cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Borgonhon-morvandiòt
Exemple d'escrich
-Monteure-moè lai route, que diot l’Lazare...
-Où qu’tées mis lai lampe, que diot un aute... »
Quoè qu’on fét don ch’lai tarre ?,...
Lai leune paisse darré lai tresse ;
le çatignier ot capé com-me eune poule que groûe ;
lai lumiére dvole dans l’cemégne ;
y-entends l’roucheau d’l’aizu ;
lâ hauteurs sont nouères o bleues
Lâ villes, lâ hom-mes, le monde, ou qu’o sont-u ?
Y-é l’ciel, pé lai tarre,
Pé moé, pardu au traivars !
Glossari :
dâs/doos, lâs/loos = daus/de las, los/las (forma dau Naut-Morvan)
gnué/neut = nuech/nueit
i drôme/je drôme = duerme/dormi
leune = luna
tresse (f) = plai (m)
capé = agromelat
dévaulai = devalar
aizu = lavador, cròs d’aiga
Camembert de Normandia
Lo Camembert de Normandia (en francés Camembert de Normandie) es un formatge francés de Normandia. Benefícia d'una AOC dempuèi 1983 amb un pes de 250 gramas minimum e un afinatge de 21 jorns minimum.
Le Monde
Le Monde es un jornal quotidian francés. La primièra edicion sortiguèt lo 19 de decembre de 1944.
Erupcion solara
Una erupcion solara o tempèsta solara es un eveniment primordial de l'activitat del Solelh. La variacion del nombre d'erupcions solaras permet de definir un cicle solar d'un periòde mejan de 11,2 ans. vinheta|Erupcion solara, amb de colomnas larg en anèl. esquèrra|vinheta|L'activitat solara mai importanta jamai registrada a aquesta epòca, imatginada per Skylab, en [[1973.]] vinheta|Imatge d'una erupcion solara presa pel satellit TRACE de la Nasa. vinheta|Erupcion, amb d’ejeccions en longs filaments. drecha|vinheta|Falha e zonas d'ejeccions. La longor de l’estructura activa passa l'equivalent de la distància Tèrra-Luna. La taca brilhanta al centre (punt caud) larga una granda quantitat d'[[Ultraviolet|ultraviolets.]] Se produch periodicament a la superfícia de la fotofèra e progeta per la cromofèra de rajs de matèria ionizada que se pèrdon dins la corona a de centenats de milierats de quilomètres d'altitud. Es provocada per un cumul d'enegia magnetic dins las zonas de camps magnetics intenses, al nivèl de l'eqüator solar, benlèu a la seguida d'un fenomèn de reconnexion magnetica.
Las erupcions solaras seguisson tres estadis, cadun d’eles pòdon durar d’unas segondas fins a unas oras segon l'intensitat de l'erupcion. Pendent l’estadi precirsor, l'energia comença a èsser liberada jos la forma de rais X. Puèi los electrons, protons e ions accelèran fins a la velocitat de la lutz aprochar pendent l’estadi impulsiu. Lo plasma calfa rapidament, passant d’unes milions a 100 milion de kelvins. Una erupcion dona un liuçet e una projeccion gaireben dirigit dins l'espaci circumestella de plasma, mas tanben de rais dins lo réste de l’espèctre electromagnetic: del rai gamma a las ondas radio, passant pels rai X. L’estadi final es lo declin, pendent que de rais X mòls son de nòu las solas emissions detectadas. A causa d’aquestas emissions de plasma, unas erupcions solaras qu’arenhon la Tèrra pòdon perturbar las transmissions radioelectricitat terrestras (auratge magnetic) e provòcan l'aparicion de las auròras polaras en dintrant en interaccion amb lo camp magnetic terrèstre e la nauta atmosfèra.
La primièra erupcion solara observada foguèt realiada per l'astronòma britanic Richard Carrington, lo 1èr de setembre de 1859, quand constatèt l'aparicion d'una taca fòrça luminosa a la superfícia del solelh (que durarà 5 minutas).
Villa del Prado
Villa del Prado es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Erupcion solara
Classificacion
Las diferentas classas son nomenadas A, B, C, M e X. Cada classa correspond a una erupcion solara d'una intensitat detz còps mai importanta que la precedenta, ont la classa X correspond a las erupcions solaras avent una intensitat de 10-4 W/m2. Al sen d'una mèsma classa, las erupcions solaras son classificadas de 1 a 10 segon una escala lineária (atal una erupcion solara de classa X2 es dos còps mai poderosa qu'una erupcion de classa X1, e quatre còps mai poderosa qu'una erupcion de classa M5). Aquestes sigles correspondon a la mesura de la poténcia del rai X, tal coma determinada pel sistèma GOES.
Dos de las mai poderosas erupcions solaras foguèron enregistradas pels satellits del programa GOES lo 16 d’agost de 1989 e lo 2 d’avril de 2001. Èran de classa X20. Pasmens foguèron passadas per una erupcion del 4 de novembre de 2003, mai importanta registrada, estimada a X28.
La mai poderosa de las erupcions solaras observada Pendent los 5 darrièrs sègles es benlèu l'erupcion solara de 1859, que se debanèt onga en agost stembre e observada per l'astronòma britanic Richard Carrington. Aquesta erupcion auriá daissat de rèstes dins las glaças del Groenlàndia jos forma de nitrats e de berilli 10, permetent de n’evaluar la poténcia.
Riscs induchs
Las erupcions solaras pòdon provocar d’ ondas de Moreton visiblas dempuèi la superfícia de la Tèrra.
Fòra de la perturbacion de las transmissions radioelectricas terrestras ja evocadas, las erupcions solaras an de consequéncias nefastas:
Consequéncias
Las erupcions solaras pòdon aver d’incidéncias grevas suls sistèmas tecnologics, coma los rets electrics.
En 774, un pic de carbòni 14 dins los vegetals aurián benlèu estats provocats per una erupcion solara. L'erupcion solara de 1859 produguèt entre autre fòrça auróras polaras visiblas fins a unas regions tropicalas e perturbèt fòrça fortement las telecomunicacions per telegraf electric.
Lo 10 de març de 1989, un poderós nívol de particuleas ionizadas daissa lo Solelh cap a la Tèrra, a la seguida d'una erupcion solara. Dos jorns mai tard, las primièras variacions de tension son observadas sul ret de transpòrt d'Hydro-Québec, que los sistèmas de proteccion se desencadena lo 13 de març a 2 h 44. Una pana generala provòca al Quebèc lo negre total pendent mai de nòu oras.
Entre lo 19 d’octobre e lo 7 de novembre de 2003, d’ auratges magnetics obligan los contrarotlaires aeriens de modificar lo trajècte d’unes avions, causant de perturbacions dins las comunicacions satellitárias, provocant una copadura de corrent de gaireben una ora en Suèci, e damatjant de transformators electrics en Africa del Sud.
En genièr de 2007, la NASA lancèt lo projècte Solar shield per estudiar las escasenças e d’assajar de localizar depossibles corrents induchs geomagneticament per una erupcion solara, per ajudar las Companhiás productritz d’lectricitat a protegir lors sistèmas. Lo 1èr de març de 2011, un projècte similar es iniciat al nivèl europèu: EURISGIC (European Risk from Geomagnetically Induced Currents).
Lo 23 de julhet de 2014, la NASA anóncia dins un comunicat que la Tèrra escapèt, lo 23 de julhet de 2012, a una "gigantèsca tempèsta solara". Una tempèsta jamai vista dempuèi 1859 e qu’auriá povocat de damatges passant 2 000 miliards de dolars a l'economia mondiala.
Blòc 0316
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Cantenac
Cantenac (Cantenac en francés) es una anciana comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de Noèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Es dempui lo 1èir de genèir 2017 comuna delegada de Margaus e Cantenac.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Notre-Dame-d'Elle
Notre-Dame-d'Elle es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Villaconejos
Villaconejos es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Wikipèdia en suedés
La Wikipèdia en suedés es la version en lenga suedesa de l’enciclopèdia en linha Wikipèdia. Foguèt fondada lo 23 de mai de 2001.
Les Écrennes
Les Écrennes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Iorta
Un iorta (Mongol bichig : ᠭᠡᠷ, mongol cirilic : гэр (ger), en rus : юрта (yurta) a l'origina dau terme occitan) es l'abitat traditional (tenda emb una ossatura desmontabla en bòsc cubrida de feutre) mai d'un nomades vivent en Asia Centrala, coma los mongòls e los turcmenes. 'La es particulierament utilizada au Quirguizstan, au Cazacstan au Caracalpaquistan mas maitot au Turcmenistan, en Afganistan, en Iran, en Ozbequistan e de segur en Mongolia. L'etimologia dau mot es d'origina turca yurt.
Blòc 0317
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Avui
L'Avui foguèt un jornal catalan d'informacion generala escrich integralament en lenga catalana. Aqueste quotidian catalanista foguèt lo primièr a èsser redigit en catalan dempuèi 1939. Se publiquèt del 23 d'abril de 1976 al 31 de julhet de 2011, que se vegèt obligat, en aquel moment, de fusionar amb un autre jornal, El Punt, per venir lo jornal actual El Punt Avui. Durant un temps publiquèt un suplement en occitan, l'Aué.
Wikipèdia en portugués
La Wikipèdia en portugués es la version en lenga portuguesa de l’enciclopèdia en linha Wikipèdia. Foguèt fondada en 2001.
Villalbilla
Villalbilla es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Beatritz de Diá
thumb|right|Pintura medievala de la Comtessa de Diá Beatritz de Diá, dicha la Comtessa de Diá, èra una trobairitz de la fin del sègle XII, e del començament del sègle XIII.
I a pauc d'entresenhas sus aquela femna de la civilizacion de la fin'amor. Se sap pasmens qu'èra la filha del Comte Isoard II de Diá, vila del comtat de Provença, e que foguèt l'esposa de Guilhèm de Peitiu, malgrat semble que foguèsse amorosa de Raimbaud d'Aurenja.
Avèm cinc poèmas d'aquela autora.
"A chantar m'er de so qu'eu no volria"
Sa cançon "A chantar m'er de so qu'eu no volria", es la sola peça trobadoresca d'una femna que se ne siá servada intacta la musica.
Lamiaceae
Lei lamiacèas (Lamiaceae) son la familha dau romanin (o romaniu) e dei Labiadas en generau, que pren lo nom dau genre Lamium ansin coma l'òrdre que li apertèn: Lamiales. Conten aperaquí 210 genres e 3500 espècias.
Fòrça sovent son de plantas aromaticas e ricas en òlis essenciaus. La majoritat son de subarbusts o d'arbusts e rarament d'aubres o de lianas. La disposicion tipica de la flor ambé de petals fusionats que forman una labra superiora e una labra inferiora son a l'origina dau nom de Labiadas donat en tota la familha. Tipicament lei tijas son quadrangularas.
Confuci
thumb|right|Representacion de Confuci realizada au [[sègle VIII.]]
Confuci (551, Qufu - 479 avC, Qufu) es un filosòf chinés dau Periòde dei Primas e deis Autonas. Foncionari dins un principat d'aqueu periòde de fragmentacion de China, desvolopèt un ensenhament filosofic destinat a educar leis èssers umans e a lei dirigir vèrs un objectiu de vertut e de morala. Estructuradas per sei discípols, seis idèas venguèron la basa dau confucianisme, la doctrina filosofica de l'Estat durant tot lo periòde imperiau chinés. Confuci es ansin vengut un dei pensaires pus influents de l'istòria.
Biografia
thumb|right|Division politica de [[RPC|China au sègle V avC.]]
thumb|right|Tomba de Confuci en [[2005.]]
Se l'existéncia de Confuci es pas contestada per leis istorians, plusors elements de sa vida son actualament considerats coma legendaris. D'efiech, sa premiera biografia foguèt escricha solament quatre sègles après sa mòrt per Sima Qian (145-86 avC), çò que permet pas de destriar aisament lei fachs istorics e leis apondons ulteriors. Son nom personau èra Kong Qiu (孔丘) e son nom sociau Zhongni (仲尼). Pasmens, dins lei tèxtes ulteriors a sa vida, es sovent mencionat coma Kong Zi (孔夫子), es a dire « Mèstre Kong ».
Confuci seriá nascut lo 28 de setembre de 551 avC dins la region de la vila de Qufu que fasiá d'aqueu temps partida de l'Estat de Lu. A aquela epòca, China èra fragmentada en reiaumes rivaus. Sa familha èra nobla e, a sa naissença, son paire, dich Shu Lianghe, èra governaire de la vila de Zu (陬). Pasmens, moriguèt tres ans pus tard e Confuci foguèt educat, dins la pauretat, per sa maire, Zheng Zai. .
Durant 13 ans, Confuci viatjèt dins lei principats chinés. I prepausèt sei servicis de conselhier mai aguèt pauc d'influéncia. En revènge, desvolopèt son ensenhament e venguèt una figura intellectuala majora gràcias a sei discípols. D'efiech, segon la legenda, auriá format 3,000 estudiants. Auriá tanben rescontrat d'autrei pensaires majors de la filosofia chinesa coma Laozi, lo fondator dau taoïsme. Puei, s'entornèt dins lo Reiaume de Lu ont ensenhèt fins a sa mòrt. Foguèt enterrat dins sa vila natala. Sa tomba es venguda un luòc de romavatge.
Après sa mòrt, de discípols organizèron sa pensada. Aqueu trabalh durèt fins au Periòde dei Reiaumes Combatents e la data de son acabament es pas coneguda d'un biais precís. Aquò menèt a la redaccion deis Analèctas de Confusi qu'es una compilacion de discussions entre lo mèstre e sei discípols. Forma la basa dau confucianisme.
L'òbra de Confuci
Confuci promoguèt un ensenhament destinat a educar l'èsser uman e a lo governar per la vertut. Segon eu, agir ansin sus l'individú eu meteis èra la solucion pus eficaça per permetre de mantenir l'òrdre dins l'Estat e per assegurar au pòble una vida prospèra e urosa. Parlèt pas deis esperits ò de la mòrt e lo « confucianisme » de Confuci èra donc pas una religion au sens occidentau dau tèrme. Sa filosofia èra ansin organizada a l'entorn de tres concèptes principaus : L'ensenhament de Confuci èra tanben portaire de doas innovacions importantas. La premiera es lo public visat. D'efiech, a aquela epòca, l'educacion filosofica èra principalament destinada a formar d'òmes d'Estat. Òr, Confuci prepausèt son ensenhament a cada individú desirós de lo seguir que que siegue son origina sociala. La segonda regarda lo deure d'obeïssença (de l'enfant vèrs lo paire, dau païsan vèrs lo senhor...) qu'es clarament presentat coma una basa de la coësion dei familhas e dau país. Pasmens, Confuci capitèt de mainatjar un drech de remostranças se lo paire ò lo prince èran a s'enganar dins una direccion marrida.
Eiretatge e posteritat
L'eiretatge e la posteritat de Confuci son considerables en China e, pus generalament, dins lei país vesins coma Vietnam, Corèa e Japon. D'efiech, après sa mòrt, son ensenhament foguèt estructurat per de discípols coma Menci (380-289 avC) e Xun Zi († 238 avC). Durant lo periòde Han, lo confucianisme se transformèt en una mena de filosofia d'Estat qu'aguèt un ròtle fondamentau dins l'estabilitat dau modèl imperiau chinés. En particular, lo confucianisme inspirèt fòrça trachs dau foncionament de l'Estat coma la cèrca d'armonia dins la societat, l'obeïssança absoluda dau subordenat a son superior, lo drech de remostranças, leis examens imperiaus dubèrts a cada abitant de l'Empèri e lo sistèma educatiu fondat sus lei Quatre Libres e lei Cinc Classics dau còrpus confucianista.
Confuci a ansin en Asia Orientala una influéncia sus la societat modèrna similara a aquela d'Aristòtel, de Platon ò de Jèsus en Occident. De mai, se la fin de l'Empèri a entraïnat de transformacions importantas en China, especialament dins lo sistèma educatiu, lei principis confucianistas son totjorn ben	vivaç au sen de la populacion. Aquela popularitat dau confucianisme s'explica en partida per la soplesa de l'ensenhament de Confuci que permetèt a sei discípols d'introdurre fòrça variacions susceptiblas de l'adaptar a una realitat novèla.
Dins lo rèsta dau mond, la filosofia de Confuci s'es difusada gràcias a la mission jesuista en China de 1582 a 1773. Mandats dins la region per l'evangelizar, aquelei missionaris adoptèron una estrategia d'integracion a la societat chinesa. Estudièron donc son foncionament, sa lenga e sa civilizacion e desvolopèron rapidament una importanta admiracion per China. Aquò suscitèt un interès viu per la cultura chinesa en Euròpa e, dins aqueu quadre, leis escrichs de Confuci foguèron traduchs. Pasmens, a la fin dau sègle XVIII, lei libertats presas amb lei rites crestians entraïnèron la sarradura de la mission e participèron a la dissolucion de l'òrdre jesuista per la papautat. Mai aquel enebiment empediguèt pas la difusion dei precèptes de Confuci en Occident dins lo quadre de l'orientalisme e de la sinofilia dei sègles XVIII e XIX.
Albert Windey
Albert Windey (Kaprijke, 24 d'octobre de 1918 - Gent, 26 de març de 2011) foguèt un politician bèlga. Ocupèt las foncions de cònsol de la comuna bèlga de Kaprijke durant fòrça temps e foguèt tanben president del Conselh provincial de Flandas orientalas.
Sainte-Marie-au-Bosc
Sainte-Marie-au-Bosc es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Nòvgorod
De confondre pas amb '''Nizhni Nòvgorod
Sainte-Marie-au-Bosc
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòvgorod
Nòvgorod (en rus Но́вгород [ˈnɔvgɐrɐt], o, pus exactament Вели́кий Но́вгород, Veliki Nòvgorod [vʲɪˈlʲikʲij ˈnɔvgɐrɐt], literalament Grand Nòvgorod), es la ciutat istorica mai importanta del nòrd-oèst de Russia e la capitala de l'Óblast de Nòvgorod. Es situada long de la rota federala M10 que religa Moscòu e Sant Petersborg. La vila se tròba long del riu Vólkhov, just après sa sortida del lac Ilmen.
Mel Gibson
Mel Gibson (n. Mel Columcille Gerard Gibson en 1956) es un actor, director e realizaire american de cinèma.
Nòvgorod
La vila es marcada a la lista del Patrimòni de l'Umanitat de l'UNESCO dempuèi 1992
Patrick Janssens
thumb|Patrick Janssens en 2012
Patrick H.G. Janssens (Anvèrs, 19 de setembre de 1956) es un politician e publicitari bèlga. Membre del Partit Socialista Flamenc foguèt borgmèstre d'Anvèrs de 2003 a 2012.
Tupandactylus
Tupandactylus (det de Tupan, nom deth diu Tupi deth tron ) ei un genre de Pterosaure dera familha des Tapejaridae deth Cretacèu inferior dera formason Crato, en eth Brasil. Ei arremarcable era sua grana cresta, hèta parciauments d'auassi e de teishit mòfle. Eth genre Tupandactylus a dus espècies qu'an crestes de tamanh e de forma disparièra que podien éster útils tà avisar es sòn congenres, un pauc coma hènt es tucans damb eth sòn bec colorejat es uns damb es autes.
Es crestes de Tupandantylus son dus espandiments semicirculars dejós deth mòrre coma ei eth cas dera espècie tipe Tupandactylus imperator, un uas ponchut que s'esten darrèra deth cap. Ua dusaua espècie, Tupandactylus navigans, a pas de poncha e sa cresta ei plan mès vertical. Despulhes de teishit mòfle mos mostren tamben qu'aguestes crestes d'uassi èren mès longues per ua bastida mès grana hèta d'ua sostancia analòga ara keratina.
Era cresta de Tupandactylus navigans formaua atau un tipe de vela que's quilhava drecha desus dera sua testa.
Descripcion
Tupandactylus imperator ei conegut per quate crans gaireben complets. Eth sòn olotipe ei MCT 1622-R, un cran e un troç de maissa inferior descurberts ena formason de Crato e datats es es limits der Aptian-Albian ena fin deth Cretacèu inferior hè 112 milions d'ans (1).
Tamben s'a pensat qu'ère eth genre Tapejara (2) mès es recerques mès recents arremerquen qu'auia d'auer un genre propi. Eth sòn cran a pas de dents e a ua cresta sagital prominent e sonque era bas ei d'ua: davant d'aguesta cresta se trapa ua gran barra hèta d'uas orientada entàra naut e darrèra e ua longa poncha projectada entàra darrèr.
Classament
Des de 2006 quauques recercaires damb Kellner e Campos descurbigueren qu'es tres espècies tradicionauments deth genre Tapejara ( Tapejara wellnhofferi, Tapejara imperator e Tapejara navigans ) èren, de hèt, disparièrs anatomicaments e pera sua relacion damb d'autes pterosaures dera familha des Tapejaridae e que s'auia de crear un nau genre,
Mentres, era manèra de desseparar eth genre ancian causéc ua discussion. Kellner e Campos didíen que sonque Tapejara imperator auia d'auer un nau nom e se creèc eth genre Tupandactylus (3).
Un autes estudi, publicat en 2007 per Unwin e Martill mostrèc que Tapejara navigans, auans deth genre Tapejara ère de hèt eth mès proche a Tapejara imperator, e qu'apertenhia damb eth a un genre disparièr. En 2007 dempús d'un simposium en aunor deth famos especialista de pterosaures Peter Welnhoffer, Urwin e Martill anonciaren eth nom deth nau genre, Ingridia, pera hemna de Wellnhoffer, Ingrid. Mès quan publicaren eth nom que hicaven en eth genre Ingridia (5).
Er article d'Unwin e Martill ne siguec pas publicat enquia mesi dempús deth de Kellner e Campos. Pr'açò e coma es dus grops utilizen imperator coma espècie tipe Ingridia ei considerada coma un sinonim mès recent de Tupandactylus (6).
En 2011 Tupandactylus navigans siguec oficiauments reclassat laguens deth genre Tupandactylus en un estudi que confermava es conclusions d'Unwin e Martill de 2007.
Cultura Popular
Tupandactylus navigans (aperat en aquera epoca Tapejara) apareishéc ena serie dera BBC Walking with Dinosaurs e a sigut descrit en ua ipotetica sason de reproduccion en eth Brasil. Tupandactylus navigans a sigut descrit oficiauments en 2003.
Abditomys latidens
Lo genre Abditomys compòrta pas qu'una sola espècia, un rosegaire de la familha dels murids :
Abditomys latidens, es una espècia endemica de las Filipinas que se tròba sus l'illa de Luçon, dins las montanhas.
Ligams extèrnes
Sites de referéncias taxinomicas :
Charlotte
La charlotte es una mena de còca facha de cocons, de crema o de formatge, e de frucha.
Tatarstan
Tatarstan o Republica de Tatarstan (en rus: Респу́блика Татарста́н en tatar: Татарстан Республикасы) es una republica de la federacion de Russia, situada dins lo bacin de Vòlga, que deu son nom al pòble tatar, e que la capitala es Kazan. L'origina etnica dels abitants de la region es fòrça divèrsa : tatars, mas tanben russes, chovashes, bashquirs, georgians, etc.
Geografia
Lo Tatarstan, republica de, es situat entre la val mejana de Vòlga e l'abans país d'Oral. Pauc montanhós, lo plus naut somalh culmina a d'altitud. Es percorregut per d'aigas nombrosas que la pus importantas son, levat Vòlga: Kama, Belaia, Viatka e Ik.
Villamanrique de Tajo
Villamanrique de Tajo es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Gavoi
Gavoi es una comuna italiana, dins de la província de Nuoro. Se tròba a la región de Sardenha al centre de la Barbagia de Ollolai a 760 mlm. Limita amb los municipis de Fonni, Lodine, Mamoiada, Ollolai e Ovodda.
La Barbagia de Ollolai èra anticament abitada des gents vengudas principaloment de las zònas interioras de la illa, que avián causit com refugi las zònas del massís del Gennargentu.
Aqueste es lo territòri (3.150 ectars) que partan del planòl de Lidana, a aduit lo elevatge de las fedas en toda la illa.
Geografia
Situat al còr de la Barbagia de Ollolai, en posicion estrategica entre la ciutat de Nuoro e la montanha del Gennargentu. Al vesinatge s' encontra lo lac artificial de Gusana, utilitzat per la produccion idroelectrica e tanben site toristic. Lo territòri a fòrça luòcs arqueologics d'edat nuràgica e romana.
Territòri
Lac de Gusana.
Lo lac artificial de Gusana es lo primièr bacin d'aiga construit a l'entorn del riu Taloro, se tròba dins la zòna comunal del village de Gavoi. Las barrancas an estat realizadas amb tres sarradas sus lo riu Taloro, units entre eles per galariás d'abduccion de las aigas. Lo sistèma a estat creat per la produccion d'energia electrica, e as consentit la construccion de tres centrals idra-electricas, e una partida d'aiga es destinada al' irrigacion dels camps. Lo bacin de Gusana es una important destinacion toristica de la província de Nuoro, enrodat da bosques de euse verd.
Monte Lopene
Istòria
Edat mejana e dominacion aragonesa.
Amb la conquista dels territòris pisans pertinents a los Giudicas de Cagliari e de Gallura, amassa am los territòris de l'ex-Republica de Sàsser.
La dominacion aragonesa de la Sardenha comença entre lo an 1323 e 1326 amb la conquista de los territòris pisans apertenguts a los Giudicati de Cagarilh e de Gallura,  amassa a la ex-Repubblica de Sàsser, en 1324 se realize concretament lo primen nuclèu del Renhi de Sardenha e Corsica, volguda da Bonifaci VIII . L'an 1297 comença la Istòria de la Sardenha aragonesa que s'aviá perlongat fins al 14 genièr de 1479, quand la union entre Ferdinar II d'Aragona e Isabella de Castilha naissiá la Corona de Espanha. Amb lo matrimòni de Ferdinando II d'Aragó e Isabella de Castelha es originada la corona de Espanha, fins al començament del sègle XVIII.
Economia
Zillonarzos
Pastors
Monuments e luòcs d'interès.
Arquitectura religiosa:
Glèisa de Sant Gavino
La glèisa de Sant Gavino a Gavoi es confòrme a la tipologia gotic catalana. Sia la nau centrala que las tres capèlas lateralas an tornadas ogival, amb la còstas en volcanic rojas, coma las autras glèisas
de la zòna. Dins l'an 1932 feron estenguit los trabalhs de restructuracion e neteja de la estructura.
Ne la faciada de la glèisa se òbre un rosone en vulcanita roja estil gotic-catalan e un portal architravat. A l'interior de la glèisa se tròban autres òbras d'art amb un particular interèsse coma la font Batismal en fusta, en forma de poligòn amb decoracions, datat al 1706 sostengut per una cubeta de marme e pòrta la signatura de Juan Maria Peddio e fraires. De lo meteis periòde son la cadièra en estil barròc, tanben trabalhat finament e incrustat per Giovanni Battista Nonnis e dos confessionals.
Lo campanal amb la planta quadrangular es caracterizat per pichons arcs goticos. La dòma que lo caracterizava a estat construida en una epòca precisada pas, aprèp un afondrament.
Glèisa de Sant Joan Batista
Lo sanctuari de La Madòna de Sa Itria a 15km de lo vilatge, es una esglàsia campèstre on, la darrièra dimenge de julhet, los abitantas celèbren la fèsta amb corses de cavals arab-sarde, manifestacions de folclorisme Sard, e naturalment una fèsta religiosa que mena al sanctuari fòrça gent cada an. Fins al dimècres quan acaba la fèsta amb "Sa Ghirada", que es lo retorn del sanctuari al vilatge amb los cavals.
Cultura.
'''Carnaval. Jovia Lardajola- Lo Dijòus gras.'''
Lo carnaval de Gavoi comença lo dijòus gras amb "Sa Sortilla 'e tumbarinos" (la cola dels tambors) quand i a lo desfilar de las femnas desguisadas de pastors, los òmes que pòrtan los vestit tradicionals de femnas, los dròlles...tòts amassa, vestits en negre e amb la cara pintada del meteis color, e un tambor a l'espatla per far un bruch eissordós tot lo jorn.
Es aquesta una tradicion del carnaval fòrça antica e caracteristica, que se podi trapar dins los vilatges del centre de Sardenha.
Pecora
Los Pecora (plural del latin pecus, pecoris "tropèl") fòrman un clad de mamifèrs cetartiodactils del sosòrdre dels Ruminantia. Recampa uèi l'ensemble de las espècias vivas de Ruminantia autras que los tragulids.
Gavoi
Cultura.
Son tambors fait a la ma per artesans del vilatge, constituit de una estructura en fusta e cobèrt de una pel collocada en tension de feda o cabras.
Lo desfilar contunha per totas las carrièras del vilatge amb lo bruch que a la foncion de caçar los esperits marrits ivernenc, per daissar la plaça a la lum e lo calor de la prima.
Lo carnaval tradicional a Sardenha es sempre acompanhat de tòts los objèctes que fan bruch.
Isola delle Storie.
Daniël Termont
thumb|Daniël Termont Daniël Termont (Gant, Belgica, 19 de mai de 1953) es un politician socialista bèlga. Es dempuèi 2006 lo cònsol de la vila flamenca de Gant.
Gavoi
Cultura.
L'Isola delle Storie - La illa de las istòrias - es un festival literari que, dins de lo 2004 la premiera setmana de julhet se organiza a Gavoi, un vilatge de la província de Nuoro, en Barbagia, Sardenha; oficialament se appela tanben Festival literari de Sardenha.
Un sosteneire del Festival es lo director Ermanno Olmi, que ha participat a diferents edicions. Lo publics es sòbri tot isolan, mas los escriveires e los editors son internacionals, fin del començament de la primièra edicion e uèi, lo festival de Gavoi es considerat entre los mai interessants e original de Itàlia.
Tumbarino d'Argent.
Lo Festival del cinemà italian es organizat dins lo vilatge dempuèi lo an 2000 e premiá amb « lo Tambor d'argent » lo cinemà amb mens visibilitat e subretot engatjat socialoment.
Essonne (aiga)
Essonne es una ribièra francesa, afluent en riba esquèrra de Sèina, e que travèrsa los tres departaments de Loiret, de Sèina e Marna e d’Essonne, dins las regions Illa de França e Centre e Vau de Léger.
Geografia
Longa de, Essonne se forma sul plan de Gâtinais, al limit entre La Neuville-sur-Essonne e Aulnay-la-Rivière pel jonhent de doas ribièras, Œuf, qu'a la font prèp de Chilleurs-aux-Bois (Loiret) a d’altitud e Rimarde, qu'a la font prèp de Nibelle (Loiret) dins los alentorns del mirador de Caillettes ( d’altitud). Asaga especialament Le Malesherbois, La Ferté-Alais e Corbeil-Essonnes ont s'escampa dins Sèina.
Giraffidae
Las girafas (genre : Giraffa) e los ocapís (genre : Okapia) son los sols representants de la familha dels girafids.
École centrale de Nantes
L’escòla centrala de Nantas (en francés École centrale de Nantes o pus simplament Centrale Nantes) es una granda escòla francesa situada a Nantas.
Wikipèdia en chinés
La Wikipèdia en chinés (中文 維基百科) es la version en lenga chinesa de l’enciclopèdia en linha Wikipèdia. Foguèt fondada en 2002.
Villamanta
Villamanta es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Aethomys
Lo genre Aethomys, nomenat rats de las ròcas coma los Aconaemys, compren las espècias de rosegaires seguents :
Sant Paulet
Sant Paulet (Saint-Paulet en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Lo nom es atestat en 1226, villa S. Pauli. Sant Paulet es un diminutiu de Sant Pau, apòstol. ,, I a pas de comuna del nom de Sant Pau, ni en Nauta Garona, ni en Aude, çò que permetriá de comprene de qué Sant Paulet es una fòrma diminutiva. Mès l'emplec del diminutiu sembla posterior al sègle XIII.
Aram-Damasc
right|250px|thumb|Mapa teorica qui muisha lo sud-oèst deu [[Lhevant de cap a 830 abC. Lo reiaume d'Aram-Damasc que's tròba au sud de l'empèri assirian, a l'èst deu reiaume de Israèl e au nòrd deu reiaume d'Ammon.]] Aram-Damasc qu'ei un reiaume deu Pròche Orient ancian situat aus entorns de Damasc, la soa capitau.
Epicrionops
Aqueste genre compren d'espècias d'anfibians localizadas en Colómbia, Eqüator, Peró, Guyana e Veneçuèla.
Victoria Principal
Victoria Principal (n. Concettina Ree Principale en 1950) es una actritz americana de television, mai coneguda coma Pamela Barnes Ewing en la serie Dallas.
Club Deportivo Atlético Baleares
Eth Club Deportivo Atlético Baleares (en occitan, Club Esportiu Atletic Balearas; en catalan, Club Esportiu Atlètic Balears) ei un equip balear de fotbòl dera ciutat de Palma (Malhòrca, Illas Balearas), que joga ena Dusau Division B (Liga D3) dera Liga Espanhòla de Fotbòl.
Istòria
Eth club siguec fondat eth 14 de novembre de 1920. Era sua epòca mès brilhant siguec entre es ans 1951-53 e 1961-63 quan joguec a Dusau Division (Liga D2). Des d'alavetz non auie tornat a jogar en aguesta categoria.
Après eth club a jogat abitualament en Tresena Division (Liga D4). Eth club joguec brèument ena Dusau Division B (Liga D3) es ans 1977-78, 1987 a 1990 e 2008-09. En sason 2010-11 torne a aguesta division.
Estadi
Eth club joga en l'Estadi Balear. La soa capacitat qu'ei de 18,000 plaças (la tribuna de 3000 plaças assegudes). Que ho inaugurat en 8 de mai de 1960, la purmèra partida jogada que ho ua confrontacion amistosa enter Atlético Baleares e eth club Birmingham City FC (2-0). Eras dimensions son 102 m x 67 m, e tien èrba artificiau.
Villamantilla
Villamantilla es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Ibigny
Ibigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Wikipèdia en japonés
La Wikipèdia en japonés (ウィキペディア日本語版, Wikipedia Nihongo-ban) es la version en lenga japonesa de l’enciclopèdia en linha Wikipèdia. Foguèt fondada lo 23 de març de 2001.
Villanueva de la Cañada
Villanueva de la Cañada es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Monisme
Lo monisme considèra l'Òme coma un èsser unitari, format d'una unica realitat e substància. Existisson dos tipes de monisme:
Monisme espiritualista; Defend que l'Òme es solament esperit.
Monisme materialista; Defend que l'Òme es un èsser fisic e material. La posicion materialista que ten la majora importància es lo reduccionisme fiscalista, qu'explica dins los estats mentals coma estats neurofisiologics del cervèl. Es a dire, la relacion entre esperit e còs es pas una problematica, per çò que los estats mentals prenon forma amb aquela teoria dins lo domeni fisic.
Baumas de Venisa
Baumas de Venisa (Beaumes-de-Venise en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Monisme
Los filosòfs monistas son un ensems de filosòfs grècs anteriors als filosòfs pluralistas qu'a la diferéncia d'aqueles creson que i a un sol element inicial quelqual se creèt el tot (arché).
Baumas de Venisa
Istòria
Dins lo toponim Baumas de Venisa, Venisa non es pas cap francisme amb *Venisa per Venècia. En fach, Venis(s)a es la forma anciana e classica d'aquesta comuna del Comtat Venaicin.
Monisme
Qualques monistas son:
Venizel
Venizel es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Castèl de Castèlnòu
Lo castèl de Castèlnòu, en Peiregòrd, dins lo departament de Dordonha, es una fortalesa medievala del sègle XIII que venguèt monument istoric en 1980.
Rochefort-sur-Nenon
Rochefort-sur-Nenon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Sever
Sent Sever pòt designar :
Mansenpuei
Mansenpuei o Mansenpuèi (Mansempuy en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Mansenpuei que vengueré d'un adjectiu gascon mansàn (diccionari Palay) o meilèu *mansenc, derivat de manse, tèrme feodau (---> mas) e deu latin podium « turon, sèrra ». Segon Negre, Mansenpuei que vengueré probablament deu gascon manse « mansa, casteròt; bòrda, bordiu; demora, demorança, estança » e de En (Sénher) Poi, nom de persona.
Baikonor
Baikonor (cazac : Байқоңыр, Bayqoñır; rus : Байконур), ancianament Leninsk, es un vila de Cazacstan creada en 1995 e administrada per Russia per un accòrd bilateral entrò 2050. S'es desvolopada a l'entorn del cosmodròm de Baikonor e foguèt oficialament rebatejada Baikonor lo 20 de decembre de 1995.
Hector Hodler
thumb|250px|Hector Hodler en 1906 Hector Hodler (en esperanto: Hektoro Hodlero; Genèva, 1 d'octobre de 1887 - Leysin, 31 de març de 1920) foguèt un jornalista e editor esperantista soís. Venguèt president en 1919 de l'Associacion Mondiala d'Esperanto (UEA) qu'aviá ajudat a crear tre 1908.
Peiregós
Peiregós (Peyregoux en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Ilocos del Sud
La província d’Ilocos del Sud es una província de las Filipinas.
Helygain
thumb|240px|La [[Glèisa (edifici)|glèisa de la Verge Maria]]
Helygain (nom galés, Halkyn en anglés) es una vilòta de 2 879 abitants, dins lo País de Galas. Se tròba a 260 km al nòrd de sa capitala Cardiff, dins lo comtat de Flint.
Lo nom del vilatge es atestat dins lo Domesday Book de 1086 jol nom d’Alchene.
Es la vila de naissença del pintre John Ingleby (1749-1808).
Pau Grossac
Pau Francés Grossac (en francés Paul-François Groussac, vadut lo 15 de heurer de 1848 - mort lo 27 de julhet de 1929), qu'èra un critic literari, istorian, e bibliotecari argentino mondin. Que vadó a Tolosa dens ua familha de vielha soca lengadociana, hilh de Catherine Deval e de Pierre Groussac.
Arron d'estar educat a Tolosa, qu'entrè a l'École Navale en 1865, mes totun per non pas seguir mei tard dens la marina. Un an après que traversè la mar grana per s'anar installar en Argentina per la resta de la soa vita. Durant las setanta annadas seguentas que ho professor e director de l'Escòla Normau de Tucumán. En 1883 que viatgè entà França. En 1885, arron deu son retorn, que ho nomat inspector d'education e cap de la Biblioteca Nacionau çò qui demorè per quaranta quate annadas dinc a la soa mort.
De las soas òbras que podem mentàver "La Biblioteca" (1896) e "Anales de la Biblioteca" (1900), au còp ensags istorics suu Rio de la Plata e istòria literària de la biblioteca. Que ho tanben capdirector de la revista "Sudamérica", çò qui, en mei de las soas foncions oficiau en la biblioteca, e hasó d'eth ua figura centrau deu monde literari Argentin. Que ho pròche de grans escrivans com lo Nicaraguian Ruben Darío, o lo mexican Alfonso Reyes. Qu'escrivó tanben : "Estudios de historia argentina", "Ensayo histórico sobre el Tucumán", "Mendoza y Garay", "Los que pasaban", "Fruto vedado", "Relatos argentinos", "Crítica literaria", "Las islas Malvinas". De las soas òbras literàrias que podem destacar "La Divisa Punzó" (atau qu'aperavan la benda arroia qui calèva porta har mòstra de sostien de cap au cap deu govern), ua pèça qui s'escad deus temps deu regim de Juan Manuel de Rosas.
Alfonso Reyes e Jorge Luis Borges (qui ocupava, mantuas annadas arron, lo medish pòste de bibliotecari de Grossac abans d'estar autrejat, com castig deu regim peroniste, lo pòste d'Inspector d'ausèths e conilhs) que hasón hèra per la memòria de Grossac e de la soa òbra. Dens lo son ensai autobiografic "La Ceguera", Borges que mentau l'influència deu tolosan suber Alfonso Reyes : "Alfonso Reyes, lo miélher escrivan en pròsa en castelhan de tot los temps que'm digué: 'Groussac que m'ensenhé quin escríver en castelhan'". (Siete Noches. Fondo de Cultura Economica, Mexico, 1980, p. 156.) Com critic, Groussac qu'èra famós peu son temperament intractable e pelut. Borges qu'analitzè quauques uas de las atacas literàrias de Groussac en 1933 lo son ensag de "Sur" : "Arte de injuriar".
Bibliografia
Bruno, Paula, ''Paul Groussac. Un estratega intelectual'', Buenos Aires, Fondo de Cultura Económica, 2005.
Bruno, Paula (Estudio preliminar y selección de textos), Travesías intelectuales de Paul Groussac, Buenos Aires, Editorial de la Universidad Nacional de Quilmes, 2005.
Villanueva de Perales
Villanueva de Perales es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Arts et Métiers ParisTech
L’escòla Arts et Métiers ParisTech (en francés École nationale supérieure d'arts et métiers o pus simplament ENSAM) es una granda escòla francesa situada a París.
Wikipèdia en vietnamian
La Wikipèdia en vietnamian (Wikipedia tiếng Việt) es la version en lenga vietnamiana de l’enciclopèdia en linha Wikipèdia. Foguèt fondada en novembre de 2002.
Paracheirodon innesi
Lo neon (Paracheirodon innesi) es un peis ornamental d'aiga doça originari d'America del Sud (sudèst de Colómbia, èst de Peró e nòrd-oèst de Brasil).
Economia d'Iran
L'economia d'Iran es una economia de transicion, amb un sector estatal pauc eficient e una fòrta dependéncia del petròli. Lo nivèl de caumatge a un nivèl considerablament pus naut que las estimacions oficialas de 11%. Segon los expèrts, la creissença economica annal per dessús 5% es lo que s'auriá de besonh per manténer lo ritme de 900,000 nòus trabalhadors cada an.
Aquela economia es marcada per un sector public pauc eficient, la dependéncia del sector petrolifèr (origina de 85% dels revenguts del govèrn) e de politicas estatalas que crèan grandas distorsions. L'espleitacion del petròli en lo sègle XX a provocat que tant l'extraccion del petròli, son refinatge e l'elaboracion de produchs derivats, siatz la principala font de riquesa de l'Iran modèrne. Lo golf Persic conten los dos tèrces de las resèrvas mondialas de petròli leugièr. Per l'an 2005 s'estimava qu'èra lo cinquen país productor de petròli, amb aperaquí 3,979,000 barrils calculats per jorn. L'Estat es lo proprietari d'aquelas ressorsas petrolifèras, que causa en partida l'economia iraniana es per el planificada.
Referéncias
Iran
Caüsac de Vera
Caüsac de Vera (Cahuzac-sur-Vère en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi dins lo departament de Tarn e la region d'Occitània.
Geografia
Bastida situada sus la Vera a qualques quilomètres d'Albi, entre Galhac e Còrdas, la « pèrla de las bastidas albigesas ».
Toponimia
Per Dauzat e Rostaing, totis los Cahuzac (en francés) an la meteissa origina e Bénédicte Boyrie-Fénié considèra explicitament que los toponimes d'Òlt e Garona, Aude, Gèrs e Tarn venon del meteis nom, emai siá pas exactament lo que causiguèron sos davancièrs. Se pòt donc tornar escriure çò qu'existís dins l'article Caüsac (Òlt e Garona).
Dauzat e Rostaing postulan *Cadusiacum, d'un nom d'òme gallo-roman *Cadusius, del gallés Cadus, amb lo sufixe -acum. Astor òpta per *Caducius, nom d'òme gallés, a partir de Cadusius, e Ernèst Negre per un nom de persona roman Cabutius, amb lo meteis sufixe (los dos citats per Bénédicte Boyrie-Fénié). Pel vilatge d'Òut e Garona, Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta lo nomen Cabutius, -b- intervocalic passant a [w], amb sufixe -acu. La prononciacion actuala (que seriá) [kaj'zadde'βero], amb evitament de l'iatus, poiriá autorizar una grafia simplificada Caisac de Vera. La meteissa evolucion es coneguda a Caüsac (Òlt e Garona), dont la prononciacion actuala es [kεj'za]. Pels divèrses Cahuzac, Xavier Delamarre causís tanben Cabutios seguit del sufixe -acon, cabutiācon. Los noms Cabutius, Cabutō son atestats e venon d'una soca celtica cab- « gola, morre ».
Lo nom del riu Vera vendriá de *ver, una varianta de la rasic « probablament celtica » *var, dont lo sens es aiga. Segon Delamarre, lo nom d'aquela aiga deriva del celtic uera.
George Albert Boulenger
George Albert Boulenger es un zoologista britanic d'origina bèlga, nascut lo 19 d'octobre de 1858 a Brussèlas e mòrt lo 23 de novembre de 1937 a Saint-Malo.
Son filh es lo zoologista Edward George Boulenger (1888-1946).
Bertignolles
Bertignolles es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gotye
right|200px|thumb|Gotye (Wouter De Backer) en 2013 Wouter De Backer, mai conegut coma Gotye (prononciat [ɡo.tje]), nascut lo 21 de mai de 1980 a Brujas (Flandra bèlga), es un cantaire pop anglofòn, tanben musician, autor e compositor.
Wouter De Backer es nascut en Belgica, mas sa familha a emigrat cap a l'Austràlia mentre qu'aviá pas que dos ans. Gotye es tot simplament la fòrma fonetica de Gautier, la traduccion francesa de son prenom neerlandés Wouter.
Lo 5 d'agost de 2011 sortís un single tirat de son album Making Mirrors, Somebody That I Used to Know, en duò amb la cantaira neozelandesa Kimbra. Aquel títol vendrà un tube colossal dins lo mond entièr en 2012 e impausarà Gotye coma l'un dels cantaires los mai populars de sa generacion.
Somebody That I Used to Know es fach a partir d'un escapolon de Seville, un tròç de 1967 de l'artista brasilian Luiz Bonfá.
Yves Saint-Laurent
vinheta|Foguèt un pionièr de las cauças per femnas dins los ans seissanta. Yves Henri Donat Mathieu-Saint-Laurent, o simplament YSL, (nascut lo 1èr d'agost de 1936 a Oran, Argeria francesa e mòrt lo 1èr de junh de 2008 a París, França) foguèt un costurièr francés.
Vida
Quand un executiu de la revista Vogue mostrèt a Christian Dior qualqu'uns dels dessenhs de Saint-Laurent, foguèt contactat immediatament coma assistent de Dior en 1953 als 17 ans. Venguèt lo cap de la maison de Dior en 1957.
Après son servici militar en 1960, sofriguèt una crisi nerviosa e daissèt Dior abans de fondar la maison de la mòda, Yves Saint Laurent, en 1961.
En 2007, a foguèt promogut a Grand Oficial de la Legion d'Onor.
Moriguèt de cancèr del cervèl. Sos cendres se depausan a sa vila a Marraquèsh. Qualques jorns abans de sa mòrt conclusís una union civila amb son companh professional e privat, Pierre Bergé.
Legat
Uèi, la maison Yves Saint Laurent es l'un del primièr labèls de mòda del mond.
La Fondacion Pierre Bergé – Yves Saint Laurent es un musèu fondat a París en 2002. La colleccion consistís de 5 000 vestits de nauta cordura, 15 000 accessòris e 50 000 dessenhs e objèctes divèrs que testimònian de la creacion d'Yves Saint Laurent pendent quaranta ans.
Cantòis
Cantòis (Cantois en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, situada dens lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son ''ecclesie de Cantoy arch. Benaugensis, en 1326, cappella de Cantoys'', en 1342. Cantòis poiré s'explicar per un cognomen Cantosenus, sense sufixe. L'evolucion seré *Cantoseus (amudiment ancian de -n- intervocalic, adara l'Entre Duas Mars es hòra de l'isoglòssa), pui *Cantosius (palatalizacion de -e- qu'èra en iatus), pui *Cantosio, pui *Cantoiso (anteposicion de iòd), enfin Cantòis. Lo problèma es que lo nom seré un cas subjècte (vendré d'un nominatiu en latin).
Villanueva del Pardillo
Villanueva del Pardillo es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Chin Na Na poun
Lo Chin Na Na Pon es un triò marselhés compausat de Manú Teron (votz), Danièl Malavèrnha (tubà) e Patric Valent (mandolina electrica).
Cefalèa
La cefalèa qu'es un mau de cap, la podem trobar hens mantuas malaudias, neuròlogica com autas. Aquera dolor se pòt definircom cada dolor, qu'es a dìser per lo lòc (quin costat, darrèr...), lo tipe (en casco, cremada, agulha..), la durada (quauquas segondas, mantuas òras....), lo ritme (puja chic a chic, demora tostemps medish, anartornar...), l'apareishuda (d'un còp,pujada léser...), factor favorisent.
= cefalèa neruòlogica =
Gaston Waringhien
thumb|right|Gaston Waringhien Gaston Waringhien (20 de julhet de 1901 - París, 20 de decembre de 1991) foguèt un lingüista, lexicograf e esperantista francés. Escriguèt tanben de poesia coma d'ensages e de libres sus la lingüistica. Foguèt president de l'Akademio de Esperanto.
Cefalèa
= cefalèa non neuròlogica =