cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
George Lucas
Quatre ans aprèp, Lucas escriguèt e va dirigiguèt La Guèrra de las Galaxias (episòdi IV: una nòva esperança), un film que va venquèt totes los recòrds de venta e va guanhèr sèt Oscar de l'Acadèmia. Lucas va contunhèt l'istòria de la saga amb L'Empèri Contraataca (episòdi V) e Lo retorn del Jedi (episòdi VI), que tanben ne venguèt lo productor executiu. En 1980 escriguèt e produguèt A la recerca de l'arca perduda dirigit per Steven Spielberg amb que obtenguèt 5 Oscars. Tanben foguèt lo coproductor e creator de l'istòria d'Indiana Jones e lo temple maudit, sortida en 1984, nominada a 2 prèmis de l'Acadèmia e qu'obtenguèt aquel dels melhors efèctes especials.
Lo projècte de Lucasfilm contunhèt la trilogia Star Wars amb una nòva trilogia de. La Menaça fantauma (episòdi I), de la nòva trilogia escricha, dirigida e producha per George Lucas que sortiguèt al públic lo 19 de mai de 1999. Al mai de 2002 sortiguèt la segonda partida, L'ataca dels clòns (episòdi II), tanben dirigida e producha per el. E lo 19 de mai de 2005, sotiguèt lo capítol final de la nòva saga, nomenat La venjança dels Siths (episòdi III), que de fach dubrís las pòrtas a la trilogia classica.
Lucas a lo projècte de convertir l'ensems de la saga en 3D.
En 2006, George Lucas se lancèt dins la produccion de la quatrena partida d'Indiana Jones, retardada dempuèi fòrça ans per manca d'un scenari « a la nautor » e a causa de la dificultat de conciliar los agendás dels autres celebritats, Steven Spielberg e Harrison Ford.
En genièr de 2012, en entrevista amb lo New York Times, pretend se retirar de la realizacion de grands projèctes e se concentrar sus de mai pichons.
Filmagrafia brèva vejatz tanben
Pariac
Pariac (Paréac en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [pari'yak] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : De Pareaco, en latin, en 1313 e en 1342, Pareac (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Pariac que vien deth nom latin d'òmi Parius, dab eth sufixe -acum. Segon Negre e R. Aymard, Pariac que vien deth nom « romanic » d'òmi Parianus, dab eth sufixe -acum. Segon Gerhard Rohlfs, qu'ei eth nom latin *Parenus.
Segon Miquèu Grosclaude, Pariac que vien deth nom latin d'òmi Parius, dab eth sufixe -acum.
Palhac
(Pailhac en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [pa'liak] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : De Palhaco, en latin, en 1387, Pailhac (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Segon Dauzat, Palhac que vien deth nom latin d'òmi Pallius, dab eth sufixe -acum. Segon Negre, Palhac que vien deth nom latin d'òmi Palleus o Palius, dab eth sufixe -acum.
Segon Miquèu Grosclaude, qu'ei Palius qui convién milhor. Palhac qu'èra era proprietat de Palius.
Silvèri
Silvèri (mòrt lo 20 de junh ò lo 2 de decembre de 537) foguèt lo 58 papa de la Glèisa Catolica Romana dau 1 ò dau 8 de junh de 536 a març ò au 11 de novembre de 537. Succediguèt a Agapet I (535-536) e foguèt remplaçat per Vigili (537-555).
Silvèri èra lo fiu legitim dau papa Ormisdas (514-523) nascut avans l'intrada au sen de la Glèisa de son paire. Son pontificat foguèt brèu e marcat per lei conflictes ambé lei Bizantins. Premier, refusèt la reabilitacion dau patriarca Antim de Constantinòble destituit per Agapet I en causa de son sostèn a l'eretgia monofisista. Aquò li vauguèt l'ostilitat de l'imperatritz qu'organizèt divèrsei complòts còntre eu.
Pasmens, lo 9 de decembre de 536, Silvèri aprovèt l'intrada dei tropas dau generau bizantin Belisari dins Roma mai lei relacions entre lei dos òmes de desgradèron. Ansin, dins lo corrent de la còntra-ofensiva deis Ostrogòts e dau sètge de Roma, Belisari arrestèt e estremèt lo papa après d'acusasions de traïson. Puei, lo despausèt e lo remplacèt per Vigili. Silvèri foguèt lo premier papa obligat d'abdicar. Refusant de laissar la papautat a seis adversaris, anèt a Constantinòble onte l'emperaire Justinian li donèt rason. Dins aquò, Vigili aprofichèt aqueu viatge per renfòrçar sa posicion. Au retorn de Silvèri, èra vengut pron poderós per l'arrestar tornarmai e l'exilar dins l'illa preson de Ventotene. Silvèri i moriguèt avans la fin de l'annada dins de circonstàncias desconegudas.
Èva
Segon la Genèsi, Èva (en ebrieu חַוָּה Hawwah e en arabi حواء Hawwa) foguèt la primièra femna e atal es vista dins lo judaïsme, lo cristianisme, l'islam e d'autras religions.
Recit biblic
Segon la Bíblia, Dieu creèt l'òme, Adam, e lo placèt dins lo Jardin d'Edèn, ont viviá feliç e aviá de se preocupar de res. Lèu, pasmens, comencèt de se sentir sol e preguèt per aver de companhiá. Alara, Dieu lo liurèt a un sòm prigond, li arrenquèt una costèla e creèt una femna. Al despert, Adam foguèt fòrça alègre e la nomenèt Èva, que significa «vivent».
Satan, un àngel expulsat del cèl per Dieu jos forma de sèrp enganèt Èva e convenciguèt Adam de manjar lo fruch de l'arbre proïbit.
Alara foguèron expulsats del Jardin d'Edèn e condemnats a sofrir de malautiás, dolors, patir per ganhar lo manjar e a vielhir e morir. E mai, Dieu condemnèt totas las femnas a patir pendent la grossessa, patir de dolors e se sentir atiradas pels òmes fins a qu'aqueles las dominen.
Segon la Genèsi, amb Adam aguèron:
Lo Libre dels Jubilèus (sègle II aC) dona los noms de doas filhas d'Adam e Èva:
Èva dins l'Islam
Èva es mencionada dins l'Alcoran. Son nom es pas donat, mas es designada coma essent l'esposa d'Adam. .
Dins l'Alcoran, Èva es pas responsabla de l'expulsion del Jardin d'Edèn. Satan (la Sèrp segon la Genèsi) convinquèt a l'encòp Èva e Adam de manjar lo fruch de la coneissença. Tanpauc foguèt pas creada a partir d'una costèla d'Adam.
Dins los sègles, de viatjaires mencionan la preséncia d'una « tomba d'Èva » a Djeddah. Lo site arqueologic foguèt tampat en 1975 per las autoritats per prevenir que lo luòc venga un site de preguièra.
Lectura de l'istòria d'Èva
Aquela istòria pòt aver mai d'unas interpretacions segon la lectura que se fa de la Genèsi es un libre format a partir del jonhent de divèrses fonts e pòt cambiar fòrça d'un passatge a un autre:
Lo pecat original
Un autre punt controversiat es lo ròtle d'Èva coma la temptatritz (e en consequéncias, font de tot lo mal perque causèt l'expulsion del Paradís) o coma amant la coneissença, que fa lo tèst del fruch malgrat lo tabó per esprovar lo ben e lo mal. Es a dire, renonciar a l'immortalitat per accedir al saber. De fach, dins l'Islam la sèrp tempta los dos e pas sonque Èva.
Aquela doctrina es negada per divèrsas Glèisas e grops religioses, que sostenon que se pòdon pas transmetre los pecats de paires a filhs.
Joan II (papa)
Joan II (nascut vèrs 470 - mòrt lo 8 de mai de 535) foguèt lo 56 papa de la Glèisa Catolica Romana dau 2 de genier de 533 au 8 de mai de 535. Succediguèt a Bonifaci II (530-532) e foguèt remplaçat per Agapet I.
La Ferté-Saint-Cyr
La Ferté-Saint-Cyr es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Joan II (papa)
Èra originari de Roma e sembla acomençar sa carriera eclesiastica dins la Basilica Sant Clement de Latran. Son eleccion se debanèt dins un contèxte malaisat en causa de la corupcion dau clergat roman que participava a la venda dei bens e dei cargas de la Glèisa après la mòrt d'un papa (simonia). Pasmens, a la mòrt de Bonifaci II (530-532), aqueu comèrci conoguèt una amplor novèla car empachèt l'eleccion d'un papa novèu durant dos mes. Aquò entraïnèt l'intervencion dau Senat roman e dau rèi ostrogòt per reglar la situacion. En particular, lo Senat adoptèt un decrèt sevèr per limitar la (simonia) dins lo corrent de l'eleccion pontificala. Aqueu decrèt foguèt confirmat per lo rèi Atalaric.
Argenton-Notre-Dame
Argenton-Notre-Dame es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Joan II (papa)
Dins lo corrent de son pontificat, Joan II gardèt de relacions bònas amb Atalaric e ambé l'emperaire Justinian. Ansin, condamnèt lei tèsis dei monges acemetes que luchava còntra l'òbra teologica de l'emperaire en despiech de l'oposicion entre la doctrina defenduda per Justinian e aquela dei papas. Deguèt tanben s'ocupar de l'afaire de l'evesque de Riés, Contumeliosus, que foguèt despausat e remplaçat en causa d'una acusacion grèva d'adultèri. Enfin, l'afaire pus important de son periòde aguèt luòc quauquei mes avans sa mòrt quand un concili de 217 evesques reünits en Cartage li demandèt l'atitud d'adoptar en fàcia deis evesques qu'avián professat l'arianisme avans de se pentir. Pasmens, Joan II moriguèt avans d'aver publicat sa respònsa que foguèt donada per son successor Agapet I (535-536).
Argenton-Notre-Dame
Geografia
Lo territòri de Argenton recobra una superficie de 677 ectaras. Es un terren plan, leugièrament inclinat de l'èst a l'oèst, ont l'altitud vària de 82 a 33 m. Lo Béron o limit al nòrd, sus una longitud 5 a 6 km.
Le territoire d'Argenton recouvre une superficie de 677 hectares. C'est un terrain plat, légèrement incliné de l'est à l'ouest, où l'altitude varie de 82 à 33 m. Le Béron le limite au nord, sur une longueur 5 à 6 km.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Breille-les-Pins
La Breille-les-Pins es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Aquela comuna angevine se situa en lo Baugeois, en limit de la vallée de la Loire e del Saumurois.
Cette commune angevine se situe dans le Baugeois, en limite de la vallée de la Loire et du Saumurois.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Ja coneguda a, "Brolia, la Breille" s'es desplaçat pauc a pauc sus la rota de la Loire a Vernoil, al masatge caseriu del Val de Chevré. La municipalitat levava alavetz del seigeur de Montsoreau e Bellay. En 1849, comuna e escòla se bastisson e entre 1864 e 1866, la municipalitat bastida la nòva glèisa St Etienne.
Lo 13 de març de 1958 La Breille ven La Breille-los-Pins.
Saint-Jouin
Saint-Jouin es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
La Breille-les-Pins
Istòria
Déjà connue au, "Brolia, la Breille" s'est déplacée peu à peu sur la route de la Loire à Vernoil, au hameau du Val de Chevré. La commune relevait alors du seigeur de Montsoreau et Bellay. En 1849, mairie et école se construisent et entre 1864 et 1866, la commune construit la nouvelle église St Etienne.
Le 13 mars 1958 La Breille devient La Breille-les-Pins.
Saint-Jouin
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nauta Edat Mejana
drecha|vinheta|400x400px|L'« Euròpa » just abans l'an mila; un miègmillenari de transicion li donèt una cara novèla. Los airals culturals son plan installats, l'eritatge roman contunha dins los dos empèris que se lo disputan, lo [[Sant Empèri Roman Germanic|Sant Empèri roman germanic que perpetuís la cultura latina fòrça presenta dins los monastèris e dins la Glèisa Romana, e l'Empèri roman d'Orient que perpetuís la cultura grèga fòrça presenta dins las glèisas orientalasl.]] La Nauta Edat Mejana es la primièra de las tres subdivisions principalas de l'Edat Mejana amb l'Edat Mejana Centrala e l'Edat Mejana Tardièra. Per convencion, la Nauta Edat Mejana, es un periòde istoric que comança en 476 amb lo capvirament del darrièr emperaire roman d'Occident, Romul August, per Odoacre a Ravena. Se autrescòps se lo fasiá acabar en l'an 1 000, aquesta data simbolica es pas pus vista coma data carnièra pels istorians. Segon los especialistas, la transicion entre la Nauta Edat Mejana e la Centrala se fa en 888, que correspond al començament del periòde d'alternànça entre de reis carolingians e robercians, mas tanben al començament de la societat feudala e de las incursions dels vikings, o en 987 amb lo començament de la dinastia capeciana. Inaugura un epòca medieval pendnet, en Occident, la cultura latina es transmesa dins los monastèris. Lo latin vulgar se transforma pauc a pauc e venon las lengas romanas.
L'Antiquitat tardièra
La data simbolica de 476 utilizada per marcar la frontièra entre l'Antiquitat e los « Temps nouvèls », correspondent a la deposicion del darrièr emperaire roman d'Occident, es artificiala que los eveniments qu'an precipitat la casuda d'aqueste empèri que deuriá semblar eternal a sos contemporanèus an començat plan abans, amb las grandas migracions que se debanèron a partir del sègle III a las frontièras de l'empèri.
Lo mond roman es devesit en dos, d'un costat lo mond civilizat, es a dire l'Empèri roman e de l'autre le barbaricum, los barbars que se trapan al delà del limes dins las zonas non conquistadas coma Germània per exemple.
Aquestes espacis vivon pas en s'ignorant. Roma atrach los barbars per sa riquesa, e entretenon sovent de relacions bellicosas. Mas l'Empèri roman reagís renforçant lo limes, e tornant organizar la politica de l'Empèri, amb la tetrarquia a la fin del sègle III ApC.
Pasmens, i a pas sonque d'escambis bellicoses. Per exemple dins las regions prèp del limes coma la zona del Ren, i a una fòrta dinamica comerciala, e una mescla culturala. « Los barbars tendon a se romanizar, coma los Romans a se barbarizar ». Çò que contribuís tanben a l'exportacion de la religion cretiana dins las zonas barbaras, subretot jos la forma arriana que preval a l'epòca.
De fach, l'Empèri roman es pas ermetic, i a fòrça escambis entre barbars e romans que siá al nivèl cultural, economic o politic.
A la fin del sègle IV, las pressions exercidas pels barbaras sul limes se fan sempre mai fòrtas. En 376, los Gòts passan lo Danubi e s’installèron en Tràcia, amb l'autorizacion de l'emperaire. Aquestes pòbles barbars que migran cap a l'empèri son butats per de novèlas menaças coma los Uns que venon d'Asia. forman alara a l’interior de l'empèri una forma d'armada vaganta.
En 392, la religion oficiala de l'Empèri roman ven lo cristianisme nicèu. Unes barbars s'intègron fòrça plan a la cultura romana, coma Arbogast, un Franc, que faguèt una carrièra militara, e venguèt un dels pròches conselhièrs de l'emperaire roman Teodòsi a la fin del sègle IV.
Entretenon amb los emperaires de las relacions instablas que pòdon anar de l'ententa a la discòrdi, amb de consequéncias desastrosas coma le sacatge de Roma en 410 per Alaric. Per estabilizar aquestas populacions, los emperaires concluguèron de tractats que lor donan una tèrra en cambi d'engatjaments militars. Aquesta solucion se faguèt eficaça.
La casuda de l'Empèri roman d'Occident
A partir de 450, la situacion se degalha. Los emperaires romans se succedisson rapidament, çò que crea una instabilitat politica. Aquesta succession rapida s'explica pel fach que fòrça generals destituisson los emperaires quand se desacordan. Mai, fòrça generals barbard son eissits de pòbles barbars.
Aquestes caps barbars prenon sempre mai de libertats e s’emancipan del poder imperial se constituissent, per exemple, de reialmes dins l'Empèri. Çò que mena pas a la disparicion de la cultura romana. En efièch, fòrça caps barbars son romanizats, avent per exemple estat educats a Roma. Gaireben totes demoran fidèls a l'emperaire, per nosar des relacions amb l'aristocracia romana locala e atal legitimar lors tròns.
Odoacre es proclama lo 23 d'agost de 476 rei dels Eruls (un pòble germanic) per sas tropas. Ocupa Ravena lo 4 de setembre de 476 e capvira lo darrièr emperaire d'Occident, Romul August, qu'es exiliat en Campània. Odoacre torna enseguida los insignes imperials a Bizanci, per que Zenon lo reconesca coma patrici. Zenon los remandan a l’emperaire legitim d’Occident, Juli Nepos, alara refugia en Dalmàcia. Odoacre rebuta e las causas demoran atal. En aparéncia, Odoacre govèrna al nom del sol emperaire d'Orient, ven rei d'Itàlia. De fach, l’Empèri roman d'Occident existís pas mai.
Mai, la Romanitat conéis pas de discontinuitat dins la partida orientala de l'Empèri. Sol l'Empèri roman d'Occident a desaparegut, remplaçat per de reialmes barbars. De sègles de guèrras son de seguir, abans que nascan de fòrça novèlas: los reialmes francs, sedentarizacion dels pòbles germanics e territòris islamics (en Occident, veire al Andalús; per la província d'Africa: Ifriqiya). L'unitar del mond roman, la Pax Romana, ven un dels mites qu'inspirèron longtemps lo mond occidental, esperan que venga una forma de ressorgissenta (veire Occident crestian). La data simbolica de 476 aguèt un resson considerable per la civilizacion occidentala que se reclama de la cultura latina.
Los realmes barbars
L'Empèri roman d'Occident va se trocejar per donar diferents reialmes barbars. Unes seràn efemèrs, d'autres duraràn dins lo temps.
De reialmes efemèrs
Foguèt lo cas pel reialme ostrogòt. L'emperaire Zenon, vovent un dangièr dins aqueste reialme, i envièt Teodoric que desfisa Odoacre en 493 e installa lo sieu reialme, çò que Zenon aviá pas previst. Trenta ans mai tard, son reialme cai per la reconquista de Justinian. Lo reialme vandal en Africa coneguèt astre parièr.
Los reiales burgondis e alamans foguèron, eles tanben, efemèrs e conquistats pels Francs.
De reialmes durables
Unes reialmes barbars capitan a se fixar dins lo temps coma lo reialme visigòt. Coneguèt un periòde trèble al nivèl politic, mas capita e s'enforçar (se convertissent per exemple al cristianisme, sacralizant lo poder reial...) e caçant lis Bizantins fòra del reialme. Pasemns, lo poder reial venguèt, pauc a pauc, l'enjòc de facions aristocraticas que farà mai aisida la conquista d'Espanha pels musulmans en 711.
N'es del mèsme pel reialme lombard, que s'installa en Itàlia. Es de fach un ensemble de ducats que, pauc a pauc, rebutèt la precéncia bizantina  s'installar de biais durable, e contribuir al trocejament de la peninsula.
Lo reialme anglosaxon es mai particular. Es lo punt d'encontra de fòrça pòbles coma los Frisons, los Angles, los Jutes e los Saxons, constituiguèron fòrça pichons reialmes. Al sègle VII se fixèron al nombre de set. A vegada se dotavan d'un rei comun (lo Bretwalda), aqueste reialme foguèt marcat per una dinamica d'unificacion.
En cerca d'estabilitat
Los reis d'aquestes realmes cercan l'estabilitat, passa per mai d'un biais : Demora pasmens un obstacle a l'estabilitat: la succession. Per exemple pels reialmes burgondis e francs, lo territòri èra partejat entre los filhs del rei. Pels Visigòts, lo rei èra elegit.
Las dinastias del reialme franc
Dins aqueste periòde, se vei lo reialme franc se bastissent a l'entorn de doas dinastias: los Merovingians e los Carolingians.
L'Empèri d'Occident serà relevat per Carlesmanhe en 800. Calguèt mai de tres sègles per qu'un german gause prene lo títol emperial roman.
D'edats sornas ?
La percepcion d'una edat sorna per descriure aqueste periòde es subretot eissuida d'una vision orientada de descripcion de l'istòria que se desvolpopèron dels sègles XII e XIX amb Gibbon que'n faguèt una sintèsi. Los istorians actuals tiran pas mai ni ben ni mal de la percepcion de la fin de l'Empèri roman.
Puslèu que percebre l'istòria coma de grands movements en progrès (renaissença) o en regression (edats escurs), la percepcion actuala es que, segon las regions e las escasenças, d'experiéncias se debanan; unas anant cap a l'androna e d'autras venent decisivas.
Persisténcia de las caracteristicas de l'Antiquitat a l'Èst
Donar lo contèxte cronologic e geografic impòerta per desciure plan aqueste periòde istoriografic, dins la mesura ont la persisténcia de l'Empèri roman d'Orient, puèi son evolucion progressiva cap a l'Empèri bizantin de lenga grèga, varrolh oriental de l'Euròpa jos la proteccion de l'armada bizantina, daissa entendre una coexisténcia de l'Antiquitat tardièra en Orient al mèsme moment ont se desvolopan las primièras caracteristicas de çò que seriá l'Edat Mejana dins los primièrs reialmes instaurats dins l'Occident crestian. Constantinòble, anciana Bizanci, acabarà agotada economicament e demograficament par son astre de restaurar l'òrdre imperial ancian sul Mare Nostrum e serà quitament assalhida per aqueste qu'èra censada aparar (una de las crosadas, la 4a en 1204, s'acaba pel sacatge de la vila). Quand cai  en 1453, l'Euròpa es en passa aviar una novèla epòca istorica.
De culturas novèlas
drecha|vinheta|278x278px|Enluminadura del Codex Parisianus, testimoniatge de la renaissença culturala bizantina del sègle X. Dins lo contèxte de la formacion d'una cultura diferenta del passat roman, agonit pel poder religiós qu'es eissit en Occident (rebut del paganisme, de l'estoïcisme e de l'epicurisme, virant subte d'una situacion de sècta religiosa martirizada a aquesta d'una religion d'Estat), l'Empèri bizantin persistís a èsser un fogal cultural del mond antic, pasmens se s'elleniza e desvia pauc a pauc de la cultura latina. Constituís donc un vector de persisténcia, al mens de transmission, de l'eritatge grèc e de la filosofia antica, a un moment ont, sus las tèrra d'Occident, se desvelopa l'escolatica medievala, sol mòde de penada venent de la teologia qu'i siá tolerada: a aqueste moment, la filosofia mediavala pendent d'experimentacion se pèrd dins de conjecturas de question / responsa.
Fragilitat dels poder novèls
Menats a compausar amb los novèls venguts, a la seguida de lors demonstracions de fòrça, los dos empèris romans liuran de títol als venceires: coma los reis dels pòbles germanics, Lo quite Atila es nomenat Magister militum. Al sortir de las Grandas invasions e in còp l'Empèri roman d'Occident desaparegut, los reis dels pòbles germanics, sedentarizats sus las tèrras de l'Euròpa de l'Oèst, contunhat lor autoritat sens la delegacion romana.
Lo poder reial es fragil pendent l'establiment d'aquestes primièrs reialmes; lis títols de noblesa son atribuidas als mai bravas guerrièrs, e sont pas ereditaris. Son los beneficis, e los onors. Los beneficis, son de tèrras concedidas per un senhor a son vassal per lo prètz de sa fidelitat. Los onors, son de cargas onorificas e publicas que son adjuntas una tèrra e un revengut. Sufís d'una desfacha a la batalha per que l'aristocracia dominanta d'una tèrra siá laminada, çò que se passa per fòrça d'aqueste ; mai, l'abséncia d'institucions estaticas fa aisits los conflictes de succession e las traïsons fomentadas dins l'ombre del tròn.
Mutacions linguisticas dins la Romània
drecha|vinheta|230x230px|Mapa de las [[lengas romanicas en Euròpa dirèctament eritadas del latin.]] Pauc a pauc, las lengas de l'espaci romanizat perdon l'unitat del latin de l'epòca classica, que ven un latin vulgar que se declinan dins la diferentas lengas romanicas
Aquesta evolucions linguisticas s'acompanhan de doblas identitats pels eritièrs dels primièrs reialmes: afogat de cultura latina per l'ensenhament de lors preceptors mas conscients de lor origina franca, los reis merovingians se cofan de pels long e daissant lor mostaca abondanae, tot s'inventant una origina legendària venent de Priam e dels expleits de la Guèrra de Tròia!.
Montchauvet (Ivelinas)
Montchauvet  es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Bouzy-la-Forêt
Bouzy-la-Forêt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jean-Yves Le Drian
thumb|300px|Jean-Yves Le Drian, 2012 Jean-Yves Le Drian es un òme politic francés, nascut lo 30 de junh de 1947 a Lorient (Morbihan). Membre del Partit Socialista, èra president del Conselh regional de Bretanha (2004), en setembre de 2010, venguèt president de la Conferéncia de las regions perifericas maritimas d'Euròpa (CRPM). Ja, jos François Mitterrand en 1991-1992, secretari d'Estat dins lo govèrn d'Édith Cresson, foguèt nomenat lo 16 de mai de 2012 ministre de la Defensa dins lo govèrn de Jean-Marc Ayrault.
Enfança e jovença
Jean-Yves Le Drian es eissit d’una famiha obrièra de Lorient; son paire Jean e sa maire Louisette se coneguèron a la JOC e engatjats dins de movements syndicals e familhals. De bons resultats escolars li permetèron d’integrar d'institucions prestigiosas. Foguèt militan a la Jovença estudianta crestiana, s’inscriguèt en facultat d’istòria en 1966.
Pelagi II
Pelagi II (mòrt lo 8 de febrier de 590) foguèt lo 63 papa de la Glèisa Catolica Romana de 579 au 8 de febrier de 590. Succediguèt a Beneset I (574-579) e foguèt remplaçat per Gregòri I.
Jean-Yves Le Drian
Enfança e jovença
Militèt a l’UNEF de Rènnas. En mai de 68, èra a l'encòp responsable local de l’UNEF e líder nacional de la JEC. Obtenguèt son agregacion d'istòria contemporanèa en 1971 e nomenat mèstre assistant a l’universitat de Rènnas 2.
Pelagi II
Coma son predecessor, son pontificat foguèt marcat per lei dificultats entraïnadas per l'invasion d'Itàlia per lei Lombards. De mai, en causa deis destruccions causadas per lei combats, son rèine es fòrça mau documentat. Ansin, son activitat principala semblèt èsser l'ajuda donada ai malauts e ai paures de Roma. Pasmens, lo periòde es tanben endecat per de rumors coma sa tolerància dau maridatge dei prèires a condicion que lei bens eclesiastics demorèsson au sen de la Glèisa.
Beneset I
Beneset I (mòrt lo 30 de julhet de 579) foguèt lo 62 papa de la Glèisa Catolica Romana d'aost de 574] au 30 de julhet de 579. Succediguèt a Joan III (561-574) e foguèt remplaçat per Pelagi II (579-590).
Originari de Roma, foguèt elegit en aost de 574 après la mòrt de son predecessor mai deguèt esperar dètz mes sa confirmacion per l'emperaire bizantin Justin II. Son pontificat es mau conegut mai se debanèt probablament dins un contèxte malaisat (faminas...) en causa de l'invasion d'Itàlia per lei Lombards.
Traduccion
La traduccion es la comunicacion d'un tèxte escrich dins una lenga vèrs una autre lenga.
Doveneleg
Doveneleg en breton ( La Dominelais en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Istòria
La municipalitat independenta de la Dominelais a #èsser creada l'an 1880.
La commune indépendante de La Dominelais a été créée en 1880.
Ausons (Occitània)
Ausons (Ouzous en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, dens eth estrem de Salas, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [aw'zous] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Osos, cap a 1050-1070, de Sos, de Osos, d'Osos, shens data, A Ossos, cap a 1200-1230, Osoos en 1285, De Ozos en 1313, Ozoos en 1379, Ozos, Ozoos en 1429, Ousous en 1768, Oson en 1790, Ouzous (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
R. Aymard que pensa eths noms d'òmis Ursus, Utius e Ozo son possibles.
Segon Miquèu Grosclaude, qu'ei eth medish nom que Audon (canton de Tornai). Era medisha arrasic que's tròba dens Ausencs (Pirenèus-Atlantics) e dens l'Osom (nom supausat), afluent deth Gave de Pau;eth nom que demòra escur, prelatin probablament.
Principi d'Arquimèdes
thumb|Exemple del principi d'Arquimèdes
Lo principi d'Arquimèdes, enonciat pel fisician grèc Arquimèdes de Siracusa, es un dels principis mai importants de la fisica e un dels fonamentals de l'idrostatica. Postula aquò:
Aquela fòrça ascensionala recep lo nom d'empencha e, coma quin que siá autra fòrça, se mesura en newtons. L'equacion del principi d'Arquimèdes es la seguenta:
Lo principi d'Arquimèdes pren pas en compte la tension superficiala (capillaritat) qu'agís sul còs.
Istòria
L'anecdòta mai coneguda sus Arquimèdes explica cossí inventèt un metòde per determinar lo volum d'un objècte de forma irregulara. Vitruvi conta que lo rei Hieron II de Siracusa (306-214) auriá demandat a son jove amic e conselhièr scientific Arquimède (vièlh sonque de 22 ans) qua verifique s'una corona d'aur, qu'aviá fach fabregar en ofrenda a Zèus, èra totalament d'aur o se l'artesan i aviá mesclat de l'argent. Arquimèdes deviá de resòlvre lo problèma sens damatjar la corona, alara podava pas la fondre e ne sortir los elements de basa per calcular la densitat.
Alara que lo matematician grèc prengava un banh, remarquèt que lo nivèl d'aiga pujava de la seuna banhadoira quand i entrava, e concluguèt qu'aquel efièche poirá èsser utilizat per determinar lo volum de la corona. Donat que la compression de l'aiga seriá negligible, la corona, en essent submergida, desplaçará una quantitat d'aiga egala al seu pròpi volum. En divisant la massa de la corona pel volum d'aiga desplaçada s'obtindrá la densitat de la corona, la quala será menendre se d'autres metals mens cars e mens denses que l'aur li aviá estat mesclat fraudulosament. Après que trobèt aquela idèa, Arquimèdes sortiguèt corrent nud per la carrièra tan content qu'èra de la seuna descobèrta, cridant «eureka!» (en grèc ancian "εύρηκα", que significa "l'ai trobat").
L'istòria de la corona daurada apareis gaire dins los trebalhs coneguts d'Arquimèdes, mas lo seu tractat Suls cosses flotants i postula lo principi d'idrostatica conegut coma principi d'Arquimèdes.
Qüars
thumb|right|
Allium
Es a aqueste genre qu'apartenon lo pòrre, la ceba, l'alh cultivat, l'escalonha, la cebola e la ceboleta.
Mai sovent, son de plantas de bulbs. Unas espècias presentan en mai de la reproduccion sexuada per granas un mòde de multiplicacion vegetativa per bulbilhs al nivèl de la soca o de las inflorescéncias.
Caracteristicas del genre
Los alhs son des plantas erbacèas, vivaças, bulbosas (las espècias cultivadas o son subretot per lor bulb), de fuèlhas simplas radicalas. Las flors forman en mai sovent una ombèla al tèrme d'una ampa nuda. Abans l'espelida, l'ombèla es tota cobèrta d'una bractèa membranosa nomenada espata. Cada flor es constituida de sièis tepals (tres petals e tres sepals petaloids identics). Conten sièis etaminas qu'enròdan un estil sortissent de tres carpèlas soúdadas. Lo fruch es una capsula. Fòrça d'espècias an una odor d'alh (o ceba) a vegada plan fòrta, mas d'autras son totalament inodoras.
Lo genre se trapa mai sovent dins las regions temperadas caudas e subtropicalas.
Etimologia
Lo genre Allium ten son nom dirèctament del nom latin de l'alh. Lo mot derivariá del celtic all significant « brutlant, acre » (coma las propriats de l'alh).
Espècias comunas
vinheta Segon :
Lista de las espècias
Segon :
Anairon
Anairon (Anêron en arpitan, Anneyron en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
La comuna es creaa en 1809 a partir de la parròquia d'Anairon qu'era de la comuna d'Albon e de la comuna de Mendalha qu'es suprimia.
Evapotranspiracion
L'evapotranspiracion (ET) es la soma de l'evaporacion e la transpiracion vegetala dempuèi la superfícia del sol cap l'Atmosfèra terrèstra. L'evapotranspiracion es una partida importanta del cicle de l'aiga. L'evapotranspiracion potenciala (ETP) es la representacion de la demanda del mitan en evapotranspiracion e representa lo taus d'evapotranspiracion d'una vegetacion densa baissa, omogenèa e amb sufisentament d'aiga per que se limite pas la seuna creissença, es a dire que cobrís completament lo sol, amb un pes unifòrme e sufisentament provesida d'aiga (un exemple seriá un camp de lusèrna asagada o dins un clima pro umid de contunh per l'an). Rebat l'energia disponibla per evaporar l'aiga e lo vent disponible per transportar la vapor d'aiga dempuèi la tèrra fins a las jaças baissas de l'atmosfèra. L'evapotranspiracion reala es la meteissa que l'evapotranspiracion potenciala quand i a pro d'aiga. Al contrari s'i a secada l'evapotranspiracion reala será inferiora a la potenciala, per que es impossible d'evaporar l'aiga qu'es pas disponibla. La mejana annadièra d'ETP es sovent comparada amb la mejana annadièra de las precipitacions, P. La ralacion entre las doas, P/ETP, es l'indici d'ariditat. La diferéncia entre ETP e precipitacion, publicadas pels organismes oficials, s'utiliza per programar l'asagatge.
Crépon (Calvados)
Crépon en normand ( Crépon en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Evapotranspiracion
Estimacion de l'evapotranspiracion
Existisson diverses metòdes:
Exemples d'evapotranspiracion annadièrs
Los maxims se produson dins lo Sahèl african e dins las zonas de similaras latitud coma Sodan o Iemèn. Tomboctó presenta una evapotranspiracion annadièra de (los meses d'estiu passan los 30 °C de temperatura mejana). Los minims mondials son dins la tondra amb per exemple Malye Karmakuly a Nòva Zembla amb, que sonqu'i a evapotranspiracion pendent los 4 meses amb de temperaturas mejanas positivas. Mas sus las superfícias glaçadas tot l'an e amb de temperaturas mejanas sempre negativas i a pas d'evapotranspiracion. Los desèrts an una ETP variabla segon que son de desèrts fregs o cauds, per exemple Palmira en Siria a una evapotranspiracion annadièra de 1039. Dins l'estepa freja coma a Ulan Bator en Mongolia l'ETP tanben es redusida,, alara i a un deficit d'aiga, per que la pluèja annadièra es inferior a l'ETP (a l'entorn de ).
Crépon (Calvados)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
A la creacion de las costats, Crépon siás cap de-luòc de costat. Aquel costat a suprimit en lo moment del redécoupage cantonal del an IX (1801).
Los soldats britanics desembarcats a Gold Beach an liberat lo vilatge dempuèi la serada de la.
Guillaume Fitz Osbern, baron de Crépon et sénéchal de Normandie fonda deux abbayes au siècle : Lyre et Cormeilles dans l'Eure. Il plaça l'église de Crépon, bâtie au siècle sous le patronage de celle de Cormeilles.
Les soldats britanniques débarqués à Gold Beach ont libéré le village dès l'après-midi du 6.
Crèvecœur-en-Auge
Crèvecœur-en-Auge es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1893, Crèvecœur ven Crèvecœur-en-Auge.
Le château du a été une importante place forte pour le pays d'Auge durant le Moyen Âge et fut très disputé pendant la guerre de Cent Ans.
En 1893, Crèvecœur devient Crèvecœur-en-Auge.
Alexain
Alexain es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Lo territòri de la municipalitat se tròba separat en doas parts desparièras e parièras (dintre aquelas doas parts se situa Sant-Germain-de Anxure). A situat a Unitat|140|mètres}} d'altitud, a 20 quilomètres de Laval e 14 quilomètres de Mayenne.
S'i dénombrait 450 abitants al darrièr recensement contra 546 en 1726, 1093 en 1831, 937 en 1881 e 710 en 1902. Lo sieu territòri recobra una superficie de 1,624 a.
Cap a la fin del, aquel territòri comptava 15 métairies. Miroménil I dénombrait « 40 periodics de bòsques », proprietat dels senhors de la Canerada. Las pradas porgián « 300 charretées de foin », per çò qu'es de la rèsta, de las tèrras mediocres, produsissián del seigle, del avoine e del sarrasin. En 1777, Lo Paige anotava la cultura del seigle, del blat, de l'òrdi e del « carabin ». De los nòstres jorns, la municipalitat a environat de pâturages : los sieus agricultors se consagren a la practica de la polyculture e elèvan bovins e dels porcins.
Le territoire de la commune se trouve séparé en deux parties distinctes et égales (entre ces deux parties se situe Saint-Germain-d'Anxure). Elle est située à 140 mètres d'altitude, à 20 kilomètres de Laval et 14 kilomètres de Mayenne.
On y dénombrait 450 habitants au dernier recensement contre 546 en 1726, 1093 en 1831, 937 en 1881 et 710 en 1902. Son territoire recouvre une superficie de 1,624 ha.
Le bourg est implanté sur le côté est, l'autre partie appelée Grand Quartier et le hameau du Montgiroux sont à l'ouest sur la Mayenne. Ils se prolongent, au nord-ouest, par les massifs qui supportent la forêt de Mayenne et culminent à 180 voire 200 mètres d'altitude. Cette partie est arrosée par la Mayenne et cernée, sur deux côtés, par la tumultueuse Anxure. Les communes voisines de Saint-Germain-d'Anxure et de Contest se rejoignent là, dans l'intervalle restant libre, entre le canton du bourg et le Grand-Quartier. Les habitants de ce quartier ne peuvent se rendre à leur clocher qu'en passant par le bourg voisin.
Montrond
Montrond pòt essèr:
Vigili (papa)
Vigili (vèrs la fin dau sègle V - 7 de junh de 555) foguèt lo 59 papa de la Glèisa Catolica Romana de 537 au 7 de junh de 555. Succediguèt a Silvèri (536-537) e foguèt remplaçat per Pelagi I (556-561).
Diague roman, foguèt designat per lo papa Bonifaci II (530-532) mai sa nominacion foguèt contestada per lo clergat de la vila e finalament annulada. Tornarmai elegit après la deposicion de Silvèri en 537, lo començament de son pontificat foguèt tocat per la Guèrra dei Gòts. Pasmesns, l'afaire pus important de son rèine acomencèt en 544 quand l'emperaire bizantin Justinian condamnèt lei « Tres Capítols », ensems de tèxtes nestorians assaiant de reglar lei desacòrdis entre lei Glèisas Occidentala e Orientala. En fàcia dau maucontentament dei Occidentaus, deis Orientaus e dei Nestorians, Justinian decidèt d'utilizar la fòrça. Ordonèt de menar per fòrça Vigili a Constantinòble. Ailà, foguèt obligat de signar lei tèsis imperialas entraïnant lèu la colèra dau clergat orientau e de demorar en Constantinòble pendent nòu annadas. Quand foguèt finalament autorizat de tornar, moriguèt dins lo temps dau viatge.
Montesson
Montesson es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Cornus (genre)
Cornus es un genre botanic compausat de 30 a 50 espècias d'arbres e arbusts de fuèlhas caducas a vegada persistentas de la familha de las Cornaceae nomenat cornièr (cornhèr). Lo genre varia entre un e nòu sosgenres (segon las diferentas interpretacions botanicas).
Sosgenre Cornus
Flors d'involucre caduc
Sosgenre Swida
Flors sens involucre
Sosgenre Chamaepericlymenum
Sosarbrilhon rebalant d'estolons linhòs
Sosgenre Benthamidia
Grapas de flors discrètas, mai sovent verdenca, enrodada de bractèas petaloïdas
Simbolica
En Occitània, la florason e la fructificacion del cornièr mascle (cornus mas) constituiguèt una mena de primièra convencion. La florason indicava lo periòde a partir de que las servicialas de las bordièras èran pas pus tenguda de petaçar, filar o brocar après lo repai de vespre. A contrari, la maturitat dels fruchs impausava aquesta obligacion.
Pelagi I
Pelagi I (vèrs 500 - 4 de març de 561) foguèt lo 60 papa de la Glèisa Catolica Romana dau 16 d'abriu de 556 au 4 de març de 561. Succediguèt a Vigili (537-555) e foguèt remplaçat per Joan III (561-574).
Decidèt de rintrar a Roma e cambièt d'avejaire regardant lei « Tres Capitóls ». Coma la màger part dau clergat occidentau, ne'n venguèt partisan e obtenguèt en consequéncia lo sostèn de Justinian per èsser elegit a la papautat lo 16 d'abriu de 556. Dins aquò, aquela ajuda aguèt d'efècts grèus sus sa reputacion e de rumors persistentas apareguèron dins lo nòrd d'Itàlia ò en Gàllia l'acusant d'aver assassinat lo papa Vigili. En despiech d'un jurament oficiau de son innoncéncia sus la tomba de Sant Pancraç de Roma, aquel afaire empoisonèt lo pontificat de sei successors fins a la fin dau sègle. En fòra d'aqueu problema, es probablament a l'origina de la bastida de la Basilica dei Sants Apòstols e s'ocupèt d'ajudar lei paures.
Agudo
vinheta
Alamillo
vinheta Alamillo es un municipi de la província espanhòla de Ciudad Real e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Agudo
Agudo es un municipi de la província espanhòla de Ciudad Real e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Malakbel
left|thumb|200px|[[Triada de divinitats de Palmira: de dreta a esquèrra, l' Malakbel, lo diu de la Lua Aglibol e lo  Baalshamin, Musèu deu Lovre]]
thumb|upright|Altar de Malakbel, [[Musèu del Capitòli de Roma.]] Malakbel (valent a díser en aramèu) qu'èra ua divinitat solara venerada a Palmira a l'epòca preislamica.
Carta nautica
thumb|420px|Carta maritima elaborada en 1630 en occitan a Marselha per August Rossin Una carta nautica es una mena particulara de mapa que representa graficament, a una escala reducha, los elements indispensables per far de navegacion maritima. Se pensa qu'aqueste tipe de carta apareguèt a l'entorn de la mitat del sègle XIII, e una de las primièras mapas conegudas es la Carta pisana, una carta anonima e non datada facha dins la peninsula italiana.
Long del temps, las cartas son estadas melhoradas dins sas representacions e actualament indican tanben la prigondor de l'aiga e l'elevacion del terrenh. Recentament, pòdon inclure tanben d'informacion complementària coma los perilhs de navegacion, la localizacion de las lums e mai d'autras ajudas per se dirigir per mars e oceans.
Chaux-lès-Passavant
Chaux-lès-Passavant es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Abenójar
vinheta
Ors Belila
Ors Belila (Oursbelille en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Abenójar
Abenójar es un municipi de la província espanhòla de Ciudad Real e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Ors Belila
Geografia
Aute vilatge o quartièr : La Montjòia.
Luant
Luant es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre.
Alcoba
Alcoba es un municipi de la província espanhòla de Ciudad Real e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Luant
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Ors Belila
Toponimia
La prononciacion qu'ei [ [our] [bé'lilo] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Orz, entre 1130 et 1163, au sègle XII e en 1285, D'Ors au sègle XII, Ordz en 1251, Ortz en 1281 e 1313, De Ortio, en latin, en 1342, Ors, Ortz, Hortz en 1429, Ours en 1614, lieu de Belile, jadis Ours en 1650, Ourbelile en 1768, Ours Belisle (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII), Ourbelille en 1790.
R. Aymard qu'i ved l'adjectiu romanic ord, deu latin horridum, a prepaus deu castèth ...
Montfòrt (Ivelinas)
Montfòrt (Mount-fort en grafia mistralenca; Montfort-l'Amaury en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Milhàs
Lo milhàs o milhasson, o tanben escauton, broge, cruchada, es una especialitat culinària occitana (Gasconha, Pirenèus, Lengadòc, Corbièras, Perigòrd) fins al País Gavai : es un parent pròche de la polenta, facha amb de semola de milh. Es, a l’origina, a basa de farina de milhet, puèi de farina de milh.
Ors Belila
Toponimia
Segon Miquèu Grosclaude, la fonetica que s'opausa a l'ipotèsi d'Aymard, tau com au nom latin Ursus, dab r qui seré estat assimilat a s (cf. Sent Ors > Sentós). Lo nom primitiu, demorat escur, Orz, qu'estó remplaçat per Belila, puish au sègle XVIII, que juxtapausén los dus noms. Belila que representa Bella Insula (bèra isla). Pr'amor de la situacion en triangle hòrt agut enter l'Echez (nom francés) e lo son afluent Souy (nom francés) abans que s'ajusten ? A l'Edat Mejana qu'aperavan isla ua simpla peninsula enter duas aigas (cf. Vilamada, de Insula amata, puish atraccion de vila).
Milhàs
Un fum noms
Lo milhas amb un fum de noms locals e de recèptas a basa de farina de milh, se prepara dempuèi lo País Gavai .Sovent es una version sucrada. Segon Mistral es « bolhida de farina de malh, palt fòrt utilizat pels païsans del País d'Albi ».
En Gascòlha centrala se prepara las armòtos, aramòtos ; la cruchada dins las Lanas o en Medòc lo cruchon que se de còca de malh motlada que se passa a la pedena o fregida o garsilhada.
Origina
Aquesta farinada èra a l'Edat Mejana preparada amb mil o de milhet. Destinat a aquesta epòca a una populacion paura, se la donava als cans de caça. Dempuèi l'introduccion del milh en Euròpa, lo milhàs es ara preparat amb de farina de milh.
Lo milhàs es fach pas que de farina de milh cuècha dins de l’aiga: la farineta espessa atal obtenguda es espandida, refrejada e copada en carrats. Lo milhàs atal preparat se pòt fregir a la padena, salat o sucrat. Se pòt tanben preparar coma una mena de còca o de pescajon espés. Sa fabricacion es correnta dins totas las zonas de produccion tradicionala de milh (las varietats de milh doç detinat a l’alimentacion umana, e non pas las varietats mai sovent cultivadas ara, reservadas a l’alimentacion del bestial e d'usatges industrials).
Èra tradicionalament servit quand se tuava los pòrcs, las aucas o los guits.
Lo poèta gascon Joan Giraud d'Astròs avòca las armòrtas dins son Beray e naturau Gascon (1636) : Lou pagès tabé qu’a sous ops/…/Que se sap perbesioun tabenc/De pan é bin ou mitadenc/E force milh per las armotes/
Lo milhàs pòt evoluar en de prepacions mai elaboradas, apondent d’autres ingredients (lach, uòus, parfums variats).
Varietats
Sus la basa de la preparacion e segon los terredors, las recèptas de milhàs son d’una granda varietat: natura o salat e cuèch a la grassa, evoluèt en version sucrada e pòt constituir una còca refinada. La consisténcia pòt èsser omogenèa e compacta, mas dins unes cas lo melhor es d’aver un fons plan cruissent e la superfícia gaireben coma un flan. Tanben al biais d'un clafotís se pòt apondre de garnitura (cerièras o autres fruchs).
Alcázar de San Juan
Alcázar de San Juan es un municipi de la província espanhòla de Ciudad Real e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Diane Keaton
Diane Keaton (n. 1946) es una actritz americana de cinèma e de teatre.
Argentré (Mayenne)
Argentré es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Geografia
La municipalitat a situat sus una tuc en dominant la Jouanne. vignette|Esquèrra|upright|Marge de la Jouanne.
La commune est située sur une colline dominant la Jouanne. vignette|gauche|upright|Rive de la Jouanne.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa