cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bavincourt
Geografia
La commune se compose d’un bourg, Bavincourt, et d’un hameau, l’Arbret, ainsi baptisé de par la présence d’un arbre se dressant face à la nationale.
Istòria
L'istòria començariá per una legenda : se conta que sant Vaast, de passatge per predicar la Bona Paraula, i auriá daissat las siás peadas sus un grès.
L’histoire commencerait par une légende : on raconte que saint Vaast, de passage pour prêcher la Bonne Parole, aurait laissé ses empreintes sur un grès.
Grâce à une situation avantageuse le long de la route « royale », aujourd’hui Nationale 25, reliant Arras à Amiens via Doullens, cette commune prit de l’importance à partir du milieu du. L’arrivée du chemin de fer et l’ouverture d’une gare donnèrent un nouvel élan au hameau.
Cuirieux
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Alexander R. Todd
Alexander Robertus Todd (n. en 1907, m.1997) foguèt un quimista escocés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1957 per sos trabalhs sus las nucleotids e las coenzims nucleotidics.
Ségry
Ségry es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Paradòxa de Fermi
thumb|upright=1.5|Lo radiotelescòpi [[Very Large Array dins lo Nòu Mexic (Estats Units d'America), naut luòc del programme SETI.]]
La paradòxa de Fermi es una paradòxa de fisica que fa emergir la contradiccion entre la possibilitat qu'agan aparegut un grand nombre de civilizacions tecnologicament avançadas dins l'univèrs e lo fach constatat que sonque coneissèm la civilizacion de la Tèrra.
L'edat de l'univèrs e lo grand nombre d'estelas sonque dins la galaxia nòstra, combinat amb l'equacion de Drake per estimar lo nombre de civilizacions extraterrèstras amb que eventualament nos poirem metre en contacte, semblan d'implicar que la vida extraterrèstra intelligenta seriá pas estada fòrça rara. Alara, s'existisson un grand nombre de civilizacions extraterrèstras, perqué n'avèm pas cap de pròva, amb las sondas, las naus espacialas o las transmissions de ràdio? Lo fisician Enrico Fermi se demandava «Ont son, doncas?». La paradòxa se pòt formular mai precisament atal:
Saint-Racho
Saint-Racho es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha Franca Comtat.
Paradòxa de Fermi
Aqueles que creson que la manca d'una pròva clara es un argument conclusiu per la non existéncia de civilizacions extraterrèstras avançadas a una distància de la Tèrra que permet la comunicacion, se referisson a aquela manca de pròva coma lo principi de Fermi. Sociologicament es interessant de soslinhar que la formulacion de la paradòxa emergiguèt dins una epòca que Fermi trabalhava sul Projècte Manhattan, que sa finalitat èra lo desvolopament de la bomba atomica. La responsa de Fermi a la paradòxa es que tota civilizacion avançada desvolopa, amb la seuna tecnologia, lo potencial de s'exterminar ela meteissa, alara considerava que veniá dins l'actualitat a son epòca. Lo fach se tròba pas d'autras civilizacions extraterrèstras implicava per el un destin tragic per l'umanitat.
Nerijan
Nerijan, (Nérigean en francés) es una comuna occitana deu Bordalés, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Nariian, Naruan, aus sègles XI-XIII, de Nariiano, Nariganum, Narijanum, en latin, aus sègles XI-XIII, parrochia de Nairjano, en latin, en 1273, Narriano, Narijano, en latin, en 1273, Nairiono, en latin, en 1273, Narigano, en latin, en 1339, Sanctus-Martinus-de Nariyan, en 1339, Nereyan, en 1361. Dauzat e Rostaing considèran que Nerijan ven deu nom galloroman *Neridius, deu gallés Nerius, damb lo sufixe -anum. Aqueth nom de persona Neridios es acceptat per Delamarre, que senhala un nom de persona Nerido, atestat; implicitament, lo sufixe -ānon pòt estar gallic tanplan coma latin. La dificultat, que Bénédicte Boyrie-Fénié relèva a bon dret, es que las fòrmas ancianas son en Na- e menan a un etime *Naridius, malurosament inatestat, avant que la sillaba iniciala s'afeblisse en Ne- ; i a pr'aquò un nom gallés Narios que benlèu permetré d'inferir un *Naridios. Quau que sia lo nom deu mèste, Nerijan èra donc probablament una anciana granda propietat antica.
Hamel (Nòrd)
Hamel es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Turny
Turny es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Hamel (Nòrd)
Geografia
200px|thumb|Hamel en lo sieu costat e lo sieu arrondissement
200px|thumb|Hamel dans son canton et son arrondissement.
Turny
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Archer John Porter Martin
Archer John Porter Martin (n. en 1910, m.2002) foguèt un quimista britanic. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1952.
Quincy-Landzécourt
Quincy-Landzécourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Venthon
Venthon en arpitan (Venthon en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Los abitants de Venthon an trucat Venthonaise(s) e Venthonais
Qualqu'uns pretenon que Venthon ven de Vatusicum, en designant lo fromage de país Ceutrons.
Les habitants de Venthon sont appelés Venthonaise(s) et Venthonais
Certains prétendent que Venthon vient de Vatusicum, désignant le fromage de pays Ceutrons.
Sémelay
Sémelay es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Durfòrt (Montanha Negra)
Durfòrt (Durfort en francés) es una comuna lengadociana en Montanha Negra situada dins lo departament de Tarn e de la region.
Geografia
Comuna situada dins la montanha Negra sul Sòr en amont de la comuna de Sorese.
Luòcs e monuments
A Durfòrt i a fòrça molinas e, autres còps, son economia veniá de l'energia producha pel Sòr. Aquelas molinas permetèron la produccion de textil puèi dempuèi de sègles aquela de pairòls de coire.
Uèi, una activitat de produccion d'objèctes de coire existís encara, mas es fòrça completada pel comèrci d'objèctes subretot decoratius, de laton e d'estam.
Wambercourt
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Hantay
Geografia
thumb|left|Hantay En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
Hantay Es un pichon vilatge del Nòrd fòrça ancian. Al, los abitants de Hantay parlavan un « proto-flamenc » doncas que la frontièra linguistique s'es progressivament anautita, mai al nòrd, pendent lo. Tradicionalament, aquela municipalitat fasiá partida de la Flandre romane.
Hantay est un petit village du Nord très ancien. Au, les habitants d'Hantay parlaient un « proto-flamand » puisque la frontière linguistique s'est progressivement élevée, plus au nord, pendant le. Traditionnellement, cette commune faisait partie de la Flandre romane.
Cors de Vertuèlh
Cors de Vertuèlh, (Coulx en francés) es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
En mai del borg, i a (al mens) dos vilatges ambe una glèisa o una capèla dins la comuna : Carron (nom francés) e Brech (nom francés).
Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié tròba pas gaire versemblable que lo t de cot, un mot del lengatge corrent, siá absent de las atestacions, çò que la mena a refusar l'explicacion d'Astor e, implicitament, la de Dauzat e Rostaing. Coma la prononciacion actuala es [kur], l'explicacion se fai en dos temps. Lo vesinatge d'una tuca de 164 m [del calcari blanc de l'Agenés, puslèu sola a l'entorn, mas pas tròp luènh d'autras al sud], justificariá l'acusatiu plural de collis, colles, abondant en microtoponimia lengadociana, e pus tard l'atraccion de cors (de cursus) o del nom de Corts, eretièr de corte(m), prononciat [kur],a 25 km, menariá al nom actual }.
Dins la fonetica istorica del lengadocian brajairagués, una finala en -ls non podiá durar, çò que l'alternança entre las atestacions dejà permet d'entreveire (Cols, al sègle XVI, es la fòrma que l'escriba supausa normativa e la curiosa grafia de 1326 barreja una s sentida tanben coma normala e una z que pòt èsser l'expression de l'esfòrç articulatòri necessari per prononciar -ls). Una rotacizacion de l facilita e estabiliza la prononciacion e après l'-s finala es amudida coma las autras consonantas finalas, dins aquela partida del lengadocian situada en continuitat del lemosin. Lo rasonament estàlvia l'ipotèsi d'una atraccion, pas gaire versemblabla (Corts es un vilatge pichon).
Bénédicte Boyrie-Fénié ajusta lo determinant de Vertuèlh, vilatge important dont dependiá la comuna en 1793, pr'amor de l'omonimia damb Corts. Mas aquel determinant es usitat ?
Corbiac
Corbiac (Courbiac en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Lo nom s'explica per lo nom latin d'òme *Corbius, del cognomen Corbus, ambe'l sufixe -acum [latinizacion del sufixe celtic -*ako-]. Es l'explicacion de Dauzat e Rostaing, d'Astor, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, e de B. Boyrie-Fénié ela meteissa, al lòc que Ernèst Negre, citat tanben per B. Boyrie-Fénié, que deviá pas conéisser las atestacions medievalas, causissiá Corvius, derivat de Corvus,.
Istòria
La comuna se creèt en 1876, a partir de Tornon d'Agenés.
Begnécourt
Begnécourt es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
Begnécourt Es una municipalitat rurala al confluisson del Madon e del Illon.
Begnécourt est une commune rurale au confluent du Madon et de l'Illon.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Bigneicourt, #Que lo nom n'a testificat dempuèi 1289, fasiá partida del bailliage de Darney. L'anautita justícia aperteniá al pòrti de Lorraine, la mejana e la bassa justícia als senhors de Vila-sus-Illon e Adompt.
Bégnécourt, #Qu'a pas glèisa, dépendait de la curació de Adompt, del doyenné de Porsas e del diocèse de Toul. Lo patrocini èra al capítol de Remiremont.
De 1790 a l'an IX, Begnécourt fa partida del costat de Valfroicourt.
Bigneicourt, dont le nom est attesté dès 1289, faisait partie du bailliage de Darney. La haute justice appartenait au duc de Lorraine, la moyenne et la basse justice aux seigneurs de Ville-sur-Illon et Adompt.
Bégnécourt, qui n’a pas d’église, dépendait de la cure d’Adompt, du doyenné de Porsas et du diocèse de Toul. Le patronage était au chapitre de Remiremont.
Acàdia
Acàdia (en francés Acadie, en anglés Acadia) es lo nom donat als ancians territòris d'una part de l'Empèri colonial francés de Nòva França, al nòrd-èst de l'America del Nòrd qu'inclutz una part de l'èst de Quebèc, las províncias maritimas (Nòu Brunswick, Nòva Escòcia e Illa del Prince Edoard) e lo Maine actuals. Acàdia foguèt fondada en 1604 coma colonia francesa, sus las tèrras micmacs e maliseets, e poblada per de personas venent mai que mai de l'oèst de França. Acàdia foguèt conquista en 1713 pels britanics, que deportèron puèi una part dels acadians entre 1755 e 1763. Mai tard lo territòri foguèt integrat a las colonias britanicas puèi venguèt províncias canadencas e Estat american.
Cyril Norman Hinshelwood
Cyril Norman Hinshelwood (n. en 1897, m.1967) foguèt un quimista anglés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1956.
Biografia
Nasquèt lo 19 de junh de 1897 dins la vila de Londres. De plan pichon se transportèt amb la siá familha al Canadà, mas l'an 1905 retornèt a Anglatèrra en s'establint amb la siá familha a Chelsea. Estudièt quimia a l'Universitat d'Oxford, d'ont foguèt posteriorament professor dempuèi l'an 1937.
Membre de la Royal Society, ne foguèt lo sieu president entre los ans 1955 e 1960. L'an 1948 foguèt nomenat Cavalièr pel rei Jòrdi VI del Reialme Unit. Hinshelwood moriguèt lo 9 d'octobre de 1967 a la siá residéncia de Londres.
Recèrca scientifica
Inicièt las siás recèrcas sus las desparièras combinacions de la idrogèn e la oxigèn, en tractant d'explicar lo mecanisme de las reaccions quimicas per metòdes cinètics.
L'an 1956 foguèt premiat, amassa amb lo quimic sovietic Nikolai Nikolaievich Semionov malgrat que per trabalhs independentes, amb lo Prèmi Nobel de Quimia per las siás investigacions sul mecanisme de las reaccions quimicas.
Thésée
Thésée es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Las bastissas dels Maselles, a la sortida de Thésée, en direccion de Tors, pòrtan las caractéristiques principalas de las tecnicianas de bastiment gallo-romaine del IIe sègle après J.C. Aquelas bastissas son excepcionalas per de multiplas rasons e en particulara per l'elevacion dels murs en mai de 7 mètres de nautor, per las dimensions de la granda sala Nòrd (40 m x 15 m) e per lo sieu estat de conservacion considerabla. La siá foncion a longtemps #èsser escura, se pensa uèi #que s'agissiá d'una mansio, un relèu viari ben equipat, luòc d'estapa eventuala per la nuèch situada totes los trenta quilomètres aperaquí. Los Maselles aurián #èsser una station d'estapa establida en bordure de la via Tors-Borges.
Les bâtiments des Maselles, à la sortie de Thésée, en direction de Tours, portent les caractéristiques principales des techniques de construction gallo-romaine du IIe siècle après J.C. Ces bâtiments sont exceptionnels pour de multiples raisons et en particulier pour l’élévation des murs à plus de 7 mètres de hauteur, pour les dimensions de la grande salle Nòrd (40 m x 15 m) et pour leur état de conservation remarquable. Leur fonction a longtemps été obscure, on pense aujourd'hui qu'il s'agissait d'une mansio, un relais routier bien équipé, lieu d'étape éventuel pour la nuit situé tous les trente kilomètres environ. Les Maselles auraient été une station d'étape établie en bordure de la voie Tours-Bourges.
Pouilly-sur-Meuse
Pouilly-sur-Meuse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
D'origina chevaleresque, a admés que la familha de Pouilly, (Pouilly-sus-Meuse, França) a per ancêtre comun Aubertin V, dicha lo Vièlh, mòrt l'an 1441, lududes-quitament descendent de la familha de Ardenne #que #conservar las armas. La siá descendència se'n repartís en doas brancas. Lo aînée #que, après lo matrimòni de Henri (1454 – 1555) amb Jeanne de Grandpré, #far soc a Cornay (Champagne, França), lo segond, dicha de Inor (Lorraine, França) s'es largament desvolopada sul marge drech de la Meuse de Inor a Louppy.
La branca aînée de Cornay viu la siá tèrra anautita en baronnie per Louis XII l'an 1508 e pas #cessar de servir la França per las armas, jos totes los regims #que se son succedits. Entre los personatges marquants, se pòt citar:
La branca cadette, marcada egalament pel mestièr de las armas, es demorat fisèla als ducs de Lorraine ; #comptar en particular sèt governadors de Stenay #que çò de mès de conegut, Simon de Pouilly, #ocupar la carga de maréchal del Barrois e #èsser lo prèp conselhièr del ne pòrti Charles IV. Aquela branca #donar naissença als Mensdorff-Pouilly, emigrats a la Revolucion, #que se exilèrent dins lo vilatge de Mensdorff al Luxemborg, #que #prene lo nom e #exercir pel continuament d'anautitas responsabilitats en l'empèri austro-hongrois.
D’origine chevaleresque, il est admis que la famille de Pouilly, (Pouilly-sur-Meuse, France) a pour ancêtre commun Aubertin V, dit le Vieux, mort en 1441, lui-même descendant de la famille d’Ardenne dont il  conserva les armes. Sa descendance se répartit en deux branches. L’aînée qui, après le mariage d’Henri (1454 – 1555) avec Jeanne de Grandpré, fit souche à Cornay (Champagne, France), la seconde, dite d’Inor (Lorraine, France) s’est largement développée sur la rive droite de la Meuse d’Inor à Louppy.
La branche aînée de Cornay vit sa terre élevée en baronnie par Louis XII en 1508 et ne cessa de servir la France par les armes, sous tous les régimes qui se sont succédé. Parmi les personnages marquants, on peut citer:
La branche cadette, marquée également par le métier des armes, est restée fidèle aux ducs de Lorraine ; elle compta en particulier sept gouverneurs de Stenay dont le plus connu, Simon de Pouilly, occupa la charge de maréchal du Barrois et fut le proche conseiller du duc Charles IV. Cette branche donna naissance aux Mensdorff-Pouilly, émigrés à la Révolution, qui s’exilèrent dans le village de Mensdorff au Luxembourg, dont ils prirent le nom et exercèrent par la suite de hautes responsabilités dans l’empire austro-hongrois.
Blacqueville
Blacqueville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
La municipalitat a situat a Unitat|25|km}} de Roan entre las vilas de Barentin e Yvetot. Las municipalitats près de Blacqueville son : Fréville, Carville-la-Folletière, Mesnil-Panneville, Mont-de-lo If, Crei-Maire, La Folletière, Villers-Écalles, Bouville, Betteville ...
La commune est située à 25 km de Rouen entre les villes de Barentin et Yvetot. Les communes à proximité de Blacqueville sont : Fréville, Carville-la-Folletière, Mesnil-Panneville, Mont-de-l'If, Croix-Mare, La Folletière, Villers-Écalles, Bouville, Betteville ...
Les villes proches de Blacqueville sont : Yvetot, Barentin et Duclair à 10 km, Maromme à 16 km, Déville-lès-Rouen et Canteleu à 17 km.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La distincion de Blacqueville #que lo banc se'n trobava dins un castèl antany al luòc dich de Bellegarde i aguèt erigit, abans 1487, en vicomté per la reünion de quatre fiefs. Aquela pichona vicomté i aviá drech d'anautita justícia suls abitants. Levava féodalement de la baronnie de Montville. Los quatre fiefs ressortián largament los limits de la parròquia. En voici la composicion : 1/ la tèrra e la châtellenie de Santa-Crotz de las Ifs, en levant de Montville 2/ lo plen fief de haubert nomenat Bellegarde (dicha Blacqueville), en levant tanben de Montville 3/ lo 1/8 de fief nomenat Hermenonville amb lo sieu solar trucat "la pèira" 4/lo 1/8 de fief de haubert nomenat Houdetot seguts tanben sus Blacqueville. Lo banc del fief es uèi malaisit a situar perque aquel luòc-dich a desaparegut. Sus la parròquia de Blacqueville existissián d'unas autras fiefs independentas de la vicomté : Lo Mesnil-Grand-Avoine e lo Neufbosc.
La seigneurie de Blacqueville dont le siège se trouvait dans un château autrefois au lieu dit de Bellegarde fut érigée, avant 1487, en vicomté par la réunion de quatre fiefs. Cette petite vicomté avait droit de haute justice sur les habitants. Elle relevait féodalement de la baronnie de Montville. Les quatre fiefs dépassaient largement les limites de la paroisse. En voici la composition : 1/ la terre et la châtellenie de Sainte-Croix des Ifs, relevant de Montville 2/ le plein fief de haubert nommé Bellegarde (dit Blacqueville), relevant aussi de Montville 3/ le 1/8 de fief nommé Hermenonville avec son manoir appelé "la pierre" 4/le 1/8 de fief de haubert nommé Houdetot assis aussi sur Blacqueville. Le siège du fief est aujourd'hui difficile à situer car ce lieu-dit a disparu. Sur la paroisse de Blacqueville existaient d'autres fiefs indépendants de la vicomté : Le Mesnil-Grand-Avoine et le Neufbosc.
Saint-Christophe-sur-Guiers
Nom desconegut en arpitan ( Saint-Christophe-sur-Guiers en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Geografia
left|425px|thumb|Berland jols falaises del Frou.
Tres pòbles, aital coma tres campanals, escalonats entre 400 e d'altitud son la particularité d'aquela comuna. Pichona bourgade rurala de la vallée del Guiers, es çò cap de-luòc (lo Bourg), en s'elevant de contunh a 500 m cap a las anautitas falaises calcaires boisées, Berland, la siá glèisa, e la siá multitude de caserius. Pel vertigineux e pittoresque « lo Frou » s'accedís a la part la mai anautita, La Ruchère #que las abitacions se étirent la longitud d'una rota en lacets. La glèisa n'a situat a 895 m, lo centre d'esquí nordique a unitat|1165|m, e l'ostal isolat Las Riondettes a unitat|1229|m. Lo Planey e Los Sermes son dos caserius implantats la longitud de las gargamèlas del Guiers viu, sus la rota de las Entremonts. mai Granda longitud del nòrd al sud : 8,3 km Mai grand largeur de siás n'oèst : 5,6 km
left|400px|thumb|La Ruchère cara a la Chartreuse savoyarde.
Trois villages, ainsi que trois clochers, étagés entre 400 et 1100 m d'altitude sont la particularité de cette commune. Petite bourgade rurale de la vallée du Guiers, c'est le chef-lieu (le Bourg), puis en s'élevant à 500 m vers les hautes falaises calcaires boisées, Berland, son église, et sa multitude de hameaux. Par le vertigineux et pittoresque « Pas du Frou » on accède à la partie la plus haute, La Ruchère dont les habitations s'étirent le long d'une route en lacets. l'église est située à 895 m, le centre de ski nordique à 1165 m, et la maison isolée Les Riondettes à 1229 m. Le Planey et Les Sermes sont deux hameaux implantés le long des gorges du Guiers vif, sur la route des Entremonts.
Wailly-Beaucamp
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Saint-Christophe-sur-Guiers
Geografia
left|400px|thumb|La Ruchère face à la Chartreuse savoyarde.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Wailly-Beaucamp
Geografia
Situé à 6 km de Montreuil-sur-Mer, 15 km de Berck et 20 km du Touquet-Paris-Plage, sur le plateau entre la vallée de la Canche et celle l'Authie, Wailly-Beaucamp est un petit village de 900 habitants. Son sol essentiellement sableux est depuis longtemps exploité par des carrières en périphérie. Si le territoire du village est essentiellement couvert d', les surfaces boisées sont assez importantes avec les bois du Mouflet, de l'Église ou encore du Quesnoy. Le village est traversé par l'ancienne RN1 reliant Boulogne-sur-Mer à Paris et est desservi par la sortie 25 de l'autoroute A16. Les communes limitrophes au village sont : Boisjean, Lépine, Verton, Airon-Saint-Vaast, Campigneulles-les-Grandes, Campigneulles-les-Petites, Ecuires.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Christophe-sur-Guiers
Istòria
Dintre 1790 e 1794, Sant-Christophe absorbeix lo anciana comuna éphémère de La Ruchère.
En 1932, la municipalitat càmbia oficialament de nom ; Sant-Christophe-dintre-dos-Guiers ven Sant-Christophe-sus-Guiers.
Entre 1790 et 1794, Saint-Christophe absorbe l'ancienne commune éphémère de La Ruchère.
En 1932, la commune change officiellement de nom ; Saint-Christophe-entre-deux-Guiers devient Saint-Christophe-sur-Guiers.
Òcras de Rustrèu
Las Òcras de Rustrèu es un site mièg natural, perque foguèt expleitat dempuèi la fin del sègle XVII fins a 1992 que lo darrièr ocrièr se retirèt. Lo site es situat sus la comuna de Rustrèu dins lo País d'Ate en Provença. Los païsatges insolites qu'ofrisson son constituits de sabla ocrosas d'origina lateritica.
Istòria
Fa mai de milions d’ans, la mar se retirèt daissant enrè de sablas enriquits d'una argila avent per particularitat de contenir de fèrre, la glauconia.
L'arribada dels colorants sintetics progressivament concurrencèron las òcras naturalas. Aprèp una longa decadéncia, l'expleitacion dels sites d'extraccion s'acabèt pauc a pauc. Sonque lo site de produccion de Gargaç demòra en activitat. Davant la varietat de la colors e dels païsatges, una associacion se formèt per salvar lo site e ne far un luòc toristic.
600px|thumb|center|Panorama de las Òcras de Rustrèu.
Geologia, geoquimia e origina
Pendent lo Cretacèu, fa 110 milions d'annadas, al periòde de l'Atian, del nom de la vila d'Ate, un gres constituit per de grans de sabla s'acumula sus 30 mètres d’espessor. Aqueles sediments sabloses se pausèron d'en primièr en mitan marin prèp de las còstas, dins un mitan prodeltaïc, puèi a la meteissa epòca lo bombament degut al rapròchament de l'Iberia, emergiguèt aquelas formacions sedimentàrias. Aquelas sablas serán a l'origina de l'òcra, mercé a una argila d'origina marina e rica en fèrre: la glauconia.
Dins las òcras de Rustrèu, dempuèi lor depaus e lor exposicion a las condicions atmosfericas, las sisas d'òcra subiguèron, amb un processus d'alteracion de tipe lateritic, una fòrta oxidacion que conduguèron la formacion d'oxi-idroxids e d'oxids de fèrre, respectivament nomenada goetita (FeOOH) e ematita (Fe|2|O|3|), que lors proporcions relativas fan variar de nuàncias de colors qu'aqueles pigments conferisson a las sablas ocrosas. S'i mesclan de sablas blancas que domina la kaolinita (Al4Si4O10OH8).
La preséncia de manganès, d'alumini e de silicats son a l'origina d'autras gamas de colors e de las 24 tinta oficialament recensadas, que van del verdet, passant pel jaune e lo roge. Aqueles depauses marins son superats per de depauses pus grossièrs d'origina continentala, desprovesits inicialament de glauconia e doncas gaireben blancs, eles meteisses superats encara d'una capa ferruginosa. Es atal que nasquèron las òcras de Vauclusa e de Borgonha, formacions sablosas (grans de qüars) cimentadas per una argila constituida de cristallitas que sa grandor es de l’òrdre del micromètre: la kaolinita, supòrt argilós essencial e la goethita (pigment colorat).
Fajac en Val
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Richard Laurence Millington Synge
Richard Laurence Millington Synge (n. en 1914, m.1994) foguèt un quimista britanic. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1952.
Escorsens
Escorsens (Escoussens en francés) es una comuna occitana de Lengadòc situada dins lo departament de Tarn e la region d'.
Geografia
Escorssens es situada dins lo Pargue Natural Regional del Naut Lengadòc.
Luòcs e monuments
Glèisa del sègle XVI d'estil gotic.
Pliocèn
Eth Pliocèn(1) ei ua epòca geologica qu'es plaça demest es 5.3 e es 2.58 milions (2) d'annadas auans deth nòste present. Ei era dusaua e mès joena epòca deth periòde Neogèn ena Era Cenozoïca. Eth Pliocèn seguís ath Miocèn e ei seguit peth Pleïstocèn.
Coma d'autes periòdes geologics, es dades geologiques que defineishen er inici e era sua fin an sigut ben identificades mès era data exacta deth sòn inici e dera sua fin son encara poc definides. Es termières que defineishen eth Pliocèn non son pas identificades en tot eth mond de forma parièra. Mès si qu'an pogut d'éster identificades a nivèu regional pr'amor qu'eth Miocèn siguec mès caud e eth Pleïstocèn mès heired. Era termièra de sòn inici auec coma causa diuerses glaciacions deth Pleïstocèn.
Etimologia
Eth Pliocèn siguec atau aperat per Sir Charles Lyell. eth sòn nom provien des paraules gregues pleion (mès) e kainos (nauèth) (4) e vò díder contunhament deth recent pr'amor qu'es referís ara fauna de molluscs marins moderni. H. W. Fowler diguec, totun, qu'aguest terme (e tamben Pleïstocèn e Miocèn) qu'ère un barbarisme tà doblidar e un indici qu'enquia un escolaire classic com Lyell auriá d'auer demandat era ajuda d'un filològ quan bastia era paraula (5).
Sosdivisions
Ena escala de temps oficial der ICS, eth Pliocèn se sosdivideish en dus periodes: Eth Piacenzian qu'ei aperat tamben coma Pliocèn Ancian e eth Zanclean coma Pliocèn Lèu.
Bayenghem-lès-Seninghem
Bayenghem-lès-Seninghem es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Pliocèn
Sosdivisions
En eth sistema des En eth airau de Paratetis (Europa central e porcions der oèst d'Asia, eth 'Pliocèn conten eth Dacian (parièr ath Zanclean) e eth Romanian (parièr ath Piacenzian e eth Gelasian amassa). e coma ei abitual i a plan d'autes sosdivisions locals e regionals que tamben s'utilizen.
Bayenghem-lès-Seninghem
Geografia
L'abitat a installat de manièra lineal al fons de la vallée del Liévin, pichon riu #que pren la siá font en amont de la comuna. dins lo pòble, se sona l'Urna a l'aiga perque en lo moment d'una eleccion municipala, los abitants an tirat l'urna en lo riu !
Pliocèn
Sosdivisions
En eth Reiaume Unit se dividís en aguesti estadis: Gedgravian, Waltonian, Pre-Ludhamian, Ludhamian, Thurnian, Bramertonian o Antian, Pre-Pastonian o Baventian, Pastonian e Beestonian. En Olanda eth Pliocèn se dividís en aguesti estadis ( de mès ancian a mès joen): Brussumian C, Reuverian A, reuverian B, Reuverian C, Praetiglian, Tiglian A, Tiglian B, Tiglian C1-4b, Tiglian CHc, Tiglian C5, Tiglian C6 e Eburonian. Es correlacions exactes demest aguesti estadis locals e es estadis der ICS encara mostren ua question de detalhs (6).
Bayenghem-lès-Seninghem
Geografia
L'habitat est installé de façon linéaire au fond de la vallée du Liévin, petite rivière qui prend sa source en amont de la commune. Dans le village, elle s'appelle l'Urne à l'eau car lors d'une élection municipale, les habitants ont jeté l'urne dans la rivière !
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pliocèn
Clima
Era mieja dera temperatura pendent eth Pliocèn miei (3.3 -3 Ma) ère de dus a tres grads mès nauta que aué (7) e eth nivèu dera mar ère 25 metres mès naut que non pas adara (8). Er emisferi Nòrd e era sua capa de gèu èren efimeres auans dera glaciacion que i aguec en Groenlàndia pendent eth Pliocèn ancian hè 3 milions d'annadas (9). Era formacion d'ua capa de gèu sus er Artic se donèc per un cambi bruc es es isotòps der oxigen e yamben en quauques pèires rondes que i auia sus es lhets des oceans en eth Nòrd Atlantic e eth Nòrd Pacific (10).
Era meia dera nautitud dera glaciacion qu'ère ja en descens auans deth fin dera epoca. Eth reheiredament qu'aguec lòc pendent eth Pliocèn podiá auer era causa ena distribucion des bòsqui e eth creishement des vaths e savanes ena Tèrra (11).
Paleogeografia
Es continents contunhauen berugant-se des d'un lòcs qu'èren, probaubaments, a 250 Km d'on son adara a sonque 70 Km de sòns lòcs actuals. America del Sud s'amassèc dab America del Nòrd a trauers deth Istme de Panamà pendent eth Pliocèn e atau qu'es hèc paussible eth Gran Intercambi American.
Era collision d'Africa dab Euròpa formèc era Mar Mediterranèa e copèc es despuèlhas der ocean de Tetis. Era termièra demest eth Miocèu e eth Pliocèn siguec tamben era epoca dera crisi de sau deth Messinian demest Alaska e Asia. S'an trapat plan d'arroques marines deth Pliocèn dera Mediterranèa, Índia e China. En d'autes lòcs tamben s'en trapen enes plajes.
Flora
Eth cambi entara un clima mès sec e heired aue un impacte important ena flora deth Pliocèn pr'amor que se redusiren plan es espècies tropicals en tot eth mond. Creisheren es bòsqui de huelha caduca, e es bòsqui de pins mentres qu'era tundra caperaua plan des tèrres deth nòrd e es paisatges d'èrba creishien en toti es continents ( a excepcion dera Antartida). es bòsqui tropicals se vederen limitats a ua linha magra ath tòrn der equador e a mès deres savanes seques apareisheren diuersi deserts en Asia e Africa.
Fauna
Era fauna continental e marina ère basicauments moderna. totun, era fauna continental ère un pauc mès primitiva qu'aué. pendent eth Pliocèn apareishen es prumèrs ominins, es australopitecids. Es patacs des tèrres causaven granes migracions atau coma ua barreja de diuerses espècies auans aislades coma passec en eth Gran Intercambi American. Es erbivòrs qu'es heren mès grani e tamben sòns predators.
Mamifèrs
Rinoceròs, shivaus dab tres dets, oreodonts, protoceratids e calicoteres s'escandiren. Es cans borofagini e es agriotherium tamben mès d'autes carnivòrs includint es dera familha des daunes bères se diversificaren e tamben ac hèren es ossi caçaires que corrien plan.
Es peresosi terrestri, es grani glyptodonts e es armadillos migraren tàth nòrd dab era formacion der Istme de Panamà. En Eurasia es rosegaires perviueren ben mentres qu'era distribucion des primati declinèc. Elefants, gomfoteris e stegodonts aueran plan d'escaduda en Asia e es hyraxes migraren tàth nòrd d'Africa. Era diuersitat de shivaus declinèc mès es tapirs e es rinoceròs s'escamparen. Es vaques e es antelòps auren escaduda e quauques espècies de camel crotzaren entara Asia des d'America del Nòrd. Es ienes e es gats dab dents de sabre apareisheren e s'amassaren as predators ja eisistents coma es cani, ossi e daunes-bères.
Africa ère dominada per animals dab bates e es primats contunharen era sòn evolucion dab es australopitecids (bèri uns des prumèrs ominids) qu'apareishen pendent eth Pliocèn ancian. Es rosegaires tamben aueren escaduda e es populacions d'alefants creisheren. Es vaques e es antelòps contunharen era diuersificacion e n'aueren plan mès que non pas pòrcs en nombre d'espècies.
Es prumères e primitives girafes tamben apareisheren e es camels migraren via Asia des d'America del Nò rd. Es shivaus e es rinoceròs moderns tamben hèren era sua prumèra dintrada en scena. Ossi, cani e daunes-bèresa (originals d'America del Nòrd) s'amassaren as gats, ienes e civets coma predators africans. Atau, qu'es ienes aueren d'especializar-se coma carronhaires.
America del Sud vedèc ua invasion d'espècies nòrd-americanes per prumèr còp des deth Cretacèu dab rosegaires nòrd-americans e primats qu'es barrejaven dab formes deth sud. Es litopterids e es nonungulats nadius d'America del Sud s'escandiren. Toti mens es macrauchenids e es taxodonts, que suberviueren. Mustelids carnivòrs coma es petites daunes-bères, es coatís e es ossi de cara cuerta migraren des deth nòrd.
Es gliptodents, gegants peresosi e petits rosegegaires caviomorfes, pampaterids e armadillos desmarcharen totun entàth nòrd. Es marsupials demoraren es mamifèrs dominants australians dab formes erbivòres qu'includiden wombats e cangurs atau coma eth gran diprotodon. Es marsupials carnivòrs contunharen caçant pendent eth Pliocèn includint es dasyurids, es tilacins dab forma de can e eth thylacoleo dab forma de gat. Es prumèrs rosegaires qu'arribaren en Austràlia. Tamben apareishèc eth platypus, un monotreme.
Audèths
Es forusracids predators sud-americans èren paucs en aquera epoca. Demest eri que i auia eth Titanis, un forusracid plan gran que migrèc tà America del Nòrd e qu'ère un rival d'autes grani predatots mamifèrs. D'autes audèths tamben evolucionaren en aguesta epoca, quauqu'ns entàra espècies mès modernes, quauques autes entàra er escandiment.
Reptils e amfibis
Es aligators e es cocodrils s'escandiren en Euròpa quan eth clima se tornèc mès heired. Eth genre des sèrps venenoses contunharen d'espandir-se pr'amor qu'es rosegaires e es audèths tamben ac hèren. Es sèrps de campanela tamben apareishen pendent eth Pliocèn. Era espècie Alligator mississippiensis, qu'auia evolucionat pendent eth Miocèn, contunhèc pendent eth Pliocèn, mès demorèc encara mès en eth nòrd: s'an trapat individús d'aquera epoca pendent eth Miocèn plan ancian en depaus de Tenessee.
Es tartarugues gegants tamben demoraren en America del Nòrd, dab genres coma eth Hesperostestudo. Nauères espècies tamben apareishen en Austràlia. Es amfibis deth orden des Allocaudeta s'escandiren.
Oceans
Es oceans contunharen d'èster relatiuaments cauds pendent eth Pliocèn. Totun, contunharen eth sòn reheiredament. se formèc ua capa de gèu sus er Artic e eth clima se tornèc mès sec. Es escorrents heiredsder Atlantic deth Nòrd creisheren. I auia tamben diuersi escorrents heireds que flotauen des der Antartic.
Era formacion der Istme de Panamà hè 3.5 milions d'annadas copèc er escorrent circum-equatorial qu'auia eisistit pendent eth Cretacèu e eth Cenozoic lèu. Açò hèc qu'es oceans de tot eth mond tamben se reheiredessen. es mars deth Pliocèn èren plens de vaques marines, foques e leons de mar.
Supernovae
En 2002 Narciso Benítez e d'autes estimaren que hè 2 milions d'annadas, pendent era fin deth Pliocèn, un grop d'esteles 0 e B, aperades Scorpius-Centaurus 0B passaren sonque a 130 milions d'annades dera nòsta planeta e que ua o mès d'un espetatges de supernova plasmaren era grana Botiòla Local (12). Un espetatge d'aguest tipe podiá auer hèt plan de mau ar ozon dera Tèrra e causat er escandiment de plan de vida en es oceans (ua supernova d'aguest tamanh que podiá éster tan grana coma ua galaxia sancera de 200 bilions d'esteles (13)(14).
Ronald George Wreyford Norrish
Ronald George Wreyford Norrish (n. en 1897, m.1978) foguèt un quimista anglés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1967.
Saint-Jean-de-Liversay
Saint-Jean-de-Liversay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Rambluzin-et-Benoite-Vaux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Joan Ives Roier
Joan Ives Roier, nascut lo 12 d'octobre de 1944 a Dinha, es un psicològ de formacion e passionat per la cultura occitana. Foguèt quora ensenhant, quora pastre, quora comedian, pintor, sommelier, istorian, cercaire, conferencier, escrivan e contaire...
Hardifort
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|Hardifort En lo sieu costat e lo sieu arrondissement
thumb|Hardifort dans son canton et son arrondissement.
Craponne
Craponne es una comuna francesa, situada dins la Metropòli de Lion e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
George Porter
George Porter (n. en 1920, m.2002) foguèt un quimista anglés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1967.
Sermages
Sermages es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
Sermages Se situa en lo massís del Morvan e fa partida de lo sieu parc natural regional.
Sermages se situe dans le massif du Morvan et fait partie de son parc naturel régional.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Wamin
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Província de Limborg (Belgica)
Limborg (en flamenc Limburg) es una província bèlga.
Saint-Usage (Auba)
Saint-Usage  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Auba de la region de Champanha-Ardena.
Geografia
Comuna #que possedís la AOC Champagne compte egalament de vasta pradas calcaires typiques del barrois ont se tròba orchidées excepcionales.
Commune qui possède l'AOC Champagne compte également de vaste prairies calcaires typiques du barrois où l'on trouve des orchidées exceptionnelles.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mandres
Mandres en normand (Mandres en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Francesco Salata
thumb|130px|Francesco Salata Francesco Salata (1876-1944), foguèt un òme politic, senador, istorian e escrivan italian. Demest sas òbras mai famosas figuran Guglielmo Oberdan secondo gli atti segreti del processo: carteggi diplomatici e altri documenti inediti, Il nodo di Gibuti o Il patto Mussolini.
Corts (Òlt e Garona)
Corts o Corts de Launhac (Cours en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion (ausida ?) es ['kur de law'ɲat]. Las fòrmas ancianas son : castrum de Cortz en 1259, Curtibus, en latin, en 1259, de Curtibus, en latin, en 1289,de castro de Curte, en latin, en 1289, domini de Corts al sègle XIII, castri de Curte, en latin, en 1289.
Lo nom ven del latin cortem (del classic cohortem), « cort », puèi « bòrda, ostal agricòla ». Lo nom representèt los bastiments del centre del domeni, puèi lo domeni entièr, puèi lo vilatge,.
Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, lo nom es vengut omofòne de Cors de Vertuèlh, aquí perqué i ajustan lo nom de la comuna vesina.
Nau Honts
Nau Honts, nom fabricat en cramba per Ernèst Negre o benlèu *Nau Fonts (Neuffons en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament maròta e benlèu gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
I a pas de fòrmas ancianas (per Neuffons). Dauzat e Rostaing explican lo nom (en latin) per novem e fons, donc « nau fonts », puslèu que « nuèva font ». Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, es de la medisha idèa e dona una fòrma gascona que lo nom oficiau auré francizat : nau honts. Se tracta d'una fòrma tipica, non pas d'una fòrma enregistrada a l'escrit o a l'orau (los parlars gascons près d'aqueth luec de la Petita Gavacheria an conservat o restablit f etimologica). B. Boyrie-Fénié ajusta que la fòrma es au plurau, çò que vai dens lo sens de nau fonts puslèu que d'una font nuèva; de mèi, una fòrma deu tipe *nuèva font seré dens l'ordre germanic determinant-determinat, caracteristic deus país de lenga francesa. Se tròba qu'avé besonh d'una transcripcion en gascon, coma dins totas las comunas de la Petita Gavacheria, non pas de la Granda que deu per convencion gardar sa fòrma francesa dens lo libre. Sautet sus l'ocasion e consideret que lo nom gascon de Neuffons es lo que Negre avé fornit, qu'avé pas de valor fonetica mes solament semantica.
Non se sap se Neuffons fut un còp prononciat en gascon. Es probablament una creacion gavacha. Lo nom ancian de la parròpia èra Torignat, Tourignas. Es absent de la mapa de Cassini e de la mapa de de l'Isle (1714), tot coma Neuffons dens aqueth darrer cas, mes la mapa deu Sr Robert de 1752 mòstra Taurignac et Neufons, signe que Taurignac èra un aute luec que Neuffons e que los dus èran una sola parròpia. Tornèren bastir la glèisa Sent Martin de Neuffons, ancianament de Torignat, qu'a pr'aquò una aparéncia anciana : probable qu'èra un desplaçament de l'anciana glèisa de Taurignac, l'ancian borg abandonat. Mes cap de mapa permet pas de localizar Taurignac, çò que fai que i a pas de certitud absoluda.
Brabant Flamenc
Lo Brabant Flamenc (en neerlandés Vlaams-Brabant) es una província bèlga neerlandofòna.
Brabant Valon
Lo Brabant Valon es una dei cinc províncias francofònas de Belgica.
Sermoise-sur-Loire
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Capèla d'Escrós
La Capèla d'Escrós (Escroux en francés) es una comuna lengadociana en Caunés, situada administrativament dins lo departament de Tarn e la region d'.
Geografia
La comuna es a La Capèla, lo vilatge principal, situat dins una val a 575m d'altitud. Escrós es al SE de La Capèla, a 680-690m d'altitud. I a un lòc Ròcafèra al nòrd de la comuna (nom tipic de castèl).
Toponimia
Ernèst Negre interprèta Escrós, coma una evolucion de descorós « fastigós » : (mas) descorós comprés per mala copadura coma (mas) d'Escorós > Desc(o)rós. Mai que l'aspècte del vilatge, çò que deviá benlèu descorar lo paisan èra la pauretat del sòl.
Istòria
En 1789, la comunautat èra la d'Escrós e Ròcafèra.
Bazinghen
Bazinghen es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lengas eurasiaticas
Lei lengas eurasiaticas (o l'eurasiatic) son una superfamilha de lengas ipotetica, que certanei lingüistas coma Joseph Greenberg e Meritt Ruhlen defendon son existéncia, maugrat lo scepticisme d'autrei lingüistas. L'eurasiatic seriá fòrça ancian e fòrça vast. S'espandiriá en Euròpa, dins l'oèst e lo nòrd d'Asia e dins l'extrèm nòrd d'America. Englobariá lei familhas de lengas seguentas:
Coturas de Garòna
Cotoras o Coturas de Garòna (Couthures-sur-Garonne en francés) es ua comuna gascona de Vasadés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Lengas eurasiaticas
Joseph Greenberg comencèt de concebre l'ipotèsi eurasiatica dins lo mitan deis ans 1960, la rendèt publica per tròç dins leis ans 1990 e ne faguèt una publicacion detalhada en 2000.
Coturas de Garòna
Toponimia
Lo nom es atestat en latin de Culturis en 1165. Lo toponim es prononciat [ku’turəs] dens la comuna, [ku’tyrəs] hòra, fòrma sostenguda peu francés e conservacion de la fòrma anciana a distància, l'innovacionacisme caracterizant generalament lo lòc concernit. La fòrma regulara es Coturas pr'aquò, evolucion normala deu latin cultūra (-ū- tonic > -u-) e lo nom locau a donc coneishut ua assimilacion vocalica. Bénédicte Boyrie-Fénié manten la grafia Coturas de Garòna, damb ua prononciacion teorica [ku'tyrəs de ga'rɔnə]. Lo sens es de « tèrras cultivadas ». L'apax Cotoras demanda pas de determinant.
Scye
Scye es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Jacques Còr (1400-1456), grand argentier, s'i #pausar pendent cinc mes amb la fin de redigir la rendicion de París (l'otèl de las monedas).
Lo senhor Sant-Clar de Rosslyn, nascut a Scye en 1612, #venir un patriarche al Palai de Versailles, jols commandements de Louis XVI.
Scye est célèbre pour avoir été le 18 décembre 1439 le lieu où il y a eu la création de dix-sept nouveaux cardinaux, dont Jean Bessarion, Isidore de Kiev et Zbigniew Ole, évêque de Cracovie, qui devient le premier cardinal polonais.
Jacques Coeur (1400-1456), grand argentier, s'y reposa pendant cinq mois afin de rédiger la reddition de Paris (l'hôtel des monnaies).
Le seigneur Saint-Clair de Rosslyn, né à Scye en 1612, devint un patriarche au Palais de Versailles, sous les commandements de Louis XVI.
Ballancourt-sur-Essonne
Ballancourt-sur-Essonne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
A la Polida Epòca, una papeterie i i aviá installat, e una vaga i #esclatar a l'estiu 1908, jos Clemenceau. Qualques obrièrs #qu'avián format un sindicat avián #èsser meses a pè, e la cauma, contemporanèa de la cauma de Draveil-Villeneuve-Sant-Georges, reivindicava çò drech dempuèi syndiquer.