cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vènus preïstorica
Reparticion
Per far un ensag de classificacion Henri Delporte, se basa sus la provenéncia geografica : Segon André Leroi-Gourhan, existís una relacion culturala entre totas. de detalhs anatomics suggererisson una origina comuna orientala, que se difusèt cap a l’oèst. L. Pales e M. Tassin de Saint-Péreuse puèi J.-P. Duhard critiquèron aquela ipotèsi. Las ressemblanças an mens una cultura comuna, improbabla per un tal espandiment espaciotemporal, que de rasons morfologicas, le còrs femenin subissent de modificacions identicas amb l'edat.L’abséncia de Vènus preïstoricas dins la peninsula Iberica es curiosa. Sols d'exemples dobtoses foguèron censats, per exemple a El Pendo o La Pileta. La dicha « Vènus de las Caldas », près d’Oviedo, es un objècte escultat magdalenian de bana de cervids. Se pòt i veire un còrs femenin estilizat amb uncap d’animal, s’agís benlèu d’un propulsor ornat.
Datacion
Recentament, dos objèctes de pèire fòrça ancians (de 200 a 300 000 ans) foguèron interpretats coma d'ensags de representacion femenina. Una foguèt descobèrta sul plan de Golan (« Vènus de Berekhat Ram ») e l’autra al Marròc (« Vènus de Tan-Tan »). Pasmens, aquelas pèças son pel melhor somariament e fòrça marginalament modificadas, al pièger entierament naturalas e antropomorfas per escasença.
Las solas estatuetas femeninas preïstoricas incontestablas datan del Paleolitic superior. Ancianament consideradas coma aurinhacianas, son uèi gaireben totas de Gravetian al Magdalenian. La Vènus de Galgenberg foguèt longtemps la mai anciana de las figurinas antropomorfas conegudas (30000 ans AbC). La descobèrta en 2008 de la Vènus de Hohle Fels dins le Jura Soab, datada de 35 000 à 40 000 ans AbC, recula de près de 10 000 ans la data d'apareisson de l'art figuratiu, gravetian.
Interpretacions
Las interpretacions de las Vènus preïstoricas son nombrosas e a vegadas ideosas. En l’abséncia d'escrichs, las teorias d'un eventual culte de la feconditat o de la Divesa Maire son pas qu'especulativas e se pòdon pas evaluar al biais scientific.
Las figuracions femeninas de l’art mobiliari del Paleolitic superior avián pas cap d'utilitat practica dins l'encastre de las activitats de subsisténcia. Foguèron mai sovent descobèrtas dins l'encastre d’abitat, en plen aire coma d'espelugas, puslèu que dins de sepulturas. A Gagarino en Russia, set Vènus foguèron descobèrtas a l’interior d’una cabana ovala de mai de cinc mètres de larg : foguèron interpretadas coma d'amuletas apotropaïcas correspondent als ocupants dels luòcs. A Mal’ta, près del lac Baikal, las figurinas essent presentas pas que del costat esquerre del cabanon.
Las Vènus essent donc benlèu pas d'amuletas amagadas o secrètas, mas puslèu expausadas al vejaire de totes. D'estatuetas son portairas d'una perforacion, permetent de las portar en pendelòta o de las penjar amb marcas d'usura.
D'estatuetas son fòrça esquematicas, e de sèxe dificil de precisar. Se dison indeterminat sexual. Aquel ipotèsi es enforçada per una descobèrta facha a Brassempoi per H. Delporte de dos objèctes associats: una epifisi de bovid asclada en dos e abrigant dins sa concavitat un troç d'os long avent un trach umana. Lo descobreire l'interpretèt coma l'evocacion d'un berç e d'una monaca.
Solon LeRoy McDermott, las figurinas femeninas en forme de lausanje foguèron escultada per las quita femnas alara prensas. D'esperelas se serian representadas baissant lo cap, qu'avián pas de miralh. Çò que vesián mai gros, d'en primièr, èra lor pitre qu'amagava gaireben tot lo rèste del còrs; puèi lo ventre e lo malucs que sortission un pauc; e fin finala las cambas cortas. Aquela autovision de lors còrs explica tanben que la talha del cap e dels braces siá reducha.
Ramillies (Belgica)
Ramillies (Belgica) es una comuna de la província bèlga del Brabant Valon.
Rebecq
Rebecq es una comuna de la província bèlga del Brabant Valon.
(5296) Friedrich
(5296) Friedrich (anteriorament nomenat 9546 P-L) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 17 d'octobre de 1960 pels astronòms Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld e Tom Gehrels a l'Observatòri Palomar. Recebèt son nom per onorar lo pintor alemand, Caspar David Friedrich.
(5294) Onnetoh
(5294) Onnetoh (anteriorament nomenat 1991 CB) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 3 de febrièr de 1991 pels astronòms japoneses Kin Endate e Kazuro Watanabe a Kitami. Recebèt son nom en omenatge a un lac d'Hokkaido.
Cascadas de Lavie
Lei Cascadas de Lavie es un quartier dau quatren arrondiment de Marselha.
Geografia
Lo quartier es au Nòrd Oèst dau 4en arrondiment, a la limita dau 13en arrondiment.
Es electoralament partejat entre lei cantons de Marselha 1 e Marselha 5.
Istòria
Tèn lo sieu nom de Léon Lavie, un industriau qu'explechava dei molins idaulics.
Rixensart
Rixensart es una comuna de la província bèlga del Brabant Valon. Comptava 22.017 abitants en genièr de 2013.
Lightweight Directory Access Protocol
LDIF (LDAP Data Interchange Format) es un format estandardizat d'escambis de donadas, que permet la representacion de las donadas contengudas dins un annuari LDAP. Permet tanben la representacion d'operacions sus las donadas de l'annuari (ajust, supression, modificacion). Lo contengut d'un annuari es representat com un ensems d'enregistraments (un enregistrament par objècte de l'annuari). Las operacions de mesa a jorn son representadas coma un ensemble de requestas. Dins totes los cases, las donadas son sos forma d'un fichièr de tèxte.
Lo format LDIF es estat concebut al començament de las annadas 1990 per Gordon Good a l'Universitat de Michigan; es estat melhorat a la fin de las annadas 1990 per prene en carga la version 3 del protocòl LDAP. Aquesta darrièra version es coneguda coma la version 1 definida dins la RFC 2849 per l'IETF. La RFC 2849 escrita per Gordon Good en junh de 2000 es actualament prepausada coma estandard.
Divèrsas extensions del format LDAP son estadas prepausadas, pr'amor una sola es estada publicada per l'IETF. La RFC 4525 escrita per Kurt Zeilenga prepausa d'estendre lo format LDIF per prene en carga l'extension Modify-Increment. Es previst que de novèlas extensions seràn publicadas per l'IETF dins lo futur.
Boëseghem
Boëseghem es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region Nòrd-Pas de Calais. Sa populacion en.
Istòria
Boëseghem est écrit en 877 Buosingahem et signifierait la maison des gens de Buoso ou Boso, nous trouvons Boezinghem dans une chartre de Philippe d'Alsace en 1164.
Tyrian
Esistís una version per Android amb lo nom d'OpenTyrian.
(5293) Bentengahama
(5293) Bentengahama (anteriorament nomenat 1991 BQ2) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 23 de genièr de 1991 pels astronòms japoneses Masanori Matsuyama e Kazuro Watanabe a Kushiro. Recebèt son nom en omenatge a una platja ont lo segond scientific passava las vacanças.
Jawe
Lo jawe es una lenga oceaniana parlada a Nòva Caledònia.
Localizacion
Lo jawe es parlat sus la còsta èst a Oubatche, dins la comuna de Pouébo e dins una region que s'espandís al sud.
Classificacion
Lo jawe es una lenga caledoniana, un grop de las lengas oceanianas del sud restacat a las lengas oceanianas. Aquestas fan partida de la branca malaiopolinesiana de la familha austronesiana.
Anna K
Anna K (nascuda Lucianna Krecarová lo 14 de genièr de 1965 a Vrchlabí) es una cantaira chèca, activa dempuèi 1992.
Tubize
Tubize es una comuna de la província bèlga del Brabant Valon.
Villers-la-Ville (Belgica)
Villers-la-Ville (Belgica) es una comuna de la província bèlga del Brabant Valon.
Premiera Guèrra Sacrada
La Premiera Guèrra Sacrada se debanèt vèrs 595-585 avC entre la Liga Amfictiònica de Dèlfes e la ciutat de Crissa. La causa principala dau conflicte foguèt leis atacas frequentas d'aquela vila còntra lei romieus anant au sanctuari de Dèlfes. S'acabèt per la destruccion totala de Crissa e lo chaple de seis abitants.
Canton de Carbona
Lo canton de Carbona qu'es ua anciana division administrativa de Lengadòc e de Gasconha (Bòsc de la Pèira, Mausac), situada dens l'arrondiment de Murèth, le departament de Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Las 11 comunas que son dempuèi 2015 dens le canton d'Autariba (burèu centralizator Autariba) e tanben dens la Comunautat de comunas de Volvèstre. La lenga autoctòna qu'es un occitan gascon de transicion dambe'u lengadocian, en majoritat o en totalitat.
Canton de Marselha 1
Lo canton de Marselha 1 es una division electorala de la vila de Marselha. Lo còde estatistic de l’INSEE es 13 12. La populacion es de 0 abitants.
Istòria
Lo darrier descopatge dei Bocas de Ròse en cantons se fa pèr lo decrèt n°2014-271 dau 27 de febrier de 2014. Lei novèus cantons intran en vigor lo 22 de març de 2015.
Calcita
La calcita es un minerau de color variabla (incolòr, blanc, jaune, ròsa, verd ò brun) qu'a una duretat de 3,0 e una densitat de 2,71. Es format de carbonat de calci (simbòl quimic : CaCO3) cristallizat segon un sistèma trigonau de classa ditrigonala escalenoedrica. Lei cristaus naturaus son fòrça comuns ambé de formas fòrça variablas que pòdon èsser prismaticas, escalenoedricas ò romboedricas. Son esclat es veirenc ò nacrat.
Walhain
Walhain es una comuna de la província bèlga del Brabant Valon.
Comunas deu Haut Ren
Aqueth article que recensa las Comunas deu departament deu Haut Ren, en Alsàcia.
Lista
Lo Haut Ren qu'ei divisit en 386 comunas. Lo tablèu seguent que'n da la lista, en tot precisar lo còdi INSEE e lo còde postau.
(CAC) Comunautat d'aglomeracion de Colmar.
(CAM) Comunautat d'aglomeracion Mulhouse Sud-Alsàcia.
(CCVM) Comunautat de comunas de la Vath de Munster.
Beuzeville-la-Bastille
Beuzeville-la-Bastille es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
VisiCalc
thumb|VisiCalc vendèt mai de 700.000 còpias en 6 ans. VisiCalc foguèt lo primièr programa de fuèlha de calcul disponible per ordenadors personals. Se considèra sovent l'aplicacion que convertiguèt l'ordenador d'un hobby per arderoses de l'informatica en un poderós esturment de negòcis. VisiCalc vendèt mai de 700.000 còpias en sièis ans.
Sant Joan de Menerbés
Sant Joan de Menerbés (Saint-Jean-de-Minervois en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : St Jean, en 1770-72 (mapa de Cassini), 1865; comuna sonada Sant Joan de Pardalhan fins a 1936.
Segon Dauzat e Rostaing, Sant Joan representa Sant Joan l'Evangelista o Sant Joan Baptista (lo darrièr çò mai sovent). Aicí s'agís de la glèisa de la Nativitat de Sant Joan Baptista.
Istòria
La comuna se creèt coma Saint-Jean-de-Pardailhan en 1908, del territòri de Pardalhan. En 1936 lo nom oficial ven Saint-Jean-de-Minervois.
Arthur Meighen
Arthur Meighen (1874-1960) avocat e politician, foguèt primièr ministre de Canadà en doas ocasions: entre 1920 e 1921, e entre junh e setembre de 1926.
Agny
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Agny Es una municipalitat del Passatge-de-Calava, situada en la comunitat urbana de Arras.
Agny est une commune du Pas-de-Calais, située dans la communauté urbaine d'Arras.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Segonda Guèrra Sacrada
La Segonda Guèrra Sacrada se debanèt entre 449 e 448 avC e foguèt un conflicte indirècte entre Atenas e Esparta durant la Primièra Guèrra del Peloponès. Foguèt entraïnat per l'independéncia de Dèlfes a respèct de Fòcida après una ataca espartenca. Pasmens, una còntraofensiva atenenca aprofichèt lo retirament espartenc per restaurar lo contraròtle de Fòcida sus lo sanctuari de Dèlfes.
Chahaignes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Wavre
Wavre  es una comuna de la província bèlga del Brabant Valon.
Cossaye
Cossaye es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
left|thumb|220px|Mapa de la Nièvre Cossaye se tròba en lo sud del departament, a 10 quilomètres al sud de Decize
left|thumb|220px|Carte de la Nièvre Cossaye se trouve dans le sud du département, à 10 kilomètres au sud de Decize
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1287, Cossaye i aviá conegut jol nom Cocoyum, del nom gallo-romain Coccius (òme) o romain Cortis (domeni), de contunh Cocaio, Cossey, Cossaie, Cossa, Coussay, Coussaye, e fin finala, en 1594, Coussays e Cossaye (fief de l'ensems dels castèls de Decize). Subsisteix Encara en los bòsques al nòrd de la municipalitat dels vestigis d'una via romaine #que partissiá de Decize.
En 1287, Cossaye était connu sous le nom Cocoyum, du nom gallo-romain Coccius (homme) ou romain Cortis (domaine), puis Cocaio, Cossey, Cossaie, Cossa, Coussay, Coussaye, et enfin, en 1594, Coussays et Cossaye (fief de l'ensemble des châteaux de Decize). Il subsiste encore dans les bois au nord de la commune des vestiges d'une voie romaine qui partait de Decize.
Lantilly (Còsta d'Aur)
Lantilly  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sant Front (Naut Léger)
Sant Front (Saint-Front en francés) z-es una comuna velaiosa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Saint-Martin-d'Auxy
Saint-Martin-d'Auxy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Bois-Grenier
Bois-Grenier es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Chatel-Chéhéry
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Duolingo
Duolingo es una plataforma que compren un luòc web e aplicacion d'aprendissatge d'idiòmas, aital coma un examen d'avaloracion del dominatz lengatge digital. L'aplicacion e lo luòc web son gratuit. Duolingo ofrís tanben un servici premium per un suplemento. A genièr de 2019, lo luòc web e l'aplicacion d'aprendissatge de lengas ofrisson 85 corses d'idiòmas desparièrs en 24 idiòmas. L'aplicacion a unes 300 milions d'usatgièrs enregistrats dins tot lo mond.
Curses per parlants natius d'occitan
Pas encara
Saint-Victor-de-Réno
Saint-Victor-de-Réno es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Gervais-les-Trois-Clochers
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Attert
Attert es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Arlon
Arlon es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Lengas tiefo
Classificacion
Lo tiefo fa partida del gor sonat periferic, qu'es a dire que la question de sa plaça dins lo grop de las lengas gor demòra irresolguda. Heath, Hantgan e Ouattara, perpausan alaidonc de lo considerar coma una branca del ensem gor. Lo problèma es lo mateis per lo viemo, lo tossian e lo wara-natioro.
Heath, Hantgan e Ouattara identifican doas lengas tiefo, lo tiefo de Niafogo (sonat per els tiefo-N) e lo tiefo de Daramandougou (tiefo-D). Aquel fach, foguèt ja establit per Winkelmann, qu'estudièt las doas lengas en 1990-1994 e que constatèt qu'èran pas mutualament comprensiblas.
Vitalitat
Lo tiefo es plan menaçat de disaparéisser. Dempuèi la fin del sègle XIX, es mai que mai remplaçat pel diola, una lenga mande que ven a èsser la lingua franca, e la lenga dominanta dins lo sud-oèst de Burkina Faso.
Castres
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Huest
Huest es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Richard Marx
thumb|250px|Richard Marx en 2005 Richard Noel Marx (Chicago, 16 de setembre de 1963) es un cantaire e compositor american. Se faguèt conéisser durant las annadas 1980 e 1990 gràcias a sas cançons "Right here waiting", "Hazard" o "Hold on to the nights". Marx foguèt lo primièr artista que capitèt d'endralhar sos 7 primièrs títols dins lo top 5 del Billboard american. Dempuèi la debuta de sa carrièra a vendut mai de 30 milions de disques dins lo mond entièr.
Bryan Adams
thumb|250px|Bryan Adams en concèrt a Amborg en junh de 2007 Bryan Guy Adams (Kingston, Canadà, 5 de novembre de 1959) es un cantautor, actor e fotograf canadian. Se faguèt conéisser internacionalament en 1991 gràcias a la cançon "(Everything I Do) I Do It for You", de l'album Waking Up the Neighbours, que foguèt lo títol principal de la benda sonòra del film Robin Hood: Prince of Thieves.
Magnesita
La magnesita es un minerau de color variable (iincolòr, blanc, jaune ò brun) qu'a una duretat de 4,0-4,5 e una densitat de 3. Es format de carbonat de magnèsi (simbòl quimic : MgCO3) cristallizat segon un sistèma trigonau de classa ditrigonala escalenoedrica. Lei cristaus son rars e pòdon èsser prismatics, romboedrics ò escalenoedrics. Pasmens, dins la natura, aqueu minerau se troba generalament sota la forma de massas microcristallinas. Son esclat es veirenc ò nacrat.
La magnesita se troba coma minerau segondari dei ròcas amb una concentration fòrta de magnèsi (serpentina, olivina... etc.), dins certanei cauquiers ò dolomitas e, rarament, dins de venas metallifèras. Es generalament associat ambé lo talc, la clorita, la calcita e divèrsei mineraus metallifèrs. Es utilizada coma minerau de magnèsi e a d'aplicacions variadas dins la metallurgia, l'industria farmaceutica, la fabricacion de refractaris ò de ciments especiaus.
Siderita
La siderita es un minerau de color jaune clar ò brun qu'a una duretat de 4,0-4,5 e una densitat de 3,89. Es format de carbonat de fèrre (simbòl quimic : FeCO3) cristallizat segon un sistèma trigonau de classa ditrigonala escalenoedrica. Lei cristaus naturas son escalenoedrics ò romboedrics mai aqueu minerau se troba tanben sovent en massas fibrosas. Son esclat es veirenc.
Proveysieux
Proveysieux en arpitan (Proveysieux en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nabit
Lo nabit es una lenga gor parlada en Ghana.
Localisacion
Lo nabit es parlat dins lo district de Nabdam, dins la Region Upper East de Ghana. Nabdam es lo nom del pòple que parla nabit.
Classificacion
Lo nabit es sovent vist coma un dialècte frafra. Los locutors del nabit refusan aquò, e dison que poden pas comprener lo gurene, un dels dialèctes frafra, que lo nabit e lo gurene son pas mutualament comprensibles.
Villa romana de Montmaurin
thumb|200px|Colomnasthumb|200px|left|Entrada peu pati d'aunorLa villa romana de Montmaurin en  qu'ei ua de las villas màgers conservadas dens tota la soa superficia. Que ho horrucada en 1946 per Georges Fouet.
200px|thumb|Temple Que ho bastida au sègle Ier, abandonada au IV après transformacions màgers au cors deus sègles III e IV. Que's tracta vertaderament d'ua mena de Palais dab un temple, un pati d'aunor, dependéncias, tèrmas, frigidarium, atrium, bacin, mosaïcas, e tot aquò sus duas ectaras.
Las restas que's vesitan e los artefaces descrobèrts que son expausats dens lo musèu de la vila.
Belís
Belís (Bélis en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Las fòrmas ancianas que son ''par. Sancte Marie de Belis, en 1274, vilagium de Belis in par. S. Marie de Belis, en 1276, ecclesia de Belis, cap a 1320, 1336, 1340, capellanus de Belis, cap a 1375, Belis'', mapa de 1733. La prononciacion qu'ei [be'lis]. Belís que vien benlèu deu nom latin d'òme Belicius : Belicium (fundum), segon Dauzat. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'aima mei Bellicius, inferit de Bellius, mès en gascon aquò que donaré *Berís. B. Boyrie-Fénié que causeish meilèu, mès sense certitud, lo cognomen Belix/Belice o un derivat *Belicius. Com que sia lo toponime es d'origina antica.
Lo Maiet d'Escòla
Lo Maiet d'Ecòla (en francés Le Mayet-d'École) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Gesnes-en-Argonne
Gesnes-en-Argonne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ineuil
Ineuil es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
James Ingram
thumb|James Ingram, 1998 James Edward Ingram (Akron, Ohio, 16 de febrièr de 1952) es un cantautor e productor de disques american. Venguèt celèbre internacionalament en 1982 gràcias a la cançon "Baby, come to me", interpretada en duo amb la cantaira de R&B Patti Austin.
Corpiac
Corpiac (Courpiac en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Corpiag, sense data, Corpiac, au sègle XIII. Segon Dauzat, Bénédicte Boyrie-Fénié, Negre e Astor, citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, Corpiac ven dau nom d'òme Corpio, adaptat sovent en *Corpius, atestat sonque en Dalmàcia antica, emb lo sufixe -acum, , latinizacion dau sufixe gallés -āco(n). Corpiac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste Corpio.
Aubange
Aubange es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Rodocrosita
La rodocrosita es un minerau de color ròsa que vèn negre ambé l'alteracion dau minerau. A una duretat de 4,0 e una densitat de 3,7. Es formada de carbonat de manganès (simbòl quimic : MnCO3) cristallizat segon un sistèma trigonau de classa ditrigonala escalenoedrica. Lei cristaus naturaus son rars, escalenoedrics ò romboedrics, e aqueu minerau forma generalament de massas granulàrias, fibrosas ò espaticas. Son esclat es veirenc.
Caunas de Menerbés
Caunas (de Menerbés) (Caunes-Minervois en francés) es una comuna de Lengadòc en Menerbés situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Bourg-Saint-Maurice
Le Bôrg en arpitan (Bourg-Saint-Maurice en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Coulanges-lès-Nevers
Coulanges-lès-Nevers es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Bourg-Saint-Maurice
Geografia
La vila se situa a d'altitud, a la broa d'Isèra. Lo punt culminant de la comuna es l'Aigulha dels Glacièrs a 3823 m.
Coulanges-lès-Nevers
Geografia
Coulanges-lès-Nevers a situat al nòrd-èst de Nevers e es traversat per la valada de la Nièvre e lo riu del Ponty.
Coulanges-lès-Nevers est située au nord-est de Nevers ,et elle est traversée par la vallée de la Nièvre et le ruisseau du Ponty.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bourg-Saint-Maurice
Geografia
Son estacion d'espòrts d'ivèrn, les Arcs, ofrís un domeni esquiable culminant a 3226 mètres (Aigulha Roja). L'estacion e los nombroses somalhs accessibles en esquí ofrisson des panoramas sus la val de la Tarentesa e lo mont Blanc.
.bq
.bq es lo nom de domeni d'Internet reservat pels Païses Basses Caribencs. Es per ara pas utilizat.
Patti Austin
thumb|250px|Patti Austin a Annapolis en 2007 Patti Austin (Harlem, Nòva York, 10 d'agost de 1950) es una cantaira americana de R&B, pop, soul e jazz. Venguèt celèbra tre 1981 amb la cançon "Baby, Come to Me", cantada en duo amb James Ingram e venguèt lo títol numèro un als Estats Units. En 2008, obtenguèt son premièr Prèmi Grammy.
Canton de Castèlgelós
Lo canton de Castèlgelós es ua anciana division administrativa de Vasadés e d'Agenés, entièrament en Gasconha, situada dens l'arrondiment de Nerac, lo departament d'Òut e Garona e la region d'Aquitània, adara de Navèra Aquitània. Las 7 comunas son despuish 2015 dens lo canton de Les Forêts de Gascogne (en francés), donc Los Bòscs (las Ahorèsts ? las Seuvas ?) de Gasconha, burèu centralizator a Castèlgelós. La lenga autoctòna es l'occitan gascon occidentau.
Istòria
Lo canton se creèc pendent la Revolucion.
.cw
.cw es lo nom de domeni d'Internet de Curaçao.
Bollezeele
Bollezeele es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França. .
Liu Gang
Liu Gang (chinés: 刘刚 Liú Gāng; nascut lo 30 de genièr de 1961 a Liaoyuan, Jilin, China) es un matematician, fisician, intellectual e militant politic chinés e american.
Raves
Raves es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Bertogne
Bertogne es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Raves
Geografia
Lo vilatge de Rafes a situat en lo vallon de la Mòrt abans la siá jonction amb la vallée de la Fave, al centre d'una tèrra bassa a las formas mothas, caracterizada per las siás alluvions. Los ancians abitants de Rafes @dénommer d'en un autre luòc Rafe lo riu coma lo sieu pòble. Mòrta, de la meteissa raïtz celtique o pré-celtique que Murta, #qu'a engendré lo nom del riu Meurthe, designa los alluvions, tèrra que # l'aiga badina sus el e empòrta las sédiments los mai finales dels marges. Rafes es mai prèps de la raïtz latina Rapina #que significa una accion violenta, es-a dire creuser, rapiner, raviner, emportar.
Le village de Raves est situé dans le vallon de la Morte avant sa jonction avec la vallée de la Fave, au centre d'une terre basse aux formes molles, caractérisée par ses alluvions. Les anciens habitants de Raves dénommait d'ailleurs Rave la rivière comme leur village. Morte, de la même racine celtique ou pré-celtique que Murta, qui a engendré le nom de la rivière Meurthe, désigne les alluvions, terre sur laquelle l'eau rigole et emporte les sédiments les plus fins des rives. Raves est plus proche de la racine latine Rapina qui signifie une action violente, c'est-à-dire creuser, rapiner, raviner, emporter.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo nom de Rayves apareis en un document de 1328. La distincion del vilatge aperteniá en partida al pòrti de Lorraine e a divèrs autras senhors. Se tròba coma co-de senhors de Rafes Aubert de Faucompierre al commencement del, los sieurs de Bilistein e de Barbas e al Claude de Jussy en 1565. En 1611 #debanar un compromís entre lo pòrti de Lorraine e lo capítol de Sant-Dié en çò que tanh a la délimitation de las bans de Bertrimoutier, e d'aqueles de Rafes, Combrimont, Frapelle, Neuviller e Bonipaire.I #aver al un chanoine de Sant-Dié, conegut jol nom de Didier de Rafes, #que #far donation a lo sieu capítol de divèrses rendas assignada sus bens a Rafes. Sul plànol esperital, Rafes i aviá ligat a la parròquia de Bertrimoutier #que lo patrocini n'aperteniá al capítol de Sant-Dié aital coma los dîmes; la dimerie de Bonipaire (Ban de Bertrimoutier) dépendait d'aquelas de Rafes. La comuna de Rafes bastits en 1860 aperteniá al bailliage de Sant-Dié. I #aver, dins lo pòble, una capèla dédiée a sant Étienne bastida en 1739, mas s'i tròba pas glèisa, la municipalitat en essent amassada a Bertrimoutier pel culte. Lo presbytère e lo cementèri son egalament comuns, aital coma l'escòla fins a la fin de la. De 1790 a l'an IX, la municipalitat a fach partida del costat de Bertrimoutier.
Le nom de Rayves apparaît dans un document de 1328. La seigneurie du village appartenait en partie au duc de Lorraine et à divers autres seigneurs. On trouve comme co-seigneurs de Raves Aubert de Faucompierre au commencement du, les sieurs de Bilistein et de Barbas et au Claude de Jussy en 1565. En 1611 eut lieu un compromis entre le duc de Lorraine et le chapitre de Saint-Dié au sujet de la délimitation des bans de Bertrimoutier, et de ceux de Raves, Combrimont, Frapelle, Neuviller et Bonipaire.Il y eut au un chanoine de Saint-Dié, connu sous le nom de Didier de Raves, qui fit donation à son chapitre de plusieurs rentes assignés sur des biens à Raves. Sur le plan spirituel, Raves était rattaché à la paroisse de Bertrimoutier dont le patronage appartenait au chapitre de Saint-Dié ainsi que les dîmes; la dimerie de Bonipaire (Ban de Bertrimoutier) dépendait de celles de Raves. La mairie de Raves construite en 1860 appartenait au bailliage de Saint-Dié. Il y eut, dans le village, une chapelle dédiée à saint Étienne bâtie en 1739, mais on n’y trouve pas d’église, la commune étant réunie à Bertrimoutier pour le culte. Le presbytère et le cimetière sont également communs, ainsi que l’école jusqu’à la fin du. De 1790 à l’an IX, la commune a fait partie du canton de Bertrimoutier.
Apia
Apia es la capitala de Samoa. Sa populacion èra estimada a 38,800 abitants en 2001.
thumb|left|430px|Vista d'Apia.
Algolsheim
thumb|left Algolsheim qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region de Grand Èst.
.mf
.mf es lo nom de domeni d'Internet reservat per la collectivitat de Sant Martin. Es per ara pas utilizat.
Bertrix
Bertrix es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Anjou
Anjou en arpitan (Anjou en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fremifontaine
Geografia
Situada a ieu-camin entre Rambervillers e Bruyères mas a la separacion de la départementale 50, la municipalitat de Fremifontaine s'estend sus 956 ectaras, a la pòrta del massís vosgien. La via principala es la départementale 70 #que met Autrey e Pierrepont-sobratz-la Arentèle totas doas a unitat|3.5|km.
Lo bòsc recobra los dos tèrces de lo sieu territòri, #que la mitat n'aperten a la comuna. Aquela es per mitat feuillue - sus la part bassa - e per mitat compausada de résineux - essencialament sus la part la mai n'altitud. L'activitat agricòla sus la part restant pas urbanisée es essencialament virada cap a l'èrba e la ramaderia (lach e carn), qualques tèrras son labourées e semiadas e de nombrosas òrtas aprofèchan de l'excellenta exposicion de la comuna : cerises, mirabelles, de pomas, peres, quetsches, ... De nombrosas fonts son presentas e de pichons corses d'aiga se tiran en la Mortagne o en lo Arentèle.
Située à mi-chemin entre Rambervillers et Bruyères mais à l'écart de la départementale 50, la commune de Fremifontaine s'étend sur 956 hectares, à la porte du massif vosgien. La voie principale est la départementale 70 qui met Autrey et Pierrepont-sur-l'Arentèle toutes deux à 3.5 km.
La forêt recouvre les deux tiers de son territoire, dont la moitié appartient à la commune. Celle-ci est pour moitié feuillue - sur la partie basse - et pour moitié composée de résineux - essentiellement sur la partie la plus en altitude. L'activité agricole sur la partie restante non urbanisée est essentiellement tournée vers l'herbe et l'élevage (lait et viande), quelques terres sont labourées et semées et de nombreux vergers profitent de l'excellente exposition de la commune : cerises, mirabelles, pommes, poires, quetsches, ... De nombreuses sources sont présentes et de petits cours d'eau se jettent dans la Mortagne ou dans l'Arentèle.
Istòria
De las estatuas de l'epòca gallo-romaine an #èsser d'amassadas sus la municipalitat, #qu'una ne decidís pro escàs de la deessa Épona, visibla al musèu départemental de Épinal. Çò de mès d'ancian acte conegut en relacion amb Fremifontaine data de 1309. Una legenda vòl #qu'a la meteissa epòca las Templiers #establir una bastissa sus la municipalitat, #que i auriá #èsser destruit amb lo sieu òrdre ; qualques ruïnes los an atribuits #que son encara visibles uèi.
Lo vilatge i aviá compausat de tres caserius : l'Anautita, la Mejana e la Bassa-Frémifontaine, #que correspondián a tant de distincions e jouissaient de dreches desparièrs. L'Anautita-Frémifontaine aviá per senhor lo abbé de Autrey. La Bassa Vila dépendait d'un senhor ; aital, lo 7 d'abril de 1772, Charles-François-Xavier Collinet de la Sala, genet, senhor de Fremifontaine e de Bouzillon e la siá esposa Anne-Marida Magdelaine Maurici de Sarisming crompan cadun la mitat del fief de Failloux. Ven alavetz Senhor de Frémifontaine e Failloux. L'ensems del vilatge fasiá partida del bailliage de Bruyères. Après la Revolucion, aqueles tres caserius #venir de seccions del pòble, mas las disputas sortidas dels dreches ancians se #prosseguir.
A l'esperital, Frémifontaine dépendait de la parròquia de Destord, ont lo capítol de Sant-Dié i aviá drech de patrocini.
La desliurança de la municipalitat, n'en octòbre 1944, dona luòc a tres setmanas de combats acarnissats, pendent #lo que mai de #cent soldats americanes #perir aital coma dos a tres fes mai d'Alemands ; dels resistentes #ajudar los Aliats e tres de dintratz eles #èsser déportés, #qu'un sol #tornar en vivent. Un monument dédié a la 45 Division de Infanterie americana ne soslinha uèi lo sacrifici consentit per liberar la comuna.
Diola
Lo diola (o dyula, jula) es una lenga mande, una branca de las lengas nigèrocongolesas, parlada en Burkina Faso, Mali e en Còsta d'Evòri.
Fremifontaine
Istòria
Des statues de l'époque gallo-romaine ont été trouvées sur la commune, dont une statue assez rare de la déesse Épona, visible au musée départemental d'Épinal. Le plus ancien acte connu concernant Fremifontaine date de 1309. Une légende veut qu'à la même époque les Templiers établirent un bâtiment sur la commune, qui aurait été détruit avec leur ordre ; des ruines leur sont attribuées qui sont encore visibles aujourd'hui.
Diola
Localisacion
Lo diola es subretot parlat dins lo sud-oèst de Burkina ont es vengut la lingua franca de la region.
Escritura
Lo diola s'escriu amb l'alfabet latin, mas tamben amb l'escritura nko. L'alfabet latin del diola en Burkina Faso es :
Fremifontaine
Istòria
Le village était composé de trois hameaux : la Haute, la Moyenne et la Basse-Frémifontaine, qui correspondaient à autant de seigneuries et jouissaient de droits différents. La Haute-Frémifontaine avait pour seigneur l’abbé d’Autrey. La Basse Ville dépendait d'un seigneur ; ainsi, le 7 avril 1772, Charles-François-Xavier Collinet de la Salle, écuyer, seigneur de Fremifontaine et de Bouzillon et son épouse Anne-Marie Magdelaine Maurice de Sarisming achètent chacun la moitié du fief de Failloux. Il devient alors Seigneur de Frémifontaine et Failloux. L’ensemble du village faisait partie du bailliage de Bruyères. Après la Révolution, ces trois hameaux devinrent des sections du village, mais les querelles issues des droits anciens se poursuivirent.
Au spirituel, Frémifontaine dépendait de la paroisse de Destord, où le chapitre de Saint-Dié avait droit de patronage.
La libération de la commune, en octobre 1944, donne lieu à trois semaines de combats acharnés, pendant lesquels plus de cent soldats américains périrent ainsi que deux à trois fois plus d'Allemands ; des résistants aidèrent les Alliés et trois d'entre eux furent déportés, dont un seul revint vivant. Un monument dédié à la 45 Division d'Infanterie américaine souligne aujourd'hui le sacrifice consenti pour libérer la commune.
.sx
.sx es lo nom de domeni d'Internet per la part neerlandesa de l'illa de Sant Martin.
Belús
Belús (Bélus en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Bastogne
Bastogne (alemand : Bastnach, luxemborgés : Baaschtnech, neerlandés : Bastenaken) es un vila de la província bèlga de Luxemborg situada en Valonia.
Belús
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Bastogne
Coneguda mai que mai per lo sètge subit per la vila durant la batalha de las Ardenas en 1944, la vila garda plusors monuments commemoratius d'aqueste eveniments, que lo pus important es lo memorial del Mardasson, inaugurat en 1950.
Bastogne constituís en mai una de las etapas-claus de la "classica" Lièja-Bastogne-Lièja, la "degana" de las corsas ciclistas, creada en 1892, e es dins aquesta vila que foguèt organizat de 1902 a 1907, lo Circuit de las Ardenas, la primièra corsa automobila majora disputada sus circuit tancat.
Larrey (Còsta d'Aur)
Larrey  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Belús
Toponimia
La prononciacion qu'ei [bə'lys]. Las fòrmas ancianas que son Sancta Maria de Belus aus sègles XI-XII, Belus en 1299, Belus (mapa de 1638), Bellus (mapa de 1714 e 1733).
Larrey (Còsta d'Aur)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Belús
Toponimia
Shens cap de certitud, Dauzat qu'i supausa un mot pirenenc qui's tròba dens Lus e l'adjectiu bèth, de bellum.
Per Bénédicte Boyrie-Fénié, l'explica de Dauzat que convien pas per rasons cronologicas ([-t que's seré conservat]). La situacion de Belús sus un mus que hèn pensar a un oronime, benlèu l'arradic preindoeuropèa *bel(l)-, varianta de *bal-, qui donè l'occitan bal/bauç. Lo nom qu'ei prelatin mès que demòra escur.
Ivan Lendl
thumb|right|Ivan Lendl Ivan Lendl es un ex jogaire de tennis nòrd-american d'origina chèca. Nasquèt lo 7 de març de 1960 en Ostrava, anciana Checoslovaquia. Foguèt nº 1 del mond pendent 270 setmanas. Ganhèt 8 torneges de Grand Chelem e una copa Davis en 1980. Lendl ganhèt 94 torneges en individuales e 6 en dobles.
Ivan Lendl se retirèt en 1994, amb 1071 victòrias per 239 desbrandas.
Bouillon
Bouillon es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
(5203) Pavarotti
(5203) Pavarotti (anteriorament nomenat 1984 SF1) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 27 de setembre de 1984 per l'astronòm de l'astronòma chèca Zdeňka Vávrová a l'observatòri de Klet'. Aqueste nom foguèt donat per omenatjar lo cantaire d'opèra Luciano Pavarotti.
Tolla
Todda en còrs (Tolla en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Istòria
Un dels personatges #qu'a çò de mès de marcat aquel vilatge de Corsega del Sud es Jojo Cartouche.
Un des personnages qui a le plus marqué ce village de Corse du Sud est Jojo Cartouche.
Andrea Camilleri
Andrea Camilleri (Porto Empedocle, Sicília, 6 de setembre de 1925) es un escrivan e metteur en scène italian. Son succès internacional se deu subretot a sos romans policièrs que son personatge n'es lo commissari Montalbano, un personatge que s'inspira en part de l'escrivan catalan Manuel Vázquez Montalbán.
Honiara
Honiara es la capitala de las Illas Salamon. Sa populacion èra estimada a 50,100 abitants en 2003.
Chiny
Chiny es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Longecourt-lès-Culêtre
Longecourt-lès-Culêtre es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Durbuy
Durbuy es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Mellecey
Mellecey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Caulaincourt
Caulaincourt es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Mellecey
Geografia
Situat en Bourgogne, en lo departament de la Saône-e-Loire (Còsta chalonnaise), a aperaquí 9 quilomètres al nòrd-oèst de Chalon-sus-Saône.
Caulaincourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mellecey
Geografia
Situé en Bourgogne, dans le département de la Saône-et-Loire (Côte chalonnaise), à environ 9 kilomètres au nord-ouest de Chalon-sur-Saône.
Saint-Geneys-près-Saint-Paulien
Sent Genèis de Sant Paulian (Saint-Geneys-près-Saint-Paulien en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune a porté le nom de Peyramont.
Couloutre
Couloutre es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Jean-de-Sauves
Saint-Jean-de-Sauves es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Istòria
Creada a la Revolucion francesa, la municipalitat de Sants-Texans-de-Salvas s'a engrandit successivament amb las fusions de ancianes comunas : Saint-Aubin-de detlo-Dolet l'an 1845 e Frontenay-sus-Dive en 1972, aquela darrièra en conservant l'estatut de municipalitat mancomunat.
Créée à la Révolution française, la commune de Saint-Jean-de-Sauves s'est agrandie successivement avec les fusions d'anciennes communes : Saint-Aubin-du-Dolet en 1845 et Frontenay-sur-Dive en 1972, cette dernière conservant le statut de commune associée.
Nòtas
<references group="N"/>
Érezée
Érezée es una comuna de la província bèlga de Luxemborg.
Esclusa d'Òrb
vinheta L'esclusa de l'Òrb es una esclusa de cambra unica del canal del Miègjorn. Sa construccion foguèt lançada en 1854 al meteis temps que lo Pont-canal d'Òrb e meses en servici en 1858 amb doas esclusas puèi transformada en una sola. Se tròba a 208 km de Tolosa a 12 m d'altitud. Las esclusas adjacentas son l'esclusa de Besièrs separada pel Pòrt Nòu de Besièrs a l'èst e l'esclusas de Fonseranas, a l'oèst.
Es situada dins la comuna de Besièrs dins lo departament d'Erau.
Còrs (lenga)
Lo còrs (var. còrse) es una lenga romanica parlada en Corsega e tanben, dins l'absolut, dins lo nòrd de Sardenha ont los dialèctes sasserés e gaddurés son de tipe còrs. Es fòrça pròche de l'italian. Los lingüistas considèran de mai en mai que lo còrs es una lenga per elaboracion, qu'es distinta de l'italian dins son desvolopament normatiu e formal (pasmens lo còrs amb l'italian forman un diasistèma comun). A aperaquí 150,000 locutors natius, que l'utilizan sovent sonque a l'oral, en servant l'italian o lo francés per l'escrit. Ça que la lo còrs se desvolopa de mai en mai coma lenga escrita gràcias a certans sectors renaissentistas.
Dialectologia
Lo còrs se dividís en dos dialèctes principals:
Situacion lingüistica
S'estima qu'en 1981, 75 % dels còrs originaris de l'Illa parlavan lo còrs. La creissença demografica, totun, es fòrça bassa per l'emigracion forçada. Segon una enquèsta de l'INSEE facha en 1977 sus l'emplec e coneissença de la lenga, donèt per resultats:
Araucaria columnaris
Descripcion
En Nòva Caledònia d'ont es originari, buta dreit la verticala. Pr’aquò, dins las autres zonas que i foguèt implantat, buta normalament fins a una nautor de puèi se met a butar clinat cap a l'eqüator. De mai l'arbre es implantat luenh de l'equator, de mai son inclinason es prononciada. La causa d'aqueste fenomèn es per ara inexplicada.
Còrs (lenga)
Situacion lingüistica
Aital, s'estima que 79 % dels caps de familha de l'Illa parlan còrs, e 59 % dels filhs lo parlavan encara.
Araucaria columnaris
Reparticion
Coma 13 espècias d'Araucarias sur 19, le pin colomnari es endemic de Nòva Caledònia.
Cèmuhî
Lo cèmuhî es una lenga oceaniana parlada a Nòva Caledònia.
Funafuti
Funafuti es un dei nòu atòls constituissent l'estat de Tuvalu ; tanben es la capitala oficiala d'aqueste país. Lo centre administratiu es situat dins lo vilatge de Vaiaku, a Fongafale, l'illa principala de l'atòl. Sa populacion èra estimada a 4,492 abitants en 2002.
Cèmuhî
Localizacion
Lo cèmuhî es parlat dins la comuna de Touho, sus la còsta èst.
Araucaria columnaris
Reparticion
Es l'arbre famós que cobrís l'Île des Pins que li donèt lo nom. James Cook, en 1774, mentre qu'apercebiá de son naviri aqueles grands arbres cobrissennt los ribatges d'una illa ont gausèt pas desbarcar, la baptisèt Isle of Pines.
Cèmuhî
Classificacion
Lo cèmuhî es una lenga caledoniana, un grop de las lengas oceanianas del sud restacat a las lengas oceanianas. Aquestas fan partida de la branca malaiopolinesiana de la familha austronesiana.
Funafuti
thumb|left|430px|Vista satellitària de l'atòl de Funafuti.
Araucaria columnaris
Simbolica
Dins la cultura canac, aquel arbre es plantat dins los luòcs sagrats, sul camin central central que mena a la granda casa, e a l'entorn de las abitacions dels òmes de reng enauçat.
Còrs (lenga)
Situacion lingüistica
Al sègle XIX, la lenga de cultura dels còrses foguèt l'italian toscan normatiu. La messa se fasiá en italian fins a 1925; quitament a l'ora d'ara, 40 % de las televisions de l'illa recebon la television italiana, e la segonda lenga a l'institut mai sollicitada es l'italian. Despuèi 1974 s'aplica la Lei Deixonne dins l'ensenhament del còrs, e despuèi 1988 lo còrs es ensenhat coma matèria a totes los estudis de l'illa. Existisson tanben las E Cardelline, d'estudis maternals ont l'ensenhament se fa totalament en còrs, mas ne dispausam pas del nombre. Segon de fonts nacionalistas, sonque 20 % dels mainatges de l'illa s'exprimisson abitualament en còrs. Existís tanben l'Universitat de Corti, gaireben alternativa, ont se pòdon estudiar de carrièras de letras amb qualques matèrias en còrs.
Despuèi 1972 lo grop Scola Còrsa trabalha per la difusion de la lenga dins los mejans de comunicacion e a l'escòla. D'aquesta manièira, en 1996 i aviá 18,000 mainatges còrses qu'avián fach la primària en còrs o ben l'avián estudiat a l'escòla, e en 1998 acresquèron a un total de 27,459 mainatges còrses (85 % de totes los escolans de l'illa) que fasián l'"Ensenhament bilingüe". La lenga gaudís d'un estatut particular: se garantís l'ensenhament del còrs dins lo sistèma public e s'ofrís un real sistèma bilingüe. Despuèi 1998 lo bilingüisme consistís en tres oras setmanièras en còrs, e despuèi 2000 es previst l'emplec rutinari del còrs dins l'organizacion dels oraris, un cors bilingüe a parvulari e 29 en primària (èran fins ara 17). Vejatz tanben: Literatura còrsa
Carles Puigdemont
Carles Puigdemont i Casamajó (n. a Amer, lo 29 de decembre de 1962) es un jornalista e òme politic catalan, cònse de Girona dempuèi 2011 e deputat al parlament de Catalonha dempuèi 2006. Foguèt elegit president de la Generalitat de Catalonha lo 10 de genièr de 2016, après una negociacion entre Amassa per l'Òc e la Candidatura d'Unitat Populara - Crida Constituenta.
Es sòci de Convergéncia Democratica de Catalonha.
Foguèt capredactor del quotidian El Punt (ont comencèt de trabalhar en 1981), director de l'Agéncia Catalana de Nòvas (1999-2002) e director general del periodic Catalonia Today.
Dempuèi julhet de 2015 es president de l’associacion de las comunas per l’independéncia de Catalonha.
Lo 10 de genièr de 2016 es elegit president de la Generalitat de Catalonha. En octobre de 2017, convoca un referendum, enebit pel govèrn espanhòl. Après que lo « òc » o aja emportat, proclama la Catalonha independenta mas suspend los efièits d'aquesta declaracion per fin de negociar amb lo govèrn espanhòl.