cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Corrent continú
Simbòls utilizats
Per qualificar aquestas grandors electricas independentas del temps, coma la tension o corrent e de dispositius foncionant en corrent continú e tension continua, o encara de las grandors associadas a aquestes dispositius, s'utiliza las doas letras CC (corrent continú) o en anglés DC, direct current.
Produccion
Los corrents continús son produchs per de generators o de dispositius donant de tensions continuas. Las principalas fonts de corrent continú son :
Corrent alternatiu
Triphasat
Se lo receptor es racordat en triangle (tanben nomenat \Delta),.
Corrent continú
Classificacion
Lo tèrme de corrent continú ten diferents sens :
Los tauses e factors que definisson la qualitat d'un corrent lisat
Son nombroses per de rasons istoricas. Los primièrs foguèron definits a l'epòca on i aviá pas de mejan simple per visualizar los corrents e utilizan de grandors mesurablas amb ampèrmètres analogics. L'utilizacion dels oscilloscòpis faguèt emergir d'autres paramètres. Las definitions çai dejó son aquestas normalizadas per la nòrma IEC 60050 que definís lo vocabulari electrotecnic internacional.
De biais general mai aquestes tauses e factors son fèbles, mai lo lisatge es efectiu. Son nuls per un corrent parfièchament constant.
Se pausa :
Lo taus d’ondulacion
La valor del taus d'ondulacion de crèsta es egal al rapòrt de la valor eficaça de la compausanta alternativa d'una grandor ondulada per la valor eficaça de la quita grandor e se calcula amb la relacion seguenta :
Corrent alternatiu
Autres sistèmas
Al sègle XIX e lo començament del XX i aguèt fòrça tipes de corrents alternatius. Coma: Los sistèmas bifasat e difasat son d'ancians sistèmas de distribucion de l'energia dins unes païses. Lo difasat utiliza pas doas fasas; aqueste sistèma es encara utilizat, mas ven sembre mai rare.
Corrent continú
Lo taus d'ondulacion eficaç
Es lo rapòrt de la valor de crèsta a cròs de la compausanta alternativa d'una grandor ondulada a la valor absoluda de la compausanta continua. Se calcula amb la relacion seguenta: ,
Lo taus d'ondulacion crèsta a crèsta
La valor del taus d'ondulacion crèsta a crèsta (o crèsta a cròs) se calcula amb la relacion seguenta :
Lo factor d'ondulacion del corrent
Lo factor d'ondulacion del corrent es egal al rapòrt de la diferéncia entre la valor maximala i_{max} \, e la valor minimala i_{min} \, d'un corrent oscillant per dos còps la valor mejana <i> \, =. Se calcula amb la relacion seguenta :  ,
Mesura
Lo corrent continú se pòt mesurar amb d'aparelhs de tipe shunt, captor de corrent a efièch Hall, captor de corrent a efièch Néel o captor de fibra optica.
Utilizacion
Lo corrent continú foguèt la primièra utilizacion de l'electricitat abans l'arribada del corrent alternatiu. A partir del sègle XIX, èra utilizat dins fòrça domènis: esclairatge, caufatge, transpòrt, conversion d'energia, industria, eca. Pasmens se l'utilizacion del corrent alternatiu n'aja reduch d'usatges, Es sempre plan present, siá dirèctament dempuèi de fonts coma los captors solars, o après conversion dempuèi l'alternatiu.
Aquestas utilizacions son de totas menas, per exemple dins lo sector de las nautas poténcias : industria (galvanoplastiá, electrolisi,), linhas de nauta tension HVDC (per reduire las pèrdas en linha subretot sus las longas distàncias o quand las caracteristicas dels malhums electrics entre dos païses son diferentas). Mas tanben dins gaireben totes los equipaments electrics e electronics.
Introduccion
Un corrent parcorrent un conductor electric se manifèsta a l'exterior per de nombroses fenomèns: La matèria, constituida d'atòms, eles meteisses constituits d'un nuclèu e d'electrons forman una estructura de cargas electrcas que s'equilibran tan qu'un electron a pas l'occasion de se liberar per circular liurament dins l'estructura de la matèria.
Nocion de carga electrica
Una carga electrica es un ensemble de particulas que la soma algebrica de las cargas es pas nula. Siá -e la carga de l'electron e +e la carga del proton.
Cal donc comprene que la carga electrica de l'electron es : e que la carga electrica d'un electron en coulomb es : -1,6× 10 -19 C. Per metre en movement los electrons, es necessari de provesir una certa energia proporcionala al nombre d'electrons de desplaçar e que pòt entre dos punts A e B d'un conductor s'escriure  : Lo factor de proporcionnalitat U essent nomenat diferéncia de potencial entre A e B e pas que la tension mesurada entre A e B.
Pissy
Pissy(Pisso en Picard) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Per #çò que tanh la vida religiosa, per decision de l'avesque d'Amians, la municipalitat de Pissy depen de la parròquia Santa-Simon del Molliénois.
Pour ce qui concerne la vie religieuse, par décision de l'évêque d'Amiens, la commune de Pissy dépend de la paroisse Saint-Simon du Molliénois.
Nòtas
<references group=N/>
Sent Joan de Verges
Sent Joan de Verges (Saint-Jean-de-Verges en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Le Centre Espitalièr Intercomunal de la Val d'Arièja (CEIVA), que remplaça los espitals de Pàmias e de Foish, es dins la comuna dempuèi 2001. thumb|320px|center|Le CEIVA vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Sent Joan de Verges
La prononciacion es [sen'ʒ(w)an de'βeɾʒes]. La fòrma en occitan, segon Patrici Pojada es Sent Joan de Verges. Las fòrmas ancianas son Sanctum Joannem de Vergis en 1224, Sanctem Johannem de Virginibus en 1245, 1246, Sanctus Iohannes de Virginibus en 1318-25, Sant Johan de Verges en 1385, 1387, 1390 e cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr), Sent Johan de Verges en 1401, etc. Segon Dauzat e Rostaing, Sent Joan es l'ebrèu Johannes, nom de Sent Joan l'Evangelista e de Sent Joan Baptista. Dins aqueste cas, s'agís de Sent Joan Baptista. La dificultat es le nom de Verges. Lemoine, citat per P. Pojada, supausa que Verges seriá l'occitan vergièr (latin viridarium), çò que Patrici Pojada tròba pauc versemblable. S'es pas una marrida latinizacion, las fòrmas Virginibus representarián vertadièrament « de joventas, de verges ». Dins l'enquista Sacaze de las annadas 1880, lo regent de la comuna respond Sent Jan, mès les de Varilhas e Vièlanava del Bòsc escrivon Sent Jan de Verjas, çò que correspond pas a las fòrmas ancianas e sembla una adaptacion del francés.
Marcelhàs
Lo lòc (Marseillas en francés) es de mal trobar sus Geoportail : cal cercar château de Marseillas, Saint-Jean-de-Verges o pont de Marseillas, Saint-Jean-de-Verges siquenon lo sistèma vos manda a Varilhas. La prononciacion es [maɾse'ʎas]. Patrici Pojada causís la grafia Marcelhàs contra Marcelhans, de mal descodar. Las fòrmas ancianas son [villa] de Marcellanis en 1272, Marcelhas en 1385, 1390, 1401, 1445, 1460, 1535. Lemoine considèra que Marcelhàs ven del nom de persona galloroman Marcellus, ambe'l sufixe -anum. P. Pojada obsèrva que la finala es la meteissa en francés que Meràs e Siuràs. La finala ven probablament del sufixe d'apertenéncia en -anum a l'ablatiu-locatiu, que daissa una -s finala. Lo nom latin (o eventualament galloroman) de proprietari es probablament Marcellus.
Vièlanava del Bòsc
Cercar a l'article.
Istòria
Le 1èr de genièr de 1975, la comuna de Vièlanava del Bòsc foguèt incorporada a la de Sent Joan de Verges, ambe'l regime de la fusion simpla.
Bressey-sur-Tille
| descripcion= | lògo= | escut= | escais= | region ist    = | parçan= | arrondiment= Dijon | canton= Dijon-2 | insee = 21105 | cp = 21560 | mandat        = 2008-2014 | gentilici = | longitud= 5.18388888889 | latitud= 47.3091666667 | alt mej = | alt maxi = 215 | km²           = 7.26 }} Bressey-sur-Tille es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montserrat Caballé
Montserrat Caballé i Folch (Barcelona, 12 d'abril de 1933 - 6 d'octobre de 2018, ibídem) es una cantaira d'opèra catalana. Es una de las sopranos mai prestigiosas de la segonda mitat del sègle XX. Es reputada per sa tecnica particulara e sas interpretacions dels grands ròtles del bel canto de Rossini, Bellini e Donizetti.
Sa posicion devèrs la lenga catalana o lo catalanisme es ambigüa qu'en 2008 donèt supòrt al Manifiesto por la lengua común, un manifèst impulsat per de personalitats pròchas del Partido Popular, que reivindicava lo ròtle preponderant de l'espanhòl dins tot l'estat e durant lo meteis mes de julh se declarèt "española y bilingüe" del temps qu'èra facha Doctora Honoris Causa per l'Universitat Internacionala Menéndez Pelayo a Madrid.
Narros del Puerto
Narros del Puerto es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sent Lari (Arièja)
Sent Lari (Saint-Lary en francés) es una comuna occitana de Gasconha, en Coserans, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Toponimia
De Sent Ilari, damb lo nom Ilari passat per aferèsi a Lari.
Sent Ilari, en latin Hilarius, èra mai que mai un avesque de Peitieus, Sant Alari de Peitieus, al sègle IV, un papa, al sègle V, o un avesque d'Arle, al sègle V,.
De Sent Ilari, amb una aferèsi, que fa passar a Sent Lari.
Batalha de Jemappes
La batalha de Jemappes se debanèt lo 6 de novembre de 1792 durant la Guèrra de la Premiera Coalicion (1792-1797). Opausèt lei fòrças de la França revolucionària a aqueleis d'Àustria e s'acabèt per una victòria francesa importanta qu'entraïnèt la conquista dei País Bas Austrians.
Après la victòria francesa de Lilla e l'abandon dau sètge de la vila, una armada francesa de 40,000 òmes e 100 canons comandats per Dumouriez ataquèt lei fòrças austrianas presentas dins lo nòrd de França. Dirigits per Albert de Saxe-Teschen, leis Austrians èran en dificultat car en situacion d'inferiotat numerica importanta ambé solament 14,000 òmes e 56 canons. La batalha foguèt una succession de salvas d'artilhariá e de cargas de l'infantariá revolucionària — que mancava encara d'experiéncia — que finiguèron per rompre lei linhas dei soudats regulars austrians que deguèron se retirar.
Lei Francés perdiguèron 650 tuats e 1,300 bleçats e leis Austrians, 300 tuats, 500 bleçats, 400 presoniers e 5 canons. Aquela victòria èra estada costosa per lei Francés e li donava inicialament gaire d'avantatges. Pasmens, entraïnèt rapidament la revòuta d'unei vilas de Belgica que foguèt totalament abandonada per leis Austrians permetent son ocupacion per lei Francés.
Lo futur rèi de França Loís-Felip I (1830-1848) participèt a aquela batalha dins lei rengs revolucionaris onte comandèt l'ala drecha.
Languenan
Langenan en galò; Langenan en breton ( Languenan en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Joana I de Nàpols
thumb|220px|Retrach de la Reina Joana Joana I de Nàpols, coneguda popularament coma la Reina Joana, (Nàpols, cap a 1326 – Muro Lucano, 27 de julhet de 1382) foguèt una sobeirana occitana de Provença. Èra reina de Nàpols (1343-1381), comtessa de Provença (1343-1381) e princesa d'Acaia (1374-1381). Moriguèt assassinada per òrdre de son cosin Carles III de Duràs.
Languenan
Istòria
La parròquia de Languenan, enclavée en la évêché de Sant-Malo, fasiá partida del doyenné de Bobital en levant del évêché de Dòl e èra jol vocable de Jacques lo minèr.
La paroisse de Languenan, enclavée dans l'Sant-Maloù, faisait partie du doyenné de Bobital relevant de l'évêché de Dol et était sous le vocable de Jacques le mineur.
Joana I de Nàpols
Biografia
Joana nasquèt a Nàpols a l'entorn de 1326, èra la filha de Carles de Calàbria, duc de Calàbria e de Maria de Valois. Son paire moriguèt en 1328 quand èra pas qu'una nenona e dels cinc enfants qu'aguèron lo parelh ne subrevisquèron pas que dos: Joana e Maria (nascuda en 1329), çò que fa que Joana deviá venir l'eiretièra del comte-rei Robèrt I de Nàpols, son grand. La maire de Joana moriguèt un pauc mai tard, lo 23 d'octobre de 1331, del temps qu'èra a far un pelegrinatge. thumb|left|200px|Representacion de la Reina Joana Quand se moriguèt lo rei Robèrt, lo 16 de genièr de 1343, Joana, qu'aviá pas que 16 ans, eiretèt doncas dels territòris de la familha.
L'invasion ongresa de Nàpols
L'assassinat d'Andrieu provoquèt una ferotja enemistat del rei Loís I d'Ongria que decidiguèt d'envasir lo reialme de Nàpols. Confrontada a l'arribada de las tropas ongresas dins son airal Joana aguèt de fugir cap a sas tèrras occitanas. Se refugièt a Avinhon e per poder tornar dins lo reialme deguèt vendre sos dreches sus aquesta vila al Papa Clamenç VI. Aprèp un cèrt temps, a l'encòp Joana e Loís escotèron lo desir del papa d'arribar a una trèva. Se realizèt un nòu procès a prepaus de la mòrt d'Andrieu a Avinhon que aliberèt Joana de totas las cargas e doncas poguèt tornar a Nàpols. Amb son marit Loís de Tarent aguèron doas filhas Catalina d'Anjau (1347-1362) e Francesca d'Anjau (1349- aprèp 1362) que moriguèron adolescentas.
Lo tresen maridatge
thumb|200px|Pintura sus pergamin de la Reina Joana en 1352 Lo 14 de decembre de 1362, Joana se maridèt tornarmai. Aqueste maridatge, lo tresen, se faguèt amb un prince mai jove qu'ela d'un desenat d'ans, Jacme III, rei nominal de Malhòrca e prince d'Acaia. Lo parelh aguèt pas cap d'enfant e quand Jacme moriguèt en 1375, Joana eiretèt del títol de Princesa d'Acaia.
Lo quatren e darrièr maridatge
Amb l'acòrdi del papa Gregòri XI, esposèt lo 25 de març de 1376, lo capitani Oton de Brunswick, çò que provoquèt l'enemistat de Carles III de Duràs.
L'assassinat de na Joana
Carles III de Duràs pensèt que podriá pas resistir a Loís d'Anjau e faguèt embarrar la reina dins lo Castèl de Muro e la faguèt puèi assassinar lo 27 de julhet de 1382.
Kerverner-Raez
Kerverner-Raez en breton ( La Bernerie-en-Retz en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Lapislazuli
Lo lapislazuli es una lazurita, una varietat de l'haüyna, destinada a l'ornamentacion. Es una gemma fòrça apreciada en joielariá dempuèi de l'antiquitat.
Etimologia
Son nom ven del latin lapis ('pèira'), e lazuli es la forma genitiva del latin medieval lazulum, qu'es l'evolucion de l'arabi classic lzaward ('lapislazuli'), d'esperel venen del persan lavard e aquest del sanscrit rja-várta ('joièl reiala'), que rya 'rei', e vártam 'pirita', 'pèira mièjapreciosa', e partida.
Se crei que rjvarta es l'oriina de la paraula 'blava'. Un autre nom del lapislazuli es várta-mani que seriá 'joièl de pirita'.
Lo mineral
Se definís geoligicament coma una ròca, pasmens s'e un material compausat de diferents minerals. Los principals compausants son la lazurita (de 25% a 40%), un silicat de calci complèxe (sòdi, alumini, silici, oxigèn e sofre) que li dona la color blava caracteristica, wollastonita que pòrta lo gran gris, calcita qu'es esponsabla del gran blanquinós, e la pirita, que li dòna los rebats daurats. Sa formula quimica es:
Ten una densitat de 2,7 a 3, e una dureta de 5,5 dins l'escala de Mohs. Presenta un rebat vitrós e una fractura concoïdala. Es atacable per l'acid cloridric, çò que fa mai aisit la diferenciacion amb las autras ròcas coma la Lazurita.
Utilizacion
drecha|vinheta|250x250px Sa color blau es considera coma simbòl de pureta, santat, benastre e noblesa, es la causa qu'istoricament foguèt utilizada pels egipcians, babilonians e assirians per realizar d'ornaments e mascaras funeraris. Los romans cresiá qu'aviá de propietats afrodisiacas. A l'edat mejana se li atribussiá d'autres vertuts medecinalas per la robustesa dels membres, per prevenir la paur, lo dobte e l'enveja; es beviá mesclada amb de lach.
La polevra del mineral, la lazurita, donava un pigment blau, fòrça apreciat pels grans pintres de la Renaissença a causa de sa durabilitat. Leonardo da Vinci, Albrecht Dürer e Fra Angelico fasiá referéncia a la polvera de lapislazuli coma a «aur blau», qu'a aquela epòca lo prètz egalava aquel de l'aur. Un bèl exemple de son utilizacion se pòt trobar dins lo libre illustrat de mai granda valor conservat, Las fòrças ricas òbras del Duc de Berric, al musèu Condé de Chantilly.
Gaireben tot lo lapislazuli utilizat din l'antiquitat a Euràsia s'obteniá de las peirièras situadas pels monts de l'Afganistan, qu'encara son expleitadas amb de procediments fòrça similars a aqueles utilizats fa de milièrs d'ans.
A Amèrica, els incas i d'autres culturas precolombianas expleitèron ja fa 2000 ans de jaces en chile, dins la zona d'Ovalle, l'utilizant per realizar de mascaras e d'autres ornaments.
Ara es encara utilizat en joieria, se popularizant amb l'introduccion sul mercat del lapislazuli nòrdamerican. En America, los incas e d'altras culturas precolombianas expleitèron fa mai de 8.000 ans jaces dins las regions montanhòsas del Peró, l'utilizant per realizar de mascaras, d'ornaments e decoracion. Ara al mond i a pas gaire que dos jaces ont es possible de trobar aquèla bèla pèira: es una mina situada en l'Afganistan, e una autra, mai granda, en Chile. Es lo jaç Flor dels Andes, a 3.600 metres d'altitud, dins sèrra d'Ovalle.
Narros del Castillo
Narros del Castillo es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Balhargues
Balhargues (Baillargues en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ba'yargés]. Las fòrmas ancianas son : villa Baglanicus en 909, Raimundi Otonis de Balanicis en 1096, ecclesiam S. Johannis de Balanicis en 1109, apud Balaneges, abans 1129, ecclesiam S. Juliani de Balanegues en 1146, 1154, a Ballanicis cap a 1150, priore de Ballanicis en 1152, parrochia S. Juliani de Vallanicis en 1155, de Balhanicis, sense data [sègle XII ?], ecclesie de Ballanicis en 1276, priore de Balhanicis en 1292, de Balhanicis en 1331, a la fin dau sègle XIV, de Balanicis en 1392, Baillargues en 1526, de Balhanicis en 1529, SS. Juliani et Basilissae de Balhanicis en 1536, de Baillanicis en 1550, Baillargs en 1579, Baillargue en 1613, Ballargues en 1740-60, Bailiargues en 1740-60, Bouillargues en 1771, Baillargues en 1770-71 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat, Balhargues ven del nom latin d'òme Ballius, amb lo doble sufixe -anicum ; segon Hamlin, Balhargues ven del gentilici latin Ballius, amb lo sufixe -anicis. Per de rasons foneticas, lo sufixe -anicis emplegat sistematicament per Hamlin permet pas de menar a -argues; cal remplaçar per lo sufixe -anicos segon Joan Pèire Chambon. Balhargues èra una proprietat galloromana.
Istòria
L'origina de Balhargues se deu al fach que la Via Domícia passava per aquel endrech ? A ras d'aquela rota un roman (o qualqu'un qu'aviá un nom latin), Ballius, faguèt bastir una villa, compresa dins un vast domeni agricòla. Long del temps, la populacion i cresquèt fins que nasquèt lo vilatge de Balhargues que sa primièra atestacion es datada de 819, dins un document que l'emperador franc Loís lo Pietós cedissiá a l'avesque de Magalona, sos dreches sus las tèrras de l'airal.
Teillé (Sarthe)
Teillé  es una comuna francesa administrada per lo departament de Sarta de la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Avena
Geografia
Avena es situada dins los cantons nauts d'Erau, dins la val nauta d'Òrb prèp lo departament d'Avairon.
Lo vilatge fa partida dels tres vilatges termals d'Erau, amb Los Banhs de Balaruc e l'Amalon. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Avèna
La prononciacion es [ă'vèno] o [ă'bèno] (segon Desjardins [s'agís en realitat de G. Deslandes], Revue Internationale d'Onomastique, IX-3, p. 188 ). Las fòrmas ancianas son : ecclesiam S. Martini de Avena en 1135, de Avena en 1153, 1178, 1216, 1247-48, castrum et forcia de Avena en 1193, parrochia de Lavena en 1214, castro de Avena en 1247-48, de Avena en 1323, 1361, manso de Lavenis en 1392, coseigneur d'Avena en 1529, prieur d'Avene et Rieussec en 1571, Avenes en 1622, Avenne en 1740-60, Avene en 1740-60, 1771, 1774-75 (mapa de Cassini). Avena es tanben lo nom de mai d'un riu (Avairon, Gard, etc) e lo jonhent del riu l'Avenette (en francés, doncas normalament Aveneta) e d'Òrb es a l'oèst del vilatge, mas aquò pròva pas, ni que lo riu se disiá Avena, ni que Avena es un nom ancian d'Òrb; simplament lo nom del riu pòt venir del nom del vilatge. Empacha pas que Avena siá un idronime a l'origina. Es explicat d'un biais diferent pels especialistas. Pel nom del vilatge, Dauzat i vei Avena (villa), d'un nom latin d'òme Avenus (o Avanus). Los Féniés plaçan la raiç *ab- implicitament dins lo preceltic. Segon Delamarre, Avena seriá lo resultat de abenā. Delamarre explica Avena pel gallic; *ab- o *ap- seriá un mot indoeuropèu del genre animat, « las aigas », consideradas coma d'èssers que agissan (article abona, abu-); Delamarre admet que d'unes mots de la familha d' abona pòdon èsser crosats amb de preceltic. Segon Hamlin, Avèna es un idronime, benlèu de tipe « font », d'origina prelatina e format sul meteis radical que lo mot occitan avenc, mas amb lo sufixe -enna. Aquel tipe de nom an poscut patir de l'influéncia del paronime avena « civada »; justament Avèna es pas qu'a 10 km de Selhas, vengut del latin vulgar siligo « segal » ; mas es pauc probable per aqueste Avèna, pr'amor de la dubertura de la vocala tonica.
Rovinhac
Rovinhac es sus la mapa de Cassini coma parròquia sucursala. La prononciacion es [rubi'ɲak]. Las fòrmas ancianas son : ecclesiam S. Petri de Rovinacco en 1135, de Riviniaco en 1153, de Rovinaco en 1178, de Ruviniaco en 1216, de Roumhaco en 1323, de Rovinhaco en 1351, de Ruviniaco en 1361, Rovinhac en 1571, Rovigna en 1613, Rovinhac en 1648, l'eglise de Rouvignac en 1740-60, Roubignac en 1759, Roubiniac en 1770-72 (mapa de Cassini), Rouvignac en 1780. Rovinhac es lo nom d'una proprietat qu'aviá per mèstre Rubinius (segon d'exemples semblables fornits per Dauzat e Rostaing ), atestat, o Rubenius segon Frank R. Hamlin. Rovinhac es d'origina antica, format de Rubinius, atestat, o Rubenius (idem), amb lo sufixe celtic -*acon. I a un autre Rovinhac, dins la comuna d'Auton, tanben parròquia sucursala sus la mapa de Cassini e tanben d'autres dins lo departament; cap d'eles es pas comuna, fòrça son abandonats o redusits a una glèisa sola. Azard ?
Truscaç
La prononciacion es [trüs'kas]. Las fòrmas ancianas son : villa quae dicitur Truscads en 909, mansi illius qui dicitur Truscaz en 1167 (identificacion malsegura), Trusquas en 1644, Truscas en 1759, 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini). Segon Hamlin, lo nom es escur.
Navacepedilla de Corneja
Navacepedilla de Corneja es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Edoard Filhòl
thumb|right|250px| Edoard Filhól - Fons fotografic du [[Musèu d'Istòria Naturala de Tolosa ]] Edoard Filhòl (en francés: Jean, Pierre, Bernard, Edouard Filhol; Tolosa, 7 d'octobre de 1814 - 25 de junh de 1883 foguèt un scientific e politician tolosenc.
Biografia
En 1854 foguèt nomenat professor de quimia a la facultat de las sciéncias de Tolosa, pòste qu'ocupèt fins a 1882.
En 1865, venguèt director del Musèu d'Istòria Naturala de Tolosa, que foguèt lo primièr musèu del mond a obrir una galariá de preïstòria: "la galariá dels bauces", amb l'ajuda d'Emili Cartalhac, Joan Baptista Nolet e Eugèni Trutat. Lo meteis an venguèt director de l'escola de medecina e de farmacia.
Pau Sabatièr e Joan Baptista Senderens foguèron sos escolans e seguiguèron las leiçons de quimia d'Edoard Filhòl. Senderens trabalhèt amb el e Sabatièr li succediguèt a la cadièra de quimia en 1884.
Èra lo paire d'Enric Filhòl.
Allofòn
Un allofòn es ua varianta combinatòria d'un fonèma. Ua de las realizacions foneticas o prononciacions d'un fonèma. Per exemple, en gascon, lo fonèma /b/ a dus allofòns que son [b] au començament d'un mot e [β] en posicion intervocalica.
Santa Agata (Puèi Domat)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
De santa e Agatha.
Santa Agata es una verge e martira dau sègle III.
Istòria
Ancianament partida de la comuna de Volora, Santa Agata es devenguda comuna en 1868.
Nòtas
<references group="N"/>
Prononciacion
La prononciacion (o realizacion fonetica) designa ua faiçon de balhar ua forma sonòra a un fonèma o a ua seguida de fonèmas ordenats en morfèma o en frasa. La prononciacion càmbia sustot segon lo critèri d'origina geografica dau parlaire. Pòt tanben cambiar segon lo nivèu socio-culturau e la situacion de comunicacion.
Navaescurial
Navaescurial es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Navahondilla
Navahondilla es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Commonwealth d'Angletèrra
Lo Commonwealth d'Angletèrra foguèt lo nom dau govèrn republican que dirigiguèt leis Illas Britanicas de 1649 a 1653 puei de 1659 a 1660.
Palatalizacion
La palatalizacion correspon a un desplaçament orizontau deu punt d'articulacion de cap au som deu paladar e a un ahortiment de l'articulacion. Lo contacte de la lenga dab lo palader es mei gran. Lo desplaçament se hè de l'arrèr de cap a l'abans per las consonantas velaras e de l'abans de cap a l'arrèr per las consonantas dentaus e alveolaras (per exemple, fòrsa e puish). La palatalizacion es dita faussa quan i a l'ahortiment de l'articulacion sens cap de desplaçament deu punt d'articulacion (per exemple, jorn).
Un fonèma es dit palatalizat quan lo punt d'articulacion s'es desplaçat de cap au paladar dur devath l'influéncia d'ua vocau palatau o d'un iòd.
Dalida
Sas cançons mai conegudas son Bambino (1956), Les Enfants du Pirée (1960), Itsi bitsi petit bikini (1960), T'aimer follement (1960), Le Temps des Fleurs (1968), Darla dirladada (1970), Paroles...Paroles...(1973), Gigi l'amoroso, Il venait d'avoir 18 ans (1974),  J'attendrai (1975), Salma ya salama (1978) , Laissez-moi danser (Monday, Tuesday) (1979), Mourir sur scène (1983).
Dalida es una icòna populara internacionala dempuèi las tres darrièras decadas.
Sent Martin d'Òidas
Sent Martin d'Òidas (Saint-Martin-d'Oydes en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Estandard (lingüistica)
Un estandard es ua forma de lenga correnta que resulta deus desvolopaments de la comunicacion com deus reajustaments de la nòrma devuts a la soa socializacion. Es determinada, dens las societats contemporanèas, per la generalizacion de la lenga escrivuda e de la soa codificacion mès ne correspon pas fòrçadament a la soa version sostienguda o academica que, era, se tròba meilèu dins l'idèa de nòrma. Un estandard es portaire de l'idea de lenga comuna.
Navalacruz
Navalacruz es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Navalmoral
Navalmoral es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Miquèl Maresma
Miquèl Maresma e Matas (Arenys de Mar, 20 de febrièr de 1953), es un mètge e sexològ catalan qu'exercís la practica clinica a Arenys de Mar (Maresme). Es l'actual president de la Societat Catalana de Sexologia, e ne foguèt ja entre los ans 1997 e 2006.
Biografia
Coma correspondent internacional de la Societat Catalana de Sexologia es membre intitular de la AIUS, Association post-Interuniversitaire de Sexologie, societat europèa al sen de la Republica Francesa. Aital meteis es Membre Correspondent Internacional de la revista Sexologies, revista europèa de sexologia bilingüa francés-anglés.
Presentacion e collòquis
En Abril de 2013 faguèt una presentacion a las Assises Françaises de Sexologie organizadas per la Fédération Française de Sexologie que se debanèron a Perpinhan. Collabòra a Ràdio Arenys, dins la seccion de sexologia del programa Tot a l’ora. Collaborèt amb Vilaweb: Una ‘viagra’ femenina qu'es pas  de ‘viagra’ e amb Tv3: "Lo desir sexual de las femnas". Dins de l'encastre de la difusion de la cultura occitana, coma membre de l'Institut d’Estudis Occitans, a organizat diferents collòquis e de conferéncias sus aquel tèma.
Comarca d'Almazán
220px|thumb|left|La província de Soria dins Espanha La comarca d'Almazán es una comarca de la província de Soria, en Castelha e Leon (Espanha). Se tròba en lo centre-sud de la província e los sieus pinares foguèron, fins a de datas pas fòrça alunhadas, de productors de resina. Se tracta de bòsques de pinastre.
41.44778°N, 2.52417°W
Isoglòssia
Ua isoglòssia es una linha abstrèita que dessepara duas airas lingüisticas. Cèrtas isoglòssias pòden estar retiengudas tà determinar espacis dialectaus. Autas, se junhent en hèishs, pòden estar utilizadas per la medisha tòca (per exemple, es lo cas deu gascon) o per senhalar un limit lingüistic (per exemple, enter lenga d'òc e lenga d'oïl).
Navalonguilla
Navalonguilla es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Anglicanisme
L'anglicanisme es una division de la religion crestiana apareguda au sègle en Anglatèrra quand lo rèi Enric VIII (1509-1547) rompèt ambé la papautat. Au començament dau sègle, teniá 77 milions de fidèus magerament en Anglatèrra o de regions que faguèron partida de l'Empèri Britanic en America o en Africa.
Son organizacion gropa divèrsei Glèisas nacionalas que son autocefalas e reünidas au sen d'una Comunion Anglicana. Pasmens, l'arquevesque de Canterbury, primat de la Glèisa Anglicana d'Anglatèrra i a una influéncia e un prestigi pus importants. L'estructura intèrna dei Glèisas Anglicanas an una estructura episcopala e una ierarquia fòrça desvolopada similara a aquela de la Glèisa Catolica Romana. Ansin, lei Glèisas Anglicanas se presentan coma de glèisas catolicas non romanas.
Pasmens, aquela qualitat es pas reconeguda per leis autoritats catolicas e ortodòxas. En particular, lo papa Leon XIII (1878-1903) refusèt en 1896 de reconóisser leis ordinacions realizadas per lo clergat anglican. Aquela posicion evolucionèt pauc a pauc dins lo corrent dau sègle e lo concili de Vatican II reconoguèt solament una « plaça especiala » ais Anglicans « que gardan en partida lei tradicions e leis estructuras catolicas ». Dins aquò, a la fin dau sègle, lo dialòg entre lei doas glèisas foguèt romput en causa dei questions sus l'ordinacion dei fremas. La Glèisa Ortodòxa i es tanben opausada e lo dialòg entre Anglicans e Ortodòxs conoissiá egalament de dificultats sus aquelei questions.
D'autra part, lei Glèisas Anglicanas se dison tanben reformadas car acceptan certanei principis de la Reforma protestanta en matèria de doctrina e de liturgia. A l'origina, sa doctrina foguèt definida dins lei Trente-e-Nòu articles establits en 1563. Au sègle, divèrsei movements anglicans diferents apareguèron e leis estructuras dei diferentei Glèisas se formèron durant la segonda mitat dau sègle. Dempuei lo sègle, lei debats regardan lei tematicas de l'ordinacion dei fremas, de la comunion e de la posicion a prepaus de l'omosexualitat.
Angrie
Angrie es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Le Tronchet (Sarthe)
Le Tronchet  es una comuna francesa administrada per lo departament de Sarta de la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Sent Miquèl (Arièja)
Sent Miquèl  ( Saint-Michel en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d' Occitània.
Maria I d'Anglatèrra
Maria I d'Anglatèrra (18 de febrier de 1516 - 17 de novembre de 1558) foguèt una rèina d'Anglatèrra e d'Irlanda de la dinastia Tudor que reinèt de 1553 a 1558. Après la mòrt d'Edoard VI (1547-1553), prenguèt lo poder après un complòt còntra Jane Grey. Foguèt remplaçada per sa sòrre Elisabeta I (1558-1603). Durant son rèine, assaièt sensa succès de restablir l'influéncia de la religion catolica dins lo país e ordonèt divèrsei mesuras de repression còntra lei Protestants e leis Anglicans.
Sent Alire d'Arlanc
Sent Alire d'Arlanc (Saint-Alyre-d'Arlanc en francés) z-es 'na comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Nòtas
<references group="N"/>
Navalosa
Navalosa es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Saint-Agoulin
Saint-Agoulin (Saint-Agoulin en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Nòtas
<references group="N"/>
Navalperal de Tormes
Navalperal de Tormes es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Tierras del Burgo
220px|thumb|left|La província de Soria dins Espanha La Comarca del Burgo es una comarca de la província de Soria, en Castelha e Leon (Espanha). Las màgers localitats son El Burgo de Osma e San Esteban de Gormaz.
41.56528°N, 3.18333°W
Navalperal de Pinares
Navalperal de Pinares es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Jean-Louis Aubert
thumb|right|200px|Jean-louis Aubert sus l'empont en 2016 (ambe son fidèl bataire al fons : Richard Kolinka) Jean-Louis Aubert es un cantaire, guitarrista e compositor francés de París. Au començament, fasiá de rock francés ambe son grop Téléphone, que n'es estat lo cantaire entre 1976 e 1986, puèi s'es virat cap a d'autras influéncias pendent sa carrièra solò, coma la cançon francesa (Quand Paris s'éteint, Bien sûr) o lo funk (Tel est l'amour, Locataire).
Biografia
Jean-Louis Aubert es nascut lo 12 d'abril de 1955 a Nantuat dins l'èst de França pr'amor qu'a-n'aqueste moment, son paire i trabalhava coma jos-prefet. Mès a sustot viscut aprèp en region parisenca (a partir de 1959). Descobrís encara pichon de caps 1964 los Beatles, çò que serà per el una revelacion e lo balharà enveja de far de rock. Aital, tre 1971 monta son primièr grop al licèu. En cambiar de licèu en 1973, rencontra un autre licean que jòga tanben de guitarra : Louis Bertignac. En 1975, fòrma lo grop Sémolina ambe lo bataire Richard Kolinka e enregistra un 45 torns ençò de WEA pendent l'estiu de 1976 : Jean-Louis Aubert i canta lo tròç de la fàcia B que se ditz Plastic rocker. Lo Richard a organisat un concèrt pel 12 de novembre de 1976 au Centre American de París, a part qu'entre temps lo grop Sémolina se's desseparat. Demanda alavetz a Jean-Louis d'i anar cantar. Còp-sèc, Jean-Louis sona lo Louis Bertignac per los i acompanhar coma guitarrista. Lo Louis Bertignac accèpta, en i menar una bassista, sa companha a-n'aqueste moment, que se sona Corine Marienneau. Es aital qu'es nascut lo grop Téléphone.
En 1986, Téléphone se dessepara. Jean-Louis Aubert contunha pr'aquò la musica ambe Richard Kolinka e d'autres musicians jos lo nom de Aubert'n'Ko au començament, puèi simplament Jean-Louis Aubert tre lo second album Bleu, Blanc, Vert en 1989. Obteng d'alhor un primièr tube tre son primièr 45 torns pòst-Téléphone, Juste une illusion. Lo primièr d'una longa seria, que n'aurà fòrça d'autres, coma Temps à nouveau en 1993, Alter ego fin 2001 etc.
Louis Bertignac
thumb|right|200px|Louis Bertignac sus l'empont en 2006 Louis Laurent Bertignac es un cantaire, guitarrista e compositor francés de París. Es estat guitarrista del grop Téléphone entre 1976 e 1986, puèi s'es virat cap a una carrièra solò, o puslèu jos la fòrma d'un grop novèl, Bertignac et les Visiteurs, o simplament Les Visiteurs pels dos primièrs albums, puèi en solitari en seguida. En defòra de Cendrillon del temps de Téléphone (es el que canta), sa cançon la mai coneguda se ditz Ces idées-là, foguèt un tube en 1987.
Jean-Louis Aubert
Biografia
Entretemps, Téléphone s'es tornat formar ocasionalament, mès sens la Corine : Jean-Louis Aubert, Richard Kolinka e Louis Bertignac son alavetz montats sus l'empont en 2017 jos lo nom de « Les Insus » (vist qu'es pas exactament Téléphone sens la Corine).
Louis Bertignac
Collaborèt un pauc ambe Jacques Higelin de caps las annadas 70. Tanben ambe Carla Bruni (album Quelqu'un qui m'a dit en 2002) e en retorn, la Carla participèt en 2005 a son album Longtemps.
Carri leugier
Un carri leugier es un concèpte de carri de combat que gropa lei carris ambé lei massas pus feblas, d'armaments leugiers e de blindatges limitats. Fòrça utilizats avans e pendent la Segonda Guèrra Mondiala, lei carris leugiers formavan la màger part dei carris existents au començament dau conflicte. Per la seguida, lor ròtle premier venguèt la reconoissença e la susvelhança en causa dau desvolopament de carris mejans e pesucs ambé de poissança de fuòc tròp importanta per lei blindatges leugier. Après 1945, lo concèpte a pauc a pauc declinat e lei missions donadas ai carris leugiers foguèron magerament la reconoissança e lo combat dins lei zonas tròp umidas per lo movement de veïculs pus importants.
Tierra de Medinaceli
220px|thumb|left|La província de Soria dins Espanha La Tierra de Medinaceli, tanben coneguda coma comarca d'Arcos de Jalón, es una comarca de la província de Soria, en Castelha e Leon (Espanha). Pendent lo sègle XIX aguèt un assag de constituir jonhètz nòva província, vertebrada en torni al riu Xaló qu'inclusiá a aqueste territòri e al vesin aragonés de la Comunitat de Calatayud.
41.24806°N, 2.56389°W
Le Plessier-Rozainvillers
Le Plessier-Rozainvillers es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Los Banhs de Balaruc
Los Banhs de Balaruc (Balaruc-les-Bains en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Ab aquis autem balnearibus nomen habet et famam oppidum de Balaruc en 1238, aux bains de Balaruc en 1513, ad Thermas en 1579, les Baings en 1626, Beins en 1643, Balaruc les Bains en 1770-72 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat, Balaruc es un nom escur; un ligam amb Balasuc es pauc probable (sic); segon Hamlin, « es evident » (sic) que la fòrma modèrna rebat las fòrmas ancianas e frequentas : un nom prelatin *balaruco-, que justifica pas l'explicacion suggerida per Longnon, lo gallic *baladunum, d'etimologia escura [pel primièr element]. Lo passatge de -r- intervocalica a -d- es normal dins l'airal. L'etimologia de Negre, vada luci, « gas del bòsc » (TGF, l, p. 364) es impossibla, perqué la diferéncia entre b e v es mantenguda plan après lo sègle X. L'arqueologia a provat que tanlèu l'epòca romana, las fònts dels Banhs de Balaruc foguèron mesas en valor e aquel site balneari faguèt probablament l'importància medievala del vilatge fortificat de Balaruc Vièlh, just a costat; sembla çaquelà, segon Hamlin, que lo nom de Balaruc siá estat aplicat a Balaruc Vièlh abans de servir als Banhs. Delamarre fa pas de Baladuc un derivat de dunon (nom absent de la p. 327).
Navaluenga
Navaluenga es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Bragalon
thumb|mata de bragalon
Lo bragalon (Aphyllanthes monspeliensis) es una espècia de planta. Aparten a la familha de las Liliaceae segon la classificacion classica, o a aquela de las Asparagaceae (opcionalament aquela de las Aphyllanthaceae) segon la classificacion filogenetica APG II. Aquela espècia es la sola actualament acceptada del genre Aphyllanthes.
Es una de las plantas mai caracteristicas de las garrigas de la Mediterranèa occidentala, ont florís fòrça a la prima, formant de matas pareissent als joncs (lo catalan nomenan la planta jonça o junça). Las flors son blavas, pauc sovent blancas.
Son nom significa en grèc « flor sens fuèlhas ». Las fuèlhas son en efècte redusidas a de canèlas membranosas a la basa des tijas.
Es una planta plan consunida pels cabals e motons.
Balaruc Vièlh
Balaruc Vièlh (Balaruc-le-Vieux en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [baladœk]. Las fòrmas ancianas son : alode de Balarug en 961, ecclesiam... S. Martini de Casello quod vocatur Ballaruc en 1083, castrum de Baladuco (varianta : Balasuco), parrochia S. Mauricii de Baladuc (varianta : Balasuco) en 1120, lo castel de Balazuc en 1129, castro de Balazuc en 1129, in Bazaluc (varianta : Bazaluch en 1130), castrum Baladuc, cap a 1140, in Balazuc en 1145, apud Bazalucum en 1166, de Baladuco, castellum Baladuci en 1169, castelli de Baladuco, de Balazuco en 1169, castelli Bazaluci en 1170, ecclesiam S. Mauricii de Baladuc, cap a 1182, castrum de Badaluco en 1210, fòrmas nombrosas Bazaluco, Baladuco, Badaluco en 1226, de Balazuco en 1286, castrum de Balasuco en 1303, Galhardus de Balazuco en 1347, de Balaruco en 1392, Balaruc en 1526, de Bellaruco, Balaruco en 1529, de Balaruco en 1550, Beliculus oppidum, Balerucum, Baleruc en 1579, Ballerut en 1622, Balaruc en 1626, Baleruc en 1643, cap a 1683, Balaruc en 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini).
Segon Dauzat, Balaruc es un nom escur; un ligam amb Balasuc es pauc probable (sic); segon Hamlin, « es evident » (sic) que la fòrma modèrna rebat las fòrmas ancianas e frequentas : un nom prelatin *balaruco-, que justifica pas l'explicacion suggerida per Longnon, lo gallic *baladunum, d'etimologia escura [pel primièr element]. Lo passatge de -r- intervocalica a -d- es normal dins l'airal. L'etimologia de Negre, vada luci, « gas del bòsc » (TGF, l, p. 364) es impossibla, perqué la diferéncia entre b e v es mantenguda plan après lo sègle X. Delamarre fa pas de Baladuc un derivat de dunon.
Istòria
La comuna se creèt lo 11 de decembre de 1886 a partir dels Banhs de Balaruc.
Sent Martin de Caralp
Sent Martin de Caralp (Saint-Martin-de-Caralp en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [semmaɾ'ti ðeka'ɾalp]. Las fòrmas ancianas son [castel de] Caralp, en 1112, Queralp en 1318-25, Sent Marti de Caralp en 1385, 1390, Caralp en 1442-43, Sant Marty cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr), etc. Segon Dauzat e Rostaing, Sant Martin ven del nom latin de Martinus, avesque de Tors, evangelizator de la Gàllia; Caralp es format del preindoeuropèu *kar- « ròc » e del preceltic -alp- « autura »; Caralp designa una montanha. Segon Negre e Astor, citats per Patrici Pojada, Caralp es format de alp (cf. les Alps) mot preceltic que representa una autura o un pastenc de montanha e de *kar- « pèira », rasic preindoeuropèa. Segon Lemoine, citat per Patrici Pojada, Caralp compren un derivat de quer « ròc » e alp, vengut del latin albus « blanc ». Moran, per Alp (Cerdanha), tanben citat per Patrici Pojada, vei lo latin albu-, « blanc ». Segon Patrici Pojada, Martin es un ancian soldat de Panònia, vengut avesque de Tors en 371 e mòrt en 397; es un sent plan frequent dins los toponimes. Caralp seriá un compausat preindoeuropèu, format de *kar- « ròca » (representat tanben dins Carol) e de alp « pastenc d'altitud ». L'equivalent catalan seriá Queralbs, [kə'ɾals], mès Coromines interprèta alb coma un resultat de albus « blanc » (Queros-albos « las ròcas blancas »).
Guèrra Angloespanhòla (1585-1604)
La Guèrra Angloespanhòla de 1585-1604 foguèt un conflicte non declarat e intermitent que se debanèt de 1585 a 1604. Liada ai tensions religiosas, dinasticas e comercialas europèas de la fin dau sègle XVI, foguèt entraïnat per la piratariá anglesa còntra lei naviris espanhòus e portugués e lo sostèn de Londres a la revòuta dei Províncias Unidas còntra Espanha. Opausèt leis Anglés e leis Olandés ais Espanhòus e ai Portugués. La guèrra foguèt marcada per l'aumentacion de la poissança de la flòta dei dos país. Ansin, d'un caire, leis Anglés capitèron de defendre leis Illas Britanicas còntra leis ofensivas navalas ispanicas, especialament en 1587. De l'autre, la flòta espanhòla se renforcèt per protegir lei convòis entre la Peninsula Iberica e leis colonias d'America. Pasmens, lei temptativas d'invasion dau territòri enemics s'acabèron per de reviradas. La guèrra s'acabèt donc per una patz negociada e basada sus lo statu quo entre Anglés e Espanhòus.
Navaquesera
Navaquesera es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Plachy-Buyon
Plachy-Buyon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Geografia
Vilatge situat a una desena de quilomètres al sud d'Amians, en la vallée de la Selle.
Village situé à une dizaine de kilomètres au sud d'Amiens, dans la vallée de la Selle.
Il est facilement accessible par l'autoroute (sortie ), et se trouve sur la route de la vallée de la Selle, la RD 8. Il a été desservi par la gare de Prouzel, sur l'ancienne ligne Beauvais - Amiens de 1874 à 1939.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La distincion aperteniá al capítol de la Catedrala d'Amians
De nombroses molins avián espetat sus la Selle. Lo luòc del anciana papeterie, situada a caval sus Plachy-Buyon e Prouzel, conegut dempuèi lo, a #èsser ocupat per molins a òli e a foulon al , de contunh a papièr l'an 1794, transformat entre 1838 e 1844 per Obry e Tavernier dins fabrica de papeterie.
Le nom de Plachy-Buyon serait dérivé du latin placeum (halte), et a été constaté dès 1066.
Deux villas gallo-romaines ont été identifiées dans la commune
De nombreux moulins étaient exploités sur la Selle. Le site de l'ancienne papeterie, située à cheval sur Plachy-Buyon et Prouzel, connu dès le, a été occupé par des moulins à huile et à foulon au , puis à papier en 1794, transformé entre 1838 et 1844 par Obry et Tavernier en usine de papeterie.
Navarredonda de Gredos
Navarredonda de Gredos es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Dramelay
Dramelay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Navarredondilla
Navarredondilla es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Volnay (Sarthe)
Volnay  es una comuna francesa administrada per lo departament de Sarta de la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>