cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Coatréven
Geografia
Coatréven Es un vilatge breton situat en las còstas de Armor. Las grandas aglomeracions a proximitat son Lannion, Tréguier, e Perros Guirec. La mar ( Mange ) a situat a cinc quilomètres a panatòri d'ausèl.
Coatréven est un village breton situé dans les côtes d'Armor. Les grandes agglomérations à proximité sont Lannion, Tréguier, et Perros Guirec. La mer ( Manche ) est située à cinq kilomètres à vol d'oiseau.
Laran
Laran (Laran en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [la'rã] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : de Barono, de Barano, en latin (cacografias o identificacion a Laran mausegura), ath sègle XV, Laran (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Miquèu Grosclaude qu'examina eras tres possibilitats. Era mensh probabla qu'es eth « basco-aquitan » aran, pr'amor era vath de Gers, on Laran se tròba, es ua vath pauc marcada e era posicion deth vilatge a pas arren de particular. Eth nom gallic Larus qu'a era dificultat qu'eth país èra pas celtic [segon Grosclaude]. Grosclaude que modifica (judiciosament probablament, mes shens avertir); que'n hè eth nom latin d'òme Hilarus + -anum. Era ipotèsi que supausa era aferèsi dera prumèra sillaba, qui es banala, com dens eths Sent Lari. En conclusion que guarda eths noms de proprietats anticas bastits sus eths noms de persona Larus o Hilarus, damb eth sufixe -anum.
Itàlia romana
vinheta|400x400px|Mapa de las províncias de l'Empèri roman après [[120. La Gàllia cisalpina, indicada dins aquela mapa, fugèt annexada a l'Itàlia a la fin de la republica en -42.]] A l'epòca de la Roma antica, dins los darrièrs sègles de la Republica puèi jos l'Empèri la nocion d'Itàlia evoluèt per acabar a designar la peninsula italica dins sa totalitat, de Brindisi fins als Alps, pasmens concernís pas jamai las illas, levat dins lo periòde pòst tetrarquic (sègle IV). S'agissiá ja d'un territòri pla vast e marcat per fòrça granda diversitat etnica e sociala. Malgrat la difusion de la romanizacion, aquela Itàlia unificada per Roma, coma aquela d'uèi, gardèt sempre de fòrts particularismes locals.
Espandiment del toponime
Segon los testimoniatges d’Ecatèu de Milet, de segur, puèi d’Antiòc de Siracusa e de Timèu de Tauromenion, lo tèrme d’Itàlia, nomenada tanben Oenòtria, renviava a l’origina a una partida limitada del Brutti antic, d’en primièr la region que se trapa al sud de l’istme separant lo golf de Squillace e de Sant’Eufemia, puèi que s'espandís entre Laos, sul penjal versant tirenian, e Metapont , sul penjal ionian, e fin finala l’ensemble de la Granda Grècia.
Al Bas-Empéri, lo tèrme d'Itàlia èra utilizat per qualificar un diocèsi : lo diocèsi d'Itàlia, comprenent, en mai de la peninsula, las províncias insularas de Corsega, de Sardenha e Sicília e tanben las províncias alpestras dels Alps còcias e de Rètia. L'Itàlia designava tanben una prefectura : la prefectura d'Itàlia, compausada dels diocèsis d'Itàlia, d'Illíria e d'Africa.
L'Itàlia romana: una excepcion fàcia a las províncias
Lo territòri de l'Itàlia, que foguèt le primièr camp d'espandiment de la poténcia romana, foguèt integrada a l'Empèri espelissent segon de modalitats variablas: colonias romanas e latinas, tractats d'alianças (Fœdus), confiscacion du territòri. Jamai pasmens l'Itàlia foguèt considerada coma una província, aquel tèrme essent reservat a l'administracion dels territòris non italics. Se lo mot provincia est es a vegadas utilizat per unas de nòstras fonts al respècte amb las foncions en Itàlia es pas jamai dins son sens administratiu o tecnic mas dins son sens mai larg, aquel de "districte jos l'autoritat d'un magistrat", tanben a l'epòca tardièra lo Digeste parla la provincia del prefècte de la Vila, atal se trapa tanben jos la Republica lo tèrme provincia utilizat per la gestion de las selvas de la peninsula. Quitament quand l'Itàlia a pas pus de privilègis al respècte de las províncias, après la Tetrarquia, lo poder roman evita sempre lo mot província, utilizant aquel de region (regio, regiones).
En efièch après la Guèrra sociala lo destin dels Italians e dels Romans fa pas qu'un e la peninsula se destriava fòrça dels autres territòris contrarotlats per Roma. L'aveniment de l'Empèri renforcèt dins un primièr temps aquela situacion, l'Itàlia gausissent d'un prestigi inegalat, de privilègis fòrts e al meteis temps d'una posicion egemonica militara mas tanben economica en Mediterranèa. Sols los Italians èran totes ciutadans romans mercé al drech del sol (Jus Soli), pasmens aquel privilègi èra tanben donat au las colonias romanas dins las províncias ont las vilas beneficiavan del Jus Italicum. L'integracion progressiva de las províncias a l'Empèri, lor romanizacion juridica e culturala, lor desvelopament economic e social, relativizèt, al sègle III, aquela excepcion italiana. Lo sègle II marca un cambiament : dins aqueles domènis lo pes de las províncias comença a passar aquel d'Itàlia, l'administracion de l'Itàlia s'aprocha d'aquela des província. Las dificultats del sègle III e las reformas post-tetraquicas acabant definitivament amb l'excepcion, quitament se lo pes del prestigi passat demora. L'alunhament dels emperaires, la fondacion d'una novèla capitala en Orient e las divisions nascudas de las invasions barbaras fan una Itàlia de nòu divisada dins la Nauta Edat Mejana.
L'òbra d'August
vinheta|Las onze regions d’August La nòva organizacion augustèa acaba l'integracion de l'anciana Gàllia cisalpina dins l'Itàlia : las regions nordencas de la peninsula, de la Ligúria a la Transpadana (actuala Lombardia) dintravan plenament dins l'Itàlia. Aquela darrièra foguèt divisada en onze regions administrativas. L'Itàlia es alara la partida mai privilegiada de l'Empèri : totes los sieus abitants liures son ciutadans romans e son exemptats de l'impòst dirècte, levat l'impòst novèl suls eretatges creat per finançar los besonhs militars (retirada dels veterans).
A partir del sègle II
La plaça de l'Itàlia dins l'empèri, al sègle II comença a pèrdre de sa preponderància. La romanizacion de las províncias, e per d'unas l'integracion plan començada de lors elèits al sen dels òrdres equèstre e senatorial mermèt lo caractèr excepcional de l'Itàlia. Quitament se los Italians demoran majoritaris al senat gaireben fins a la fin del sègle, la dintrada dels provincials cambièt la donada politica. Lo sègle II vei l'Empèri governat per d'Emperaires eissits de familhas provincialas que son pasmens d'origina italiana: Trajan e Adrian eissis de l'Ispània, Antonin le Pietós de Narbonesa. Dempuèi los primièrs ans premières del sègle, Trajan deguèt reglamentar la preséncia dels senators en Itàlia, los obligant a possedir una partida importanta (un tèrç) de leos tèrras en Itàlia : segon Plina le Jove (VI, 19), de senators abitava de fièch en Itàlia coma dins una ostalariá, coma de viatjaires. La mesura aguèt pas qu'un efièch limitat e la tornèt par Marc Aurèli mas dins una mesura mendre (un quart de las tèrras).
D'autres factors qu'asseguravan sa preeminéncia sus l'Empèri cambian pauc a pauc dins un van que dura tot lo long del sègle e comencèt al sègle I. Las legions ara fixadas a la frontièras de l'Empèri, dins de províncias alunhadas, regionalizan pauc a pauc lor recrutament. lo taus dels Italians dins l'armada merma, aquel dels provincials aumenta, quitament se los Italians an jamai abandonat los pòstes d'oficièrs coma aqueles de centurions, las regions tradicionalas de recrutament militar en Itàlia son cridadas pas qu'excepcionalament, a l'escasença de la creacion de novèlas legions per exemple, çò que faguèt Marc Aurèli.
Pendent longtemps aquels observacions èra piejadas per l'encastre d'una Itàlia romana sul declin, tocada per una crisi economica greva, la despopulacion e fin finala incapabla de s'opausar a la concurréncia de las províncias. S'es verai que dins unes domènis de las províncias saupèron captar de marcats realizat de per abans per l'Itàlia coma la ceramica sigillada, es malaisit d'extrapolar una situacion generala. Lo desplaçament de las produccions de sigilladas de l'Itàlia cap a Gàllia correspond tanben a l'emergéncia sul Ren de la demanda dels legionaris. Mai se pòt, amb Moses Finley, minimizar l'importància globala d'aquelas produccions dins l'economia antica. Al contrari una partida dels cercaires los considèran coma un marcaire de desplaçaments economics mai importants mas mens visibles dins nòstras fonts. Dins aquela perspectiva de camp d'escavacion donèron una mòstra plan fòrta e semblèron a vegada resumir lo destin de l'Itàlia e de son economia al sègle II. Es lo cas de la vila de Settefinestre vèrs Cosa, que vei sas produccions declinar puèi abandonadas vèrs 160-170. Aquí encora es riscat de generalizar l'istòria d'una sola region, e de voler ne tirar d'ensenhaments per tota l'Itàlia. D'autres regions mòstran al contrari un dinamisme agrari e economic, coma la region d'Aquileia. Sembla tanben que caldrà comprene las nombrosas importacions venent de las províncias non pas coma lo signe d'un declin de l'Itàlia mas puslèu coma la resultanta de la talha disproporcionada del mercat roman e d'una situacion tecnologica que fasiá qu'unes transpòrts maritims de longa distància èran pas pus economics que de transpòrts terrèstres de mejana distança. L'Itàlia a ela sola pòt pas noirir Roma, las importacions mòstran d'aquel fach mai que d'un declin que ven malaisit a veire al sègle II. Quitament lo declin demografic es pas pus plaçat abans la pèsta antonina e las consequéncias d'aquela darrièra son discutidas e pauc claras.
La plaça simbolica de l'Itàlia es tanpauc tenguda, e es l'objècte de la sollicitud dels emperaires que demòran gaireben totes sus son territòri levat los emperaires engatjats dins de guèrras (Trajan, Marc Aurèli) e d'Adrian, viatjaire per gost e benlèu per volontat politica. L'institucion de las fondacions alimentàrias per Trajan, en mai del besonh d'ajudar d'Italians pauc fortunats testimònia de la sollicitud de l'emperaire per la tèrra italiana e los sieus ciutadans. Pasmens aquela sollicitud aviá tanben un revèrs : un contraròtle prigond sus l'autonomia municipala de la fòrça ciutats de la peninsula. Es mejans l'institucion dels curadors que se manifèsta. S'interprèta mai pasmens uèi lo curador coma l'expression d'una volonta imperiala de manmesa sus las ciutats, e se coneis melhor, dempuèi las òbras de F. Jacques, la distància que cal aver amb la ciutat que deu susvelhar pontualament. Lo principi d'una 	susvelhança per l'administracion imperiala s'imposava pasmens.
Adrian volguèt l'aprigondir encara? Confia l'Itàlia a quatre consularis portant lo títol de legat d'august propretor, títol utilizat pels governaires de província. Lo clam que moviá lo senat faguèt que la mesura foguèt anullada per son successor. Respondiá pasmens a un vertadièr besonhs: las regions d'Itàlia avián besonh d'una administracion mai ierarquizada, subretot dins lo domèni de la justícia civila (drech de las tutèlas). Alara Marc Aurèli crèa en 165 los juridics (iuridici) qu'exercisson dins de districtes al partiment geografic pro cambiadís. La zona situada dins los 100 milas a l'entorn de Roma dependián del prefècte de la Vila que vegèt sas prerogativas aumentadas jos Sevèrs. Levat aquela zòna, e per d'afars greus o tocant als interèsses de l'emperaire, o encara a de questions de manten de l'òrdre, lo prefècte del pretòri podava intervenir, coma lo faguèron vèrs 168, forçant la ciutat de Saepinum a respectar lo drechs dels pastres transumants. Vèrs 214-217, Caracalla instituís de correctors investits de poders analògs a aqueles dels governaires de províncias. La foncion demora pasmens excepcionala e concernís l’Itàlia tota entièra que garda son indivisibilitat tradicionala.
Per fòrça subjècte lo sègle II es per l'Itàlia un sègle de transicion, de reculada de sa preeminéncia, mas pas capa de biais de declin qu'una istoriografia passada que volgava veire fins als ans 1970, se piejant entre autres sus las tèsis de M. Rostovtseff.
A partir de la fin del sègle III
Entre 268 e 273, Aurelian transforma la correctura instituida par Caracalla en una foncion permanenta.
A partir de la crisi del sègle III, la situacion de l'Empèri se deteriora de contunh. Los problèmas economics, las incursions barbaras e las guèrras civilas avián menat a una desintegracion gaireben complèta de l'Empèri. De reformas drasticas son realizadas per Dioclecian (284-305) e la division de l'Empèri roman es acabada jos Constantin lo Grand. En 293, Milan èra ja venguda la capitala de Empèri roman d'Occident, mas, en 330 Constantinòple ven la capitala de l'empèri d'orient, de fach l'administracion e la cort imperiala se desplaçan cap a Constantinòple. Constantin fa tanben desplaçar la flòta italiana basada a Misenum et Ravenne pel Pont. Favoriza tanben la difusion de la religion crestiana (313, edicte de Milan) suprimissent los frens a aquela difusion, e se liga vertadièrament amb la Glèisa.
Lo cristianisme ven la sola religion oficiala de l'Empèri en 380 jos Teodòsi I. Après la mòrt d'aquel darrièr en 395, l'Empièri roman d'Occident se constituís pas mai que de l'Itàlia. La capitala occidentala es deplaçada de Mediolanum (Milan) a Ravena en 402. Alaric, rei dels Visigòts, realiza los sacs Roma en 410, pel primièr còp dempuèi 800 ans. Unei decennis mai tard l'Itàlia del nòrd es atacadas per los Uns d'Atila.
Segon lo Notitia Dignitatum, après los ans 420, l'Empèri d'Occident avec l'Africa et l'Illíria es gerit amb un praetorio Prefectus Italiae, un vicarius, e un comes rei militaris. Las regions foguèron governadas per uèit consulares, dos correctores e quatre praesides. Los emperaires, dirigissent de las fòrças barbaras, contraròtlan lors frontièras e los còstas que seràn de contunh atacadas. En 476, amb la casuda de Romul Augustul, l'empèri d'occident desapareis. L'Itàlia demora governada per Odoacre unas annadas fins a l'invasion dels Gòts puèi, un sègle mai tard, après las invasions successivas dels bizantins e dels Lombards, es divisada en reialmes. La Reünificacion de l'Itàlia se realizarà enseguida sonque al sègle XIX.
Montgalhard (Tarn e Garona)
Montgalhard (Montgaillard en francés) es una comuna gascona de Lomanha, situada dens lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son dens un latin que dèisha paréisher la fòrma occitana : Vitalis de Montegaillardo, en 1192, Montegaillardo, en 1275, Vitali de Monte Galhardo, en 1294, de Monte Galhardo, en 1318, dictus de Montegalhardo... condomini Montis Gallardi, en 1343, loci de Monte Galhardo, en 1393, loci de Montgailhart, en 1460, Sanctus Saturninus de Monte Galhardo, en 1645. La prononciacion es [munga'ʎar] e pas tan sovent [munga'jar] (iodizacion d'influéncia francesa).
Lo nom es format de mont, deu latin montem, e de l'adjectiu occitan, d'origina celtica, galhard. Lo sens èra « solide », « solidament fortificat », mencion valorizanta per un castèth,.
Parlar de Massat
Lo parlar de Massat es un sosdialècte de l'occitan intermediari o ibrid entre lo gascon e lo lengadocian, parlat dins la comuna e l'airal de Massat.
Tucker Albrizzi
Tucker Albrizzi es un actor e doblaire american.
Troy Baker
thumb Troy Baker es un actor e musician american nascut lo 1èr d'abril de 1976 a Dallas en Tèxas.
Dumbéa
Dumbéa es una comuna francesa d'otramar administrada per la collectivitat d'otramar de la Nòva Caledònia (Província Sud)
Sabre
Lo sabre es una arma blanca longa e generalament ponchuda, que sa lama es corba e a pas qu'un sol fil, çò que lo diferéncia de l'espasa.
Charlotte (omonimia)
Charlotte pòt èsser:
Occitan restablit
L'occitan restablit es lo tèrme utilizat per Laurenç Revèst per designar la restauracion etimologica dels toponims occitans dins las regions que parlavan a temps passat l'occitan. En aquò, sas fòrmas ortograficas reflectisson generalament lo dialècte mai pròche de l'occitan, doncas lo gascon bordalés per una granda partida del Blaiés e del Libornés, lo perigordin pel Naut Santonge, e lo "creissentés" per Peitau e Berric.
Ortografias restablidas
Es possible de reconstituir de versions "modèrnas" dels dialèctes occitans parlats dins aquelas regions, en utilizant coma referéncias la toponimia e las sorsas istoricas coma tanben en prenent lo dialècte occitan existissent mai pròche, las innovacions de prononciacion locala, etc.
Spencer Breslin
Spencer Breslin (Nòva York, 18 de mai de 1992) es un actor e musician american.
Occitan restablit
Aguiainés
Per l'occitan aguiainés, avèm mants exemples.
Nòtas
<references group="Nòta"/>
Berkut
thumb|250px|Emblèma de la Berkut La "Berkut" (en ucraïnian: Бе́ркут e oficialament Підрозділ Mіліції Cпеціального Призначення «Беркут») es una unitat especiala de la polícia ucraïniana. Aqueste còs, que ten son nom familièr de l'agla daurada que n'es son emblèma, es lo successor de l'OMON que foncionava del temps de l'Union Sovietica. D'estructura pro semblanta als CRS franceses, depen en part del Ministèri dels Afars Intèrns ucraïnian malgrat sa gestion semiautonòma que fa que siá utilizat tanben pels govèrns regionals o locals. L'emplec d'aquesta formacion es generalament dins lo contraròtle de las manifestacions mas la Berkut es sovent criticada qu'es associada amb lo raquetatge, las intimidacions politicas e sa violéncia excessiva coma dins lo cas de las manifestacions EuroMaidan de novembre a decembre de 2013 e mai tard amb la repression de febrièr que faguèt mai de 70 mòrts sus la plaça Maidan Nezalezhnosti. Aprèp lo succès de l'oposicion e la defeccion de Víktor Ianokòvych, lo govèrn novèl dirigit per Oleksandr Torchýnov prenguèt de mesuras fòrtas contra aquestas unitats. Lo 25 de febrièr lo ministre de l'Interior interin, Arsen Azakov signèt lo 25 de setembre lo decret 144 que anonciava la dissolucion de la Berkut. L'endeman aquel còs policièr existissiá pas mai.
Ned Beatty
thumb
Ned Beatty es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Croix-Moligneaux
Cro-Moligneu en picard (Croix-Moligneaux en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Geografia
Prèp de la vallée de la Soma (a Villecourt) e de la vallée de la Omignon (a Athies). A 9 km de Ham, 15 km de Péronne, 25 km de Sant-Quentin, 50 km d'Amians. Autoroute A29 (Amians-St Quentin), sortida Athies.
Proche de la vallée de la Somme (à Villecourt) et de la vallée de l'Omignon (à Athies). A 9 km de Ham, 15 km de Péronne, 25 km de Saint-Quentin, 50 km d'Amiens. Autoroute A29 (Amiens-St Quentin), sortie Athies.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Bastit sus un tuc #que i aguèt cobèrt de vinhas introdusidas en Gaule jos l'emperaire romain Probus.
Crotz : Lo vilatge a ja lo títol de parròquia sus un document de la sègle. Aiçò a confirmat l'an 1015 quand Hardouin de Croÿ #far donation de la tèrra e de l'autar («altaria de crucibus») als chanoines de Noyon. Origina e evolucion del nom : Crucibus en 1015, Cresi en 1292, Croy en 1567. Una estaca de justícia se levava a aquel endroit a l'epòca gallo-romaine. Lo estaca es en principi conegut jol tèrme latin de «cruces» (potences) #que se tradusís de contunh en «cruci» (crotz).
Moligneaux : Lo masatge caseriu de Moligneaux es #çò que demòra d'un vilatge arruïnat a la XV sègle, Mesnil Sant-Quentin. Origina e evolucion del nom : Se levava aicí lo molin de Mesnil. Lo nom poiriá venir de l'associacion de molin e aiga («molin» e «iau» en vièlh picard). D'en un autre luòc i aviá en aqueles luòcs, a l'origina, una font, un étang e un ruisseau (ondada Santa-Médard).
Croix et Moligneaux se font face et furent réunis après la Révolution.
Moligneaux : Le hameau de Moligneaux est ce qui reste d’un village ruiné au XV siècle, Mesnil Saint-Quentin. Origine et évolution du nom : Ici se dressait le moulin de Mesnil. Le nom pourrait venir de l’association de moulin et eau («molin» et «iau» en vieux picard). D’ailleurs il y avait en ces lieux, à l’origine, une source, un étang et un ruisseau (flot Saint-Médard).
Nòtas
<references group=N/>
Arrondiment de La Tor del Pin
L’arrondiment de La Tor del Pin es una division administrativa e una anciana division electorala francesa del departament d’Isèra. Es en Arpitània.
Balot
Balot es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Qìgōng
Lo qìgōng (pinyin ; en chinés 气功, literalament "exercici de qì") es un metòde de gimnastica e de respiracion tradicional d'origina chinesa. Es basat sus la coneissença e lo mestratge de l'energia vitala sonada qì/chi e assòcia de movements lents amb d'exercicis respiratòris e de concentracion.
Balot
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Qìgōng
Es fòrça pròche de l'art marcial sonat tai chi, qu'es de còps considerat coma una simpla varianta seuna.
Union de las Comunas de las Vals Nèrvia e Ròia
L’Union de las comunas de las Vals Nèrvia e Ròia (oficialament, en italian, Unione dei comuni delle Valli Nervia e Roja) es una union de comunas italiana situaa dins la Província d'Impèria e la region de Ligúria. Foguèt creaa en 2015. Comprend notadament la comuna occitana d’Auriveta.
Interaccion electromagnetica
L’interaccion electromagnetica (ò fòrça electromagnetica ) es una interaccion repulsiva ò attractiva que s'agís sus leis objèctes aguent una carga electrica. Dos objèctes de cargas electricas dau meteis signe se rebutan e dos objèctes aguent de cargas de signes opausats s'atrason. Fa partida dei quatre interaccions fondamentalas de l'Univèrs identificadas a l'ora d'ara per lei fisicians. Es a l'origina de totie lei fenomèns electrics e magnetics.
Província de Carbonia-Iglesias
La Província de Carbonia-Iglesias  èra una província de Sardenha en Itàlia. Creada en 2001, foguèt suprimida en 2012 (efectivament en 2016) e inclusa dins la Província de Sardenha del Sud.
Árni Magnússon
Árni Magnússon (Kvennabrekka, Islàndia, 13 de novembre de 1663 – Copenaga, Danemarc, 7 de genièr de 1730), o tanben Arnas Magnæus en forma latin]izada, foguèt un erudit e un colleccionaire de manuscriches islandés. Son trabalh foguèt a la basa del fons de manuscriches diches Colleccion Arnamagnæanske que se trobava inicialament a l'Universitat de Copenaga abans qu'una part foguèsse restituïda a Islàndia.
Arrondiment de Viena
L’arrondiment de Viena es una division administrativa e una anciana division electorala francesa del departament d’Isèra.
Istòria
Creat en 1800, l’arrondiment de Viena pèrd en 1852, 1967 e 1961 de comunas cedidas a Ròse. En 2015, pèrd una comuna que fusiona amb una comuna de l’arrondiment de La Tor del Pin. En 2017, ganha 24 comunas de l’arrondiment de Granòble e une de l’arrondiment de La Tor del Pin, ne cedís 7 a aqueste.
Hienghène
Hienghène es una comuna ultramarina administrada per la collectivitat d'otramar de la Nòva Caledònia (Província Nòrd)
Viéthorey
Viéthorey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jaufré de Ponts
Jaufré de Ponts fuguet un chivalier e trobador dau segle XIII dau chasteu de Ponts dins la marcha de Peitau en Sentonge. Compauset de tençons emb son senhor Rainaud de Ponts. Existís una vida comuna de Jaufré e Rainaud. Solas doas de sas tençons subrevisquèron dont una sola emb Rainaut ("Seign'en Jaufre, respondetz mi, si·us platz"). L'autre es un partiment emb Guiraud Riquier ("Guiraut Riquier, diatz me", compausat saique en 1270 o 1280-120). Lo ròtle de Jaufré dins lo debat consistís a pausar de simplas questions de joinessa sus l'amor per recebre pas que las responsas amaras e experimentadas de Guiraut jos una forma proverbiala.
Jaufré era benleu l'espós d'Isabeu, filha d'Enric II de Rodés, patron de trobadors. En 1292, rendet omenatge au senhor de Chasteurós.
Nòtas
<references group=N/>
Campionat del Mond d'atletisme de 1991
Los tresens Campionats del Mond d'atletisme se debanèron a Tòquio (Estadi Olimpic Nacional) del 23 d'agost al 1èr de setembre de 1991.
I participèron 1517 atlètas representant 167 paises.
Hoste (Mosèla)
Hoste es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mandy Moore
Amanda Leigh "Mandy" Moore, nascuda lo 10 d'abril de 1984 a Nashua, Nòu Hampshire, (Estats Units), es una cantaira pop e actritz estatunidenca.
Melissa Sturm
Melissa Sturm es una actritz de doblatge americana. Foguèt la votz de l'estronfeta dins las adaptacions cinematograficas de la benda dessenhada.
Le Crotoy
L’Crotoé en picard (Le Crotoy en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Bette Midler
vinheta|Betty Midler (1990)
Bette Midler (Honolulu, Hawaii, 1 de decembre de 1945) es una cantaira, actritz e comediana americana. Es coneguda amb l'escais de "La divina Miss M" (en anglés: "The Divine Miss M"). Long de sa carrièra, a ganhat 4 Prèmis Grammy, 4 Prèmis Glòb d'Aur, tres Emmy, e un prèmi Tony, e foguèt nomenada a dos Oscars.
Houaïlou
Houaïlou es una comuna ultramarina administrada per la collectivitat d'otramar de la Nòva Caledònia (Província Nòrd)
Antineutron
L’antineutron es l'antiparticula dau neutron. Descubèrt en 1956 per lo fisician Bruce Cork (1916-1994), a la meteissa massa que lo neutron (939,56533 ± 0,00004 MeV.c-2), lo meteis spin (1/2) e la meteissa carga electrica neutra.
Montjòi (Tarn e Garona)
Montjòi  (Montjoi en francés) es una comuna carcinòla, situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
James Marsden
vinheta
James Paul Marsden (Stillwater, Oklahoma, 18 de setembre de 1973) es un actor e cantaire american. Faguèt lo modèl per Versace, puèi trabalhèt per la television, especialament dins la seria X-Men e en 2006 Superman Returns.
Arrondiments de Droma
Lo departament de Droma a 3 arrondiments :
Istòria
A la creacion dels arrondiments, en 1800, Droma n'aviá 4:
En 1926, l’arrondiment de Montelaimar es suprimit. Sas comunas son partejaas entre los arrondiments de Niòm e Valença.
En 2006, totas las comunas de l’ancian arrondiment de Montelaimar passan dins l’arrondiment de Niòm.
En 2017 los limits son chamjats per correspondre a las intercomunalitats.
Tramvai de Szczecin
Lo tramvai de Szczecin es un malhum de tramvai que desservís la vila de Szczecin (Polonha). Totalisant una longor de 118 kilomètres, lo malhum foguèt inaugurat en 1879 e possedís uèi 12 linhas e 101 estacions. Es administrat per Tramwaje Szczecińskie. Es frequentat per 176 979 000 viatjaires en 2020. Coma per la màger part dei autres tram de Polonha, l'alimentacion electrica se fa per catenari de 600 vòlts.
Malhum actual
Lo malhum compta 12 linhas urbanas.
Arrondiments d'Ardecha
Istòria
Los limits d’arrondiment càmbian en 2007 e 2017.
Lobajac
Lobajac (Loubajac en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [louba'yak] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : in Logajaco, en latin, cap a 1060, Willelmo Carolo de Logajag, cap a 1078, A Logayag cap a 1200-1230, De Logayaco, en latin, en 1313, De Lugayaco, en latin, en 1342, de Lobayaco, en latin, en 1379, Logayac en 1429, Lobayac en 1541, Loubajac (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat e Negre, Lobajac que vien deth nom latin d'òmi *Lupidius, de Lupus, « lop », dab eth sufixe -acum,. Implicitament, eths autors que supausan un passatge de -be- a -ba-, pas extraordinari dens ua sillaba pretonica.
Miquèu Grosclaude que considèra Lupidius pòt pas miar a Lobajac. De mei, que pensa, com Berganton (Le dérivé du nom individuel au Moyen-Age en Béarn et Bigorre, p. 245)., Logajac ei la fòrma primitiva. A Marçós, Lop Gassan que vienó Loguasan; que's pòt donc supausar eth passatge Lop Gayac > Logajac > Lobajac, per atraccion deth nom de persona Bayac / Bajac.
Gastroenteriti
La gastroenteriti (ò gastro-enteriti) es una malautiá infecciosa caracterizada per una inflammacion dau sistèma digestiu que pòu entraïnar de nausèas, de vòmits, de rampas abdominalas, de flatuléncias, de diarrèas, una desidratacion, de cefalèas e una fèbre. Son origina pòu èsser virala (lei dos tèrç dei cas), bacteriana (consumacion de manjar ò d'aiga contaminat) ò parasitària (sovent en causa d'installacion sanitàrias absentas ò inadequatas).
Malautiá relativament frequenta en l'òme, la gastroenteriti necessita generalament ges de tractament e lo restabliment a luòc après un ò dos jorns. Pasmens, l'infeccion pòu se complicar dins lo cas d'un agravament de la desidratacion. Dins aquela situacion, una espitalizacion pòu èsser necessària.
Vassilios Skouris
Vassilios Skouris (nascut 1948) es un jutge grèc, President de la Cort de Justícia Europèa‎ dempuèi 2003. Es un jurista erudit europèu, foguèt un brèu temps ministre de l'interior de govèrn de Grècia en 1989 e encara en 1996. Es professor a la Τμήμα Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Escòla de drech l'universitat Aristòtel de Tessalonica.
Gluon
Lo gluon es lo boson responsable de l'interaccion fòrta. Sa carga electrica es nulla, son spin es egau a 1 e pòrta una carga e una anticarga de color (roge, blau e verd). Uech tipes de gluons diferents existisson segon lei combinasons possibles de carga e d'anticarga. Coma vectors de l'interaccion fòrta, lei gluons permèton d'assegurar la coesion deis adrons e, pus generalament, de la matèria.
Arrondiments de Léger
Istòria
Los tres arrondiments son creats en 1801.
En 2017 la comuna d'Andrézieux e Bouthéon passa dins l’arrondiment de Sant Estève.
Graviton
Lo graviton es una particula elementària ipotetica que seriá lo boson de l'interaccion gravitacionala, es a dire la particula qu'assegura la transmission de la fòrça gravitacionala. Son existéncia es prevista per lo modèl estandard de la fisica. Sei proprietats calculalas son un spin egau a 2 e una massa nulla.
Arpitan ancian
L'arpitan ancian es la denominacion linguistica per quala se qualifica la lenga arpitana quan era dins d'estades mai ancians de la sua evolucion, entre los segles XII. e XIV.
L'arpitan ancian nos ven conegut amb fòrça de textes, ben que la sua literatura non siá pas tan importanta coma la de l'occitan ancian o de la lenga d'oïl anciana (siá en tèrmes de quantitat ossiá de qualitat dels textes demorants). E mai, fòrça de textes en arpitan ancian foguèron escriches en una lenga colorejada de lenga d'oïl (aquò ven tanben de çò que, ben que l'arpitan siá clarament un tèrç grop de lengas romanicas en França e que aja de diferenças fondamentalas amb lo grop de las lengas d'oïl, l'arpitan ressembla mai a una lenga d'oïl que a una lenga d'oc, mai que mai lo lionés ancian).
Rosearik Rikki Simons
Rosearik Rikki Allen Simons (Fontana, Califòrnia, 8 de setembre de 1970) es un actor de votz, escrivan, romancièr grafic e artista american, mai conegut coma la votz de GIR dins la sèria d'animacion de Nickelodeon, Invader Zim. Simons tanben cocreèt e escriguèt la sèria de bendas dessenhadas Robotech: Clone.
Max Stirner
Max Stirner, de son nom vertadièr Johann Kaspar Schmidt, nascut lo 25 d'octobre de 1806 a Bayreuth e mòrt lo 26 de junh de 1856 a Berlin, foguèt un filosòf alemand, considerat coma un precursor de l'existencialisme e de l'anarquisme individualista.
La Vergne
La Vergne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Innu
Los Innus o Ilnus (ancianament Montagnais), fan partit de las Primièras Nacions originàrias de l’èst de la peninsula de Quebèc-Labrador, mai precisament de las regions de la Côte-Nord e de Saguenay-Lac-Saint-Jean al Quebèc e de la region de Labrador a Tèrranòva e Labrador.
Lo tèrme Innu ven de la lenga innu-aimun, e significa "èsser uman". Aquel nom foguèt oficialament adoptat en 1990 per remplaçar lo tèrme « Montagnais » balhat pels primièrs exploradors franceses. Los Innus designan son territòri ancestral per Nitassinan.
En 2016, òm estimava son nombre a mai de 27,755, siá mai de 25,275 al Quebèc despartits dins e mai de 2,480 en Labrador en doas bandas.
Michael Caine
Maurice Micklewhite Jr. dich Michael Caine (nascut lo 14 de març de 1933, Londres) es un actor de cinèma britanic.
Originari d'una familha paura dau sud de Londres, Maurice Micklewhite Jr. s'interessèt tre sa jovença au teatre. Après son servici militari en Corèa, comencèt ansin de jogar dins de teatres regionaus. En 1954, adoptèt lo 	pseudonim de Michael Caine. Faguèt sa premiera aparicion au cinèma en 1956 e venguèt famós dins lo corrent deis annadas 1960 ambé The Ipcress File (1965), Alfie (1966), que li permetèt d'obtenir sa premiera nominacion ais Oscars, e Hurry Sundown (1967). Dempuei aqueu periòde, Michael Caine fa partida deis actors britanics pus famós e a regularament de ròtles importants.
A partir deis annadas 1970, participèt mai a de films estatsunidencs. Faguèt de performàncias de remarca dins Too Late the Hero (1970), Get Carter (1971), Sleuth (1972), The Man Who Would Be King (1975), Dressed to Kill (1980), Escape to Victory (1981), Deathtrap (1982), Educating Rita (1984) e Hannah and Her Sisters (1986). Aqueu darrier film li permetèt d'obtenir l'Oscar dau Melhor Actor dins un segond ròtle l'annada seguenta. Après aqueu succès, contunièt de tornar un gròs nombre de films coma The Fourth Protocol (1987), Blood and wine (1996), Little voice (1998) e Quills (2000). En 2000, ganhèt un segond Oscar dau Melhor Actor dins un segond ròtle e foguèt anoblit per la rèina Elisabèt II.
Dalasi
Lo dalasi es la devisa oficiala de Gàmbia dempuèi 1971, es devesit en cent bututs.
Son còde ISO 4217 es GMD.
Lascasèras
Lascasèras (Lascazères en francés) qu'ei ua comuna gascona d'Armanhac (e de Bigòrra per la diocèsi tradicionau) situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Aute vilatge o quartièr : Peirosa. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [laska'zèros] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Lanas Casseras en 1300 (enquesta Bigòrra), De Laniscaseriis, en latin, en 1342 (registre eclesiastic Tarba), Lascaseres en 1760 (Larcher, registre eclesiastic de Tarba) Lascazères (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Dauzat, Lascasèras que vien deu latin cas-ella, « petita casa, petit ostau ».
Segon Negre, qu'ei lo plurau deu gascon casère, « lòc d'abitacion ».
R. Aymard que precisa s'ageish probablament ací d'ua casa religiosa. « Aqueste hèu que consisteishèva en casas ruralas deus Templièrs de Bordèras ».
Segon Miquèu Grosclaude, cau pas interpretar dab l'article las, mes dab ua contraccion [aplologia] de lanas, atau com lana longa > Lalonga, lana lonqueta > Lalonqueta, lana major > Lamajor, lanas + puèi > Lespuei, lanas ladas > Lasladas. Lo segond element, casèras, qu'ei un adjectiu format de casa e deu sufixe -aria, per un sens globau « qui apertien a ua casa ». La motivacion exacta deu nom qu'es estada precisada per R. Aymard.
Istòria
thumb|right|Tròç de la [[mapa de Cassini (entre 1756 e 1789) qui situa Lascasèras au nòrd-oèst de Mauborguet]]
Crouy-Saint-Pierre
Crouy-Saint-Pierre (Sonme) en picard (Crouy-Saint-Pierre en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Ralphie May
thumb Ralphie May es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Crouy-Saint-Pierre
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Sul territòri d'aquela municipalitat, lo Abbaye del Gard es una abbaye cistercienne fondada en 1137 per Gérard de Picquigny, vidame de Amians.
Sur le territoire de cette commune, l'Abbaye du Gard est une abbaye cistercienne fondée en 1137 par Gérard de Picquigny, vidame d'Amiens.
Nòtas
<references group=N/>
Locrup
Locrup (Loucrup en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [lou'krup] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : De Locrup en 1313, De Locurpo, en latin, en 1342, Locrup en 1379, Lo Crup en 1429, Locrup en 1760, Loucrup (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Eth nom que demòra inexplicat; La prumèra sillaba, probable, ei pas un article e que hè partida deth radicau.
René Girard
René Girard, nat lo 25 de decembre de 1923 en Avinhon e defuntat lo 4 de novembre de 2015 a Stanford en California, foguèt un antropolog, istorian e filosof francés.
L'Arròca
L'Arròca (Larroque en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Autes vilatges o quartièrs : Lisòs, los Tucòus.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [la'rròko] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Arnault Bernardus de Laroca enter 1148 e 1153, in borda Carbonelli de Roqua apud Roquam Maioaci, en latin, en 1255, de Larroqua en 1257, de Ruppe, en latin, en 1383-1384, en 1405 e au sègle XV, de Rupe Manhoaci, en latin, en 1510,Larroque-Magnoac, en 1737, Laroque-Magnoac en 1746, Larroque (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Segon Dauzat, ròca que vien d'un prelatin *rocca. Que designava ua montanha o ua simpla tuca rocalhosa, puish lo castèth hòrt bastit sus la tuca, puish un castèth hòrt.
Segon Negre, l'occitan ròca (ròca, castèth hòrt) qu'ei d'origina preceltica. R. Aymard qu'arremarca i a pas de tuca rocalhosa dens lo vilatge, pr'aquò la glèisa qu'ei portada per la mòta de l'ancian castèth, que cau donc comprene lo nom deu vilatge dens lo sens de « castèth hòrt ».
Segon Miquèu Grosclaude, la remarca de R. Aymard que sembla justa. L'Arròca que vien deu gascon arròca, « arròca, castèth hòrt ».
Lester Speight
Lester Speight es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Estèla Wolf-Rayet
Una estèla Wolf-Rayet es un tipe rar d'estèla de plusors desenaus de massas solaras que, durant un periòde relativament brèva (aperaquí un milion d'ans), ejecta la matèria enviroutant son nuclèu sota forma de vents estellars de velocitats autas. Aquò laissa lo nuclèu a descubèrt, çò qu'entraïna generalament una supernova. Aqueleis estèlas son probable eissidas de l'evolucion deis estèlas pus massísas (tipe espectrau O ò B), es a dire amb una massa superiora a 9 massas solaras.
Montpesat de Carcin
Montpesat de Carcin (Montpezat-de-Quercy en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas del nom de Montpesat son nombrosas, que entre elas se pòt citar basilicae sanctorum parvulorum Justi et Pastoris (655, Testament de Daidièr de Caors), castrum quod Mons Pensatur dicitur (1040), Montepesato (1074-1108, 1099, 1154, 1170, 1176, 1203), Montepezato (1096-1099), Montispesato (1159), Montepisato (1159), Montis Pensati (1252), Monte Pensato (1257, 1580), Montispensati (1257, 1418), Montespensato (1269), Montempensatum (1299)... e en occitan Mont Pesat (1198), Montpezat (1274, 1526), Monpezat (1359). Lo primièr element de Montpesat ven de l'occitan mont, del latin mons, montem. Lo segond element pòt èsser lo participi passat del latin pedare, «paisselar», e per extension fortificar ; pr'aquò, Pierre-Henri Billy (citat per Pau Burgan e Andriu Lafon) constata que pedare es sense descendéncia gallo-romanica [aicí, occitano-romanica] e que pensatus (de pendere) > pensat > pesat, «penjalut», conven milhor; una confirmacion es que Montpesat presenta l'atestacion Mons Pensatus en 1040.
Istòria
La Magdalena d'Auçac es una anciana parròquia annexada a Labouffie (nom francés : probablament La Bófia, cf. Tresor dóu Felibrige bóufio, Alibèrt bòfia, que sembla una error, mès Basalgas escriu bofia ) entre 1790 e 1793, puèi Labouffie foguèt annexada a Sent Pau de Laubreçac entre 1795 e 1800. Pr'aquò, se vei que lo vilatjòt d'Auçac, La Magdalena d'Auçac e lor glèisa son dins Montpesat.
Region HII
Una region HII ò region d'idrogèn ionizat es un tipe de nebulosa d'emission formada de nívols principalament formats d'idrogèn ionizat. Pòu agantar una talha de plusors ans lutz. L'ionizacion de l'idrogèn es causada per la preséncia d'una ò de plusors estèlas fòrça caudas (tipe espectrau O ò B) que son la fònt d'un raionament ultraviolet poderós.
Koné (Nòva Caledònia)
Koné es una comuna francesa administrada per la collectivitat d'otramar de la Nòva Caledònia sus la còsta oèst de la Grande Terre, sus la RT1, a 265 km al nòrd-oèst de Nomea, a 10 km al nòrd de Pouembout e a 30 km al sud de Voh. La còsta èst (Touho e Poindimié) es a una centena de quilomètres.
La vila, capluòc de la Província Nòrd, abriga l'otèl de Província e los servicis principals del Commissari delegat de la Republica (CDR).
La comuna aparten a l'aira costumièra de Paici-Camuki.
La Foa
La Foa es una comuna ultramarina administrada per la collectivitat d'otramar de la Nòva Caledònia (Província Sud)
Talmay
Talmay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jack McBrayer
vinheta Jack McBrayer es un conegut actor american de comèdias de la television.
Nebulosa sorna
Una nebulosa sorna (tanben dicha nebulosa escura ò nebulosa d'absorpcion) es una region dau mitan interstellar onte la concentracion de poussa es pron importanta per crear una illusion de quasi abséncia estèla. Aqueu tipe de nebulosa son sovent malaisadas d'observar franc dei situacions onte son subrepausadas a una region fòrça luminosa dau cèu. Leis exemples pus coneguts son ansin la nebulosa de la Tèsta de Chivau, la nebulosa dau Còne e lo Sac de Carbon.
Una nebulosa sorna es formada d'una massa de poussa e de gas (principalament d'idrogèn) fòrça superiora a la massa dau Soleu. Sa talha aganta generalament 100 a 150 annadas lutz amb una temperatura mejana de 7 a 15 K. La concentracion de particulas i es de 100 a 300 moleculas/cm3. A generalament un camp magnetic intèrne qu'empacha son afondrament gravitacionau. Pasmens, se una estèla passa a proximitat, son influéncia gravitacionala pòu destabilizar aquel equilibri e entraïnar l'afondrament de nívols de gas. La nebulosa sorna va alora venir una region de formacion d'estèlas e començar pauc a pauc de s'illuminar.
Koumac
Lo lagon, sa barrièra de coralh e sos illets li balhan una façada maritima. Amb 3 981 abitants, es la darrièra granda comuna du nòrd de la Grande Terre.
Curchy
Curchy (Sonme) en picard (Curchy en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Koumac
La comuna aperten a l'airal costumièr de Hoot ma Waap.
Curchy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Desir mimetic
Lo desir mimetic es una teoria elaborada e presentada de per René Girard dins lo séu libre de 1961 Messorga romantica e Vertat romanesca. Dins aquel libre ven esposada aquesta teoria que lo desir uman es essencialament mimetic, val-a-dire que l'ome imita sens o saber las desiranças dels autres.
Curchy
Istòria
En 1973, las municipalitats de Curchy-Dreslincourt e de Manicourt fusionan per venir la municipalitat de Curchy
En 1973, les communes de Curchy-Dreslincourt et de Manicourt fusionnent pour devenir la commune de Curchy
Nòtas
<references group=N/>
Mohenjo-daro
thumb|right|Extension de la [[civilizacion de la Vau d'Indus e localizacion dei vilas principalas.]] Mohenjo-daro es una vila antica de la civilizacion de la Vau d'Indus. Situadas a au nòrd-èst de Karachi, sei roïnas son relativament ben conservadas e son una fònt importanta d'informacions sus sa civilizacion. La ciutat foguèt fondada dins lo corrent dau milleni III avC e abandonada vèrs la fin dau sègle XVIII avC, benlèu en causa d'un cambiament climatic.
Montricós
Montricós, foneticament [munri'kus] o [munrri'kus] (Montricoux en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Mont-ricós ven del latin mons e del nom germanic Ric-wulf. Pau Burgan e Andriu Lafon explicitan lo sens dels compausants : mons, qu'aicí descriu lo planòl ont es la vila e que domina Avairon, Ric, primièr element del pichon nom, que vòl dire «poderós», e Wulf, segond element qu'a lo sens de «lop». Fornisson tanben un grand nombre d'atestacions, Montricols (1174), Monte Ricozo (1175), Montricofs (1175), Montricolf (1176), Montricol (1181-82), Montricos (1259, 1301), de Ricolso (domus milicie Templi de ~; in nemore de ~) en 1269, etc.
Jury (Mosèla)
Jury es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Jury A situat a 7 km a l'èst de Mètz, entre aquela darrièra e lo País de la Nied.
Es sul territòri de la municipalitat #que se situa lo centre espitalari especializat en salut mentala de Mètz.
C'est sur le territoire de la commune que se situe le centre hospitalier spécialisé en santé mentale de Metz.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Jury Es encara un pòbli-carrièra en los ans 1970. Dels lotissements venon se greffer dins la carrièra principala en los ans 1980, aital coma una comuna, una escòla e una sala polivalenta.
Jury est encore un village-rue dans les années 1970. Des lotissements viennent se greffer à la rue principale dans les années 1980, ainsi qu’une mairie, une école et une salle polyvalente.
Jussy (Mosèla)
Jussy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Lo Roge e lo Negre
Lo Roge e lo Negre es un roman publicat en 1830 de per Stendhal. Lo gran heros d'aquest roman es Julien Sorel.