cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kaaba
La Kaaba (var. Kaba, Ka'ba, Ka'aba) es una construccion cuboïda situada au sen de la mosqueta masjid al-Haram de La Mèca. Es lo luòc onte son dirigidas lei preguieras dei musulmans e es tanben lo centre dau romavatge de La Mèca obligatòri per la màger part dei brancas de l'islam.
Son origina es desconeguda en causa de l'abséncia de la manca documents escrichs sus l'istòria anciana de la region. Ansin, La Mèca apareguèt pas sus lei cartas avans lo sègle II e la religion deis arabis preislamics es fòrça mau coneguda. Se supausa que l'endrech foguèsse sacrat dempuei l'Antiquitat per lei populacions de la region e que divèrsei bastiments sacrats i foguèron bastits per assostar leis idòlas dau paganisme politeïsta arabi preislamic. Dins totei lei cas, venguèt lo centre d'un romavatge preislamic fòrça important per la religion pagana e l'economia de La Mèca. Ansin, après l'aparicion de l'islam e la conquista de La Mèca per Maomet, leis idòlas paganas i foguèron destruchas mai lo bastiment gardèt un ròtle fòrça important au sen de la religion novèla. Venguèt lo centre dau romavatge principau de l'islam e lo simbòl de l'unitat dei musulmans venerant un Dieu unic e non d'objèctes.
Lo bastiment aguèt divèrseis aspècts diferents dins lo corrent de l'Istòria en causa de destruccions parcialas. La version actuala data de 1630 après de trabalhs de restauracion ordonats per lo califa otoman Murat IV en causa de degalhs importantas causats per una tempèsta.
Chastelboc
Chastèlboc (Châteaubourg en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Geografia
Lo vilatge a pas situat luènh de Valença. En riba drecha de Ròse, facia al jonhent amb Isèra.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo 3 de julhet 1954 a #aver luòc una collision frontala entre la autorail dirècte Lion-Nîmes del ser e la locomotora d'un tren de trabalhs sus una via unica temporaire #qu'a fach mai de 35 mòrts.
Le 3 juillet 1954 a eu lieu une collision frontale entre l'autorail direct Lyon-Nîmes du soir et la locomotive d'un train de travaux sur une voie unique temporaire qui a fait plus de 35 morts.
Luòcs e monuments
thumb|left|350px|Vista del vilatge e lo castèl.
Ibeas de Juarros
Ibeas de Juarros es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Andrej Kiska
Andrej Kiska (Poprad, 2 de febrièr de 1963) es un entrepreneire, filantròp e politician eslovac. Foguèt lo president d'Eslovaquia de 2014 a 2019.
Courbouzon
Courbouzon pòt essèr:
Bellegarde
Bellegarde pòt essèr:
Saveuse
Saveuse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Geografia
left|200px
Niché a la cœur de la verdure picarde, lo vilatge de Saveuse se situa a 8 km al Oèst de la vila de Amians. Lo territòri De la municipalitat a limitat per cinc comunas : Dreuil-lès-Amians al Nòrd, al èst Amians, al Sud-Se Pont-de-Mètz, al Sud-Oèst Ferrières e al Nòrd-Oèst Ailly-sus-Soma. Saveuse Fa partida de la comunitat de aglomeracion Amians Metròpoli.
Lo vilatge Se situa sus la pendenta del scenari #que forma lo marge esquèrre de la vallée de la Soma. Lo sieu territòri De 399 a, se passablement accidentat. L'altitud cumule a 85 m al Sud-Se de lo bòsc de Ailly ; l'altitud la jamai bassa, siatz 45 m, se tròba en la vallée de Gràcia. Lo pòble, fòrça verdoyant, Se propice a las passejadas e als randonnées. Se de en un autre luòc traversat pel GR 123.
Niché au cœur de la verdure picarde, le village de Saveuse se situe à 8 km à l'Ouest de la ville d'Amiens. Le territoire de la commune est borné par cinq communes : Dreuil-lès-Amiens au Nord, à l'Est Amiens, au Sud-Est Pont-de-Metz, au Sud-Ouest Ferrières et au Nord-Ouest Ailly-sur-Somme. Saveuse fait partie de la communauté d'agglomération Amiens Métropole.
Le village se situe sur la pente du plateau qui forme la rive gauche de la vallée de la Somme. Son territoire de 399 ha, est passablement accidenté. L'altitude cumule à 85 m au Sud-Est de la forêt d'Ailly ; l'altitude la plus basse, soit 45 m, se trouve dans la vallée de Grâce. Le village, très verdoyant, est propice aux balades et aux randonnées. Il est d'ailleurs traversé par le GR 123.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Se sap pauc de causas de las originas del pòble, lo peuplement es ancian e remontariá a l'epòca gallo-romaine. La primièra mencion escrich en relacion amb un senhor del pòble remonta a la s-|XI|e}}. A aquela epòca, Saveuse depen de la distincion de Picquigny.
Saveuse A donat lo sieu nom a una familha de chevaliers #que divèrses membres se'n son illustrats al cors de la Mièja Edat.
En 1190, Philippe de Saveuse part per la Tèrra Santa amb Philippe Auguste per la Tresena crosada.
Marlet De Saveuse #èsser primièr chambellan dels reis Charles V e Charles VI.
Hector De Saveuse se #distinguir al banc de Arras en 1414. Guillaume de Saveuse i aguèt la guarda de Charles VI pendent la siá démence e i aguèt aucit a la Batalha de Azincourt l'an 1415.
Imbert De Saveuse, chevalier, senhor de Lozinghem, Marquion, Vraigne, conselhièr e mèstre de las comandas de l'otèl del rei, bailli d'Amians, esposa cap a 1530 Ostal de Sant-Fuscien, en possedint las tèrras de Querrieu, Coisy, Renneville e Bougainville.
Gabrielle De Saveuse, madama de Querrieu, esposa en segon nòças lo 14 de genièr de 1596 Robert de Gaudechart. Los sieus fils François de Gaudechart recep lo títol de marques de Querrieu lo 5 de setembre de 1653.
Al fil dels sègles lo pòble a #èsser victima de las desparièras guèrras e invasions. Per exemple, i aguèt saquejat pels Angleses l'an 1465. En lo moment de la Guèrra de Trenta Ans los Espanhòls #cremar lo pòble lo 21 d'agost de 1636.
On sait peu de choses des origines du village, le peuplement est ancien et remonterait à l'époque gallo-romaine. La première mention écrite concernant un seigneur du village remonte au. À cette époque, Saveuse dépend de la seigneurie de Picquigny.
Saveuse a donné son nom à une famille de chevaliers dont plusieurs membres se sont illustrés au cours du Moyen Âge.
En 1190, Philippe de Saveuse part pour la Terre Sainte avec Philippe Auguste pour la Troisième croisade.
Marlet de Saveuse fut premier chambellan des rois Charles V et Charles VI.
Hector de Saveuse se distingua au siège d'Arras en 1414. Guillaume de Saveuse eut la garde de Charles VI pendant sa démence et fut tué à la Bataille d'Azincourt en 1415.
Lanvollon
Lanvolon en galò; Lannolon en breton ( Lanvollon en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Saveuse
Istòria
Philippe de Saveuse, capitaine de la ville d'Amiens, créa en 1442 le couvent des filles de Sainte Claire.
Lanvollon
Istòria
La parròquia de Lanvollon, enclavée en la évêché de Sant-Brieuc fasiá partida del doyenné de Lanvollon en levant del évêché de Dòl e èra jol vocable de sant Samson.
La paroisse de Lanvollon, enclavée dans l'évêché de Saint-Brieuc faisait partie du doyenné de Lanvollon relevant de l'évêché de Dol et était sous le vocable de saint Samson.
Saveuse
Istòria
Imbert de Saveuse, chevalier, seigneur de Lozinghem, Marquion, Vraigne, conseiller et maître des requêtes de l'hôtel du roi, bailli d'Amiens, épouse vers 1530 Marie de Saint-Fuscien, possédant les terres de Querrieu, Coisy, Renneville et Bougainville.
Gabrielle de Saveuse, dame de Querrieu, épouse en secondes noces le 14 janvier 1596 Robert de Gaudechart. Leur fils François de Gaudechart reçoit le titre de marquis de Querrieu le 5 septembre 1653.
Au fil des siècles le village a été victime des différentes guerres et invasions. Par exemple, il fut pillé par les Anglais en 1465. Lors de la Guerre de Trente Ans les Espagnols brûlèrent le village le 21 août 1636.
Nòtas
<references group=N/>
Ibrillos
Ibrillos es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Fès
Fès ( فـاس  [Fās] en arabi) es la tresena vila mai gran de Marròc, aprèp Casablanca e Rabat, amb una populacion de.
Saint-Georges-d'Aunay
Saint-Georges-d'Aunay es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Fès
Se tròba dis la region de Fès-Boleman. Es una de las quatre vilas nomenadas imperialas, amb Marraquèsh, Meknès e Rabat. Es plan sovent considerada coma lo centre esperital de Marròc. L'universitat mai ancina del monde dubriguèt dins la ciutat en 859.
Saint-Georges-d'Aunay
Geografia
La municipalitat es al nòrd del Bocage virois, mai justament en una region uèi trucada Pré-Bocage, designacion recenta, sòrta de lindal del Massís armoricain.
Lo autoroute A84, #que la échangeur 42 èst sul limit amb Coulvain, ne manlèva lo nòrd del territòri. La municipalitat es egalament traversada per la expedís départementale 54 en connectant Aunay-sus-Odon a l'èst, a Cahagnes e Caumont-lo Ventilat, al nòrd-oèst. Lo sud del territòri a recorregut d'oèst n'es per la D291A #que permet de jónher La Bigne a Aunay-sus-Odon, e per la D 290 #que connècta Ondefontaine al sud a la D 54. Lo bourg, accessible per vias communales, a situat entre la D54 e la échangeur autoroutier.
Lo sud del territòri, recorregut pel Odon, es en lo conca de la Adorna, #que la Odon li dona a el las siás aigas a Can. La vallée de la Seulline ocupa lo nòrd de la municipalitat #qu'es doncas en la conca de la Seulles que # lo riu confluissi amb el entre Sant-Louet-sus-Seulles e Villy-Bocage.
Fès
Fondada al sègle IX per Idris II, Fès aculhís la Medina mai anciana de Marròc e una de las mai grandas de tot el Magrèb, declarada Patrimòni Mondial de l'Umanitat dempuèi 1981. La vila, divisada en tres zonas plan diferenciadas, consèrva de tradicions perdudas dins lo monde occidental coma lo tanatge artesanal de las pèls.
Saint-Georges-d'Aunay
Geografia
Lo ponch en culminant (325/326 m) se situa tot al sud, en limit de Ondefontaine, près del bòsc de Buron. Lo ponch mai bas (117 m) correspond a la sortida del territòri del ruisseau de Beslondes, un afluent del Odon, a l'èst del bourg.
Fès
En realitat, Fès son tres vilas en una. La vila nòva, fondada pels franceses en 1920, Fès-el-Bali (Fès la Vièlha), la medina mai antica de la ciutat, e Fès-el-Jedid (Fès la Nòva), un agrandiment de la metropòli anteriora, realizada jol la dinastia dels benimerins al sègle XIII. Fès-el-Bali es un laberint medieval amb mai de 9400 carrièras. Los diferents còs professionals que coexistisson se distribuisson en diferents quartièrs, existís lo quartièr dels artesans, aquel dels terralhièrs, fabres, sastres... del monde arabi contemporanèu sonque los socs del Caire e Damasc despassan aquel de Fès-el-Bali.
En mai de venir en una veirina toristica de la vila, lo quartièr dels tanaires prepara la matèria primièra pels classics articles de marroquineria que fa la celebritat internacionala d'aquel país. Es una de las zonas mai celèbras e visitadas de Fès. Pel Marròc sonque i a doas vilas (Fès i Tetoan) que practican aquelas tecnicas de tantge e tintan las pèls mas aquel de la Medina de Fès es lo mai conegut.
Saint-Georges-d'Aunay
Geografia
La pluviométrie annala avoisine l'Unitat|1000|mm.
Fès
La tanaria d'Al-Chauara es la mai importanta de la vila. A l'entorn d'un pati central onte se tròba fòça fòssas de brica, se situan los talhèrs de prapracion de las pèls. Los tanaires s'introduscan dins las fòssas de diversas colors per trampar, lavar e ruscar las pèls.
Saint-Georges-d'Aunay
Geografia
Los principals luòcs-dichas son, del nòrd-oèst a l'oèst, en lo sens horaire, lo Hamel, Angerville, los Lanas, la Bosquerie, la Butterie, la Scellerie, Craham, la Vallée, las Parts, los Pichons Camps, lo Bourg, Courcelles, Charleval, lo Pichon Coucou, lo Solar, la Lande, la Monnerie, l'Estacion, lo Molin Nòu, la Jouerie, la Pòrta Vautier, Quévrus, Jol Bosq, la Manchonnière, la Fresnée, las Épinettes, Buron, la Roserie, Laumont, la Jurada, la Perdrière, Coigny, Cabourg, Raville, Beaussieu, las Marronniers, Saulques, Pè Taillis, lo Suret, la Donjonnerie, la Coudraille, Mondehard, lo Breuil, la Survillette, lo Mond Ancian e Pitot.
Fès
Istòria
Article principal: Istòria de Fès
La medina de Fès es lo luòc que Molay Idris II va arribèt a la fin de sègle VIII per acabar l'òbra del seu paire: la creacion del Reialme Marroquin. La medina de Fès es un mitan natural ric e diversificat, amb de ribièras e fonts d'aigua abondants, amb abundància d'argila, de calcari e de gip, de bòscs de cèdres e casses de l'Atlàs Mejan, de tèrras fertilas e generosas, amb un clima sèc. Per resumir, lo necessari per bastir una ciutat coma Fès. Mas, calián d'òmes per çò far, los primièrs èran aqueles qu'avián recebut Molay Idris: los berbèrs.
Saint-Georges-d'Aunay
Geografia
La commune est au nord du Bocage virois, plus précisément dans une région aujourd'hui appelée Pré-Bocage, désignation récente, sorte de seuil du Massif armoricain.
Fès
Istòria
1000px| Vista panoramica de la medina de Fes
Saint-Georges-d'Aunay
Geografia
L'autoroute A84, dont l'échangeur 42 est sur la limite avec Coulvain, emprunte le nord du territoire. La commune est également traversée par la route départementale 54 reliant Aunay-sur-Odon à l'est, à Cahagnes et Caumont-l'Éventé, au nord-ouest. Le sud du territoire est parcouru d'ouest en est par la D291A qui permet de joindre La Bigne à Aunay-sur-Odon, et par la D 290 qui relie Ondefontaine au sud à la D 54. Le bourg, accessible par des voies communales, est situé entre la D54 et l'échangeur autoroutier.
Fès
Luòcs d'interés
thumb|250px|Tanaria de pèls a Fès
Abadiá dau Toronet
L'Abadiá dau Toronet es una abadiá cisterciana situada sus lo territòri de la vila provençala dau Toronet. Foguèt fondada en 1160. Venguèt rapidament prospèra gràcias a de dons nombrós e poguèt desvolopar una economia centrada sus l'agricultura e lo norrigatge. Pasmens, coma leis autreis abadiás cistercianas provençalas, acomencèt de declinar a partir dei sègles XIV e XV en causa dei guèrras intèrnas au Comtat de Provença. Aquò foguèt agravat per lei guèrras de Religion dau sègle seguent. La communautat de monges demeniguèt a cha pauc e l'abadiá foguèt alora restacada a l'evescat de Dinha en 1787. En 1791, lei bastiments foguèron venduts coma ben nacionau mai rapidament abandonats fins a un rescat de l'Estat en 1854 que permetèt sa restauracion e sa proteccion.
Saint-Georges-d'Aunay
Geografia
Le point culminant (325/326 m) se situe tout au sud, en limite d'Ondefontaine, près du bois de Buron. Le point le plus bas (117 m) correspond à la sortie du territoire du ruisseau de Beslondes, un affluent de l'Odon, à l'est du bourg.
La pluviométrie annuelle avoisine les 1000 mm.
Les principaux lieux-dits sont, du nord-ouest à l'ouest, dans le sens horaire, le Hamel, Angerville, les Landes, la Bosquerie, la Butterie, la Scellerie, Craham, la Vallée, les Parts, les Petits Champs, le Bourg, Courcelles, Charleval, le Petit Coucou, le Manoir, la Lande, la Monnerie, la Gare, le Moulin Neuf, la Jouerie, la Porte Vautier, Quévrus, Sous le Bosq, la Manchonnière, la Fresnée, les Épinettes, Buron, la Roserie, Laumont, la Jurée, la Perdrière, Coigny, Cabourg, Raville, Beaussieu, les Marronniers, Saulques, Pied Taillis, le Suret, la Donjonnerie, la Coudraille, Mondehard, le Breuil, la Survillette, le Monde Ancien et Pitot.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo data|22|d'agost|1886|en, la linha Can - Aunay-Sant Georges a dobèrt. Es de contunh esperlongada fins a Vire lo data|1|de.
Le 22, la ligne Caen - Aunay-Saint Georges est ouverte. Elle est ensuite prolongée jusqu'à Vire le 1.
Fès
Nòta
<References/>
Segonda guèrra d'Ossetia
La Segonda guèrra d'Ossetia se debanèt dau 7 au 16 d'aost de 2008. Opausèt Georgia a una coalicion formada per Russia, Abcazia e Ossetia dau Sud. S'acabèt per una revirada dei fòrças georgianas, per l'ocupacion parciala de Georgia per de tropas russas durant quauquei jorns e la proclamacion d'independéncia d'Abcazia e d'Ossetia dau Sud.
Foguèt causada per l'invasion georgiana de la region separatista d'Ossetia dau Sud que son govèrn èra sostengut per Russia. Lei combats se concentrèron rapidàment dins lo relarg de Tskhinvali, defenduda per lei tropas d'Ossetia e per una mission de la CEI de mantenent de l'alta-au-fuòc compausada de soudats rus. Aquò entraïnèt una reaccion militara importanta de Russia qu'acomencèt de bombardar Georgia e que mandèt una fòrça per replegar lei Georgians. Entre lo 8 e lo 11 d'aost, la contra-ataca russa, principalament aeriana, causèt de pèrdas importantas ai Georgians que deguèron abandonar la region de Tskhinvali en fàcia de l'arribada d'unitats terrèstras russas novèlas au nòrd de la ciutat.
La retirada georgiana foguèt fòrça malaisada, sota leis atacas russas, e entraïnèt la destruccion unei bregadas de combat causant un afondrament rapide dau front centrau. A l'oèst, en Abcazia, lei separatistas d'aquela region, ajudada per de soudats rus, ataquèron lei posicions georgianas que foguèron aisament conquistas. Enfin, lei Rus intrèron sus lo territòri georgian onte prenguèron Gòri (13 d'aost) e Poti (14 d'aost) sensa combat important avans la signatura d'un alta-au-fuòc.
La fin de la guèrra foguèt negociada ambé l'acòrd entre lei presidents Nicolas Sarkozy e Dmitrii Medvedev. Entraïnèt l'evacuacion dei regions separatistas per lei fòrças georgianas e l'evacuacion dau rèsta dau territòri georgian per lei tropas russas. Quauquei jorns après la signatura de l'alta-au-fuòc, Abcazia e Ossetia dau Sud se proclamèron independentas.
Seux
Seux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Iglesias
Iglesias es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Seux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Crisi de Tànger
thumb|right|Intrada de [[Guilhèm II d'Alemanha|Guilhèm II dins la vila de Tànger.]]
La crisi de Tànger es una crisi diplomatica que durèt de març de 1905 a mai de 1906. Es una consequéncia de la lucha coloniala entre França e Alemanha per lo contraròtle de Marròc. S'acabèt per un succès francés que demostrèt la soliditat de la Tripla Entenduda. La crisi de Tànger marca lo començament d'una tiera de crisis internacionalas que menèt a la Premiera Guèrra Mondiala en 1914.
Contèxte
En 1898, França comencèt de desvolopar son influéncia en Marròc, reiaume en declin qu'avián conservat son independéncia en mantenent un equilibri precari entre lei grandei poissanças. Sièis ans pus tard, Marròc poguèt pas remborsar un prèst francés e foguèt plaçat sota la tutèla financiera de París. Dins lei fachs, aquò correspondiá a un protectorat. Pasmens, coma èra pas una poissança « mediterranèa », Alemanha èra pas estada consultada. Lo cancelier Bernhard von Bülow utilizèt aqueu pretèxte per entraïnar una crisi principalament destinada a testar la soliditat de la Tripla Entenduda en cors de formacion.
Debanament e consequéncias
La crisi comencèt lo 31 de març de 1905 quand l'emperaire Guilhèm II declarèt a Tànger son sostèn a l'independéncia de Marròc. Segon eu, lo sultan marroquin èra « un sobeiran absoludament liure ». De mai, afiermèt sa volontat de defendre leis interès alemands dins lo país. França crenhèt una guèrra e la demission de Théophile Delcassé, ministre deis Afaires Estrangiers a l'origina de la Tripla Entenduda, foguèt acceptada. En parallèl, Alemanha demandèt a Marròc de convocar una conferéncia internacionala per discutir dau futur dau reiaume. Pasmens, aquela conferéncia, que comencèt en genier de 1906 dins la vila espanhòla d'Algesiras, demostrèt la soliditat de la solidaritat entre París, Londres e Moscòu. Isolat, Berlin deguèt donc laissar lei Francés prendre lo contraròtle de la polícia e dei finanças marroquinas.
Lo resultat principau de la crisi foguèt donc una reconoissença internacionala dau protectorat francés en Marròc. En 1911-1912, una segonda crisi, totjorn entraïnada per leis Alemands, renforcèt aquela preséncia e permetèt a París de prendre d'instaurar sa dominacion en Marròc fins a 1960.
Isar
Isar es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Iglesiarrubia
Iglesiarrubia es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Marcello Mastroianni
Marcello Vincenzo Domenico Mastroianni (1924-1996) foguèt un actor italian de cinèma.
Biografia
Actor italian per excelléncia, segurament lo pus celèbre del mond del cinèma internacional de las tres decennias que seguisson la Segonda Guèrra Mondiala, conquista la siá notorietat sens objectius clares, al contrari d'autres actors de la siá generacion. De 1938 a 1943, obten de papièrs d'en figurant o «d'utilitat» en qualques pelliculas, après, en basa a l'oposicion familiala al fascisme, se vei obligat a s'amagar fins a la fin de las ostilitats de la Segonda Guèrra Mondiala. Dempuèi 1945, s'inscriu al Centre universitari de teatre (Centro Universitario Teatrale ) ont coneis Luchino Visconti que li procura un ròtle en una òbra teatrala que dirigís, Un tramvia nomenat desir. En las siás interpretacions al teatre, aurà escasença de trabalhar amb Giulietta Masina e aital conéisser lo sieu marit, Federico Fellini; aquela amassada a una influéncia considerabla a la siá carrièra.
Lance Henson
Lance David Henson, escaissat segon la tradicion indiana Tais que camina (Washington DC, 20 de setembre de 1944) es un escrivan amerindian dels Estats Units. Aqueste autor, qu'es demest los poètas e dramaturgs en lenga anglesa d'origina indiana mai importants del país, es membre de la Cheyenne Dog Soldier Society, de la Native American Church e de l'American Indian Movement (AIM).
Itero del Castillo
Itero del Castillo es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Jaramillo de la Fuente
Jaramillo de la Fuente es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Gourdon (Vivarés)
Gourdon (Gourdon en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Murlas
Murlas (Murles en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [kurnè'jan]. Las fòrmas ancianas son : Pontii Raimundi de Murlas en 1103, S. Johannis de Murles en 1109, castrum de Murlis, cap a 1109, 1120, parrochia S. Johannis de Murles en 1120, de Murlis, sense data [sègle XII ?], parrochia S. Johannis de Murles en 1202, Murles en 1222, 1268, ecclesie de Murlles en 1268, 1272, Murles en 1295, castri de Murles, de Murlis en 1307, de Murlis en 1333, prior de Murlis en 1392, Murles en 1526, de Muolis en 1529, de Mirolis en 1550, château de Murles en 1579, Murles en 1622, 1626, 1648, 1740-60, Murles (comprene : glèisa de Murlas) e village de Murles en 1770-72 (mapa de Cassini).
Dauzat e Rostaing non donan cap de solucion e Hamlin declara l'etimologia escura.
Abadiá de Silvacana
L'Abadiá de Silvacana es una abadiá cisterciana situada sus lo territòri de la vila provençala de La Ròca d'Antarron dins lo nòrd-èst dau departament dei Bocas de Ròse. Foguèt fondada en 1144 per Bernard de Clairvaux. Ambé leis abadiás cistercianas de Senhanca e dau Toronet, fa partida dei tres sòrres provençalas.
Gràcias a la proteccion dei còmtes de Provença, se desvolopèt rapidament fins a son pilhatge en 1358 per lo senhor d'Aubinhan e una crisi agricòla grèva en 1364 entraïnada per de geladas fòrça importantas que destruguèron lei recòltas de rasim e d'olivas. Ansin, acomencèt lo declin de l'abadiá fins a la destruccion dau monastèri per una venguda deis aigas de Durença en 1440. En 1450, l'abadiá foguèt annexada au capítol de la catedrala d'Ais de Provença.
Venguèt la glèisa de la parròquia de La Ròca d'Antarron au sègle XVI. Endomatjada per lei combats dei guèrras de Religion, lei bastiments foguèron abandonats a la fin dau sègle XVIII e venduts coma bens nacionaus durant la Revolucion Francesa. Foguèron utilizats per d'activitats agricòlas fins au sègle XX. En 1949, l'Estat crompèt lei bastiments e acomencèt de trabalhs de restauracion.
Casilhac (omonimia)
Casilhac es un toponim per:
Glèisa de Santa Maria Magdalena de l'Illa
La Glèisa de Santa Maria-Magdalena de l'Illa es una basilica barròca catolica bastida entre 1681 e 1688 sus l'Illa dau Martegue. A un interior ornat de pinturas muralas e de fustatges e un òrgue realizat en 1851. Foguèt classada monument istòric en 1947.
Jaramillo Quemado
Jaramillo Quemado es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Assiria
thumb|right|[[Fotografia dei roïnas d'Assur.]]
Assiria es una region istorica dau nòrd de Mesopotamia qu'es centrada sus lei vilas d'Assur e de Niniva. Situada a una importanta crosiera dau nòrd de Mesopotamia, venguèt un centre economic major. Durant plusors periòdes, aquela prosperitat favorizèt l'emergéncia de reiaumes poderós coma lo Reiaume de Mesopotamia Auta e l'Empèri Assirian. A partir dau sègle XIII avC, l'Empèri Assirian venguèt una poissança majora de Mesopotamia. Dominèt l'espaci mesopotamian durant la premiera mitat dau milleni I avC mai de revòutas recurrentas dei pòbles somés menèron a sa destruccion en 609 avC. Pasmens, en causa de sa poissança, Assiria laissèt una traça duradissa dins l'istòria de la region e lei roïnas de sei capitalas pus recentas, Dur-Sharruken e Niniva, son de sites arqueologics fòrça importants.
L'emergéncia de la vila
thumb|right|Assur dins l'[[Empèri d'Akkad.]]
Leis originas de la vila d'Assur son mai conegudas. Segon lei conoissenças actualas, dos temples dedicats a la divessa Ishtar èran presents sus lo site au sègle XXVI avC. Leis escribas assirians an laissat una lista reiala que menciona de datas pus ancianas. Pasmens, aqueu tèxte es probable una imitacion de la lista reiala de Sumèr qu'èra destinada a legitimar lo poder dei sobeirans assirians. D'efiech, aquela lista presenta de diferéncias importantas amb lei listas dei rèis d'Akkad e de Sumèr.
Tre sa fondacion, Assur conoguèt un certan desvolopament car èra situada lòng de la rota dirècta entre lei regions autas e bassas de Mesopotamia. Foguèt donc rapidament un enjòc dei luchas entre ciutats-Estats mesopotamians. Per exemple, foguèt conquistada per leis Akkadians, per lei Gutis e per la III dinastia d'Ur. Sembla venir lo centre d'un Estat independent per lo premier còp vèrs 2025 avC en aprofichant lo declin d'Ur. Sei caps prenguèron lo títol de « vicari » de la divinitiat Assur ò de « cap de l'assemblada dei ciutadans ». Comencèron la construccion d'infrastructuras (aigatge, canau...) e de fortificacions.
Après son independéncia, Assur desvolopèt son pòrt fluviau e aprofichèt sa posicion de crosiera per venir lo centre comerciau principau dau nòrd de Mesopotamia. Rapidament, leis autrei vilas de la region – Isin, Larsa, Eshnunna, Mari – foguèron reduchas a un ròtle segondari dins aqueu domeni. Assur venguèt ansin lo còr dau comèrci entre Zagros, Curdistan, Anatolia e Mesopotamia. Aquò permetèt a la ciutat de desvolopar son influéncia en Anatolia gràcias a la creacion de comptadors comerciaus dirigits per de marchands dichs karu. De mai, coma lei karu èran plaçats sota lo contraròtle dau palais reiau, aqueu sistèma permetèt ai sobeirans d'obtenir de revenguts considerables (principalament gràcias au comèrci de la lana, dau coire e de l'estanh).
Lo Reiaume de Mesopotamia Auta
Vèrs 1850 avC, una guèrra en Anatolia trebolèt lo ret marchand assirian e causèt de problemas economics. Afeblida, Assur deguèt faciar lei temptativas d'egemonia de plusors sobeirans assirians e, vèrs 1816 avC, foguèt presa per Shamshi-Adad. Rèi d'Ekkalatum, Shamshi-Adad conquistèt Assur, Niniva e Mari, çò que li permetèt de fondar un reiaume poderós en Mesopotamia Auta. Durant aqueu periòde, Assur perdiguèt son independéncia mai tornèt trobar rapidament son ròtle economic.
Dins aquò, aquel empèri subrevisquèt pas a la mòrt de son fondator e lei fius de Shamshi-Adad poguèron unicament gardar lo contraròtle d'Ekkalatum. Assur passèt alora sota la dominacion d'Eshnunna. Puei, se placèt sota la proteccion d'Hammurabi de Babilònia. Intrèt alora dins un periòde de declin politic e venguèt un principat situat au limit entre leis esfèras d'influéncia de Babilònia e de Mitani.
La restauracion de l'independéncia assiriana
La restauracion de l'independéncia assirian aguèt luòc durant lo rèine d'Eriba-Adad I (v. 1393-1366 avC) que rebutèt la preséncia de Mitani e conquistèt Niniva. Son successor, Assur-uballit I (1366-1330 avC), perseguiguèt lo combat còntra Mitani e la dinastia cassita de Babilònia. Pasmens, leis Assirians se turtèron lèu a la poissança itita e ai populacions dei montanhas de Zagros e dau nòrd de Mesopotamia. Deguèron egalament luchar en Pèrsia còntra l'influéncia dei rets marchands babilonians.
La militarizacion de la societat assiriana
Au sègle XIV avC, leis Assirians deguèron menar una tiera de guèrras còntra sei vesins ò còntra de pòbles nomadas assaiant de s'installar en Mesopotamia. La guèrra prenguèt alora una plaça fòrça importanta dins lor societat, illustrada per l'evolucion de la divinitat Assur. Inicialament pròche dei divinitats classicas dau panteon mesopotamian, prenguèt un caractèr guerrier e pretenguèt a la dominacion universala. La guèrra venguèt ansin un acte religiós e piós.
A partir de la fin dau sègle XIV avC, leis Assirians ataquèron donc regularament sei vesins, caracteristica que venguèt un element major de la politica mesopotamiana fins a la disparicion d'Assur. En 1269 avC, leis Egipcians e leis Ititas foguèron obligats de s'aliar per equilibrar aquela menaça. Pasmens, foguèron durament batuts en 1269 avC. Durant lei rèines d'Adad-Nirari I (v. 1308-1275 avC), de Salmanazar I (v. 1275-1245 avC) e de Tukulti-Ninurta I (1245-1208 avC) prenguèron pauc a pauc possession de la Mesopotamia Auta, de Babilònia e de Sumèr.
L'invasion aramèa
A la fin dau sègle XIII avC, divèrsei pòbles nomadas arribèron dins lei regions vesinas de Mesopotamia : Frigians e Cascas au nòrd-oèst e Aramèus au sud-oèst. De mai, Assiria conoguèt un periòde de crisi intèrna après l'assassinat de Tukulti-Ninurta I que sa maufisança inquietava fòrça la noblesa d'Assur. En parallèl, lei Cassitas restaurèron son poder en Babilònia.
Lo sègle XII avC veguèt donc Assiria menar de guèrras còntra leis ambicions de totei sei vesins. En mai d'aquò, foguèt tanben atacada per leis Elamitas. En despiech dei victòrias d'Assur-resh-ishi I (1134-1116 avC) e de Teglath-Phalasar I (1116-1077 avC), leis Assirans perdiguèron lo contraròtle de totei sei conquistas e foguèron enceuclats per de principats aramèus. De mai, Assiria ela meteissa foguèt victima de plusors incursions enemigas. Pasmens, leis Assirians mantenguèron son independéncia.
La renaissença de l'Empèri
thumb|right|Racònte d'una campanha de [[Tukulti-Ninurta II còntra Urartu.]]
En despiech dei pilhatges e dei chaples menats per leis Aramèus, Assiria gardèt una certana poissança demografica e economica e lo poder reiau demorèt relativament estable. De mai, leis Aramèus se fragmentèron lentament en causa de la fondacion de principats independents que venguèron pauc a pauc rivaus. En parallèl, leis autrei poissanças tradicionalas de la region – Babilònia e Egipte – èran tanben afeblidas per de trèbols intèrnes ò per d'atacas exterioras.
Durant la premiera mitat dau sègle IX avC, aquelei condicions permetèron a Adad-Nirari II (912-891 avC) e a Tukulti-Ninurta II (891-884 avC) de restaurar la poissança assiriana gràcias a una tiera de victòrias còntra leis Aramèus. Puei, dirigiguèron sa fòrça militara vèrs leis autrei pòbles de la region. Durant lo rèine de Salmanazar III (859-824 avC), l'armada assiriana intervenguèt tornarmai dins lo sud d'Anatolia, en Armenia, en Siria e dins lo sud de Mesopotamia.
Aquela activitat militara foguèt conjugada amb un esfòrç important per modernizar Assiria gràcias a la construccion d'infrastructras, de monuments e de vilas novèus. Per exemple, Assurnasirpal II (884-859 avC) restaurèt Nimrod, una vila destrucha durant lei guèrras còntra leis Aramèus.
L'egemonia assiriana
thumb|right|Expansion e declin de l'Empèri Neoassirian.
Après lo rèine de Salmanazar III, Assiria conoguèt un periòde de declin relatiu en causa de revòutas intèrnas e de rèis pauc poderós. De mai, foguèt menaçada per l'emergéncia d'Urartu lòng de sa frontiera septentrionala. Aquò durèt fins au rèine de Teglath-Phalasar III (745-727 avC). Sobeiran intelligent e eficaç, reorganizèt l'armada e restabliguèt l'autoritat reiala. En 743 avC, expulsèt Urartu de Siria e restaurèt l'accès assirian a la Mar Mediterranèa. Puei, annexèt lei principats neoittitas de Siria, especialament Damasc en 732 avC. Enfin, infligiguèt de desfachas ai Medes e venguèt rèi de Babilònia.
La dominacion assiriana foguèt confiermada durant lo rèine de Sargon II (722-705 avC) que prenguèt lo contraròtle de l'ensemble dau Creissent Fertil e d'una partida de Pèrsia e d'Anatolia. Fondèt una capitala novèla, Dur-Sharruken, que foguèt abandonada au profiech de Niniva après sa mòrt.
Lo fiu de Sargon II, Sennacherib (705-681 avC), contunièt la politica de sei predecessors. Niniva venguèt un centre culturau major e sei jardins inspirèron benlèu la legenda dei Jardins penjats de Babilònia. Lassat dei revòutas recurrentas de Babilònia, ordonèt de destrurre la vila en 689 avC. Pasmens, aquò empachèt pas sa reconstruccion. Puei, en 667 avC, Assurbanipal (669-630 avC) conquistèt Egipte e l'Empèri Neoassirian agantèt son extension territòriala maximala.
Lo declin e la fin de l'Empèri Assirian
En causa de l'abséncia de politica d'assimilacion e dei guèrras tròp frequentas, lo declin assirian foguèt rapid. Tre 653 avC, leis Egipcians restaurèron son independéncia e leis Assirians foguèron pauc a pauc expulsats de la region. En parallèl, Babilònia se revoutèt tornarmai e de pòbles nomadas (Escites e Medes) ataquèron l'Empèri. En 625 avC, lo rèi Assur-etil-ilani (630-625 avC) foguèt batut e tuat a la batalha de Nippur per l'armada babiloniana. Aquò favorizèt la formacion d'una aliança entre Babilonians, Escites e Medes. Lei coalizats conquistèron e destruguèron Assur en 614 avC e Niniva en 612 avC. Enfin, lo darrier rèi assirian foguèt tuat a l'eissida dau sètge d'Harran en 609 avC, çò que marquèt la disparicion de l'Empèri.
Lo poder reiau
thumb|right|Representacion d'una [[caça au lion menada per lo rèi Assurbanipal.]]
Chambourcy
Nòtas
<references group=N/>
Assiria
Lo poder reiau
Politicament, lo rèi aviá tanben una legitimitat dinastica car lo poder èra transmés au sen d'una familha reiala. Aquò èra fòrça important per leis Assirians e la question de la legitimitat de rèis usurpators entraïnèt sovent de revòutas, compres amb d'usurpators eissits de brancas segondària de la familha reiala coma Sargon II. Aquela origina dinastica permetiá ai sobeirans assirian d'èsser lo cap suprèm de l'armada e lei competéncias militaras èran la qualitat premiera exigida per demorar au poder.
Enfin, coma representant de la divinitat protectritz, lo rèi deviá tanben èsser un modèl de vertut e de moralitat. Aquò permetiá de justificar lo poder judiciari dau sobeiran qu'èra lo jutge suprèm dau reiaume. En mai d'aquò, sa paraula aviá fòrça de lèi.
L'administracion
A mesura de sa creissença, l'Empèri Assirian se dotèt d'una administracion permetent de gerir lei províncias conquistadas. Pasmens, es mau coneguda car lei ròtles precís de cada foncion son pas ben compresas. L'administracion reiala èra principalament tenguda per la noblesa. D'un biais generau, un noble aviá probablament una carga au sen de l'administracion centrala e una carga au sen de l'administracion locala. Aquelei cargas èran a l'origina dau poder de la noblesa. Dins aquò, de nobles estrangiers foguèron pauc a pauc integrats a aqueu sistèma.
L'armada assiriana
thumb|right|Representacion de l'assaut d'una vila per de soudats assirians (fin dau [[sègle VIII avC).]]
L'armada assiriana èra una armada ben entraïnada, ben organizada e ben comandada. Son recrutament èra fisat au rèi e ai nobles que dispausavan d'un domeni destinat a pagar l'equipament e l'entretenença dei tropas. Lo poder reiau aviá de tropas permanentas, generalament constituïdas d'unitats d'elèit. En parallèl, cada província èra encargada de mobilizar de tropas per la campanha anuala. Enfin, lei pòbles somés devián provesir de tropas auxiliaras. La disciplina èra fòrça estricta e un ret de rotas estrategicas facilitava lei desplaçaments e l'avitalhament. Ansin, en 853 avC, a la batalha de Qarqar, leis efectius de l'armada assiriana son estimats a 86,000 òmes.
L'infantariá èra lo còr de l'armada. Leis arquiers assirians son famós en causa de sei representacions frequentas. Pasmens, la lança sembla l'arma pus utilizada. Lei cascos e lei bloquiers èran la basa deis equipaments defensius. Lei còtas de malhas venguèron pauc a pauc pus frequentas, au mens per leis oficiers. Dins aquò, en causa de la preséncia creissenta de tropas auxiliaras, l'equipament se diversifiquèt fòrça durant lo periòde neoassirian. Au nivèu tactic, la superioritat numerica e leis assauts dirèctes èran privilegiats.
Lei tropas d'elèit èran generalament de fòrças especializadas (cavalariá, carris, poliorcetica, engèni...). Lei carris èran lo còrs pus prestigiós. La poliorcetica conoguèt un desvolopament important car lei sètges èran frequents.
La societat assiriana
La societat assiriana èra compausada d'òmes liuras, de sèrvs e d'esclaus. Lei proprietaris terrencs e la borgesiá urbana èran lei doas classas dominantas. D'efiech, sensiblas a la conquista de tèrras novèlas ò a l'extension dau ret comerciau assirian, sostenguèron l'expansionisme dau reiaume. Lo poder aguèt donc una atencion particulara per aquelei grops sociaus que recebèron sovent d'exempcions d'impòsts ò de servici militar. Pasmens, lei païsans liuras èran lo grop liure pus important. Somés au servici militar, formavan la massa de l'armada assiriana. Pasmens, èran tanben somés a l'impòst e ai corvadas. Son nombre demeniguèt donc lentament en causa de la reduccion en esclavatge per deute. Aquela disparicion progressiva es una causa de l'afondrament de l'Empèri.
Lei sèrvs e leis esclaus èran estacas au servici dei proprietaris terrencs, dei marchands e deis artesans. La màger part deis esclaus provenián dei presoniers de guèrra e dei pòbles somés. Avián l'estatut de bens e èra donc possible de lei vendre ò de lei crompar. Pasmens, gardavan una personalitat juridica e avián lo drech de se maridar amb un individú liure, d'aver de bens ò d'estar en justícia. Lei sèrvs èran estacats a una proprietat terrenca.
L'economia
L'economia assiriana es mau coneguda car la màger part deis archius disponiblas regardan d'afaires militars. L'agricultura èra l'activitat principala e, a partir dau sègle X avC, plusors sobeirans encoratjèron sa modernizacion (melhorament dei tecnicas, desvolopament de l'aigatge...). Lei guèrras èran de còps l'ocasion d'introdurre d'espècias vegetalas ò animalas novèlas en Assiria (camèu, coton...). Lo comèrci, especialament lo comèrci exterior, èra tanben fòrça sostengut per lo poder reiau. Lei metaus èran la marchandisa principala mai lei cambis de textils, d'evòri e gemmas se desvolopèron. Lei rèis assirians sostenguèron egalament l'esplecha dei minas de fèrre de Liban e d'argent d'Anatolia.
Cultura
La cultura assiriana ocupèt una plaça centrala en Mesopotamia entre lei sègles XIII e VII avC gràcias a la poissança politica de l'Empèri. D'un biais generau, es un prolongament de la cultura sumeriana coma o mòstran l'utilizacion de tecnicas, de materiaus e d'esquèmas similars. Pasmens, se tròba egalament quauquei trachs exteriors coma d'influéncias aramèas.
L'art assirian es caracterizat per de construccions importantas ordonadas per lo poder reiau. Lei capitalas (Assur, Dur-Sharruken, Niniva) e lei palais reiaus ne'n son leis elements pus importants e mòstran un important mestritge de l'arquitectura, de l'escultura e de la pintura. Ansin, lei gravaduras destinadas a immortalizar lei valentiás dau rèi son nombrosas e ben detalhadas. Lei racòntes mitologics son egalament una tematica frequenta. Certanei pèças, coma lei portaus, mòstran un bòn mestritge de la metallurgia dau bronze. Leis Assirians construguèron tanben d'infrastructuras fòrça importantas per sostenir lo desvolopament de sei vilas coma de canaus ò d'aquadüctes. Enfin, contunièron de bastir de construccions tradicionalas de la region coma de zigorats.
Junta de Traslaloma
Junta de Traslaloma es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Junta de Villalba de Losa
Junta de Villalba de Losa es un municipi de la província espanhòla de Burgos e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
.joburg
(acorcha de "Johannesburg") es un nom de domeni generic geografic. Es en servici dempuèi lo 19 de junh de 2014.
Casilhac (Carcassés)
Casilhac (Cazilhac en francés) es una comuna lengadociana del Carcassés (Lengadòc) situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Carcassona situada a 4 quilomètres de Carcassona.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Metafisica
La metafisica es la branca de la filosofia qu'estúdia los principis de la realitat dins un nivèl d'abstraccion que transcendís aquel de tota autra disciplina. Estúdia los fondaments (causas e "primièrs principis"), las estructuras mai generalas, lo sens e la finalitat de tota realitat e tot èsser. A de grandas similituds amb l'autra branca de la filosofia nomenada ontologia. Per extension e d'un biais generic, se ditz que quicòm es metafisic quand subrepassa lo domeni de l'experiéncia sensibla, de la sciéncia positiva, de la realitat fenomenologica.
Los problèmas tradicionals de la metafisica uèi se son partejats en d'autras brancas del saber, coma la sciéncia, la filosofia del lengatge, etc. Mas i a de questions que demòran dins lo seu camp. Uèi de còps qu'i a s'utiliza lo mot en un sens pejoratiu per far referéncia a de causas pauc realas, tròp inconsequentas, discorses vuèits e complicats.
Origina e sens del tèrme
Lo nom ven d'Andronic de Ròdes que, en classificant las òbras d'Aristòtel, placèt aquelas d'ontologia aprèp aquela de fisica (en grèc μετà τà φνσικά). Se divisissiá tradicionalament en ontologia, teologia e sciéncia universala, que s'ocupava del sens de las causas, de l'esséncia de çò qu'entorneja l'èsser uman, de la realitat non perceptibla, de las leis primièras e las originas del monde, de l'esperit...
L'edat mejana e modèrna
A l'epòca medieval]a] la metafisica gaireben se confond amb la [[teologia e lo debat central se desplaça del principi primièr (que pels cresents es evident qu'es Dieu) a la batalha entre fe e rason.
Lo criticisme torna amb l'edat modèrna, precisament per oposicion a las afirmacions de la teologia. Los cambis dins la representacion del monde (eliocentrisme) tornan botar la question coma lo ròtle de Dieu e de l'arma, alara que l'èsser uman es pas mai vist coma lo centre e la fin de tota la creacion. Spinoza foguèt un dels autors que tornèt formular la metafisica, la tornant far viure del sègle XVII.
Christian Wolff la dividiguèt en doas partidas, l'ontologia e l'especifica, subdividida al seu torn en cosmologia, psicologia e teologia. Aquela division de la coneissença e lo seu metòde influiguèron Kant, que dividiguèt la realitat en fenomèn e noümèn, decretant que tot çò qu'aparteniá al noümen èra objècte d'estudi de la metafisica.
Periòde contemporanèu
Al sègle XIX creis l'ateïsme que lo criticisme influiguèt la disciplina, amb d'autors coma Nietzsche. Per contra, d'autres filosòfs coma Hegel o Schopenhauer ensagèron de defendre la validitat del seu camp d'estudi, metent l'accent sus de matèrias coma l'istòria, l'etica e l'eternal problèma de la libertat per susmontar un ancoratge excessiu dins l'idèa de Dieu e de la creacion. Lo trabalh d'exegèsi del protestantisme sus la Bíblia, es de caractèr metaforic, reconcilia la religion amb la sciéncia, separant los seus camps d'accion d'un biais definitiu.
L'existencialisme a una fòrta compausanta metafisica, per qui sinterròga sul sentit de la vida, una mena de reflexion plan comprensibla aprèp las doas Guèrras Mondialas del sègle XX. (Louis Lavelle e Heidegger). Lo positivisme s'erigís coma lo principal corrent critic de l'epòca.
Dins los darrièrs ans del sègle XX, un cambi lingüistic de la filosofia desplacèt una granda partida dels tèmas metafisics cap a la semantica.
Bretagnolles
Bretagnolles en normand (Bretagnolles en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Codolós (site preïstoric)
Lo site de Codolós se tròba al jonhent d'Òlt e de Cèla, al còr de Carcin, dins la comuna de Tor del Faure, a una trentena de quilomètres a l'èst de Caors. Se compausa de dos jaciments preïstorics e paleontologics principals, Codolós I e Codolós II, que lors sequéncias cobrisson la fin del Pleistocèn Mejan e una partida del Pleistocèn Superior.
Istoric
Lo site foguèt descobèrt e parcialament destruch dins los ans 1960 al cors de las òbras realizadas per son proprietari dins la tòca de dobrir al public una cauna prèpa. Foguèt identificat per Gabrièl Maurin en 1966. De cavaments de salvagarda preventius i foguèron menats per Joan Clòtas e Eugèni Bonifay de 1978 a 1980. Jacme Jaubèrt (Codolós I) e Joan Felip Brugal (Codolós II) dirigiguèron de novèls trabalhs de terren de 1992 a 2003.
Codolós I
thumb|Sequéncia estratigrafica del site preïstoric e paleontologic de Codolós Codolós I es una anciana cauna d'una quinzena de mètres de diamètre, que son plafon s'afondrèt pendent lo Pleistocèn Mejan, la transformant atal en cauna-avenc. D'importants depauses sedimentaris, de l'òrdre d'una desena de mètres, permeton de reconstituir l'istòria complèxa de son emplenatge.
Codolós II
Codolós II es una cauna que embarra un emplenatge detritic d'aperaquí d'espessor, formant un còn de colada eissit d'un orifici actualament tapat.
Toponimia
Còdol a lo sens de «calhau», «galet», codolós vòl donc dire «peirós», «rocassut», «calhalós»,. *Codolons sembla absent dels principals diccionaris, pr'aquò seriá pas impossible coma diminutiu de còdol (meteissa prononciacion).
Cèdre
Lo cèdre (cedrus) es un genre de conifèrs de la familha de las pinacèas, originaris de l'Orient Mejan, de l'Africa del Nòrd e d'Imalaia aclimatat en Euròpa. Son d'arbres sempre verds, de fuèlhas acicularas gropadas en faissèls e pinhas ovoídas e drechas, que cason amb la maturitat. Son d'arbres de corona granda e linha conica quand son joves puèi tabulara quand son vièlhs. Los cèdres son d'arbres bèls, de 25 a 50 m de naut
Los tres tipes principals son: