cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ans 1930
Sciéncias e tecnicas
1937 : descubèrta dau muon per Carl David Anderson (1905-1991). 1938 : intrada en servici dau premier naviri unicament dedicat a l'observacion dei condicions meteorologicas dins l'ocean. Dich Carimaré, èra un paquebòt modificat per Météo-France per poder realizar de mesuras estacionàrias dins l'Ocean Atlantic. Demostrèt rapidament son eficacitat e un ret de naviris meteorologics tenguèt un ròtle important dins aquel ocean fins au desvolopament dei gavitèus meteorologics e dei mesuras satellitas dins leis ans 1970. 1938: publicacion d'un estudi major sus lei cicles de fusion nucleara per lo fisician Hans Bethe (1906-2005). D'efiech, depintèt per lo premier còp lo cicle de reaccion a l'origina de l'energia solara. 1939 : desvolopament dau concèpte de caçaire de carris dins leis armadas participant a la Segonda Guèrra Mondiala, especialament l'armada polonesa que deguèt faciar un nombre important de blindats en setembre. 1939 : aassai dau premier prototip d'elicoptèr militar per l'engenhaire estatsunidenc d'origina russa Igor Sikorsky (1889-1972) (14 de setembre). Après divèrseis estudis suplementaris, foguèt a l'origina dau premier elicoptèr adoptat per una fòrça armada en 1945. 1939 : concepcion dau premier calculator binari per lo matematician estatsunidenc George Stibitz (1904-1995). L'engenh foguèt melhorat dins lo corrent de l'annada per lei laboratòris Bell. 1939 : descubèrta de la tirotricina, un antibiotic, per lo biologista francoestatsunidenc René Dubos (1901-1982). Fòrça toxica, aquela substància aguèt d'aplicacions limitadas a de tractament cutanèas. En revènge, suscitèt un interès important per l'estudi teoric deis antibiotics e per la recèrca d'aplicacions a la penicillina. 1939 : publicacion dei descubèrtas sus lei proprietats insecticidas dau DDT per lo quimista soís Paul Hermann Müller (1899-1965).
(1451) Granö
(1451) Granö es un asteroïde.
Aigalieras
Aigalieras (Eygalières en francés) es un vilatge de Provença administrat per lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Es un dei pus bei vilatges de Provença e mai de França tota, arrapat au pè deis Aupilhas; son autenticitat ne faguèt un ròdol de renom per s'espaçar, e mai d'una personalitat li crompèron una residéncia. Lo país d'Aigalieras es tanben conoissut per la qualitat de son vin e de son òli d'oliva. Lo patron dau vilatge es Sant Laurenç, que lo jorn de sa fèsta (lo 10 d'aost) es l'escasença per lo vilatge de faire mòstra de son estaca ai tradicions provençalas. L'abrivada dei taurs e la pegolada dei "caganís" ne son lei moments clau. Aigalieras es lo vilatge que li naissèt l'escriveire provençau Carles Galtier.
Aimargues
Aimargues es una comuna occitana de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament de Gard e la region d'.
Castellvell del Camp
Castellvell del Camp es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Tanièrs
Tanièrs (Tamniès en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [tɒ’ɲe]. Las fòrmas ancianas son Tanaie en 1273, Taneys en 1556, Tanniers al sègle XVII, Tamniers al començament del sègle XIX. Tanièrs ven d'un mot gallic, *tanno, « casse », emb lo sufixe latin collectiu -etum (Chantal Tanet e Tristan Hordé), -arius (site de las comunas de Dordonha); lo sens es donc de « garrissada »,. En realitat, tanno- en celtic representa precisament l'euse.
La grafia decorativa francesa es analogica del nom de Temniac (comuna de Sarlat)
Hessenheim
Hessenheim en alemannisch (Hessenheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Slavoj Žižek
Slavoj Žižek (en eslovèn : [ˈslavoj ˈʒiʒɛk] ; Ljubljana, 21 de març de 1949) es un filosòf e critic cultural eslovèn. Es un cercaire a l'Institut per la Sociologia e la filosofia de l'Universitat de Ljubljana e a l'encòp es professor de filosofia e psicoanalisi a la European Graduate School. Sas tematicas son fòrça divèrsas, e incluson la teoria politica, la teoria suls films, los estudis culturals, la teologia e la psicoanalisi.
La Robina
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La localité de la Robine a citat a la XIII sègle ; dètz lo sieu nom al sòl fach d'un schiste estendre se délitant progressivament ("Roubina" en provençal). Per endavant, lo luòc-dich Lo Bouisset a citat en 813-814 (in Buxeto ). La comunitat de la Robine comptava 19 fuòcs en 1315, e 168 abitants en 1765.
La distincion èra a las #Barrar (/), de contunh a partir del als Thoron.
Ainac A citat al (Ainacum) : se caracteriza per un abitat escampilhat, la distincion aperteniá a las #Barrar, a las Amalric, de contunh a las Thomassin.
Lambert A citat al (Lambertum) : Lambert e Ainac formavan una sola parròquia, la distincion de las Amalric. La comunitat comptava 16 fuòcs l'an 1315, e inhabitée en 1471. En 1765, i aviá 119 abitants.
Tanaron A citat en los chartes als alentours de 1200 ; los avesques de Digne n'èran los senhors (amb lo masatge de La Charossa) e i avián un castèl. En 1315, la comunitat comptava 40 fuòcs, numeròta #que casuda a 14 l'an 1471. La populacion s'establís a 230 l'an 1765.
Pendent la Revolucion, las municipalitats de Tanaron, La Robine e Ainac comptan caduna una societat patriotique, creadas après la fin de 1792, aital coma aquela de Lambert, malgrat la siá pichona talha (aperaquí 80 hab en 1790).
En 1878, una escòla a classa unica a bastit a Pudoyer, vilatge aluenhat del cap de-luòc de la municipalitat de Tanaron, malgrat l'oposicion dels abitants de Tanaron, #que desiran pas competéncia dins la siá escòla. Quinze escolans la freqüenten ; mas lo èxode rural entrena la siá clausura dempuèi 1897.
La municipalitat a constituit per la fusion l'an 1973 de las municipalitats de Ainac, de Lambert, de la Robine e de Tanaron.
La localité de la Robine est citée au XIII siècle ; elle doit son nom au sol fait d'un schiste tendre se délitant progressivement ("Roubina" en provençal). Auparavant, le lieu-dit Le Bouisset est cité en 813-814 (in Buxeto ). La communauté de la Robine comptait 19 feux en 1315, et 168 habitants en 1765.
La seigneurie était aux Barras (/), puis à partir du aux Thoron.
Ainac est citée au (Ainacum) : elle se caractérise par un habitat dispersé, la seigneurie appartenait aux Barras, aux Amalric, puis aux Thomassin.
Lambert est citée au (Lambertum) : Lambert et Ainac formaient une seule paroisse, la seigneurie des Amalric. La communauté comptait 16 feux en 1315, et inhabitée en 1471. En 1765, elle avait 119 habitants.
Tanaron est cité dans les chartes aux alentours de 1200 ; les évêques de Digne en étaient les seigneurs (avec le hameau de Rocherousse) et y avaient un château. En 1315, la communauté comptait 40 feux, chiffre qui chute à 14 en 1471. La population s’établit à 230 en 1765.
Durant la Révolution, les communes de Tanaron, La Robine et Ainac comptent chacune une société patriotique, créées après la fin de 1792, ainsi que celle de Lambert, malgré sa petite taille (environ 80 hab en 1790).
En 1878, une école à classe unique est construite à Pudoyer, village éloigné du chef-lieu de la commune de Tanaron, malgré l'opposition des habitants de Tanaron, qui ne souhaitent pas de concurrence à leur école. Quinze élèves la fréquentent ; mais l'exode rural entraîne sa fermeture dès 1897.
La commune est constituée par la fusion en 1973 des communes d’Ainac, de Lambert, de La Robine et de Tanaron.
Lully
Geografia
Lully est entouré par les communes de Fessy, Cervens et Habère-Poche, et est situé à 11 km au sud-ouest de Thonon-les-Bains.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Brageirac (vila)
Brageirac (socializat localament) o melhor Brajairac, ( non local / local; Bergerac en francés) es una comuna occitana de Perigòrd, situada administrativament  dins lo departament de Dordonha e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Lo gentilici es brageiraqués -esa o brajairaqués -esa o brageirat -a/brajairat -a.
Geografia
Brageirac es bastida lo long de Dordonha, al centre del Perigòrd purpal. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [brazɛj’ra]. Las fòrmas ancianas son Brageirack en 1100, Braiaracum, en latin, en 1116, Brageyriacum, en latin, en 1207, Berguerac en 1379. L'origina del nom de Brageirac es un nom galloroman (= d'origina gallica) d'òme, *Bracarius, que ven d'un nom de mestièr, bracarius, « fabricant de bragas », braca en gallic, ,. Lo nom seriá identic a Bragairac, mas los parlars brageiragués càmbian ga en ja coma en nòrd-occitan, tot en gardant ca.
Lo nom es escrit Bergeira, Bregeirac (perig.) o Brageirac (b. lem.) en grafia mistralenca; èra escrit Brageyrac, Brageirac, Bragairac, Bragueyrac, Bargairac en occitan ancian. thumb|250px|left|Panèl de dintrada a Brageirac.
Vinhal
Lo vinhal de Brageirac es un dels mai coneguts de França. S'espandís sus 12,600 ha, compren dotze apelacions e dona entre 500,000 hl e 600,000 hl per campanha.
Las dotze apelacions d'origina contra-rotlada (AOC) son :
Bessonatges
Doas vilas son bessonadas coma Brageirac :
Demografia
Comuna sola :
Aglomeracion : (17 comunas, dont 4 en Gironda)
Airal urban : (59 comunas, dont 8 en Gironda)
Ligams extèrnes
I a tanben de las informacions sus los cantons Bergerac-1 et Bergerac-2 dins la Wikipèdia Alemanha.
(1453) Fennia
(1453) Fennia es un asteroïde.
Beguiòs
Beguiòs (Béguios en francés, Behauze en basco) qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Senta Fortunada
Senta Fortunada (Sainte-Fortunade en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Beguiòs
Las comunas tòcatocantas que son Mansparrauta au nòrd, Labets-Biscai au nòrd-èst, Lüküze-Altzümarta a l'èst, Amoròs-Sucòs a oèst e Veiria au sud.
Qu'arcuelh vestigis protoistorics.
El Catllar
El Catllar es un municipi catalan de la comarca de Tarragonés. Es administrativament dins la província espanhòla de Tarragona e la comunautat autonòma de Catalonha.
En genièr de 2016, los elegits refusan de crompar un retrach del rei d’Espanha per rasons budgetàrias.
Eridan (omonimia)
Eridan pòt èsser:
Colldejou
Colldejou es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
(1454) Kalevala
(1454) Kalevala es un asteroïde.
Bettancourt-la-Ferrée
Bettancourt-la-Ferrée es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Les Cunhs
Les Cunhs ( Lescuns en francés) es una comuna gascona, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Les Cunhs qu'èra de l'eleccion de Comenge (nocion diferenta de la diocèsi de Comenge), doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Rius e de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa qu'es Sent Joan Baptista. En 1790, Les Cunhs qu'èra deu canton de Casèras, en l'an III, deu canton de Martras, en l'an X que tornè au canton de Casèras; qu'estó temporàriament unit a la comuna de Montdavesan en l'an VIII.
Guitarrón
200px|thumb|Un guitarronaireLo guitarrón qu'ei ua mena de guitarra mexicana mei grana qu'ua guitarra classica e provesit de 6 còrdas (la, re, sol, do, mi la) acordadas ua quinta en devath de la guitarra classica. Lo son manjo qu'ei mei cort e mei large que non pas lo de la guitarra classica. Qu'ei tipic de la musica de mariachis mexicans.
Saint-Vaast-la-Hougue
Saint-Vaast-la-Hougue es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.gdn
(acorcha de Global Domain Name, "nom de domeni mondial", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 13 de febrièr de 2015.
Carlos Ibáñez del Campo
Carlos Ibáñez del Campo (1877-1960) militar (general), foguèt president de Chile entre 1927 e 1931 (coma dictator), e entre 1952 e 1958 (coma president elegit).
(1455) Mitchella
(1455) Mitchella es un asteroïde.
Bozen
Segon lo recensament de 2011, la populacion de la vila de Bolzano es a 73,30% italiana, 25,02% alemanda e 0,68% ladina. L'aglomeracion de Bolzano, comprenent las comunas d'Appiano sulla Strada del Vino, Bronzolo, Cornedo, Laives, Ora, San Genesio, Terlano e Vadena, comptava 158 ​​451 abitants en 2017.
Situacion
Bolzano es situada al nòrd de la plana de Pò, a una altitud mejana de, dins la part orientala d'un bacin format per las vals d'Isarco e d'Adige.
Someire
Istòria
200px|left|thumb|Someire dau temps dau sètge de 1622 L'Emperaire roman Tibèri bastiguèt, al Ièr sègle de l'èra crestiana, sul sit de Someire un pont per crosar lo flum Vidorle.
La vila foguèt bastida al sègle X sus la broa de Vidorle e sus son quite lièch, çò qu'es encara uèi, l'encausa d'aigats regulars sonats vidorladas. La vila foguèt annexada pel rei de França en 1248, en seguida de la crosada contra los albigeses. Mai tard venguèt una fortalesa del protestantisme.
Someire foguèt una victima importanta de las guèrras de religion. Foguèt presa per l'armada protestanta lo 6 de novembre de 1572 e puèi pel governador de Lengadòc l'11 de febrièr de 1573 aprèp dos meses de sèti. Aqueste s'acabèt amb la redicion dels protestants que sauvèron aital sas vidas mas al còst de deure quitar la vila.
Someire foguèt assetjat un còp mai en 1622 per l'armada reiala.
En 1703, a l'escasença de la Guèrra dels Camisards, una partida de la vila foguèt cremada. 200px|left|thumb|Vidorlada en 2002
Kamba (lenga)
Lo kamba (autonim Kikamba) es una lenga banto parlada a Kenya.
Localizacion
Lo kamba es parlat dins los condats de Machakos, Kitui, Makueni, e Kwale a Kenya.
Classificacion
Lo kamba es una lenga banto pròcha del gikuyu, del tharaka, de l'embu e del mbeere
Conesa
Conesa es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Petrópolis
Lo primièr nom de la region foguèt Fazenda Córrego Seco, quand èra camin entre la vila de Rio de Janeiro e Minas Gerais. Lo començament de la construccion de la vila aguèt luòc durant lo govèrn de Pedro II de Brasil, en 1843: lo nom de Petrópolis significa "vila de Pedro", en son onor. Lo clima temperat transformèt la vila en residéncia d'estiu de l'emperaire. Aprèp la construccion de la vila, 600 familhas d'immigrants alemands colonizèron la region; los primièrs arribèron en 1824.
L'importància politica de la vila perdurèt fins a la fin de l'empèri. Entre 1894 e 1902 Petrópolis foguèt la capitala de l'estat de Rio de Janeiro. Actualament, per sas construccions d'epòca imperiala (coma lo Musèu Imperial), plaças arborizadas e païsatges naturals pròches, la vila es una importanta destinacion toristica de l'estat, dempuèi la capitala.
Nombre complèxe
En matematicas, un nombre complèxe es un nombre format d'una partida reala amb una partida imaginària: s'escriu a + bi (o a + ib), onte a, b son de nombres reaus, e i es l'unitat imaginària, tala que i 2 = −1.
Se representa geometricament cada nombre complèxe a + bi per lo ponch dau plan euclidian qu'a per coordenadas a e b.
Lei nombres complèxes foguèron introduchs per lei matematicians italians de la Renaissença, que cercavan d'exprimir lei racinas deis eqüacions algebricas dau tresen gra. Una proprietat remarcabla, lo teorèma fondamentau de l'algèbra (sovent atribuit a Gauss), afirma que tota eqüacion algebrica de gra diferent de 0 amb coeficients reaus o complèxes tèn aumens una racina complèxa (eventualament reala).
Remarca: dins aquest article, lei letras a, b, c, d, x, y designaràn de nombres reaus (franc de mencion contrària).
Gat de Gayer-Anderson
Hauta de, qu'ei de las representacions las mei famosas de la divessa Bastet.
Nombre complèxe
=Definicions e proprietats elementàrias=
Gat de Gayer-Anderson
Aquesta estatua qu'ei ondrada de tres anèths (dens lo nas e dens las aurelhas) e d'ua escarbalh gravat suu son piet.
Que ho dat au British Museum dens las annadas 1940 peu major Robert Grenville Gayer-Anderson, lo son darrèr proprietari a qui e deu lo son nom.
Nombre complèxe
Notacions
Lei nombres reaus a, b son sonats respectivament partida reala, partida imaginària dau nombre complèxe z. Veirem infra que l'escritura dau nombre complèxe z sota la forma a + bi es unica; doncas la partida reala e la partida imaginària de z son unicas. S'utiliza lei notacions: L'ensemble dei nombres complèxes se nòta \Complex o C; es una extension de l'ensemble \R dei nombres reaus: s'identifica cada nombre complèxe de partida imaginària nulla amb sa partida reala, autrament dich, s'identifica cada nombre complèxe de la forma a + 0i amb lo nombre reau a.
Gat de Gayer-Anderson
Aqueth darrèr qu'aurè efectuadas suu gat restauracions ereticas deu punt de vista scientific, arqueologic e artistic (com ac semblèn muishar las recèrcas deu British Museum).
Nombre complèxe
Notacions
Lei nombres complèxes de partida reala nulla son dichs imaginaris purs; cada nombre imaginari pur 0 + bi se nòta simplament bi.
Remarca: en electronica e electrotecnica, se nòta generalament j l'unitat imaginària, que dins aqueu contèxte, la letra i designa l'intensitat electrica.
Egalitat
L'egalitat entre dos nombres complèxes equivau a doas egalitats entre nombres reaus. Per definicion, dos nombres complèxes a + bi, c + di son egaus, çò que s'escriu a + bi = c + di, se e solament se a = c e b = d.
En particular, lo solet nombre complèxe qu'es au còp reau e imaginari pur es 0, car:
Addicion e multiplicacion
Sián dos nombres complèxes z = a + bi e w = c + di. Se definís ansin la soma e lo produch de z, w: Aquelei doas operacions subre lei nombres complèxes an lei meteissei proprietats algebricas (associativitat, commutativitat, distributivitat de la multiplicacion a respècte de l'addicion) que leis operacions correspondentas subre lei nombres reaus.
Ansin, provesit d'aqueleis operacions, l'ensemble \Complex es un anèu commutatiu. L'element neutre de l'addicion es 0 = 0 + 0i. L'element neutre de la multiplicacion es 1 = 1 + 0i.
Conjugason
Alora:
Se'n dedutz que per un nombre complèxe z: Son de bòn verificar lei proprietats seguentas. Se z, w son de nombres complèxes: Aiçò s'exprimís ansin: l'aplicacion (dicha conjugason) es un automorfisme involutiu de l'anèu \Complex; leis elements invariants de l'automorfisme son lei nombres reaus, lei solets que son egaus a son conjugat.
Modul
Lo produch d'un nombre complèxe z = a + bi e de son conjugat es un reau positiu: Se sòna modul de z lo nombre reau positiu seguent: La relacion provada çai subre s'escriu alora: Se remarca que:
Se nòta lo modul d'un nombre complèxe coma la valor absoluda d'un nombre reau; divèrsei rasons pòrtan a faire aquò. La premiera es que se z = a + 0i es reau, a per modul: qu'es la valor absoluda de z = a coma nombre reau.
De mai, lo modul a de proprietats comunas amb la valor absoluda dei reaus: se z, w son de nombres complèxes,
Distància definida per mejan dau modul
Se definís la distància de dos nombres complèxes z, w quins que sián coma lo nombre reau positiu: L'ensemble \Complex es ansin provesit d'una estructura d'espaci metric.
Invèrs
Se z = a + bi es un nombre complèxe non nul (valent a dire a ≠ 0 o b ≠ 0), alora Aiçò se pòt escriure:
e pròva que tot nombre complèxe non nul a un invèrs (per la multiplicacion): En conclusion, l'ensemble dei nombres complèxes non nuls es un grop multiplicatiu (commutatiu).
Estructura de còrs commutatiu
L'ensemble \Complex dei nombres complèxes es un anèu commutatiu onte cada element non nul es invertible, autrament dich, es un còrs commutatiu.
Division
Se pòt finalament definir lo quocient de dos nombres complèxes. Se z = a + bi e w = c + di son dos nombres complèxes e se w ≠ 0, se pausa: En particular: En practica, s'escriu:
Grop dei nombres complèxes de modul unitat
Se nòta \mathbb{U} l'ensemble dei nombres complèxes z taus que |z | = 1; per exemple L'apartenéncia d'un nombre complèxe z a \mathbb{U} equivau a: Leis elements de \mathbb{U} se caracterizan entre leis nombres complèxes non nuls per l'egalitat L'ensemble \mathbb{U} es un sosgrop dau grop multiplicatiu \Complex^*; ne resulta que \mathbb{U} es un grop multiplicatiu.
Plan complèxe
thumb|right|Representacion geometrica dei nombres complèxes Se pòt representar cada nombre complèxe z = a + bi per lo ponch dau plan euclidian qu'a per coordenadas (a, b) dins una basa ortonormala chausida un còp per totei. Aqueu plan (unic, franc d'isomorfisme), es dich plan complèxe.
En particular:
Escritura exponenciala dei nombres complèxes de modul unitat
Interpretacion geometrica: la relacion significa que lo ponch de coordenadas (a, b) dau plan complèxe apartèn au cercle centrat a l'origina e de rai unitat (lo ); existís un reau \varphi tau que: Finalament, per tot nombre complèxe u tau que |u | = 1, existís tau que segon la formula d'Euler.
Lo reau \varphi es jamai unic; se \varphi_0 es un reau (particular) tau que alora lei reaus \varphi taus que, valent a dire son aquelei que s'escrivon
Escritura polara e argument
thumb|right|180px|Modul e argument d'un nombre complèxe non nul Se z es un nombre complèxe non nul, son modul r = |z | es un nombre reau (positiu) non nul. Pausem: Lo nombre complèxe u es un element de l'ensemble \mathbb{U} car per definicion de r: Se pòt escriure L'escritura: es sonada forma polara dau nombre complèxe (non nul) z. Se ditz que cada nombre reau \varphi tau que es un argument de z (s'es vist çai subre que \varphi es jamai unic).
Operacions en forma polara
Sián tres nombres complèxes non nuls exprimits en forma polara:
Multiplicacion
D'après la proprietat classica de l'exponenciala: Lo produch z_1\, z_2 a per modul r_1\, r_2 (proprietat ja enonciada) e per argument.
Division
Parierament: En particular:
Conjugat
right|thumb|170px|Representation d'un nombre complèxe e de son conjugat dins lo plan complèxe. Un nombre complèxe e son conjugat an lo meteis modul, e d'arguments opausats. Aiçò exprimís en forma polara que son representats per de ponchs dau plan complèxe simetrics a respècte de l'axe reau.
=Construccions dau còrs dei nombres complèxes= Segon la concepcion modèrna, axiomatica, dei matematicas, l'introduccion d'un objècte matematic novèu necessita sa construccion segon lei règlas de la teoria deis ensembles, a partir d'objèctes preexistents. Es aquela construccion que legitima l'existéncia matematica de la nocion novèla.
Se balha çai sota doas construccions dau còrs dei nombres complèxes. Menan en d'objèctes diferents, mai isomòrfs, valent a dire d'estructura identica, tala que:
Construccion usuala
Segon aquela construccion, deguda au matematician e fisician irlandés Hamilton, es l'ensemble dei pareus (x, y) de nombres reaus. Se provesís l'ensemble \Complex de son estructura canonica d'espaci vectoriau reau de dimension 2.
Autrament dich, se, e , se definís: En mai de l'addicion, se definís ansin una multiplicacion subre l'ensemble \Complex: Es de bòn verificar que l'ensemble \Complex, provesit de l'addicion e de la multiplicacion ansin definidas, es un còrs commutatiu. L'element neutre de l'addicion es (0, 0) e l'element neutre de la multiplicacion es (1, 0), car:
Ara, se nòta provisoriament Aiçò pròva que es un soscòrs de \Complex e que l'aplicacion  es un isomorfisme de còrs.
Coma s'es ja dich, s'identificarà cada nombre reau a amb (a, 0): desenant, s'escriurà (a, 0) = a; en particular, (1, 0) = 1. Se se nòta i = (0, 1), tot element z = (a, b) de \Complex s'escriu: Se remarca enfin que: e qu'amb aquelei notacions, lei definicions inicialas deis operacions se reescrivon ansin:
Construccion matriciala
L'element generic z de \Complex es aqueu que s'escriu: Lei matritz I (matritz unitat o identitat) e J (matritz de la rotacion d'angle drech dins lo sens trigonometric dirècte) son dos elements de \Complex (obtenguts respectivament amb a = 1 e b = 0, a = 0 e b = 1).
Aiçò pròva que \Complex es un espaci vectoriau reau de dimension 2, e la familha (I, J) n'es una basa (dicha ).
De mai, J^2 = -I: l'interpretacion d'aquela relacion es que doas rotacions d'angle drech dins lo sens dirècte equivalon a una rotacion d'angle plat, siá una simetria a respècte de l'origina dau plan complèxe.
Ansin, se e  son dos elements de \Complex, alora: son dos elements de \Complex.
Per consequent, l'addicion e la multiplicacion son doas lèis de composicion intèrna dins \Complex. Se verifica aisadament que \Complex, provesit d'aqueleis operacions, es un còrs commutatiu.
Enfin, se se nòta, se demòstra coma dins la premiera construccion que es un soscòrs de \Complex isomòrf a \R, çò que permet d'identificar cada reau a amb l'element a I de \Complex: dins aquest contèxte, s'escriurà a I = a e en particular I = 1. Doncas, en remplaçant la notacion J per la notacion usuala i, l'element generic z de \Complex s'escriu:
Remarca: quand se compara lei doas construccions, se constata que, e mai leis ensembles construchs sián diferents, son doas isomòrfas dau còrs dei nombres complèxes: lei règlas de calcul son identicas. Dau ponch de vista de l'estructura algebrica, lei dos ensembles (l'ensemble dei pareus de nombres reaus e l'ensemble dei matritz de similituds dirèctas) se pòdon pas destriar.
= Bibliografia =
=Nòtas e referéncias=
Embu
L'embu (autonim Kiembu) es una lenga banto parlada a Kenya.
Localizacion
L'embu es parlat dins lo comtat d'Embu a Kenya. Lo mbeere, parlat tamben dins aquel comtat es sovent presentat coma un dialècte de l'embu.
.cbn
(acorcha de Christian Broadcasting Network, "malhum crestian de difusion", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 13 de febrièr de 2015.
(1456) Saldanha
(1456) Saldanha es un asteroïde.
Lei Mès
Lei Mèas ò Meás o Lei Mès (Les Mées en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
Lo vilatge a situat a d'altitud. La comuna es traversada per Durença.
Constantí
Constantí es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Cuatro
thumb|200px|Cuatro de VeneçuelaLo cuatro qu'ei un instrument de còrdas puntejadas provesit de 4 còrdas e tipic de Veneçuela i Puerto Rico, dab quauques variantas dens los autes país latinoamaricans de las Caraïbes. thumb|left|150px|Cuatro de Puerto Rico
Alaincourt (Aisne)
Alaincourt es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Menouville
Menouville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
La Ileta e Arnès
La Ileta e Arnès o L'Isleta e Arnès (L'Isle-Arné en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Toponimia
Segon Dauzat, La Ileta que veng deu latin insula « isla ». Negre ditz pas arren de La Ileta nimei d'Arnès. Per d'autes lòcs, que considèra l'occitan isla, ila a devut aver lo sens de « vilatge entornejat de varats ».
Telhòus
Telhòus (Teillots en francés) es una comuna d'Occitània, benleu dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [te’ʎɔw]. Las fòrmas ancianas son Tellol en 1114, Telhols vers 1315. L'aubre es lo telh, dau bas latin *tilium (latin classic tilia), telhòl, telhòu son las flors d'aqueu aubre. Lo site de las comunas de Dordonha escriu lo nom au singular, ,.
Canton de Riscla
Lo canton de Riscla qu'ei ua anciana division administrativa de Gasconha, situada dens l'arrondiment de Miranda, lo departament de Gers e la region de Miègjorn-Pirenèus, adara d'. Las 21 comunas que son dempuèi 2015 dins lo canton d'Ador gersesa (burèu centralizator Riscla). 11 de las comunas que son de la Comunautat de comunas Armanhac-Ador, las autas 10 que son de la Comunautat de comunas d'Aira. La lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon.
Aurèlh
Aurèlh (Aureil en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Geografia
miniatura|gaucha|300px|Situacion d'Aurèlh dins l'aglomeracion de Limòtges miniatura|centre|300px|Situation d'Aurèlh en Nauta Vinhana
Aupilhas
Leis Aupilhas es un massís montanhós que s'atròva au nòrd-oèst dau departament dei Bocas de Ròse.
Geografia
Lo massís deis Aupilhas s'esperlònga d'èst en oèst sus aperaquí 25 km, de la vau de Ròse finco la vau de Durença. Senhoreja a l'ubac la plana de Sant Romieg de Provença e a l'adrech la plana de Crau. Lo ponch pus aut es la Torre deis Òpias a 498 m.
Gaire de gents vivon au dintre d'aqueu massís de garrigas. Pasmens, quauquei vilatges son famós ambé sei roïnas romanas e sei festenaus d'estiu.
Lo Musèu d'Anfós Daudet es installat dins lo famós molin sus una poncha ligada au massís, sus la rota que mena an Arle.
Sponville
Sponville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Sponville Es un vilatge de l'anciana província de las Tres-Évêchés.
Sponville est un village de l'ancienne province des Trois-Évêchés.
Servoz
Servoz en arpitan (Servoz en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al 5eme av JC, los Ceutrons, s'installan tot près del lac #qu'a aquela epòca ocupava la conca de Servoz. Dos sègles mai tard, los Allobroges, peuplade celtique, refusan los Ceutrons e installert los sieus camps suls Gures, promontori en dominant l'intrada de la conca de Servoz. Amb lo temps e lo érosion, lo lac desapareisserà. La Limita de la Forclaz-de detlo-Prarion marca lo limit l'an 74 ap JC, del territòri dels Ceutrons e dels Allobrogres, a la reünion dudit caulet.
Cumières (Marna)
Cumières  es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region de Champanha-Ardena.
Servoz
Istòria
Un patrimòni minaire S. Briand : Dempuèi lo XVe sègle, e pòt èsser quitament pendent l'antiquitat, las riquesas minaires de l'ensems de la vallée de Chamonix seràn l'objècte d'investigacions. Plomb, Còder e en una mendre mesure los sòus, seràn doncas meses en examen. Lo alun, e mai se la siá existéncia #èsser a divèrsas recuperacions contestée en aquela part de las Alpes Francesas i aurà mes en examen al XVe sègle. Divèrses minerales del grop del alun an #èsser trobats dempuèi qualques ans sus divèrses luòcs. Sustot en las gargamèlas de la Diosaz e a las Pujadas Pellissier (Analisas X sus MEB e d'observacions al MEB). (S. Briand)
(1457) Ankara
(1457) Ankara es un asteroïde.
Servoz
Istòria
Servoz Es, al, lo banc d'una companhiá minaire #qu'espetava de divèrsas vetas de còder, plomb e de sòus.
Cumières (Marna)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Servoz
Istòria
Los trabalhs d'espleitacion avián situat al se d'una concession de mai de 63 km². Uèi, los vestigis d'aquel passat industrial fan part intégrante del patrimòni archéologique industrial de Servoz e de l'Anautita vallée de la Arve. Recentament dels trabalhs an #èsser empreses suls scories de fonderie (analisas XRF e XRD, d'observacions sus seccion educada al Microscope Electronique). Los scories son de divèrses tipes: scories fluïdes extèrnas, scories intèrnas, scories de foguet a manja...). Un aficha a presentat a las Gargamèlas de la Diosaz (riu utilizat per la ponduda en movement dels desparièrs talhièrs de la fonderie.
Au 5eme av JC, les Ceutrons, s'installent tout près du lac qui à cette époque occupait le bassin de Servoz. Deux siècles plus tard, les Allobroges, peuplade celtique, repoussent les Ceutrons et installert leurs camps sur les Gures, promontoire dominant l'entrée du bassin de Servoz. Avec le temps et l'érosion, le lac disparaîtra. La Borne de la Forclaz-du-Prarion marque la limite en 74 ap JC, du territoire des Ceutrons et des Allobrogres, au sommet dudit col.
Un patrimoine minier S. Briand : Dès le XVe siècle, et peut être même durant l'antiquité, les richesses minières de l'ensemble de la vallée de Chamonix seront l'objet de recherches. Plomb, cuivre et dans une moindre mesure l'argent, seront donc recherchés. L'alun, bien que son existence fut à plusieurs reprises contestée dans cette partie des Alpes Françaises sera recherché au XVe siècle. Plusieurs minéraux du groupe de l'alun ont été trouvés depuis quelques années sur plusieurs sites. Notamment dans les gorges de la Diosaz et aux Montées Pellissier (Analyses X sur MEB et observations au MEB). (S. Briand)
Servoz est, au, le siège d'une compagnie minière qui exploitait plusieurs filons de cuivre, plomb et argent.
Les travaux d'exploitation étaient situés au sein d'une concession de plus de 63 km². Aujourd'hui, les vestiges de ce passé industriel font partie intégrante du patrimoine archéologique industriel de Servoz et de la Haute vallée de l'Arve. Récemment des travaux ont été entrepris sur les scories de fonderie (analyses XRF et XRD, observations sur section polies au Microscope Electronique). Les scories sont de plusieurs types: scories écoulées externes, scories internes, scories de fourneau à manche...). Une affiche est présentée aux Gorges de la Diosaz (rivière utilisée pour la mise en mouvement des différents ateliers de la fonderie.
Rehans
Rehans (Réans en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Comuna de Gasconha situada en Armanhac. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Rehans que vengueré d'un nom latin d'òme Reius dab lo sufixe -anum, segon Dauzat e Rostaing. Mes dab aqueth etime, l'evolucion fonetica qu'es de mau explicar. Segon Negre, la prononciacion es [az arri:hans] (= a Rehans). Rehans que vengueré deu plurau deu nom « romanic » de persona Arrianus. L'aferèsi qu'es sonque dens la grafia.
Corbera d'Ebre
Corbera d'Ebre es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
Eth Espitau
Eth Espitau (Lespiteau en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Eth Espitau qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Pàmias. Eth vocable dera glèisa, annèxa de Soeish, qu'èra Sent Estève (Estèfe), ara Sent Ròc. En 1790, Eth Espitau qu'èra deth canton d'Aspèth, en l'an X, deth canton de Sent Gaudenç.
Dulcimer
thumb|200px|Un dulcimerLo dulcimer qu'ei ua mena de citara deus Estats Units d'America tipic de la region de las Apalaches. Qu'ei provesit de fretas qui marcan ua gama diatonica.
(1458) Mineura
(1458) Mineura es un asteroïde.
Dalmiro Varela Castex
Dalmiro Varela Castex que ho la purmèra persona e gavidar veïculs automobils en Argentina (en purmèr un tricicle de Dion Bouton, puish ua veitura Decauville e, arron ua auta veitura de Benz). Qu'ei tanben lo fondator de l'Automóvil Club Argentino.
Saint-Germain-Laxis
Saint-Germain-Laxis es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Grainville
Grainville en normand (Grainville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Senta Maria la Panosa
Senta Maria la Panosa (Sainte-Marie-Lapanouze en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Silves
Silves es un toponim de:
Eila
Eila (Isle en francés) es una ribiera occitana dau sud-oest de França (regions de Lemosin e d'Aquitània).
Rémilly
Rémilly pòt essèr:
Essertines-en-Donzy
Essertines-en-Donzy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Eila
Geografia
La font d'Eila se tròba en Lemosin (departament de Nauta Vinhana, au sud dau vilatge de Rongeras (comuna de Janalhac) per 375 m d’altitud. Son cors es de 255 km, dont 87 km de navegar (aura en mai d'una seccion). Se junh a Dordonha en Liborna. Sa penda mejana es de 1,56 m/km. Tot lo bacin es de clima oceanic. Lo movement de la marea se fai sentir jurca Savinhac d'Eila, lo flux monta enquera una dotzena de quilomètres mai amont devers Cotràs.
Idrologia
Lo 3 de genier de 1994, l'estacion idrologica de Cotràs enregistret un debit maximau jornalier de 837 m/s.
Lignerolles
Lignerolles es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
L'Hospitalet de Llobregat
thumb|right|150px|Escut de la vila L'Hospitalet de Llobregat es un municipi de la comarca del Barcelonés, dins l'airal metropolitan de Barcelona. Fa continuitat al malhum urban de Barcelona cap al sud. Es situat entre los municipis de Barcelona, Esplugues de Llobregat, Cornellà de Llobregat e El Prat de Llobregat, en riba esquèrra del riu Llobregat. Amb una populacion de 261,310 abitants (2006), es la segonda vila de Catalonha en nombre d'abitants. Es una de las vilas pus densament pobladas d'Euròpa.
Cornudella de Montsant
Cornudella de Montsant es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
(1459) Magnya
(1459) Magnya es un asteroïde.
Rémering-lès-Puttelange
Rémering-lès-Puttelange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
(1460) Haltia
(1460) Haltia es un asteroïde.
Gabriel González Videla
Gabriel González Videla (1898-1980) avocat e òme politic, foguèt president de Chile entre 1946 e 1952.
Beduèr
Beduèr (Béduer en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Plan Schlieffen
thumb|right|Version [[1905 dau Plan Schlieffen (en roge).]]
Lo Plan Schlieffen es un plan militar imaginat en 1905 per lo generau alemand Alfred von Schlieffen, cap de l'Estat Major generau de l'armada alemanda de 1891 a 1905. Conoguèt plusors versions diferentas entre 1906 e 1913 e foguèt aplicat en 1914 au començament de la Premiera Guèrra Mondiala. Pasmens, en causa de limits mau anticipats, s'acabèt per una revirada en despiech de plusors victòrias inicialas. A tèrme lòng, precipitèt l'intrada en guèrra dau Reiaume Unit dins lo camp francorus e donèt un imatge marrit de l'Empèri Alemand.
Generalitats
Destinat a una guèrra simultanèa còntra França e Russia, èra definit per leis orientacions seguentas : Aqueu plan conoguèt plusors versions destinadas a l'adaptar a la realitat dau terren entre 1906 e 1913. D'efiech, lei versions inicialas de von Schlieffen èran pas operacionalas.
Aplicacion e feblessas dau plan Schlieffen
thumb|Premiera Batalha de Marna, Corsa a la Mar e estabilizacion dau frònt occidentau a la fin de 1914.
Au començament de la Premiera Guèrra Mondiala, una version plan Schlieffen foguèt aplicada per lo generau von Moltke. Susprenguèt l'armada francesa qu'èra, en aplicacion dau Plan XVII, largament concentrada lòng de la frontiera francoalemanda coma previst per lo plan. Dau 7 au 23 d'aost, leis Alemands ganhèron la batalha dei Frontieras onte lei Francés subiguèron de pèrdas importantas. Belgica foguèt tanben envaïda après la presa, relativament rapida, de sei fortalesas frontalieras (Lièja, Namur). Pasmens, la coordenacion entre leis armadas alemandas de l'ala senèstra èra marrida. La descubèrta d'aquelei problemas e la mobilizacion de resèrvas per protegir París permetèron ai Francés d'organizar una importanta còntra-ofensiva. Iniciada lo 6 de setembre, rompèt la joncion entre lei doas armadas alemandas de l'ala drecha. Menaçadas de destruccion, lei fòrças alemandas deguèron se retirar lòng de Somme e adoptar una actitud defensiva.
La revirada dau plan Schlieffen foguèt l'objècte de debats importants après la guèrra. La decision de von Moltke de redurre la poissança de l'ala senèstra de l'armada alemanda foguèt fòrça criticada. Pasmens, lo plan Schlieffen aviá de feblessas importantas. Premier, lei capacitats de l'armada russa èran sosestimadas. Ansin, foguèt rapidament necessari de mandar de renfòrç a l'èst per faciar una ofensiva russa. La resisténcia bèlga èra tanben estada sosestimada e la presa d'Anvèrs necessitèt de laissar de tropas a l'entorn de la vila bèlga. De mai, totjorn en Belgica, la destruccion dei camins de fèrre foguèt pas ben prevista per leis Alemands. Ansin, en despiech de la mobilizacion de desenaus de miliers d'agents ferroviaris alemands, foguèt pas simple de reparar lei destruccions organizadas durant la retirada de l'armada bèlga. Enfin, lei problemas logistics en França foguèron fòrça mau anticipats. Durant la batalha de Marna, lei Francés poguèron donc tirar de quantitats considerablas d'obús sus de tropas alemandas mau avitalhadas.
Le Temps des médias
right|thumb|Cobertura TDM n° 20, 2013
Le Temps des médias o TDM es una revista scientifica francesa.
Dos punts
Los dos punts (var. dos ponches, dos ponchs, doi ponchs, dus punts) son un signe de pontuacion.
Usatges
Los dos punts s'utilizan per
Punt d'interrogacion
Lo punt d'interrogacion (var. ponch d'interrogacion, tanben nomenat punt interrogatiu) es un signe de pontuacion.
Usatges
Lo punt d'interrogacion s'utilisa per
Originas
600px|centrat
Le Fournet
Le Fournet es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Creixell
Creixell (Creiselh en occitan ancian ; benlèu Creisèlh en lengadocian modèrne) es un municipi de la província espanhòla de Tarragona dins la Generalitat de Catalonha.
La Guiòla (cotèl)
thumb|right|450px|Cotèl de La Guiòla
Lo La Guiòla  es un cotèl plegant tradicional originari de la region de La Guiòla en Aubrac (Roergue). Se caracteriza per sa forma afilada particulara e son margue fach de còrna, de fusta, d'òs o d'evòri ondrat d'una abelha de metal.
Istòria
Lo La Guiòla seriá nascut al sègle XIX; a aquesta epòca, los òmes de las bòrias del replanat d'Aubrac partissián la sason d'ivèrn en Catalonha per i trabalhar sovent coma ressaire de long. D'ailà tornèron amb la navaja, cotèl tradicional d'inspiracion araboispanica que lor serviguèt de modèl per fargar lo La Guiòla, sus la basa del capusador, ancian cotèl primitiu d'Aubrac format d'una lama drecha margada sus un tròç de fusta.
Glaciacion de Riss
thumb|right|Extension dei glaciers [[Aups|aupencs durant lei glaciacions de Mindel, de Riss e de Würm.]]
La Glaciacion de Riss es un periòde glaciari dau Quaternari que comencèt fa partida 370,000 ans e que s'acabèt fa 130,000 ans. Seguís lo periòde interglaciari de Mindel-Riss (415,000-370,000 ans) e precedís lo periòde interglaciari de Riss-Würm (130,000-115,000 ans). Descubèrt per leis Alemands Albrecht Penck (1858-1945) e Eduard Brückner (1862-1927), es un periòde geologic mau definit que correspònd a diferentei fasas d'avançada e de reculament dei glaciers. Uei, dins lei publicacions scientifics, lo tèrme « glaciacion de Riss » es donc pauc a pauc remplaçat per de datacions isotopicas. Pasmens, d'un biais generau, aqueu periòde correspònd a una epòca de la Preïstòria marcada per una separacion deis abitats de tres espècias dau genre Homo : Homo sapiens en Africa, Homo neanderthalensis en Euròpa e Homo denisovensis en Asia.
Elements d'Euclides
Los Elements es l'òbra la mai importanta escrita per Euclides.
Leonce Verny
François Léonce Verny, naissut lo 2 de decembre de 1837 à Aubenàs (Ardecha) e mòrt lo 1er de mai de 1908 a Pònt d'Aubenàs, foguèt un engenhaire francés que bailegèt lo bastiment de l'arsenau de Yokosuka, ajudant ansin Japon a començar sa modernizacion.
Escolan a l'Escòla Politecnica (promocion de 1856), engenhaire de l'engèni maritim a Brèst, realiza, en 1864-65 sota la demanda dau shogun, que cèrca lo sosten de França, un bèl arsenau a Yokosuka, premiers chantiers navaus modèrnes de Japon. Lo sovenir de Verny demorèt: son estatua existís encara sus lo pòrt de Yokosuka e la ciutat festeja cada an sa memòria en novembre.
Guitarra portuguesa
thumb|200px|Antonio Chainho jogant de la guitarra portuguesaLa guitarra portuguesa qu'ei un instrument de còrdas puntejadas tipic de Portugau e deu son cant lo fado. Que sembla pròcha deu cistre (un cordofòn de la Reneishença) qui be n'ei lo principau eretèr.
Elements d'Euclides
Èra la referéncia matematica per los escoliers dusca al mièg del sègle XX. Sa rigor logica es remarcable.
Es considerat coma un dels tèxts lo mai influent. Foguèt un dels promièrs estampats e es lo segond en nombre d'edicions aprèp la Bíblia.
Leonce Verny
Au tornar de Japon, baileja lei Minas de Roche-la-Molière e Firminy en janvier de 1877 e li demòra fins en setembre de 1895 avans que de ne venir l'administrator. Ne fa la premiera companhiá dau bacin de Léger e desenvelopa una politica pairenala. A son sèti a la Cambra de Comèrci de Sant Estève (1881-1900) que n'es lòngtemps lo secretari (1883-1896) e reçaup la Legion d'Onor.
Comunas de la Nauta Vinhana
Lista de las 201 comunas de la Nauta Vinhana.
Elements d'Euclides
Establiment del tèxt
Lo tèxt es establit de biais sciéntifica per lo matematican velaiés Francés Peirard (1759-1822). Peirard publiquèt una promièra version en 1804 quand èra lo bibliotècari de l'Escòla politecnica. En 1808, desnisèt un manuscrich "fòrt ancian" (lo "grèc 190", circa sègle IX) qu'èra la pèça mancanta per aver un tèxt d'afièch. Publicará lo tèxt de 1812 a 1819. A la fin del segle XIX, lo danés Heiberg perseguirà lo trabalh, vinheta|Lo manuscrich Vaticanus Graecus 190, que lo matematician occitan Peirard descobriguèt e revirèt en 1808 '