cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Economia de Belgica
Lo deute public representa 90% del Produch interior brut del país.
Jussy
Jussy pòt èsser:
Prefixe dau Sistèma Internacionau
Los Prefixes dau Sistèma Internacionau son de prefixes normalizats per utilisar damb las unitats del Sistèma Internacionau d'Unitats.
Efèb
vinheta|267x267px|Efèb atenian portant lo petàs, un imacion, doas javelinas e una espasa, mitat de sègle V AbC.. Pels Grècs ancians, un efèb (en grec ancien, éphêbos, contraccion de ἐπί-ἥβη, derivat de hếbê, la jovença, cf. la divesa Ebèa) èra un jovent, en practica un mainat avent daissat l'autoritat de las femnas.
Per extension, lo tèrme designa uèi un jovent d'una granda beutat.
Origina
L'efebiá ten benlèu son origina dins de practicas ancianas d'aprendissatge que marcan la transicion entre l'enfança e l'integracion definitiva dels jovents dins la vida sociala.
L'efebiá a Atenas
A Atenas, l'éfebiá es institucionalizada. Recamp los joves ciutodans de 18 a, astrenhs al servici militar. Es desxricha per Aristòtel dins la Constitucion dels Atenians (42).
Abans de començar l'efebiá, los efèbs devon jurar:
vinheta|321x321px|Sotas la Marselhesa, un oplita e son efèb. La primièra annada es consacrada a l'instruccion de las armas, jos l'autoritat de pedotribes (/ paidotríbês), o instructors. Los efèbs son formats al combat coma oplitas, aprenon tanben a manobrar d'armas de sètge coma la catapulta.
La segonda annada se debana dins las garnisons de l'Atic, los joves recrutas constituisson l'essencial de las tropas atenianas e participan a las òbras importantas coma la construccion de ponts o de fortificacions. L'efèbia s'acaba a la fin d'aquesta segonda annada amb la <i id="mwQw">docimasia</i> (en grèc ancian ). Es una mèna d'enquista, d'examèn que deu passar l'efèb, une verificacion finala d'aptitud que determinarà l'obtencion o non de la ciutadenetat ateniana per l'efèb.
Al sègle II AbC lo servici de l'efebiá es diminuit a un an e pèrd son caractèr obligatòri, essent pas pus a la carga de la ciutat, los mai paures ne son exclusits. L'efebiá ven una formacion de tipe instruccion superiora ont l'aspècte militar es completat per de conferéncias donadas al gimnás per de filosòfs, de retors e de mètges.
Milhavet
Milhavet (Milhavet en francés) es una comuna lengadociana del País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Praia
Praia (Plaja en portugués) es la capitala e la pus granda vila de Cap Verd. Se situa sus l'illa de Santiago qu'es tanben la pus granda de las nòu illas abitadas de l'archipèla. Sa populacion èra estimada 124,661 abitants en 2008.
La vila ten un pòrt comercial que li permet d'exportar cafè, cana de sucre e fruches tropicals. Son economia es tanben basada sus l'industria de la pesca. Praia es constituïda per tres freguesias: Nossa Senhora da Graça, Santíssimo Nome de Jesus e São João Baptista. vinheta|230px|esquèrra|La vila de Praia, Cap Verd.
(516) Amherstia
(516) Amherstia es un asteroïde.
Iberis gibraltarica
Iberis gibraltarica qu'ei ua planta deu genre Iberis e de la familha de las Brassicaceae. Qu'ei lo simbèu de la Resèrva Naturau de l'Arròc Sobiron a Gibartar; totun, qu'ei en realitat originària de l'Africa deu Nòrd. Gibartar qu'ei l'unic lòc d'Euròpa on aquera planta e viu a l'estat salvatge. Que creish dens las henudas de calcari. Las hlors que varian enter lo vriulet palle e lo quasiment blanc e lo lor diamètre que pòt aténher ueit centimètres.
Héry (Iona)
Héry  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha.
Geografia
La municipalitat se situa a 13 quilomètres al nòrd de Aussèrra. Se plaça al bòrd de la Bòsc de Sant-Germain.
Nimes Olimpic
Lo Nimes Olimpic (oficialament en francés Nîmes Olympique) es un club de fotbòl occitan basat a Nimes e fondat lo 12 d'abril de 1937 après la disparicion del Sporting Club Nimes, ancian club professional de la vila. Lo club jòga ara en la Liga 1 francesa.
Héry (Iona)
Geografia
La commune se situe à 13 kilomètres au nord d'Auxerre. Elle se positionne au bord de la Forêt de Saint-Germain.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Aquela localité, anteriora a l'epòca gallo-romains doncas que s'i es trobat de cavòts e de las condecores d'aquela epòca, es sustot coneguda pel concile de 1015. (Veire Istòria generala, Liv. VIII). La tèrra seigneuriale aperteniá a la abbaye de Sant-Germain #que i #fondar un coan de Bernardines #que ne demòra, près de la glèisa, dels vestigis. Los fossés e los murs de enceinte rasavan lo campanal e aquel monastèri.
Héry, #Que s'estend sus divèrses quilomètres de longitud, compren tres seccions : la vila, incluant la glèisa e lo castèl, la part orientala @dénommer Sévery e lo Tartre, al miègjorn, ont se tròban un cementèri romain e una capèla de N.-D. De la Pitié del XIIIe sègle. La fabrica de Seignelay i #aver de tèrras. Al XVIIIe, s'i obsèrva dos senhors laics Anne-Léon de Montmorency e Bellanger de Rebourseaux, #que los bens n'aguèron vendut los 27 prairial an IV e 29 pluviôse, an V. Lo castèl, #qu'aperteniá jos l'Empèri a la familha Bernard de Héry, barrava una rica bibliotèca e una superbe colleccion de tableaux.
Extrach del Diccionari topographique del departament del Yonne (Maximilien Quantin)
L'atractiu de Héry residís dins la siá glèisa, la glèisa Santa-Louis del. Una via romaine passava antany près del pòble. Ne demòra qualques vestigis coma un vièlh pont romain situat entre Héry e Rouvray (pòble vesin).
Lo comédien e cineasta Robert Dhéry #èsser inhumé en la municipalitat lo 3 de decembre de 2004. I aguèt pres per la siá esposa, la comédienne, scénariste e chorégraphe Colette Brosset lo 1er en març 2007.
Cette localité, antérieure à l'époque gallo-romains puisqu’on y a trouvé des tombeaux et des médailles de cette époque, est surtout connue par le concile de 1015. (Voir Histoire générale, Liv. VIII). La terre seigneuriale appartenait à l’abbaye de Saint-Germain qui y fonda un couvent de Bernardines dont il reste, près de l’église, des vestiges. Les fossés et les murs d’enceinte rasaient le clocher et ce monastère.
Héry, qui s’étend sur plusieurs kilomètres de longueur, comprend trois sections : la ville, incluant l’église et le château, la partie orientale dénommée Sévery et le Tartre, au midi, où se trouvent un cimetière romain et une chapelle de N.-D. de la Pitié du XIIIe siècle. La fabrique de Seignelay y eut des terres. Au XVIIIe, on y remarque deux seigneurs laïques Anne-Léon de Montmorency et Bellanger de Rebourseaux, dont les biens furent vendus les 27 prairial an IV et 29 pluviôse, an V. Le château, qui appartenait sous l’Empire à la famille Bernard d’Héry, renfermait une riche bibliothèque et une superbe collection de tableaux.
Extrait du Dictionnaire topographique du département de l'Yonne (Maximilien Quantin)
L'attrait d'Héry réside dans son église, l'église Saint-Louis du. Une voie romaine passait autrefois près du village. Il en reste quelques vestiges comme un vieux pont romain situé entre Héry et Rouvray (village voisin).
Le comédien et cinéaste Robert Dhéry fut inhumé dans la commune le 3 décembre 2004. Il fut rejoint par son épouse, la comédienne, scénariste et chorégraphe Colette Brosset le 1er mars 2007.
Nòtas
<references group=N/>
24 d'agost
Referéncias
Vejatz tanben:
Ans 1620
../.. | Ans 1590 | Ans 1600 | Ans 1610 |  Ans 1620 | Ans 1630 | Ans 1640 | Ans 1650 | ../..
Sciéncias e tecnicas
1624 : publicacion d'un estudi dei constellacions dich Usus astronomicus planisphaerii stellati per l'astronòm alemand Jakob Bartsch (vèrs 1600 - 1633). I definiguèt lo traçat de sièis constellacions novèlas (Camelopardalis, Gallus, Jordanus, Monoceros, Tigris e Vespa). Lei constellacions de Camelopardalis e de Monoceros existisson totjorn a l'ora d'ara. 1628 : a partir dei trabalhs sus la circulacion dau sang dins l'organisme dau mètge arabi Ibn al-Nafis, lo mètge anglés William Harvey (1578-1657) publiquèt la premiera descripcion dau sistèma circulatòri depintant lo còr coma una pompa musculara.
Castèth de Lorda
300px|thumb|Castèth de [[Lorda]] Eth castèth de Lorda en Bigòrra que ho residéncia deths comtes de Bigòrra au sègle XI e XII.
Gaston Febus que'n prengó eth contròle arron d'aver perpausat un contracte aus mercenaris qui'u tievan ; eth castèth que he alavetz partida dera soa ret de hortalessas ath long deth Pirenèus.
A partir deth sègle XVII que vadó preson reiau, puish que ho preson dera Republica entiòth sègle XX. Desempuish 1921 qu'ei era sedença deth Musèu deths Pirenèus.
Mascaràs
Mascaràs (Mascaras en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Comuna de Gasconha situada en Astarac a 10 de km au nòrd-est de Marciac. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
(517) Edith
(517) Edith es un asteroïde.
Blòc 0108
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Juventus (omonimia)
Juventus pòt designar:
(518) Halawe
(518) Halawe es un asteroïde.
Camilla Pfeffer
Camilla Pfeffer (Filderstadt, 24 de genièr de 1993) es una gimnasta alemanda, especializada en gimnastica ritmica.
Arnapi
Arnapi es un grop de punk militant de Bigòrra (en Gasconha) e de Bearn, qui s'exprimeish en lenga occitana e mescla punk rock, reggae e ska.
Grop
Format en seteme de 2006, Arnapi qu'esto rapidament considerat com un "ovni" deguens la musica occitana, en jogar notadament sus ua caisha a ritme e en perpausar ua musica de cuu a las influencias tradicionaus "classicas".
En 2007,Lo grop que's desmarca de tira per concèrts d'antologia (Tor deu Borrèu a Pau | Concèrt sauvatge a la facultat de Pau). Lo son n'ei pas afinat, mès l'energia balhada pendent los concèrts que permeten au grop de's hèr ua bona reputacion. Lo grop que sorteish de Bigorra, tà jogar notadament en Avairon dab Oai Star. Lo grop sortirà lo son solet disc "capvariat",tot hèit a casa (dinc a la pochèta en carton...).Quasi 800 discs que seràn venuts.
En 2008, lo grop que comença d'estar convidat hens hestenaus mes reputats (Estivada de Rodès-Fiesta FZM en Bretanha). A l'Estivada de Rodès, lo grop qu'integra videos pendent los concèrts. Mès aquestes emponts de prestigi que soarà la debuta de las pelejas entre los musicians deu grop e lo cantaire, e la mort deu grop.
Après ua virada de tres concèrts debuta de 2009 (dab Ramoneurs de Menhirs, Charly Fiasco e Guerilla Poubelle), lo grop que's dessepara en mai 2009. L'associacion Espiceria que demora en vita, shens Silvan Carrèra, e que hica en plaça bèths projèctes ligats au patrimoni culturau.
Comunautat de comunas de La Ròcha Focaud e Pòrta de Perigòrd
La comunautat de comunas de La Ròcha Focaud e Pòrta de Perigòrd (en francés Communauté de communes La Rochefoucauld - Porte du Périgord) es una intercomunalitat situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, aus extremitats nòrd-oest de Perigòrd e sud de la Charanta Lemosina. Son sieti es Montberol.
Geografia
Mapa de la comunautat de comunas La Ròcha Focaud e Pòrta de Perigòrd au 1er de genier de 2019.|thumb|right|400px|upright=1.8
Blòc 0109
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Denis Scheck
thumb|Denis Scheck en 2010 Denis Scheck (Stuttgart, 15 de decembre de 1964) es un jornalista e critic literari alemand.
Courson-les-Carrières
Courson-les-Carrières es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Geografia
de bòsques se tròban sul territòri de la municipalitat #que se tròba al sud de la prefectura Aussèrra. thumb|none|Païsatge als environs de Courson-las-Carrièras
Mehmed VI Vahidettin
Mehmed VI Vahidettin (1861-1926) foguèt l'ultim soudan de Empèri Otoman, abans la republica, entre 1918 e 1922.
Courson-les-Carrières
Geografia
1470 hectares de bois se trouvent sur le territoire de la commune qui se trouve à 23 km au sud de la préfecture Auxerre. thumb|none|Paysage aux environs de Courson-les-Carrières
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Se pòt citar la preséncia de rèstas d'un castèl féodal #qu'aperteniá als comtes de Nivèrns e d'Aussèrra.
Es a Courson-las-Carrièras que Pierre II de Courtenay #recebre en 1216, los ambaissadors #que lududes aportavan la corona imperiala de Constantinople.
On peut citer la présence de restes d'un château féodal qui appartenait aux comtes de Nevers et d'Auxerre.
C'est à Courson-les-Carrières que Pierre II de Courtenay reçut en 1216, les ambassadeurs qui lui apportaient la couronne impériale de Constantinople.
Nòtas
<references group=N/>
Castèth de Morlana
300px|thumb|Castèth de Morlana thumb|200px|left|Tor e portau deu castèth thumb|200px|left|Colleccion de mòbles bearnés Lo castèth de Morlana qu'ei ua hortalessa poligonau bearnesa de capvath bastit per Gaston Febus entà har rampèu au comte d'Armanhac. Que ho restaurat au sègle XX per l'istorian medievista Raymond Ritter e qu'ei uei un musèu dab ua colleccion de mòbles bearnés.
Jouy-aux-Arches
Jouy-aux-Arches es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Carlos Moya
thumb|right|Carlos Moya Carles Moya es un jogaire de tennis espanhòl. Nasquèt lo 27 d'agost de 1976 a Palma (Espanha). Foguèt nº1 mondial pendent 2 setmanas. Se ganhèt Roland Garros en 1998 e la Copa Davis (2004). Moya se ganhèt 20 tornegs en individual.
Chimpanzé
Lo chimpanzé es lo nom comun de doas espècias existissent de monin de genre Pan, ont lo fluvi Còngo forma lo limit entre l'abitat natiu d'ambedoas espècias.
Jouy-aux-Arches
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jaillon
Jaillon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Jouy-aux-Arches
Istòria
Les premières fouilles archéologique à Jouy-aux-Arches ont permis de découvrir que ce versant de la Moselle était habité dès la Préhistoire par les Médiomatriques, un peuple gaulois non-sédentaire. Jouy-aux-Arches était déjà convoitée par les Romains en raison de sa situation géographique. L'axe Lyon-Metz-Trèves (Lugdunum-Divodurum-Augusta Treverorum) fut un axe très fréquenté pour les liaisons marchandes de la Gaule inférieure au reste de l'Empire romain. Importante cité gallo-romaine (construction d'un aqueduc). Mentionné dans une charte de 745 sous le nom de « Gaudiacum ». Dépendit du comté de Bar, puis fut annexé au pays messin. On y trouve les familles messines : Baudoche, Raigecourt, Gournay, Heu. Point d'appui des Français contre Metz 1444. Comme les autres communes de l'actuel département de la Moselle, Jouy-aux-Arches, rebaptisée "Gaudach", est annexée à l’Empire allemand de 1871 à 1918.
Quiévy
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Chimpanzé
Lo chimpanzés son membres de la familha Hominidae, coma los Gorillas, Umans e Orangotans. Òm pensa que los chimpanzés se dividiguèron de l'evolucion umana fa prèp de 6 milions d'ans e atal las doas espècias de chimpanzés son los pus pròches parents en vida dels umans. Los chimpanzés son los unics membres coneguts de la sostribú Panina. Las doas espècias de Pan se divisèron fa solament un milion d'ans. Mai de 99% de las sequéncias de l'ADN uman e chimpanzés son las meteissas.
Relacions dins evolucion
thumb|left|300px|Las relacions taxonomicas dels Hominoidea Se considèra ara que lo genre Pan fa part de la sosfamilha Hominidae a que los umans tanben apartenon. Aquelas doas espècias son los parents dins l'evolucion en vida pus prèp dels umans. Lo umans partejavan un ancessor comun amb los chimpanzés fa sièis milions d'ans. La recerca innovanta facha per Mary-Claire King en 1973 trobèt un ADN identic a 99% entre èssers umans e chimpanzés, encara que la recerca dempuèi modifiquèt aquela descobèrta a 94% de semblança, amb almens qualques diferéncias sus l'ADN pas encodat. S'es prepausat quitament que los troglodites e paniscus anen amb los sapiens dins lo genre Homo, puslèu qu'en lo Pan. Un argument en favor d'aiçò es qu'unas autras espècias se tornèron classificada per aperténer al meteis genre sus la basa de mens similitud genetica qu'aquela que i a entre umans e chimpanzés.
Quiévy
Istòria
thumb|Lo luòc Besin al centre del pòble Dels indicis en permetent de testificar la preséncia de l'òme dempuèi l'an 500 000 abans lo nòstre ère an #èsser descobèrts sus la municipalitat los complements del luòc istoric sus la généalogie de Noël Davoine amb las patronymes los mai ancians de Quiévy.
thumb|La place Besin au centre du village Des indices permettant d'attester la présence de l'homme dès l'an 500 000 avant notre ère ont été décelés sur la commune le compléments du site historique sur la généalogie de Noël Davoine avec les patronymes les plus anciens de Quiévy.
Carlos Moya
Se retirèt en 2010.
Doulaincourt-Saucourt
Doulaincourt-Saucourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chimpanzé
Anatomia e fisiologia
thumb|left|Aquel chimpanzé a pas de pelatge, rendent lo muscles pus facilament visibles Lo chimpanzé comun mascle a es grand de 1,7 m quilhat e pesa aperaquí 70 kg; la femèla es un pauc mai pichona. Los braces del chimpanzé comun, quand son estenduts, son la mitat pus longs la nautor del còs e son pus longs que las cambas. Lo bonobo es un pauc pus pichon e pus prim que lo chimpanzé comun mas a de membres pus longs. Las doas espècias utilizan sos braces longs e fòrts per pujar als arbres. Sus la tèrra, los chimpanzés normalament van de quatre patas utilizant coma supòrt sos artelhs per supòrt amb sas mans tancadas. Los pès del chimpanzé son melhors per caminar qu'aqueles de l'orangotan perque las solas del chimpanzé son pus largas e los dets mai corts. Ambedoas espècias pòdon caminar quilhats sus doas cambas quand carrejan d'objèctes amb sas mans e sos braces. Lo pelatge es escur; la cara, los dets, las palmes de las mans e las sòlas dels pès son sens pel; e lo chimpanzé a pas cap de coa. Una massa d'òs en dessús los uèlhs dona a la tèsta un biais retractat e lo nas es plan. Malgrat que las mandibulas sián salhentas, los pòts salhon solament quand un chimpanzé fa morros. Lo cervèl d'un chimpanzé es la mitat de la dimension d'un cervèl uman.
Los chimpanzés rarament vivon aprèp l'edat de 40 en vida salvatja, mas pòdon arribar a l'edat de mai de 60 ans en captivitat. Cheeta, l'eroïna de Tarzan, foguèt que encara viva en 2009 a l'edat de 79 ans, que ne fariá lo chimpanzé pus vièlh del monde. Pasmens, aquela declaracion es contestada.
Comportament
left|thumb|Bonobo
Las diferéncias anatomicas entre lo chimpanzé Comun e lo Bonobo son leugièras, mas lo comportament sexual e social son fòrt diferents. Lo chimpanzé Comun a un regim omnivòr, una cultura de caça en gropa baisada amb de mascles beta dirigit per un mascle alfa e de relacions socialas extrèmament complèxes.
Lo Bonobo, d'autra banda, a un regim subretot frugivòr e un comportament egalitari, pas violent, matriarcala e sexualament receptiu. De cara glabra, anant de color ròsa a fòrt escura segon las espècias, mas es generalament pus clara pels individús pus joves, s'escursissent mentre se fan vièlh. Lo Bonobo a los membres superiors mao longs e capitan anar quilhats pus sovent que lo Chimpanzé Comun. Una Universitat d'estudi del Centre Medical de Chicago trobèt de diferéncias geneticas significativas entre las populacions de chimpanzés. . De gropes diferents de chimpanzés an de comportaments culturals diferents amb de preferéncias pels diferents tipes d'esplech.
Lo chimpanzé Comun mòstra de nivèls d'agression mai nauts que lo Bonobo.
Intelligéncia
thumb|Diagrama del cervell d'un chimpanzé
Los chimpanzés fan d'espleches e los utilizan per obtenir de noiriduras e per de demostracions socialas; an d'estrategias de caça sofisticadas qu'exigisson cooperacion, influéncia e posturas; son conscients dels estatuts, capables de manipulacion e de decepcion; pòdon aprendre a utilizar simbòls e comprendre aspèctes de la lenga umana e tanben qualques aspèctes de sintaxi e concèptes del nombre e sequéncia numerica; e son capable de planejar volontàriament un estat futur o un eveniment.
Utilizacion d'espleches
Los chimpanzés modèrnes utilizan espleches e la recèrca recenta indica que l'utilizacion d'espleches de pèira comencèt fa 4300 ans. Un estudi recent revela que l'utilizacion de tals espleches avançats coma lanças, que los Chimpanzés Comuns de Senegal afilavan amb sas dents, s'utilizan per caçar lo Galago senegalensis. Abans de la descobèrta de l'usatge d'espleches pels chimpanzés, se pensava que los umans foguèron l'unica espècia que fasián e utilizavan d'espleches, mas encara mai d'autras espècias utilizant espleches son ara conegudas.
Empatia
Las pròvas en favor de l'"espiritualitat dels chimpanzés" son demostracion de dòl, "naissance d'amor romantic", "Dança de la pluèja", apreciacion de belesa naturala coma l'observacion de la cloca del solelh sus un lac, curiositat e respècte cap a fauna qu'es pas una amenaça o una font alimentària pels chimpanzés, empatia cap a d'autras espècias (en alimentant tartugas) e "animisme" o "joc pretenduts" breçant e penchenant pèiras o bastons. .
Comunicacion
Los chimpanzés comunican d'un biais similar a comunicacion non verbala umana, utilizant vocalizacions, accion de man e expressions facialas. Estudis dels cervèl del chimpanzés revelèron que la comunicacion del chimpanzé activa un airal del cervèl del chimpanzé qu'es en la meteissa posicion que l'airal de Broca, lo centre del lengatge del cervèl uman.
Memòria
Un estudi d'i a 30 ans a l'Institut de Recèrca dels Primats de l'Universitat de Kyoto mostrèt que los chimpanzés pòdon aprendre a reconóisser los numèros 1-9 e sas valors. Los chimpanzés mòstran una aptitud per la memòria fotografica, demostrèt en experiéncias ont distinguisson 1-9 sus un ecran d'ordinator en mens d'un quart de segonda, e mai lo chimpanzé Ayumu foguèt capable de ensenhar corrècta e lèu las posicions ont apareissent en ordre ascendent. La meteissa experiéncias foguèt temptada pel campion de la memòria mondial Ben Pridmore.
Los monins rison
Lo rire poiriá pas se limitar o èsser unic dels umans. Las diferéncias entre lo rire chimpanzé e uman pòdon èsser lo resultat d'adaptacions que l'evolucion permetèt al umana de parlar. L'autoconsciéncia se mòstra amb la pròva del miralh, o l'abiletat per s'identificar per rapòrt als autres, per aquò an las condicions prealablas per rire, atal los animals pòdon rire del meteis biais qu'o fan los umans.
Los chimpanzés, los Gorillas e los Orangotans fan de vocalizacions emblant lo rire en responsa al contacte fisic, dins los jocs de luta e de corsejada, o fasent gratilhs, tan pels chimpanzés salvatges coma captius. Lo rire del chimpanzé comun es pas immediatament reconeissable pels umans, perqué se fa d'inalacions e exalacions alternativas que sonan mai coma respirar e expirar. I a d'exemples que mostrèron que los primats pas umans exprimiguèron jòia. Un estudi analisèt e enregistrèt de sons faches per de pichons umans e Bonobos quand òm lor fan gratilhs. Trobèr, que encara que lo rire del Bonobo foguèt d'una frequéncia pus nauta, lo rire seguís un modèl similar pels enfants umans e amb d'expressions facialas similaras. Los umans e los chimpanzés se gratilhan las meteissas zònas del còs coma las aissèlas e lo ventre. Lo plaser dels gratilhs pels chimpanzés demenís pas amb l'edat.
Agressivitat
Los chimpanzés son fòrt territorials e se provèt que s'ajudan los uns als autres. En febrièr de 2009, a causa d'un accident fòrt escas que un chimpanzé domestic nomenat Travis ataquèt una femna a Stamford (Connecticut), lo Congrès dels Estats Units d'America aprovèt l'interdiccion d'aver de primats coma animals de companhiá als Estats Units d'America.
Istòria
Los africans an contactes amb chimpanzés dempuèi millenaris. Los chimpanzés foguèron animals de companhiá pendent sègles per qualques africans, especialament al Còngo. Lo primièr contacte enregistrat d'europèus amb chimpanzés es a l'Angòla actual pendent los ans 1600. Lo jornal de l'explorator portugués Duarte Pacheco Pereira (1506), conservat a l'Archius Nacional Portugués (Torre do Tombo), es probablament lo primièr document europèu mostrant que los chimpanzés fabricavan los seus pròpris espleches rudimentaris.
La primièra utilizacion del nom "chimpanzé" es pasmens atestada fins a 1738. Lo nom s'obten d'un tèrme de la lenga tshiluba, "kivili-chimpenze", qu'es e lo nom local de l'animal. Los biologistas explican Pan coma lo nom de genre de l'animal. Los chimpanzés, atal coma d'autres monins tanben semblan d'èsser estats coneguts pels escrivans occidentals en tempses ancians, mas principalament per mejan de mites e legendas, principalament a travèrs de comptes fragmentats e incomplèts d'aventuraires europèus. Los monins son mencionats entre autres per Aristòtel, o la Bíblia, ont los monins e baboïns se descrivon coma èsser estats reculhits pel rei Salamon (libre primièr del reis).
Quand los primièrs chimpanzés foguèron transportats al continent europèu, los scientifics europèus notèron l'inexactitud de las descripcions ancianas, que disián sovent que los chimpanzés avián banas e batas. Los primièrs chimpanzés transcontinentals venguèron d'Angòla e foguèron ofèrts a Frederick Henry, Prince d'Orange en 1640. Los scientifics qu'examinèron aqueles especimèns rars daissèron perplèxes e los descriguèron lo primièrs chimpanzés coma "Pigmèus" e notèron las similituds claras dels animals amb los umans. Las doas decennias venentas un certan nombre d'especimèns foguèron importats cap a Euròpa, subretot comprats per divèrses pargues zoologics coma divertiment pels visitants. thumb|left|100px|L'"Affe mit Schädel" (monin amb crani) de [[Hugo Rheinhold es un exemple de coma foguèron vistes los chimpanzés a la fin del sègle XIX.]] La teoria de Darwin de seleccion biologica (publicada el 1859) e dins lo vam de la biologia suscitèron l'interès scientific pels chimpanzés, que menèt finalament a d'estudis nombrós dels animals salvatges e en captivitat. Los observators de chimpanzés a l'epòca foguèron subretot interessats pel comportament e de mai que teniá a veire amb aquel dels umans. Aquò se faguèt dins un sens mens scientific estricte e desinteressat de que poiriá sonar, s'agissiá de determinar fin finala se òc o non los animals avián de traches que de poirián considerar coma 'bons'; l'intelligéncia dels chimpanzés foguèt sovent exagerada significativament, amb l'exemple de l'"Affe mit Schädel" (monin amb crani) de Hugo Rheinhold (vejatz l'imatge), ont un chimpanzé aparentament cultivat contempla un crani. Arribèt a i aver fins a un programa redigit per domesticar chimpanzés per lor far far divèrses prètzfaches domestics. (p.ex. trabalh dins la fabrica). A la fin dels ans 1800 los chimpanzés demoravan coma un mistèri pels umans, amb una informacion scientifica fòrça pauc objectiva disponible.
Lo sègle XX foguèt una edat nova de recerca scientifica dins lo comportament dels chimpanzés. Abans de 1960, gaireben se sabiá pas res sul comportament dels chimpanzés dins son abitat natural. En julhet d'aquel an, Jane Goodall comencèt dins lo bosque Gombe de Tanzania a viure entre los chimpanzés, ont subretot estudièt los membres de la Comunitat del chimpanzés Kasakela. Sa descobèrta que los chimpanzés fasián e utilizavan d'espleches foguèt novèla, alara que se considerava abans que los umans èran l'unica espècia que podián far aquò. Los primièrs estudis mai progressius suls chimpanzés foguèron dirigits subretot per Wolfgang Köhler e Robert Yerkes, los dos èran de psicològs celèbres. Aqueles òmes coma lors collègas establiguèron que los estudis de laboratòri suls chimpanzés se centravan especificament a aprendre sus las abiletats intellectualas del chimpanzés, mai que mai la solucion de problèmas. Aquò plan segur implicava de pròvas basicas, practicas de laboratòri, qu'exigissián una capacitat intellectuala fòrça nauta (coma resòlvre lo problèma d'obténer una banana defòra de portada). Notablament, Yerkes tanben faguèt fòrça observacions de chimpanzés salvatges qu'enriquiguèron fòrça la compreneson scientifica dels chimpanzés e son comportament. Yerkes estudièt los chimpanzés fins a la Segonda Guèrra Mondiala, mentretant Köhler aprèp cinc ans d'estudi publiquèt sa celèbra Mentalitat dels Monins en 1925, finalament conclusent que {{cita|los chimpanzés manifèstan un comportament intelligent del tipe general familiar pels èssers umans... un tipe de comportament que passa per èsser especificament uman" (1925).
En agost de 2008 l'exemplar del Jornal American de Primatologia comuniquèt los resultats d'un estudi d'un an al Pargue Nacional de Mahale Mountains de Tanzania que metèt en evidéncia que los chimpanzés se tròban malauts de malautiás viralas contagiosas que contractèt probablament los umans. Las recèrcas molecularas, microscopicas e epidemiologicas demostrèron que los chimpanzés que vivon dins lo Pargue Nacional de Mahale Mountains trapèron una malautiá respiratòria qu'es probablament provocada per un variant d'un paramixovirus uman.
Jaillon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Arena movedissa
D'Arena movedissa es d'arena (reg. sabla, sable) fina, saturada d'aigada, qu'a una febla capacitat portanta.
Jaillon
Istòria
De nombrosas monedas romaines an #èsser d'amassadas sus la municipalitat la longitud de l'anciana via Lion-Trèves.
Una commanderie dels Templiers a existit al luòc-dich Pont de Jaillon.
De nombreuses monnaies romaines ont été trouvées sur la commune le long de l'ancienne voie Lyon-Trèves.
Bowling
Lo bowling (tèrme anglés) o jòc de quilhas es un espòrt e un jòc. La tòca del jogaire es de marcar lo mai de ponches amb una bola; lo jogaire fa rotlar una bola de bowling sus una superfícia plana per far tombar de quilhas. Existís un fum de menas de bowling; lo pus popular dins lo mond es lo ten-pin bowling, lo jòc mai ancian data de l'epòca de l'Anciana Egipte, mas existís d'autres luòcs istorics ont lo bowling èra jogat coma l'anciana Finlàndia, Iemèn , o Alemanha. Las primièras règlas foguèron establidas a Nòva York lo 9 de setembre de 1895. Uèi lo jòc es jogat per mai de 95,000,000 personas dins mai de 90 estats dins lo mond.
(519) Sylvania
(519) Sylvania es un asteroïde.
Bhili
Lo bhili (o bhagoria) es una lenga indoariana parlada en Índia. La lenga e lo grop que la parla es pas sempre aisida d'identificar, que cèrtes bhilalis sonan lor lenga bhili, e que lo govèrn indian de còps mescla sos lo nom de bhil, los bhils, los bhilalas e los barelas-pauras, que parlan bareli pauri, bareli rathwi o palya.
Blòc 0110
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Chodri
Localisacion
La lenga es parlada per una populacion bhil, dins los taluks de Vyara, Mandvi e Valod del districte de Surat, dins lo sud de Gujarat.
Classificacion
Lo chodri fa partida del grop bhil de las lengas indoarianas centralas, una branca de las lengas indoarianas, que fan partida de la familha indoeuropèa.
Omonville-la-Petite
Omonville-la-Petite es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aulnay-l'Aître
Aulnay-l'Aître es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(520) Franziska
(520) Franziska es un asteroïde.
Dave Brubeck
thumb|250px|Dave Brubeck en 1954 David Warren Brubeck, mai conegut coma Dave Brubeck (Concord, Califòrnia, 6 de decembre de 1920 - Norwalk, Connecticut, 5 de decembre de 2012) foguèt un pianista e compositor de jazz american. Es a l'origina de mantuna composicion classica de jazz coma "In Your Own Sweet Way" e "The Duke".
Charli XCX
right|200px|thumb|Charli XCX en 2015 Charli XCX, de son nom vertadièr Charlotte Emma Aitchison, nascuda lo 2 d'agost de 1992, es una cantaira anglofòna britanica de pop, tanben autora e compositritz.
Charlotte Emma Aitchison es nascuda a Cambridge (Anglatèrra). Es eissida d'un paire escocés e d'una maire indiana d'Oganda.
Entre mai e novembre de 2011, Charli XCX sortís los singles Stay Away, puèi Nuclear Seasons. Los dos títols son produches per Ariel Rechtshaid e son pas disponiblas qu'al Reialme Unit.
Vendelles
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Charli XCX
En mai de 2012, Charli XCX sortís sa primièra mèscla, Heartbreaks and Earthquakes, compausada de uèch títols. Pendent la meteissa annada, jòga en primièra partida dels concèrts de Santigold e de Coldplay.
En 2012, Charli XCX coescriu e canta en partida lo títol I Love It del duò suedés Icona Pop. La meteissa annada, sortís lo singles You're the One. Lo singles You (Ha Ha Ha) sortís l'annada seguenta.
Lo primièr album estúdio de la cantaira, True Romance, es comercializat en abril de 2013 e es seguit pel singles What I Like. Aquel primièr opus es majoritàriament plan recebut per las criticas musicalas.
Charli XCX comença de trabalhar sus son segond album estúdio en 2013. Sortís dins l'annada lo single SuperLove, puèi lo títol Just Dessèrts en duò ambe Marina and the Diamonds.
A la debuta de 2014, la cantaira collabòra amb la rapaira australiana Iggy Azalea sus son títol Fancy, que li permet de se far mai amplament conéisser. Pendent aquela periòda, Charli XCX escriu fòrça tròces per d'artistas coma Sky Ferreira, Neon Jungle, Ryn Weaver, Rihanna, Gwen Stefani e tornarmai Iggy Azalea.
Totjorn en 2014, Charli XCX interprèta lo títol Boom Clap pel film Nòstres astres contràris. La cançon es una enòrma capitada e es en seguida inclusa dins l'album Sucker qu'es comercializat en 2015 en Euròpa. Lo single Break the Rules sortit après Boom Clap e es el tanben una gròssa capitada.
Fonzes pròpris
Lo tèrme de fonzes pròpris o capitals pròpris (var. fons pròpris; capitaus pròpris) se referís a mai d'una nocion segon que s'agís d'una accepcion correnta o d'una nocion comptabla.
Cascada (grop)
right|200px|thumb|Natalie Horler, cantaira del grop Cascada Cascada es un grop pop electro anglofòn alemand originari de Bonn (Alemanha). Lo grop es compausat de la cantaira Natalie Horler, del discjòquei Manian e de Yann Peifer.
Pèirarua
Pèirarua o Peirarua es un toponim occitan:
Cascada (grop)
La cançon la mai coneguda de Cascada es Everytime We Touch, gròs tube electro e festiu de 2006 en Occitània e dins de nombroses païses.
Cascada es tanben estat causit per representar Alemanha al Concors Eurovision de la cançon en 2013.
Everytime We Touch repren en partida las paraulas e la musica del títol compausat en 1992 per Maggie Reilly.
L'album Everytime We Touch es estat publicat en 2006. En mai de Everytime We Touch, conten tanben los tubes Miracle e Truly Madly Deeply (represa de Savage Garden), e tanben A Neverending Dream, una represa de X-Perience.
Panteon pirenenc
Los noms d'aquelas divinitats son mai sovent eissits de la lenga aquitanica, una lenga non indoeuropèa. Foguèron servats sus d'inscripcions latinas d'altars votius per gaireben totes descobèrts en Comenge.
Origina dels rèstes
vinheta|Exemple de remplec, totjorn dins la glèisa de Sent Aventin, mas aqueste còp d'un altar funerari (dedicat als dieus Manes del defunt). Los noms de las divinitats pirenencas demorant (una quarantena) venon subretot d'inscripcions latinas levadas sus d'altars votius datant del sègle I ApC. Fòrça d'aqueles altars foguèron trobats, al meteis títol que diferents rèstes coma d'altars funeraris, remplegats dins la maçonariá de las capèlas e glèisas romanas pirenencas.
Un important trabalh d'epigrafia foguèt realizat al sègle XVI e XVII (Joseph Juste Scaliger a XVI e Arnauld Oihenart al XVII). Seguit al sègle XVIII de recercas d'escavacions e de constitucions de colleccions privadas (coma aquela del cavalièr Pierre Rivalz, a l'origina de la colleccion del musèu dels Antics de Tolosa). Al sègle XIX cal signalar l'òbra importanta, mas dobtosa, d'Alexandre du Mège, mas subretot de Julien Sacaze que l'òbra contunha de far referéncia uèi. Al sègle XX se faguèt o tornat far de descobèrtas, la mai importanta essent sens dobte lo sanctuari consacrat a la divinitat Erriap, a Sent Biat.
Fòrça d'aqueles rèstes, qu'avián fach l'objècte de levadas, e tanben los luòcs de cult atestats, coma lo luòc dichAruse (de Harauso ?) a Cièr d'Arribèra, an totes desaparegut.
Gaireben totes los rèstes demorants, levat aqueles utilizats en remplèc dins las parets d'unas glèisas, foguèron transportats dins de musèus: lo Musèu dels Agustins a Tolosa (per l'arqueològ del Sègle XIX Alexandre du Mège), lo Musèu de Sant Ramond de Tolosa, lo musèu francés d'arqueologia nacionala de Saint-Germain-en-Laye, lo musèu de Luishon, eca. Quatre altars votius, venent dels entorns de Sent Biat e de l'anciana glèisa d'Arlos, sont al musèu Dobrée à Nantas (lègs de Maurice Gourdon).
Lor reparticion geografica
La partida mai granda dels altars votius foguèron tobats en Comenge e en Val d'Aran. La fòrça granda majoritat es subretot situada tot lo long de la nauta val de Garona (dempuèi la plana de Ribèra passant per Sent Bertran de-Comenge fins a Sent Biat) e de la val de la Pica e del Larbost, a l'entorn de Banhèras de Luishon.
Los cults, lor origina e lor espandiment
Un bon tèrç dels teonims son atestats pas que per una sola descobèrta isolada. Per los autres, levat pel dieu Abelio venerat dins tot lo Cominge, lor airal d'influéncia es restrencha. Dins lo sud d'Aquitània, las populacions èran detriadas, coma o signalavan a l'epòca los istorians Estrabon e Plini lo Vièlh; las comunautats montanhòlas vivian dins una granda autarcia, coneissián pas que pauc de contactes los unas amb las autras. Aqueles cults èran locals e avián pas gaire d'espandiment.
Aquelas divinitats son conegudas pas que per de dedicacions eissidas d'un sol sanctuari: a Montcirèr, un sanctuari al dieu Erge conteniá vint e quatre dedicacions; près de Sent Biat, vint altars èran dedicats a Erriap; a Ardièja, vint altars al dieu Leheren èran remplegats dais la capèla de Sent Pèr (uèi desmolida) e la glèisa paroquiala ; un mai foguèt trobat a Francavièla, a uns dotze quilomètres, çò que daissa supausar l'existéncia pròcha d'un ancian sanctuari consacrat a aquela divinitat. Del meteis pel dieu Artahe, que sièis altars foguèron trobats a Sent Pèr d'Ardet. L'espandiment del cult d'aquelas divinitats sembla pas anar al delà de lor sanctuari.
Dins d'autras escasenças, es possible d'identificar un pichon airal en que de divinitats èran veneradas: los cinc altars a la divesa Lahe son situadas dins la val de la Loja. Set altars al dieu Ageio son situats entre la vall de Campan e Montrejau. Lo dieu Sèisarbo es venerat dins la val d'Arbas.
Origina dels teonims
Se los noms d'aquelas divinitats foguèron latinizadas qu'inserits dins d'inscripcions latinas, pasmens fa pas cap de doptes que los noms dels dieus pirenencs son eissits d'una lenga anteriora a la preséncia romana.
Achille Luchaire foguèt lo primièr de signalar en 1879 la semblança entre unes d'aqueles noms e lo basc, quitament se l'arribuiguèt a gaireben totes, coma èra la costuma en son temps, de raïces celticas o galleses.
Dempuèi, fòrça controvèrsias e bregas d'escola se debanèron suls aprochaments possibles dels noms d'aquelas divinitats amb de raïças ibèras, celticas e bascas, veire « liguras ». D'un costat, l'espandiment de la lenga basca (o puslèu protobasca) sus una granda partida dels Pirenèus sembla atestada per la toponimia. D'un autre costat, lo deschifeament de l'ibèr e son destriament del celtibèr, l'abandon de l'ipotèsi del basquiberisme permetèron dins los ans 1950 las recercas de Koldo Mitxelena e de René Lafon, puèi mai recentament aquelas de Joaquín Gorrochategui, meton en valor la multiplicitat de las pistas esquemanticas e fasent mens asseguradas, malgrat d'omonimias a vegadas evidentas, los aprochaments possibles amb los vocables del basc modèrne.
Assimilacion als dieus romans
Lo cult dels dieus locals se produson en parallèl amb aquel dels dieus romans recentament implantats (o d'autres dieus coma Cibèla e Mitra, d'origina orientala) e se faguèt coma endacòm mai una assimilacion frequenta dels uns e dels autres. Jupitèr se vei identificat al dieu local Beisirisse; es invocat coma Auctor bonarum tempestatium, « actor de las bonas sasons », atribucion que se trapa enlòc mai; se presenta sens sa barba a Heches. Mart, plan adaptat als dieus locals (Leheren, Sutugius, Dahus, Arixo e, totjorn en Aquitània mas fòra del sector pirenenc, al dieu Lelhunnus a Aira). Segon Olivier de Marliave, aqueles cults aurián demorat mejans las tradicions dels Prestons, dels Bacairòls e dels Malevats d'Arièja et de l'Andòrra. Apollon se presenta benlèu coma Abelion. Minèrva se figura jols trachs de Belisama. Gaireben totes los autres son de divinitats topics: Dis Montibus, « als dieus dels monts », Fólzer, Fonts, e fòrça Nimfas.
Las representacions visualas de las divinitats son posterioras a l'ocupacion romana, los Galleses avent pas l'abituda de presentar lors dieus jos forma umana, tot coma de pòbles germans que parla Tacit: « Emprisonar los dieus dins de muralhas, o los presentar jos una forma umana, sembla als Germans tròp pauc digne de la grandor celèsta. Consacran de bòscs ramuses, de selvas escuras; e, jols noms de divinitats, lor respècte adòra dins aqueles misteriosass solitudas aqueles que lors uèlhs veson pas ».
Postaritat
Lo sovenir dels dieus ancians s'atudèt lentament de la memòria locala. La descobèrta dels altars al sègle XIX tornèt al vam l'interés pels letrats, mas tanben d'unes poètas coma José María de Heredia. Demorant un temps a Marinhac a la confluéncia de Garona e de la Pica, Coneguèt d'altars votius de la region, que ne va directament referéncia dins de poèmas de son recuèlh Les Trophées. E subretot lo pèma Le vœu:
Lo dieu Abelio inspirèt son nom de pluma a l'écrivan Raymond Abellio.
En 1997, una divinitat pirenenca inspirèt a l'escrivan Philippe Ward lo roman fantastic Artahe: dins un vilatjòt dels Pirenèus contunhavan lo cult d'aquel « Dieu Ors ».
La darrièra nascuda de las estacions d'espòrt d'ivèrn pirenencas, Nistos-Cap Neste, a placèt sa comunicacion jol nom Domèni dels dieus. Las pistas màger pòrtan de noms de dieu: Erge, Silvan, Cibèla, Abelio, Belisama, Ageion, Arixo, Fagus.
Blòc 0111
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Castèth de Bidaishe
Lo castèth de Gramont o castèth de Bidaishe, en Baisha Navarra, dens lo departament deus Pirenèus Atlantics, que testimònia de l'evolucion arquitecturau deus castèths despuish l'Edat Mejana dinc au sègle XVIII. Qu'ei uei lo dia en cors de restauracion. Que vadó monument istoric lo 19 de noveme de 1942 peus sons estables voutats, las soas façadas, los teits deus pabalhons, los elements defensius, las dependéncias e los parcs e jardins.
(521) Brixia
(521) Brixia es un asteroïde.
Castèth de Bidaishe
Presentacion
La purmèra mencion deu castèth ducau de Bidaishe, pertanhent a la familha deus senhors de Gramont, que data de 1329. Autanlèu que conegó un sarròt d'eveniments abans de brular en 1796.
Sonque tres gròssas tors arredonas au nòrd-oèst e au sud que hèn pròva deu castèth medievau destrusit en 1523 per las tropas de Carles Quint en represalhas a l'escac encontrat a la vila de Baiona, lo maire de la quau èra Joan II, senhor de Gramont. Que ho tornat bastir dab rapiditat segon l'estil de la Reneishença en conservant lo principi deus elements defensius medievaus.
Au sègle XVII, òbras importantas devath l'influéncia de l'estil d'arquitectura alavetz en vòga dens la region parisenca, que hon hidadas a l'arquitècte Loís de Mihet, qui projectè tanben las òbras deus barris de Baiona. Los jardins e las terrassas que datan d'aquera epòca.
Las darrèras òbras que hon realizadas a la debuta deu sègle XVIII dab lo plaçament de la monumentau pòrta d'entrada dab fronton triangular.
En 1793, qu'ordenèn la requisicion deu castèth e de las soas dependéncias au prohèit de la nacion e durant quauques mes que i ho installat un espitau militar. L'edifici qu'èra vueit quan, dens la nueit deu 22 au 23 de heurèr de 1796, un incendi e'u devastè.
Istòria
La familha Gramont que vien deus vescomtes de Dacs, puish que's fusionè dab la familha de Guishe. De cap a 1190, Brun de Gramont que parescó aver acceptada en particion la tèrra de Bidaishe on, shens dobte, e bastí lo purmèr castèth. Jogant com los lors vesins, aumenatges contradictoris e fidelitats successivas aus reis de Navarra e aus reis d'Anglatèrra, princes d'Aquitània, en tot alià's plan, guerrejant bravament, los senhors de Gramont qu'èran ja ua grana familha quan e entrèn mei tard devath l'influéncia deus reis de França.
André Sogliuzzo
André Sogliuzzo (Nòva York, Nòva York, 10 d'agost de 1966) es un comedian e actor american.
Blauvac
Blauvac (Blauvac en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Toponimia
Blauvac (atestacions de Blanzaco, en 1143, legir Blau-, Blauzacum en 1239, Blauvacum en 1272) vendriá, segon Dauzat, d'un nom d'òme gallés [latinizat], *Blavus, format sus lo mot gallés blavos, « jaune, gròc » (e non pas « blau »), ame lo sufixe -acum, latinizacion dau sufixe celtic -*acon. Blauvac èra donc una granda proprietat gallo-romana. *Blavacum, supausat per Dauzat, explica pas completament las atestacions ancianas e la fòrma actuala. Una autra possibilitat seriá *Blanzac (de Blandius + acum), vengut *Blausac per vocalizacion de -n- davant consonanta sibilanta (cf. Confolentz > Confolèuç), puèi Blauvac. Aquela possibilitat a un certan gra de probabilitat, puèi que Dauzat es obligat de supausar, a Blausac (Gard) tanben, que la sillaba Blan- d'una fòrma anciana representa Blau- en realitat : acceptar una error semblabla per dos noms identics dins dos luòcs separats seriá forçar un pauc tròp l'azard. De mai, se vei pas perqué dona per Blauvac un autre etime que per Blausac, puèi que Blauvac passèt per Blausac segon l'atestacion de 1239 e que Blavitus conven plan mai que Blavus.
Jouy (Iona)
Jouy  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Estrées-la-Campagne
Estrées-la-Campèstre en normand (Estrées-la-Campèstre en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Wilhelm Ahrens
Wilhelm Ernst Martin Georg Ahrens (Lübz, 3 de març de 1872 – Rostock, 23 de mai de 1927) foguèt un matematician e escrivan alemand.
25 d'agost
Decèsses
Vejatz tanben:
Mausens e Miramont
Mausens e Miramont (Mauzens-et-Miremont en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.