cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
.productions
("produccions", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi l’11 de febrièr de 2014.
Eleccions regionalas en Sardenha de 2014
thumb|400px|Predominància dels candidats segon los airals de Sardenha Las eleccions regionalas en Sardenha de 2014 se son debanadas lo 16 de febrièr de 2014. La causida de la data generèt una polemica dins la societat sarda que finalament es estada avançada de doas setmanas sul moment inicialament previst, lo 2 de març, çò que redusiguèt considerablament lo temps de preparacion e presentacion de las listas e dels candidats. Contràriament a l'escrutin anterior, se votèt sonque en un còp, la jornada de dimenge. Aqueste an, la lei electorala es estada modificada tornarmai, amb la Legge Regionale Statutaria del 12 de novembre de 2013. Aital es elegit president lo candidat qu'obten la majoritat (e mai siá relativa) dels sufragis.
A miègjorn lo taus de participacion èra de 11,36 % dels votaires, çò que representa una aumentacion leugièra en rapòrt al 10,38 % de las eleccions precedentas en 2009 que pr'aquò comptavan doas jornadas de votacions. Quand s'acabèron las eleccions que se podiá votar fins a 22h la participacion arribèt pas qu'a 52,23 %, mentre que durant las votacions anterioras aquesta atenhèt 67,58 %, siá un pauc mai de 15 % mens.
Los candidats
Lo governador sortent, Ugo Cappellacci, se representava coma candidat a la presidéncia de la region sostengut per Silvio Berlusconi. Lo Movimento 5 Stelle qu'obtenguèt de resultats excellents durant las eleccions precedentas se tornava pas presentar per encausa de conflicte intèrns. Pel primièr còp en vint ans, lo partit independentista Sardigna Natzione se presentava pas tanpauc. Per contra, aqueste an vegèt l'irrupcion sus la scèna sarda d'un projècte politic novèl, Sardegna Possibile, capitanejat per l'escrivana Michela Murgia, que vòl una autonomia mai importanta de l'isla e defensa l'autodeterminacion. Lo corrent independentista èra representat per Pier Franco Devias, candidat del Fronte Indipendentista Unidu. Los autres candidats èran Francesco Pigliaru del centre esquèrra, Gigi Sanna del Movimento Zona Franca e Mauro Pili del partit de drecha Unidos.
.vision
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi l’11 de febrièr de 2014.
.villas
("villàs", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi l’11 de febrièr de 2014.
Batalha de Talas
La batalha de Talas se debanèt en julhèt de 751 sus lei ribas dau riu Talas pròche la vila de Taraz. Opausèt lei tropas musulmanas (150,000 òmes), principalament formadas de contingents aràbis e turcs, ai fòrças chinesas de la dinastia Tang (30,000 òmes) compausadas ai dos tèrç per de mercenaris turcs. Lei combats s'acabèron per un succès aràbi e lo combat marquèt un còp d'aplant per l'expansion chinesa vèrs lo centre d'Asia. Pasmens, en causa dei dificultats logisticas e de la resisténcia dei Chinés sus lo prat batalhier, marquèt tanben la fin de l'expansion musulmana militara vèrs l'Orient. En plaça, l'expansion de l'Islam sus lo continent asiatic foguèt realizada gràcias a la conversion dei tribús turcas de la region.
Lo debanament de la batalha es relativament ben conegut magerament per de racòntes chinés. L'eveniment decisiu foguèt lo cambiament de camp dau còrs de mercenaris turcs de l'armada chinesa. Entraïnèt l'enceuclament dei soudats chinés que foguèron esquichats. Solament 2,000 subre 10,000 capitèron de se retirar vèrs l'oèst. Pasmens, lei tropas aràbias deguèron faciar de pèrdas importantas pendent la batalha e la perseguida dei vencuts. Un projècte chinés de còntra-ofensiva foguèt organizat mai l'entraïnament de la Revòuta d'An Lushan causèt son abandon.
Villecomte
Villecomte es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Geografia
Comuna situada sus la Ignon
Commune située sur l'Ignon.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat a portat lo nom de Bellefontaine.
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune a porté le nom de Bellefontaine.
Goguryeo
Lo reiaume de Goguryeo foguèt un estat situat dins lo nòrd e lo centre de la peninsula coreana. Seriá estat format en 37 avC. Conoguèt son apogèu ai sègles IV e V avans d'èstre conquist per l'Empèri chinés Tang en 668.
Retrait d'una gojata jove
Retrait d'una gojata jove, expausat a la Gemäldegalerie de Berlin, es una de las darrièras pinturas realizadas per l'artista flamenc Petrus Christus. Foguèt realizada en òli sus taula de roure cap al 1470. Lo pichon retrait denota una avançada estilístic tant del trabalh de Christus coma del desvolopament del retrait en los primitius flamencs. Lo modèl se situa pas mai davant un fondes plan neutre, mas qu'es plaçat en una scèna tridimensional, realista. L'aparenta passivitat de la gojata rèsta compensada amb lo sieu agach dirècte cap a l'espectador amb los sieus uèlhs ametllats, l'elegància de lo sieu nas, los petulants pòts, las ussas arquejades e la harmoniosa estructura de tota la cara, que conforman la artifici refinat e subtila de l'autor e que la an facha famosa.
L'òbra es una evolucion dels retraits de Robert Campin e Roger van der Weyden e foguèt extrèmament influent, doncas que foguèt aquerida per la familha Medici e enregistrada a lo sieu inventari coma «una taula pichona pintada amb lo cap d'una femna francesa, pintat a l'òli, e es un trabalh de Pietro Cresci de Brujas». Lo sieu enregistrament indica pas l'identitat de la gojata, la que causa fa a pensar que lo sieu interès èra mai l'estetic de la pintura que pas la siá valor istorica.
L'autor
Petrus Christus (Baarle-Hertog, C. 1410/1415 - Brujas, 1472/1473) foguèt un pintor de l'escòla dels primitius flamencs actiu a Brujas dempuèi lo 1444. Los tèmas de la siá òbra se situan dins de las òbras religiosas e profanes. Malgrat èsser considerat un seguidor de l'estil de Jan van Eyck, coincidiguèt pas amb el a Brujas, vila ont arribèt après 1441, data de la mòrt del mèstre.
Christus Se decantèt per manténer l'espaci e lo volum eyckians mentre restava importància a la continuitat rítmica e la precision lineal, en redusint las complexitats del modèl Van Eyck a superfícias planas e simplas. Transformèt lo lengatge dels mèstres a un nivèl mai planer e casolà, sens actituds eroïcas e accessiblas per aqueles que, coma el, provenián del nòrd mens desvolopat. Quitèt d'aplicar la complèxa simbologia religiosa amagada en los detalhs de las òbras de los sieus predecessors, un signe de clara modernitat.
Christus Faguèt tanben una aportacion fòrça important amb la corrècta utilizacion de la perspectiva lineal, amb un unic ponch de fuga centrala. D'aquela manièra atenguèt la representacion d'un espaci pictòric logic. Foguèt lo primièr dels primitius flamencs que ­utilizèt aquel tipe de perspectiva.
Relacion de l'òbra amb la siá epòca istorica
L'òbra foguèt pintada a Flandra pendent lo sègle XV. En aquela epòca existís una societat avançada, amb una economia basada en los produchs texiles de luxe e en lo comèrci, aquel favorit per l'excellenta situacion estrategica de la region: per Flandra i passavan las grandas rotas comercialas terrèstres qu'anavan dempuèi Itàlia e França cap a l'Atlantic nòrd —Anglatèrra e païses nordics— e las rotas maritimas qu'anavan de la mar del Nòrd al Cantàbric. A la borgesiá flamenca li agradava lo luxe e l'art, cossent damb lo desvolopament de los sieus interèsses economics e intellectuales. Aquelas òbras anavan destinadas al pròpri gaudi, es a dire, èran per las aver e las lúder a l'ostal o plan a las siás capèlas privadas (es çò que se nomena la «pintura de devocion»). Per aquel motiu se considerava que la pintura èra una tecniciana ideala, manejable, bon mercat e adaptada per rebatre los gostes burgesos.
Banca
Istòria de la banca
A l'Edat Mejana, los cambistas (banquièrs d'uèi), avián los burèls dins de luòcs que lo èran autrejats dins las fièras, a l'air liure o jos cobèrts. Aquel burèl èra fòrça simple doncs e sovent constiut d'un banc o una planca sus estaudèls; aquela planca es çò que se nomenava la banca. Sus ela se comptava l'argent, se fasian los pagaments e las collèctas e tot tipes d'operacions bancàrias.
Sèrgi Diaghilev
Sèrgi Diaghilev Серге́й Па́влович Дя́гилев, (Serguèi Pavlovitch Diaguilev), èra un organizaire d'espectacles, critica d’art, protector d'artistas, impresari de balet, nascut lo 19 (jul.), 31 (greg.) de març de 1872 a Selichtchi (Селищи (Чудовский район)) (prèp de Nòvgorod), mòrt lo 19 d'agost de 1929 a Venècia. Creator e impresari al vam, fondèt los Balets russes que son eissits fòrça dançaires e coregrafes que faguèron l'art de la dança al sècle XX.
Retrait d'una gojata jove
L'estil
Lo Retrait d'una gojata jove es una pintura a l'òli. Vasari Atribuiguèt la descobèrta d'aquela tecniciana a Jan van Eyck, malgrat que demorèt posteriorament demostrat que foguèt pas aital, doncas que l'usatge de l'òli coma veïcul dels pigments s'utilizava ja en òbras pictòriques del sègle XIII. Çò qu'òc qu'es destacable es lo fach que Van Eyck transformèsse aquela tecniciana en un procediment d'una granda perfeccion, en emplegant l'òli de lenhosa amb autras dissolvents e vernisses que, aplicat en veladures, atenhiá lo assecament de las capas e facilitava las correccions.
Sèrgi Diaghilev
Biografia
Nascut dins una familha aisada de la pichona noblesa russa de l'Empèri, estudièt lo drech a l'Universitat de Sant Petersborg mas tanben la musica e lo cant al Conservatòri de la vila. En 1890, èra a Perm. Obenguèt un diplòma de musicologia en 1892 mas abandonèt lo sòmi d'èsser compositor aprèp que son professor, Nikolaï Rimski-Korsakov, li auriá dich qu'èra gaire dotat per aquel art.
Retrait d'una gojata jove
Descripcion
drecha|vinheta|Retrait d'una dama, de Roger van der Weyden, c. 1460. 27 x 37 cm. National Gallery of Art, Washington DC Lo trabalh es un retrait de la mesura del bust d'una gojata amb pèl de porcelana, uèlhs de amètla un gojat oriental e boca petulant. Lo retrait èra estat signat en lo marc amb l'abitual Petr Xpi e reculhissiá lo nom del modèl, segon descriguèt Gustav Waagen lo 1825 qual, uèch ans mai tard, informava de la pèrda del marc. A comptar de l'informacion de Waage s'es considerat que poiriá s'agir d'una felena de John Talbot (primièr comte de Shrewsbury, assassinat lo 1453) nomenada Anne o Margaret. Se sap que los parents del modèl se maridèron entre 1444-45, la que causa suggerís que la siá edat poiriá èsser a l'entorn dels 20 ans. Lo retrait poiriá èsser-se realizat pendent un viatge a Brujas per assistir lo 3 de julhet de 1468 al famós maridatge de Margarideta de York, sòr del rei Eduard IV d'Anglatèrra, amb Carles E de Borgonha, Pòrti de Borgonha.
Banca
Istòria de la banca
La banca o lo sistèma bancari, es l'ensems d'entitats o institucions que, dins d'una economia determinada, rendon de servicis de banca. La primièra trapanèla automatica foguèt plaçada al Reialme Unit en 1967
Retrait d'una gojata jove
Descripcion
Christus Presenta la gojata vestida amb exquisides ròbas e jòias amb una elegància personala inusual. Amb lo sieu foguièr centrat en lo cap e lo detalh de la siá expression visuala, lo trabalh examina la relacion entre artista, modèl, patron e espectator. Christus La descriu en gardant defòra de la tela de manièra obliqua, mas conscienta de se meteissa amb una conducha que qualques critics e d'istorians tròban desconcertant. Lo critic Joel Upton la descriviá coma "una pèrla polida, gaireben opalescent, sus un coissin de vellot negre."
Sèrgi Diaghilev
Afectivitats
Diaghilev aguèt fòrça relacions omosexualas pendent sa vida. D'en primèr amb son cosin Dimitri Filosofov, quand èran jove adolescents puèi amb lo dançaire rus Vaslav Nijinski qu'el meteis aguèt una relacion amb un ric aristocrata en partida per donar ajuda a sa familha abandonada pel paire. Diaghilev demetèt Nijinski de sas foncions dins los Balets russes en 1913 aprèp le maridatge d'aquel darrièr. L'artista mai tard tornèt dins la companhiá mas l'amistat entre los dos òmes demorèt trencada. Nijinski pauc a pauc venguèt fòl acabent per pas mai reconéisser son ancian amor. La darrièra relacion coneguda de Diaghilev es l'escrivan e libretista Boris Kochno que venguèt son secretari a partir de 1921 e que l'accompahèt jusqu'à fins a la mòrt.
Caractèr
Alicia Markova, Tamara Karsavina, Serge Lifar, e Sokolova se remembran de Diaghilev coma d'un personatge paternalista que plaçava los besonhs de sa companhiá abans los seus. Fasiá de chècs sens provision per financiar sa companhiá, se vestir impeccablament e, a la fin de sa viada, colleccionar de magnifics libres rares.
Aprèp 1905
Lo nòu poder eissit de la revolucion de febrièr li prepausèt lo pòste del ministre dels arts. Diaghilev refusèt e preferèt demorar a París. La presa de du poder pels Bolchevics en octobre de 1917 contrenguèt Diaghilev a l'exili. Pendent aquel periòde, exerciguèt son influéncia sus fòrça domènis de l'art, mas subretot sul scenic. Se jonguèt amb Sonia Delaunay, Robert Delaunay, per la represa en 1918 du balet Cléopâtre. Picasso, puèi Max Ernst, André Derain, Juan Gris, Georges Rouault, Marie Laurencin participèron tanben als balets russes.
Aprèp 1917
Lo regime novèl de Lenin lo designèt coma un exemple de la borgesia decadenta, e quand venguèt evendent que lo regime sovietic domorará, l'exili de Diaghilev venguèt definitiu. Los istorians sovietics de l'art l'oblièron per mai de 60 ans
Los Balets russes
Amb l'ajuda financièra de Savva Mamontov, director de l'Opèra privat rus e de la princessa Maria Tenicheva, Diaghilev fondèt l jornal Mir Iskousstva (Lo Mond dels arts) e formèt amb son cosin Dimitri Filosofov e Alexandre Benois un grop d'avantgarda.
thumb|Retrach de Sèrgi Diaghilev amb sa grand per [[Leon Bakst (1906)]] La fin del sègle XIX balhèt mai de libertat dins lo biais de concèbre la tonalitéat lo ritme e las armoniás. Diaghilev foguèt un dels primièrs a adoptar aquel nòu estil de musica. thumb|left|Sèrgi de Diaghilev retrach per [[Valentin Serov (1909) ]]
Los seus amics demorèron fidèls e l'ajudèron a montar d'exposicions. En 1905 expausèt a Sant Petersborg de retrachs pintats per d'artistas russes qu tornèt mòstrar l'an seguent amb d'autras òbras al Petit Palais de París. Foguèt lo començament d'una longa cooperacion amb lo public parisenc.
Diaghilev se separèt definitivament del balet emperial en 1911 e faguèt de sa companhiá una tropa privada independanta compausada dels melhors elements del Teatre Mariinski. Se fixèt a Montcarles, París e Londres segon las escasenças.
Dins aqueles ans, Diaghilev programava diferentas composicions de Nikolaï Rimski-Korsakov: Псковитянка (la gojata Pskov), Майская ночь (nuèch de mai), 'Золотой Петушок (lo gal d'aur). Son adaptacion a balet de la seguida orquestrala Shéhérazade, presentada en 1910, provacant las fulmigacions de la veusa del compositor, Nadejda Rimskaïa-Korsakova. Realizèt La Bèla del bosc dorment, amb la legendária dançaira Olga Spessivtseva.
Banca
Istòria de la banca
I a diferentas classas de bancas segon l'origina del capital o segon lor tipe d'operacions:
Heucourt-Croquoison
Hucourt-Creuqueuson en picard (Heucourt-Croquoison en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Gordian I
Gordian I (vèrs 158 - 238, Cartage) foguèt un emperaire roman de l'Anarquiá Militara dau sègle III. En 238, se revoutèt còntra Maximin I e capitèt de conquistar Cartage. Son còp d'estat foguèt reconegut per lo Senat e Gordian I venguèt oficialament coemperaire ambé son fiu Gordian II. Pasmens, son insureccion foguèt esquichada per un generau fidèu a Maximin I e Gordian se suicidiguèt.
Loos-en-Gohelle
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Retrait d'una gojata jove
Descripcion
Lo retrait foguèt proprietat de la colleccion reiala prussiana amb la crompa lo 1821 de la colleccion Solly.
Sèrgi Diaghilev
Los Balets russes
Fòrça coregrafs compausèron pel seu balet ssr divèrsas musicas. Que Michel Fokine, Leonid Massine, Vaslav Nijinski, Bronislava Nijinska o George Balanchine. thumb| Tomba de Diaghilev à [[San Michele (ila)|San Michele, seccion ortodòxa ]]
Atal, fòrça decors dels balets russes foguèron d'en primièr dessenhat per Leon Bakst, amb que Diaghilev èra relacion dempèi 1898 e que foguèt director artistic dels Balets russes. Desvolpopèron ensems una forma mai complicada de balet e de scenografia, amb d'animacions destiadas a plaire a un public mai larg que l'aristocracia. E pauc aprèp son arribada a París, Diaghilev s'enrodèt d'una avantgarda parisenca que contribuguèt fòrça a son succès - que n'èran Picasso, los Delaunay, Derain, Max Ernst, Rouault, Marie Laurencin...
Fòrça membres dels Balets russes venguèron de referéncias de l'art coregrafic en occident: George Balanchine als Estats Units d'America, Serge Lifar en França, Ninette de Valois e Marie Rambert en Grand Bretanha.
Los darrièrs ans
Alara las representacions sián coronadas de succès, l'equilibre financièr dels Balets russes venguèron precari. Subrevisquèron pas a decès de lor creator en 1929 al Grand Hôtel des Bains de Venècia (Itàlia).
Diaghilev es interrat dins la seccion ortodòxa del cimentèri de Venècia situat sus l'illa de San Michele.
Notas e referéncias
<References/>
Iolu Abil
Iolu Johnson Abil, òme politic n. 1942 foguèt president de Vanuatu de 2009 a 2014.
Gordian II
Gordian II (vèrs 192 - 12 d'abriu de 238) foguèt un coemperaire roman que reinèt ambé son paire Gordian I au començament de 238 durant l'Anarquiá militara romana dau sègle III.
Rèine
Ajudèt la revòuta de son paire còntra Maximin I dins lei províncias africanas e la conquista de Cartage. Après l'eleccion de Gordian I coma emperaire per lo Senat, Gordian II foguèt nomat coemperaire per son paire. Pasmens, lei dos òmes deguèron rapidament faciar l'ofensiva d'una armada fidèla a l'emperaire Maximin I e Gordian II foguèt tuat durant lei combats.
Sever Alexandre
Sever Alexandre (1 d'octòbre de 208, Arca Cæsarea - 18 o 19 de març de 235, Moguntiacum) foguèt un emperaire roman que reinèt dau 11 de març de 222 a sa mòrt. Succediguèt a Elagàbal‎ e foguèt remplaçat per Maximin I. Son assassinat entraïnèt la fin de la dinastia severa e lo començament de la crisi militara romana dau sègle III.
Rèine
thumb|180px|left|Bust de Sever Alexandre. Venguèt emperaire après l'assassinat per una revòuta populara, sostenguda per la garda pretoriana, d'Elagàbal vengut fòrça impopular. Sa politica foguèt donc relativament prudenta: associacion dau Senat au govèrn, programa de bastidas dins la capitala... etc. Pasmens, deguèt pauc a pauc faciar l'ostilitat dei militars gaire desirós de donar lo poder ai civius.
A partir de 231, lei frontieras de l'Empèri foguèron menaçats per lei partes e per lei germans. Una guèrra còntra lei partes s'acabèt per un succès relatiu: l'armada dei partes foguèt vencuda mai lo pilhatge dei regions orientalas poguèt contuniar. Durant aquela campanha, deguèt faciar l'ostilitat de sei tropas e quauquei revòutas se debanèron localament. La situacion s'agravèt en 233 quand leis alamans menacèron au nòrd. Septim Alexandre assaièt de negociar e de crompar la patz entraïnant la revòuta de sei soudats e son assassinat.
Ardon
Ardon pòt essèr:
Croisilles (Orne)
Croisilles es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Bonmaen
Bonmaen en breton ( Bonnemain en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Istòria
La parròquia de Bonnemain fasiá partida del doyenné de Dòl en levant del évêché de Dòl e èra jols vocables de sant Martin e sant Samson.
Lo Abbaye La nòstra-Madama del Tronchet aviá lo drech de #dire en la parròquia.
La paroisse de Bonnemain faisait partie du doyenné de Dol relevant de l'évêché de Dol et était sous les vocables de saint Martin et saint Samson.
l'Abbaye Notre-Dame du Tronchet avait le droit de dîmes dans la paroisse.
Averdon
Averdon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Kledenn-ar-C'hab
Geografia
La commune se situe à l'extrême pointe du Finistère sud, près de la Pointe du Raz. Elle est bordée de falaises arides au nord et se termine, au sud, par une vallée verdoyante qui la sépare des communes de Plogoff et Primelin.
Love love love
Love love love (en anglés amor amor amor) ei un perhum d'Ágatha Ruiz de la Prada dirigit as mainades e adolescentes que cèrquen eth sòn prince blu. Pren aguest nòm peth desir d'aumplir eth mond d'amor, pr'amor que respon a ua filosofia de vida fondamentada ena amor que consistís en gaudir des petites causes de cada dia.
Siguec presentat en Madrid eth 8 de noveme de 2011 ar estudi dera geniau dissenhaira. Eth 12 de hereuèr ne hec promocion en Milan (Itàlia) damb era intencion d'aumentar-ne es ventes de cara ath dia de Sant Valentin.
Se trape en nauta concentracion.
Composicion
Nòtes de hons : husta de sandal e mofa.
Nòtes mieges : fruts deth bòsc, gensemin e arròsa.
Nòtes nautes : mandarina, margarida.
Couvains (Orne)
Couvains es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1840, Couvains (304 abitants l'an 1836) absorbeix Soccane (205 abitants).
La, Couvains (121 abitants l'an 1999) absorbeix Marnefer (53 abitants).
Le 1, Couvains (121 habitants en 1999) absorbe Marnefer (53 habitants).
Himno nacional de Chile
thumb|300px| Himno nacional de Chile es l'imne nacional de Chile.
Paraulas
I
II
III
IV
V
VI
Balbin
Balbin (vèrs 165 - 29 de julhèt de 238) foguèt un coemperaire roman que reinèt ambé Maxime Pupien dau 22 d'abriu de 238 fins au 29 de julhèt de 238. Succediguèt a Maximin I e foguèt remplaçat per Gordian III.
Venguèt emperaire après un còp d'estat sostengut per lo Senat e l'assassinat de Maximin I au sètge d'Aquilèa. Pasmens, foguèt rapidament assassinat per la garda pretoriana ambé Maxime Pupien.
James Tobin
James Tobin (Champaign, Illinois, 5 de març de 1918 - New Haven, Connecticut, 11 de març de 2002) foguèt un economista american. Aquel keynesian contribuiguèt a la sciéncia economica en particular, dins los domenis de l’investiment, dels mercats financièrs e de las politica budgetària e monetària. Es subretot celèbre per aver donat son nom a la taxa que propausèt la creacion. Lo Prèmi de la Banca de Suècia d'Economia en Memòria d'Alfred Nobel (dich Prèmi Nobel d'Economia) li foguèt autrejat en 1981.
Heudicourt (Sòma)
Vidicourt en picard (Heudicourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Sant Apolinari
Sant Apolinari (Saint-Apollinaire en francés) es una comuna d'Occitània, en Daufinat, situada dins lo departament daus Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Berthenonville
Berthenonville en normand (Berthenonville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Sant Apolinari
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Berthenonville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
James Tobin
En 1956, participèt al desvolopament del modèl Baumol-Tobin que descriu la demanda de moneda d'un menatge.
Biografia
James Tobin faguèt sos estudis a l'Universitat de Harvard. Foguèt conselhièr economic de 1961 a 1962 del govèrn dels Estats Units d'America de John Fitzgerald Kennedy e professor a l'Universitat de Yale, de 1955 a 1988. En 1981, foguèt laureat del Prèmi Nobel d'Economia.
Cencha d'asteroïdes
La cencha d'asteroïdes es la region del Sistèma Solar que se tròba aperaquí entre las orbitas dels planetas Mart e Jupitèr. Es ocupada per nombroses còsses de forma irregulara nomenats asteroïdes o planetas menoras. La region de la cencha d'asteroïdes li dison tanben cencha principala, amor que i a d'autres asteroïdes dins lo sistèma solar coma los asteroïdes pròche de la Tèrra e los asteroïdes troians.
James Tobin
Biografia
James Tobin èra un economista keynesian, es a dire, entre autres, favorable a l'intervencion governamentala coma estabilizador de la produccion, avent per tòca de favorizar lo plen emplec e d'evitar las recessions. Batalhegèt amb Jacques Rueff en 1948 dins The Quarterly Journal of Economics sus un article titulat Las errors de la teoria generala de Lord Keynes que Rueff aviá escrich l'an precedent. Alara que Keynes pensava que la preferéncia per la liquiditat determina lo taus d'interès, James Tobin defendava l'idèa contrari, segon que lo nivèl dels tauses d'interèsses influisson aquela preferéncia per la liquiditat.
Cencha d'asteroïdes
Mai de la mitat de la massa de la cencha principala ven dels quatre objèctes mai grands: Ceres, 4 Vesta, 2 Pallas e 10 Igea. 4 Vesta, 2 Pallas e 10 Igea an de diamètres mejans de mai de 400 km, mentre que Ceres fa 950 km de diamètre. La rèsta dels còsses pòdon arribar a aver las dimensions d'una particula de polsa. Lo material d'asteroïdes es distribuit tan pauc densament que diverses sondas los an traversats sens problèmas. Pasmens, se pòdon produire de collisions entre asteroïdes grands, e pòdon formar de familhas d'asteroïdes, que sos membres partejan de caracteristicas orbitalas e de composicion. Las collisions crean tanben una polsa fina, que forma principalament la lutz zodiacala. Los asteroïdes individuals de la cencha principala se categorizan pels seus espèctres, que se devesisson principalament en tres grops: de carbòni (tipe C), silicats (tipe S) e rics en metals (tipe M).
James Tobin
Biografia
James Tobin venguèt celèbre en prepausant una taxacion sus de movements de capitals (transaccions de cambi). L'objectiu d'aquela taxacion èra de reduire l'especulacion de cort tèrme sus las plaças financièras, que jutjava contraproductiva. Suggeriguèt atal que los revenguts d'aquela taxa foguèsson fisats al FMI.
Cencha d'asteroïdes
La cencha d'asteroïdes se formèt dins la nebulosa protosolara amb la rèsta del sistèma solar. Los fragments de material contengut dins la region de la cencha aurián pogut formar una planeta, mas las perturbacions gravitacionalas de Jupitèr, la planeta mai massiva, faguèron qu'aquestes fragments se truquèron a de grandas velocitats e poguèron pas s'agropar, ne resultant lo residú rocós que s'obsèrva actualament. Una consequéncia d'aquestas perturbacions son las lacunas de Kirkwood; de zònas ont se tròban pas d'asteroïdes a causa de resonàncias orbitalas amb Jupitèr. Se qualque asteroïde arriba dins aquesta zòna es expulsat dins la majoritat dels cases fòra del sistèma solar, e dins d'unas d'escasenças pòt èsser enviat cap a qualque planeta interiora, coma la Tèrra, e dintrar en collision amb ela.
James Tobin
Biografia
L'idèa de la taxa Tobin dicha « de sable dins los engranatges » o encara la « taxa Robin del Bòsc », es sostenguda per fòrça personalitats, organizacions de l'altermondialisme e associacions, coma ATTAC. Es denonciada pasmens per Robert Mundell. James Tobin declarèt el, que s'èra totjorn favorable a aquela taxa, èra d'en primièr partisan del liure escambi e considerava lo produch de la taxa coma segondari e que podiá doncas pas sostenir lo movement altermondialista.
Portal de Laon (Coucy)
Lo portal de Laon es un dels tres portaus de la ciutat medievala de Coucy. Aquest portal venguèt destruch per l'armada alemanda durant la primièra guèrra mondiala.
James Tobin
Nòtas e referéncias
<References/>
Cencha d'asteroïdes
Vestigis del passat
Entre Mart e Jupitèr se tròba çò que los astronòms apèlan la cencha d'asteroïdes. Se tracta d'una espècia d'anèl format d'un grand nombre de pichonas planetas. Lo mai grand, Ceres, es una esfèra inegala de 952,4 quilomètres de diamètre, e los mai pichons son de rèstes de contorns irregulars, de la talha de balas o de còdols.
Glèisa Sant-Salvador de Coucy-le-Château
La glèisa Sant-Salvador (église Saint-Sauveur en francés) es una glèisa medievala del sègle XII que se tròba dins las muralhas de la vièlha ciutat de Coucy.
Cencha d'asteroïdes
Vestigis del passat
Lo tèrme anèl, emplegat aicí per descriure la cencha d'asteroïdes, deu pas nos far creire que se tracta d'un mitan fòrça dens ont las ròcas de l'espaci dintran sovent en collision. En mejana, cada asteroïde important es separat de son vesin per una distància de cinc milions de quilomètres. E quitament se produsisson collisions, aquestas se produsisson (per los asteroïdes importants) cada 100 000 ans.
La cencha d'asteroïdes correspond a una zòna del sistèma solar situada entre 2 e 4 UA, ont se poguèt pas formar cap planeta a causa de las perturbacions causadas per Jupitèr. Per aqueste rason, los astronòms pensan que bona part d'aquestes còsses datan dels primièrs tempses del sistèma solar, es a dire, d'una epòca que las planetas existissián pas encara. Fa mai de 4500 milions d'ans sols viravan a l'entorn del Solelh de pichons blòcs. A mai de 3 unitats astronomicas, aquestes còsses èran faches de ròca mas sustot de glaça, que l'existéncia èra possibla mercés a de temperaturas pro bassas. A mens de 3 unitats astronomicas, la glaça podiá pas demorar e unicament los silicats s'amassèron per crear de pichons planetoïdes. Nasquèron aital los asteroïdes. La majoritat, foguèron traches per de còsses de massa màger: las planetas en formacion. Aquestas exerciguèron lo ròtle de gigantesques aspiradors que netejèron l'espaci dels asteroïdes, levat Mart e Jupitèr. Per aquesta rason, una partida d'aquestas ròcas espacialas constituisson de vestigis capables de testimoniar de las condicions regnantas als alentorns del Solelh fa 4500 milions d'ans.
Glèisa Sant-Salvador de Coucy-le-Château
Mentre qu'èra destrucha après la retracha de l'armada alemanda en 1927, coma tota la ciutat de Coucy e son castèl, la glèisa venguèt reconstrucha integralament.
Cencha d'asteroïdes
Vestigis del passat
Pr'aquò, totes los asteroïdes son pas de còsses tant primitius. Los astronòms an detectat de diferéncias dins sa composicion. A l'entorn de 6 dels 10 del tipe C, datan probablament de la genèsi del sistèma solar, los autres son rocoses (tipe S) o metallics (tipe M) e son lo resultat de la fragmentacion d'objèctes mai grands, que lo diamètre passariá los 200 quilomètres. Aqueste es la talha minimala per que la calor interiora generada per la gravetat pròpria de l'objècte baste per que se produga una diferenciacion: dins lo magma, los elements pesucs coma los metals limpan cap al centre per constituir lo nuclèu, del temps que los elements leugièrs, coma las pèiras, flotan per formar lo mantèt. Quora, coma consequéncia d'una collision l'astre se fragmenta, los tròces del nuclèu produsisson d'asteroïdes de tipe M e los del mantèl donan d'asteroïdes de tipe S. Qualqu'uns d'aquestas pichonas planetas seguisson son camin pròpri, en s'aluenhant dels autres fora de la cencha d'asteroïdes.
Desviats per las principalas planetas, qualqu'uns crosan de còps que i a la Tèrra, coma (433) Eros, lo mai grand, en forma de balon de rugbi de 14×14×40 quilomètres, o (2101) Adonis, famós per aver fregat —dins la ficcion— la fusada de Tintin. Fobos E Deimos, los dos satellits de Mart, son d'asteroïdes capturats pendent son escapada de la centura principala. Çò mesme per Amaltea, un dels pichons satellits de Jupitèr.
Lei de Titius-Bode
En 1766, Johann Daniel Titius descobriguèt un modèl per tal de calcular la distància de las planetas al Solelh. Observèt que si a la sequéncia numerica: 0, 3, 6, 12, 24, 48... (En començant per 0, seguit per 3 e en doblant cada còp la quantitat anteriora) se li apond quatre a cada chifra e se devesís per 10, ne resulta una bona aproximacion de las distàncias de las diferentas planetas al solelh en unitats astronomicas (UA): 0,4, 0,7, 1,0, 1,6, 2,8, 5,2. Mas la lei de Titius-Bode predisiá una planeta desconeguda: a 2.8 unitats astronomicas. Giuseppe Piazzi comencèt la recèrca de la dicha planeta, e la trobèt en l'an nòu de 1801. Mas Ceres, amb solament 950 km de diamètre, èra un pauc pichona. Pejor encara, sa descobèrta foguèt rapidament seguida per la de Palas en 1802; de Juno en 1804; e de Vesta en 1807, e una granda quantitat de planetas mendres o planetoïdes. De l'euforia se passèt a la decepcion. Ceres (planeta nana) foguèt classificada d'en primièr coma asteroïde puèi coma planeta, enfin en planeta nana en 2006.
En 1768, l'astronòm Johann Elert Bode faguèt referéncia a aqueste raconte dins un dels sieus escrits, mas o acreditèt pas a Titius abans 1784, e doncas fòrça autors i faguèron referéncia coma la "lei de Bode" mases es coneguda uèi coma lei de Titius-Bode. Aqueste modèl empiric predisiá lo semiaxe major de las sièis planetas conegudas a aquesta epòca (Mercuri, Vènus, Tèrra, Mart, Jupitèr e Saturn), amb l'excepcion d'una planeta a una distància de 2,8 UA del Solelh, situada dins una zòna entre las orbitas de Mart e de Jupitèr. Titius Declarèt: "Mas auriá daissat lo Creador aqueste espaci vuèg? non pas dins l'absolut".
Quand William Herschel descobriguèt Uranus en 1781, la posicion de la planeta coïncidiguèt gaireben perfièchament amb la predicha per la lei de Titius-Bode (se trobava a 19,2 UA, per 19,6 UA predichas per la lei); aquò menèt los astronòms a conclure que podiá existir una planeta entre las orbitas de Mart e Jupitèr. La taula seguenta mòstra la distància reala de las planetas al Solelh en UA en comparason amb la predicha per la lei de Titius-Bode, per las planetas conegudas a l'epòca.
Ceres e la polícia celestiala
vinheta|[[Giuseppe Piazzi, descubridor De Ceres, l'objècte mai grand e massiu de la cencha d'asteroïdes.]] L'astronòm Franz Xaver von Zach comencèt en 1787 de cercar la planeta predita per la lei de Titius-Bode. Pr'aquò, s'avisèt que per o aténher auriá de besonh de l'ajuda d'autres astronòms, e en setembre de 1800 von Zach amassèt un grop de 24 observaires, los quals se repartiguèron la banda del zodiaco en 24 parts, çò que correspondiá a 15° cadun. Aqueste grop se fasiá cridar la policia celestiala (Himmels polizei), e entre sos membres se trobavan d'astronòms tan prestigioses coma William Herschel, Charles Messier, Johann Elert Bode, Barnaba Oriani e Heinrich Olbers.
La polícia celestiala mandèt una invitacion a l'italian Giuseppe Piazzi, mas abans de que li arribèsse l'invitacion, Piazzi descobriguèt la "planeta" cercada lo 1 de genièr de 1801, que diguèt Ceres en onor a la divessa romana de l'agricultura e patrona de Sicília. Piazzi, qu'èra pas assabentat dels plans del grop d'astronòms, ensajava de realizar d'observacions per completar son catalòg d'estelas, quand localizèt dins la constellacion de Taur un pichon ponch luminós que figurava pas sul catalòg. L'italian o observèt a la nuèch seguenta e remarquèt que s'èra desplaçat sul fons d'estelas. Los jorns d'après contunhèt d'observar aquel minúscul ponch de lutz, e comprenguuèt lèu qu'aquò èra un nòu objècte del sistèma solar. D'en primièr, Piazzi creguèt que se tractava d'un cometa, mas l'abséncia de cabeladura e son movement lent e uniforme o convenquèron que poiriá se tractar d'una nòva planeta. Ceres Se trobava a 2,77 UA, gaireben exactament la posicion predicha per la lei de Titius-Bode de 2,8 UA.
Palas e lo concèpte d'asteroïde
Quinze meses après, lo 28 de març de 1802, Heinrich Olbers descobriguèt un segond objècte dins la meteissa region, que diguèt Palas. Son semiaxe màger coïncidissiá tanben amb la lei de Titius-Bode, a l'ora d'ara estimat a 2,78 UA, mas son excentricitat e inclinason èran fòrça distintas a las de Ceres. Los astronòms demorèron desconcertats; Ceres e Pallas s'ajustavan perfièchament a las prediccions de la lei de Titius-Bode, mas aquesta lei permetiá pas de situar dos objèctes de la meteissa region.
Per pas contradire la lei de Titius-Bode, los astronòms comencèron de creire que los dos de còsses qu'avián descobèrt èran en realitat de fragments d'una planeta mai granda qu'aviá espetat o que s'èra abocinat a causa de dels impactes successius de cometas. Lo 6 de mai de 1802, e après aver estudiar la natura e lo talha d'aquestes dos de nòus objèctes, William Herschel prepausèt de nomenar "asteroïdes" Ceres e Palas, per sa semblança amb las estelas a l'observacion.
Maxime Pupien
Maxime Pupien (vèrs 178 - 29 de julhèt de 238) foguèt un coemperaire roman que reinèt ambé Balbin dau 22 d'abriu de 238 au 29 de julhèt de 238. Succediguèt a Maximin I e foguèt remplaçat per Gordian III.
Cencha d'asteroïdes
Palas e lo concèpte d'asteroïde
Aital, Herschel esperava los englobar dins una nòva classa d'objèctes del sistèma solar, per tal de respectar la lei de Titius-Bode per las planetas. La definicion es ambigüa intencionadament, segon los pròpris mots de Herschel, «pro ampla per permetre de descobèrtas futuras».
Maxime Pupien
Rèine
Maxime Pupien venguèt emperaire après un còp d'estat sostengut per lo Senat e l'assassinat de Maximin I au sètge d'Aquilèa. Pasmens, foguèt tanben rapidament assassinat per la garda pretoriana après son succès.
Cencha d'asteroïdes
Palas e lo concèpte d'asteroïde
Malgrat aiçò, e malgrat los esfòrces de Herschel, pendent mantun decennis los astronòms contunhèron d'enclaure aquestes objèctes dins las planetas. Ceres foguèt considerada coma una planeta fins al decenni de 1860, quora se decidiguèt qu'èra un asteroïde, mas aqueste classificacion perdurèt fins a 2006, e actualament fa partit de las planetas nanas amb Pluton e qualques autres.
Cencha d'asteroïdes
En de paucs ans, los astronòms descobriguèron dos nòus objèctes mai, que maridavan amb lo concèpte de Herschel. Lo 1 de setembre, Karl Harding trobèt Juno, e lo 29 de març de 1807 Heinrich Olbers descobriguèt Vesta.[12] Malgrat aiçò, se descobriguèt pas un nòu objècte d'aquesta natura fins a 1845, amb la trobalha de Astrea per Karl Hencke lo 8 de decembre de dich an.[13] A comptar d'alavetz, comencèron a se descobrir multitud d'aquestes objèctes a mesura que los telescòpis se fasián mai potentes, fins a tal ponch qu'a de començaments del decènni de 1850 s'èran ja descobèrts mai d'una desena d'eles, per çò que lo concèpte de "asteroïdes" foguèt gradualmente en substituint al de planetas per classificar a aquestes objèctes.
Amb la descobèrta de la planeta Neptun en 1846, la lei de Titus-Bode comencèt a pèrdre fòrça entre la comunitat de astronòms, doncas qu'aquesta planeta la complissiá pas. En fach, a l'ora d'ara dicha lei se pren per un mèr edart sens cap justificacion teorica, e mai se qualques trabalhs mòstran que las leis de Kepler poirián aver cèrta correlación amb la lei de Titus-Bode.
L'afar de la nomenclatura comencèt a èsser un problèma pels astronòms. Cada còp que se descobrissiá òm d'aquestes objèctes, se li donava generalament lo nom de qualque divessa o eroïna de la mitologia e se li designava amb un simbòl per o abracar, coma arriba amb las planetas. Malgrat aiçò, la multitud d'asteroïdes descobèrts provoquèt qu'aquestes simbòls foguèsson de mai en mai complèxes, fins a tal ponch que caliá aver cèrta abiletat artistica per los diboishar. Per aqueste motiu, fin finala en 1867 s'acordèt una nòva nomenclatura per aquestes objèctes, era quau consistissiá en lo nom de l'asteroïde precedit per un nombre entre parentèsi, e en òrdre de descobèrta: (1) Ceres, (2) de Palas, (3) Juno, (4) Vesta, eca. Se sòlen a l'ora d'ara representar de la meteissa manièra, en inclusent o sustrayendo los parentèsis.
Lo tèrme "cencha d'asteroïdes" comencèt a s'utilizar a de començaments del decènni de 1850, e mai se s'ignòra quién foguèt lo primièr en far referéncia al meteis. En l'an 1868 se coneissiá ja un centenat d'asteroïdes e en 1891 l'emplec de la astrofotografía, iniciat per Max Wolf, accelerèt lo ritme de descobèrtas encara mai.[17] En 1923 lo nombre d'asteroïdes depassava los 1000, en 1981 los 10 000, en 2000 los 100 000 e en 2012 lo nombre d'asteroïdes ronda los 600 000.
Formacion
vinheta|Representacion artistica d'un disc protoplanetario a l'entorn d'una estela, similara al que formèt las planetas del [[Sistèma Solar|sistèma solar.]] En 1802, pauc après la descobèrta de (2) de Palas, Heinrich Olbers suggeriguèt a William Herschel que Ceres e (2) de Palas poirián se tractar de fragments d'una planeta fòrça mai granda qu'en lo passat poiriá aver orbitado en aquela region entre Mart e Jupitèr. Segontes aquesta ipotèsi, la planeta se descompuso fa de milions d'ans a causa d'una explosion intèrna o a d'impactes de cometa. Malgrat aiçò, la granda quantitat d'energia que foguèsse estat de besonh per que tal eveniment arribès, en combinason amb l'escassa massa totala de la cencha d'asteroïdes (sonque un 4 % la massa de la Luna), ponon de manifèst qu'aquesta ipotèsi pòt pas èsser valida. En mai, las diferéncias en composicion quimica entre los asteroïdes de la centura son fòrça malaisidas d'explicar en lo cas qu'anèsson originats dins la meteissa planeta. Per tant, actualament la majoritat de scientifics accèpta que los asteroïdes faguèron partida jamai d'una planeta.
En general, se crei que lo sistèma solar se formèt tre una nebulosa primitiva, compausada per gas e povàs, que saturèt jos influéncia gravitatòria en formant un disc de material en rotacion. Del temps qu'en lo centre, a on se formariá lo Solelh, la densitat aumentava amb rapiditat, en las regions extèrnas del disc se formèron granos solids de pichon talha que, amb lo temps, foguèron en s'agropant mejançant de procèsses de acreción e collision per formar las planetas.[21]
Los planetesimals que se trobavan en la region a on se tròba a l'ora d'ara la centura foguèron perturbats gravitacionalmente per Jupitèr. La planeta provoquèt qu'una determinada part dels planetesimals aqueriguèsse excentricitats e inclinasons fòrça anautitas, en s'accelerant a de nautas velocitats, çò que causèt que collisionaran entre eles, e per tant alloc de s'agropar per formar una planeta se disgregaron en multitud de residus rocosos; los asteroïdes.[22] Una granda part foguèron eyectados foguèsse del sistèma solar, en subrevivent sonque mens del 1 % dels asteroïdes iniciales.
Evolucion
Dempuèi la siá formacion en la nebulosa primitiva que donèt origina al sistèma solar, los asteroïdes an sofèrt de divèrses cambiaments. Entre aquestes se tròban la calor intèrna pendent los primièrs milions d'ans, lo derretimiento de la siá superfícia a causa de de impactes, la erosión espaciala a causa de la radiación e lo vent solar, e lo bombardament de micrometeoritos. Qualques scientifics se fan referéncia als asteroïdes coma los planetesimals residuales, del temps qu'unes autres los considèran distintos a causa d'aquestes procèsses.
Se crei que la cencha d'asteroïdes actuala conten pas qu'una fraccion de la massa de la centura primitiva. Las simulacions per ordenador suggerisson que la cencha d'asteroïdes originala poiriá aver contengut una massa equiparable a la de la Tèrra. Degut principalament a de perturbacions gravitatòrias, la majoritat del material foguèt expelido de la centura pendent los primièrs milions d'ans de formacion, en daissant pas qu'un 0,1 % de la massa originala. Se crei que partís del material expulsat poiriá se trobar en lo bromalh de Oort, en los confines del sistèma solar.[28] Dempuèi la siá formacion, lo talha tipic dels asteroïdes es demorat relativament estable; a pas agut d'aumentacions o de disminucions significativas.
La resonancia orbital 4:1 amb Jupitèr, plaçada en torni a 2,06 UA del Solelh, pòt se considerar lo limit interior de la centura principala. Las perturbacions causadas per Jupitèr envièren los asteroïdes que se trobavan ailà cap a d'orbitas inestables, en creant una zòna desèrta a dicha distància. La majoritat dels còsses que se trobavan a mendre distància foguèron lançats cap a Mart (cuyo afelio es de 1,67 UA) o eyectados per de perturbacions gravitacionales en los primièrs episòdis de la formacion del sistèma solar. Los asteroïdes que conforman la familha Hungaria se tròban mai prèps al Solelh que la zòna mencionada anteriorament, mas possedisson d'orbitas establas a causa de la siá anautita inclinason orbital.
Quand la cencha d'asteroïdes èra encara dins formacion, a una distància de 2,7 UA del Solelh se trobava la linha de separacion de temperaturas del ponch de condensación de l'aiga. Als planetesimals que se trobavan a una distància màger lor foguèt possibla acumular gèl. En 2006 se postuló qu'una populacion de cometas plaçats mai ailà del limit de dicha separacion poguèt aver contribuit a la formacion dels oceans de la Tèrra.
Caracteristicas
Contràriament a çò que se sòl pensar, la cencha d'asteroïdes es dins la siá màger part vuèg. Los asteroïdes son diseminados dins un volum tan grand que seriá fòrça malaisit traversar la centura e se trobar amb òm d'eles sens o preténer. Pas obstante, e e mai se se coneisson a l'ora d'ara cientos de miles d'aquestes còsses celèstes, se calcula que la centura alberga de divèrses milions d'asteroïdes.
Dimensions
Los talhas dels asteroïdes pòdon se determinar de divèrsas manièras, en sabent la siá distància. Òm dels metòdes es en observant lo sieu transit aparent davant una estela, que succedís a causa de la rotacion terrèstre. Quand aquò arriba, l'estela es amagada darrièr de l'asteroïde, e en mesurant lo temps que s'esperlonga dicha ocultación es possibla trobar lo diamètre de l'asteroïde. Amb aqueste metòde s'es determinat amb bona precision los talhas dels asteroïdes mai grandes de la centura, coma Ceres o (2) de Palas.[34]
Autre metòde per aimar los sieus talhas es mesurar la siá ludentor aparenta. Cuanto Mai grand siatz un asteroïde, mai lum solar rebatrà a causa de la siá màger superfícia. Malgrat aiçò, la ludentor aparenta depend tanben del albedo caracteristic de l'asteroïde, e aqueste ven determinat per la composicion del meteis. A manièra d'exemple, (4) Vesta apareis qualquarren mai brilhant en lo cèl que Ceres, doncas lo albedo dels primièrs son quatre còps superiors. Pas obstante, lo albedo dels asteroïdes pòt se determinar, doncas que cuanto mendre albedo possedís un còs, mai radiación absorbe e per tant se calfa mai; aquesta calor emet radiación en lo infrarrojo, e en comparant la radiación infraroja e la visibla qu'arriba a superfícia terrèstre pòt se determinar lo albedo, e per tant calcular lo sieu talha. Amb aqueste metòde se pòt quitament endonviar las irregularitats que presenta un determinat asteroïde en lo cas que se tròbe en rotacion. En aqueste cas, las irregularitats fan que la superfícia que s'obsèrva càmbie, en modificant tanben la siá ludentor aparenta de forma periodica.[35]