cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Felis silvestris catus
Supersticions
Lo gat es l'objècte de mai d'una supersticion, especialament en Asia e en Euròpa. En Japon, s'utiliza d'amulets dichs maneki-neko que representan un gat amb una pata darrier l'aurelha. Segon divèrsei legendas, serà capables de preveire lo temps. En Tailàndia, la benvolença dau dieu Indra es demandada amb un rituau que consistís a aspergir d'aiga un gat embarrat dins una gàbia.
En Euròpa, lo gat èra dins lo corrent de l'Edat Mejana lo representant de Satan. Aquò aguèt per consequéncia d'entraïnar l'aparicion de mai d'una legenda regardant lei gats negres. Per exemple, dins plusors regions Occitània (Gasconha, Lengadòc e subretot Provença), la legenda dau matagòt depinta un gat negre magic ofèrt a un masc per lo Demòni en cambi de son arma. En França, lei gats negres son supausats portar lo malastre e foguèron lòngtemps tuats a la naissença. En revènge, dins leis Illas Britanicas, son au contrari considerats coma d'amulets.
Economia
Lei gats son a l'origina d'una importanta activitat economica liada ai besonhs dei gats domestics ò a son utilizacion coma norridura ò pelissa. D'efèct, la populacion mondiala de gats domestics, estimada entre 200 e 600 milions, a entraïnat la creacion d'un mercat especializat d'alimentacion (35 miliards de dolars en 2003) e d'un sector dedicat de suenhs veterinaris (18,5 miliards de dolars en 2006). En causa de la creissença dei populacions felinas dins lei país desvolopats (+11% en França entre 2012 e 2014 ), aquelei dos mercats son fòrça dinamicas e dominats per de grandei companhiás multinacionalas coma Nestlé ò Colgate-Palmolive.
En fòra d'aquelei sectors, existís d'autreis activitats economicas liadas ai gats domestics. Son generalament pus localas e l'estimacion de son importància economica es pus malaisada. Gropan leis activitats de norrigatge, de netejatge, de dreiçatge, de garda e de pension. Dins certanei país, de servicis coma d'asseguranças acomençan d'aparéisser per finançar lei despensas de santat deis animaus.
Segonda batalha de Dongola
La segonda batalha de Dongola se debanèt en 652 e opausèt una armada aràbia ai tropas dei reiaumes crestians de Nubia (Nobatia, Makuria e Alodia). S'acabèt per una victòria nubiana qu'entraïnèt la signatura d'un acòrd de patz entre Nubians e Arabis e lo mantenement dei reiaumes crestians nubians fins a la fin de l'Edat Mejana.
Linha 3 del Mètro de Barcelona
left|L3 La Linha 3 o linha verda del Mètro de Barcelona es la linha mai anciana de la vila de Barcelona. La siá istòria remonta a 1924 quand s'inaugurèt amb lo nom de Grand Mètro de Barcelona que jonhiá la Plaça de Catalunya amb Lesseps. Èra gerida per una entrepresa del meteis nom fins que fusionèt 1961 amb la companhiá Ferrocarril Metropolitano Transversal de Barcelona en formant l'entrepresa Ferrocarril Metropolitano de Barcelona e la linha passèt a se sonar Linha II.
Lo traçat de la linha es de dobla via sosterranha sus tot lo trajècte, los talhièrs e los garatges (de Sant Genís) se tròban près del estacion de la Vall d'Hebron e a ramals de servici a Paral·lel amb la Linha 2 e amb la Linha 4 a Passeig de Gràcia ancian ramal de la L3. I circulan a l'ora d'ara de trens de la sèria 2000, 3000, 5000 e 3000 renauits.
La L3 aviá pas agrandit lo sieu trajècte dempuèi 2001 qu'arribèt a Canyelles e 7 ans mai tard, lo 4 d'octòbre de 2008, arriba a Trinitat Nova ont enllaça amb la Linha 4 e Linha 11. Per aquel meteis extrèm s'esperlongarà fins a l'estacion de Trinitat Vella e per l'autre extrèm s'alongarà de Zona Universitària fins a Sant Feliu Centre en donant servici dins las vilas de Sant Feliu de Llobregat, Sant Just Desvern, Sant Joan Despí e Esplugues de Llobregat. thumb|200px|Lo trajècte del Grand Mètro (L3-L4) entre los ans 1924 e 1934.
41.38444°N, 2.112°W
Rogéville
Rogéville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Roqueta
La Roqueta (La Rouquette en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Selonet
Selonet (Selonnet en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
Lo vilatge es situat a una altitud de 1 062 m.
Lengas kuliak
Classificacion intèrna
Las tres lengas kuliak son :
Classificacion extèrna
La classificacion del kuliak demòra dificila. Dempuèi Greenberg (1963), la familha es plaçada al sen del nilosaharian. Ehret, Bender e Dimmendaal sègon aquesta classificacion. D'autres lingüistas veson lo kuliak coma una familha de lengas independenta, per manca de pròvas claras de son afiliacion.
Constantina (Sevilha)
Constantina (Sevilha) es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Selonet
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Çò abbaye de l'Isla-Barba deteniá çò prieuré Sant-Domitien a Sélonnet, e possedissiá dins mai lo castèl. Lo abbaye de Boscodon possedissiá lo prieuré Santa-Madeleine. Lo comte de Provence Raymond IV Bérenger concedís una administracion consulaire a la comunitat en 1228 e met los bens del abbaye jos la siá proteccion : la comunitat de Selonet beneficia aital d'una proteccion suplementària. Los abbés del abbaye del Ile-Barba èran coseigneurs de Selonnet. An egalament #èsser de senhors del fief de Selonet los Jarente (XIV-XV sègles), los Bòna de Lesdiguières a sègle, e los Ripert-Moclar a la XVIII sègle. La comunitat levava de la baillie de Seyne.
La Reforma coneis un cèrt succès a Selonet, e una part dels abitants se convertissent. Malgrat los guèrras de religion, una comunitat protestante se manten al, e mai se çò édit de Nantas (1598) pas lududes i aja pas concedit de temple. Mas lo abolition del édit de Nantas (1688) lududes #èsser fatal, e #desaparéisser, los sieus membres emigrant o en essent convertis de fòrça.
Al mièg de la, lo vilatge de Villaudemar a dotat d'una parròquia.
L’abbaye de l’Île-Barbe détenait le prieuré Saint-Domitien à Sélonnet, et possédait en plus le château. L’abbaye de Boscodon possédait le prieuré Sainte-Madeleine. Le comte de Provence Raymond IV Bérenger accorde une administration consulaire à la communauté en 1228 et place les biens de l’abbaye sous sa protection : la communauté de Selonet bénéficie ainsi d’une protection supplémentaire. Les abbés de l’abbaye de l'Ile-Barbe étaient coseigneurs de Selonnet. Ont également été seigneurs du fief de Selonet les Jarente (XIV-XV siècles), les Bonne de Lesdiguières aux siècle, et les Ripert-Moclar au XVIII siècle. La communauté relevait de la baillie de Seyne.
La Réforme connaît un certain succès à Selonet, et une partie des habitants se convertissent. Malgré les guerres de religion, une communauté protestante se maintient au, bien que l’édit de Nantes (1598) ne lui ait pas accordé de temple. Mais l’abolition de l’édit de Nantes (1688) lui fut fatal, et elle disparut, ses membres émigrant ou étant convertis de force.
Durant la Révolution, la commune compte une société patriotique, créée après la fin de 1792.
Au milieu du, le village de Villaudemar est doté d’une paroisse.
Catedrala de Santa Ceselha d'Albi
La Catedrala de Santa Ceselha d'Albi es la catedrala de la vila d'Albi dins lo departament de Tarn en Lengadòc. Se tròba subre un puèg rocós que domina Tarn e constituís un dels pus grands edificis bastits en brica al mond. Sa bastison durèt dos sègles, de 1282 a 1480. E es un element de la ciutat episcopala classificada patrimòni mondial per l'UNESCO
Trémauville
Trémauville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Bastida (comuna d'Esclassan e La Bastida)
La Bastida (Labastide en francés) qu'es ua anciana comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Toponimia
Lo nom que ven deu vèrbe bastir, deu francic *bastjan, « trenar », a l'origina « bastir fortificacions trenadas gràcias a paus plaçats a l'entorn d'un castèth ». Lo mot bastida es un participi passat substantivat qui designa petitas vilas fondadas aus sègles XIII e XIV, dab franquesas autrejadas aus abitants. Sovent, aqueras aglomeracions qu'estón vilòtas sonque dens l'intencion.
Caubós
Geografia
thumb|left|300px|Aficha de dintrada a Caubós, sus la rota departementala 51.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Caubós qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa, annèxa de Cirés, qu'es Sent Helitz. En 1790, Caubós qu'èra deth canton de Sent Biat (geograficament estranh !), en l'an II, deu canton de Banhèras de Luishon, en l'an IV, que semblava annexada a Castillon (mès Castilhon de Larbost e Caubós se confrontan pas); en l'an VIII, era comuna qu'es restablida dens eth canton de Sent Biat, en l'an X, deu canton de Banhèras de Luishon. Que i a probablament errors e confusions dens eth tèxte deus Archius departamentaus.
Woodside (Califòrnia)
Edat precolombiana
Abans l’arriba dels europèus a Califòrnia, lo territòri qu'ara es Woodside èra abitat pel pòble Ohlone.
Geografia
Aquela vila es situada sus la falha de San Andreas, que provoca d'enòrmes tèrratremols dins l'estat de Califòrnia, coma aquels de San Francisco en 1906, e de Loma Prieta en 1989.
Una granda partida de la vila abriga dels arbres, coma las sequoias, avets de Douglas, casses e eucaliptus. La vila es localizada pròche de la cresta dels monts de Santa Cruz e la Rota 35, tanben apelada Skyline Boulevard en anglés. Lo mot «Skyline» signifia l'orizont, possiblament en referéncia a las vistas d'ambedós còstas de la peninsula ofèrtas per la rota: la baia de San Francisco e l'Ocean Pacific.
Pilar Primo de Rivera
Pilar Primo de Rivera y Sáenz de Heredia (Lo 4 de novembre de 1907- lo 17 de març de 1991) foguèt una femna politica d'Espanha. Èra la filha del dictator espanhòl Miguel Primo de Rivera e la sòrre de José Antonio Primo de Rivera, que fondèt la "Falanja" espanhòla (veire Franquisme).
Woodside (Califòrnia)
Escòlas
La vila abriga aquelas escòlas e districtes escolars: Sequoia Union High School District: Woodside School District, qu'a pas qu'un sol campus, que compren tres escòlas:
Pilar Primo de Rivera
Sos fraires moriguèron pels republicans pendent la Guèrra Civila Espanhòla, mas pas ela. Fondèt la seccion femenina de la Falanja.
Obtenguèt lo títol de comtessa del Castillo de la Mota. Aguèt pas de mainatge e pas de marit.
La Ferrière-au-Doyen
La Ferrière-au-Doyen es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Coria del Río
Coria del Río es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Le Plessis-Placy
Le Plessis-Placy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Pèira-fuèlha-talhants
Pèire-fuèlha-talhants es un jòc realizat amb las mans e opausant un o mai jogaires.
Le Plessis-Placy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ronald "Wolf" Möbus
Ronald Wolf Möbus es un cantaire e bassista alemand. Jòga dins lo grope de NSBM Absurd.
Le Plessis-Placy
Nòtas
<references group=N/>
Pèira-fuèlha-talhants
Debanament del jòc
Los dos jogaires causisson simultanèament un dels tres còps possibles lo simbolizant de la man:
Districte d'East Kameng
Lo districte d'East Kameng es un districte de l'estat d'Arunachal Pradesh en Índia.
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Seppa. Lo districte foguèt fondat en octòbre de 1980, en partejant l'ancian districte de Kameng en dos, l'autra part venent lo districte de West Kameng.
Populacion
La populacion del districte èra de 78 690 abitants al recensament de 2011 e èra a 76,68 % campèstra, e a 23,32 % ciutadina. La densitat de populacion, 19 abitants/km², es febla.
Pèira-fuèlha-talhants
Istòria
vinheta|Mushi-ken no zu (1809). vinheta|Jogaire de [[morra. Tablèu de Johann Liss de 1622.]] Tot coma lo jòc de go e lo mahjong, lo jòc dels tres còps foguèt inventat en China. Segon un libre nomenat Wuzazu (zh) (五杂组 / 五雜組, Wǔzázǔ ou 五雜俎) escrich per Xie Zhaozhi (zh) (谢肇淛 / 謝肇淛, xiè zhàozhì) vèrs la fin del periòde Ming, los senhors de la dinastia Han jogavan a un jòc nomenat shǒushìlìng (手勢令, shǒushìlìng, « jòc (que lo perdent es obligat de beure) dels signes de las mans ») qu’es considerat coma essent lo jòc dels tres còps. Lo primièr usatge de la pèira, de la fulha e dels talhants coma los tres còps aparéis al Japon pendnet lo sègle XVII.
Estrategia e azard
esquèrra|vinheta|Jogaires de [[morra (Itàlia).]] La varianta solitària consistissent a jogar contra una maquina utilizant l’estrategia optimala constituís un jòc d’azard pur. Pèira-fuèlha-talhants pòt donc pas, dins un sens esctricte, èsser classificat coma jòc d’azard rasonat. Aquesta categoria de jòcs compren puslèu los jòcs amb informacion non complèta, fondats sus las probabilitats, ont d’elements tangibles permeton de favorizar tal comportament puslèu qu'un autre.
Dins la varianta de tres causidas, l‘estrategia optimala, al sens de la teoria dels jòcs, consistís a causir los còps de biais aleatòris, essent equiprobables. Pasmens, s'agís atal pas que de l’estrategia jos garantida qu'existís pas d’estrategia de l'adversari li permetent de ganhar amb una probabilitat estrictament superiora a 1/3. Fàcia a un adversari practicant una estrategia sosoptimala, es possible de trobar d’estrategias ganhantas, basadas sus la coneissença de l'adversari.
Exmes
Exmes es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Pèira-fuèlha-talhants
Estrategia e azard
Fòrça experiéncias suggerisson qu'es gaireben impossible a un uman de generar una sequéncia aleatòria sens l'ajuda d'un generator aleatòri (dat, moneda, etc.) o pseudo-aleatòri (programa informatic, lista de las decimalas de π, etc.). Amb aqueste constat, de jogaires assajon de comprene las sequecias de lor adversari uman per s'i opausar. Ne venèm aquí a jogar de biais « psicologic », en volant anticipar las causidas de son adversari se cream percecre una certa logica dins son jòc, coma al poker per exemple. Mas en causissent aqueste bias de jouer, se sèm gaireben segur de s'alunhar dels 33,33 % de ganhs aleatòris, sèm pas pro segur de se n’alunhar dins le bon sens. Perque en assajant de contrar la logica d'un adversari, lo jogaire fa çò mèsme, que son adversari pòt a son torn virat a son benefici. Lo metòde melhor per s'opauser a un adversari qu’assag de comprene sas sequéncias consistís a jogar efectivament mai possible a l’azard, qu’es lo melhor biais de demorar impenetrable per son adversair.
Exmes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pèira-fuèlha-talhants
Estrategia e azard
Los teoricians del pèira-fuèlha-talhants estiman donc que los melhors jogaires son aquestes que, puslèu que de cercar a trobar la logica de lor adversari, demoran pro concentrats per levar tota aparéncia logica a lor causidas e s’aprochar de l’azard.
Exmes
Istòria
Çò Pòble actual a bastit sus la localizacion d'una vila gallo-romaine antany florissante, #que se désagrégea al Bas-Empèri. Aquela vila èra la capitala de la tribu de las Ésuviens (Esuvii en latin), pòble celte #qu'ocupava un vast territòri comprés entre la Mange al nòrd, la Dives a l'èst, la Vire a l'oèst e lo massís de Écouves al sud.
La revòlta de las Ésuviens contra las tropas romaines informada per Jules César en las siás Comentaris, #èsser fatal dins la vila de Exmes. Lo sieu territòri #èsser en représailles sensiblement redusit en benefici de las siás tribus vassales #que #èsser per l'escasença émancipées de la tutelle de las Ésuviens. Al nòrd, Aregenua (Vièlh), cap de-luòc de la tribu de las Viducasses, i aguèt elevat al reng de Ciutat, #çò que #privar lo Pagus Oximensis de la siá façada maritima e al sud pels Sagiens #que çò cap de-luòc Séez #èsser egalament elevat al reng de Ciutat, en isolant aital Exmes de los sieus poderoses vesins aulerques que # comerciava.
Pèira-fuèlha-talhants
« Engana » robotica
De cercaires del laboratoire Ishikawa Oku de l'universitat de Toquiò capitèron a fabricar un robòt ganhan sistematicament un jogaire uman al jòc pèire-fuèlha-talhants. Es una aplicacion de tecnicas de « reconeissença d'intencion », ont lo robòt « engana » en observant lo movement de la man de son adversari e en prenent sa decision fòrça aviat segon aqueste movement.
Exmes
Istòria
Èra la capitala del comtat de Hiémois, dévolu a Robert lo Magnific, futur pòrti de Normandie.
Pèira-fuèlha-talhants
Variantas
Dins unas variantas d’autres simbòls apareisson: coma lo potz ganhant sus la pèira e los talhants (los fasent caire al fons), e es batut per la fuèlha (que le recobrís). E per gardar una probabilitat de victòria egala entre cada objècte, un cinquen objècte, la bomba, foguèt creat. Fa petar lo potz e brutla la fuèlha, mas los talhants copan la meca e la pèira li fa escac que demora intacta. Donc cada objècte ganha contra 2 e pèrd contra los 2 autres.
Exmes
Istòria
Dels registres i an #èsser realizadas l'an 2007 pel Inrap (per Cyril Marcigny e Emmanuel Ghesquière) En confirmant l'aucupacion de la esperó pendent lo edat del Bronze e la fin del edat del Fèrre.
Le village actuel est bâti sur l'emplacement d'une cité gallo-romaine autrefois florissante, qui se désagrégea au Bas-Empire. Cette cité était la capitale de la tribu des Ésuviens (Esuvii en latin), peuple celte qui occupait un vaste territoire compris entre la Manche au nord, la Dives à l'est, la Vire à l'ouest et le massif d'Écouves au sud.
Pèira-fuèlha-talhants
Nombre de signes
vinheta|200x200px|Diagrama de resolucion de la varianta "Pèira-Fuèlha-Talhants-Galaxia-Acarian". vinheta|200x200px|Diagrama de resolucion de la varianta "Pèira-Fuèlha-Talhant-Lusèrp-Spock". La forma mai simpla del jòc es aquesta de tres simbòls. Es lo minim per que cada simbòl siá ganhant o perdent fàcia als simbòls opausat diferents.
Exmes
Istòria
La révolte des Ésuviens contre les troupes romaines rapportée par Jules César dans ses Commentaires, fut fatale à la cité d'Exmes. Son territoire fut en représailles sensiblement réduit au profit de ses tribus vassales qui furent pour l'occasion émancipées de la tutelle des Ésuviens. Au nord, Aregenua (Vieux), chef-lieu de la tribu des Viducasses, fut élevée au rang de Cité, ce qui priva le Pagus Oximensis de sa façade maritime et au sud par les Sagiens dont le chef-lieu Séez fut également élevé au rang de Cité, isolant ainsi Exmes de ses puissants voisins aulerques avec lesquels elle commerçait.
Pèira-fuèlha-talhants
Nombre de signes
Los jogaires pòdon èsser tentats d’apondre de simbòls per far lo jòc mai subtil. Pasmens, la causida de quatre simbòls fonciona pas. En efièch, dins l'exemple de Pèira-Fuèlha-Talhants-Potz: lo potz e la fuèlha ganhan dins dos cas sus quatre alara que la pèira e los talhants pas qu’un còp sus quatre. Pasmens, los talhants son los sols a l'emportar sus la fuèlha ; e coma, entre la pèira e lo potz, cadun dels dos a los mèsme resultats contra fuèlha e talhants, mas que potz ganha sus pèira, l'equlibri de Nash del jòc consistís a pas jamai jogar pèira, e a far coma se lo jòc èra potz-fuèlha-talhants. vinheta|236x236px|Representacion dels cinq elements e de lors relacions. Mai generalament, tota varianta amb un nombre pair de simbòls mèna, o aver de simbòls mai poderoses que d'autres (compensat pel fach que se pòt jogar qu'un sol còp dins la partida los simbòls subrepoderoses), o a aver de cas de nullitat alara que los simbòls son diferents.
Exmes
Istòria
Elle était la capitale du comté d'Hiémois, dévolu à Robert le Magnifique, futur duc de Normandie.
Pèira-fuèlha-talhants
Nombre de signes
Una tala relacion de cinc, cadun essent dominat per dos autres e dominant dos autres, s’encontra ja dins lo Wuxing chinés, los cinc elements.
Exmes
Istòria
Des fouilles y ont été réalisées en 2007 par l'Inrap (par Cyril Marcigny et Emmanuel Ghesquière) confirmant l'occupation de l'éperon durant l'âge du Bronze et la fin de l'âge du Fer.
MacBook
Lo MacBook es una linha d'ordenadors portables del constructor Apple. Es un ordenador portable (en anglés: laptop) que remplacèt la seria iBook G4 tant coma lo PowerBook G4. Lo MacBook original foguèt bastit amb lo circuit integrat Intel Core Duo estrenada al mes de mai de 2006. Lo 8 de novembre de 2006 renovelèt la linha MacBook en li ajustant un processor Intel Core 2 Duo e un AirPort Extreme nòu, de tecnologia sens fial. Lo 15 de mai de 2007 Apple renovelèt la segonda generacion amb de processors Intel Core 2 Duo mai rapides, mai de memòria e de disques durs de capacitat mai bèla.
Der Ewige Jude
Der Ewige Jude (Lo Judieu Eternau) es un filme de propaganda nazi sortit en 1940 e supervisat per Joseph Goebbels. Siguèt realizat per Fritz Hippler e escrich per Eberhard Taubert. Dura 62 minutas.
Aqueu filme presentat coma un documentari siguèt realizat après l'ocupacion de Polonha.
Raúl Castro
thumb|250px|right|Raúl Castro, President de Cuba Raúl Castro Ruz (nascut a Birán, lo 3 de junh de 1931), foguèt president de la Republica de Cuba entre 2008 e 2018.
Fraire de Fidel Castro, que foguèt president de la Republica de Cuba (de 1959 dusca 2008), assumiguèt del 31 de julhet de 2006 al 24 de febrièr de 2008 la presidéncia per interim quora Fidel Castro èra a l'espital.
Lo 24 de febrièr de 2008, ven president de la Republica de Cuba.
Canton de Montuèg
Le canton de Montuèg es una division administrativa de Lengadòc, venguda dempuèi 2015 sonque circonscripcion electorala, situada dins l'arrondiment de Montalban, le departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
En 2015, le canton garda 9 comunas, 6 del canton d'origina, una de l'ancian canton dels Sarrasins-2 e de l'arrondiment dels Sarrasins (Albafuèlha e la Garda), puèi 2 de l'ancian canton de Grisòlas (Bessens e Montbequin).
De las 3 comunas perdudas, 2 son dempuèi 2015 dins le canton de Bèumont de Lomanha (Escatalens e Sent Porquièr), l'autra, Laveladiu, es dins le canton dels Sarrasins, mès en demorant dins l'arrondiment de Montalban.
Coripe
Coripe es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Canton de Montuèg
'''NB. Per de rasons tecnicas, una partida de las informacions de l'Infobox que son las de la situacion d'abans 2015.'''
Istòria
Lo canton se creèc en 1790 dins lo districte dels Sarrasins de la Nauta Garona,.
Le canton èra en 1801 de l'arrondiment dels Sarrasins, que passèc al Tarn e Garona quand le departament se creèc en 1808. En 1926, a l'ocasion de la supression de l'arrondiment de Moissac, quauques cantons ne profitèron per demandar a cambiar per l'arrondiment de Montalban, pr'amor de la proximitat e de relacions comercialas pus intensas ambe la prefectura. Atal se passèt pel canton de Montuèg, coma pels cantons de Grisòlas e de Verdun.
Restauracion de l'Independéncia de Portugal
thumb|Joan IV de Portugal († 1656) La guèrra de Restauracion es una guèrra de restauracion de l'independéncia menada per Portugal contra l'Espagne del 1èr de decembre de 1640<time class="nowrap date-lien" datetime="1640-12-01" contenteditable="false"> al 12 de febrièr de <time class="nowrap date-lien" datetime="1668-02-12" contenteditable="false">12 février 1668 <time class="nowrap date-lien" datetime="1668-02-12" contenteditable="false"> (tractat de Lisbona).
Es causada per la volontat dels Portugueses de capvirar la dominacion dels Absborgs d'Espanha, destronant Felip IV d'Espanha, rei de Portugal jol nom de Felip III de Portugal, al benefici d'un rei portugués de l'ostal de Bragança, Joan IV de Portugal que restablís la linhada aïnada precedenta dels reis de la dinastia d'Avís.
Denominacion
La guèrra de la Restauracion de l'Independéncia es lo nom creat pels istorians nationalistas romantics portugueses del sègle XIX. Als sègles XVII e XVIII, èra coneguda coma guèrra d'Acclamacion.
Desencadenament
Refusant d'anar combatre en Catalonha, ont los Castelhans afrentavan una rebelion militara generalizada amb l'ajuda francesa, l'aristocracia portuguesa prenguèt lo partit de combatre a çò d'ela, pels sieus interesses. Alara profietèt de la guèrre de Trenta Ans, que mobilizava fòrça mejans militars d'Espanha al reialme d'Aragon, en Catalonha e Rosselhon e als Païsses Basses catolics.
L’acclamacion
left|thumb|Acclamacion constitucionala publica sus l'empont de Joan IV de Portugal, al balcon de la cort del Palais Reial de Ribeira, après far jurament a las leis del reialme, a Lisbona, lo 15 de decembre de 1640 Portugal se lèva entre autre contra Olivares e los sieus projèctes d'aclapar l'independéncia politica administrativa e economica jurada per Felip Ièr<abbr class="abbr" title="premier" contenteditable="false"> d'Absborg pendent son acclamacion a Tomar en 1581, e destròna los Absborgs, amb l'ajuda militara promesa de Richelieu, que se merma pasmens al plan diplomatic. Un complòt dels fidalgos de la nauta aristocracia portuguesa, dicha los 40 Conjurats, pren lo palais reial a Lisbona, e emprisonan la vice-reina Margarida de Mantoa e los sieus ministres e secretaris d'Estat. Lo principal dels conselhèrs, lo Portugués Miguel de Vasconcelos, amagat dins un armòri, foguèt tuat sul còp, e getat per la fenèstre del palais cap al pòble en deliri. Una majestuosa procession menada per l'arquevesque de Lisbona, Rodrigo da Cunha, celebrada lo meteis jorn lo pòble e los aristocratas a la catedrala, per un solemne Te Deum, en accion de gràcias. Las tropas castelhanas e portuguesas en plaça fan pas resistança e donan lo Castèl de Sant Jòrdi e los bastions a l'entorn de Lisbona al novèl poder. La corona es devoluda, dins la jòia e sens que se done de còp dins tot lo reialme, al Duc de Bragança, jos la possibilitat de creacion d'una Republica en cas de refús d'aquel. Lo 6 decembre, Joan de Bragança es recebut a Lisbona coma rei lgitim.
Dins l'empèri, Joan IV de Portugal es apiejat sul tròn pels jesuistas, mas al començament pas pel Sant Ofici, que deu arrestar un temps sas activitats als reialmes portugueses e dins las inquisicions de l'empèri, a São Salvador da Bahia e a Goa.
La guèrra amb Espanha dura gaireben 28 ans e se debana sus tres plans d'egala importança per la cort de Lisbona : lo militar, lo diplomatic, e l'economic; se divisa en dos periòdes màger:
Primièr periòde : 1640-1659
Aquelas alianças son donc fragilas: França l'apièja pas que dins lo sieu interés, per contrar lo Reialme de Castelha (e l'abandonarà en 1659 pel tractat dels Pirenèus). L'Angletèrra es ocupada pels sieus problèmas intèrns, amb sa gèrra civila entre lo Parlament e lo rei, e a partir de mai de 1649 lo Commonwealth d'Angletèrra realizat per Cromwell rebuta son aliat portugués per espandir la guèrra dins las Índias, e quitament sul sieu litoral.
Lo papat demorèt sempre l'aliat de Castelha, e pendent 28 ans las glèisas portuguesas se voidèron de lors evesques, que Roma refusava de renovelar quand morissián. A la patz de 1668, demorava pas qu'un evesque per tot lo Portugal. Lo papa tanben refusava de recebre l'ambassaissador portugués a Roma: aquel, Miguel de Portugal, evesque de Lamego, aparten a l'ostal de Vimioso, (es un Bragança en linha illegitima). Manca d'èsser assissinat dins una carrièra de Roma per l'ambassaissador de Castelha e sos vailets, pendent una vertadièra batalha, e deu se'n anar la vila sens aver obtengut pas cap de résultat.
Tanben Portugal manca de soldats : deu recrutar de mercenaris fòra de sas frontièras per formar sas tropas de primièra linha. Sas segondas linhas, dichas Milícia, sont recrutadas sus plaça. Crea tanben de nòus instruments d'administracion, un Conselh de guèrra e un Conselh d'Ortamar. Decidís tanben de remetre en foncion l'Ordenança, es a ditre son armada territoriala de tresena linha: es una armada de conscripcion, ont los soldats èran enrotlats per òrdre, d'ont son nom. Crea a la fin del sègle XVI pel rei Sebastian I de Portugal, aviá estat suprimida pels Absborgs. thumb|Loïsa de Gusman, regenta du Portugal a partir de 1656 Portugal realiza alara en pauc de temps un bèl dispositiu militar coordonat en tres nivèls:
Dins lo meteis temps, cobrís sas dos grandas frontièras amb Castelha, e tanben la linha de las còstas e sas illas, de nobrosas fortalesas grandas e pichonas.
Es donc un país fòrça unit a l'entorn d'un rei fòrça amat, pagant coma cal totes los impòsts de guèrra; un país tot en armas, entraïnat de biais massís, que deuràn combatre las armadas castelhanas que tardon a venir.
Atal, a partir de 1644, las fòrças portuguesas lançan d'incursions en Castelha : Matias de Albuquerque conquerís la vila de Montijo en Estremadura, puèi, lo 26 de mai  de 1644, ganha la sola batalha importanta d'aquel periòde, la batalha de Montijo. Es ajudat appuyé par João da Costa, lo futur conte de Soure, e pel conte de Cantanhede, futur marqués de Marialva. Aquel darrièr conquerís al meteis temps l'importanta plaça fòrta castelhana de Valencia de Alcántara, que Portugal garderà fins al tractat de Lisbona.
La guèrra contunhèt, totjorn tan costosa. Pendent los ans 1650, aguèt dins la sola Estremadura mai de 20 000 soldats espanhòls, (de comparar amb los 27 000 qu'èran en Flandra). Entre 1649 e 1654, gaireben 29 per cent de despensas militaras espanhòls (mai de sièis milions de ducats) que fuguèron donats a la luta contra Portugal, chifre que deuriá encara realizar pendent las grandas campanhas dels ans 1660. Portugal podava financiar son esfòrç de guèrra per que capitèt a taxar lo comèrci de las espècias amb Asia e lo comèrci del sucre brasilenc e que recebèt un biais d'ajuda de païses europèus adversaris de l'Espanha, coma Olanda, França e Angletèrra.
Los ans 1650 foguèron indecises sul plan militar, mas importantas suls fronts politic e diplomatic. La mòrt de Joan IV en 1656 marca lo començament de la regéncia de sa femna, seguida per una crisi de succession e un còp d'Estat (1662). Malgrat aqueles problèmas intèrnes, l'expulsion dels Neerlandeses de Brasil (1654) e la signatura d'un tractat amb Angletèrra (tanben en 1654) melhora temporarariament la posicion diplomatica e financièra du Portugal e li assegurant la proteccion qu'aviá besonh contra una ataca navala sus Lisbona.
Pasmens Portugal capita pas a aténher son objectiu màger: un bon tractat amb França, e sa flaquesa e son isolament se manifestèron pel fach que foguèt virtualament exclusit de las negociacions dels Tractats de Vestfàlia (1648) que marcavan en Euròpa los començaments d'una politica vertadièrament novèla.
Mercé a aquel tractat e a la fin de las ostilitats en Catalonha en 1652, l'Espanha èra de nòu prèsta a concentrar los esfòrces contra Portugal, mas mancava d'òmes, de resorças, subretot, de bons caps de guèrra.
Segon periòde: 1659-1668
right|thumb|Batalhas màger de la Guèrra de Restauracion portuguesa. Aquel periòde de guèrra classica es subretot marcada principalement per quatre batalhas importantas, totas als Portugal e totas emportadas per las armadas portuguesas : La mòrt del rei Felip IV d'Espanha (ex-Felip III de Portugal) a Madrid en setembre de 1665 acaba amb las ostilitats : son successor Carles II d'Espanha a pas que quatre ans, e son oncle, lo bastard Joan Josèp d'Àustria, se revòlta contra la regenta Maria Ana d'Àustria. Aquelas circonsténcias facilitan la signatura en febrièr de 1668 del tractat de Lisbona, negociat entre las corts de Lisbona e de Madrid per l'ambaissador d'Angletèrra, Lord Sandwich.
Gézier-et-Fontenelay
Gézier-et-Fontenelay es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Geografia
Prèp del bòsc de Gy (anautit-luòc pels champignons e las passejadas en VTT), pas luènh d'un riu sympathique (lo Ognon) e approximativement a équidistance de Besançon e de Gray, aquel pichon vilatge estonarà.
Un en encantant pichon castèl, dels lavoirs ancians, una municipalitat entièrament en defòra de tota activitat touristique e dels grands aisses viaris, auretz l'impression de tornar qualques unas (desenas de ) ans en posteriors. Lo sorire e lo accueil de los sieus abitants vendràn de vos convéncer d'i far una estapa.
Proche de la forêt de Gy (haut-lieu pour les champignons et les promenades en VTT), non loin d'une rivière sympathique (l'Ognon) et approximativement à équidistance de Besançon et de Gray, ce petit village vous étonnera.
Un charmant petit château, des lavoirs anciens, une commune complètement en dehors de toute activité touristique et des grands axes routiers, vous aurez l'impression de retourner quelques (dizaines d') années en arrière. Le sourire et l'accueil de ses habitants achèveront de vous convaincre d'y faire une étape.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Miquèu de Riufred
Sent Miquèu de Riufred (Saint-Michel-de-Rieufret en francés) es una comuna bordalesa de Guiana o de Gasconha, lingüisticament gascona, situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn. Situada dens las Lanas de Gasconha, entre Lengon e Bordèu. Le Riu Fred (en francés Rieufret) travèrsa la comuna après aver gahat la soa hont au lac de Tropens sus la comuna de Guilhòs, e s'acaba dens Garona sus la comuna de Viralada ont es aperat la Barbosa.
Istòria
Coneishuda despuish lo sègle XI dab lo nom Sancto Michaele de Rivo frigido. La glèisa èra lo lòc d'un gran pelerinatge tà l'Arcàngel Sent Miquèu. La glèisa de Sent Miquèu qu'estut bastida au sègle XVI sus l'emplaçament d'ua purmèra glèisa romanica destrusida dens las annadas 1570 per los Uganauds menats per lo baron de Langoiran Guy de Monferrant.
La Neuveville-sous-Montfort
La Neuveville-sous-Montfort es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
Pichon vilatge chaleureux, en Lorraine en la Vôge, entre Vittel e Mirecourt. Un relief vallonné ideal pels randonnées (nombroses camins balisés).
La municipalitat de la Neuveville-jos-Montfort acuèlh un terroir particular #que lududes permet de produsir de vins (vin roge fruité e de vin blau) comercializats pel biais de la Cooperativa vinicole del pòble. Orientat plen sud, los coteaux del Montfort ofrisson una ampla vista sus la plana de las Vòges près de Vittel.
Petit village chaleureux, en Lorraine dans la Vôge, entre Vittel et Mirecourt. Un relief vallonné idéal pour les randonnées (nombreux chemins balisés).
La commune de la Neuveville-sous-Montfort accueille un terroir particulier qui lui permet de produire des vins (vin rouge fruité et vin bleu) commercialisés par le biais de la Coopérative vinicole du village. Orienté plein sud, les coteaux du Montfort offrent une large vue sur la plaine des Vosges à proximité de Vittel.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
El Coronil
El Coronil es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Granhaga
Granhaga (Gragnague en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a una vintena de quilomètres al Nòrd-Èst de Tolosa, accès per l'autorota A68.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Granhaga èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Granhaga èra del Canton de Montastruc e la Conselhièra, en l'an IX, del canton de Vrufuèlh. Le vocable de la glèisa es Sent Vincenç.
Pendent l'Ancian Regime, la parròquia de Saint-Sernin-des-Curcelles èra de la diocèsi e de la senescauciá de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa de Saint-Martin-des-Curcelles, a Montastruc e la Conselhièra, èra Sent Sarnin. Lo diccionari de las localitats de Nauta Garona plaça la parròquia a Granhaga (p. 45) mès tanben a Montastruc (p. 15) : es una error o la parròquia èra a chaval sus las doás comunas ? La glèisa, situada prèp del castèl de Degrés, a probablament disparegut, atal coma lo toponime.
Ernst Boris Chain
Ernst Boris Chain (1906-1979) foguèt un bioquimista britanic nascut en 1906 en Alemanha. En 1945 recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina, amb Alexander Fleming e Howard Walter Florey per la descobèrta de las proprietats medicinalas de la penicillina.
Caetano Veloso
Caetano Emanuel Vianna Telles Veloso, mais conegut coma Caetano Veloso (Santo Amaro da Purificação, 7 d'agost de 1942) es un dels principals cantaires brasilièrs dempuèi l'annada de 1960. Participèt al movement musical brasilian Tropicália en 1968. Sa sòrre, Maria Bethânia, tanben es una cantaira famosa.
Ouroux
(en francés) | longitud=4.59444444444 | latitud=46.2308333333 | alt mej = | alt maxi =806 | km²           =21.06 }} Ouroux en arpitan (Ouroux en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Ouroux Fa partida del Beaujolais.
Ouroux fait partie du Beaujolais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Benoit Robert
Benoit Robert (Moissídan, Perigòrd, 1862 - Periguers, 1942) es un escrivan d'expression occitana, majoral del Felibritge a comptar de 1909.
Crotelas
Crotelas en òc aguiainés restablhit (Croutelle en francés) es una comuna francesa dau departament de Viena e de la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Bassu
Bassu es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Italo Svevo
Italo Svevo, pseudonim d'Aron Hector Schmitz, italianizat puèi en Ettore Samigli aprèp l'annexion italiana de la region (Trieste, 19 de decembre de 1861 – Motta di Livenza, 13 de setembre de 1928) es estat un escrivan italian dels mai importants per la literatura italiana del sègle XX. Aital sas òbras son estadas reviradas dins mai de 20 lengas. L'italian èra pas que la lenga segonda de l'autor que sa lenga primièra èra lo triestin, una varietat del venèt impregnada de friolan.
Biografia
Italo Svevo nasquèt en 1861 a Trieste (vila austro-ongresa que venguèt aprèp la Primièra Guèrra Mondiala italiana) dins una familha amonedada d'origina ebrèa, cinquen enfant de nòu. Son paire, Franz Schmidt, èra un comerçant alemand e sa maire, Allegra Moravia, èra italiana. Seguiguèt los passes de son paire e faguèt doncas d'estudis comercials, bèl primièr en Alemanha e puèi a Trieste. En 1880 trabalhèt dins una banca, e entamenèt una collaboracion amb l'«lndipendente». En 1892 se faguèt la publicacion de son primièr roman Una vita, òbra que foguèt a sa sortida pro ignorada per la critica e pel public.
Pujabon
Pujabon (Péchabou en francés) es una vila lengadociana del Tolosan, dins lo departament francés de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Es una comuna de l'Airal urban de Tolosa.
Guilhem Farel
thumb|200px|Guilhem FarelGuilhem Farel (Gap, 1489 - Neuchâtel, lo 13 de seteme, 1565) que ho un teologian occitan qui he partida deus Cénacle de Meaux gavidat per Guillaume Briçonnet e qui avèva com pretzhèit de reformar la Glèisa Catolica, mes qui ho condemnat per la Sorbona.
Au contra de Briçonnet totun, Guilhem Farel que's trenquè dab lo catolicisme, que vadó protestant e que s'installè a Genèva en 1532 (e que's partí en 1538 per'mor de s'estar pelejat dab Joan Calvin.
Los Corrales
vinheta Los Corrales es un municipi de la província espanhòla de Sevilha dins la Comunautat Autonòma de Andalosia.
Nuèch de la Sant Joan
La nuèch de la Sant Joan d'estiu, tradicionalament festejada amb de grands fuòcs, se celèbra la nuèch de Sant Joan Baptista, lo 24 de junh.
Es prepa del Solstici d'estiu dins l'emissfèri nòrd, que se ten mai frequentament lo 21 de junh, excepcionalament lo 19 de junh (2488), rarament le 20 de junh (1896, 2008 et 2012) e lo 22 de junh (1975, 2302). La nuèch es la pus corta de l'an e per aquò es propici a la fèsta.
Lo solstici d'estiu foguèt celebrat de totes temps. La fèsta de la Sant Joan recòbra las tradicions precretianas.
Las fèstas ancianas del solstici d'estiu
Lo culte del fuòc associat al solstici d'estiu existís tanben China, en Turquia, dins los rites vodós, pels Incas.
Quebèc
Al Quebèc, es de la Fèsta nacionala del Quebèc. La fèsta remplacèt la fèsta religiosa tradicionala de la Sant Joan que marcava lo començament de l'estiu que se faguèt de fuòcs de jóia sus la ribas del Sant Laurenç. Aqueles fuòcs celebravan l'arribada de l'estiu mas tanben permetiàn de comunicar als vilatges a l'entorn las darrièras nòvas de l'ivèrn. Quantes mòrts? Quantes novèl nascuts? Se donava de senhal de fum coma d'alfabet e rendava compte de l'estat de la vida del Quebec rural d'alara. Dins los ans 1960 e 1970 la Sant Joan venguèt un dels simbòls de l'afirmacion nacionala quebequesa, venguent lo punt de convergéncia des grandas amassadas politicas, socialas e culturalas es oficialament fèsta nacionala dempuèi de 1977.
Mons
Fins a 1823, la Sant Joan se fetejava en alucant un fuòc dins cada quartièr. Lo fuòc èra acompanhat d'un gal en gàbia. Los lenhèrs èran reculhits pels enfants. Lo gal èra lo prèmi d'un concors de cant. Mas aprèp un encendi de la vila la fèsta foguèt enebida. Dempuèi 1990, una fèsta nòva tornèt. En 2008, 20,000 personas ont participèron.
La San Xoán Galiciana
Es celebrada la nuèch del 23 al 24 de junh. Lo fuòc es lo protagonista, perqu'es considerat coma un element purificatòri.
Los rites del fuòc
Los jorns d'abans la fèsta, los jòves menan de lenha per far una falhada, e l’alucar la nuèch. Quand lo lenhèr es mas o mens consomit, las gents sautan en dessús.
Los rites de l'aiga
La velha de la Sant Joan se culhís set èrbas diferentas que demòran dins l'aiga la nuèch e l'endeman se se lava la cara amb l'aiga e se se garda lo ram a secar penjat darrièr la pòrta la de l'ostal per s'aparar de las mascas
La gastronomia tipica de la Sant Joan
A la Sant Joan, se manja de sardinas rostidas dins los recalius amb de pan de milh, nomenat boroa, acompanhadas de vin roge.
En Païses Catalans
Las dimenjadas abans la Sant Joan, los vilatges de Catalonha pujan a la crotz du Pic del Canigó un faisset.
lo 22 de junh, la flama es davalada e distriada a cada vilatge dels Païses Catalans, e tanben Provença e dins las associacions catalanas pel monde.
Le 23 juin los vilatges alucan un lenhèr amb aquela flama.
França
Dins de vilatge de França, un lenhèr fins a detz mètres de naut èra bastit per èsser brutlat lo ser de la fèsta
Alsàcia e Lorena
Se fasiá de grans lenhèrs notamment dins los vilatges del nòrd d'Alsàcia coma dins la val de la Thur e del país de Thann, e recentament dins la val de la Doller, mas tanben en Lorena coma a Harsault e Fontenoy-le-Château. En Alsàcia, lo lenhèr es nomenat un fackel, dins lo vilatjòt de Soultzbach-les-Bains, lo fuòc es nomenat Johànisfirla. Dins les Vòges e Sud de Meurthe e Mosèla lo lenhèr senomena una chavande. a Sierck-les-Bains, (Lorena), las luses de la vila s'apagan e lo fuòc davala lo puèg du Stromberg, (Contz-les-Bains), una granda ròda de fuòc s'acaba dins lo riu Mosèla. thumb|right|220px|[[Pont-sur-Seine (25 de junh de 2011)]]
Bretanha
A Roazhon i a lo fuòc de la plaça de la glèisa amb caractèr religiós ont un pichon lenhèr de faisses es plaçat fàcia a la dintrada de la glèisa, vèrs 20h le parroquians s'amassan, un capelan benesís lo fuòc amb l'aiga e lo fuòc de la plaça Bir Hakeim amb un caractère festiu amb de musica tradicionala bretona.
Dins lo Finistèrra en 1875, la revista La Terre Sainte descrich la fèsta de la Sant Joan a Brèst :
Occitània
thumb|Lo brandon a [[Sent Avantin (val de Larbost), fotografiada d'Eugèni Trutat, 1898]] En Comenge lo lenhèr es constituit per un soc de conifèr preparat d'avançe: es fendut pel long tot lo torn, plantant dins las ascladuras de cunhs de fusta. Fin finala dona un fus, quilhar e que se bota fuòc.
En Auvèrnhe los joves, sovent d'estudiants, s'amassavan Royat e pujavan al suc del Puèi de Doma ont passavan la nuèch esprant l'alba del 25 juin per observar lo treslutz.
Sant Joan d'Ivèrn
La Sant Joan d'Ivèrn correspondent al solstici d'ivèrn, es la fèsta de Joan Evangelista.A l'epòca que, lo solelh es al mai bas, comença a tornar pojar cap a l'ecliptic.
Seneç
Seneç (Senez en francés e oficialament) es una comuna provençala, situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Toponimia
Lei fòrmas ancianas son Sanition, au sègle II, a Senetio, en 585. Seneç vendriá dau pre-indoeuropèu *san-, *sen-, « autura », amé un sufixe prelatin -etium, segon Carles Rostanh. Xavier Delamarre estima que lo nom es gallic : Sanition sus un nom d'òme *Sanitios, inatestat. Delamarre cita tanben l'ipotèsi de Patrizia de Bernardo Stempel, d'après lo vièlh irlandés sain, « diferent, distincte, a part » e lo galés hân, « separacion »; l'autora bastís aitau un prototipe *snHi-t-yom, « lo luòc a part ».
Frederic Mistral escriu Senés, amé é barrat dins la segonda sillaba, resultat regular de -ni-. per
Lo diccionari dau CREO escriu Senès, fòrma de defugir.
Istòria
Seneç annexèt la comuna dau Pueg lo 1èr de genièr de 1974. .
Gilberto Gil
Gilberto Passos Gil Moreira (Gilberto Gil) es un important musician e cantaire brasilian (bossa nova, Tropicália, reggae, world music). Tanben es lo Ministre de la Cultura de Brasil, durant lo govèrn de Luiz Inácio Lula da Silva.
Eros Ramazzotti
thumb|Eros Ramazzotti en 2009