cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nabatèus
vinheta|Petra, Petra (Arabia) la capitala de la Nabatèa Los nabatèus (en arab : الأنباط al-Anbɑːṭ) son un pòble comerçant de l'Antiquitat vivent al sud de la Jordania e de Canaan, e al nòrd de l'Arabia actuala. Après la casuda de l'Empèri seleucida, espandiguèron lor territòri cap al nòrd, fins a la region de Damasc. Los autors greco-latins mencionan lor reialme jol nom dArabia, alara que Flavi Josèp utiliza tanben atal de Nabatèa'. Lor territòri es frontalièr de Siria, de la peninsula Arabica, de l'Eufrates e del nòrd de la mar Roja. Après l'intervencion de Pompèu (64 av. J.-C.), lo reialme nabatèu ven un reialme client de Roma, mas conserva una larga autonomia. Sa capitala èta la ciutat trogloditica de Petra, situada uèi en territòri jordanian.
Lor comèrci se debana subretot entre los oasis, ont pratican l'agricultura de biais intensiu. Aqueles oasis son ligats per de rotas comerçantas. Las frontièras d'aquel. Fasián comerci entre entre los produchs de l'Arabia felix cap a de l'Empèri roman, mas tanben cap als païses situats a l'èst de l'Eufrates.
En 106, l'emperaire roman Trajan anèxia directament aquel reialme a l'Empèri creant la província romana d'Arabia, ont lor culture s'avaliguèt.
Cultura
La cultura nabatèa es coneguda mercé al milièrs d'inscripcions trobada que mòsctra d'un bon gra d'alfabetizacion, pas que demora pas de rèstes d'una literatura e que sols los prèires e los escribs foguèron letrats. D'analisis onomasticas indica que la cultura nabatèa poiriá aver inclusit fòrça etnias.
De tèxtes antics suls Nabatèus suggerisson que lors rotas comercialas e la provenéncia de lors produchs son considerats coma de secrets comercials. Diodòr de Sicília los descrui coma una tribú poderosa de gaireben 100000 guerrièrs, preeminent entre las tribús nomadas d'Arabia, evitant l'agricultura, las abitacions fixas e l'usatge del vin. Mai de lor activitat pastorala, fasián comèrci amb los pòrts. Las merças transportadas son subretot l'encens, la mirra e d'espècias de l'Arabia felix (es a dire de l'actual Iemèn), e tanben amb Egipte (betum venent de la mar Roja).
Lor païs arid es lor melhora proteccion contra los envaïdors. En efièch, capitan a amagar las cistèrnas collectriças d'aiga de pluièja, en forma de botelhas, escavadas dins la pèira o dons l'argila.
Los dieus principals venerats a Petra son Dushara e Al ʿUzzā. De pèiras sagradas nomenadas betils signalan los oèds, installacions idraulicas (cistèrnas), caireforcs, gòrjas e sucs importants.
Las femnas dins la societat nabatèa
Las femnas beneficiavan d'un estatut favorable dins la societat nabatèa. En efièt, las inscripcions funeràrias mòstran un drech a la proprietat egal pels òmes e las femnas. Alara, una femna podava èsser proprietària d'una tèrra (un tombèl, un jardin, eca.). E en matèria d'eritatge a los meteisses drechs qu'un òme e jogavan un ròtle dins las activitats economicas de la ciutat.
De reinas e regentas exerciguèron una influéncia de premièr plan dins la vida politica al sègle I AbC. Shaqylat, esposa de Malecus II (40-70 AbC), èra la regenta del tròn nabatèu pendent la minoritat de son filh Rabbel II (darrièr rei nabatèu).
Segon N. Glueck, las femnas nabatèas avián coma los òmes lo drech de frequentar lo temple, e i ofrissián de sacrificis.
"Pauc d'esclaus" ?
Segon lo testimòni del geograf grèc Estrabon, la societat nabatèa auriá pas estat fondamentalament esclavagista: "Coma [los Nabatèu] an pauc d'esclaus, son servits abitualament per de parents, de retorn esperat de segur; plan sovent pòdon tanben se servir d'espereles, e aquela necessitat s'espandissá fins als reis ".
Regim politic
Estrabon evòca una monarquia qu'est pas absolutista : "Lo rei, aicí [dins las taulejadas], es tan mesclat a la vida comuna, que, en mai de se servir sovent d'eperel, servís a vegadas los autres de las sieunas mans. a vegadas tanben deu rendre de comptes a son pòble e veire alara tota sa conducha somesa a una mena d'examèn public ".
Originas
vinheta|Las roats comercialas terrèstras dels Nabatèus. Las originas dels Nabatèus demoran escuras. Lo debat es encara obèrt per saber se cal reconéisser los Nabatèus dins los annals assirians e dins la Bíblia, çò que condicionariá tanben lor origina geografica. Se basant sus la similaritat de lor nom, sant Jeròni prepausa un ligam amb la tribú Nebaioth (de l'aïnat dels dotze filhs d'Ismaèl) mencionada dins la Genèsi, mas los istorians modèrnes son prudents al subjècte d'aquela interpretacion e l'origina dels primièrs Nabatèus delora mal coneguda. Una autra ipotèsi rapròcha lor nom del mot ebrieu nabata. A l'epòca de Teglath-Phalasar III, los Ebrieus nomenan atal los aramèus, puèi le mot designa las tribús arabas nomadas pagant lo tribut a Assurbanipal.
S'estima que los Edomitas venon ocupar lo site de Petra a partir del milèni I. Ocupant e adoban los nauts d'Umm el-Biyara, ont se trbèt de rèstes d'ostals e de cistèrnas datadas del sègle VII AbC. Fabrican de textils e ceramicas de qualitat e possedisson una mestreja dins lo trabalh dels metals.
Amb la captivitat a Babilònia (a partir de 586 AbC.), comença en Judèa una epòca sens poder francament establit. Los Edomitas prenon lo sud de Judèa e los Nabatèus ocupant benlèu sans trucaments lo territòri abandonat per aqueles darrièrs e contunhant lor comerci. Es a d'aquela epòca que datan las primièras inscripcions nabatèas sul territòri edomita. Aquela migracion, que la demora desconeguda, los fa mèstres de las còstas del golf d'Aqaba e de l'important pòrt d'Elath.
Los Nabatèus prenon d'ora d'influéncias culturlas forastièras, per exemple aramèas. L'aramèu contunha èsser la lenga utilizada per lors monedas e les inscripcions, quand la tribú ven reialme, e fa profièt de l'aflaquiment dels Seleucids per espandre lor territòris cap al nòrd sus las tèrras fertilas a l'èst de Jordania. Es en caractèrs siriacs (dialècte de l'aramèu) que los Nabatèus escrivon una letra a Antigòn II Mattathiah (mort v. 37 AbC)
Vèrs lo sègle IV AbC, los Nabatèus suplantan los Idumèus, e Petra remplaça Bosra, la capitala dels Idumèus (Bseira, entre Tafileh e Chobak). Quand vèrs 312 AbC., Antigòn le Bòrni comença contra eles una expedicion, son descrichs coma una poblada nomada d'unes 100000 membres. Pauc a pauc los Nabatèus s'espandisson dins lo país de Moab e fins a la Damascèna.
Los Nabatèus encoratjan los Macabèus dempuèi qu'aqueles capitèron a venir independents. Pasmens, las avançadas dels Nabatèus dins l'Èst del Jordan fa que dintran en conflicte amb los Josieus.
Quand Alexandre Jannèu isola Gaza (96 AbC), Aretas II vòl ajudar la vila, mas cai après un an de sètge, sens que los nabatèus vertadierament faguron movement. Alexandre Jannèu se torna alara cap a Transjordania, fa desmolir Amatont, e somet la Galaaditida. Mas Aretas II, o son successor Obodas I<abbr class="abbr" title="premier">, li fa una emboscada al moment ont ataca lo plan del Golan. Moab e Galaad passan jol contraròtle dels Nabatèus (93 AbC)
Lo periòde grecoroman
vinheta|La província romana d'[[Arabia (província romana)|Arabia petrèa, creada a la plaça del reialme nabatèu.]] Petra se bastís rapidament al sègle I AbC, als temps de l'esplendor ellenica, tocant son apogèu amb près de 20000 abitants. A l'epòca, los Nabatèus son aliats als primièrs Asmoneans dins leur luta contra los monarcs Seleucides. Enseguida venon rivals de las dinastias judèas. Aquelas friccions son una de las causas màger dels desòrdres que menan a l'intervencion de Pompèu en Judèa. Fòrça Nabatèus son convertits de fòrça al judaïsme pel roi asmonean Alexandre Jannèu, qu'envasís Moab e Gilead. Lo roi Obodas sabiá qu'Alexandre Jannèu anava l'atacar, e pòt donc téner sas fòrças près de Gaualne, destruisent atal l'armada israelita.
L'intervencion romana obten de resultats complicats e lo rei Aretas III pòt gardar, coma vassal dels Romans, la mai granda partida de son territòri, Damasc comprés. En -62 Marc Aemili Scaur accèpta un dejós de man de 300 talents per levar lo sètge de Perta, en partida a causa del terren dificil e en partida que lo manjar aviá mermat fòrça. Ican, amic del rei Aretas III, es enviat per Scaur per obtenir la patz. Aretas accèpta e garda son territòri, apondent Damasc, e ven vassal de Roma.
jos Malikho, en -32, Eròdes lo grand declara la guèrra als Nabatèus amb l'ajuda de Cleopatra VII. Sacatja e pilha la Nabatèa amb sa cavaleriá e ocupa Tell al-Ashari. Los Nabatèus fan retirada fins a Qanawat (uèi en Siria). Atenio, lo general de Cleopatra, envia los abitants d'aquela vila atacar las fòrças d'Eròdes, que fugís cap a Ormiza. Un an mai tard, aquelas fòrças baton los Nabatèus.
Après un trèrratrem en Judèa, los Nabatèus se soslèvan e envasisson la Judèa, mas Eròdes passa lo Jordan a Filadelfia. Ambedos camps se retiran. Los Nabatèus, jos Eltèm, refusan de començar la batalha, Eròdes decidís alara d'atacar lor camp. Los Nabatèus, desorientats, lutan e son batuts. Los subrevivents fan retirada, Eròdes los percaça, los asètja e unes se rendon. Los subrevivents ofrisson a la fòrça d'Eròdes 500 talents, mas refusa. Mai tard, los Nabatèus son forçats de sortir de lor posicion aparada, per cercar d'aiga, son batuts pendent aquela darrièra batalha.
Jos l'Empèri roman, los Nabatèus contunhon de prosperarr pendent lo sègle I. Lor poder s'espandís sus una granda partia de l'Arabia, de la Mer Roja fins al Iemèn. Malgrat un declin degut a l'emergéncia de la rota comerciala entre Myos Hormos (Myoshormus) e Coptos sul Nil, Petra demora un centre de comerci cosmopolita. Somés a la Pax Romana, los Nabatèus perdon lors abituds guerrièras e pastoralas e venon un pòble pacific vodat al comerci e a l'agricultura.
En 36, lo rei Aretas IV, furiós que sa filha Fasaelis èra estat repudiada per Eròdes Antipas per esposar la celèbra Erodiada, provòca una batalha suls territòri disputats de l'anciana tetrarquia de Felip e entre autre Gamla. Segon Flavi Josèp, l'armada d'Eròdes Antipas es « abocinat a causa de la traïson de transfugs que, tot apartenent a la tetrarquia de Felip (Eròdes Felip que ven de morir (en 34)), èran al servici d'Eròdes (Antipas) ». Aquela traïson se debanèt « en justa venjança de Joan chafrat Batista (Joan Batista) » que veniá d'èsser executat per Eròdes Antipas.
Jos Trajan, l'influéncia de Petra merma e los Nabatèus perdon lor independéncia a l'escasença de la reduccion de lor reialme en província romana d'Arabia Petrèa.
Al sègle IV, se convertisson al cristianisme. Los nòus envasissors arabs, que pojavan dins la peninsula, trobèron los darrièrs Nabatèus venguts Fellahun, o païsans. Rebutan un temps de se convertir a l'Islam pretextant que son les descendents de Jèsus.
Reis nabatèus
font <sup class="reference cite_virgule">,
Livry-Gargan
Livry-Gargan es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Sant Danís e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Sireuil
Sireuil es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània.
Archboldomys luzonensis
Archboldomys luzonensis es un pichon rosegaire de la sosfamilha dels Murins que viu excusivament a las Filipinas. Seriá la sola espècia del genre Archboldomys.
Sireuil
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vergigny
Vergigny es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Sireuil
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Archboldomys luzonensis
Mas se tròba tanben de còps mencion d'autras espècias : Archboldomys musseri e Archboldomys kalinga.
Vergigny
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo Data|7|d'abril|1561, Mathurin Brossard, verrier de Vergigny, près Sant-Florentin, signe un tractat, amb Hugues de Chaugy, per establir una verrerie a Cantierada-lès-Gien
L'amassada dicha de Sant-Florentin, lo Data|1er|en decembre|1941 dintre lo maréchal Pétain e lo maréchal Goering, representant del Reich s'a desenrotllat en lo tren especial del Reichmarshall, n'estacion de Sant-Florentin-Vergigny, situada sus la comuna.
Sireuil
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Vergigny
Istòria
Le 7, Mathurin Brossard, verrier de Vergigny, près Saint-Florentin, signe un traité, avec Hugues de Chaugy, pour établir une verrerie à Monceau-lès-Gien
La rencontre dite de Saint-Florentin, le 1er entre le maréchal Pétain et le maréchal Goering, représentant du Reich s'est déroulée dans le train spécial du Reichmarshall, en gare de Saint-Florentin-Vergigny, située sur la commune.
La Chaussée
La Chaussée es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Verthemex
Verthemex en arpitan (Verthemex en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Archboldomys luzonensis
Estatut de conservacion
Aquesta espècia de pichon rosegaire es endemica de las Filipinas. Pus exactament del Mont Isarog, Camarines Sus Província e Luzon, ont viu en altitud mejana dins las montanhas e los bòsques umids. En rason de sa zòna de reparticion restrencha, Archboldomys luzonensis es estat declarat espècia en dangièr per l'IUCN. .
thumb|left|300px|Archboldomys sp. (+[[Crunomys spp.)]]
Ligams extèrnes
Autre site:
Mesin
Mesin (Mézin en francés) qu'es una comuna gascona d'Agenés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [me'ziŋ]. Las fòrmas ancianas son : de Medicino, en latin, en 1279, 1291 e 1293, Meysin en 1294, Medecinum, Medicinum, en latin, en 1307-1317, Meysin, Meyzin en 1307-1317.
Segon Dauzat e Rostaing, Mesin ven deu nom gallic d'òme Metius, damb lo sufixe latin -inus. Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, ven deu nom « romanic » d'òme Maecinus, derivat de Maecius. Segon Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, ven deu nom latin d'òme Metius o Matias.
Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta l'ipotèsi de Negre, Maecinus, derivat deu nomen Maecius. Pr'aquò, se las fòrmas Medicino son pas faussas latinizacions, l'etime pòt tanben estar medicinum (fundum), « la proprietat deu mètge », damb l'evolucion *medicinu > *medizinu ([k + i] > [z]), > *medzin- (tombada de la pretonica) > meyzin ([d] > [j]) > mezin (amudiment de [j] davant la shiulanta sonòra . Aqueth amudiment demòra problematic, atau com lo de Neirac > Nerac.
Comptes consularis de Riscle: Meysin.
Frières-Faillouël
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
Frières-Faillouël, Villatge de 900 abitants, a situat a l'oèst del departament de l'Aisne e sens la siá part nòrd. Lo villatge a situat a unitat|40|km}} de Laon e de Sant-Quentin.
A situat suls aisses D 32 (ais es-oèst)e D 937 (ais nòrd-sud), aital coma de la D 430 e la D 1090. Lo sieu territòri a traversat per un ais màger del departament, l'ais a 2x2 vias Santas Quentin - Soissons, la D 1.
Thonne-la-Long
Thonne-la-Long es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Grand Èst.
Hohrod
Hohrod en alemannisch ( Hohrod en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Thonne-la-Long
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Thonne-la-Long es mencionat per las primièras fes en una butla del papa Leon IX l'an 1049, jol nom de Tondenna.
Los noms precedents del vilatge son :
Frières-Faillouël
Geografia
La majoritat del territòri a constituit de camps e de bòsc.
Las altituds son las seguentas : - dins la Comuna (Frières); - als Francs Bòsques, D 32 (Frières); - en nautor de la carrièra Pasteur (Frières); - al ponch mai elevat del bòsc, carrièra en condusint a Noureuil (Frières); - carrièra del Chaufour.
- a la étang carrièra Fourcroix (Faillouël); - als encreuament de las carrièras del Bòsc lo abbé e Courroire (Faillouël); - al ponch mai elevat de la D 937 (Faillouël); - dins lo castèl d'aiga (Faillouël) - ponch elevat del pòble.
Las vilas e de pòbles alentours son Mennessis, Jussy, Flavy-lo-Martel, Villequier-Aumont, Viry-Noureuil, Vouël (Tergnier).
Frières-Faillouël, village de 900 habitants, est situé à l'ouest du département de l'Aisne et sans sa partie nord. Le village est situé à 40 km de Laon et 25 km de Saint-Quentin.
Il est situé sur les axes D 32 (axe est-ouest)et D 937 (axe nord-sud), ainsi que de la D 430 et la D 1090. Son territoire est traversé par un axe majeur du département, l'axe à 2x2 voies Saint Quentin - Soissons, la D 1.
Frières et Faillouël constituent des lieux d'habitation distincts, distants d'environ 700 m (D 32). Entre les deux, on trouve des champs, le terrain de sport municipal et le château.
La majorité du territoire est constitué de champs et de forêt.
Les altitudes sont les suivantes : - 77 m à la Mairie (Frières); - 88 m aux Francs Bois, D 32 (Frières); - 89 m en haut de la rue Pasteur (Frières); - 97 m au point le plus haut de la forêt, rue conduisant à Noureuil (Frières); - 68 m rue du Chaufour.
Gimnastica
La gimnastica es un tèrme generic que regropa ara de formas plan diversas de disciplinas esportivas, practicadas pel léser o la competicion : gimnastica artistica, gimnastica ritmica, trampolin, gimnastica acrobatica, gimnastica aerobica, tumbilng,... Lo tèrme es tanben aplicat a de formas d'activitats dichas gimnicas, mai o mens ligadas a la santat o a la condicion fisica de las personas que la realizan, coma l'aquagim o lo fitness.
Frières-Faillouël
Geografia
- 79 m à l'étang rue Fourcroix (Faillouël); - 96 m aux croisement des rues du Bois l'abbé et Courroire (Faillouël); - 98 m au point le plus haut de la D 937 (Faillouël); - 106 m au château d'eau (Faillouël) - point haut du village.
Hìrzfalde
Hìrzfalde (Hirtzfelden oficialament, en francés, Hirzfelden en alemand estandard) qu'ei ua comuna d'Alsàcia Hauta. Administrativament qu'ei de l'arrondiment de Colmar-Ribeauvillé dens lo departament deu Haut Ren e la region deu Grand Èst en l'estat francés.
Frières-Faillouël
Geografia
Les villes et villages alentours sont Mennessis, Jussy, Flavy-le-Martel, Villequier-Aumont, Viry-Noureuil, Vouël (Tergnier).
Hìrzfalde
Qu'envia dus conselhèrs departamentaus au Conselh departamentau d'Alsàcia (canton d'Ensisheim) e un deputat a l'assemblada nacionau de França (quatau circonscripcion deu Ren Haut).
Frières-Faillouël
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Hìrzfalde
Istòria
La comuna qu'èra abans la revolucion de la senhoria de Landser. La soa parròquia catolica Sent Laurenç qu'èra dens lo decanat Citra Rhenum de la diocèsi de Basla.
Gimnastica
Pendent las competicions, los gimnastas son notats per de jutges que recebèron una formacion, que depend de la quita federacion.
La Grècia antica
Gimnastica ven del grèc qui significa « nud »; lo gimnasi   èra lo luòc ont s’exercissi nud. Lo tèrme gimnastica, en Grècia antica, aviá dos sens. Lo primièr al respècte dels jovents que s'entraïnavan a la palèstra. Dins aquel cas, lo tèrme compreniá los exercicis d'assoupliment e de caufament preparant a l'atletisme (atlèta ven del grèc que significa « luta, combat »). Aqueles esprovas èran un resumit dels exercicis militars. La gimnastica de competitcon, ela, disputada pendent los Jòcs olympics, regropava las disciplinas seguentas: Platon dins sas Leis divisa la gimnastica en dos: la dança e la lucha. Lo Banquet de Xenofonops
Gimnastica contemporanèa
Pendent l'airal contemporanèu, al començament del sègle XIX, l'Alemand Friedrich Ludwig Jahn fuguèt lo promotor de la gimnastiqca modèrna. Ara, la federacion internacionala de gimnastica reconéis set disciplinas :
S'apondon tanben diferentas disciplinas, masculinas, femeninas o mixtas coma lo Tumbling, lo Teamgim.
Morteau
Morteau (en francomtés: Mouëtchâve), es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de Borgonha Franca Comtat.
Brias
Brias es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Morteau
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Luòcs e monuments
thumb|left|300px.
Brias
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Beaugies-sous-Bois
Beaugies-sous-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lançament de bigatana
Lo lançament de bigatana es una disciplina atletica consistant a lançar una bigatana o javelina facha de metal, de fibra de veire o de fibra de carbòni.
Mont-Saint-Martin (Ardenas)
Mont-Saint-Martin es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Holtzwihr
Holzweier en alemannisch (Holtzwihr en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Moiracs
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Mauriacum, Moiriaco, Miriaco, en latin, en 1049, glesia de Mograco, en latin, en 1271, Moyracs, en 1281, capella de Mazraco, en 1326. Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, l'origina es Mauriacos (fundos) a l'acusatiu plural > *Mauriac(o)s > *Mòuriacs (assordiment de au- atòn en [ɔw]) > *Moriacs > Moiracs, prononciat regularament [muj'rats]. B. Boyrie-Fénié compara la prononciacion [-u-] d'un ancian [-au-] pretonic dens Mauriac (Auvèrnhe) e dens Moiracs. Mès los dus cases son diferents : en auvernhàs tot au- pretonic passa a [u-] e Mauriac ven [mu'rja]; per Moiracs, l'anteposicion de iòd es responsabla de la pèrda deu diftongue : *Mauriac > *Mauirac > *Mòuirac > *Mòirac > *Moirac. Segondament, acusatiu plurau o pas, la conservacion de -s finala dens *Mauriacos es pas çò pus probable e justament las fòrmas anterioras a 1281 mòstran que i èra pas (o pas mèi, se se vòu), donc que vengó après; i a ua solucion, que dona resultats importants en Gironda : dens lo cas de gentilicis sense sufixe, que son enquèra utilizats en Agenés (Fumèl > los fumèls), los abitants de *Moirac son los *moiracs, puèi au cap d'un moment, lo nom deu vilatge o de la parròquia es con-honut dambe'u gentilici, com per exemple a Loishacs. Aqueras correccions deu rasonament empachan pas que Moiracs èra probablament, com ac ditz B. Boyrie-Fénié, ua anciana grana proprietat antica qu'avè per mèste Maurius.
Montreuil-sur-Barse
Montreuil-sur-Barse es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Varessia
Varessia es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Froidmont-Cohartille
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Triatlon
Lo triatlon (del grèc τρι : tres ; αθλον : espròva) es una disciplina esportiva constituida de tres espròvas d'endurança encadenadas: natacion, ciclisme e corsa a pè. Sa forma modèrna aparéis als Estats Units d'America en 1974 e se desvelopa pel mond. Se praticant sus de distanças fòrça cortas a fòrça longas, lo triatlon ven disciplina olimpica en l'an 2000 als Jòcs olimpics de Sydney en Austràlia sus la distança « M » — o de natacion, 40 quilomètres de biciclèta e 10 quilomètres de corsa a pè. Es gerit e estructurat al nivèl mondial per la Federacion internacionala de triatlon (ITU).
Gondeville
Gondeville es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània. Lo 1èr de genièr de 2019 es fusionada dins la comuna novela de Mainxe e Gondeville.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Saint-Martin-de-Coux
Saint-Martin-de-Coux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Brimeux
Brimeux es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Henwinieg
Henwinieg en breton (Vieillevigne en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Horbourg-Wihr
Horburg-Weier en alemannisch (Horbourg-Wihr en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region del Grand Èst.
Ormes (Eure)
Ormes en normand (Ormes en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Thonne-le-Thil
Thonne-le-Thil es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rugbi de VII
Lo rugbi de VII (en anglés, Rugby League Sevens) es la varianta del rugbi de XIII que se jòga per equipas de set jogaires sul camp (mai los remplaçants). Lo rugbi de VII pren los caractèrs comuns del rugbi de XIII. Es de pas confondre amb lo Rugbi de 7 que ven del Rugbi de XV.
Lo rugbi de VII es originari d’Anglatèrra ont foguèt jogat tre 1946.
Beaudéduit
Beaudéduit es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Geografia
Vilatge agricòla del Scenari picard, situada a ieu-distància de Beauvais e de Amians, limitrophe del departament de la Soma, vorejat al nòrd pel vallon dels Parquets e la vallée de las Évoissons.
Village agricole du Plateau picard, située à mi-distance de Beauvais et d'Amiens, limitrophe du département de la Somme, bordé au nord par le vallon des Parquets et la vallée des Évoissons.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Dels tuiles romaines an #èsser d'amassadas sus la municipalitat al.
Lo vilatge dépendait antany dels senhors de Thoix.
I i aviá antany en la municipalitat un molin a vent e una briquetterie.
Des tuiles romaines ont été trouvées sur la commune au.
Le village dépendait autrefois des seigneurs de Thoix.
Il y avait autrefois dans la commune un moulin à vent et une briquetterie.
Cabús
Lo cabús consistís a se getar dins l'aiga d'una nautor mai o mens granda. Se pòt realizar pel léser, per se lançar dins una corsa de natacion o coma un quita espòrt. Dins aquel darrièr cas, s'agís, se lançant de diferentas nautors, de realizat debans una jurada de figuras acrobaticas codificadas abans d'intrar dins l'aiga.
Istorica
La disciplina intègra los Jócs Olimpics a Saint-Louis en 1904. La disciplina foguèt longtemps dominada pels americans, mas dempuèi los ans 1980 la China s'afirma coma líder. Lo cabús fa partit de las esprovas dels mondials de natacion dempuèi la creacion en 1973. Lo cabús de fòrça naut vòl intègra la competition als mondials de Barcelona en 2013. La disciplina aqueriguèt una reputacion gay-friendly amb tres campions olimpics mascles obertament omosexuals, que dos revelèron lor omosexualitat pendent lor carrièra. Chifra qu'est pas qu'anecdotic savent que sol un òme (Matthew Mitcham) e detz femnas èran obertament omosexuals J.O. de Pequin en 2008 suls 11.000 participants.
Nautors
vinheta|Diferentas nautors de cabussadors. Las diferentas nautors a partir de que los cabussaires se lançan en competicions oficials son:
Complexitat dels cabuses
La tòca de la competicion es de far un salt a l'encòp estetic e dificil. Alara la composicion dels cabuses es a l'encòp fòrça reglamentada e complèxa. Los elements fondamentals son: L'ensems se dona per un còde numeric
Grop de cabús
Los cabuses se destrian en 6 grops
Gandelu
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cabús
Nombres de saltò
Se donan en miègtorn (o miègsaltò) car los cabussaires pòdon entrar dins l'aiga o pels pès, o pel cap, quina que siá la posicion de partença. Etc…
Posicions
Cadun dels cabuses pòt se realizar quatre posicions seguentas:
Lo cabús sincronizat
Pendent lo Jòcs olimpics de Sydney en 2000, una novèla disciplina aparéis : lo cabús sincronizat.
Lo cabús sincronizat se realiza per parelh. Ambedos atlètas devont cabussar en perfiècha sincronizacion: envòl (nautor e distança del cabussaire), velocitat de rotacion, casuda e angle de penetracion dins l’aiga.
Lo cabús realizat per dos cabussaires es pas totjorn lo meteis mas comporterà totjorn lo meteis nombre de miègviròla e miègcabussets. Çò que dona un efièch de simetria, mas los movements devon totjorn èsser sincronizats del meteis biais, sola la direccion que los dos cabussaires se lançan es diferenta.
Lo cabús de (fòrça) naut vòl
Aquel espòrt consistís a efectuar de figuras dempuèi un empont située entre 23 e pels òmes et 18 e  per las femnas.
O proctican mai sovent d'ancians cabussaires de las competicions olipicas. Malgrat lor granda mestreja de las figuras acrobaticas, pauc se riscan a intrar dins l'aiga tèsta la primièra, a causa de l'importança de l'impacte.
En 2013, le cabús de naut vòl intrèt pel primièr còp als campionats del mond de natacion à Barcelona. La FINA, la federacion internacionala de natacion, lo reconéis coma una disciplina d'esperela, distincta del cabús.
.godaddy
(marca) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 7 de julhet de 2016.
Mont-Saint-Remy
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vou
Vou es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Lançament de disc
Lo lançament de disc es una disciplina atletica que consistís a lançar lo mai luenh possible un objècte pesuc de seccion circulara nomenat disc. Lo recòrd del monde masculin de es detengut per l'alemand Jürgen Schult dempuèi lo 6 de junh de 1986. Sa compatriòta Gabriele Reinsch es l'actuala detentritz del recòrd del monde feminin dmepuèi 1988 amb.
Vou
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.xfinity
(marca) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 7 de julhet de 2016.
Houssen
Haussen en alemannisch (Houssen en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
.comcast
(marca) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 7 de julhet de 2016.
.fujitsu
(marca) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 7 de julhet de 2016.
Bèlagarda (Gard)
Bèlagarda (Bellegarde en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Toponimia
Bèlagarda es atestat Bella Garda en 1208, mas tanben un vintenat d'annadas après dins la Canson de la Crosada, tot dreit a Belagarda. Garda ven dau germanic *wardon, « gardar », wart, « garda », puèi « torre de gaita », puèi « fortalesa » en general; bèla es simplament un adjectiu valorizant. Los noms dau tipe Bèlagarda son doncas associats a de fortalesas, de torres de gaita; son presents en Occitània e en Arpitània e gaireben absents en França pròpiament dita. La sola comuna d'aqueu nom i es Bellegarde, dins lo Loiret, , e lo nom es un transferiment d'un nom occitan francizat : lo vilatge se disiá Choisy-aux-Loges fins au 6 d'agost 1645, quand son senhor, Roger II de Saint-Lary de Bellegarde (~1562-1646), que sa familha sortiá de Belagarda, dins lo Gers e de Sent Lari, dins la Nauta Garona, instaurèt lo nom novèl.
Meulson
Meulson es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mouron (Ardenas)
Mouron es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Cordeac
Cordeac, Cordeiac ò Cordiac (en francés Cordéac) es una anciana comuna dau Daufinat occitan, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups. Dempuèi lo 1èr de genièr 2017, es comuna delegada de Châtel-en-Trièves.
Mouron (Ardenas)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cordeac
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Gajan de la Selva
Gajan de la Selva (Gaja-la-Selve en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Gergy
Gergy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
thumb|La Via Romaine a Raconnay
Froidestrées
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Istòria
Lo nom Estrées es un tèrme de ancià francés, issu del latin strata (via), #que designava una « via cobèrta de pèiras planas », per oposicion a rupta (via) > rota. S'es conservat dins la majoritat de las lengas romanas (cf. Lo italian e lo romanés strada) e a #èsser manlevat pel germanique (cf. Lo anglés street, lo alemand Straße e lo néerlandais straat ). La paraula estrée a desaparegut del francés a la fin del Mièja Edat, mas demòra en un grand nombre de toponymes, particularament en lo nòrd de la França, en soslinhant la proximitat d'una via romaine. Aicí, la via romaine es uèi la rota nacionala 2.
Sus la Mapa de Cassini, a, aquel luòc es orthographié « Fred-Estrez ».
Le nom Estrées est un terme d'ancien français, issu du latin strata (via), qui désignait une « voie couverte de pierres plates », par opposition à rupta (via) > route. Il s'est conservé dans la plupart des langues romanes (cf. l'italien et le roumain strada) et a été emprunté par le germanique (cf. l'anglais street, l'allemand Straße et le néerlandais straat ). Le mot estrée a disparu du français à la fin du Moyen Âge, mais il demeure dans un grand nombre de toponymes, particulièrement dans le nord de la France, signalant la proximité d'une voie romaine. Ici, la voie romaine est aujourd’hui la route nationale 2.
Sur la Carte de Cassini, au, ce lieu est orthographié « Froid-Estrez ».
Husson
Husson es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cideville
Cideville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Hunawihr
Hunaweier en alemannisch (Hunawihr en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Plainville (Eure)
Plainville en normand (Plainville en francés) es una comuna normanda administrada per lo departament d'Eure de la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Beaumont-les-Nonains
Beaumont-les-Nonains es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gauchy
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
La municipalitat de Gauchy se situa al sud de l'aglomeracion de Sant-Quentin, entre lo autoroute A 26 e lo Canal de Sant-Quentin.
La commune de Gauchy se situe au sud de l'agglomération de Saint-Quentin, entre l'autoroute A 26 et le Canal de Saint-Quentin.
Chevrier
Chevrier en arpitan (Chevrier en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Lo Rhône separa Chevrier del País de Gex (Ain).
Antany consagrada A la ramaderia bovina, la municipalitat compta a l'ora d'ara de nombrosas òrtas.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al Mejan Age lo vilatge depen principalament senhors del Vuache #que lo castèl uèi desaparegut se'n trobava a costat de la glèisa de Vulbens.
Lo abbaye de Chézery e la commanderie de Compesières (Òrdre de Malta) i detenián egalament dreches.
Lo vilatge i aviá una glèisa paroissiale uèi désaffectée e una capèla dicha de Santa Victòria a la reünion del mont Vuache. Cada an a la Pentecôte un pelegrinatge se desenrotlla a la capèla Santa-Victòria.
Dempuèi la fin del Segond Empèri, un pont sul Rhône, dich Pont Carnot, i aguèt bastit amb la fin de permetre la traversada del Rhône.
En junh 1944 los soldats alemands de Fòrça lo Ecluse fan divèrsa incursiós a Chevrier. Saquegen E menaçan los abitants.
Lo 16 d'agost de 1944 en fin de serada los Alemands en procedéncia de Fòrça la Ecluse arriban a Chevrier. Los abitants fujon cap a la montanha. L'endeman 17 d'agost los abitants e los animals an deslotjat cap a la Soïssa e los Alemands tòrnan a Chevrier.
Balanç : 23 ostals incendiades entre la glèisa e la granja Chatelain (ex barratz Trufat) e una persona màger - Alphonse Chatelain - a aucit pels Alemands.
La reconstruction #durar de 1945 a 1954, ajudada per dons suisses, americanes, egipcianes, mas tanben de Clarafond, de Annemasse èca. .
Occupée dès le Néolithique puis à l'époque romaine. On y a trouvé une statue de Bacchus.
Au Moyen Age le village dépend principalement des seigneurs du Vuache dont le château aujourd'hui disparu se trouvait à côté de l'église de Vulbens.
L'abbaye de Chézery et la commanderie de Compesières (Ordre de Malte) y détenaient également des droits.
Le village avait une église paroissiale aujourd'hui désaffectée et une chapelle dite de Sainte Victoire au sommet du mont Vuache. Chaque année à la Pentecôte un pèlerinage se déroule à la chapelle Sainte-Victoire.
Dès la fin du Second Empire, un pont sur le Rhône, dit Pont Carnot, fut construit afin de permettre la traversée du Rhône.
En juin 1944 les soldats allemands de Fort l'Ecluse font plusieurs incursions à Chevrier. Ils pillent et menacent les habitants.
Le 16 août 1944 en fin d'après-midi les Allemands en provenance de Fort l'Ecluse arrivent à Chevrier. Les habitants fuient vers la montagne. Le lendemain 17 août les habitants et les animaux sont évacués vers la Suisse et les Allemands reviennent à Chevrier.
Bilan : 23 maisons incendiées entre l'église et la ferme Chatelain (ex ferme Burlat) et une personne âgée - Alphonse Chatelain - est tuée par les Allemands.
La reconstruction dura de 1945 à 1954, aidée par des dons suisses, américains, égyptiens, mais aussi de Clarafond, d'Annemasse etc..
Gàllia lugdunenca
drecha|vinheta|350x350px|La Gaule lyonnaise dans l’Empire romain, vers 120 La Gàllia lugdunenca o Gàllia lionesa (Gallia Lugdunensis o Lugdunensis en latin) èra una de las tres províncias (amb la Gàllia aquitània e la Gàllia belgica) creada per August al començament de son principat a partir de las conquistas realizadas per Juli Cesar en Gàllia entre 58 e 51/50 AbC. Lo sud de la Gàllia e la val del Ròse, fins a Viena, son alara ja romans, dempuèi lor conquista realizadas precedentament entre 125 e 121 AbC. Aquela darrièra region constituís una província distincta, de reng senatorial, la Narbonesa, alara que Gàllias lugduneca, aquitània e belgica son de províncias imperialas. Aquelas tres darrièras províncias eissidas del partiment augustenc èra pasmens reünidas, mejans los notables galleses al cap de las ciutats, dins l'encastre d'una amassada, de vocacion politica e religiosa, ligada al cult imperial, lo Sanctuari federal de las Tres Gàllias, e que lo sèti se situava fàcia a la colonia romana de Lugdunum, sus la levada forma per la confluéncia entre Sòna e Ròse, luòc nomenat Condate o ad confluentes.
De la conquista cesarèa e l’organizacion d’Auguste
Quand s’acaba la Guèrra de las Gàllias, l’acòrdi fragil entre Cesar e Pompèu se pèrd e las guèrras civilas començan, entre los dos primièrs protagonistas d’en primièr, puèi après l’assassinat  de Cesar en 44 AbC. entre Marc Antòni e Octavi. S'aquelas guèrras se debanan pas en Gàllia, aquela serà pasmens l’objècte de rivalitats entre Marc Antòni, qu'obten dins un primièr temps lo govèrn d'aquela novèla província, abans qu’Octavi, dins l'encastre d’un acòrdi de patz precària amb Marc Antòni ne prenga a son torn le contraròtle. Es sonque al tèrme d'aquelas guèrras civilas e après l’ afermiment del regim novèl  qu’Octavi, vengut August en 27 AbC., pòt alara organizar los territòris conquistats per Cesar. La data de la reorganizacion territoriala es encara discutada, o entre 27 e 25 AbC., o entre 16 e 13 AbC., pendent dos demoranças diferentas d'August en Gàllia. Aquela nòva organizacion territoriala a per consequéncia de divisar lo vast territòri conquista per Cesar entre la Narbonesa, sus que s'apièja, e los Pirenèus e lo Ren, en tres províncias de reng imperial : la Gàllia Lugdunenca, la Gàllia Belgica e la Gàllia Aquitània. Dins aquel encastre, dos dels mai poderoses pòbles de Gàllia, vesins pasmens, se trapan separats: los Eduens en Lugdunenca, los Arvernes en Aquitània. Mas aquela òbra d’organizacion es pas sonque territoriala. Cal signalar tanben la realizacion d’un primièr malhum de vias, avent Lion per còr, e qu'es l’òbra d’ Agrippa ; la creacion d’un tellièr monetari imperial a Lion en 15 AbC.; la fondacion en 12 AbC. del Sanctuari federal de las Tres Gàllias, a Lugdunum tanben, e destinada mantenir un encastre unificat, mas subretot religiós, per las tres províncias venent d’èsser separadas; la creacion vèrs 15 AbC., d’una zona doanièra intèrna a l’Empèri, unificada en mai de las Tres Gàllias integrant tanben la Narbonesa.
L'encastre geografic
Entre las diferentas reformas d'August e Domician es malaisit de descriure las frontièras. Mai que las fonts textuals son raras e concernisson subretot Plini lo Vièlh e Estrabon. Una autra dificultat ven del fach que la representacion de l’espaci geografic dins l’Antiquitat es diferrenta d'aquela d'ara e plan desformada. Atal, Estrabon descriu la sèrra dels Pirenèus coma orientada del Nòrd al Sud, Garona, Léger , Sèina e Ren li essent totes parallèls.
Gercy
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Gàllia lugdunenca
L'encastre geografic
Christian Goudineau, per comprene melhor aquela organizacion territoriala, ensag dins un primièr temps de presentar graficament per una mapa d'aquela vision desformasa de l'espaci per Estrabon, puèi i intègra las divisions territorialas estrabonianas etplinianas. Le constat es aquel d'un partiment racional repartissent l'espaci geografic coma conegut alara segon de formas geometrics, rectangles e carrats, de dimensions similaras.
Un segond constat es qu'es un partiment territorial pro diferent d'aquel conegut al Naut-Empèri per las província Lugdunenca e Belgica. Dins lo periòde posterior a August Lugdunenca e Belgica se partejavan la region compresa entre Léger, Narbonesa e Ren segon un axe nòrd-oèst / sud-èst, anbedoas províncias dispausavan d'una sortida maritima, lo partiement d'August donat per Estrabon mòstra una reparticion del territòri segon un axe èst-oèst. La Gàllia belgica d'August contraròtle tota la façada maritima dempuèi l'estuari de Léger fins a la boca del Ren; la Lugdunenca contraròtla ela un territòri pas que continental. Aquela primièra frontièra augustenca entre Lugduneca e Belgica se rend malaisidament de biais precís sus una mapa contemporèa, sola sembla èsser acquerida una seccion d'aquela frontièra a miègcamin del cors del Ren e que conserverà mai tard la frontièra separant Germania Inferiora e Germania Superiora, creadas per Domician.
Administracion
La Gàllia lugdunenca èra una província imperiala administrada per un legat d'August propretor de reng pretorian installat a Lugdunum (Lion). Aguèt per exemple per governaire Septimi Sever lo futur emperaire d’origina nòrd-africana. Lo ròtle privilegiat de Lugdunum foguèt enforçat per la preséncia d’un tallièr monetari impérial puèi del Sanctuari federal de las Tres Gàllias, dedicada al cult de Roma e August.
En 68, foguèt la primièra e se levar contra Neron de totas las províncias, pasmens se los abitants de Lugdunum seguèron gaire pas aquel movement. Lo Gallés Cai Juli Vindex èra lo governaire e proclama Galba emperaire abanst d’èsser vencut.
Economia
La Gàllia Lugdunenca es una de las províncias mai poblada de l’Empèri, e de las mai ricas. Dona a partir de l’an 48 un nombre important e totjorn mai de senators, coma d'Eduens. tanben dona de legionaris e d'auxiliaris a las legions del Ren, e las vilas d’Augustodunum e Lugdunum son d’importants centres dans l’Occident pasmens se a populacion d'aquelas vilas de segur passèt pas los 35000 abitants per Augustodunum, per Lugdunum. Mai, la campanha es plan espleitada amb una densitat importanta de vilas e de vici (vilòta rurala).
Vilas màger : Lugdunum, Augustodunum (Autun), Lutècia (París), Juliomagus (Angieus), Condate Riedonum (Rennes), Rotomagus (Roen), Caesarodunum (Tors), Augustodurum (Bayeux), Forum Segusiavorum (Feurs), eca.
Invasion
Los Bretons installats en Lugdunenca III se révoltèron contra lo poder imperial vèrs 450, la Lugdunenca I foguèt ocupada pels Burgonds vèrs 460, la preséncia romana demora en Lugdunenca II e IV find 486 amb Gèli e Siagre.
Sainte-Foy-lès-Lyon
Sainte Foy-lès-Lyon es una comuna francesa situada dins la metropòli de Lion e la region d'.
Geografia
thumb|right
Montvalent (Agenés)
Montvalent, (Monbalen en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
I a dos luècs diferents dins las atestacions : lo qu'es apelar adara lo borg e qu'èra al començament lo castèl de Montvalent, environat de qualques ostals, e un autre, nommat adara Montvalent, ont i a la glèisa e l'escòla, e qu'èra Gelsac a l'origina. La prononciacion es [muŋba'len]. Las atestacions son totas en latin o latinizadas : Gelsaco (Parrochia de ~), en 1271, Montis Valentis (par. Sancti Petri de Galsaco alias ~), en 1319, Montis Valentis, en 1515, Monbalen (B. Petri de Galaisac aliter de ~), al sègle XVII. Montvalent es format del nom occitan mont e de l'adjectiu occitan valent, mot de la familha de valer, valor; lo sens es « solide, valent », donc de granda valor militara. Es una formacion medievala, d'epòca feudala, per una fortalesa novèla, ,.
Per Gelsac/Galsac/Galais(s ?)ac, nom disparegut, Bénédicte Boyrie-Fénié prepausa pas d'explicacion. L'atestacion del sègle XVII es benlèu influenciada per Galaiçac, parròquia tanben dispareguda de la comuna de Montflanquin.
Beaulieu-les-Fontaines
Beaulieu-les-Fontaines es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.