cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Parsis
Los primièrs temps
Pasmens, las condicions precàrias ont vivián los parsis los plaçavan dins l'impossibilitat de contunhar lor zèl proselitic d'antan. La paur instinctiva d'una desintegracion e d'una absorpcion dins las vastas multitudas a l’entorn provocavan per eles un esperit d’exclusivitat e un fòrt desir de gardar las caracteristicas racialas e los trachs particularsde lor comunautat. Vivent dins una atmosfèra banhada dins lo sistèma indó de las castas cercavan la seguretat s’embarrant dins de tèrmes socials regdes. Pasmens, a un moment donat, los zoroastrians prenguèron consciéncia que l’estratificacion sociala que veniá de tradicion, a causa de la talha reducha de lor comunautat, èra pas pus adaptada e l'abandonèron levat al subjècte del sacerdoci eriditari (nomenat asronih dans l'Iran sassanid). Los autres estats – (r)atheshtarih (aristocracia, soldats e foncionaris), vastaryoshih (païsans e pastres), hutokshih (artesans e obrièrs) – essent amassat dins una sola classa uèi designada pel tèrme behdini (adèptes del daena, considerat coma la « bona religion »).
Aqueste cambiament provoquèt de consequéncias prigondas. Primièra, espandissiá lo fons gentic comun, alara que los maridatges èran plan fòrça rares d’una classa a l’autra (mas demora lo problèma per la familhas de prèires finns ara). Mai, suprimava las frontièras al nivèl dels emplecs, çò qu’agradava plan, als sègles XVIII e XIX, las autoritats colonialas anglesas pels parsis, qu’èran cansats de las complicacions del sistèma indian de las castas en Índia.
L'èra de las escasenças
Pel tractat comercial conclutz al començament del sègle XVII entre l'emperaire mogòl Jahângîr e lo sobeiran britanic Jaume VI e Ièr, la Companhiá britanica de las Índias orientalas obtenguèt de drechs exclusius e d’establiment a Surate e dins d'autras regions.
Fòrça parsis que vivián fins alara dins de comunautats agràrias del Gujarat anèron s'installar dins las coloònias britannicas per prene los emplecs novèls ofèrts. En 1668, la Companhiá britanica de las Índias orientalas arrendèt de Carles II d'Anglatèrra las Set illas de Bombai, Estimant que lo pòrt prigond se trapant sus la còsta èst de las illas anava fòrça plan per s’installar sul soscontinent, la companhiá transferiguèt son sèti de Surate cap a aquesta novèla colònia. Los parsis la seguèrone comencèron lèu a ocupar de pòstesde fisança de l’administracion e de las òbras publicas,.
Alara que l'instrucion èran fins alara lo privilègi dels prèires e de lors familhas, las escòlas britanicas de l'índia permetavan als joves parsis d'aprene a legir e escriure, mas tanben d'aquerir un educacion al sens mai larg e de venir mai familier amb l’establiment britanic. Aquestasaptituds èran d'un fòrça granda utilitat pels parsis que lor permetavan de s'assimilar als britanics, çó que capitèron de biais mai aviat e eficaç que quine siá autra comunautat d'Asia del Sud. Alara que los britanics consideravan los autres Indians coma passius, ignorants, irracionals, exteriorament docils, mas interiorament sornaruts e perfids, los parsis èran reputats aver los trachs que las autoritats colonialas tendavan a s'atribuir d’espereles.
Un d’eles, Rustom Maneck, aviá benlèu ja amassat una fortuna considerabla jos los olandeses e los portugueses que foguèt nomenat en 1702 premièr cortièr de la Companhiá britanica de las Índias orientalas e a sa a la mitat de sègle XVIII, e en seguida los ostals de cortatge de la Presidéncia de Bombai èran gaireben totas dins las mals de parsis. ,.
Per sa generositat, Maneck ajudèt a realizar l’infrastructura que cal per que los parsis poguèsson s’installar a Bombai e far de la vila lo primièr centre demorança dels parsis dins las annadas 1720. vinheta|"Parsis de Bombai", gravadura sus fusta, vèrs 1878 En 1728, l’ainat de Rustom, Naoroz (Mai tard nomenat Naorojee), fondèt lo Panchayat parsi de Bombai per assistir los parsis arribats de nòu sul plan religiós, social, juridic e financièr. La familha Maneck Seth consacrèt fòrça temps, d'energia e de fonts finencièra per sosténer la comunautat parsia e lo Panchayat venguèt, a la mitat del sègle XVIII lo mejan conegut, pels parsis, de provesir las exigéncias de la vida urbana e reglar los afars de la comunautat. Pasmens, lo Panchayat foguèt atacat en 1838 per nepotisme e irregularitats. En 1855, lo Bombay Times notèt que lo Panchayat èra totalament desprovesit d'autoritat morala e legala per far aplicar sos estatuts e passèt d’èsser considerat coma represetatiu de la comunautat.
Mas d'autras institucions apareguèron per remplaçar lo Panchayat. Al la mitat del sègle XIX, los parsis èran plan conscients del problèma demografic e vesián dins l’educacion una solucion possibla. En 1842, Jamsetjee Jejeebhoy realizèt lo Fons parsi de benfasença (Parsi Benevolent Fund) per melhorar per l’educacion dels parsis apaurits vivent encora a Surate e a l’entorn. Estimulats per aquesta melhoracion de l’educacion e una fòrta coesion sociala, los parsis prenguèron melhor consciéncia de lor especificitat. En 1854, Dinshaw Maneckji Petit fondèt lo Fons de melhoracion dels zoroastrians de Pèrsa (Persian Zoroastrian Amelioration Fund) Per melhorar las condicions de vida de lors coreligionairis d'Iran. Lo fons capitèt a convéncer de zoroastrians d'Iran de migrar en Índia (grop ara nomenat los Iranis).
Pasmens, lo sègle XIX daissèt en eritatge als parsis lo sentiment d'aparténer a una comunautat pla especific. Los simbòls culturals propres als parsis dempuèi los sègles XVII e XVIII coma la lenga (una varianta parsia del Gujarati), las arts, l'artesanat e los vestits tradicioanls contunhan viure dins lo teatre, la literatura, las escòlas, los jornals e la revistas parsis. Los parsis entretengavan de centres meducals, de còrs ambulancièrs, d’associacions de pionèrs, de clubs e de lòtjas francmaçonas propres a lor comunautats. Aviánlas lors fondacions de benfasença, los lors complèxes residencials, la lors institutcions juridicas, los lors tribunals e los lors organs de govèrn. Avián passat d’èsser de teissièrs o de comerçants de detalh, mas venguèron plan estiblits, dirigissent de bancas, d’usinas, de talhièrs navals e de companhiás maritimas. E, quitament gardant la lor identirat culturela, se consideravan coma de membres de la nacion indiana, coma lo dich Dadabhai Naoroji, lo primièr asiatic a ocupar un sètge al Parlament britanic:« Que siái indó, musulman, parsi, crestian o de quina autra confession que siá, primièr soi indian. Lo nòstre país es l'Índia; la nòstra nacionalitat es indiana ».
Vams linguistics
Lo libre sagrat dels zoroastrians, l'Avesta, data de la mitat del primèr du premier millenari abans nòstra èra. Es redigit en avestic, una lenga iraniana fòrça anciana, pròche del vedic. Als sègles IX e X, lo Denkard, un vast recuèlh de tèxtes zoroastrians, dona en persan mejan un somari de l'Avesta. Los zoroastrians d’Iran parlavan e encara parlan a l’escasença lo dari zoroastrian, una varietat del persan que se cal pas confondre amb lo dari, parlat subretot en Afganistan.
Los refugiats zoroastrians fugissent l'Iran al sègle VIII après l'invasion arabamusulmana, s’installèron lo long de la còsta del Gujarat, subretot a Surate. Demorant fòrça ligats a lors tradicions, comprenguèron la nacessitat de s'integrar dins lor tèrra d’adopcion e comencèron a practicar la lenga locala, lo gujarati. Quitament se una majoritat d'entre eles anèt s’installar a Bombai, vila de lenga marata, al sègle XVII, gardèron l’usatge del gujarati, que mentretant n’avián fach una mena de dialècte pròpre.
Los zoroastrians d'Iran que migrèron a la fin de sègle XIX vèrs Bombai per escapar a las discriminacions Qu’èran las victimas dins los país, lo faguèron amb l’ajuda de lors coreligionaris indians e a lors torn adoptèron la lenga gujarati. Mas a causa de lors simpatiás amb las autoritats colonialas mestrezèron l'anglés. L'educacion dels enfants se fasián sovent, enseguida subretot, dins las institucions parsias, mas tanben cretianas, gaireben totas anglesas, irlandesas o americanas, favorizant encara mai la practica de l’anglés dins la communautat e.
L'emigacion de la segonda mitat del sègle XX, venent de l’Índia o de l’Iran (après la revolucion de 1979) cap als païses occidentals, afirmèron encara aquesta tendéncia.
Los parsis en Índia
vinheta|Maridatge parsi en costum tradicional Alara qu’en Índia la populacion quadruplava dempuèi son independéncia a vu sa population en 1947, lo ministèri indian de las Minoritats aviá previst en 2015 un budget de 100 millions de ropias (1,4 million d'èuros) per relançar la populacion parsia, qu’es una minoritat mai pichona del país. Los parsis, que, al nombre de 114,000, representavan 0,05 % de la populacion indiana en 1941, èran pas pus de 60,000 en 2015, o 0,005 % de la populacion nacionala. La mitat d'entre eles avent passat los 60 ans d’edat e fòrça parelhs avent al maxim un enfant, la populacion parsia deuriá encara diminuir de la mitat d'aquí 2050.
Las causas d’aqueste declin demora dins un nombre de maridatge de contunh e un taus de fecondita fòrça bas (0,8 enfants per femnas En edat), d'ont un taus de natalitéat inferior al taus de mortalitéat, mas tanben a causa d’una endogamia Plan acorada e de la tencadura a tota conversion al zoroastrisme (lo sol mejan d’èsser parsi es la filiacion pairala) ; puèi, l'emogracion constituís un cinquen de la diminicion de la populacion.
Los parsis pel mond
Lo nombre total dels zoroastrians practicants es desconegut. Una estimacion de 2004 dona un escart de 124,000 a 190,000 adèptes, que la mitat vivon en Índia. Una de las causas del manca de precision ven de las fòrtas divergéncias al subjècte dels parsis d'Iran.
En 2012, lo FEZANA Journal, publicacion trimestriala de la Federacion de las Associacions zoroastrianas d'America del Nòrd publiquèt los resultats d’un estudi demografic sus las populacions parsias del mond, jonhent a títol de comparason los chifres resutant d’un estudi 2004. Aquestes chifres comprenon los parsis e autras comunautats etnoreligiosas zoroastrianas:
Parsis celèbres
esquèrra|vinheta|[[Freddie Mercury, cantaire del grop rock Queen]] vinheta|Ratan Tata, patron del conglomerat indian Tata vinheta|Lo cap d'orquèstre de [[Zubin Mehta en 2007]] Los parsis contribuiguèron per una larga partida a l’istòria e al desvolopament de l’Índia, fach tan remarcable que constituisson un fòrça pichona mimoritat. Lor contribucion mai importanta es de natura filantropica. Mahatma Gandhi se disiá ufan de comptar dins son pòble de zoroastrians, « negligible en nombre, mas que la caritat e la filantropia èra benlèu inegalada e que que siá jamai passada ». D’entre los parsis se destacant del Movement per l'independéncia de l'Índia, Cal mencionar Pherozeshah Mehta, Dadabhai Naoroji, e Bhikaiji Cama.
Lo mond de las sciéncias e de l'industria compta fòrça parsis, coma los fisicians Homi J. Bhabha e Homi Sethna, los industrials J. R. D. Tata e Jamsetji Tata, considerats coma lo « paire de l'industria indiAna », Ratan Tata e d'autres membres de la familhaTata; las famihas Godrej, Wadia e Petit tenon tanben un ròtle important dins l’economia.
La comunautat parsia tanben donèt de personalitats de tria al mond de la cultura e de l’espectacle. D’intra las celebritats internacionalas cal mencionar Freddie Mercury, cantaire del grop de rock Queen, lo compositor Kaikhosru Shapurji Sorabji, lo cap d'orquèstre Zubin Mehta, lo filosòf Richard Sorabji, lo sociològ Homi Bhabha, los escrivans Rohinton Mistry e Bapsi Sidhwa, los actors John Abraham e Boman Irani, l'actritz e modèla Persis Khambatta.
L’espós de la Primièra ministra indiana Indira Gandhi e gendre de Jawaharlal Nehru, Feroze Gandhi, èra un parsi de Bharuch de raices ancianas. Rattanbai Jinnah, la segonda esposa Muhammad Ali Jinnah, fondator del Paquistan, ven de l'influenta familha parsia dels Petit.
Lo goró Meher Baba èra d'origina parsia.
Sanaya Irani, actritz indiana fòrça coneguda per son ròtle dins Iss pyar ko kya naam doon (Kushi), es de la comunautat parsia.
Tetis (ocean)
thumb|right|[[Laurasia (au centre), Gondwana (en bas) e Tetis (en bas a drecha) i a 200 Ma.]]
Tetis es un ocean disparegut qu'existiguèt de 250 a 55 milions d'ans. Situat entre Gondwana e Laurasia, sa sarradura comencèt i a 91 milions d'ans quand lei massas continentalas africanas e indianas inicièron sa migracion vèrs lo nòrd en direccion d'Eurasia. La Mar Mediterranèa es lo darrier vestigi important d'aquel ocean.
Descentralizacion en França
La decentralizacion en França (que se cal pas confondre avec la desconcentracion) es « un procediment d’amenatjament de l’Estat unitari qui consistís a transferir de competéncias administrativas de l’Estat cap a d'entitats (o de collectivitats) localas distinctas d'el ». Amb lo transferiment d'unas competéncias cap a una collectivitat, l'Estat tanben deu transferir las fonts correspondentas. Aquela descentralizacion de la Republica es inscricha dans la Constitucion que l'article 1 precisa « l'organizacion [de la Republica francesa] es descentralizada ».
Un doble procediment de descentralizacion territoriala e de descentralizacion foncionala comencèt amb la creacion dels departaments, puèi contunhèt per las leis Defèrre votadas en 1982 pel govèrn Mauroy, pauc après l'election presidenciala de 1981 avent portat François Mitterrand (PS) al poder.
Abans, existissiá una fòrça relativa autonomia de las comunas e dels departaments al respècte de l'Estat, instauradas per las leis de 1871 e 1884. La Republica francesa, que demora dins son consèpte de « republica una e indivisibla » (pasmens se la revision constitucionala del 28 de març de 2003 apond a l'article primièr de la constitucion que França una republica que « l'organizacion es descentralizada ») aparéis pauc descentralizada al respècte dels Estats vesins, que donan de libertats d'accion mai grandas a lor regions, o an clarament una estructura federala o autonòma. Aquel procediment es encara en realizacion en França, ont es fòrça mens avançat que dins d'autres païses europèus coma l'Alemanha, l'Espanha, la Belgica ont las Regions an mai d'autonomia fiscala e juridica.
Descentralizacion institucionala
La descentralizacion es lo fach per l'Estat de transferir de competéncias a de personas moralas que crea (en oposicion a la desconcentracion, qu'es lo transferiment de competéncias a l'interior del quite Estat; i a pas alara creacion de persona morala). Aquelas personas moralas pòdon aver vocacion generala (descentralizacion territoriala = las collectivitats territorialas qu'an competéncia per totes los afars de lor territòri) o vocacion especifica (descentralizacion foncionala = los establiments publics, qu'an de competéncias pas que per çò que lors estatuts determinan). Existís una tresena categoria de descentralizacion, annèxe, que compren los cases particulars de la Banca de França e dels gropaments d'interés public.
La representacion dels intereses de las regions es lo domèni exclusiu del Senat francés, los Deputats avent per ròtle constitucional pas que d'exprimir e de defendre los intereses nacionals.
Decentralizacion foncionala (o tecnica)
Aparéis al moment ont una persona morala de drech public (Estat o collectivitat territoriala) decidís de gerir pas un servici public mas de ne transferir la gestion cap a un organ distincte que se nomena establiment public, coma foguèt lo cas en França per las universitats, los espitals publics, los musèus nacionals, las Regions (de 1972 a 1982).
Krill
thumb|right|[[Krill antartic (Euphausia superba).]]
Descentralizacion en França
Decentralizacion foncionala (o tecnica)
L'establiment public pren una certa autonomia que se poirà manifestar al nivèl du budget e tanben un certa libertat de gestion per de fins tecnicas. Los establiments son mai sovent somés a un principi d'especialitat (per exemple, l'universitat es un establiment public encargat de gerir l'educacion superiora).
Krill
Lo krill es un ensemble d'au mens 85 espècias de pichons crustacèus de l'òrdre deis Euphausiacea presents dins leis aigas oceanicas frejas. Pòdon formar d'eissames de plusors quilomètres. Norridura de basa de plusors espècias animalas (balenas, fòcas, calamars, peis...), constituïsson amb lo fitoplancton un element centrau dei cadenas alimentàrias marinas. Pasmens, dempuei la fin dau sègle XX, lo krill es menaçat per leis efiechs dau rescaufament climatic, de la pollucion e de la pesca destinada a alimentar lei norrigatges de peis.
Descentralizacion en França
Decentralizacion foncionala (o tecnica)
L'establiment es dotat de la personalitat morala; es donc una persona morala distincta de la persona que la crea. Mas los establiments publics dispausan pas dela meteissa proteccion que las collectivitats territorialas, que pòdon totjorn èsser suprimits per la persona que las creèt, alara que per las collectivitats, l'Estat (que las crèt) pòt pas, per de  rasons politicas, las desfar.
Malgrat la libertat teorica de gestion dels etabliments publics, sovent en practica la persona morala creatritz ne ten los retnas. Mai, existís un contraròtle de tutela realizat pel Ministre al respècte pels establiments publics nacionals e de las collectivitats territorialas al respècte dels establiments publics locals.
Aplicacion de la descentralizacion territoriala
En 1865, 19 intellectuals lorens publican un manifèst expausant un projècte per la descentralizacion que reclaman. Las primièras leis de descentralizacion intervenon dins las decenniás seguentas, los 10 d'agost de 1871 e 5 d'abril de 1884. Aquelas leis respectivament organizèron l'administracion del departament e installèt lo conselh general e tanben determinèt lo regim d'administracion comunala amb doas autoritats : lo cònse màger e lo conselh municipal. A aquela epòca, las competéncias dels departaments e comunas èran fòrça limitadas. Es lo prefècte que tengava lo poder executiu del departament. Fins a 1982, aviá un contraròtle fòrça estrech, dich de tutela, suls actes de las collectivitats territorialas (autorizacion d'anullacion e sistèma d'aprobacion).
La lei Defèrre promulgada lo 2 de març de 1982 pel govèrn de Pierre Mauroy es considerat coma l'acte 1 de la descentralizacion e li dona tota sa portada fasent tres novelums màgers : A la seguida de la lei Defèrre, las leis dels 7 de genièr de 1983 e 22 de julhet de 1983 destrian las competéncias entre l'Estat e las collectivitats territorialas e instaura le transferiment de la ressorças.
Aquela diferentas leis seguisson lo primièr ensag, fracassat, del general de Gaulle d'instituir la regionalizacion (fracaç del referendum d'avril de 1969). La descentralizacion de 1982-1983 seguisson las preconizacions del rapòrt « Vivre ensemble » d'Olivier Guichard, mas subretot al novèl contèxte politic de 1977, data de las eleccions municipalas ganhadas per una novèla generacion politica e lo Partit socialista.
Lo govèrn de Jean-Pierre Raffarin tornèt sus l'agenda politica la reforma de la descentralizacion entre 2002 e 2004 (« acte II »), per exemple amb la lei constitucionala del 28 de març de 2003 relativa a l'organizacion descentralizada de la Republica francesa. Aquela lei prepausèt lo principi de l'autonomia financièra de las collectivitats territorialas e inclusís los tèrmes region e descentralizacion dins la Constitucion. Tanben instaurèt lo referendum decisional local e un drech de peticion. Los resultats de la reforma son jutjats decevents dins l'ensemd, alara se pausa la question d'un Acte III. O alara se caldrà cambiar lo vejaire sus la descentralizacion portat fin alara.
La lei constitucionala del 28 de març de 2003 mena a mai d'autonomia financièra per tres collectivitats localas (comunas, departaments, regions) e al transferiment de competéncias novèlas a las regions en 2004 e 2005 : la gestion dels personals non ensenhaire dels licèus, la totalitat de la formacion professionala, l'organizacion dels transpòrts ferroviaris regionals.
Dins sa campanha presidenciala, lo president François Hollande s'engatjèg a menar un acte novèl de descentralizacion pendent son mandat, previst per 2013.
Las modalitats de la descentralizacion territoriala
La descentralizacion « territoriala » balha a las collectivitats territorialas una personalitat morala, un certa autonomia administrativa, d'un personal pròpri e de bens e servicis propris. L’Estat lor delèga de competéncias, e de poder de decision e d'orientacion per los exercir.
Las autoritats de las collectivitats territorialas (presidents del conselh general, regional, eca.) son de representants elegits jol contraròtle dels representants de l'Estat (prefèctes). Es l'Estat que determina las competéncias dichas "regalianas" d'aquelas collectivitats. Los conselhs municipals, generals e regionals son elegits al sufragi universal dirècte e los executius d'aquelas collectivitats son elegidas pels membres dels organs delibérant en lor sen. Existís un fondament constitucional de l'autonomia administrativa a l'article 72 de la Constitucion : « Dins las condicions previstas per la lei, aquelas collectivitats s'administran liurament per de conselhs elegits e dispausan d'un poder reglementari per l'exercici de lors competéncias ».
Una de las vertuts màger de la descentralizacion es de permetre que sián subsidiarament adaptadas las politicas publicas mai prèp dels besonhs de la populacion. Pasmens pòt introduire de desequilibri nòus o mermar l'armonizacion al sen del territòri, a causa de la causida de politicas diferentas e de l'inegalitat de las ressorças de las collectivitats territorialas.
En 2013
Lo procediment de descentralizacion e de clarificacion de las competéncias de cada escalon territorial es en cors, iniciat par Marylise Lebranchu (ministra de la Reforma de l'Estat, de la Descentralizacion e de la Foncion publica) e lo secretari d'Estat Thierry Mandon (dempuèi 2014).
Un abans projècte de lei de descentralizacion foguèt anonciat per novembre de 2012. Foguèt reandat per contunhar la negociacion (amb los grops del Senat e las associacions d'elegits locals ) foguèt preparat e transmés al Conselh d'Estat al començament de març de 2013 e divisat en tres sosprojèctes de lei per que siá estudiada de biais escalonat per far lo trabalh legislatiu mens complèxe jos la demanda de l'ancian Primièr ministre Jean-Marc Ayrault que respondava al desir del president del Senat Jean-Pierre Bel.
Los tres sosprojèctes tòcan:
Decentralizacion economica
Lo tèrme descentralizacion designa tanben una politica d'amenatjament del territòri volent mermar lo pes relatiu de París e sa region dins lo desvelopament territorial. Tanben se nomena desconcentracion industriala, subretot a la mitat dels ans 1950 en França, ont l'Estat cercavan a sortir las industrias de la region parisienca per realizar un desvelopament exogèna dels territòris de las regions. Qu'aquela logica davalanta foguèt vivament criticada pels partisants del desvelopament local, a la mitat dels ans 1960.
En França, d'importantas disparitats territorialas menèron aquel tipe de descentralizacion. La region Illa de França concentra en efièt un sièisen de la populacion e de l'activitat economica, alara qu'endacòm mai, levat las grandas vilas, de luòcs se desertifican d'un biais jutjada inquietanta.
Dins aquel contèxte que se realizèr una ardenta politica d'amenatjament del territòri dins los ans 1960 mercé a la formacion de la Delegacion interministeriala per l'amenatjament del territòri e per l'atractivitat regionala (venguda, per un decret del 31 de decembre de 2005, la Delegacion interministeriala per l'amenatjament e per la competitivitat dels territòris). Aquela descentralizacion se realizèt per exemple amb de creacions de metropòlis d'equilibri.
Fritz Kreisler
Alebat durant la Purmèra Guèrra Mondiau que ho desmobilizat. Que viscó a Berlin puish a París abans d'abandonar Euròpa en miei de la pujada deu nazisme. Que s'installè a Nava York on passè la resta de la soa vita.
Que compausè mantuas pèças de musica en ensajar d'imitar l'estil de mèstes classics e barròc e en bèth publicar devath los lors noms ; quan revelè l'engana e lo jòc que ho criticat ; ua d'aquestas peças totun (lo Praeludium und Allegro faussament signat de "Gaetano Pugnani") qu'ei uei ua de las pèças màgers deu repertòri deu vriulon.
Kreisler que pateishó dus accidents de circulacion : trucat per un camion a Nava York en 1941 que demorè dens lo coma per ua setmana ; la segonda vegada, de cap a la fin de la soa vita, un accident d'auto que'u deishè sord e cèc.
Que ho lo possessor d'un gran nombre d'instruments de mèstes laütièrs deus màgers (Antonio Stradivari, Pietro Guarneri, Giuseppe Guarneri, Carlo Bergonzi e Jean-Baptiste Vuillaume) ; gaireben tot que pòrtan uei lo son nom.
Anglesita
L'anglesita es un minerau incolòr a l'estat pur e blanc, verd (preséncia d'inclusions de fèrre), gris ò negre (preséncia d'inclusions de galena) en cas de preséncia d'impuretats. A una duretat de 2,5-3,0 e una densitat de 6,38. Es formada de sulfat de plomb (simbòl quimic : PbSO4) cristallizat segon un sistèma ortorombic de classa bipiramidala. Dins la natura, forma de cristaus prismatics, tabulars e, rarament, bipiramidaus ò de massas compactas ò granulàrias. Son esclat es adamantin.
L'anglesita es un minerau segondari que se forma dins lei zònas d'oxidacion dei jaciments de plomb. Existís tanben un mecanisme rar de sublimacion a partir de vapors volcanicas. Pòu èsser associada ambé la galena, la cerusita, l'esfalerita, la smithsonita, l'emimorfita ò la fosgenita. Es de còps utilizat coma minerau de plomb per l'industria miniera mai aquel usatge demora rar.
Anèra
Anèra (en francés, oficiaument, Anéran) qu'ei ua anciana comuna occitana, fusionada en 1806 dens era comuna d’Anèra e Camors.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [a'nèro] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Anera en 1216, de Anerano en latin, en 1387, Aneran en Loron en 1671-1672, Cazeaux-Dessus en Loron en 1738, Anéran-Camors despuish qu'apleguèn eras duas comunas eth 9 de seteme de 1806.
Segon Dauzat, Anèra que vien benlhèu dera proposicion latina ad e de *Nerianum, dab eth nom gallic d'òmi Nerius, dab eth sufixe anum. Segon Negre e R. Aymard, citats per M. Grosclaude, Anèra que vien deth nom romanic d'òmi Asnarius dab eth sufixe -anum.
Segon Miquèu Grosclaude, era proposicion de Dauzat qu'ei estranha. Per era de Negre, Asinarius > Aznar > Aner qu'ei corrent ara Edat Mejana en Gasconha. E Grosclaude qu'escriu aqueras causas paradoxaus : aqueth shafre adreçat aths crestians acusats d'adorar un cap d'aso qu'ei citat peth prumèr còp per Tertullian cap a 200; e seré pas un pauc tard per eth sufixe -anum ? Eth nom deth mèste dera proprietat antica qu'ei mausegur, benlhèu Aner.
Bossac (Roergue)
Bossac (Boussac en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
La comuna foguèt recensada amb una autra (logicament Gramont) entre 1806 e 1831, puèi incorporada a Gramont de 1832 a 1878.
Daglan
Daglan (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Lo nom es atestat al sègle XIV, jol nom de Sanctus Martinus de Daglonio, puèi en 1489, Dagliano (per Chantal Tanet e Tristan Hordé), Daglanio (per Dauzat), e en 1744, Dagland. Dauzat prepausa, ambe un punt d'interrogacion, un sintagme gallés, *dago-lanum, « bona plana »; lo site de las comunas de Dordonha i apond una segonda possibilitat *dagoglann, « bona riba » [-n geminada (dobla) pòt explicar l'articulacion de -n finala dins la fòrma actuala, per un parlar lengadocian qu'amudís las autras]. Tanet e Hordé semblan pas convencuts per l'ipotèsi gallica de Dauzat e aiman mai cercar del costat del germanic, un derivat de dags, « jorn », sense trobar lo bon candidat, ,. Delamarre precisa dins son diccionari del gallés que lano a benlèu pas lo sens topografic de « plana », mas puslèu lo de « plen », ambe una connotacion mitica o religiosa ; explica Daglan per dago-landon, « bon prat » e considèra que Dago-lānon es possibla foneticament [en realitat non], mas pus improbable semanticament.
Laurasia
thumb|right|Laurasia (au centre), [[Gondwana (en bas) e l'ocean Tetis (en bas a drecha) i a 200 Ma.]]
Laurasia es un paleocontinent eissit de la fragmentacion de Pangèa durant lo Mesozoïc. Se fragmentèt a son torn i a 65 milions d'ans amb la dubertura de l'Ocean Atlantic e donèt naissença a l'America dau Nòrd e a Eurasia.
Crusnes
Crusnes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Aquela municipalitat #èsser un pòbli-frontièra amb l'Alemanda dintre 1871 e 1914. Es a una desena de quilomètres del Luxemborg
Cette commune fut un village-frontière avec l'Allemagne entre 1871 et 1914. Elle est à une dizaine de kilomètres du Luxembourg.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo vilatge es ja mencionat l'an 636 jol nom de Cruna Fluviolu. El dépendait en 1254 del abbaye de Villers-Bettnach. En 1817 i i aviá 193 abitants repartits dins 31 ostals. Lo vilatge a #èsser erigit en municipalitat l'an 1833.
Ternay (Loir e Char)
Ternay  es una comuna francesa administrada per lo departament de Loir e Char de la region dau Centre e Vau de Léger .
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Paroy-en-Othe
Istòria
La municipalitat de Paroy-en-Othe a amassat l'an 1972 a Brienon-sus-Armançon. Un decrèt del 16 d'octòbre de 2003 pòrta deslligament de la municipalitat de Brienon-sus-Armançon (a efièch del 31 de decembre de 2003), de la porció de territòri de Paroy-en-Othe, #qu'a erigit en municipalitat desparièra
La commune de Paroy-en-Othe est réunie en 1972 à Brienon-sur-Armançon. Un arrêté du 16 octobre 2003 porte détachement de la commune de Brienon-sur-Armançon (à effet du 31 décembre 2003), de la portion de territoire de Paroy-en-Othe, qui est érigé en commune distincte
Nòtas
<references group=N/>
Esplús
Esplús es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Gip
Lo gip es un minerau incolòr a l'estat pur e jaune, brun, verd, gris ò ròsa en preséncia d'impuretats. A una duretat de 2,0 e una densitat de 2,32. Es format de sulfat idratat de calci (simbòl quimic : CaSO4, 2H2O) cristallizat segon un sistèma monoclinic de classa prismatica. Forma de cristaus tabulars que pòdon agantar de dimensions fòrça importantas, d'agregats fibrós, d'agregats lamellars ò de massas granulàrias compactas. Son esclat es veirenc ò sedós.
Lo gip es un minerau comun dei depaus sedimentaris evaporitics. Pòu tanben se formar per sublimacion dins certanei fumarolas volcanicas, per precipitacion quimica dins certanei fònts caudas d'origina volcanica ò per oxidacion de certanei mineraus dei venas metallifèras. Es un minerau fòrça utilizat car a d'aplicacions artisticas (escultura, especialament sa varietat transparenta dicha alabastre) e industrialas (produccion de materiaus de construccion ò d'engrais).
Vladímir Nabòkov
Vladímir Nabòkov (n. en 1899, m. 1977) foguèt un escrivan rus, sustot conegut pel roman Lolita (1955).
Joan V (papa)
Joan V (mòrt lo 2 d'aost de 686) foguèt lo 82 papa de la Glèisa Catolica Romana dau 23 de julhet de 685 au 2 d'aost de 686. Succediguèt a Beneset II (684-685) e foguèt remplaçat per Conon (686-687).
Èra probablament originari d'Antiòquia en Siria. En rason de sa conoissença dau grèc, foguèt nomenat representant dau papa Agaton (678-681) dins lo corrent dau Tresen Concili de Constantinòble. Au contrari de sei predecessors dau periòde de la papautat bizantina, l'eleccion de Joan V foguèt pas aprovada dirèctament per l'emperaire bizantin Constantin IV (668-685) mai realizada dirèctament per lo pòble e lo clergat de Roma.
Relativament brèu, lo pontificat de Joan V foguèt marcat per lo melhorament dei relacions entre Roma e Constantinòble. Divèrseis impòsts, especialament regardant Sicília e Calàbria, pagats per la papautat foguèron demenits e l'emperaire favorizèt l'adopcion dei conclusions dau Tresen Concili de Constantinòble que condemnavan lo monotelisme.
Crocoïta
La crocoïta es un minerau rar de color roge aranjat ò roge vermelh qu'a una duretat de 2,5-3,0 e una densitat de 5,99. Es formada de cromat de plomb (simbòl quimic : PbCrO4) cristallizat segon un sistèma monoclinic de classa prismatica. Forma de cristaus prismatics lòngs. Son esclat es adamantin.
La crocoïta es un minerau segondari dei zònas d'oxidacion dei jaciments de plomb. Pòu èsser associada ambé leis autrei mineraus eissits dei mecanismes d'oxidacion dei mineraus de plomb. A pas d'interès industriau mai certanei mòstras pòdon agantar una valor importanta gràcias a son roge viu que pòu recercar per de colleccionaires.
Conon (papa)
Conon (mòrt lo 21 de setembre de 687) foguèt lo 83 papa de la Glèisa Catolica Romana dau 21 d'octòbre de 686 au 21 de setembre de 687. Succediguèt a Joan V (685-686) e foguèt remplaçat per Sèrgi I (687-701). Foguèt elegit en causa de son temps avançat après una crisi majora entre lo clergat e lo milícia de Roma qu'avián elegit dos successors diferents per Joan V. Aquela chausida èra provisòri e destinada a trobar una solucion susceptibla de contentar lei militars e lei prèires.
Son pontificat foguèt donc brèu. Assaièt sensa succès de resòuvre la crisi a l'origina de son eleccion. S'ocupèt tanben deis afaires de la Glèisa irlandesa ambé la nominacion de Sant Kilian coma evesque. Puei, lo mandèt en Germania per evangelizar la region de Francònia.Enfin, capitèt de mantenir lei relacions bònas entre Roma e Constantinòble qu'èran estadas restauradas per sei predecessors dempuei lo Tresen Concili de Constantinòble.
Camors (Loron)
Camors (en francés, oficiaument, Camous) qu’ei ua anciana comuna occitana, en Loron, fusionada en 1806 dens era comuna d’Anèra e Camors. De non pas con·hóner dab Camors (Vath d’Aura).
Administrativament qu'èra dens eth canton de Bordèras (uei Bordèras de Loron) e eth districte de La Barta, puish eth arrondiment de Banhèras, deth departament deus Hauts Pirenèus.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [ka'mous] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : de Camorcio, en latin, en 1387, Camours en 1767.
Segon Dauzat, per Camors (canton d'Àrreu), eths Camós que son vilatges situats en arriba de flume; eth mot camó que representa un terren fertile, près deth gave (Palay); cf eth « ancian provençau » cambon.
R. Aymard que pensa era prumèra atestacion hornida per Lejosne, De capite Montis correspón ath site e qu'explica per « som deth mont ».
Segon Miquèu Grosclaude, era citacion de Lejosne qu'ei probablament ua faussa atestacion. Eths noms de tipe Camous, Cambon, Chambon, « terren fertile près d'ua aiga » que son explicats per eth gallic cambo (corba de flume). Que cau corregir aquera explicacion :
José Napoleón Duarte
José Napoleón Duarte Fuentes (1925-1990) engenhaire civil, professor e òme politic, foguèt president del Salvador entre 1984 e 1989.
Saâne-Saint-Just
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Formada l'an 1821 de la fusion de Bourg-de-Saâne e de Sant-Just-sus-Saâne.
Formée en 1821 de la fusion de Bourg-de-Saâne et de Saint-Just-sur-Saâne.
Pelodryadinae
Aquesta sosfamilha de granhòtas foguèt creada per Albert Charles Lewis Günther (1830-1914) en 1858.
Iwuy
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Pelodryadinae
Recampa tres genres representats dins la region australoneoguineana.
Estada
Estada es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Glires
Un glir es un mamifèr placentari qu'aparten al grop dels anagalids dins la classificacion filogenetica. Los glirs recampan los lagomòrfs e los rosegaires. Lor caractèr visible de l'exterior mai remarcable es lo fòrt desvolopament de lors incisiva: pèrdon las primièras incisivas superioras e inferioras, las tresenas incisivas inferioras, las caninas e las primièras premolaras. Las segondas incisivas desapareisson tanben mas a lor plaça creisson de grandas segondas incisivas de lach de creissença continua. Lor dentura presenta doncas un grand void entre aquelas incisivas e las segondas premolaras: lo diastèma.
Tectonica
La tectonica es la branca de la geologia qu'estúdia leis estructuras geologicas coma lei cadenas de montanhas ò lei bacins sedimentaris. Es liada a la tectonica dei placas. Es devesida en plusors sosdisciplinas coma la neotectonica que s'interèssa ai fenomèns recents e encara actius ò la microtectonica qu'estúdia de sistèmas d'una talha anant dau millimètre au mètre.
Grèc (lenga)
Lo grèc o grègo, pus rarament ellenic, neogrèc (en grèc ancian: ἡ Ἑλληνικὴ γλῶττα, hê hêllênikế glỗtta; en grèc modèrne: τα ελληνικά / η ελληνική γλώσσα, ta ellinika / i elliniki glossa) es una dei lengas indoeuropèas, apareguda en Grècia vèrs 2000 avans lo Crist, que uei la parlan 12 milions de personas en Grècia, a Chipre e dins de comunitats grègas nombrosas dins totei lei parts dau Mond.
Dialèctes d'origina: ipotèsi tradicionala
Segon una ipotèsi tradicionala, lo grèc antic auriá tengut aumens dos grands pòls dialectaus: lei dialèctes ionians qu'ocupavan lo gròs de Grècia a l'epòca micenèa (sègles XVI a XI avans lo Crist) e lei dialèctes dorians que serián venguts dau nòrd de Grècia o benlèu de Danubi (a travèrs deis "invasions dorianas", vèrs lo sègle IX avans lo Crist) per s'espandir puei dins una partida dau sud de Grècia, en fasent s'afondrar la civilizacion micenèa, e avans l'espelida dau grèc classic (a partir dau sègle V avans lo Crist).
Dialèctes d'origina: ipotèsi modèrna
Ara, pasmens, lei darrierei recèrcas an pron remés en causa l'esquèma tradicionau e s'orientam vèrs una classificacion pus exacta dei dialèctes antics, que son totei apareguts en Grècia.
Evolucions ulterioras
Dedins la darriera part de l'epòca grèga classica, l'epòca ellenistica favorizèt la desparicion dei dialèctes a partir dau sègle IV avans lo Crist. Aquò se faguèt per l'expansion de l'ionian dins sa varietat parlada en Atica, dins la region d'Atenas. Aquel ionian-atic foguèt la basa de la koinè, una varietat literària pus prestigiosa que leis autras que remplacèt gaireben totei leis autrei dialèctes.
Durant leis epòcas ulterioras, dau periòde roman e fins a uei, la koinè a engenerat tornarmai de dialèctes diversificats dins tot lo mond ellenic. Lei dialèctes dau grèc modèrne venon de la koinè e son pron omogenèus, levat d'unei que son originaus coma lo chipriòta e lo pontic. Pasmens, un sol dialècte dorian a subreviscut fins a nòstra epòca, es lo tsakonian, acantonat a quauquei localitats dei confinhas orientalas d'Argolida e de Laconia.
Escritura
La forma premiera d'escritura atestada per notar un dialècte grèc es lo linear B, un sillabari sens rapòrt amb l'alfabet grèc, servent a transcriure una forma arcaïca d'un dialècte arcadochipriòta emplegat en Grècia continentala e en Creta entre aperaquí -1550 e -1200. Entre -800 e -200, una escritura semblanta, lo sillabari chipriòta, foguèt emplegada a Chipre. Aquesto sillabari porriá venir dau chiprominoïc (veire çai-sota).
Fau notar que d'escrituras pus ancianas que lo linear B e lo chipriòta existiguèron en Grècia, sens que siguem segurs que servèron a notar de grèc :
Lo grèc arcaïc
Après una crisi e un afondrament de la civilizacion micenèa, lo grèc arcaïc seguís dei sègles XI a VI avans lo Crist,.
Escritura
Lei trébols que seguisson l'epòca micenèa an entraïnat la desparicion dau linear A e lo grèc s'escriu plus entre lei sègles XI e IX. L'alfabet grèc actuau nais vèrs lo sègle IX avans lo Crist en s'inspirant de l'alfabet fenician, gràcias a un reviscòu dau comèrci amb lo Pròche Orient.
Literatura
Una tradicion orala solida permet l'emergéncia e la transmission dei poèmas epics de l'Odisssèa e de l'Iliada, compausats per Omèr au sègle VIII avans lo Crist, puei transcrichs. Se discutís l'existéncia istorica d'Omèr, coma persona.
Lei dialèctes e la koinè
300px|right|thumb|Lei dialèctes dau grèc ancian (una classificacion) Au començament, i aviá una varietat importanta de dialèctes, acampats en quatre grops : arcadochipriòta, occidentau, eolian e ionian-atic.
Parlar dau grèc ancian vòu pas dire grand causa se si vòu referir a un dei lengatges antics : dins lei fachs, pasmens, lo grèc designa lo dialècte d'Atenas. L'atic (dialècte dau grope ionian-atic), lenga de l'Atenas antica, constituís aquela que i es escricha la màger part de la literatura grèga classica. Sota l'aflat d'Alexandre lo Grand, l'utilizacion dei dialèctes foguèt restancada, dau biais que lo monde grèc empleguèt la koinè, lenga comuna (es la significacion de l'adjectiu koinos, que donèt puei la famosa koinè occitana dei trobadors) eissida de mai d'un dialècte dau grope ionian-atic. Aqueu d'aquí li permetiá de comunicar ambé son armada e èra ensenhat ai ciutadans dei regions conquistadas, venent ansin la lingua franca de l'Antiquitat, en concurréncia ambé lo latin. La koinè venguèt puei lenga oficiala de l'Empèri Roman d'Orient, avans que de contunhar d'evoluir per far nàisser lo grèc modèrne d'encuei.
Escritura
L'alfabet grèc, eiretat dei Fenicians e de son alfabet, foguèt emplegat sota diferentei versions (dichas epicorics) partent dau IX ab.JC o dau XVIII ab.JC puei foguèt normalizat e impausat au demai dau monde ellenofòn per Atenas en -403. Apondent de vocalas an aquest abjad semitic, lei Grècs son leis inventors deis alfabets occidentaus. D'efiech, manlevat per leis Etruscs (cf. alfabet etrusc), que lo passèron ai Romans, faguèt nàisser l'alfabet latin, mai tanben, sens passar per leis Etruscs, l'alfabet gotic, lo cirillic, l'alfabet còpte...
Fonologia
''Resumit : '' Lo grèc ancian es una lenga d'accent d'autor possedent doas (o tres, segon leis interpretacions) intonacions : aguda e circonflèxa (cf. accentuacion dau grèc). Se caracteriza tanben per un sistèma de consonantas aspiradas e per un juec d'oposicions de quantitats vocalicas. Existís mai d'una règla de sandhi, tant intèrnas qu'extèrnas.
Passant de l'indoeuropèu au grèc, la lenga subiguèt de modificacions foneticas nombrosas que lei pus vesiblas son descrichas per la lei de Grassmann, la lei d'Osthoff e la lei de Rix. Se nòta pereu que permete de restituir dins fòrça cas la color dei laringalas IE. Per acabar, es una lenga centum.
Morfologia
Lo grèc, coma d'autrei lengas indoeuropèas ancianas, es autament flexionau. Alevat de l'utilizacion de desinéncias, lo grèc se caracteriza per de mejans eiretats de l'indoeuropèu coma l'alternança vocalica, l'utilizacion dau doblament e de l'aument per lei vèrbes.
Sistèma nominau
Per exemple, lei noms an cinc cas (nominatiu, vocatiu, acusatiu, genitiu e datiu), tres genres (masculin, femenin e neutre, de còps redusits a una oposicion animat / inanimat) e tres nombres (singular, duau, plurau e collectiu per lei neutres). Lo grèc modèrne emplega plus lo datiu, alevat dins certaneis expressions coma en taxei, mai leis autrei cas son generalament servats.
La riquessa de la flexion nominala ne fa la complexitat.
Sistèma verbau
Lei vèrbes an tres votz (activa, mejana e passiva), tres personas e tres nombres. Se conjuga segon sièis mòdes, quatre personaus (indicatiu, imperatiu, subjontiu e optatiu) e dos impersonauls (infinitiu e participi). Existisson sièis temps (present, imperfach, aorist, futur, perfach, plus-que-perfach), despartits d'un biais inegau entre lei mòdes. Certaneis formacions segondàrias existisson, coma lo futur anterior.
A despart dau temps, lo vèrbe exprimís subretot, d'un biais fòrça precís, tres aspèctes (imperfectiu, aspècte zèro e estatic) e mai d'un mòde de procès (incoatiu, iteratiu, frequentatiu, etc.). L'indicatiu solet marca lei temps: a totei leis autrei mòdes, es solament l'aspècte qu'es indicat.
Existisson doas grandei categorias de conjugasons: lei tematicas (o vèrbes en -ω) e leis atematicas (dichs vèrbes en -μι). Aquestei categorias se devesisson en un grand nombre de soscategorias. Lo sistèma verbau es fòrça complicat, que la flexion fa jogar de mejans nombrós coma l'alternància vocalica, la sufixacion per lo biais de desinéncias, l'utilizacion d'una vocala tematica, aquela de l'aument e dau doblament. A toteis aquestei mejans se i apond de modificacions foneticas grandas au mitan d'un mesme paradigma.
Fin finala, es quasi pas tròp de dire qu'existís mai de vèrbes irregulars que de regulars.
Mots sabents e radicaus grècs
Un nombre grand de mots en latin, occitan, catalan, francés e anglés, per parlar solament d'aquestei lengas, son d'origina grèga e la part màger dei neologismes sabents emplegats dins lo monde es bastida sus de radicaus grècs (soventei fes mesclats de radicaus latins). Solament quauquei lengas, coma l'islandés d'un biais sistematic, e dins una part mendre, l'alemand, emplegan pas aquestei radicaus mai traduson per calc lei tèrmes sabents grècs au mejan de radicaus que li son pròpris.
Mots corrents
De mots coma botiga, caractèr, burre o sartan venon tanben dau grèc. Passats per lo latin e eiretats coma taus dins la lenga occitana, an subit lei mesmei modificacions foneticas que leis autrei mots eiretats e son desenant fòrça aluenchats de son etimon grèc: fau avisar darrier chascun d'aquelei ἀποθήκη apothếkê, χαρακτήρ kharaktếr et βούτυρον boútyron.
Lo grèc modèrne
Lo grèc modèrne existís tre l'epòca de l'ocupacion otomana. Lo grèc modèrne parlat se diferéncia pauc a cha pauc dau grèc bizantin, que se manten pasmens dins l'usança liturgica e teologica de la Glèisa Ortodòxa.
Lo grèc modèrne s'es desvolopat a travèrs de doas varietats concurrentas a partir dau sègle XIX e de l'independéncia de Grècia: La katharevousa foguèt la sola varietat oficiala fins en 1976 maugrat un militantisme actiu dei partisans de la dimotikí. Après la dictatura dei coronèus de 1967 a 1974, lo retorn de la democracia entraïnèt l'adopcion de la dimotikí coma sola lenga oficiala en 1976 perque la vesián coma pus confòrma a l'esperit democratic. Uei, sonque la glèisa ortodòxa contunha d'utilizar la katharevousa dins la liturgia.