a far creuser un fossé defensiu rectilini fins al passatge de Coppenhaecq o Coppenax ont #èsser bastida una tem bastionnée : aquel luòc #donar naissença a Coppenaxfort, masatge caseriu nascut en la segonda mitat del après lo démantèlement d'aquela labor fortificada. Es en aquel sector #que se #implantar, après lo creusement del canal de Bourbourg (1670-1685), divèrsas activitats industrialas #qu'una fabrica de teles de vel l'an 1766, una fabrica texila e, al mièg del, un doç #que #evolucionar en distillerie. Aquel caseriu n'a contunhat a se desvolopar al conjointement als importants trabalhs destinats a completar la ret de las vias navigables : en 1932 amb lo creusement de la dérivation del canal de la Colme e en 1967 amb la élargissement destinat a permetre lo accessibilité als transpòrts fluviaux de grand gabarit, en entrenant la creacion de zònas de depaus, lo relèvement del pont de Brouckerque e la desaparicion del pont de Dunquèrca.
Veneçuèla
La democracia conservatritz
Rafael Caldera foguèt elegit per lo remplaçar gràcias au sostèn d'una larga coalicion de partits ostils a son adversari (eissit dau sindicalisme). Pasmens, la crisi s'agravèt amb una tiera de falhidas bancàrias e una demenicion dei pretz petroliers. Descreditadas, l'Accion Democratica e la Copei perdiguèron lo poder en 1998 ambé l'eleccion de l'ancian putschista Hugo Chávez.
Craywick
Geografia
Un lieu de pèlerinage :
Veneçuèla
Lo periòde bolivarian
Après una campanha en favor de la defensa dau pòble, Hugo Chávez foguèt aisament elegit (60%) e convoquèt una assemblada constituenta per modificar la constitucion. Aprovada en decembre de 1999 (70% d'òc), la novèla constitucion instaurèt la « Republica Bolivariana de Veneçuèla ». Aquò li alienèt lei conservators qu'assaièron de lo destituir. Pasmens, Chávez foguèt tornat elegir en 2000, resistiguèt a un còp d'estat sostengut per leis Estats Units en 2002, a una grèva generala organizada per lo patronat en 2002-2003, ganhèt un referendum de confirmacion en 2004 e divèrseis autreis escrutinhs fins a sa mòrt.
Craywick
Geografia
À l'instar de la plupart des petites entités rurales, l'histoire de Craywick ne peut se dissocier de celle de son église : rebâtie vers la fin du sur des vestiges de construction romane, l'édifice abrita la rédaction des cahiers de doléances en 1789 et les élections du premier conseil municipal en 1791. Pour avoir reçu en 1679 les reliques de saint Gilles, la paroisse devint lieu de pèlerinage, rassemblant lors de la neuvaine de septembre, paysans et pêcheurs des environs : ils venaient y puiser l'eau d'une source jugée curative, avant de se restaurer à l'auberge du "bon Saint Gilles" tenue par le clergé local. C'est ainsi que pendant très longtemps — même après la disparition des reliques sous la Révolution — on invoqua Saint Gilles contre les maux de tête, la fièvre, l'épilepsie et les maladies infantiles, une dévotion bien révélatrice aussi de l'état sanitaire de la contrée.
Un Hameau industriel :
Des évènements militaires qui affectèrent Craywick — et ils furent légion du fait de la proxilité de deux places fortes — retenons la prise de Gravelines par les français en 1644 qui incita les espagnols, toujours en possession de Bourbourg, à faire creuser un fossé défensif rectiligne jusqu'au passage de Coppenhaecq ou Coppenax où fut construite une redoute bastionnée : ce site donna naissance à Coppenaxfort, hameau né dans la seconde moitié du après le démantèlement de cet ouvrage fortifié. C'est dans ce secteur que s'implantèrent, après le creusement du canal de Bourbourg (1670-1685), diverses activités industrielles dont une fabrique de toiles de voile en 1766, une usine textile et, au milieu du, une sucrerie qui évolua en distillerie. Ce hameau a continué à se développer au conjointement aux importants travaux destinés à compléter le réseau des voies navigables : en 1932 avec le creusement de la dérivation du canal de la Colme et en 1967 avec l'élargissement destiné à permettre l'accessibilité aux transports fluviaux de grand gabarit, entraînant la création de zones de dépôt, le relèvement du pont de Brouckerque et la disparition du pont de Dunkerque.
Veneçuèla
Lo periòde bolivarian
En 2016, aquela coalicion assaièt de començar una procedura, non prevista per la constitucion, de destitucion dau president. Aquò entraïnèt un blocatge deis institucions e de violéncias entre partisans e adversaris dau chavisme que culminèt en 2017 (115 mòrts durant de manifestacions). Per resòuvre lo conflicte, lo govèrn decidèt d'organizar d'eleccions constituentas que foguèron boicotadas per l'oposicion. Ansin, lo 30 de julhet de 2017, lei chavistas tornèron prendre lo poder a l'eissida d'aquel escrutinh dins un contèxte totjorn marcat per d'afrontaments saunós.
Pasmens, la baissa continua dei cors dei produchs petroliers e l'adopcion progressiva de sancions de part deis Estats Units e de seis aliats europèus entraïnèron un agravament de la crisi economica. Plusors milions d'abitants quitèron ansin lo país entre 2015 e 2020. Au nivèu politic, una crisi novèla comencèt lo 23 de genier de 2019 quand lo president dau Parlament, Juan Guaidó, se proclamèt president amb lo sostèn de Washington e dei país vesins de Veneçuèla. Pasmens, mau capitèt de reversar lo govèrn de Nicolás Maduro qu'es sostengut per Russia e per lei fòrças armadas.
Guîtres
Guîtres ( Guîtres en francés) qu'ei ua comuna deu departament de Gironda de la region de Nòva Aquitània.
Exermont
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vieux-Pont
Vieux-Pont es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Exermont
Istòria
thumb|Dels soldats dels Estats Units jòguen del orgue dins una glèisa après los combats contra l'armada alemanda a Exermont lo 11 d'octòbre de 1918.
Vieux-Pont
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Salèrn (Auvèrnhe)
Salèrn (Salers en francés) z-es 'na comuna occitana d'Auvèrnhe dins lo ròdol dels monts de Chantal e dins lo departament del Chantal de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Exermont
Istòria
thumb|Des soldats des États-Unis jouent de l'orgue dans une église après les combats contre l'armée allemande à Exermont le 11 octobre 1918.
Salèrn (Auvèrnhe)
Salèrn z-a bailat son nom a : 'na raça de vachas, la Salèrn, un tipe de formatge, lo Salèrn e a'na liquor, la Salèrn.
Exermont
Istòria
thumb|Des soldats des États-Unis jouent de l'orgue dans une église après les combats contre l'armée allemande à Exermont le 11 octobre 1918..
Salèrn (Auvèrnhe)
Geografia
thumb|left|200px|Val de la Maròna ??? ambéi [[Sent Pau de Salèrn]]Salèrn se trapa a l'oest dels volcans del Chantal a 'na nautor de 900 m ; domina la val de la Maròna. Fuguèt bastida a quarteir de son chastèu e z-es demorada dins un certe isolament qui l'empachèt de créisser.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Salernum, en latin, en 1100, Salerium, latinizacion de 1142, Salerie, en 1198, Salerna, en 1268 ; S-GV-DE-SALERN, sagèl de G. de Salèrn, en 1284, Strata Salernesa, en latin, en 1350 Salerne, en 1371, Celhernum, latinizacion de 1420, Sallerne, en 1600, Salhers, en 1645, Saler, en 1682. Salèrn ven benleu d'una racina preceltica *sal-, de sens oronimic, amb lo sufixe prelatin -ernu,. A causa de Salèrne (Itàlia), probablament lo meime nom, que pòt dificilament èsser celtic a causa de sa localizacion, semblariá imprudent de supausar de gallic (gal, gallés) dins Salèrn e Delamarre plaça pas lo nom dins son diccionari.
La finala -rn es imprononciabla de lonja en occitan. Demòran doás possibilitats, siá amudir l' -n, siá ajustar una vocala de sosten. La fòrma modèrna amudís l' -n, mas las atestacions de 1268, 1371 e 1600 pòdon faire pensar que l'usatge aviá esitat amb la segonda possibilitat.
Lo gentilici sagranèir sembla curiós. Mas aquò's pas impossible de l'explicar : Salèrn articulat coma *Saguèr(n) (alteracion de -l- intervocalica en naut-auvernhàs), doncas lo gentilici supausat *salernèir passa a *saguernèir, pueis *sagrenèir (metatèsi), pueis *sagranèir (assimilacion vocalica benleu influenciada per sagrat). Aquela explicacion fai pas pròva.
Eraldica
100px|thumb|left|Escut de Salèrn Blasonament : "De gules amb un chastèl daur, ambe lo cap d'azur charjat de tres floralís d'aur".
Demografia
.
Enric III d'Anglatèrra
Enric III o Enric de Winchester, nascut lo 1èr d'octobre de 1207 a Winchester, mòrt lo 16 de novembre de 1272 a Westminster, filh ainat del rei Joan sens Tèrra e d'Isabèla d'Engoleime, foguèt rei d'Anglatèrra e duc d'Aquitània de 1216 a 1272.
Salèrn (Auvèrnhe)
Monuments
100px|thumb|left|Glèisa de Sant Matèu * Glèisa de Sant Matèu ?(sègle XV) ambé sa mesa au tombèu policròma de 1495.thumb|200px|right|Mesa au tombèu
Nòtas
<references group="N"/>
Humes-Jorquenay
Geografia
Lo bourg de Hûmes a traversat per la Rota Nacionala 19 (París-Bâle), en l'ais Chaumont-Langres, aital coma per la linha de camin de fèrre Apòstes-Bâle.Es longé egalament pel canal Champagne-Bourgogne. Hûmes A situat a 4 quilomètres, al nòrd de Langres, a aperaquí 2 quilomètres de la sortida autoroutière "Langres-Nòrd" de l'A31. L'associacion d'aquel vilatge amb aquel de Jorquenay, situat a 2 quilomètres, decidida pels conselhs municipales l'an 1972, a donat naissença a la municipalitat de Hûmes-Jorquenay.
Enric III d'Anglatèrra
Règna
Foguèt coronat a l'edat de 9 ans e assumiguèt son poder jos la regéncia del popular William Marshal comte de Pembroke.
Humes-Jorquenay
Geografia
Le bourg de Hûmes est traversé par la Route Nationale 19 (Paris-Bâle), dans l'axe Chaumont-Langres, ainsi que par la ligne de chemin de fer Paris-Bâle.Il est longé également par le canal Champagne-Bourgogne. Hûmes est situé à 4 kilomètres, au nord de Langres, à environ 2 kilomètres de la sortie autoroutière "Langres-Nòrd" de la A31. L'association de ce village avec celui de Jorquenay, situé à 2 kilomètres, décidée par les conseils municipaux en 1972, a donné naissance à la commune de Hûmes-Jorquenay.
Enric III d'Anglatèrra
Règna
Passèt una granda part del sieu règne a combatre los barons pr'amor de la Magna Carta   e dels dreches reials, mas foguèt forçat de convocar lo primièr « parlament » en 1264.
Humes-Jorquenay
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Vilatge #que n'es procedent lo ancià pilòt Guy Fréquelin, longtemps director de Citroën Espòrt.
Enric III d'Anglatèrra
Règna
Aguèt pas tanpauc de capitada sul Continent, ont fracassèt a restablir lo contraròtle anglés subre Normandia, Anjau, e Aquitània.
Humes-Jorquenay
Istòria
Lo 15 de junh de 1940, lo en Comandant René Pépin partís sol en reconeissença. Après aver-i regulat las siás armas sul lac près de Langres, descobrís una colomna enemica #qu'empren de metrallar. Es del temps qu'una patrolha de Messerschmitt 109 l'atac. Sucumbeix Jol nombre e s'esclafa près del vilatge de Humes. El totalisait 2 victòrias aerianas. I aurà fach Chevalier de la Légion d'Onor lo 24 de junh de 1940.
Lo 25 de junh de 1963, ne fau un omenatge a aquel aviateur excepcional en aliant intégrité, altruisme e jòia de viure, l'Armada de l'Aire donarà a la Basa aeriana 132 de Colmar-Meyenheim (Nautor-Rhin) coma nom de tradicion aquel de : "Basa aeriana d'operacions en Comandant René Pépin". En 2010, la basa aeriana 132 #barrar definitivament, es lo 1 Regiment de Camina del Tchad, en venent de Noyon (Oise), #que, a implantat uèi en las ancianas installacions.
Fortschwihr
Fortschweier en alemannisch ( Fortschwihr en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region del Grand Èst.
Congrès de Tucumán
thumb|200px|left|[[Ostau de Tucumán on lo Congrès e signè la declaracion d'independéncia]]thumb|200px|Declaracion d'independéncia en [[castelhan e quíchoa]]Lo Congrès del Tucumán que ho l'amassada legislativa e constitutiva de las Províncias Unidas de l'Arriu de la Plata. Qu'exercè enter 1816 e 1820 en bèth ostalà's en purmèr dens la ciutat de San Miguel de Tucumán puish a Buenos Aires. Que promulguè declarè oficiaument l'independéncia e que promulguè la purmèra constitucion argentina en 1819.
Humes-Jorquenay
Istòria
Village dont est originaire l'ancien pilote Guy Fréquelin, longtemps directeur de Citroën Sport.
le 15 juin 1940, le Commandant René Pépin part seul en reconnaissance. Après avoir réglé ses armes sur le lac près de Langres, il découvre une colonne ennemie qu'il entreprend de mitrailler. C'est alors qu'une patrouille de Messerschmitt 109 l'attaque. Il succombe sous le nombre et s'écrase près du village de Humes. Il totalisait 2 victoires aériennes. Il sera fait Chevalier de la Légion d'Honneur le 24 juin 1940.
Le 25 juin 1963, en hommage à cet aviateur exceptionnel alliant intégrité, altruisme et joie de vivre, l'Armée de l'Air donnera à la Base aérienne 132 de Colmar-Meyenheim (Haut-Rhin) comme nom de tradition celui de : "Base aérienne d'opérations Commandant René Pépin". En 2010, la base aérienne 132 ferma définitivement, c'est le 1 Régiment de Marche du Tchad, venant de Noyon (Oise), qui, aujourd'hui est implanté dans les anciennes installations.
Esclusa de Sant Martin
vinheta L'esclusa de Sant Martin es una esclusa de bacins dobles del canal del Miègjorn. Bastida cap a 1674, se tròba a 131,6 km de Tolosa a 67 m d'altitud. Las esclusas adjacentas son l'esclusa de l'Agulha a l'èst e l'esclusa de Fontfila, a l'oèst.
Es situada sus la comuna de Blomac dins lo departament d'Aude.
Jòrdi Deseuse
Jòrdi Deseuse es un pintor montpelhierenc. Es filh de l'escrivan clapassièr Francés Deseuse mei conegut coma L'Escotaire.
Sant Bertomieu de Plan
Sant Bertomieu dau Plan (Saint-Barthélemy-le-Plain en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Geografia
Sant-Barthélemy-lo-Plain es una municipalitat del Ardèche, dins l'anciana província del Vivarais. Aquela municipalitat a situat sus un scenari en bordure del Rhône, a una altitud mièja de 400 mètres. La localité a environat per dos rius a gargamèlas prigondas: lo Doç al nòrd (Valmordane) e lo Duzon al sud (cuves del Duzon). Es en las gargamèlas del Doç #que passa la linha del " Camin de fèrre a vapor del Vivarais" actiu de Tornon a La Mastra.
Un viaducte en pèira de talha e un vièlh pont en datant de 1656, permeton la traversada del Duzon. Lo vièlh pont se tròba sus l' anciana rota manlevada per las muletiers,"La Raviscole", #que domina lo ravin del Duzon en la pujada cap a Sant-Barthélemy-lo-Plain. Aquel camin muletier, agrandit al cors del XVII sègle, a #èsser duplicat per una rota a déclivité mai flaca, al continuament d'un projècte establit en 1853. Aquel projècte aurà de besonh lo bastiment del viaducte actual a uèch arcs, acabat en 1870. A l'extrèm del vièlh pont se trobava una pichona fabrica "los texiles de Duzon". Aquela fabrica utilizava la fòrça hydraulique del Doç, mercés a un barrage situat en amont. Bastida en 1845, primièrament pel "moulinage" dels cocons de seda produsida en la region, s'es de contunh orientada cap al tissage de la seda, de contunh de fibres synthétiques. Aquela fabrica a barrat las siás pòrtas en 1990. Es ara ocupada per un talhièr d'artista.
Sant Barthélemy le Plain est une commune de l'Ardèche, dans l'ancienne province du Vivarais. Cette commune est située sur un plateau en bordure du Rhône, à une altitude moyenne de 400 mètres. La localité est entourée par deux rivières à gorges profondes: le Doux au nord (Valmordane) et le Duzon au sud (cuves du Duzon). C'est dans les gorges du Doux que passe la ligne du " Chemin de fer à vapeur du Vivarais" allant de Tornon à La Mastra.
Un viaduc en pierre de taille et un vieux pont datant de 1656, permettent la traversée du Duzon. Le vieux pont se trouve sur l’ancienne route empruntée par les muletiers,"La Raviscole", qui domine le ravin du Duzon dans la montée vers Saint-Barthélemy-le-Plain. Ce chemin muletier, élargi au cours du XVII siècle, a été doublé par une route à déclivité plus faible, à la suite d'un projet établi en 1853. Ce projet nécessitera la construction du viaduc actuel à huit arches, terminé en 1870. Au bout du vieux pont se trouvait une petite usine "les textiles de Duzon". Cette usine utilisait la force hydraulique du Doux, grâce à un barrage situé en amont. Construite en 1845, tout d'abord pour le "moulinage" des cocons de soie produits dans la région, elle s'est ensuite orientée vers le tissage de la soie, puis de fibres synthétiques. Cette usine a fermé ses portes en 1990. Elle est maintenant occupée par un atelier d'artiste.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
L'istòria d'aquel territòri debuta per una cita en lo "Cartulaire del Abbaye de Sant-Chaffre" n'en abril 974, jol nom de villa Planis. L'evolucion del nom de la parròquia de contunh de la municipalitat, al cors dels sègles, es la seguenta:
en Abril 974 : villa Planis; X-XII sègle : Sanctus Bartholomeus de Plassanis;  XIII-XV sègle : Mandement de Sant-Romain-Valmordane;  XVI-XVII sègle : Sant-Barthélemy-de-Plassas;   : Sant-Barthélemy-lo-Plain;  Revolucion : Montplein;  1805-1939 : Sant-Barthélemy-lo-Plen;  Decrèt del 19 d'abril 1939 : Sant-Barthélemy-lo-Plain.
L'histoire de ce territoire débute par une citation dans le "Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Chaffre" en avril 974, sous le nom de villa Planis. L'évolution du nom de la paroisse puis de la commune, au cours des siècles, est la suivante:
Josep Sebastià Pons
Biografia
Son òbra foguèt lausada per d'escrivans tan prestigioses coma Josep Pla. Serviguèt tanben de modèl a la literatura occitana contemporanèa (en particular a l'escrivan Max Roqueta).
Sa vida e son òbra foguèron estudiadas per Pere Verdaguer e Cristià Camps dins divèrsas publicacions. Sa sòrre, Simona Gay, foguèt tanben una escrivana famosa en Catalonha del Nòrd.
Confederacion Argentina
thumb|200px|left|Banèra de la Confederacion Argentina deu temps de [[Juan Manuel de Rosas]] La Confederacion Argentina qu'ei un deus noms oficiaus de la Republica Argentina ; istoricament que s'aplica meis que mei au regim federau de Juan Manuel de Rosas puish, après la soa caduda, aus regims seguents qui's revendiquèn com federaus dinc a l'annada 1861 qui marca un viraplèc d'orientacion unitària dens l'istòria politica argentina e on la nocion de Nacion Argentina (amassa dab las paraulas Argentina o Republica Argentina) e vien remplaçar la nocion de confederacion.
Senescalciá de Roergue
Jol Regim Ancian, la Senescalciá de Roergue èra la circonscripcion judiciària per la província de Roergue.
Lo primièr senescal de Roergue mencionat per l'istorian Marc Antòni Francés de Gaujal es Guilhèm de Benac, que exercissiá en 1216 al nom de Simon IV de Montfòrt. Qualques uns de sos successors foguèron elegits pels comtes de Tolosa, als quals lo Comtat de Roergue apertenguèt fins a 1271. Mas a partir d'aquesta epòca, aquel darrièr fèu foguèt restacat a la corona, adonc los senescals dependèron dels reis de França; aquel estat de causas foguèt passatgièrament interromput pel Tractat de Brétigny, que faguèt passar la província jos la dominacion anglesa.
Sèti de la senescalciá
Mantun article dels privilègis acordats a Najac, en decembre de 1368, permet d'assegurar que aquel vilatge foguèt per un temps mai o mens long lo sèti de la senescalciá. Segon un memòri redigit en 1505 per l'autoritat comunala de Rodés a prepaus de las talhas, aquesta ciutat l'auriá tanben possedit.
Ròtle del senescal
Una de las obligacions del senescal consistissiá a anar, acompanhat dels oficièrs de sa cort, dins d'unes luòcs determinats de son ressòrt per i rendre la justícia dins d'assisas periodicas e tengudas publicament.
Una decision de reglament renduda lo 19 de genièr de 1495 pel Parlament de Tolosa cambièt aquel mòde de procedir en tot estatuir que las assisas se tendrián pas que al sèti de la senescalciá, es a dire a Vilafranca. En vertut d'aqueste meteis acte, lo senescal deviá aver pas que dos luòctenents principals, un laïc e l'autre clergue, e un comissari ad universitatem causarum, encargat de suplir en cas de besonh los luòctenents. Èra assistit del jutge màger, que aviá la preeminéncia suls autres oficièrs, e que se situava immediatament a sa drecha.
L'ereccion d'un presidial a Vilafranca, en 1552, venguèt un còp de mai modificar l'organizacion d'aquela cort de justícia. Lo tribunal novèl, que prenguèt lo nom de senescal-presidial, e que son objècte èra de solatjar lo parlament en lo descargar d'un grand nombre d'apèls de pauca importància, se compausèt d'en primièr de quinze conselhièrs. A sa tèsta foguèt totjorn lo senescal, mas amb un ròtle considerablament amendrit al profièch d'aquel del jutge màger.
Vengut centre judiciari, Vilafranca concentrèt alavetz los òmes de lei, avocats e procuradors, que oficiavan egalament dins las justícias senhoralas.
Lo sagèl de la senescalciá por­tava en 1576 simplament aquestes mots: Sigillum senescallie Ruthenensis.
Lahayville
Lahayville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
Lo vilatge de Lahayville a traversat pel rupt de Mad.
Le village de Lahayville est traversé par le rupt de Mad.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Economia de Centrafrica
Centrafrica es un dels païses mens desvolopats del mond amb un PIB per cápita de 700 dolars annals, de comunicacions deficientas e un sistèma educatiu e de formacion gaireben inexistent. La màger part de la populacion se consacra a l'agricultura.
La fusta es un recors explorat sens contraròtle, e constituissi una part substanciala de las exportacions. La mineracion, a l'excepcion de de diamants, aur e urani, demòra sens exploracion.
L'industria depend del sector minaire e de pichonas entrepresas; e lo sector de servicis es, sustot, public. Las ressorsas energeticas pròprias son escassas e lo país depend de l'exterior, amb excepcion de qualques idroelectricas. Lo petròli es importat de Cameron.
Isigny-sur-Mer
Geografia
Al fons de la baia de las Veys, Isigny es un important centre laitier, conegut per lo sieu burre e la siá cremason AOC, aital coma per los sieus fromages (mimolette, pont-l'avesque, camembert, tresaur de Isigny, èca.) fabricats a la cooperativa « Isigny Santa Maire ». Dempuèi la segonda mitat del, lo ostréiculture es largament desvolopada a proximitat en la baia de las Veys (Isigny-sus-Mar).
thumb|left|upright=0.6|Las pòrtas a ondadas sus la Aure a Isigny-sus-Mar Lo territòri de Isigny-sus-Mar a vorejat a l'oèst per la Vire e al nòrd per lo sieu ultime afluent, lo Aure, #qu'adaiga lo bourg.
Au fond de la baie des Veys, Isigny est un important centre laitier, connu pour son beurre et sa crème AOC, ainsi que pour ses fromages (mimolette, pont-l’évêque, camembert, trésor d’Isigny, etc.) fabriqués à la coopérative « Isigny Sainte Mère ». Depuis la deuxième moitié du, l’ostréiculture est largement développée à proximité dans la baie des Veys (Isigny-sur-Mer).
thumb|left|upright=0.6|Les portes à flots sur l'Aure à Isigny-sur-Mer Le territoire d'Isigny-sur-Mer est bordé à l'ouest par la Vire et au nord par son ultime affluent, l'Aure, qui arrose le bourg.
Istòria
Bourg De mièja importància favorit per la siá situacion géographique, la siá istòria se confond amb l'activitat economica. Lo industrialisation de la transformacion laitière de desvolòpa dempuèi lo començament del, e condusit a la creacion de divèrsas fabricas sustot per la dynastie de las Dupont de Isigny #que se diversifieront amb la creacion dels famoses mochets de Isigny. De contunh aquel serà lo Cooperatiu laitière de Isigny #qu'aurà la nautor del pavé. Parallèlament, las fièras agricòlas e los mercats faràn de Isigny un centre réputé. vignette|Esquèrra|La vila #èsser desservie per las [[camins de fèrre del Calvados, una companhiá de camin de fèrre secondaire, #que los vogues ne circulavan dins las carrièras e luòcs de la vila]] Çò pòrt, sovent desbrembat, #conéisser una activitat importanta : acollidor lo pichon cabotage, #permetre de manténer e de desvolopar activitats comercialas e industrialas (importation de bòsques del nòrd, exportacion de burre e de carbon de la mina de Littry). Lo persec i #aver un papièr important fins a la fin dels ans 1970 (persec als motlles, lo famós « Caïeu de Isigny », e a las clofolles a partir de pichonas embarcacions, las picoteux, armadas pels pescadors del quartièr dels Hogues).
Destruida en mai de 60 % per doas ondas de bombardements la, Isigny #èsser gaireben totalament reconstruite. Lo general de Gaulle #retre visita als sieus abitants lo Data|14|de e lo Data|16|de.
En 1924, Isigny ven Isigny-sus-Mar.
La vila de Isigny es la municipalitat procedenta de la familha de Walt Disney. Lo nom « de Isigny » en s'essent al fil de las generacions transformadas en Disney.
Bourg de moyenne importance favorisé par sa situation géographique, son histoire se confond avec l’activité économique. L’industrialisation de la transformation laitière de développe dès le début du, et conduit à la création de plusieurs usines notamment par la dynastie des Dupont d’Isigny qui se diversifieront avec la création des fameux caramels d'Isigny. Puis ce sera la Coopérative laitière d’Isigny qui tiendra le haut du pavé. Parallèlement, les foires agricoles et les marchés feront d’Isigny un centre réputé. vignette|gauche|La ville fut desservie par les [[chemins de fer du Calvados, une compagnie de chemin de fer secondaire, dont les rames circulaient dans les rues et places de la ville]] Le port, souvent oublié, connut une activité importante : accueillant le petit cabotage, il permit de maintenir et de développer des activités commerciales et industrielles (importation de bois du nord, exportation de beurre et de charbon de la mine de Littry). La pêche y tint un rôle important jusqu'à la fin des années 1970 (pêche aux moules, le fameux « Caïeu d'Isigny », et aux coques à partir de petites embarcations, les picoteux, armées par les pêcheurs du quartier des Hogues).
Détruite à plus de 60 % par deux vagues de bombardements le 8, Isigny fut presque entièrement reconstruite. Le général de Gaulle rendit visite à ses habitants le 14 et le 16.
En 1924, Isigny devient Isigny-sur-Mer.
La ville d'Isigny est la commune originaire de la famille de Walt Disney. Le nom « d'Isigny » s'étant au fil des générations transformé en Disney.
Davejan
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son In villa Davegano, en 1067, Castrum de Davejano, en 1262, Villa de Davegiano, en 1262, Ecclesia de Veiano, en 1360, Davagan, al sègle XIV, Locus de Davagano, en 1404, de Daveiano, en 1412, al loc de Daveja, en 1538, Davega, en 1538, Davegan, en 1595, Davejan, en 1781. La prononciacion citada per l'abat Sabarthès es Dabejá, doncas [daße'ʒa] . Dauzat explica Davejan per un nom galloroman d'òme Daveius (doncas d'origina gallesa, en principi), ambe'l sufixe -anum. Los Féniés, ambe'l meteis sufixe, aiman mai Aveius, en supausant implicitament l'aglutinacion de la preposicion de. Delamarre dona pas cap de *Dāueios (un Dāuerios e un *Dāuāios, pr'aquò : lo segond, malurosament inatestat, poiriá far l'afar, en supausant una simpla dissimilacion vocalica : *Dāuaiānon > *Davajano- > *Davejano- > Davejan); Delamarre cita curiosament la fòrma de 1067 «  in villa Davegnano », çò que sembla èsser una error materiala e qu'es de tot biais en contradiccion ambe las fòrmas posterioras. Aquò lo mena a supausar per Davejan un *Dāuiniānon, la proprietat de Dāvinios, que cal probablament desmembrar. Cossí que siá, Davejan èra versemblablament una anciana granda proprietat antica.
Magny-Lormes
Magny-Lormes es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Buffières
Buffières es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Froult
Saint-Froult es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
National Football League
Lo National Football League (en occitan la Liga Nacionala de Fotbòl), abreujat NFL, es una associacion d'equipas professionalas de fotbòl american, activa als Estats Units. Lo NFL foguèt creat en 1920, primièrament jol nom de American Professional Football Associacion (APFA), abans d'èsser rebatejat National Football League en 1922. Lo NFL organiza cada annada un campionat fòrça seguit als Estats Units acabat per un eveniment màger: lo Super Bowl.
Coux
Coux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novèla Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Lo nom Coux, present un pauc pertot en Occitània e regions vesinas, es estat interpretat coma lo resultat del latin cotes, « pèiras, lòcs peiroses, rocassuts »,.
Pr'aquò, a prepaus d'una varianta, Coulx (Òlt e Garona), que Jacques Astor interprèta coma l'occitan cot, vengut del latin cos/cotis, « pèira dura, pèira d'amolar », donc totjorn ambe -t, Bénédicte Boyrie-Fénié, que constata l'abséncia de -t- dins las fòrmas ancianas, causís l'acusatiu plural de collis, colles, abondant en microtoponimia lengadociana. Dins lo cas de Coulx, l'interpretacion se justifica per lo vesinatge d'una tuca de 164 m. Lo paisatge de Coux es plan mai planièr, mès, sus un planòl que culmina a 85–90 m, un bombament del terrenh plan perceptible fa pujar Coux a prèp de 100 m, çò que ne fa una cima locala. L'interpretacion oronimica sembla mai convenir que la de « lòc peirós » e, donc, un etime en -l- es mai versemblabla qu'un autre en -t-.
Lo tipe Coux
Lo tipe Coux ou Coulx (grafias francesas) es present en Occitània (Òlt e Garona, Ardecha, Dordonha, Cruesa, Nauta Vinhana), dins de regions ancianament occitanas (Charanta Maritima), en Arpitània (Ain, Nauta Savòia) e regions relativament prèpas d'Occitània al primièr millenari (Nièvre). Una partida dels toponimes Coux son precedits de l'article, masculin o femenin, d'autres non; i a de comunas e d'ancianas parròquias o comunas, mas tanben de microtoponimes. La preséncia de noms ambe article e de microtoponimes marca que s'agís d'un nom comun utilizat coma tal al segond millenari. Es pas impossible que lo nom siá tanben present pus al nòrd, e La Queue-les-Yvelines, La Queue-en-Brie, latinizats a l'Edat Mejana coma cauda, poirián tanben ipoteticament èsser de meteissa origina.