cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yanoconodon
Eth fossil de Yanoconodon siguec trapat enes montanhes Yan, a 300 km de Pequin. Ère tan ben conservat qu'es scientifics podèren estudiar enquias uassi dera aurelha mieja. Era anatomia d'aguesta a sigut des d'alavetz coma ua pèira Rosetta dera evolucion dera aurelha mieja des mamifèrs. Ath delà, Yanoconodon avie costelhes lumbars, ua caracteristica plan pauc comuna en es mamifèrs d'aué. Joholodents, qu'ère tanben un Eutriconodont, non a pas aguestes costelhes lumbars e s'a ditz qu'aguesti cambis morfologics èren per cambis en es gens de Hox, particolarments en eth grop Hox 10.
En es arrats ua mutacion en eth gen Hox 10 condusís entà era aparicion des costelhes lumbars. Aquerò confirma era teoria que ditz qu'aqueri gens an evolucionat entà hèr aparéisher un aute còp es costlehes lumbars des ancessors atau coma s'a vist ena morfologia des Eutricondonts.
Referéncies
Andrieu Lagarda
Andrieu Lagarda (en francés: André Lagarde; Belestar, Lengadòc, 27 de mai de 1925) es un escrivan e erudit occitan contemporanèu de Lengadòc.
Biografia
Andrieu Lagarda s'interessèt plan jove a l'occitan e amb qualques camaradas de licèu creèt l'Académie patoise. Puèi foguèt regent dins l'airal tolosan abans de venir professor de letras e d'espanhòl a Carbona. Son trabalh constant per l'occitan lo portèt a integrar la lenga dins sos corses en s'inspirar del metòde Freinet e de l'experiéncia d'Antonin Perbòsc. A agut una activitat intensa dins lo domeni de la lexicografia occitana amb la publicacion del Vocabulari occitan (1971), puèi en 1991 d'una òbra de vocabulari mai local Le trésor des mots d'un village occitan (sul parlar de Rivelh) e del diccionari bilingue occitan-francés/francés-occitan la Palanqueta (1998).
Es lo paire de l'occitanista e ispanista Crestian Lagarda.
Lingüista
Un o una lingüista (tanben s'escriu linguista) es un scientific que ten la formacion e la competéncia necessàrias per trabalhar en lingüistica.
Ribera d'Ondara
Ribera d'Ondara es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Sistèma parlamentari
400px|thumb|En roge: monarquias constitucionalas ont l'autoritat ven d'un parlament. En irange: republicas parlamentàrias ont los parlaments son vertadièrament al cap de l'Estat. En verd: republicas presidencialas ont un president executiu es ligat amb un parlament
Un sistèma parlamentari o democracia parlamentària es un sistèma d'organizacion politica ont la branca executiva del govèrn depend del sosten dirècte o indirècte del parlament, sovent exprimit per un vòte de confidança. Doncas, i existís pas una separacion clara dels poders entre las brancas legislativa e executiva ni de sistèma de verificacion e balança comuna dins lo sistèma presidencial. Malgrat aquò, lo sistèma parlamentari a una flexibilitat e capacitat de responsa màgers que lo sistèma presidencial. Coma sistèma democratic, dins la democracia parlamentària la sobeiranetat populara es representada per de deputats e/o de senadors, elegits per d'eleccions liuras e periodicas, qu'exercisson la lor foncion legislativa dins un parlament.
La branca executiva dels sistèmas parlamentaris es sostenguda per un cabinet, dirigit pel primièr ministre, considerat coma lo cap del govèrn. Lo primièr ministre e los ministres del cabinet provenon del Parlament e son sovent de membres ministres. Lo cap del partit majoritari, o d'un grop de partits en coalicion, es elegit o designat coma primièr ministre. Dins fòrça païses amb de sistèmas parlamentaris, lo cabinet, un dels membres, o lo primièr ministre, pòdon èsser renversats per una mocion de censura. E lo poder executiu pòt dissòlvre lo parlament e convocar d'eleccions novèlas.
Las brancas legislativas dels sistèmas parlamentaris pòdon èsser eissidas d'un sistèma de vòte uninominal majoritari o d'un sistèma de representacion proporcionala. Lo primièr cas s'utiliza principalament dins los païses de la Comunitat Britanica de las Nacions, e dins gaire de cases es necessari de formar un govèrn de coalicion. Per contra, los sistèmas de representacion proporcionala, utilizats sustot dins los païses de l'Euròpa continental, tendon a produsir de coalicions multipartitas.
Dins la majoritat dels sistèmas parlamentaris las cargas de cap de l'Estat e de cap del govèrn son detengudas per doas personas distintas; lo cap de l'Estat a una posicion de representacion o una foncion sustot ceremonialas (es sovent un monarca o lo president), amb de poders limitats que pòt utilizar en tempses de crisi, los que (per convencion o per òrdre constitucional) pòdon solament s'utilizar jol conselh e l'aprovacion del cap del govèrn. Dins d'autres sistèmas parlamentaris especials (nomenats sistèmas semipresidencials), lo president (coma cap d'Estat) a mai de poders e de foncions governamentals.
Amenemhat I
thumb|200px|left|Amenemhat I Amenemhat I que ho lo purmèr faraon de la XIIau dinastia egipciana.
Wendell Meredith Stanley
Wendell Meredith Stanley (n. en 1904, m.1971) foguèt un bioquimista e professor universitari nòrd-american premiat amb lo Prèmi Nobel de Quimia l'an 1946.
Biografia
Nasquèt lo 16 d'agost de 1904 dins la vila de Ridgeville, situada a l'estat d'Indiana. Estudièt quimia a l'Universitat de Earlham, per posteriorament agrandir las siás coneissenças a l'Universitat d'Illinois, ont se doctorèt lo 1929. Lo 1931 dintrèt a l'Institut Rockefeller d'Investigacions Medicas, ont coneguèt John Howard Northrop, e ont foguèt nomenat membre del departament de patologia animal e vegetal, carga qu'ocupèt fins lo 1948 per venir professor de bioquimia a l'Universitat de Berkeley.
Stanley moriguèt lo 15 de junh de 1971 dins la vila espanhòla de Salamanca.
Recèrca scientifica
Inicièt la siá recèrca a l'entorn dels virus causants de cèrtas malautiás de las plantas. Atenguèt cristalizar lo virus del mosaic del tabac e dobriguèt de nòvas perspectivas a l'estudi de las malautiás umanas originadas pels virus.
Pendent la Segonda Guèrra Mondiala realizèt d'investigacions sus una nòva vaccina contra la gripa, que demostrèt èsser fòrça efectiva. Lo 1946 partegèt la mitat del Prèmi Nobel de Quimia amb John Howard Northrop per las siás investigacions suls enzims, en requènt l'autra mitat del prèmi al quimic James Batcheller Sumner.
31 de genièr
Decèsses
Veire tanben :
Birger Kildal
Birger Kildal (Christiania, 15 d'abril de 1849 - Molde, 13 de decembre de 1913) foguèt un comerciant e politician norvegian del Partit Liberal.
Gerbécourt-et-Haplemont
Gerbécourt-et-Haplemont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Durban
Durban es un toponim :
Existís tanben lo paronim Durbans dins lo departament d'Òlt de la region de Miègjorn-Pirenèus
.бел
.бел (bel, còdi punycode: .xn--90ais) es lo nom de domeni d'Internet en cirillic per Bielorussia. Es actiu dempuèi lo 15 de febrièr de 2015. Lo domeni en alfabet latin es .by.
Canton de Riumas
Le canton de Riumas  qu'es ua anciana division administrativa de Gasconha e de Lengadòc, situada dens l'arrondiment de Murèth, le departament de la Hauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. 15 de las 16 comunas que son dempuèi 2015 dens le canton de Casèras e la Comunautat de comunas de Còr de Garòna; sonque Sabonèras passa au canton de Plasença deu Toish (creat) e a la Comunautat d'Aglomeracion deu Muretin Agló. La lenga autoctòna qu'es l'occitan gascon, dens sa varianta orientala.
Istòria
Lo canton que's creè en 1790.
Riner
Riner es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Taubaté
Taubaté es una vila de l'estat brasilièr de São Paulo. Sa populacion totala èra 273 426 abitants en 2010. Sa superfícia totala es 626 km².
Ligams
thumb|left|255px|Panorama de Taubaté.
Sissy
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
Sissy Se tròba sus la rota départementale 12 #que connècta Sant Quentin, la jos prefecture, a 12 quilomètres al nòrd-oèst a Ribemont, çò cap de luòc de costat, a 2 quilomètres al sud-es. La municipalitat se situa suls bòrds del riu Oise e divèrses braces del riu aital coma lo canal de la Sambre a l'Oise travèrsan lo pòble.
Sissy se trouve sur la route départementale 12 qui relie Saint Quentin, la sous prefecture, à 12 kilomètres au nord-ouest à Ribemont, le chef lieu de canton, à 2 kilomètres au sud-est. La commune se situe sur les bords de la rivière Oise et plusieurs bras de la rivière ainsi que le canal de la Sambre à l'Oise traversent le village.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Larry Page
thumb|250px|Larry Page durant un discors al Parlament Europèu en junh de 2009 Lawrence Edward Page, mai conegut coma Larry Page (East Lansing, Michigan, 26 de març de 1973 es un entrepreneire e informatician american. Venguèt famós internacionalament gràcias a sa creacion amassa amb Sergey Brin de l'entrepresa Google Inc. Es tanben l'inventor de PageRank, l'algoritme de recerca e classificacion de Google.
En 2009 se situava en 26a posicion sus la lista internacionala dels miliardaris establida per la revista americana Forbes.
Montgardin (Gasconha)
Montgardin, fòrma probabla (en francés, Mongardin), qu’ei ua anciana comuna gascona. Qu’èra dens lo canton de Miranda deu departament de Gers. Qu’avèva 150 abitants au recensament de 1821. En 1822, qu’estó annexada per Sent Mesard.
Geografia
Montgardin qu'es a l'èst-sud-èst deu borg de Sent Mesard, delà la Petita Baïsa e garda sa glèisa (« capèra ») e son cementèri.
Toponimia
Montgardin qu'es format de mont, deu latin mons, montem e d'un nom qui se rapòrta a l'agricultura (« òrt, casau »), deu germanic *garten (véser Montjardin per ua varianta fonetica influenciada per la fonetica francesa).
Istòria
Montgardin qu'èra parròpia annèxa au sègle XVIII.
Ciutat Metropolitana de Palèrme
La ciutat metropolitana de Palèrme es una division administrativa de la region italiana de Sicília que remplaça la província de Palèrme lo 4 d'agost de de 2015.
Montgardin (Gasconha)
Istòria
En 1822, qu'annexèn la comuna de Montgardin e tanben la de Poisegur a Sent Mesard.
Ciutat Metropolitana de Palèrme
Sa capitala es Palèrme.
Es devesida en 82 comunas.
Neuf-Berquin
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Reialme d'Arle
Lo Reialme d'Arle (o Reialme de las Doas Borgonhas o Segond Reialme de Borgonha) èra un Estat feudal qu'existiguèt de 933 a 1378, incorporat al Sant Empèri roman germanic a partir de 1032.
Al sègle IX, la Borgonha imperiala vei nàisser, en son sen, dos reialmes :
Vers 933, jol règne de Rodolf II, rei de Borgonha transjurana, lo reialme de Borgonha e lo reialme de Provença s'unisson. Lo reialme atal format pren lo nom de « Reialme de las Doas Borgonhas », e se plaça sota la sobeiranetat dels sobeirans germanics.
Istoric
Lo tractat de Verdun de 843 esquiça per sempre l'unitat del vièlh empèri de Carlemanhe. Son òbra politica s'aclapa. La mutilacion que lo tractat fach subir a la Borgonha, fa naícer, a l’oèst de la Sòna, a una Borgonha franca e a l’èst d'aqueste riu, a una Borgonha imperiala, lòt de l’emperaire Lotari I. Los eritièrs de Lotari desaparéisson los uns après los autres sens daissar de descendents, e cadun dels oncles e dels fraires assag de despolhar son parent.
La succession de Loís lo Cèc (930-942) e l'annexion al reialme de Borgonha transjurana (942-1032)
esquèrra|vinheta| Lo sobeiran franc Raol de França aparteniá a la familha reiala de Viena. En 928, a la mòrt de Loís III lo Cèc la sobeiranetat sul reialme de Provença foguèt fòrça incertana. Las negociacions començadas ongan entre Raol de França (filh de Ricard lo Justicièr e donc cosin de fèu Loís lo Cèc) e Uc d'Arle, qu'assajava alara de remplaçar Carles Constantin de Viena, demoran sens efièch.
En 933, lo rei de Borgonha transjurana Rodolf II (regnant alors sus la Soabia, lo Brisgau, l'Alsàcia et l'Elvecia) en competicion amb Uc d'Arles per la corona d'Itàlia, auriá obtengut d'aqueste darrièr a cession de l'ancian reialme de Provença en escambi de l'abandon de sas ambicions italianas. Poupardin cita Liutprand de Cremòna : « Quand lo roi Uc l’aprenguèt, li envièt de deputats, e dona a Rodolf tota la tèrra qu’aviá tenguda en Gàllia abanç de pujar sul tròn, mentretant que recebiá d'el lo jurament que tornariá jamai en Itàlia ». Aqueste acòrdi, que l'existéncia es discutada, auriá escartat definitivament Carles Constantin de Viena de la succession de son paire, Loís lo Cèc, e l'auriá menat a cridar al rei dels Francs.
Per l'acòrdi de Visé-sur-Meuse en 942, Loís IV d'Otramar torna l'ancian ducat de Viena e donc l'ancian reialme de Provença a Conrad de Borgonha.
En seguida lo títol comtal de Carles Constantin de Viena, per que deguèt far omenatge al jove sobeiran de Borgonha, torna aparéisser a l'escasença, segon las estrategias matrimonialas de l'aristocracia regionala, fasent probablament naícer als ostals comtals qu'emergisson un paub abans l'an 1000 (comtes de Lion e de Forez, comtes d'Albon, comtes de Savòia, etc.).
En 1032, a la mòrt sens posteritat de Rodolf III, Conrad II, dich Le Salic, duc de Francònia e emperaire roman germanic, erita del tròn de Borgonha qu'es alara annexiat al Sant Empèri, provocant la revòlta de l'aristocracia de la region.
La reialtat d'Arle efectivament assegurada pels emperaires (1032-1250)
vinheta| Lo [[Castèu de l'Empèri|castèl de l'Empèri, demorança dels arquevèsques d'Arle e dels emperaires germanics. ]] L'emperaire pren lo reialme de Borgonha d'Arle e lo reialme ven un membre del Sant Empèri roman. Alara, los Emperaires se veson de constunh coma rei d'Arle, en vertut de la donacion de Rodolf. Mas lor dominacion es mai nominala que reala. I faguèron a vegadas d'actes de sobeiranetat.
Los emperaires Conrad II lo Salic e Enric III, son filh, son successivament couronadas en 1033 e 1038 reis de Borgonha e d’Arle. Al s§gle XII, Lotari de Supplinborg (1075-1137), successor de l'ostal de Francònia pren lo títol de rei d'Arle e nomena Conrad, duc de Zähringen, governaire del Reialme d'Arle. Lo successor de Lotari, Conrad III, confirma a son filh Bertòld IV de Zähringen le títol de rector de Borgonha e li dona un caractèr ereditari, carga li ven de far respectar son drech. L'Ostal de Zähringen restèt rectror d'Arle fins a la disparicion sens descendéncia de Bertòld V en 1218. En 1125, lo marquesat de Provença se desliga del comtat de Provença per passar al comtat de Tolosa. Al sègle XII, los comtes de Provença e de Tolosa, quitament se son censats téner lors comtats de l'Empèri, consentisson de mal biais a far omenatge a l'Emperaire. Per d'intrusions successivas, lo reialme es reduch a sa mai simpla expression: unes castèls en Provença e dins le Comtat. vinheta| L'[[Glèisa de Sant Trefume|anciana catedrala Sant Trefume. ]] Los emperaires Conrad III (1093-1152) e Frederic Barbarossa (1122-1190) assajan de restaurar una sobeiranetat que l'alunhament aflaca en se piejant suls princes ecclesiastics en luta de contunh contra los senhors laïcs. Conrad III infeuda en 1144 a l'arquevèsque d'Arle los pauc castèls que li domoran; los arquevèsques d'Arle venon los representants dels emperaires en Provença alara que l'arquevèsque de Viena ven arquicancelièr del Reialme de Borgonha e d'Arle. Conrad III e Frederic Barbarossa profièchan de las dissensions entre las familhas dels Bauç e aquesta dels Berangièrs per far acte de sobeiranetat sus la Provença e se far rendre omenatge de la Provença. En 1162, Frederic Barbarossa, per una carta datada de Turin, confirma a Uc II dels Bauç l'investitura que Conrad III aviá balhada a Ramon I e dona lo comtat de Provença e d’Arle coma fèu Ramon, reservant los drechs de l’empèri. En 1178, Frederic Barbarossa se fa coronar rei de Borgonha dins la catedrala de Sant Trefume d'Arle per l'arquevèque Raimon de Bolèna.
Enric VI (1165-1197) puèi Oton IV (1177-1212) succedisson a Frederic Barbarossa. Lo segond essag de restablir un semblant d'autoritat sul reialme en nomenant son pròche Gervais de Tilbury Marescal de la cort imperiala pel reailme d'Arle. Arle es a l'epòca al caireforc de totas las rivalitats e lo contèxte pòt explicar lo retrach fòrça pauc flatós de sos abitants coma lo fa Gervais de Tilbury:
E es dins aquesta ciutat provençala que comença per l’emperaire, en 1212, la redaccion de las Otia imperialia (Los òcis per un emperaire).
En 1215, Frederic II (1194-1250) succedís a Oton après qu'aqueste darrièr siá depausat après la batalha de Bouvines. Sonque parvengut a l'Empèri, dempèi Basilèa ont ten sa cort, Frederic II se declara rei d'Arle fàcia als prelats del país e assag de relevar lo reialme. Es lo darrièr dels emperaire a se mesclar de biais astrat dins los afars de Provença. Per çò far, balha la vice-reialtat d'Arle a Gulhèm I, Prince d'Aurenja (1215 - 1218). A sa mòrt, balha enseguida lo vicariat del Reialme d'Arle a Guilhèm VI de Montferrat, Marqués de Montferrat puèi Uc Beroard, Arquevèsque d'Arle (1230 - 1232).
Aflaquiment de l'autoritat imperiala
L’autoritat de l’Empèri sul « reialme de Borgonha e d’Arles » es mai onorific que dirècta e reala. La sobeiranetat es eficaça sonque entre las mans dels emperaires poderoses que pòdon intervenir dons l’Èst e lo Miègjorn, mas aisit s'escafa amb de princes flacs, pels territòris tròp alunhats del centre imperials.
Après Frederic II, l'autoritat imperiala sul reialme arlatenc ven pas qu'una ombra. Tròp ocupats a de guèrras alunhadas, sos successors se placèron fòra d'estat de manténer lor sobeiranetat sus la Borgonha. La poténcia dels arquevèsques d'Arle, privats de tota ajuda materiala, seguís dins son declin la casuda de l'autoritat imperiala en Provença pendent que la poténcia dels comtes s'enfòrça. Carles I (1226-1285), de l'ostal d'Anjau, succedís a aquesta de Barcelona. Carles d'Anjau es mai poderós que pas cap autre davancièr. Pendent près d'un miègsiègle la reialtat arlatenca demra en sòm.
Los subresauts del reiame d'Arle
Las pretencions de la veusa de Sant Loís de França, la reina Margarida, una de las filhas de Ramon Berenguier V (v. 1198-1245), comte de Provença, se'n fa remembre. A la mòrt de sa sòrre, Beatrix, l'esposa de Carles I d'Anjau, Margarida assag de recuperar lo comtat de Provença. Fa assignar son sògre, Carles d'Anjou, venent papa e l'emperaire, Rodolf I d'Absborg, qu'ela reconéis formalament la sobeiranetat sus la Provença. L'Emperaire se'n mescla pas de la discòrdi ne mas, Carles d'Anjau respondent pas a la crida, Rodolf d'Absborg se'n pren de l'escasença per afortir sos drechs, e infeuda la Provença a Margarida fins a que Carles consentisca a s'entendre amb el. L'emperaire li balha alara l'investitura dels comtats de Provença e de Comtat de Forcauquier, e li confirma totes los privilègis acordats pels precedents del Beranguièrs (1280). Rodolf d'Absborg qu'assag de far benefici de sa posicion coma rei dels Romans per afirmar la posicion de sa familha comença alara a negociar amb Carles I d'Anjau amb que ven de se reconciliar. L'idèa ven en 1280 de restaurar la reialtat d'Arle al benfici dl felen de Carles, lo futur rei de Ongria Carles Martèl d'Anjau, e tanben futur gendre de Rodolf via son maridatge am Clemença d'Absborg. Aquesta idèa encontra una fòrça viva oposicion d'una enòrma majoritat dels subjèctes del reialme, e Margarida se fa la pòrtavotz dels opausaires al partit Angevin (sol le Daufin Umbèrt I de Vienés e lo comte de Valentinés Aimar IV, en conflicte amb lor arquevèque e evèsque respectiu, son partesans de Carles). Se reünisson a Lion a la fin de 1281 per decidir d'amassar l'armada a Macon per lutar contre Carles, alara qu'aqueste prepara sas armas en Provença. Fin finanala, la revòlta de las Vèspras sicilianas a las Pascas de 1282 desvia l'ensems de las fòrças Angevinas capa Sicília e aqueste projècte de restauracion, lo darrièr, atal s'acaba.
En 1312, lo reialme d'Arle torna. Enric VII del Sant Empèri, emperaire, vòl afirmar los drechs de l'Empèri jol reialme d'Arle. L'emperaire, malcontent del partit prés en Itàlia per Robèrt d'Anjau, rei de Nàpols e comte de Provença, en favor dels guelfs contra el, condamna a mòrt Robèrt d'Anjau e lo descai de sas tèrras de Provença qu'ofrís a Frederic II, rei de Sicília, a condicion qu'aqueste darrièr conquerisca. Confirma tanben totes los drechs e privilègis de l'arquevèsque d'Arle. La menaça demora sens efièch. A l'epòca, lo desmembrament del reialme al benefici de França es ja plan començat que lo 10 d'abril de 1312, Felip IV de França liga lo reialme lo comtat de Lion, anciana capitala de las Gàllias, important caireforc comercial europèu e ciutat màger del realme, per le tractat de Viena (1312). Lo comtat de Forez ja venguèt uns estat vassal en 1167, alara que l'ensems del Vivarés foguèt annexiat entre 1271 (Bas Vivarés) e 1308 (Naut Vivarés). Lo 10 de març de 1349,Felip VI de França crompat daufinat de Vienés pel tractat de Rumans.
La fin del reialme d'Arle
De nòu, lo reialme d'Arle n'ausiguèt pas pus parlar dels emperaires germanics fins a que Carles IV del Sant Empèra torna encontrar en 1355, lo camin de la Provença e confirma encara un còp, totes los privilègis de la Glèida d'Arle.
Joana I de Nàpols e son espós Loís de Tarent, plaçat en dangièr a Nàpols per Loís I, lo rei de Ongria, torna en Provença. Joana consentís a far omenatge a Carles IV, pel govèrn de la Provença, e aqueste darrièr li balha per diplòma datat del 1èr de febrièr de 1355 a Ais, l'investitura del comtat. Carles IV († 1378) es de retorn en Provença en 1365, e se far coronar dins la glèisa de Sant Trefume d'Arle. D'afars mai importantas dins l'Empèri, que preferís donar la primor, fan tornar l'emperaire Carles IV en Alemanha. Podent pas mai soscar en la Provença, pren la decision de se'n desfar e dona sos drechs sus la corona d'Arle a Loís I d'Anjau en 1366, que se vei afranquit de tota sobeiranetat.
La reünion de la Provença a la corona de França, en 1483 acaba amb tota idèa de restabliment d'aqueste reialme.
Los rèstes de las ancianas tèrras reialas de Borgonha non incorporats a França esposan ara gaireben las formas de la Soïssa romanda, constituit majòriament del Vales e de l'ancian ducat de Zähringen, formalament independants de l'Empèri dempuèi los trctats de Vestfàlia de 1648.
Divisions territorialas
vinheta|Lo reialme d'Arle e lo ducat de Borgonha als sègle XII e XIII
Hangzhou
Hangzhou es una vila de China situada dins la província de Zhejiang. En 2010, comptava 7 081 700 abitants (superficia de la zòna urbana 3318 km²). Sa zòna metropolitana comptava a la meteissa data 21 267 000 abitants (superficia 34 585 km²).
Foguèt capitala de China pendent la dinastia Song.
Mardor
Mardor es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Riu de Cerdanya
Riu de Cerdanya es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Quemado de Güines
thumb|250px|Localizacion de Quemado de Güines al sen de la província de Villa Clara Quemado de Güines es una comuna cubana, situada dins lo nòrd de la província de Villa Clara.
Canejan (Val d'Aran)
Canejan ei un municipi dera Val d'Aran, en eth terçon de Quate Lòcs. 200px|thumb|Canejan en Aran
Geografia
Municipi dera Val d'Aran, plaçat ena val de Toran, dempús der arribatge dreit dera Garona enquias nautors der estanh e des rasi de Liat.
Bouin
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.delivery
("liurason, fornidura", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuei lo 1èr de novembre de 2014.
Canejan (Val d'Aran)
Geografia
Era part septentrionau deth tèrme, damb es elevacions des tucs de se Pans, d'era Pica e de Crabera, ei termierèra damb Comenge. Es terrens non conreats son aucupadi per prats e bòsqui. Ath delà des prats, que i son preponderants, òm i cotiva forment, segal, uerdi, milhòc, truhes, legums e bèri arbes frutèrs. Era ramaderia n'ei era principau hònt de riquesa (bestial bovin).
Bouin
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Canejan (Val d'Aran)
Geografia
I a jadiments de blenda e de zinc, e tanben de hèr e plomb, coma era Harga de Güerri. I a dues centraus electriques. Era de Pònt deth Rei profite es aigües der arriu de Toran e dera Garona ath limit damb França. Era de Toran profite es der arriu omonim.
Era vila ei plaçada, elevada e escartada, sus era confluéncia der arriu de Toran e era Garona. Era glèisa parroquiau de Sant Joan d'Agost ei òbra dera s XIX. S'i conserven cases d'interès, coma era de Saurat (tor quarrada dera s XVI) e era de Benosa, damb ua capèla romanica.
Bouin
Nòtas
<references group="N"/>
Canejan (Val d'Aran)
Geografia
Eth folclòre ei encara, plan que diminuent, d'ua grana riquessa e varietat. Laguens eth tèrme i a es vilatges de Bordius, Campespin, era Cassenhau, eth Pradet, Porcingles, Sestrèr, era Mòla e Pujolà-ne-lèg, e eth pòble e santuari de Sant Joan de Toran.
Politica
Eleccions de 2015:
Eleccions de 2011:
Demografia
Era poblacion ei de abitants.
Jaguar europèu
thumb|Eth jaguar euroèu ei ua espècia escantida de felid que siguec probablaments er ancessor deth leon actual e demorèc en Euròpa enquia hè 1,5 milions d'annades. Eth Jaguar europèu (Panthera gambazoegensis) ère un felid que demorèc entre eth pliocèn superior e eth pleistocèn inferior (hè 1,5 milions d'annades) en Euròpa.
Classament
En Occitània es fossils an sigut trapadi en baumes coma era Bauma d'Artenac (Lemosin) e Vallonet, prèp de Ròcabruna Caup Martin, en es (Aups Maritims).
Eth jaguar europèu ère mès gran qu'eth jaguar actual american. Açò suggereish que podie caçar predes mès granes qu'es predes deth jaguar american. Probablaments demorave solet coma era pantera o eth jaguar actual. Se crè que demorave en bòsqui coma eth jaguar actual mès es darrèrs estudis hèn pensar que dilhèu non i demorave pas. De segur qu'avie ua pèth coma era dera pantera actual. Açò l'ajudave a non pas éster vist pes sues predes.
Familha
31 de julhet
Lo 31 de julhet es lo 212 jorn de l'an (213 en cas d'annada bissextila) del calendièr gregorian.
Jaguar europèu
Era espècia Panthera gombaszoegensis ère dera familha des leons (Panthera leo). dilhèu ère son ancessor. Mès non se sap pas s'ère tanben dera madeisha familha qu'eth jaguar (Panthera onca), eth leopard (panthera pardus) o eth tigre (Panthera tigris).
Environament
Er environament on demorave eth jaguar europèu non ère pas eth dera Euròpa d'aué: semblave mès coma eth des savanes africanes; açò vò díder planes amb èrba e quauqu'ns arbes e pro. Era epòca ena qual demorèc ei aperada Plio-pleistocèn e a coma caracteristiques un climat e ua fauna unencs damb Rinocèros, proboscidis, bueus, shivaus, cèrvis, pòrc-singlars, felids, canids e dilhèu primats (macacos e Homo erectus/Homo antecessor).
Tà veir tanben
· Panthera leo
· Panthera onca
· Felidae
Estrée-Blanche
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Jaguar europèu
· Leon de Beringia
Estrée-Blanche
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Collonge-en-Charollais
Collonge-en-Charollais es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rosselló (Segrià)
Rosselló es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Batalha de Solebay
La batalha de Solebay foguèt un combat navau que se debanèt lo 7 de junh de 1672 durant la Guèrra d'Olanda. Foguèt la consequéncia d'una ataca d'una flòta olandesa (75 naviris) dirigida per Michiel de Ruyter còntra una flòta francoanglesa (93 naviris) ancorada a Solebay sus la costat èst d'Anglatèrra. S'acabèt per una victòria olandesa qu'empachèt la flòta aliada de sostenir l'ataca terrèstra francesa còntra lei Províncias Unidas e permetèt ansin de protegir Amsterdam transformada en illa per la dubertura dei restancas. Leis Olandés perdiguèron dos naviris (un aprefondat e un capturat) e leis Anglés un (aprefondat).
Economia de la coneissença
Las expressions economia del saber, economia de la coneissença o economia de l'immaterial o encara capitalisme cognitiu e al delà de l'aspècte economic societat de la coneissença, designan çò que seriá una novèla fasa de l'istòria economica ont, segon d'economistas, siam intrats dempuèi la fin del sègle XX (ans 1990). Foguèt Fritz Machlup que en 1962, sembla aver la primièra vision de çò que se nomenarà mai tard l'economia de la coneissença, dins son libre The production and distribution of knowledge in the United States. Porat dins sa tèsi en 1977 aviá mostrat que gaireben de 45 % de la man d’òbra emplegada als EUA aviá per tasca de manipular d'informacion. Aquelas òbras tornèron dins una annèxa d'un rapòrt oficial francés paregut en 1978, L'Informatisation de la société, rapòrt que coneguèt un vam mediatic sens precedent.
L’industria de la coneissença representava 29 % del PIB als EUA en 1958 totjorn segon l’estudi de Machlup (1962) e 34 % en 1980 segon aquela de Rubin e Taylor. Aquel tipe d'òbras seguit per l’OCDE qu'amassa, dins las industrias fondadas sul saber, las industrias manufacturièras de nauta e de mejana nauta tecnologia e doas categorias de servicis: los servicis fornits a la collectivitat, socials e personals e las activitats de banca, assurança e d'autres servicis a las entrepresas. Las industrias de la coneissença representan alara mai de 50 % del PIB de l’ensems de la zona OCDE a la fin de la decenniá 1990 contra 45 % en 1985 e amb un aument superior al PIB dins gaireben totes los païses.
La mutacion de l'economia atal anonciada seriá tanben aquela d'un nòu biais de regulacion del capitalisme. En valorizant sul plan mercadièr las coneissenças, mercé a l'autreg mai o mens espandit dels drechs de proprietat sus de sabers o de l'informacion que fasián fins alara partida dels « bens comuns »: coneissença producha pels professionals del saber (cercaires, universitaris), de las societats tradicionalas ont lo drech de proprietat intellectuala existís pas o fin finala de l'informacion disponibla dins la natura (còdis genetics), las societats « postindustrialas », coma aquela de tradicion anglosaxona, dubrisson de nòus espacis mercadièrs fonts de creissença, mas tanben de rendas monopolisticas pels propietaris d'aqueles nòus drechs.
De mutacions de mèsme tipe ja se faguèron a diferents periòdes de l'Istòria: a la Renaissença (republicas italianas e Escòla de Salamanca), al sègle XVII (mercantilisme) e al XIX (Revolucion industriala e capitalisme industrial).
Los pilars de l'economia del saber
L'economia de la coneissença en mai d'èsser una fasa novèla, es un concèpte operacional gaireben novèl que foguèt promòugut per d'organizacions internacionalas e especialament per l'Union Europèa pendent la declaracion de Lisbona en 2000, los rapòrts del programa de las Nacions unidas pel desvelopament (PNUD), los rapòrts e programas de la Banca Mondiala, World Development Report 1999 e knowledge for Development program al World Bank Institute, e d'autres seminaris, conferéncias e diferents estudis (coma aquela de l'OCDE e de l'ISESCO).
Semblariá que la problematica de definir las basas, pilars d'aquela novèla economia, fuguèt levada en 1962 quand Kenneth Arrow avancèt que l’activitat d’innovacion es separada de las activitats de produccion classica. Segon el, la coneissença es producha per un sector especializat dempuèi una foncion de produccion que combina del trabalh qualificat e del capital. La sortida d'aquel sector consistís en informacion escambiada sus un mecat. Dins la mèsma perspectiva, l’OCDE definís las economias fondadas sus la coneissença coma  (OCDE 1996a). Atal mai tard, la Banca Mondiala podèt definir los pilars de l'economia de la coneissença que son 4: En 2009 pendent la conferéncia de la Comission Europèa a Göteborg, que lo subjècte es « lo triangle de la coneissença a la font de l'avenir d'Euròpa » e que s'inscriviá al còr de l'estrategia de Lisbona sus la creissençs e l'emplec 2000, una novèla definicion dels pilars de l'economia de la coneissença venguèt. Atal los 4 pilars son remplaçats per aqueles 3:
Los factors d'evolucion a l'origina del concèpte
Aquela novèla èra economica coneissariá son vam amb l'efecte conjugat:
Lo capital immaterial: un avantatge competitiu?
Es considerat, dins aquel tipe d'economia, que:
Al contrari, es pas clar de saber se las ressorças naturalas son presas en compte dins un esquema de Capital natural. Jean-Marc Jancovici mòstra que la dematerializacion de l'economia permet pas de diminuir las consomacions de ressorças.
L'engenhariá de las coneissenças coma motor de desvelopament
Al total, aquò fa evoluar, al nivèl de la teoria economica, l'apròche tradicionala dels factors de produccion, coma se constata amb l'apareisson de pòls de competéncia dins la novèla economia del desvelopament.
La valor trabalh tradicionala es remplaçada per de novèlas capacitats estrategicas, constituidas pel capital saber de l'organizacion, en tèrmes d'engenhariá de las coneissenças ( knowledge management). L'engenhariá (o la gestion) de las coneissenças es pas autra causa que la declinason al nivèl microeconomic, dins las entrepresas e las administracions centralas o territorialas, de l'economia de la coneissença.
Emplegats / Dirigents
Qualques uns avançan que l'accumulacion de coneissenças profeitariá tant (senon mai) als trabalhadors - que tenent lo saber pesan sul procés de produccion, qu'als investidors tenant de mejans materials. Per d'autres, aquel nòu estadi del capitalisme aumentariá l'expleitacion dels salariats los despossedant de lors coneissenças e trencar la dissociacion entre lo trabalh e la vida privada.
Comptabilitat e finanças de las entrepresas
De mai, la realizacion de las normas comptablas IAS/IFRS provòca una revision radicala de las règlas economicas internacionalas, donat que lo capital immaterial de las entrepresas comença a èsser comptabilizat coma immobilizacions incorporalas, donc susceptible de provocar d'investisments al mèsme títol que las immobilizacions classicas dichas corporalas (usinas, imòblas).
Complexitat del fach de las interaccions e dels servicis
En realitat, la crenta del capitalisme cognitiu venguèt complèxe per la coexisténcia en son sen d'activitats mercadièras e non mercadièras necessàriament interdependantas (concèpte de patrimòni comun). Las tensions entre ambedos aspèctes son permanentas. De mai, evoluan de contunh en fonccion deld factors economics, socials, environamentals, juridics e tecnics…
Sembla ara s'opausar l'economia tradicionala dicha « lineària », amb l' « Economia circulara ». Cossí que siá, lo fenomèn de globalizacion mòstra pro clarament qu'i a una tendéncia de fons a l'evolucion estructurala de l'economia.
America
De s'estonar pas qu'aquelas novèlas apròchas venon de Califòrnia, perque s'i trapa la Silicon Valley, prototipe dels pòls de competitivitat (cluster en american), donc las competéncias melhoras en informatica: desvelopament dels processors necessaris al material informatic (hardware).
Tanben se vei una fòrta concentracion a l'entorn de la capitala Washington: despartament de la Defensa, despartament de la Justícia... qu'utilizan de registras per accedir a las ressorças numericas.
Las òbras del Dublin Core butèron dempuèi 1995 a l'elaboracion d'un encastre de descripcion de las ressorças informaticas pel W3C (Resource Description Framework), que menèt a la realizacion de registres de metadonadas per las grandas administracions del govèrn estatsunian.
Euròpa
L'Euròpa intra dins aquela fasa progressivament. Pasmens es frenada dins aquela transicion per de dificultats organizacionalas.
L'Union Europèa definiguèt en l'an 2000 una estrategia tocan a far intrar l'economia europèa dins la « societat de l'informacion » : l'estrategia de Lisbona.
Lo Conselh europèu de Göteborg dels 15 e 16 de junh de 2001 apondèt una dimension environamentala als objectius de Lisbona, e soslinhèt lo cambiament d’apròche en matèria d’elaboracion dels politics. S’agís « d’examinar de biais coordonat las consequéncias economicas, socialas e environamentalas de totas las politicas e de ne tenir compte dins los proceses de decision ». Se parlèt pas mai de societat de l'informacion, mas puslèu de societat de la coneissença. L'objectiu de l'Etrategia de Lisbona es d’ara enlà de far de l'economia europèa « l’economia de la coneissença mai competitiva e mai dinamica del mond fins a 2010 ».
Se constata que lo procés de decision de l'Union Europèa intègra plan d'elements sus l'accés a las ressorças numericas.
La question se pausa de saber se los apròches sus l'economia de l'immaterial prenon en consideracion los objectius du Conselh europèu de Göteborg sul Desvolopament sostenable, e se los estudis sul capital immaterial intègran las metadonadas.
Necessitat de tornar sus la proteccion de la proprietat
Lo nuclèu de l'economia de la coneissença es ligat a l'apropriacion de las coneissenças e a la produccion de contunh d'innovacion. Totes los sectors de la vida sociala que concorrisson a la produccion de coneissenças serián los noòus centres del capitalisme cognitiu.
Lo biais classic de protegir la propriéetat dins l'economia industriala al sègle XIX èra le brevet. Lo drech de l'informatica s'apiejèt progressivament sul brevet, qu'èra lo fondament de la proprietat industriala). Qualques deribas conduguèron a tornar sus la brevetabilitat del logicial, subretot dins l'Union Europèa. L'economia del saber se plaça donc ara dins una perspectiva mai larga de proprietat intellectuala, qu'interfera amb las novèlas formas del drech de l'informatica.
Novelum suls drechs d'usatge
Se necessita un espandiment dels concèptes tradicionals de la proprietat privada, e donc la possibilitat d'aplicar a aquela coneissença un drech privatiu per n'exclure l'usatge gratuit als autres. Se parla alara de « novèlas enclausuras ». Lo saber essent per essencia non rare, e donc partejable, aquelas proteccions contra la cooperacion son pasmens dificilas de realizar.
De novèls metòdes de produccion e de difusion de coneissenças apareisson, sens drech de proprietat exclusiu, se basant sus la cooperacion: los logicials liures, l'art liure e mai generalament totes los objèctes plaçats jos licéncia GNU o d'autras licéncias liuras.
en mai, l'economia del saber se plaça, al mens en partida, a l'interseccion entre la proprietat literària e artistica, e la proprietat industriala.
Patrimòni informacional
Lo passatge cap a una economia obèrta pilotada per de sistèmas d'informacion demanda d'estructurar lo capital immaterial del pent de vista de la securitat tecnica de las donadas. Ven alara necessari d'evaluar los actius immaterials, d'un punt de vista comptable. Correlativament, conven d'adoptar un apròche de proteccion juridica del patrimòni informacional de l'entrepresa.
Abel Xavier
Faysal Abel Luis da Costa Silva Xavier, mai conegut coma Abel Xavier (Nampula, Moçambic, 30 de novembre de 1972) es un ancian fotbolaire internacional portugués que jogava en defensa.
La Tor Blancha
La Tor Blancha (La Tour-Blanche en francés) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània. Dempuei lo 1er de genier de 2017, es comuna delegada e chapluec de La Tor Blancha e Cercle.
Los Abuelos de la Nada
right|200px|thumb|Los Abuelos de la Nada en 1983
La Tor Blancha
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Los Abuelos de la Nada
Los Abuelos de la Nada es un grop ispanofòn argentin de Rock fondat en 1967 e compausat de mantuns musicians eissits de divèrses autres grops, coma Miguel Abuelo (que n'es a l'iniciativa), Daniel Melingo (de Los Twist), Pappo (de Los Gatos), Gustavo Bazterrica, Cachorro López e Andrés Calamaro (de Los Rodríguez). An sortit lor primièr vertadièr album en 1982.
La Tor Blancha
Toponimia
La prononciacion es [lɒtur’blɑ̃nɕɒ]. Las fòrmas ancianas son Ecclesia Castri de Turre, en latin, au segle XIII, Turris alba, en latin, en 1382. Tor ven dau latin turris e designa sovent lo chasteu, o una tor dau chasteu, sovent lo donhon, la tor bela; l'adjectiu blancha es latinizat en alba. Lo chasteu es enquera conservat en partida e lo vilatge tira son nom d'eu, ,.
Los Abuelos de la Nada
Las cançons las mai conegudas en America Latina de Los Abuelos de la Nada son Costumbres Argentinas, Himno de mi Corazón, Lunes por la madrugada, Sin gamulán, Cosas mías, No se desesperen, Tristeza de la ciudad, Chalamán, Guindilla ardiente, Medita Sol e Mil horas.
En 2015, la cantaira de reggaeton colombiana Karol G a interpretat a sa faiçon un tròç directament inspirat de lor cançon Mil horas (Ya No Te Creo).
La Tor Blancha
Istòria
Sieti de chastelaniá en 1789, emb 3 parròfias (o partidas) dependentas.
Lac de Lugano
thumb|Lo lac de Lugano dempuèi Sighignola Lo lac de Lugano (en italian Lago di Lugano o Lago Ceresio) es un lac partejat entre Itàlia e la Soïssa italiana. Lo seu nom latin foguèt Lacus Ceresius.
Geografia fisica
Lac de 48,7 km², prigond de 288 m a 271 m d'altitud, es en joncion amb lo Lac de Varese, lo Lac de Comabbio, lo Lac de Ganna, lo Lac de Ghirla, lo Lac Major e lo Lac de Monate. Fa part dels Sèt lacs de la província de Varese, al nòrd de la Val de Pò.
Geografia politica
Es situat dins lo canton de Tecin (Soïssa) e que ribeja la província de Varese e la província de Còme en Itàlia. Dins lo territòri soís, en riba del lac, se tròba la comuna italiana de Campione d'Itàlia, enclavament italian en Soïssa.
.energy
("energia", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuei lo 1èr de novembre de 2014.
São Vicente
São Vicente es una vila de l'estat brasilièr de São Paulo. Sa populacion èra estimada a 329 370 abitants en 2006. Sa superfícia totala es 148,4 km².
thumb|left|255px|Font d'aiga Biquinha de Anchieta, la primièra font d'aiga de la vila.
Sent Sepise
Sent Sepise, var. Sant Sulpici (Saint-Sulpice-les-Feuilles en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Sent Sepises.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Sent Sepise en Nauta Vinhana
Toponimia
Lo nom de Sent Sepise es lo d'un evesque de Borges, o dos segon los autors, aus segles VI e VII,. En toponimia, se rencontra la fòrma sabenta de son nom (Sulpici) o de fòrmas d'evolucion populara (Soplesi, Soplèsi, Somplesi, Sepise, Supesis, etc), o tanben de fòrmas d'evolucion populara influenciadas per la fòrma sabenta, generalament utilizada en francés. Sèm aici dins lo segond cas.
Botanista
Un botanista es un scientific, professionau ò amator, qu'estúdia la botanica ò sciéncia dei vegetaus, in situ  ò ex situ, ò en laboratòri.
La tòca d'aquesta profession es en particular:
IIIau dinastia egipciana
400px|thumb|left|Noms de faraons de la III dinastia dehens la [[Lista Reiau d'Abidòs]] thumb|200px|left|Muralhas deu complèxe funerari de Saqqara autorn de la [[Piramida graduada]] La III dinastia egipciana qu'ei la purmèra de l'Empèri Ancian. Lo son rei mei famós qu'ei de segur lo faraon Djòser qui s'a hèit bastir la piramida mei anciana (qui ei egaument lo monument de pèira mei ancian conegut au monde). Menfis que ho la soa capitala.
La succession deus reis d'aquesta dinastia b'ei pas clara a despart de Djòser (plan famós e dab un monument plan documentat) e de Honí qui sembla clarament estar lo darrèr. L'enjòc entà la poder completar dab seguretat qu'ei de poder acordar la diferentas listas reiaus (totas imprecisas) dab los elements arqueologics.
Carrièra d'Alsàcia e Lorena
drecha|sens_quadre La carrièra d'Alsàcia e Lorena es l'una de las principalas vias de Tolosa. Coma la carrièra Sant Roman, es la principala via comerçanta de la vila. Es tanben, ambe la carrièra Ozenne e la carrièra de Metz, una de las principalas artèrias haussmanniana de la vila.
Origina del nom
Aquesta carrièra deu son nom a la memòria de l'Alsàcia e Lorena, províncias perdudas a l'eissida de la Guèrra Francoalemanda e restituïdas a la França pel tractat de Versalhas, lo 28 de junh de 1919.
Sant-Enion-al-Lenn-Veur
Sant-Enion-al-Lenn-Veur en breton (Saint-Aignan-Grandlieu en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
31 de mai
mai
Decèsses
Veire tanben :
Mirante do Vale
right|thumb|250px|Mirante do Vale
Mirante do Vale es un gratacèl de São Paulo de 51 nivèls, a una nautor de 170 mètres e la construccion foguèt acabada en 1960, es encara a l'ora d'ara lo pus grand gratacèl de Brasil.
Quinta del Sordo
thumb|Repaticon de las Pintruras Negras dehens los dus solers de la Quinta del Sordo La Quinta del Sordo qu'ei lo nom de l'ostau que lo pintre aragonés Francisco Goya y Lucientes e's crompè en dehòra de Madrid en 1819; qu ho avalida en 1909 e qu'y hobastida l'estacion de trin "Goya" justament (era tanben avalida dens las annadas 1960). A maugrat deu hèit que Goya èra sord, l'ostau devèva lo son nom d' "ostau deu sord" au son ancian propietari, sord tanben.
Que's pensa que Goya la crompè entà s'estar en dehòra de la Capitala e de la Cort ultra consevadora de Ferrand VII e tanben per 'mor de coabitar dab Leocadia Weis e sa hilha (dilhèu mestressa e hilha deu pintre quitament s'èra oficiaument servicila e pupila). thumb|Maqueta de Madrid muishant l'ostau Sus las parets de la Quinta, Goya que pintè las soas Pintruras Negras, òbras de las importantas dehens l'istòria de l'art d'ua tonalitat pessimista que hon passadas sus tela abans l'avalida de l'ostau e uei lo dia exposadas au Musèu deu Prado a Madrid.