cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sant Felitz de Lauragués
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Sant Felitz, Saint-Félix-de-Caraman, èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. La comunautat de Sant Felitz èra despartida entre las diocèsis de Tolosa (Sant Felitz e La Pastourie), Sant Pàpol (Cadenac e Graissens) e La Vaur (La Jalabertie). Le vocable de la glèisa es Sant Fèlitz. En 1790, Sant Felitz èra caplòc de canton. En 1801, le canton de Revèl fosquèc suprimit e incorporat al canton de Sant Felitz, que dependiá de l'arrondiment de Vilafranca. En 1802, le caplòc passèt de Sant Felitz a Revèl. Oficialament, Saint-Félix venguèc Saint-Félix-Lauragais per decret del 22 de junh 1921.
La Pastourie, de la comunautat de Sant Felitz pendent l'Ancian Regime, èra de la diocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. Le vocable de la glèisa, annèxa de Sent Julian, es Sant Germièr. La Pastoriá (nom supausat) es al nòrd-nòrd-oèst de Sant Felitz. La glèisa e'l cementèri son a 500 m del vilatge.
Cadenac, de la comunautat de Sant Felitz pendent l'Ancian Regime, èra de la diocèsi de Sant Pàpol e de la senescauciá de Lauragués. Aquela parròquia fosquèc una comuna del canton de Sant Felitz entre 1790 et l’an III, puèi suprimida. Le vocable de la glèisa es Sant Prim. Graissens (meteissas apertenéncias) venguèc tanben una comuna del canton de Sant Felitz entre 1790 et l’an III, puèi suprimida. Le vocable de la glèisa, annèxa de Sant Paulet, es Sant Pèire. Cadenac es a l'èst de Sant Felitz, Graissens al sud-sud-èst. Gardan sa glèisa e son cementèri.
La Jalabertie, de la comunautat de Sant Felitz pendent l'Ancian Regime, èra una parròquia de la diocèsi de La Vaur e de la senescauciá de Lauragués. Aquela parròquia fosquèc comuna del canton de Sant Felitz entre 1790 et l’an III, puèi suprimida. Le vocable de la glèisa es Sant Salvador. La Jalabertiá (nom supausat) es a l'èst de la comuna (un gròs km al nòrd del cairefòrc entre la RD 622 e la RD 624, ancianas nacionalas) e garda sa glèisa e son cementèri.
Le diccionari de las localitats cita la parròquia de Saint-Pierre-de-Calvairac e la plaça dins Sant Felitz, p. 44, mès tanben Calvayrac p. 9 dins Revèl. La glèisa es ara al limit entre las doás comunas, mès costat Revèl, al lòc escrit St-Pierre sus la mapa IGN modèrna. Non se sap res del territòri parroquial.
Pendent l'Ancian Regime, la parròquia de Saint-Pierre-des-Aygats (Sant/Sent Pèire dels Aigats), ara Sent/Sant Pèire, èra de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. Le vocable de la glèisa, annèxa de Cambiac, es Sant Pèire. La parròquia èra (segon lo diccionari de las localitats) situada dins la comunautat de Sant Felitz, mès auèi la glèisa es dins la comuna del Bauç. La mapa IGN actuala pòrta St-Pierre d'Aygats a l'oèst-nòrd-oèst de Sant Felitz e al nòrd-nòrd-oèst del Bauç (St Pierre-des-Aygats sus la mapa de las annadas 50). Lo lòc, sus una tuqueta, es pas expausat als risques d'aigats.
Maarkedal
Maarkedal es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
Canhòta
Canhòta (Cagnotte en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [ka'ɲɔtə]. Bénédicte Boyrie-Fénié que cita ua fòrma anciana Sancta Maria de Canota (sègles XI-XII).
Dauzat que constata Canhòta ei sus ua tuqueta e que supausa lo nom ei derivat deu preindoeuropèu *kan- « pitèr, turon, tuc, poi » dab lo sufixe diminutiu [eretat de] -otta.
Montagut de Blen
Montagut de Blen (en francés Montaigu-le-Blin) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Canhòta
Lòcs e monuments
thumb|300px|left|Lo lavadèr.
Montagut de Blen
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Maldegem
Maldegem es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
Muhammad Jinnah
right|thumb|Ali Jinnah e [[Mohandas Karamchand Gandhi|Mohandas Gandhi en 1944.]] Muhammad Ali Jinnah (25 de decembre de 1876 – 11 de setembre de 1948) foguèt un òme politic d'Índia e considerat coma lo paire de Paquistan. Foguèt lo cap de la Liga Musulmana e primièr governaire general de Paquistan. Es conegut coma Quaid-e-Azam (ordo: قائد اعظم — "Gran lidèr") e Baba-e-Qaum (بابائے قوم) ("Paire de la Nacion"). Lo seu nom ordo èra محمد علی جناح.
Fasiá partit d'enprimièr del Congrès Nacional Indian e partidari del pacte amb la Liga Musulmana. Aprèp un exili a Londres reorganizèt (1934) la Liga Musulmana e s'encranquèt a l'idèa d'un estat separat pels musulmans fins a la resolucion de Lahore. En 1946 les eleccions li donèron fòrça sètis, e capitèt lo seu processús de particion en 1947. Aprèp de l'independéncia foguèt governaire general, e atal morriguèt en 1948.
Avikam
L'avikam es una lenga kwa parlada en còsta d'Evòri.
Localisacion e dialèctes
L'avikam es parlat dins una trentena de vilatges de las planas costièras del departament de Grand-Lahou.
Bisel
Bisel qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Savigny-sous-Faye
Savigny-sous-Faye es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
La Ròcha Focaud d'Engolmés
La Ròcha Focaud d'Engolmés (La Rochefoucauld-en-Angoumois, en francés e oficialament) es una comuna novela de Charanta occitana. Es creada lo 1èr de genièr de 2019 per la fusion de Sent Priech e Sent Constanç e La Ròcha Focaud.
Geografia
left|miniatura|250px|Roge: La [[Comunautat de comunas de La Ròcha Focaud e Pòrta de Perigòrd|CC de La Ròcha Focaud e Pòrta de Perigòrd en Charanta A. Frontiera òc/oïl<br/ >B. Comunas occitanas<br/ >C. Comunas emb un bocin occitan<br/ >D. Comunas peitavinas-sentongesas]] miniatura|gaucha|250px|Carta de la [[Charanta Occitana]]
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Lux
Lux pòt essèr:
Balança (instrument)
Una balança, del latin bis (dos còps) e lanx (platèu), es un instrument de mesura que servís a evaluar de massas per comparason amb de « peses » que las massas son conegudas e sovent marcadas.
Las balanças existisson dempuèi l’Antiquitat. La balança demandan l’utilizacion de peses, obligea a reglamentar le pesatge amb mai grand de sonh. Las balanças venguèron de verais instruments de precision sonque al sègle XIX.
Al sègle XVII, l’invencion de Roberval revoluciona lo pesatge amb l’idèa de pausar lps platèus al dessús del flagèl e pas pus en dejós. Al sègle XVIII, las observacions e los ganhs de sensibilitat deguts a Lavoisier son propicis a un usatge performant dins los laboratòris. La balança Roberval es perfeccionada per Béranger que redusís las fòrças lateralas e los frejaments remplaçant las tijas de fòrça per de pichon flagèls segondaris. Al sègle XX, las balanças « Roberval » e « Béranger » son sus totes los taulièrs dels comerçants quand aparéis, dins la segonda mitat del sègle XX, la « balança automatica » dotada d’un quadrant graduat, circular o en forma de ventalh qu'indica que lo pes per la posicion d'una marca mobila, sens aver a desplaçar de pes manualament. L'electronica es a l'origina d'una evolucion de la tecnologia amb de balanças dotadas d'ecran e estampadòria donant las donadas desirablas coma, dins lo comèrci, lo pretz de la quantitat pesada.
Una « bona » balança deu èsser justa, sensibla, e fidèl. vinheta|Balanças. Diccionari enciclopedica de l'especiaria e de las industrias annèxas per Albert Seigneurie, 1904. vinheta|Balança Napoleon III, pel tabat de cinsar e chicar; platèl de bana, pes periodicament sagelats; sagèls courona imperiala e fabricant D.J.
Antiquitat
Dins l’Antiquitat, los foncionris verificavan la justessa de la pesada dels negociants e dels comerçants amb d’escandalhs de mesura. Los primièrs escandals, realizats de coire o de bronze, foguèron faiçonats en Asia e en Egipte abans l’invencion de la moneda.
Roma
La libra es l’unitat de mesura (la liura) e correspond a la massa de la moneda as, o environ 327 327 g. Aquesta massa se divisa en dotze onças d’environ 27,29 g.
Edat Mejana
Pas cap de tipe novèl de balança aparéis.
A la fin del sègle XII, Felip August remplaça l’unitat de « pes » — a l'epòca, se destriava encara pas massa e pes — (la liura) pel marc, que demorarà l’unitat de massa fins a 1795. Lo marc serà utilizat dins totes los païses d’Euròpa, mas malaurosament amb de valors diferentas de massa. En França, lo marc se divisa en uèit onças, l’onça en uèit gròs, lo gròs en tres denièrs, lo denièr en 24 grans.
A l'Edat Mejana, lo rei percevava, mercé al drech domanial, un impòst sus las merças que se pesavan jos los cobèrts dels mercats qu'èra nomenat drech de pesatge.
Sègle XVI
Es lo periòde del desvelopament de las bòstias de pesatge utilizadas per las pichonas pesadas. Aquestas pichonas bòstias de fusta, d’unes 15 15 cm de longor, contenián una balança de braces egals montada sus una colomna desmontabla, e tanben sos peses. Plan espandida pels comerçants, èra utilizadas a verificar la massa de las pèças d’aur e d’argent en circulacion. Los peses contenguts dins aquestas bòstias son nomenats « peses monetaris ». Cadun d'aquestes peses èra ajustat sus la massa legala d’una moneda determinada e sovent de son efigia.
Sègle XVIII
Lavoisier perfecciona la balança e los principis de pesatge. Ne generaliza l’usatge dins los laboratòris, après aver concebut una balança sensibla al milligrama.
Sègle XIX
Los diferents tipes de balança an pas evoluats dempuèi lo sègle XVII. Caldrà esperar las melhoracions degudas a Louis Poinsot en 1821 per que la balança dicha de Roberval s'espandisca plan largament. Un arrèst ministerial autoriza « l’admission, la verificacion e lo ponchonatge de la balança Roberval ».
La balança Roberval es perfeccionada per Béranger que capita a reduire las fòrças lateralas e los frejaments utilisant de pichons flagèls secondaris que remplaçan las tijas de fòrça.
Es tanben a aquesta epòca qu’aparéis lo pont-bascula que permet, mercé al « palfèr compensat » inventat en Angletèrra, de realizar de grossas pesadas sens utilizar de gros pesons.
Sègle XX
Las balanças « Roberval » e « Béranger » son sus totes los talièr desl comerçants quand aparéis, a la fin del sègle XIX, la « balança automatica » constituida d’un quadrant graduat, circular o en forma de ventalh ont se pòt dirèctament legir la massa de l’objècte pesat indicada per una agulha, e sens aver a desplaçar de pesess manualament.
Las darrièras evolucions son degudas a l'electronic. Ara las balanças electronicas afichant o estampant dirèctament la massa e plan sovent quitament calculan lo pretz correspondant.
Sègle XXI
La balança mai sensibla al mond, creada en 2012 per de cercaires de l’Institut Catalan de Nanotechnologie, permet de pesar al ioctograma près.
Foncionament
La balança es un instrument de mesura basat sus las leis de la mecanica, fonciona en realisant l'equilibri entre doas fòrças que pòdon èsser de naturas diferentas, mas qu'al mens una es un pes. Existís de fach dos tipes de balanças :
Las balanças de tipe 1 son constituidas d'un palfèr amb que s'obtenel'équilibri entre las massas, al respècte del put de pièja. Son de balanças de dos platèls, las balanças romanas, …
Las balanças de tipe 2 son constituidas d'un palfèr amb que s'obten l'equilibri entre las fòrças, al respècte del punt de pièja. Son los dinamomètres (coma lo pesons), las balanças pneumaticas, las balanças electricas, etc
Qualitats d'una balança de platèls
Una « bona » balança dèu èsser:
Melhoracion de las balanças de flagèl: la dobla pesada
Se los dos braces d'una balança son de longors inegalas, la valor de la pesada depend del platèl sus que se plaça l'objècte de pesar. Per restablir la bona valor, cal practicar una dobla pesada.
Balança de platèls
vinheta|Balança de platèl La balança de platèls se compausa d'una barra metallica regda, lo « flagèl » passant en son mitan perpendicularament a sa longor per un prisme d'acièr. Aqueste prisme repausa per una de sas arèstas sus dos pichons plans d'acièr fixats al tèrme d'una colomna que, en seguida, sosten lo flagèl. Los dos tèrmes de flagèls servisson a suportar : un, lo còrs de pesar, l'autra las massas marcadas destinadas a far equilibri al còrs.
Balança de flagèl
Lo principi de foncionament de la balança de flagèl es lo mèsme qu'aqueste de la balança de platèls. La diferéncia ven que dins aquesta balança, lo flagèl repausa pas sus una colomna mas sus una pèça metallica que permet de penjar la balança.
Trabuquet
vinheta|Trabuquet Lo trabuquet es un tipe particuler de balança de platèl. Es una balança de precision, utilizada per pesar de fèblas quantitats de substéncias. Èra tanben utilizat per pesar las pèças de monedas.
Dins aqueste tipe de balança, lo palfèr de braces egals es constituit d'un flagèl regde que lo punt de pièja es un cotèl central, fabricat amb un material plan dur, que la forma es aquesta d'un prisme triangular e qu'una arèsta repausa sus un pichon plan orizontal del mèsme material. Als tèrmes del flagèl, dos autres cotèls equidistants del central supòrtan dos pichons plans orizontals que foguèron fixats los estrius portant los dos pichons platèls. Las arèstas dels tres cotèls devon èsser absoludament parallèls e coplanaris. Lo flagèl, jos l'accion de las fòrças-peses agissent suls dos pichons platèls, realiza d'oscillacions amortidas a l'entorn de la posicion d'équilibri. Una agulha solidària del flagèl permet d'observar, sus una escala graduada, las oscillacions e de determinar la posicion d'equilibri.
Los cotèls essent fòrça delicats, se los fa portar la carga pas qu'al moment de realizar la pesada. Quand la balança es en posicion de repaus, un dispositiu de blocatge mogut manualament de l'exterior auça lo cotèl central, lo separa del plan de pièja e tanben separa los cotèls dels platèls de lor plan d'aplicacion.
Balança romana
vinheta|Balança romana vinheta|La romana, simbòl de comerci (bas relèu del Palazzo delle Mercanzie a [[Breissa|Brescia, Sègle XVI).]] Se lo nom « romana » seriá esissida de l'arab rommäna (milgrana, per analogia de forma entre lo contra pes e lo fruch), lo principi de la balança vendriá de China.
Dins aquesta balança, los dos braces del flagèl an pas la mèsma longor : lo braç del costat de la massa desconeguda a una longor constanta alara que la longor del braç que supòrta lo contrapes es variable. S'obten pas l'equilibre en egalisant las doas massas, mas agissent sus la longor del braç que pòrta lo contrapes. L'equilibri se fa quand en desplaçant aqueste contrapes lo long de sa tija, lo flagèl atenh la posicion orizontal. Lo braç mai long pòrta de divisions amb indicacion de massas correspondentas. Sufís alara de legir la massa de l'objècte.
Dins las balanças romanas portablas, existís doas puntas de penjar separats, donant accès, après retornament de l'aparelh, a doas escalas diferentas, per privilegiar la precision o la pesada de massas mai importantas.
La diferéncia de longor entre los braces permet de pesar de cargas fòrça mai importantas qu'aquesta del contrapes. La mesura de las massas depend pas del camp de pesantor.
Fina uèi, la balança romana es encora sovent utilzada coma pesanenon e balança d'ostal, e a vegada coma pesapersona. En bon estat e plan regladas, aquestes instruments an una bona precision.
Balança de dos flagèls o balança Roberval
vinheta|Balança Roberval de capacitat maximala 30 kg Aquesta balança deu son nom a son inventor Gilles Personne, matematician e fisician francés, conegut jol nom de Roberval, quu'èra originari de Roberval dins l'Oise. Gilles Personne aguèt l'engenhosa idèa de plaçar los platèls al dessús del flagèl, alara que dempuèi de milenaris, èran plaçats en dejós del flagèl.
La balança Roberval compren un flagèl de tres costèl, que los dos tèrmes supòrtan los dos platèls descobèrts. Los desplaçaments dels platèls son guidats per de tijas verticalas ligadas a un contra flagèl. L'ensems flagèl, contra flagèl, tijas verticalas, constituís un parallelograma articulat. Quand lo dos braces del flagèl son al mèsme nivèl, de massas egalas plaçadas suls dps platèls son en equilibri.
Balança de pendula
Un modèl particular d'aqueste tipe de balança es la balança « Béranger » (del nom de son fabricant Joseph Béranger ).
Balança del cambista
Aquesta balança es una pichona balança de flagèl qu'èra utilizada al sègle XVIII pels cambistas per pesar las pèças de moneda.
Peson
vinheta|Dos pesons Lo peson es constituit d'un ressòrt que se mesura l'alongament mercé a una regleta se desplaçant sus una escala graduada.
Las mesuras donadas son de fòrças, e indican la massa pas que dins un camp de pesantor donada.
Aquestes aparelhs, tanben semetits a d'errors en cas d'alongament irreversible del ressòrt, son interdits per las transaccions comercialas.
Aqueste mèsme principi es utilizat dins fòrça pesapersonas mecanics.
Balança d'ostal
vinheta|Balança d'ostal Aqueste modèl de balança èra fòrça utlizat a la mitat del sègle XX.
Es una varianta de la balança romana.
Balança de comèrci « semiautomatica »
vinheta|Balança semiautomatica
Extensomètre
vinheta|Balança electronica de laboratòri Lo principi de foncionament de las balanças d extensomètre repausa sus las variacions de las caracteristicas electricas d'unes materials quand son someses a de compressions mecanicas. Aquestas variacions electricas son mesuradas e tornadas a un quadrant que permet de donar una indicacion sus la massa de la carga desconeguda qu'a comprimit lo material.
Compensacion electromagnetica de las fòrças
Una balança de compensacion electromagnetica de las fòrças utiliza un electroasimant e un captor optoelectronic. Lo corrent necessari per que l'electroasimant mantenga lo captor dins la posicion neutra determina la massa.
Precision
Segon la maipichona massa que pòdon mesurar, las balanças electronicas son classificadas segon la mai pichona division e la capacitat tipica :
Peses marcats
En tèrmes scientificas, son las « massas marcadas ». S'utiliza tanben « pes de referéncia » e « bòstia de peses ».
Forma e matèria
La forma dels peses varia e tanben la matèroa utilizada per lor fabricacion. La fonda, lo coire, lo laton son los materials mai sovent utlizats.
Los peses de fonda an una forma de piramida troncada quadrangulara pels peses de mai de 10 kg, e una forma de piramida troncada exagonala pels peses de 10 kg a 50 g.
Los peses de coire son cilindrics e susmontas d'un boton per los sasir. Pòdon èsser en forma de copets s'embostiant los uns dins los autres.
Per las pesadas de pichonas quantitats de substància, las divisions del grama (½ grama a ½ milligrama) son de pichonas lamelas, mai sovent d'alumini, qu'in caire es plegat per far mai aisida la presa.
Bòstia de peses
Sus una balança de dos platèls, per equilibrar un objècte al grama près, cal poder metre sul platèl opausat la massa correspondanta. Per aquò, s'utiliza de bòstias de peses :
Autra possibilitat teorica per las bòstias de peses
Dins lo cas d'una balança de dos plarèls, existís un autre metòde, permetent de pesar quina que siá massa amb mens de peses possible : aquesta de las poténcias de 3.
Dins aqueste sistèma, cal aver de peses representant las poténcias de 3 : 1, 3, 9, 27, etc.
Pausant de peses sul mèsme platèl que la massa de pesar, e d'autres sus l'autre platèl, se pòt obténer totes los peses (exemple : 2=3-1, 4=3+1, 5=9-3-1).
La complexitat d'utilizacion d"aqueste sistèma fa que se cenéis pas d'aplicacion concrèta.
Balança de flagèl, allegoria de la justícia
La balança de flagèl es una allegoria sovent utilizada per représentar la justícia. Aparéis en Egipte antica que se presentava Anubis jutjant l'alma dels mòrts comparant lo pes del còr amb aqueste d'una pluma. Puèi, apréis dins l'art religiós crestian, la justícia essent una de las quatre vertuts cardenalas. Dins fòrça païses, tanben laïcs, representa la justícia coma una femna òrba fasent clinar lo flagèl d'un costa amb son glasi.
Nòtas
<references group="Nòta"/>
Acadiana
[[Bandièra d'Acadiana|thumb|150px]] Mapa d'Acadiana ([[Ròse (color)|ròse e roge) dins Loïsiana. Las partidas en roge escurzida indican los luòcs ont la cultura cadiana es mai presenta.)|thumb|150px]]
L'Acadiana (francés e francés cadian: L'Acadiane), lo país dels cadians o país cadian, oficialament "The Heart of Acadiana" (Lo Còr d'Acadiana), es lo nom donat a la region d'influéncia francesa de Loïsiana, qu'abriga una granda populacion de cadians. Fòrça abitants son d'origina acadiana e son ara identificats coma cadians. De las 64 parròquias que compòrta la Loïsiana, 22 parròquias, siá environ un tèrç del total, compausan la region d'Acadiana. Aquela apelacion ven d'un acte oficial de l'Estat de Loïsiana. Segon lo recensament de 2010, la populacion d'Acadiana es de 1 451 622 abitants per una superfícia de.
Etimologia
Lo mot Acadiana auriá doas originas. Sa primièra aparicion enregistrada remonta al mitan de las annadas 1950, quand lo Crowley Journal, un jornal de la vila loïsianesa de Crowley, inventèt lo tèrme en referéncia a la parròquia d'Acàdia.
Mentretant, la television de la KATC a Lafayette a independentament inventat "Acadiana" a la debuta de las annadas 1960, donant un sens novèl e pus larg e l'an popularizat dins lo sud de Loïsiana. Fondada en 1962, KATC aperteniá a l'Acadian Television Corporation. A la debuta de 1963, la filiala d'ABC recebèt una factura adreiçada a tòrt a Acadiana Television Corp. Qualqu'un aviá tapat una "a" suplementària a la fin del mot "Acadian". L'estacion comencèt a l'utilizar per descriure la region cobèrta per son senhal de radiodifusion.
En 1971, la legislatura de l'Estat de Loïsiana reconeguèt oficialament vingt-e-dos parròquias de Loïsiana e "d'autras parròquias a environament cultural similar" per lors "aspèctes culturals fòrts de la cultura acadiana francesa" (resolucion concomitanta n° 496 del 6 de junh de 1971 de la Cambra, escrich per Carl W. Bauer de la parròquia de St. Mary) e fasiá de "The Heart of Acadiana" (Lo Còr d'Acadiana) lo nom oficial de la region. Pr'aquò, lo public preferís que lo nom de luòc a un mot, Acadiana, faga referéncia a la region. Lo tèrme oficial apaurissiá sus las mapas regionalas e las balisas rotièras.
Ara, de nombrosas organisacions comercialas, governamentalas e a tòca non lucratiu incorpòran Acadiana dins lors noms, per exemple lo Mall of Acadiana e l'Acadiana High School. Notament KLFY-TV, la filiala regionala de CBS, utilizèt aquel tèrme dins sa campanha de promocion fòrça reüssida "Hello News" jol nom de "Hello Acadiana".
Ans 1410
Istòria
1410-1411 : represa de la guèrra entre Polonha-Lituània e l'Òrdre Teutonic amb una desfacha importanta dei Teutonics a la batalha de Grunwald. L'Òrdre perdiguèt plusors miliers d'òmes e mai d'un oficier important, compres lo Grand Mèstre Ulrich von Jungingen. Polonha-Lituània aprofichèt aqueu succès per venir la poissança principala de la region au tractat de Torun signat l'an seguent. 1413-1414 : en Etiopia, abdicacion dau negus Dawit I au profiech de son fiu Tewodros I (1413-1414) qu'aguèt un rèine brèu car moriguèt tre l'annada seguenta. Yeshaq I venguèt finalament negus e deguèt faciar una ataca generala deis estats musulmans d'Africa Orientala.
1415 : batalha d'Azincourt entre Francés e Anglés. La cavalariá pesuca francesa i foguèt tornarmai anientada, çò que permetèt ais Anglés e ai Borgonhés d'estendre son influéncia en França. 1415 : en Africa Orientala, conquista dau pòrt de Zeila per leis Etiopians (→ 1424). 1417 : en Mesoamerica, mòrt dau tlatoani Huitzilihuitl. Durant son rèine, capitèt de desvolopar Tenochtitlan e de demenir lei tributs pagats au rèi d'Azcapotzalco. Son fiu Chimalpopoca li succediguèt
Transpòrts en comun de Tolosa
right|400px| Los transpòrts en comun de Tolosa son constituits per la juxtaposicion de las rets de diferents modes de transpòrts coma la ret de bus, del mètro, de linhas TER d'Occitània integradas e de linhas del tram actuala e avenidoiras.
Ans 1410
Sciéncias e tecnicas
1418 : mòrt dau matematician egipcian Ahmad al-Qalqashandi, autor de l'enciclopèdia Subh al-a 'sha que conteniá un trabalh sus la criptografia considerat coma important per sei contemporanèus. Dins aquò, aquela òbra es perduda e desconeguda a l'ora d'ara.
Transpòrts en comun de Tolosa
La ret de bus
I unas ochantas linhas e de linhas especialas dins l'aglomeraction de Tolosa, Sicoval, e Comunautat d'aglomeracion del Muretin:
Totas aquelas linhas son expleitadas pel Tisséo
La ret del mètro
Lo Mètro de Tolosa compta doas linhas: Article especializat sul Mètro de Tolosa
La ret de Tramvai
Lo tramvai de Tolosa compta doas linhas: Article especializat sul Tramvai de Tolosa
Teleferic urban
Lo Teleferic urban liga l’Universitat Pau Sabatièr, l’oncopòl per l'Espital Tolosa Ranguelh sul Puèg David.
Linhas de tren urbanas
Doas linhas que passejan dins l'airal urban de Tolosa son acapçadas per la SNCF, çò que permet l'usatge del tren coma transpòrt en comun de l'aglomeracion tolosenca: La linha C es expleitada per la SNCF e es integrada dins lo sistèma tarifari del Tisséo. La linha D es expleitada per la SNCF mas es pas integrada dins lo sistèma tarifari del Tisséo.
Tréfumel
Trefermael en breton ( Tréfumel en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Istòria
De l'époque du Miocène, quand la maer des Faluns recouvrait tout ce territoire et isolait l'actuelle péninsule armoricaine du continent en s'étendent jusqu'en Touraine, Tréfumel a gardé de nombreux gisements sablonneux encore exploités. Entre le Ve et le siècle, Tréfumel appartient à la paroisse de Plouasne et son église est construite au  siècle. En 1187, le finage de Tréfumel, c'est-à-dire les nouvelles limites de sa circonscription juridique, attest son indépendance. La ville connaît une grande prospérité au XVIIe, grâce à la culture et au commerce du lin. Le témoignages de cette vitalité sont les demeures, à l'ornementation raffinée, construite à cette époque. En 1750, le dernier greffier aux Etats de Bretagne, Gilles François de la Bintinaye, fait reconstruire le château de La Rivière-Bintinaye au centre du bourg de Tréfumel. Après la Révolution, et jusqu'au Premier Empire, Tréfumel devient chef-lieu de canton, regroupant lusieurs communes, dont Guenroc, Guitté, Plouasne, Saint-Juvat, Saint-Maden et Trévron. Démantelé, l'ancien chef-lieu redevenu commune se rattache au canton d'Evran. À cette occasion, le régiment de gendarmerie, premier de la région, qui occupait le château de la Rivière-Bintinaye, est également transféré dans le bourg d'Evran. Source: FLOHIC - Editions
Moerbeke (País de Waes)
Moerbeke (País de Waes) es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
Cambrai
Cambrai es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Audejòs
Audejòs (Audejos en francés) qu'ei ua anciana comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Despuish 1972, qu'ei incorporada a Lac.
Annequin
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Audejòs
Toponimia
Gerhard Rohlfs, citat per Grosclaude, qu'explica Audejòs per ua fòrma *Aldenos passada a Aldeos. Que sembla ligat dab un nom Aldene atestat dens ua inscripcion d'Arièja. Aldius qu'ei ua auta possibilitat.
Annequin
Istòria
Annequin, Proven del nom « Òme germanique » e del suffixe flamenc « kins ». Siatz, en 1184, Annekins Vast domeni de Annequin a Mazingarbe #qu'aperteniá als châtelains de Lens de contunh al senhor de Fruges. I i aviá un superbe castèl de la, #que i aguèt destruit l'an 1820.
Audejòs
Toponimia
Dauzat que torna préner l'explicacion de Rohlfs.
Annequin
Istòria
La populacion de Annequin 1469 : 25 familhas 1698 : 245 abitants 1790 : 460 abitants 1921 : 1804 abitants Epoque #que #conéisser un fòrt accroissement amb la dubertura de la mina a la fin de la. La fosse 9 #qu'a fach viure los abitants de la municipalitat pendent un sègle a barrat l'an 1963.
Existís pauc de referéncias escrichas sus l' istòria de la comuna. Totun, cap a 1770, lo curé de Annequin escriviá : « Annequin es la mai paura parròquia del diocèse ». A aquel periòde, existissiá dos dictam evocadors : « In pas grand marmite amb res de ins » « Annequin, los bousates » #que tradusissiá lo dolent estat de las rotas.
Annequin, provient du nom « Homme germanique » et du suffixe flamand « kins ». Soit, en 1184, Annekins Vaste domaine d’Annequin à Mazingarbe qui appartenait aux châtelains de Lens puis au seigneur de Fruges. Il y avait un superbe château du, qui fut détruit en 1820.
La population d’Annequin 1469 : 25 familles 1698 : 245 habitants 1790 : 460 habitants 1921 : 1804 habitants Epoque qui connut un fort accroissement avec l’ouverture de la mine à la fin du. La fosse 9 qui a fait vivre les habitants de la commune pendant un siècle a fermé en 1963.
Audejòs
Toponimia
Segon Miquèu Grosclaude, Rohlfs e Dauzat son victimes d'ua error de Pau Raimond, qui avè atribuada la fòrma Aldeos a Audejòs au lòc de Audaus. Lo nom que's poderé compréner au dejós, « au devath », çò qui convien topograficament, mès la natura de la vocau finau que s'i opausa. Grosclaude prepausa pas de solucion.
Annequin
Istòria
Il existe peu de références écrites sur l’histoire de la commune. Toutefois, vers 1770, le curé d’Annequin écrivait : « Annequin est la plus pauvre paroisse du diocèse ». A cette période, il existait deux dictons évocateurs : « In ne grande marmite avec rien d’ins » « Annequin, les bousates » qui traduisait le mauvais état des routes.
Audejòs
Istòria
Despuish lo 1èr de seteme 1972, la comuna d'Audejòs qu'ei incorporada a Lac per fusion-associacion. Segon lo site municipau, la fusion-associacion que vadó fusion simpla lo 21 de març 2014 en tot sauvant un burèu de vòte a Audejòs, mès l'informacion qu'ei au futur e que la caleré verificar.
La comuna de Lac qu'èra deu canton de Lagòr. Quan incorporè Audejòs en 1972, l'anciana comuna que demorè dens lo canton d'Artés. Adara, tot qu'ei dens lo canton d'Artics e País de Seuvèstre.
La comuna que comunica dab lo nom, non oficiau, de Lacq-Audejos, qui sembla acceptat a la prefectura : Lac e Audejòs.
Ans 1400
../.. | Sègle XII | Sègle XIII | Sègle XIV |  Ans 1400 | Ans 1410 | Ans 1420 | Ans 1430 | ../..
Istòria
1401 : mandadís d'una importanta ambaissada etiopiana a Venècia. 1402 : en China, reversament e mòrt de l'emperaire Jianwen que foguèt remplaçat per son oncle Yongle. 1402 : invasion d'Anatolia per lei tropas de Tamburlan. Leis Otomans foguèron durament batuts a la batalha d'Ankara e lo sultan Bayezid I capturat. Aquò afebliguèt leis Otomans e permetèt a plusors caps turcs locaus de fondar d'emirats independents. Marquèt tanben la fin dau sètge de Constantinòble iniciat en 1394. 1403-1413 : après la mòrt dau sultan Bayezid I en captivitat, començament d'una guèrra civila au sen dau territòri otoman entre sei quatre eiretiers (Interrègne otoman). 1403 : aprofichant lei trèbols intèrnes dei Turcs, lei Bizantins reconquistèron Tessalonica. 1404-1406 : en Majapahit, guèrra civila entre Wikramawardhana e un rèi usurpator, dich Bhre Wirabhumi, qu'èra sostengut per lei Chinés. Lo conflicte s'acabèt amb la victòria de Wikramawardhana e lo chaple d'una mission diplomatica chinesa. En 1408, lo pagament d'una importanta indemnitat permetèt de defugir una expedicion punitiva chinesa. thumb|Formacion de l'Empèri Timurida fins a 1405. 1405 : mòrt de Tamburlan que foguèt remplaçat per son felen Khalil Sultan. 1407 : acabament de la conquista militara de Vietnam per l'Empèri Ming (16 de junh). Una administracion chinesa i foguèt creada. Pasmens, d'insureccions liadas a la dinastia Ho se mantenguèron fins a 1414. Per amaisar l'ostilitat de la populacion, d'òrdres foguèron donats per l'emperaire Yongle a sei generaus per limitar la repression au minimom. De mai, a la Cort imperiala, creacion dau Burèu deis interprètes per melhorar lei comunicacions amb lei pòbles estrangiers. 1407 : totjorn dins lo Sud-Èst Asiatic, lei Ming enregistrèron un autre succès important amb la destruccion dei piratas menats per Chen Zuyi per la flòta de l'amirau Zheng He. Aquelei piratas menavan d'atacas a partir dau pòrt de Palenbang e avián reünit una fòrça de plusors miliers d'òmes. 1407 : en França, assassinat de Loís d'Orleans per de partisans dau duc de Borgonha (23 de novembre). Aquò permetèt de renforçar lo partit borgonhés maugrat l'ostilitat persistenta deis Armanhac. 1408 : en Anglatèrra, fin de la Revòuta de Percy amb la desfacha finala d'Henry Percy a Bramham Moor (19 de febrier). Henry Percy e la màger part de sei soudats foguèron tuats permetent a l'Ostau dei Neville de renfòrçar son influéncia dins leis afaires intèrnes dau reiaume. Lei subrevivents rintrèton en Escòcia. Aquò permetèt tanben de renfòrçar la legitimitat d'Enric IV (1399-1413) que son poder èra contestat per Percy. 1408 : cession de l'illa de Gotland per lei Chivaliers Teutonics que la donèron ai Danés. 1408 : en Mesopotamia, reconquista de l'ensemble tribau dau Moton Negre per Kara Yusef amb l'ajuda d'una armada formada en Egipte. 1409 : dins lei regions balticas, revòuta de Samogítia còntra lei Chivaliers Teutonics. En causa dau sostèn lituanian a l'insureccion, aquò entraïnèt una guèrra novèla entre Teutonics e Polonés-Lituanians. Pasmens, lei Teutonics foguèron blocats a Bydgoszcz e deguèron signar una trèva (→ 1410).
Courant
Courant es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Tormalina
vinheta|Elbaïta La tormalina designa un grop de minerals de la familha dels silicats, sosgrop dels ciclosilicatas, de formula quimica ont X = (Ca,Na,K,[]), G  =(Mg,Li,Al,Mn,Fe,V,Cr,Ti,Cu,[]), Z = (Al,Mg,Cr,V,Fe,Ti), T = (Si,Al,B,Be). La tormalina cristalliza dins le sistèma cristallin trigonal de malhum romboedric en baguetas o agulhas longas de seccion triangulara e fàcia corbas.
Critèris de determinacion
Las tormalinas an un treslús vitroses e de colors plan variats. Lor trach mineralogic es blanc.
La color rosa de las tormalinas de fòrça jaces es lo resultat d’un rai natural contunha. Pendent lor creissença, aquelas tormalinas incorporan de Mn alara qu’a l’origina son per natura fòrça pallas. Lor environament granitic lor impausa una exposicion als rais gammà naturals duguts a la desintegracion duel K radioactif, çò que provòca la formacion progressiva dels Mn, ions responsables de las colors ròsa a roja.
Las tormalinas forman des cristals prismatics de sièis pans, de fàcia alternativament largas e estrechas, donant una seccion puslèu triangulara.
Son insolublas dins los acids.
Estela binària
Una estela binària es un sistèma de doas estelas ligadas fisicament per la fòrça de gravitacion e que, viran a l'entorn d'un centre de massa comun; per aquesta rason viran l'una a l'entorn de l'autra. Los sistèmas estellars binaris son fòrça importants en astrofísica, pr'amor que l'observacion de sas orbitas permet de ne determinar la massa. Aital, las massas de nombrosas estelas simplas pòdon èsser determinadas per extrapolacion a partir de las observacions realizadas sus las estelas binàrias.
Lo tèrme "estela binària" foguèt inventat per William Herschel en 1802 pour indicar una vertadièra estela dobla, es a dire l'union de doas estelas ligadas ensemble per las leis de la gravitacion.
Las estelas binàrias son classadas en fonccion de sas proprietats observablas : binària visuala, binària astrometrica, binària spectroscopica e binària amb eclipsi. Las estelas pòdon aperténer a mai d'una d'aquelas categorias. Una autra classificacion en tres categorias es basada sus la distància de las estelas : las binàrias destacadas, las binàrias mièg destacadas e las binàrias amb contacte. Dins aquel cas, las estelas binàrias son sovent d'estelas variablas.
Tormalina
Cristalloquimia
Segon la classificacion de Dana, las tormalinas son divisadas grops en foncion de lor composicion : fan totas partidas dels ciclosilicatas contenent d'anèls de sièis membres  ont lo silici pòt èsser substituit per de l'alumini e podent conténer de gropaments idroxil OH (grop notat 61). Se destria las tormalinas deficientas en metals alcalins (grop 61.03a, las lacunas son indicadas per [] dins lors formulas quimicas), aquelas contenent majoritàriament del calci (grop 61.03b), du fèrre (grop 61.03c), du liti (grop 61.03d) e de sòdi (grop 61.03e). vinheta|Schorl, varietat de tormalina negra.
Cristallografia
Son estructura es constituida d'octaèdres ZO🇮🇳 (Z = Al, Mg, Cr, V, Fe o Ti), de grops (G = Mg, Fe, Mn, Li o Al), de triangles BO🇮🇳 e d'anèls.
Jaçament e minerals associats
La tormalina es un mineral comun de ròcas magmaticas e metamorficas, tot coma de venas idrotermalas de nauta temperatura. S'agís d'un mineral caracteristica de las pegmatitas.
Expleitacion dels jaces
vinheta|Mapa dels principals païses productors de tormalinas pel mond drecha|vinheta|Tormalina talhada. Tot coma pels diamants, las tormalinas possedisson de proprietats practicas.
La tormalina foguèt utilizada alara per netejar las pipas mercé a son efièch piezoelectric. Mai, possedís de proprietats piroelectricas : quand se calfa, sos dos tèrmes comolan de cargas electricas oposadas, çò que pòt traire la posca mejans l'electricitat estatica. Per aquela rason, se trapa tanben aquel mineral dins los fèrres de lissar pels cabèls, per tòca d'eliminar l'electricitat estatica.
S'agís tanben d'una pèira fina utilisada en joielariá per las varietats coloradas.
Nazareth (Belgica)
Nazareth (Belgica) es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
Saint-Mesmin (Còsta d'Aur)
Saint-Mesmin  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
XIXau dinastia egipciana
200px|left|thumb|Lo generau Horemheb100px|right|thumb|Ramses II 100px|right|thumb|Sethi Ièr La XIXau dinastia egipciana qu'ei la dinastia deu famós faraon Ramses II. Aquesta dinastia que gessó a la mort deu darrèr faraon de la XVIII dinastia : lo faraon mainatge Totankhamòn. Egipte que sortiva alavetz de la crisi armaniana produsida per la gestion deu país deu predecessor de Totankhamòn : Akhenaton. Lo generau Horemheb, regent de Totankhamòn qu'assegurè la transicion de dinastia en beth deishar lo poder aus descendents d'un deus sons oficièrs originari d'Avaris (la ciutat sethiana de la termièra nord-oèst d'Egipte) e qui s'aperava Pa-Ramesso, hilh d'un certe Sethi. Per'mor d'aquò, un deus purmèrs faraons de la XIXau dinastia que s'aperava Sethi Ièr. Eth e lo son hilh Ramses II que pelegèn en Libia e contra l'Empèri Itita. Ramses II qu'obtiengó ua victória famosa a la batalha de Kadesh en Siria abans de causir la via diplomatica dab los Ititas. La dinastia que conegó ua mena de decadéncia a la mort de Merenptah e de las disputas enter los sons eretèrs. Amenes (dilheu un usurpador) que pugè suu tròn mes per un regnat deus brèus e lo Sethi II, que vadó faraon a la soa mort. Durant aqueth regnat la hemna principau Taosert e lo cancelèr Bai (qui d'escriba qu'arribè a vàder conselher deu rei e qui ho sepelit dens la Vath deus Reis) que ganhèn ua influéncia de las granas. La relacion enter Sethi II e lo son successor Siptah n'ei pas clara. Lo papir Harris que sembla implicar qu'a la soa mort Taosert e Bai que conservèn lo poder dens ua certa anarquia abans que Sethnakht prenosse lo poder en aucíder Bai en en bèth fondar la XXau dinastia, la dinastia ramessida.
Senta Margarida
Senta Margarida (Sainte-Marguerite en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
Senta Margarida se situa dins lo parc natural regional del Livradés e Forés.
La Senoire serpenteja dins la val e passa a Senta Margarida.
Istòria
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat, alavetz trucada Sant-Étienne-près de-Allègre, A portat lo nom de La Visade. Es en 1929 #qu'a adoptat lo sieu nom actual.
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune, alors appelée Saint-Étienne-près-Allègre, a porté le nom de La Visade. C'est en 1929 qu'elle a adopté son nom actuel.
Gland
Gland pòt essèr:
Iville
Iville en normand (Iville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La glèisa La nòstra-Madama, XVIe (IMH) : chœur començament XIIe, campanal XVIe : contretable XVIIe, aperteniá al abbaye de la Crotz-Santa-Leufroy. Cementèri amb if.
Lo circ jos chapiteau i seriá nascut a Iville. Testimòni lo chapiteau bastit sul luòc pels Bouthors al començament de la, una carrièra del vilatge pòrta lo nom del Circ Bouthor.
L'activitat economica de la municipalitat de Iville a la fin de la pausava principalament sus l' agricultura e l'indústria, coma ne testifiquen las bastissas de la briqueterie encara presentas sus la comuna. Aquela dispausava egalament de quatre molins a vent al XIXe, mas an desaparegut al fil del temps en rason de la competéncia de las minoteries mécanisées.
La glèisa Notre-Dame, XVIe (IMH) : chœur début XIIe, clocher XVIe : contretable XVIIe, appartenait à l'abbaye de la Croix-Saint-Leufroy. Cimetière avec if.
Departament de Vauclusa
Lo capluòc es Avinhon.
Iville
Istòria
Le cirque sous chapiteau serait né à Iville. Témoin le chapiteau construit sur la place par les Bouthors au début du, une rue du village porte le nom du Cirque Bouthor.
Departament de Vauclusa
Lo gentilici es vauclusenc -a.
Iville
Istòria
L’activité économique de la commune d’Iville à la fin du reposait principalement sur l’agriculture et l’industrie, comme en témoignent les bâtiments de la briqueterie encore présents sur la commune. Celle-ci disposait également de quatre moulins à vent au XIXe, mais ils ont disparu au fil du temps en raison de la concurrence des minoteries mécanisées.
Colomèrs
Colomèrs, dins le parlar local qu'es d'occitan gascon tolosan (Colomiers en francés e Colomièrs en occitan lengadocian) es una comuna istoricament lengadociana deu departament francés de la Nauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Colomèrs èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa es Senta Rigonda. En 1790, Colomèrs èra deu canton de Blanhac, en l'an III, de Tolosa, en l'an IX, del canton de Tolosa-oèst, en 1973, de Tolosa-13.
Calen (Gasconha)
Calen (Callen en francés) qu'ei ua comuna gascona de Vasadés, situada dens lo departament de las Lanas e dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Las fòrmas ancianas que son Sanctus Petrus de Calen, aus sègles XI-XII, ''par. de Colon, en 1274, Arnaldo de Calle, en 1363, Calen (mapa deu ducat d'Albret), Caillon'' (Fèlix Arnaudin). La prononciacion qu'ei [ka'lœn]. Calen que vieneré deu cognomen Calenus, dab lo sufixe aquitanic -ennu. Véder Caishen. Dens *Calenennu, la prumèira n que dispareish regularament e la geminada que vien simpla : *Cale(n)en(n)o > *Caleeno > *Caleno > Calen.
Istòria
Lo lòc L'Ancien Bourg (en francés, donc L'Ancian Borg) que's tròba au nòrd de Lucsèir, près de la RD 143. Qu'ei aquí que la mapa de Cassini lo plaça. Qu'en demòra la Hont de Sent Estròpi (nom supausat).Lo borg actuau qu'ei a l'èst, au crotzament énter la RD 4 Preishac-Lucsèir e la RD 143.
Partit Progressista Martiniqués
vinheta|200x200px|Lo simbòl del partit es un flor d'eliconia. Lo Partit Progressista Martiniqués (oficialament en francés Parti progressiste martiniquais), abreujat PPM, es un partit politic martiniqués creat en 1958 per Aimé Césaire e Pierre Aliker. Es, dempuèi 2005, presidit per Serge Letchimy. Se definiguèt dins l'article 3 de sos estatuts, coma «un partit nacionalista, democratic e anticolonialista, inspirat de l'ideal socialista».
Saint-Crépin
Saint-Crépin es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Survie
Survie es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nevele
Nevele es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
L'Hôpital-sous-Rochefort
L'Hôpital-sous-Rochefort es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Var (departament)
Var (83) es un departament de l'estat francés situat en Occitània, dins la region administrativa de Provença-Aups-Còsta d'Azur e dins la region istorica de Provença.
Lo capluòc es Tolon.
Lo gentilici es varés -esa.
Geografia
Var es un departament forestier: 56% de la superficia es boscós. Var possedis un relèu variat amb doas parts geologicament diferentas: la part calcària sus tot l'Oèst d'un axe Tolon-Draguinhan, e una part cristallina a l'Èst: lei massís ancians dei Mauras e de l'Esterèu.
Lei principaus massís costiers son:
Istòria
Lo departament es creat lo 4 de març de 1790 amb 9 districtes: Tolon, Grassa, Ieras, Draguinhan, Sant Pau, Brinhòlas, Frejús, Sant Maissemin e Barjòus. La prefectura es fixada a Tolon lo 4 de setembre de 1790.
Lo 27 de julhet de 1793, la prefectura es transferida a Grassa.
Lo 19 de vendemiaire de l'an IV (11 d'octobre de 1795), la prefectura es transferida a Brinhòlas.