cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Coux
Lo tipe Coux
Pr'aquò, i a pas de certitud absoluda que totes aqueles noms vengan d'un meteis etime : especialament, Lacoux, atestat coma Cotis en 1169, donc ambe -t-, qu'es un lòc vertadièrament peirós e situat a mièja penda, e La Cou en 1213, sembla s'opausar pel genre de l'article al Cos (atestacions Al Cos, Alcos, en 1365, donc a data tardièra, çò que permet pas de saber se i aviá pas una -l- coma a Coulx) e poiriá èsser un autre nom. Benlèu que los noms ambe -t- an lo sens de « lòc peirós » e que los ambe -l- an un sens oronimic, mas es pas qu'una ipotèsi.
Òm se pòt demandar davant un toponime Coux s'es un nom en [-u-] o en [-ɔw-], eventualament [-ow-]; en efècte pel toponime Coulx, i a una fòrma escrita Cols que se pòt comprene foneticament coma [kɔls] o [kols], que dins d'autres cases aurián poscut donar per vocalizacion [kɔws] o [kows]. Mas i a de rasons que fan pensar que los Cou(l)x se devon legir [ku-] e que la grafia Cou-, en francés, es pas la simpla consequéncia d'una tradicion grafica :
Kenswei nsei
Lo kenswei nsei (o nsei, bamessing) es una lenga grassfields parlada en Cameron.
Franken
Franken  en alemannisch ( Franken en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Kenswei nsei
Localisacion
Lo kenswei nsei es parlat dins l'arrondiment de Bamessing del departament de Ngoketunjia, dins la Region de Nòrd-Oèst de Cameron.
Classificacion
Lo kenswei nsei es classat dins lo grop nòrd de las de las lengas ring.
Escritura
L'alfabet kenswei nsei es :
A a, Æ æ, B b, Ch ch, D d, E e, Ɛ ɛ, Ə ə, F f, G g, Gh gh, H h, I i, Ɨ ɨ, J j, K k, L l, M m, N n, Ny ny, Ŋ ŋ, O o, Ɔ ɔ, S s, T t, U u, V v, W w, Y y, Z z, '.
Magny-lès-Villers
Magny-lès-Villers es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Hamelin
Hamelin pòt essèr:
Joan Baptista Fornièr
Joan Baptista Fornièr (escrich a la francesa Fournié dins son nom d'autor; 4 d'agost de 1938 a Amplanh) es un escrivan contemporanèu del país de Fois. Los sieus libres son illustrats sovent per Miquèl Averós e an generalament dins lo títol una partida del còs.
Tauxigny
Tauxigny es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Volesma
Volesma (Voulême en francés) es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Apprieu
Apprieu en arpitan (Apprieu en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Apprieu, Del latin "Apprius", anagramme de "Priapus", es-a dire Priape, dieu ancian de la fecunditat associat dins la vila anciana de "Lampsaque", près de Troia.
Apprieu, du latin "Apprius", anagramme de "Priapus", c'est-à-dire Priape, dieu antique de la fécondité associé à la cité antique de "Lampsaque", près de Troie.
.directory
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 13 de novembre de 2013.
Tractat de Versalhas de 1783
Lo tractat de Versalhas de 1783 foguèt signat per França, Espanha e la Grand Bretanha que complèta lo tractat de París de 1783 signat pels Britanics e los representants de las Tretze Colonias d'America del Nòrd qu'acaba la guèrra d'independéncia dels Estats Units d'America, que los Franceses e Espanhòls combatèron al costats dels insurgents.
Crespin (Nòrd)
Crespin es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Istòria
A l'endeman de l'epòca gallo-romaine, los environs de Crespin aguèron viscut per una populacion relativament importanta impregnadas tradicions de las Nerviens, baralhas al culte dels dieus de Roma e de las cresenças dels Francs. Una via de comunicacion activa de Hensies a Famars traversava lo bòsc de Amblise.
En 642, après aver-i fondat lo abbaye de Lobbes, de Aulne de contunh aquela de Wallers en Thiérache, sant Landelin ajudat de dos discipols (Adelin e Domitien) arriba en lo bòsc de Amblise per évangéliser la populacion en vivent en aqueles luòcs.
En 648, las primièras barracas en bòsques aguèron bastit. Sant Landelin #clauar lo sieu bourdon dins tèrra e #far jaillir una font, l'aiga en granda abondància fasiá d'ondas crespelues, aquel luòc i aguèt trucat Crespin (aquel luòc es uèi encara visible, la fontaine Sant-Landelin se tròba en lo Bòsc del Compausa) ?
Lo abbaye a bastit al endroit ont lo Quinquerniau (ruisseau alimenté per la fontaine Sant-Landelin) se tira en lo riu lo Hogneau (Honniau). Landelin Morís lo 15 de junh de 686.
Au lendemain de l'époque gallo-romaine, les environs de Crespin furent habités par une population relativement importante imprégnée des traditions des Nerviens, mêlées au culte des dieux de Rome et des croyances des Francs. Une voie de communication allant de Hensies à Famars traversait la forêt d'Amblise.
En 642, après avoir fondé l'abbaye de Lobbes, d'Aulne puis celle de Wallers en Thiérache, saint Landelin aidé de deux disciples (Adelin et Domitien) arrive dans la forêt d'Amblise pour évangéliser la population vivant dans ces lieux.
En 648, les premières huttes en bois furent construites. Saint Landelin ficha son bourdon en terre et fit jaillir une source, l'eau en grande abondance faisait des ondes crespelues, ce lieu fut appelé Crespin (ce lieu est aujourd'hui encore visible, la fontaine Saint-Landelin se trouve dans le Bois du Compose) ?
Saint Landelin considérant le lieu trop marécageux, l'abandonna et remonta d'un mille environ dans la forêt et bâtit une église dédiée à saint Pierre. Cette abbaye fut appelée monastère Saint-Landelin au retour des Bénédictins.
Saint-Leu-la-Forêt
Saint-Leu-la-Forêt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Crespin (Nòrd)
Istòria
L'abbaye est construite à l'endroit où le Quinquerniau (ruisseau alimenté par la fontaine Saint-Landelin) se jette dans la rivière l'Hogneau (Honniau). Landelin meurt le 15 juin 686.
Saint-Leu-la-Forêt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Crespin (Nòrd)
Administracion
{{ElegitDebuta|insee=59160 {{Elegit |Debuta= 2008 |Fin= 2014 |Identitat=  |Partit=  |Qualitat=  }} {{Elegit |Debuta= març de 2001 |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}}
Saint-Leu-la-Forêt
Nòtas
<references group=N/>
Regiment de Granadèrs a Chivau
thumb|left|300px|Granadèrs a chibauthumb|300px|Combat de San Lorenzo peu pintre chilien Pedro SubercaseauxLo Regiment de Granadèrs a Chivau deu General San Martín qu'ei un còs de l'armada argentina fondat lo 16 de març de 1812 peu generau José de San Martín e qui s'illustrè dens la Guèrra d'Independéncia, notament a l'escadença deu combat de San Lorenzo e, arron, en traucant la Cordilhèra deus Andes.
Enter los sons purmèrs oficièrs, que comptè dab lo militar e marin provençau Ipolit Bochard.
Uei lo dia qu'ei mei que mei un regiment protocollari present au cors de las ceremonias oficiaus e qui acompanha lo president de la Republica. Que susvelha tanben la tomba deu son fondator dens la Catedrau Metropolitana de Buenos Aires.
Oclocracia
L'oclocracia (en grèc ancian] ὀχλοκρατία / okhlokratía, en latin : ochlocratia) es una forma de govèrn que la fola (ὀχλος) a lo poder d'impausar sa volontat.
Oclocracia es pas un sinomím de democracia al sens de govèrn pel pòble. Implicitament, se lo tèrme fola e non pas pòble es emplegat, e plan segur dins un sens pejoratiu, es per suggerir la fola coma massas manipulablas o passionalas, als fenomèms de fola, justament, sovent provocadas coma per la demagogia o lo populisme. O opausant de formas politicas supausadas mai racionalas o al mens rasonablas, que sián démocratics o non; e atal considéreradas mai desirablas per principi.
ὀχλος e δημος
Aquel govèrn per la fola a per connotacion pejorativa lo reialme de la vulgaritat, de la mediocritat. En 1584, l'escrivan anglés John Stockwood desciu l'oclocracia coma un Estat que las personas grossièras decidant de totas causas segon lo lor interés pròpi. Pels Grecs, l'ὀχλος, es çò qu'es inferior al δημος. L'oclocracia se caracteriza per una descompausicion de la lei e de las mors. Es quand la democracia degenèra en caós politica, luta quotidiana entre los individús e lo reiame de la fòrça. Seriá una configuracion istorica que s'apelariá lo « prepolitic », al respècte del « politic », que se caracteriza o per l'existéncia de l'Estat e de la lei o per l'existéncia d'una consciença collectiva e d'una autoorganizacion de la Ciutat (la πόλη) sens Estat, favorisant la responsabilizacion, la cooperacion e la coabitacion dels Òmes.
Polib
L'oclocracia es, dins la teoria de l'anaciclòsi - teoria ciclica de la succession dels regims politics - formulada per l'istorian grèc Polib (tornada per Ciceron dins De Republica, e per Maquiavèl), lo pièger de totes los regims politics. Es l'estadi ultim de la degenerescéncia del poder. Polib descriu un cicle de sièis passas que fa tombar la monarquia dins la tirania, que seguís l'aristocracia que se degrada en oligarquia, e torna a la democracia ensag remediar a l'oligarquia, mas s'afonsa, dins una sièisena passa, dins lo pièger dels regims qu'es l'oclocracia, ont demòra pas qu'esperar l'òme providencial que tornará cap a la monarquia.
James Mackintosh
En 1791, lo filosofe escocés James Mackintosh (1765-1832) considèra, dins lo Vindiciae Gallicae, que
Dalia Grybauskaitė
Dalia Grybauskaitė, n. 1956, es la presidenta de Lituània dempuèi lo 12 de julhet de 2009.
Biografia
Grybauskaitė nasquèt la 1 de març de 1956 dins la vila de Vílnius, qu'a aquesta epòca fasiá partida de l'Union Sovietica mas qu'es uèi lo jorn la capitala de Lituània. Estudièt l'economia a l'Universitat de Sant Petersborg, ont foguèt diplomada en 1983. Aprigondiguèt posteriorament sos estudis a l'Universitat de Moscòu, ont obtenguèt un doctorat en 1988.
Activitat politica
En 1990 foguèt nomenada professora de l'Institut d'Economia de Lituània, e ne venguèt directora en 1991. Aqueste an foguèt nomenada Ministra de Relacions Economicas Internacionalas de Lituània, e venguèt en 1993 Ministra dels Afars exteriors e cap de la delegacion de son país per far partida de la Zona de liure comèrci de l'Union Europèa (UE) e en 1994 foguèt nomenada ambaissadora de son país davant aquel organisme.
Entre 1996 e 1994 foguèt ambaissadora als Estats Units d'America e entre 1999 e 2000 Ministra de las Finanças, e obtenguèt l'intrada de Lituània a la Banca Mondiala e al Fons Monetari Internacional. En 2000 foguèt nomenat tornarmai Ministra dels Afars exteriors, e menèt las negociacions bilateralas entre Lituània e l'UE per obtener l'intrada del país baltic dins aquel organisme, intrada que se produsiguèt en 2004. Entre 2001 e 2004 foguèt Ministra de Finanças, carga qu'abandonèt la 1 de mai d'aquel an per venir membre de la Comission Prodi, en essent nomenada Comissària Europèa de l'Educacion, la Formacion e la Cultura. Dins la formacion de la Comission Barroso en novembre de 2004 foguèt nomenada Comissària Europèa de Programacion Financièra e del Budgèt, carga qu'ocupèt fins que venguèsse Presidenta de Lituània.
Lista dels presidents de Nigèr
thumb|220px|Blason de Nigèr Segon la constitucion de decembre de 1992, lo president es lo cap d'Estat de Nigèr. El es eligit directament dal poble, por mandat de 5 ans.
Vaquí la lista de presidents e caps d'Estat de Nigèr aprèp l'independéncia en 1960, fins a uèi.
Lovre
200px|right|thumb|La piramida deu Lovre Lo palais deu Lovre (sèti deu Musèu deu Lovre) tanben aperat mei simplament lo Lovre, qu'ei lo màger musèu de París e un lòc hèra ancian de conservacion de colleccions artisticas. Gessit d'ua simpla hortalessa bastida au ras de las fortificacion entà l'empara de la capitala francesa, que ho transformat per generacions de monarcas e divèrs regims politics qui 'u hen créisher en i bèth amassar e apielar las soas colleccions artisicas e istoricas.
Istòria
200px|left|thumb|Hortalessa medievau deu Lovre representada dens lo manescrit de las Mot Ricas Òras deu Duc de Berric
En 1190, lo rei de França Felip August que fondè la hortalessa en bastir la Grana Tor deu Lovre. La hortalessa que vadore residéncia reiau devath lo regnat de Carles V.
Francés I que he càder la tor de Felip August entà tornar la hortalessa en palais, òbra de la Reneishença perseguida per Enric II e Carles IX. Lo Noste Enric, au son torn, que contribusí au desenvolopament deu Lovre en tot bastir la grana galeria e en tot juntar atau dab lo navèth palais de las Teulerias (bastit per Caterina de Medici).
Loís XIII e lo son hilh Loís XIV que bastín la cort carrada. Aqueth darrèr, a maugrat de hornir la grana colonada au palais, que'u he perder lo son títol de sièti deu poder reiau au prohèit deu son navèth Palais de Versalhas.
Durant lo sègle XVIII lo Lovre qu'acesó los famós Salons deu Lovre on las òbras màgers deus pintres lo mei importants b'èran publicament expausadas au jutjament de la societat sancèra. Chic a chic l'idea de crear un musèu d'art que's desenvolopè mes que caló demorar la Revolucion Francesa entà que hosse realizada. Lo palais que pravè enqüèra mei durant lo Purmèr Empèri e lo sègle XIX qu'i amassè granas colleccions e mei que mei ua de las màger e géncer colleccions d'antiquitats egipcianas. En 1870, lo Lovre que perdó las Teulerias, incendiadas durant los eveniments de la Comuna de París. Aquesta perta que creè la grana perpectiva dab l'alinhament deu Lovre, deus jardins de las Teulerias, de la Plaça de la Concòrdia e deus Camps Elisés. Aquesta perpectiva que ho perlongada durant la presidéncia de Francés Mitterrand dab l'Arca de la Dehensa ; a la medisha epòca lo musèu que ho ampliat un còp mei dab la mudança deu Ministèri de l'Economia qui n'ocupava ua ala e la bastida de la Piramida deu Lovre e d'un espaci sosterrenh qui acèsa centers comerciaus e espacis regularament logats per organizar congrès deus prestigiós e desfilats de mòda.
L'annada 2007 que ho marcada per l'inauguracion d'ua branca deu musèu a Abu Dhabi.
Plan
200px|left|thumb|Plan deu Lovre
Cort carrada
200px|thumb|Cort carrada deu Lovre
Crèvecœur-sur-l'Escaut
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Geografia
Crèvecœur A situat en la vallée de la Escaut, a 8,1 km al Sud de Cambrai.
Orcevaux
Orcevaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Crèvecœur-sur-l'Escaut
Geografia
Crèvecœur est située dans la vallée de l'Escaut, à 8,1 km au Sud de Cambrai.
Istòria
En 1930 Crèvecœur-sus-lo Escaut cedís 1,785 ectaras per la creacion de la municipalitat dels Carrièras-de detlas-Vinhas.
En 1930 Crèvecœur-sur-l'Escaut cède 1,785 hectares pour la création de la commune des Rues-des-Vignes.
Selon
Selon (en entièr: Selon de Provença; en francés, Salon e, dempuèi 1919, Salon-de-Provence) en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Lo gentilici es selonenc -a.
Istòria
Après la Primièra Guèrra Mondiala, Selon ajudèt a la reconstruccion de la comuna ardenesa de Blanzy que prenguèt lo qualificatiu de "selonenca".
Monuments
Lo Castèu de l'Empèri bastit au sègle IX foguèt la residéncia deis arquevesques d'Arle e mai deis emperaires germanics. Es d'aquí que ven son nom. Es devengut, amb la Fònt mofuda e Nostradamus, lo simbòl de la vila. Atira cada an de centenats de miliers de visitaires.
thumb|260px|right|La Fònt mofuda de nuech thumb|200px|left|La torre dau relòtge
Fagnon
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Fregata deu President Sarmiento
thumb|right|Fregata ARA deu President Sarmiento. La Fregata ARA deu Presidente Sarmiento que ho lo purmèr vaisheth escòla d'Argentina. Que ho bastida en Anglatèrra en 1897 e après aver servit entà la formacion de marins argentins en bèth percórrer mantuas vegadas lo torn deu mòn; que demòra adara ancorada dens lo bacin III de Puerto Madero a Buenos Aires.
A partir de 1939 que cessè de navegar distàncias de las granas e que ho declarada Monument Istoric nacionau d'Argentina en 1962.
Uei qu'ei un musèu de la ciutat de Buenos Aires.
Mmen
Lo mmen (o bafomeng) es una lenga grassfields parlada en Cameron.
Localisacion
Lo mmen es parlat dins la ciutat de meteis nom, dins l'arrondiment de Fungom del departament de Menchum. Aquel es restacat a la Region de Nòrd-Oèst de Cameron.
Classificacion
Lo mmen es classat dins lo grop central de las de las lengas ring.
Laheycourt
Laheycourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
Lo riu Chée travèrsa la municipalitat de l'èst a l'oèst.
La rivière Chée traverse la commune de l'est à l'ouest.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fregata de la Libertat
thumb|300px|La Fregata Libertatd dehens arribant a Buenos AiresLa Fregata (Q-2) ARA Libertad o Fregata de la Libertat' qu'ei un vaishèth escòla de l'armada argentina. Bastida en 1951 e botada en aiga en 1956 mes que ho emplegada oficiament per la marina argentina pas sonque e 1963. Que replacè alavetz la Fregata deu President Sarmiento.
.kitchen
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 13 de novembre de 2013.
Juan Lavalle
thumb|200px|Juan LavalleJuan Lavalle (Buenos Aires, lo 20 d'octobre de 1797 – San Salvador de Jujuy, 1841) que ho un militar e un òmi politic argentin ; d'origina aristocratica espanhòla, que s'illustrè dens la Guèrra d'Independéncia dens l'armada argentina.
Arron, que pelegè au cors de la Guèrra Civila Argentina enter unitaris e federaus dens lo purmèr partit entau quau e vençó e he fusilhar lo general Manuel Dorrego. Des.hèit ua purmèra vegada peus federaus que's retirè dens la Benda Orientau de l'Arriu de la Plata (província argentina qui vadore Uruguai) abans d'estar des.hèit un segond còp peu cap d'Estat federau argentin Juan Manuel de Rosas.
Los partisans de Lavalle qu'avón de huèger de cap a Bolívia dab lo còs en putrefaccion deu lor generau de paur a qui hosse pres peus federaus. Que horen tornats en Argentina en 1861 e sepelits dens lo Cemitèri de la Recoleta a Buenos Aires.
Pouzy-Mésangy
Pouzy-Mésangy es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Geografia
La municipalitat de Pouzy-Mésangy aperten al bòrd de Lurcy-Lévis e se estend sus una superficie de 3,504 ectaras #que 400 de bòsques a 215 mètres d'altitud, entre çò cap de-luòc e Lo Veurdre, ont flueix çò Aliar, limit oriental natural del departament. N'a irrigat per la Bieudre, la Anduise, las ruisseaux de Civrais, Billot e l'Espina.
Lo bourg A traversat per la rota départementale n° 1 #que permet d'arribar a Molins via la rota départementale n° 13, en traversant las municipalitats de Limoise, Couzon e Montilly.
La commune de Pouzy-Mésangy appartient au canton de Lurcy-Lévis et s’étend sur une superficie de 3,504 hectares dont 400 de bois à 215 mètres d’altitude, entre le chef-lieu et Le Veurdre, où coule l’Allier, limite orientale naturelle du département. Elle est irriguée par la Bieudre, l’Anduise, les ruisseaux de Civrais, Billot et l’Épine.
Le bourg est traversé par la route départementale n° 1 qui permet d’atteindre Moulins via la route départementale n° 13, en traversant les communes de Limoise, Couzon et Montilly.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La disposicion de las immeditaeses del castèl sus motte (a ) e la levada #que domina la rota del Veurdre, aital coma la motte féodale de Montchevrin, pròvan que los abitants del vilatge #aver# de erigir fortificacions per se protegir pendent aquelas epòcas tormentadas.
La municipalitat resulta de la reünion de las ancianes comunas de Pouzy e de Mésangy en 1826.
L’abbé Moret, dans son ouvrage Paroisses bourbonnaises, donne l’origine probable de l’appellation Pouzy. En effet, d’anciens écrits mentionnent Posiacum, qui signifie habitation de Posius, propriétaire gallo-romain de grande envergure qui avait mis en valeur autour de sa villa ce qu’on appellera bientôt dans les grimoires du Moyen Âge la Terre de Pouzy.
La commune résulte de la réunion des anciennes communes de Pouzy et de Mésangy en 1826.
.photography
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 13 de novembre de 2013.
Les Isles-Bardel
Les Isles-Bardel es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gujan e Mestràs
Gujan e Mestràs (Gujan-Mestras en francés) es una comuna bogesa de Gasconha administrada pr'au departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Son emblèma es lo barbòt, qu'es la pivòla de sèt punts. Pr'aquò, los gujanèirs e los mestrassèirs son shafrats los barbòts.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Capitala de l'ostreïcultura
Gujan e Mestràs es shafrada de vila daus sèt pòrts, çò que n'es pas shens rason. Los sèt pòrts en question son (deu cochant au levant) : la Huma, Meiran, Gujan, Larròs, lo Canau, la Barbotièra, la Mòla.
La comuna es avant tot la capitala de l'ostreïcultura suu Bassin ; en efèit, 55 % de las ustras deu Bassin i son produsidas.
Gorée
thumb|250px|Gorée L' Gorée es una illa que se tròba al larg de Senegal, a uns tres quilomètres en frent de la capitala, Dakar. A una superficía de 18 ectaras. En 1978 foguèt declarada Patrimòni Mondial de l'Umanitat per l'UNESCO.
Istòria
250px|esquerra|thumb|Mapa de l'illa Lo navegator portugués Dinis Dias arribèt dins l'illa de Gorèa en 1444, que la batejèron «Palma». Los olandeses conqueriguèron Gorèa en 1617 e la batejèron Goede Reede, «la bona baia», que deriba lo nom actual. Los franceses l'ocuparèron a partir de 1677, e comencèt la disputa pel seu contraròtle amb los angleses fins a la patz d'Amiens de 1802.
Lo comerci d'esclaus existiguèt sus la còsta d'Africa pendent tres sègles (Gàmbia, Sant Loís, Benin, Ghana...). Los centres dels camps de concentracion d'esclaus africans amb per destinacion los Estats Units d'America, punt focal del comerci d'esclaus arabmusulman e europèu.
Pendent mai de tres sègles l'illa foguèt un dels principals mercats d'esclaus destinat a satisfar las necessitats dels Estats Units d'America, Cariba e Brasil. En 1536 se bastiguèt lo primièr ostal d'esclaus de l'illa. Fins a 1848, quand França aboliguèt l'esclavatge, dins l'illa s'establiguèt lo mai actiu comerci d'esclaus d'Africa, es l'ostal que bastiguèt un olandés el 1776 qu'ara es conserva conservada e se vista.
Parallelament al negoci d'esclaus, contrarotlat per l'administracion dels reis de França e Anglatèrra, lo comerci de la goma arabica, la cacauèta, las pèls, l'aur o las espècias assegorèron la prosperitat economica de l'illa entre lo sègle XVIII e XIX. Amb la fondacion de Dakar, en 1857, Gorèa perdèt progressivament la seuna importéncia.
Referéncias
<References/>
Donzac (Lanas)
Donzac (Donzacq en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [dun'zak]. Las fòrmas ancianas que son Sanctus Petrus de Donzag aus sègles XI-XII, Donzac (mapas de 1714 e de 1733).
Dauzat, Negre e Astor (los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié), Bénédicte Boyrie-Fénié era-medisha qu'explican Donzac per un nom latin d'òmi Domitius e lo sufixe -acum (Astor qu'ajusta la possibilitat d'un Domicius),.
Toràs
Toràs (Thoras en francés) z-es una comuna gevaudanesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe. Dempuèi lo 1èr de genièr 2016, Toràs es una comuna novèla fusionada amb Crosanças, mas i a pas agut creacion de comunas delegadas.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
La prononciacion es [tu'ras], a La Clausa, comuna de Gresas, e a Cubèl.
.tips
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 13 de novembre de 2013.
.today
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 13 de novembre de 2013.
Tença
Tença (Tence en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
Tence Es una municipalitat del nòrd del Velai, réputée per los sieus rius a truites : lo Lignon, la Sérigoule (o Cérigoule) e lo ruisseau dels Mazeaux.
Tence est une commune du nord du Velay, réputée pour ses rivières à truites : le Lignon, la Sérigoule (ou Cérigoule) et le ruisseau des Mazeaux.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
Tence Es un bourg environat de fortificacions amb la fin de resistir, pendent lo Mièja Edat, als atacs dels pilleurs e dels bandolers. Mai tard, serviràn tanben pendent las guèrras de religion. Demòra pas mai que qualques murs formants dels torns e de las douves en remembrar d'aquelas guèrras.
Dos periòdes an fòrtament @frapper la bourgade tençoise: los guèrras de religion e la Revolucion de 1789.
L'arribada del tren en 1901 a tanben #èsser un évènement #que #aumentar lo èxode rural al benefici de Sant-Étienne. (Vidèo del pichon tren)
L'origina de lo sieu nom es pas pas cèrta mas existís una ipotèsi: vendriá de la paraula latin Tencianensis.
Tence est un bourg entouré de fortifications afin de résister, pendant le Moyen Âge, aux attaques des pilleurs et des brigands. Plus tard, elles serviront aussi pendant les guerres de religion. Il ne reste plus que quelques murs formants des tours et des douves en souvenir de ces guerres.
Deux périodes ont fortement frappé la bourgade tençoise: les guerres de religion et la Révolution de 1789.
L'arrivée du train en 1901 a aussi été un évènement qui augmenta l'exode rural au bénéfice de Saint-Étienne. (Vidéo du petit train)
L'origine de son nom n'est pas certaine mais il existe une hypothèse: il viendrait du mot latin Tencianensis.
Patriarcat
Patriarcat es un tèrme antropologic que definís la condicion sociologica que los membres masculins i tendon a predominar dins de posicions de poder; lo sistèma patriarcal apareis entre -5000 e -3000, al Neolitic, dins de circonstàncias que son encara pas ben conegudas, resultat del desvolopament de l'agricultura e de l'elevatge.
0 (nombre)
La chifra zèro (de l’italian zero, derivat de l’arabi sifr, d’en primièr transcrich zefiro en italien) es un simbòl marcant una posicion vueita dins l’escritura dels nombres en notacion posicionala.
Lo nombre zèro es un objècte matematic permetent d’exprimar una abséncia coma una quantita (nulla): es lo nombre d'elements de l’ensemble vueit. es concebut coma lo mai pichon dels entièrs naturals. Las seunas proprietats aritmeticas particularas, subretot l’impossibilitat de la division per zèro, implican qu'es tractat coma cas particular. Distria los nombres reals en positius e negatius, es d’origina per marcar de punts sus la drecha reala.
Mai generalament, zèro designa l’element neutre per l’addicion dins gaireben totes los grops abelians e subretot dins los anèls, còrses, espacis vectorials e algèbras, a vegada sonat element nul.
Los Babilonians l'utilizèron los primièrs, un pauc mai de AbC., una forma de zèro a l’interior d’un nombre (per exemple: 304) mas jamai a drecha del nombre, nimai a esquèrra. Es en Índia que, reprenent l’eretatge cultural dels Grècs, se perfeccionèt la numeracion. S’utilizava lo zèro pas sonque coma notacion del biais babilonian, mai tanben coma un nombre amb que operar. Nocion e notacion indianas del zèro foguèron apuèi empruntadas pels matematicians arabis puèi pels Europèus.
Cal notar la plaça particulara dels Maias, unics aritmeticians de l’Antiquitat que definiguèron dos zèros, l’un cardinal, l’autre ordinal, coma o illustra lo verso de la placa de Leyde.
Zèro coma chifra
Apareguèt tres còps dins l’istòria dels sistèmas de numeracion elaborats per diferents pòbles e civilizacions.
La primièra aparicion del zèro en Mesopotamia sembla remontar al Millenni III ab J.C., a l’epòca dels Seleucids. Pasmens èra pas utilizat dins los calculs e servissía pas que de chifra (marcatge d’una posicion vueita dins lo sistèma de numeracion babiloniana) ; alara qu’èra ignorat pels Romans, lo tornèron prenne e amb utilizacion melhora los grècs.
Apuèi tornèt èsser descobèrt pels Chineses, que capitèron pas a introduire lo zèro. Las inscripcions sus òs e escata (jiaguwen) descobèrtas dins la region d'Anyang, dins l’actuala província d'Henan, a la fin del sègle XIX, nos aprenon que, dempuèi los sègle XIV-sègle XI AbC, los Chineses utilizèron una numeracion decimala de tipe « ibrid », combinant dètz signes fixes per las unitats de 1 a 9, amb de marcas de posicion particularas per las desenas, centenas, milièrs e miriadas.
Coma nombre
Son usatge modèrne, a l'encòp coma chifra e coma nombre, es eretat de l’invencion indiana de las chifras nagari vèrs lo sègle V. Lo mot indian designant lo zèro èra śūnya (çûnya), que significa « vuèit » « espaci » o « vacant ». Lo matematician e astronòm indian Brahmagupta es lo primièr que definís lo zèro dins son obratge Brahmasphutasiddhanta. Aquel mot, d'en primièr tradusit en arabi per « ṣifr », çò que significa « vuèit » e « gran », que donèt chifra e zèro (per mejan la traduccion de sifr en l’italian zephiro, a partir de que foguèt format zevero que venguèt zèro). La grafia del zèro, d’en primièr un cercle, es inspirada de la representacion de la vòlta celèsta.
Golf del Sant Laurenç
thumb|alt=Photographie montrant le Golfe du Saint-Laurent à la hauteur du Parc national de Forillon|Golf del Sant Laurenç a la nautor del [[Pargue nacional de Forillon]]
Lo golf del Sant Laurenç (en anglés Gulf of Saint Lawrence, en francés Golfe du Saint-Laurent) es un vast golf de l'èst de Canadà comunicant amb l'ocean Atlantic. Es la boca d'un larg baçin dels Grands Lacs nordamericans. Lo riu Sant Laurenç s'i escampa, dins lo mai grand grau del mond.
Idrografia
Lo golf del Sant Laurenç es limitat al nòrd per la peninsula del Labrador comprenent la còsta Nòrd del Quebèc, a l'èst per Tèrra Nòva, al sud per la Nòva Escòcia (subretot l'illa del Cap Breton), e a l'oèst par la Gaspesia e lo Nòu Brunswick.
S'escampa dins l'Atlantic per doas passas: l'estrech de Belle Isle entre Tèrranòva e Labrador e l'estrech de Cabot entre Tèrra Nòva e l'illa del Cap Breton. Una tresena boca, l'estrech de Canso entre l'illa del Cap Breton e la Nòva Escòcia continentala, foguèt tancada per la construccion de la levada de Canso en 1955.
Lo golf possedís un braç que fan partit la baia de las Calors, l'estuari de la riu Miramichi, la baia St. George's, e l'estrech de Northumberland.
Tributaris
En mai del riu Sant Laurenç, lo golf a per tributaris lo riu Miramichi, lo riu Natashquan, lo riu Ristigouche, lo riu Margaree, e lo rui Humber.
0 (nombre)
Coma nombre
Coma o indica l’etimologia, son introduccion en Occident es consecutiva a la traduccion de matematicas aràbias, subretot las òbras d’al-Khwarizmi, vèrs lo sègle VIII. Las chifras indianas son importadas d’Espanha en Euròpa crestiana a l'entorn de l’an mil per Gerbèrt d'Orlhac, vengut lo papa Silvèstre II. Pasmens lo zèro se generalizèt dins la vida vidanta, las chifras indianas servissent subretot per marcar los getons d’abac de 1 a 9.
Leonardo de Pisa, dich Fibonacci, aguèt una influéncia determinanta. Demorèt d'ans en Africa del Nòrd en Argeria e exactament e estudièt prèp d’un professor local. Viatgèt tanben en Grècia, Egipte, Orient Mejan e confirmèt l’avís de Silvèstre II suls avantatges de la numeracion de posicion. En 1202, publiquèt lo Liber Abaci, recuèlh qu'amassa gaireben totas las coneissenças matematicas de l’epòca, e malgrat lo títol, aprenguèt de calcular sens abac.
Golf del Sant Laurenç
Illas
Lo golf comprend qualques grandas illas, que l'illa d'Anticosti, l'illa del Prince Edoard e las illas de la Magdalena.
L'illa de Sant Pau, al larg de l'illa del Cap Breton, escaissada lo cementèri del golf, remembrant los nombroses [[naufragi]s] que s'i produguèron.
L'illa Bonaventure prèp de la Gaspesia e l'illa Brion e los « ròcs dels aucèls » al nòrd-èst de las illas de la Magdalena son d'importants refugis d'aucèls migrators servat pel Servici canadian de la fauna.
Estuari del Sant Laurenç
L'aiga salgada del golf, venent de l'ocean Atlantic, remonta dins lo riu Sant Laurenç fins a l'Illa d'Orleans, prèp de la vila de Quebèc.
Istòria
Lo primièr escambi plan documentat entre Europèus e Amerindians dins la region del golf se faguèt al Nòu Brunswick lo 7 de julhet de 1534, menat per Jacques Cartier, l'enviat oficial del rei de França. Mas de pescaires europèus (Bascs, Bretons, Normands…) avián davançat aquel darrièr, car frecantavan las còstas del golf (e lors ocupants) cada estiu. Cela, pas sonque suls tèus de Tèrra Nòva mas subretot ont abondava subretot merluça.
Perque fasián longtemps secar lors presas al solelh e al vent sus la plaja, los pescaires mancavan pas de veire d'autoctòn amb que cambiava de produichs metallics europèus (cotèls, inquets, pairòls…) o de merluças… contra de produchs locals (milh, carns de salvatginas, salmons, pichons fruchs, pèls…).
Lo Sant Laurenç que dona lo nom al Golf es Laurenç de Roma, diague martirizat dins los primièrs sègles de la crestiantat.
Geografia
D'observacions topometricas sosmarinas del Golf de Sant Laurenç indican la preséncia d'una formacion circulara de prèp de de diamètre que lo centre es situat entre las Illas de la Magdalena e l'Illa del Prince Edoard. Aquela estructura es benlèu un Cratèr d'impacte.
0 (nombre)
Los dos zèros dels Maias
Lo zèro foguèt utilizat pels Maias pendent lo Millenni I, coma chifra dins lor sistèma de numeration de posicion, coma nombre e comme ordinal dins lo calendrièr, onte correspond a l’introduccion dels meses. Los confondent dins una transcripcion unica, Sylvanus Morley masquèt que s’agissiá de dos concèptes e de dos zèros diferents. L’un correspond a un zèro ordinal de las datas, l’autre es un zèro cardinal de las duradas, jamai confonduts dins lors usatges pels escribs.
Grafias actualas
La grafia « 0 » es pas la sola utilizada dins lo monde; dins d'autre d’alfabets — subretot aqueles de las lengas del soscontinent indian e del sud-èst asiatic — utilizan de grafias diferentas.
Vaquí lo zèro sul Visualizador de sèt segments:
Utilizacions
Ara es a la basa de nòstre sistèma de mesura de la temperatura :
Es perque lo millenni III e lo sègle XXI comencèron lo 1 de genièr de 2001.
Lo zèro coma notacion de las basas 2, 8, 10, 16…
Dins la basa dètz qu’utilizam, la chifra mai a drecha indica las unitats, la segonda chifra indica las desenas, la tresena las centanas, la quatrena los milièrs…
Lo zèro jòga doncas un ròtle particular dons lo sistèma aritmetic posicional, quin que siá del rèsta.
Rapelam que l’usatge de la basa 10, venent d’Índia, s’impausèt a respècte d’autras basas, coma per exemple 12 e 60 qu'èran utilizadas dins d'autras civilizacions.
Quand i a d'unitats residualas, per exemple dins trenta dos (32), la chifra de las unitats (2) permet de comprene que l’autra chifra (3) indica las desenas.
S’avèm un nombre entièr de desenas (per exemple tres desenas, trenta), i a pas d’unitat residuala. Cal doncas un caractèr que permet de marcar que lo 3 correspond a las desenas, e aquel caractèr es lo 0; es atal que se comprend que « 30 » significa « tres desenas ».
Auriám pogut utilizar quin que siá autre caractèr, per exemple un punt; atal, dos cents tres se notariá « 2.3 ».
L’utilizacion d’un caractèr « tapatrauc » remonta a la numeracion babiloniana, coma indicat çai sus, mas s’agís pas del concèpte d’« abséncia de quantitat », s’agís pas que d’una comoditat de notacion. Dins la numeracion romana, aquel artifici es inutil perque las unitats (I, V), las desenas (X, L), las centenas (C, D) e los milièrs (M) son notats amb de caractèrs diferents. Mas, la notacion de nombres superiors a 8,999 ven problematica e las reconeissenças de las estructuras pel calcul mental aviats fòrça mai penosas.
Lo zèro coma abséncia de quantitat
Lo fach d’exprimir l’abséncia de quantitat per un nombre es pas una evidéncia en se. L’abséncia d’un objècte s’exprimís per la frasa « N'i a pas » (o « pas mai »).
Los nombres son ja una abstraccion: l'interès es pas la qualitat d’un objècte, mas pas que sa quantitat, la denombrabilitat (lo fach que d'objèctes sián similars mas distinctes). Amb lo zèro, se pòt fins a negar la quantitat.
Quand addicionam o multiplicam dos nombres, avèm l’imatge d'amassar dos molons d’objèctes semblables, dos tropèls. Aquel imatge es pas mai possible quand manipulam lo zèro.
Proprietats aritmeticas e algebricas
Coma nombre entièr, zèro es par.
Per tot nombre real (o complèxe) a :
Notas e referéncias
''' »
Fréland
Fréland (Frâlât en welche) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region deu Grand Èst, ancianament d'Alsàcia.
Revolucion americana
thumb|300px|La Declaracion d'Independéncia dels Estats Units, mostrant los cinc membres del comité encargat de redactar la Declaracion en 1776, presentent son trabalh al [[Segon Congrès Continental a Filadelfia.]] La Revolucion Americana foguèt un conflicte entre las Tretze Colonias britanicas de l'America del Nòrd e la metropòli (Lo Reialme Unit). A l'eissida de que nasquèt una nòva nacion, e que s'establiguèt la Constitucion dels Estats Units d'America.
Dins aquel periòde, las colonias s'uniguèron contra l'Empèri Britanic e dintrèron en conflicte armat conegut coma la Guèrra d'Independéncia dels Estats Units d'America entre 1775 e 1783. Çó que donèt la Declaracion d'Independéncia dels Estats Units d'America de 1776 e la victória sul camp de batalha enoctubre de 1781.
L'epòca revolucionária comencèt en 1763, quand la la menaça militara francesa sus las colonias britanicas de l'America del Nòrd s'acabèt. Adoptant la politica que las colonias devián pagar una partida substanciala dels còsts associats al manteniment de l'Empèri, la Grand Bretanha impausèt una seria d'impòsts e d'autras « Leis Intolerablas » que venguèron plan impopularas. Per que las colonias avián cap de representacion electorala al Parlament britanic fòrça colons consideravan que las leis èran illegitimas e una violacion dels seus drech coma angleses. A partir de 1772, de grops de patriotas comencèron a crear de comités de correspondéncia que venguèron lo Congrès Provincial dins la majoritat de las colonias. Amb los ans, los Congresses Provincials o los equivalents remplaçant de biais eficaç l'aparelh governamental britanic dins las ancianas colonias, que culminèt en 1774 amb l'unificacion del Congrès Continental.
En responsa a las protacions dels Patriotas a Boston que los britanics tentèron d'afirmar lor autoritat, los britanics envièron de tropas de combat. En consequéncia, los futurs Estats mobilizèron las seunas Milícias e entrèron en luta en 1775. S'estima que los Legitimistas èran entre 15 e 20% de la populacion, dempuèi lo començament fins a la fin de la guèrra los Patriotas controlavan entre 80% e 90% del territòri; los britanics eles solament tengavan qualques ciutats costièras pendent un long periòde. En 1776, los representants de caduns dels 13 Estats independents votèron unanimament la Declaracion d'Independéncia, establissent los Estats Units, qu'originalament foguèron governats per una confederacion formada per un govèrn representatiu seleccionat per d'assembladas legislativas de l'Estat. Los continentals s'alièron amb França en 1778, çò qu'egalizèt las fòrças militaras a navalas. Las doas armadas principalas britanicas foguèron capturats per l'Armada Continentala, a Saratoga en 1777 i Yorktown en 1781, aquó equivent a una victòria de la guèrra pels Estats Units d'America. Lo Segon Congrès Continental foguèt lo Congrès de la Confederacion amb la ratificacion dels Articles de la Confederacion. Lo Tractat de Versalhas 1783 foguèt ratificat per aquel nòu govèrn nacional e supausa la fin del clam pels britanics suls Tretze Estats.
ISO 3166
La nòrma ISO 3166 es una nòrma internacionala qu'atribuís de còdes als païses e a lors divisions. Es publicada per l'Organizacion Internacionala de Normalizacion (ISO).
Revolucion americana
La Revolucion Americana provoquèt una seria de grans cambis intellectuals e socials dins la jove societat estatsuniana, coma de nòus ideals republicans que foguèron assimilats per la poblacion estatsuniana. Dins qualques Estats, esclatèron de debats politics sul ròtle de la democracia dins lo govèrn, amb de paires fondators mai liberals que crenhèron l'oclocracia.
ISO 3166
Se divisís en tres parts:
Weh
Lo weh es una lenga grassfields parlada en Cameron.
Revolucion americana
Fòrça questions sul govèrn nacional foguèron pas resolgudas amb la Constitucion dels Estats Units d'America de 1787, comprenent los primièrs dos amendaments a la Carta dels Drechs (1789), que combièron los Articles de la Confederacion. La Constitucion, en cambi, consacra los drechs naturals idealizats pels revolucionaris republicans e las garantia sus un govèrn federal gaireben fòrt, e tanben lo sufragi per las eleccions nacionalas. Amb la democracia e lo cambi cap al republicanisme produguèt un revolum de la ierarquiá sociala tradicionala e creèt una etica que conforma al cor dels valors politicas estatsunianas.
Weh
Localisacion
Lo weh es parlat dins lo departament de Menchum, dins la Region de Nòrd-Oèst de Cameron.
International Journal of Greek Love
International Journal of Greek Love foguèt una revista academica publicada entre genièr del 1965 e novembre del 1966 als Estats Units pel numismata Walter Breen (jol pseudonim J. Z. Eglinton), consacrada als estudis literaris, istorics, sociologics, psicologics e d’autres ligats al fenomèn de l’"amor grèc", definit coma "l’amor entre òmes e adolescents".
Weh
Classificacion
Lo weh es classat dins lo grop oèst de las lengas ring de las lengas grassfields de l'èst.
Escritura
L'alfabet weh es :
International Journal of Greek Love
Malgrat la siá fugacitat e circulacion redusida, la publicacion, que foguèt una temptativa pionièra de publicar una revista scientifica consacrada a l’estudi de la pederastia, aguèt una influéncia considerabla entre los academics omosexuales e dobriguèt camin a d'autras importantas publicacions de caractèr activista o academic sul tèma.
Doasit
Doasit (Doazit en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. En, que comptavan Doasits.
Geografia
Doasit que's tròba en Gasconha, au mijorn de l'Ador, en Shalòssa o tà miélher díser en plenh còr de Shalòssa Hauta. La comuna qu'es traversada per la Guauga qui's vueita dens lo Los. Las comunas tòcatocantas que son : Horsarriu, Audinhon, Banòs, Montaut, Mailís, Sent Cric de Shalòssa, Sèrraslós e Arribans, e Hagetmau. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
ISO 3166-1
La nòrma ISO 3166-1 es la part de la nòrma ISO 3166 qu'atribuís de còdis als païses. Es publicada per l'Organizacion Internacionala de Normalizacion (ISO). Sa darrièra edicion es de 2006 (ISO 3166-1:2006).
Doasit
Toponimia
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'interprèta lo nom com Donatillus, tractat com *Donadillus [per explicar lo passatge a -z-]; la tombada de n intervocalica e lo passatge de -ll a -t que complètan l'evolucion. Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, que dona la medisha explicacion, en precisant que Donatillus deriva de Donatus « donat (a Diu) ».
ISO 3166-1
Compren tres còdis per país:
Doasit
Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié qu'accèpta lo nom Donatillus, derivat deu cognomen Donatus. La fòrma de 933 qu'ei devuda a un cambiament d'oclusiva intervocalica (mès l'autora precisa pas s'ei fonetic o simplament grafic).
Istòria
thumb|left|Blason de la "vila de Doasit" : D'azur a las tres tors d'aur. La comuna de Doasit qu’a balhat traças vielhas d’aucupacion umana, com pèirahuec talhadas, deu paleolitic inferior, tà las mei ancianas.
Lo senhor Donat Garcia de « Donazello » (fòrma vielha de « Doasit »), que viscó au sègle Xau. Qu’avó solide, lo son castèth au bèc de la mòta lhevada a l’oèst deu borg actuau. Qu’es au pè d’aqueth « tarrèr » que, de cap a 1300, los poblants e s’amassàn en un castèthnau amainatjat sus l’esperon barrat deu borg.
Los Foish-Candale que crompàn la baronia de Doasit au sègle XVau, e qu’i hasón bastir lo castèth de Candale a la fin deu XVIau.
Dinc au sègle XVIIau, qu'i avè a Doasit ua hòrta preséncia de Cagòts.
Un cronicaire deu vilatge, l’Enric de Labòrda-Pèboèr, qui viscó au sègle XVIIau, que’ns conda los hèits petits o grans d’aquera tempòra destraubiada en Shalòssa, susquetot per la « Fronde » e la revòlta contre la gabèla, miada preu Bernat Daudijòs e los « Invisibles ».
Dinc au mes d'abriu de 2015, la comuna de Doasit qu'èra restacada au canton de Mugron.
Economia
Se la cultura de la vinha e lo colonat a miejas e marcavan d’auts còps l’economia deu vilatge, uei qu’es lo milhòc qui senhoreja.
Per çò deus mestieraus, au sègle XX, Doasit que’s distingueish per mantuas enterpresas de hustatge. Mes la principau, l'enterpresa Soubaigné, qui emplegà dinc a 85 obrèrs, qu'es barrada en 2014.
Volon (Peitau)
Volon (Voulon en francés) es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Chaudardes
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
La Maison-Dieu
La Maison-Dieu es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa