cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nantoin
Nantoin es una anciana comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups. Dempuèi lo 1èr de genièr de 2019, es una comuna delegada de la comuna novèla de Porte-des-Bonnevaux.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dompierre-les-Ormes
Geografia
Joyau De la Bourgogne del Sud, Dompierre-los-Ormes a situat entre Clunhic e Charolles per la RN79, a 35 km de Mâcon (autoroute A6 e estacion TGV).
Joyau de la Bourgogne du Sud, Dompierre-les-Ormes est situé entre Cluny et Charolles par la RN79, à 35 km de Mâcon (autoroute A6 et gare TGV).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Dompierre A mencionat per las primièras fes en una charte de Clunhic en 951, jol nom de Domnus Petrus.
D'après una nòta de la abbé Mamessier sus Dompierre (1872), Domnus Petrus (Senhor Pierre) vendriá d'un santuari dédié a sant Pierre. E un acte de 1456 menciona una anciana confrérie establida alavetz dins la glèisa de Dompierre en l'onor de sant Pierre-ès-Ligams.
Las glèisas successivas de Dompierre an #èsser édifiées amb blòcs de pèiras granitiques en se trobant sus luòc, sens dobte de las pèiras de culte celtique christianisées, coma aquel #èsser lo cas per de nombrosas glèisas fòrça ancianas.
Dompierre, Situat als confins del Mâconnais, del Beaujolais, del Brionnais e del Charolais, levava del bailliage de Mâcon, mas èra una parròquia apertenenta al diocèse de Autun e #que pagava los sieus impòstes a la Recèpta de Semur-en-Brionnais.
Un acte del 18 de mai de 1728 nomena Dompierre de Audour, perque levava de la justícia dels senhors de Audour. De contunh, aquel #èsser Dompierre-los-Ormes, sens dobte perque dels ormes i prospéraient.
Dompierre est mentionné pour la première fois dans une charte de Cluny en 951, sous le nom de Domnus Petrus.
D’après une notice de l’abbé Mamessier sur Dompierre (1872), Domnus Petrus (Seigneur Pierre) viendrait d’un sanctuaire dédié à saint Pierre. Et un acte de 1456 mentionne une ancienne confrérie établie alors dans l’église de Dompierre en l’honneur de saint Pierre-ès-Liens.
Les églises successives de Dompierre ont été édifiées avec des blocs de pierres granitiques se trouvant sur place, sans doute des pierres de culte celtique christianisées, comme ce fut le cas pour de nombreuses églises très anciennes.
Dompierre, situé aux confins du Mâconnais, du Beaujolais, du Brionnais et du Charolais, relevait du bailliage de Mâcon, mais était une paroisse appartenant au diocèse d’Autun et qui payait ses impôts à la Recette de Semur-en-Brionnais.
Un acte du 18 mai 1728 nomme Dompierre d’Audour, car il relevait de la justice des seigneurs d’Audour. Puis, ce fut Dompierre-les-Ormes, sans doute parce que des ormes y prospéraient.
Pargue Nacional d'Aigüestòrtes e Estanh de Sant Maurici
Lo Pargue Nacional d'Aigüestòrtes e Estanh de Sant Maurici es un espaci natural protegit dins los Pirenèus auts de Lhèida. Foguèt declarat pargue nacional lo 21 d'octòbre de 1955. Es situat dins la partida centrala de la cadena Pirenenca entre las comarcas de l'Auta Ribagòrça, lo Palhars Sobeiran, la Val d'Aran e lo Palhars Jusan. Lo nuclèu central del pargue es dins los tèrmes municipals de Val de Boí e Espot.
La geografia del pargue es de nauta montanha per que una granda part del territòri s'enauça mai amont dels 1000 m amb pics que superan los 3000 m de nautor. I a granda abondància de lacs d'origina glaciària quaternària. Cal soslinhar doas vals, a l'oèst la val del riu de Sant Nicolau amb los caracteristics prats e meandres d'ont ven lo nom d'Aigüestòrtes. E a l'èst la val del riu Escrita amb l'Estanh de Sant Maurici.
Francés Mauriac
left|80px|Medalha prèmi Nobel
Ernesto Laclau
Ernesto Laclau (Buenos Aires, 1935-Sevilha, 13 d'abril de 2014) es un filosòf politic argentin de las raices occitanas.
Biografia
Sortit d’una familha de Baradero, son paire Ernesto èra un avocat e militant irigoienista, sa maire èra una Gastellu (de Sus en Bearn).
Maridat amb la filosòfa belga Chantal Mouffe, agèt tres enfants, Santiago, Soledad e Natalia.
Installat en Anglatèrra, moriguèt que viatjava a Sevilha per donar una conferéncia.
Pensada e influéncias
Filosòf politic, Ernesto Laclau es considerat coma l’inspirator de mai d’un politician: los Kirchner, o tanben lo partit espanhòl Podemos e lo movement grec Syriza.
Baradero
Baradero es una ciutat argentina dins la província de Buenos Aires. Es capluòc del partit (districte) de Baradero. En 2010 aviá 28 537 abitants.
Istòria
Foguèt fondada pels espanhòls en 1615 jol nom de Santiago de Baradero.
Personalitats ligadas a la comuna
Los paires del filosòf Ernesto Laclau èran de Baradero.
Lombard
thumb|250px|right
Lo lombard (nom autoctòn: lombard, lumbaart) es una lenga romanica dau grop nòrd-italian. Se parla essencialament en Lombardia e en Soïssa italiana.
Sei dialèctes principaus son l’insubre (lombard occidentau) e l'orobic (lombard orientau, bergamasc, vèrs Bergam). thumb|left|Signalisacion bilingua en lombard pa l’entrada de la comuna de [[Soncino, dins la Província de Cremona.]]
thumb|right|Ensenha de restaurant en lombard, a [[Poschiavo]]
thumb|right|Ensenha de mairariá en lombard de [[Livigno]]
Emilian-romanhòu
thumb|right|250px|Airau que l'emilian-romanhòu i es emplegat en [[Itàlia]] L’emilian-romanhòu (var. emilian-romanhòl) es un dialècte nòrd-italian (segon la lingüistica romanica tradicionala). Se parla essencialament en Emília-Romanha e a Sant Marin.
Sei sosdialèctes principaus son l’emilian (en Emília) e lo romanhòu (en Romanha).
Herminia Brumana
Herminia Catalina Brumana (12 de setembre de 1897, Pigüé - 9 de genier de 1954, Buenos Aires) èra una professora, una escrivana, una jornalista, una dramaturga e una militanta feminista argentina pròcha deis idèas socialistas e anarquistas.
Nascuda dins una familha d'origina italiana, venguèt professora, jornalista e escrivana a la fin deis annadas 1910. En 1921, rescontrèt lo militant socialista e futur deputat Juan Antonio Solari que venguèt son marit. S'installèt alora a Buenos Aires e publiquèt en 1923 son segond libre (Cabeza de mujeres) que defendiguèt l'idèa d'una liberacion dei fremas menadas per lei fremas. Contunièt de defendre aquela tematica dins lo corrent dau decenni seguent mai son òbra literària se dirigiguèt tanben vèrs la defensa dei paures.
Solatges
Solatges, (Soulages-Bonneval en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Entre 1833 e 1844, Solatges siaguèt incorporat a Cassuèjols (mas dempuèi 1806, Solatges èra recensat amb Cassuèjols).
La Vèrnha (Carcin)
La Vèrnha (Lavergne en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Kanishka
Kanishka (o Kanishka Ièr, Kanishka lo Grand, en bactrian: κανηþκο Kanēško) foguèt un emperaire koshan que regnèt de 127 a 150. Succediguèt a son paire Vima Kadphises.
Adalia
Adalia es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Poçan
Poçan (Poussan en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : villam Porcianus, mansum, ecclesiam S. Petri en 960, villa Portiano en 990, castello quem vocant Porciano, cap a 1036, de Porciano en 1105, 1116, castrum de Ponciano [legir : Porciano] en 1182, de Porsano en 1184, terminio de Porzano en 1197, Porcianum en 1210, de Porsano en 1266, de Porssano, de Porciano en 1288, de Portiano en 1307, de Porsano en 1321, prioratus S. Vincentii de Porsano en 1330, castro de Portiano en 1334, prior de Porssano (varianta : Porciano) en 1392, de Porsano, a la fin del sègle XIV, Possan en 1526, de Porsano en 1529, 1550, Poussan en 1622, 1626, 1770-72 (mapa de Cassini).
Poçan ven del gentilici latin Porcius, amb lo sufixe -anum. Poçan èra una proprietat galloromana,.
Virginia Bolten
Virginia Bolten (vèrs 1870, San Luis (Argentina) - vèrs 1960, Montevideo) èra una militanta anarquista e feminista argentina d'origina alemanda.
Filha d'un emigrat alemand qu'èra marchand corredís, foguèt rapidament obligada de trabalhar dins una fabrica de cauçaduras e dins una rafinariá de sucre de Rosario. I rescontrèt Juan Marquez, sòci dau sindicat de la cauçadura, que venguèt per la seguida son marit. Puei, en 1888, participèt a la redaccion d'un jornau anarquista El Obrero Panadero de Rosario avans d'organizar de manifestacions e de grevas a partir de l'annada seguenta. Arrestada mai d'un còp per la polícia, s'orientèt mai vèrs lo feminisme e participèt en 1896 a la fondacion dau jornau feminista La Voz de la Mujer.
En 1905, foguèt expulsada ambé son marit en Uruguai onte contunièron son combat. En 1911, l'eleccion de José Batlle y Ordóñez entraïnèt l'adopcion de mai d'una reforma progressista coma la separacion de la Glèisa e de l'Estat, la jornada de trabalh d'uech oras, l'instauracion dau sufragi universau, la legalizacion dau divòrci, la creacion d'ajudas socialas e d'escòlas publicas, l'accès deis universitats ai fremas e de nacionalizacions. Aquò permetèt d'amaisar la situacion sociala en Uruguai e lo movement anarquista i perdiguèt son influéncia. Ansin, a partir deis annadas 1910, la vida Virginia Bolten es mau coneguda e la data precisa de sa mòrt dins un barri de Montevideo es desconeguda.
Berzy-le-Sec
Berzy-le-Sec es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
Lo villatge a situat sus una nautor, a 5 km aperaquí al sud de Soissons
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lo Figuièr
Lo Figuièr es un important site preïstoric comprenent un jaç arqueologic e una bauma ornada delh Paleolitic superior. Se tròba a Sant Martin d'Ardecha, en Bas Vivarés, dins lo departament d'Ardecha.
Lo jaç arqueologic
L'espaciós pòrge d'entrada, chavat a partir de 1878, seguèt ocupat alh Mosterian (tipe la Quina), a l'Aurinhacian (lamas aurinhacianas e lamèlas Dufour), alh Solutrean (Solutrean ancian de puntas de fàcia plana, Solutrean superior de fuèlhas de laurièr) e alh Magdalenian superior (sagaias de bisèus dobles, de caneladura).
La sepultura d'un enfant d'aperaquí 5 ans, cubèrt d'òcra e acompanhat d'un clòsc pertusat de Glycymeris violacescens, seguèt descubèrta dins una galariá. Seguèt datada alh Magdalenian.
Igor Dodon
Igor Dodon (Sadova, 18 de febrièr de 1975) es un òme politic moldau del Partit dels Socialistas de Moldàvia (un partit eiretièr del Partit Comunista e amistós amb Russia). Lo 13 de novembre de 2016 es elegit president de la Republica.
Turíngia
Turíngia es un estat (Land) d'Alemanha situat al centre del país.
Sahle-Work Zewde
Sahle-Work Zewde (ሳህለወርቅ ዘውዴ nascuda lo 21 de febrièr de 1950) es una diplomata e femna d'estat etiopiana. Dempuèi lo 25 d'octobre de 2018 es Presidenta de la Republica.
Saint-Michel-en-l'Herm
Saint-Michel-en-l'Herm es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Bocèc
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Boce, 1373, Bociacus, 1392 ( PB, 187, 218); = NP rom. Buccius (OTL sous Bucca) + -acum.
Rumen Radev
Rumen Georgiev Radev (pr. Romen Gueòrguief Radef), nascut lo 18 de junh de 1963 a Dimitrovgrad, es un òme politic bulgar del Partit dels Socialistas de Bulgaria (un partit eiretièr del Partit Comunista e amistós amb Russia). Lo 13 de novembre de 2016 es elegit president de la Republica. Dintra en foncion lo 22 de genièr de 2017. Es tornar elegit lo 21 de novembre de 2021.
Terville
Terville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Terville Se situa en lo nòrd-es de la França entre Mètz e lo Luxemborg-Ciutat, aperaquí a 30 quilomètres de cadun.
Terville se situe dans le nord-est de la France entre Metz et le Luxembourg-Ville, environ à 30 kilomètres de chacun.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La primièra mencion del luòc apparait a jol nom Terven. Dépendait Del Luxemborg.
Lo castèl féodal a destruit pels Messins l'an 1386.
Aquela vila a #èsser sobrenomenat lo « Quartièr del rei », perque lo Grand Condé, Louis II de Borbó-Condé i i aviá establit lo sieu quartièr-general quand #far lo banc de Diedenhofen l'an 1643.
Verdoble
Verdoble (El Verdoble en catalan) es una aiga occitana e catalana que nais a Cubièra (Aude) e que s'escampa dins Aglin a Estagell (Pirenèus Orientals), aprèp un cors, plan sinuós, de 46,8 km, entièrament en region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Terville
Istòria
En 1817, Terville, vilatge de l'anciana província de las Tres-Évêchés sus la Fensch possedís 468 abitants repartits dins 49 ostals.
De 1810 a 1894 Terville i aguèt ligat a la municipalitat de Veymerange.
Verdoble
Toponimia
Verdoble es atestat al sègle I, Vernodubrum (latinizacion). Es un nom d'origina gallesa, uerno-dubros, -ā e son sens es « riu dels vèrnhes », de uernā(s), uerniā, uernon, « la vernheda, la verneda, lo vernet », e de dubrā, « las aigas ». L'evolucion regulara seriá *Ver(n)dobre, mès ambe doás r successius, la dissimilacion èra gaireben obligatòria; l'atraccion de doble a jogat tanben.
Terville
Istòria
La première mention du lieu apparait au sous le nom Terven. Dépendait du Luxembourg.
Aguilar de Campos
Aguilar de Campos es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Terville
Istòria
Le château féodal est détruit par les Messins en 1386.
Cette ville a été surnommé le « Quartier du roi », parce que le Grand Condé, Louis II de Bourbon-Condé y avait établi son quartier-général lorsqu’il fit le siège de Thionville en 1643.
Verdoble
Nòtas e referéncias
Per accedir als articles alemand, francés e rus : https://de.wikipedia.org/wiki/Verdouble
Blassac
Blassac (Blassac en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Terville
Istòria
En 1817, Terville, village de l’ancienne province des Trois-Évêchés sur la Fensch possède 468 habitants répartis dans 49 maisons.
Villiers-en-Bière
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Terville
Istòria
De 1810 à 1894 Terville fut rattaché à la commune de Veymerange.
Villiers-en-Bière
Nòtas
<references group=N/>
Blassac
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Sebastià Alzamora i Martín
Sebastià Alzamora i Martín(Llucmajor, Malhòrca, 6 de març de 1972) es un escrivan, critic literari e gestor cultural malhorquin. Autoproclamat membre del grop poetic nomenat Imparables.
.lincoln
(ciutat anglesa, nom de familha, nom de marca) es un nom de domeni generic depausat per Ford. Es en servici dempuèi lo 18 de decembre de 2015.
Sebastià Alzamora i Martín
Biografia
Licenciat en Filologia Catalana per la Universitat de las Ilhes Balears, se faguèt conéisser amb lo poemari Rafel (1994; Prèmi Salvador Espriu). A tanben publicat Apoteosi del cercle (1997), Mula morta (2001) e El benestar (2003).
Coma narrador, a publicat L'extinció (1999), Sara i Jeremies (2002), La pell i la princesa (2005), Nit de l'ànima (2007), Miracle a Llucmajor (2010) e Dos amics de vint anys (2013). Es autor de l'assag sus Gabriel Janer Manila L'escriptura del Foc (1998). Participèt tanben a Imparables, Una antologia (2004) e publiquèt amb Hèctor Bofill i Manuel Forcano Dogmàtica Imparable (2005). Coma articulista, es collaborador dels jornals Avui E Ara.
Dempuèi decembre de 2007 es director de la revista "Cultura".
Venèt (omonimia)
Venèt se pòt referir:
Aguasal
Aguasal es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Leco
Lo leco (ò de còps leko) es una lenga amerindiana isolada parlada per lei Leco de la província boliviana de Larecaja. En despiech d'un estatut de lenga oficiala, es fòrça menaçada de disparicion qu'es parlada per mens de 40 locutors
Yambeta
Lo yambeta (o yambetta) es una lenga banto parlada al Cameron.
Localisacion
Lo yambeta es parlat dins l'arrondiment de Kon-Yambetta, dins lo departament del Mbam-et-Inoubou, dins la Region del Centre de Cameron.
Classificacion
Per Nurse e Philippson (2003), lo yambeta fa partida d'un grop basa amb lo bankon, lo barombi, lo nyokon, lo kogo, lo tunen, lo nomaande, lo basaa e lo tuotomb.
Vernuelh
Vernuelh pòt esser:
Ornolac e Ussat
Ornolac, e Ussat , (veire toponimia), en francés Ornolac-Ussat-les-Bains, es una comuna foissenca situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Galariá
thumb|left|350px|Los tèrmes
Cauna de la Boissièra
right|250px La cauna de la Boissièra o cauna del Molin de l'Aguena se situa dins lo Causse de Martèl, al sud de Briva, dins la comuna de Lissac, al luòcdich lo Molin de l'Aguena. Data del Gravetian e presenta sensiblament doas mans pintadas.
Contèxte geografic
Se dobrís dins lo Còl del Puèg Gerald, en dessobre del flanc orientat al sud-èst d'un valadon que desboca sul vilaret del Solièr de Castèls.
Los entorns se caracterizan per de pradas e de talhadas al dessús de la cauna e per un vergièr e los ostals del lòcdich lo Molin de l'Aguena devant de l'intrada, que se situa aperaquí d'altitud, prèp de la font karstica del Molin de l'Aguena, que ne constituiriá una anciana exsurgéncia. La cauna o una partida d'ela èra utilizada dins los tempses ancians coma bòrda o abric.
Lo contèxte geologic regional se singulariza per de terrens calcaris d'edat segondària (Jurassic Mejan, Dogger) del bòrd NW del bacin d'Aquitània. Los terrens son suborizontals o feblament penjadisses cap al SW (carta geologica al 1/, 1976). L'estructura tectonica regionala determina un sistèma de blòcs limitats per de falhas. La cavitat se dobrís al confinh de formacions inferioras del Bajocian (nivèl de calcaris blancs sovent oolitics) e de formacions superioras del Bathonian  (calcaris sublitografics en plaquetas). Aqueste limit correspondriá a una edat d'aperaquí 175 milions d'ans. Lo passatge entre las doas unitats litologicas del confinh Bajocian-Bathonian se fa per un nivèl transformat en ròca sedimentària carbonatada e rasat per d'argilas calcificadas o de nivèls tornar cristallizats (Muet, 1985). Dins lo site, lo passatge vertical s'efectua entre de calcaris burèls massisses (mantun còp alterats e fortament tamarits al prèp de la superfícia) e de calcaris sublitografics en plaquetas aflorant ensús de la balma. L'ultim eveniment foguèt lo descapament de l'emplenatge siderolitic per un malhum fluvial. Aquesta erosion començariá al Miocèn o al Pliocèn. L'epòca de l'enfonzament e del desvolopament del malhum fluvial actual en mai del karst es de mal datar. La geomorfologia mòstra la superposicion, a un modèl clarament fluvial, de caracteristicas tipicament karsticas (dolinas fòrça nombrosas), que lor aparicion destrusiguèt l'organizacion fluviala preexistenta.
Idrogeologia
L'analisi del foncionament, de nòstre temps o ancianament, de las cavitats karsticas li cal comprene l'idrogeologia locala. La font del Molin de l'Aguena drena un pichon karst binari d'aperaquí de superfícia, diferent del sistèma vesin de Blagor. La cauna representa, segon Muet (1985), un ancian dren, ara rasat, d'una venguda d'aiga que raja de nòstre temps lateralament dins un dren situat fòrça prèp en amont. Muet (1985) i trobèt de vestigis d'una fauna anciana.
Al nivèl de la zona d'intrada de la cauna, un fàcies calcari d'esferolitas de calcita fibroraiada ( de diamètre mejan) constituís de partidas de la vòlta e de la colada interiora. Aqueste fàcies es pas descrich dins la literatura.
Descripcion e ipotèsi d'evolucion de la cavitat
La longor de la partida accessibla de la balma es de solament, en direccion N-S. La zona d'intrada es esfondrada. L'intrada actuala es una gatièra estrecha que forma (Grop espeleologic de Corresa, 1976, p. 42). Aqueste esfondrament es, en efièch, lo resultat del dinamitatge de l'intrada al començament del sègle XX per l'ancian proprietari, lo notari del vilatge, atissat perque sa cavèrna serviguèsse als joves de la region de luòc d'amassada. D'ancianas cartas postalas mostrarián lo pòrge d'intrada uèi afondrat. L'intrada actuala es donc estrecha e desboca dins una colada de blòcs gròsses. La vòlta es localament plana seguissent las bardas de calcari o presenta de traucaments de tipe, testimòni d'un traucament segondari per rajadura subre un emplenatge claufissent lo dren original. Las concrecions son localament presentas mas feblament desvolopadas (fistulosas e recobraments de calcita). Enlà de la colada, l'emplenatge es leugièrament penjadís cap al fons. La galariá a una largor de e una nautor d'aperaquí. Al centre de la cavitat, una depression fangosa del fons planièr d'una quinzena de mètres de long e de de larg en mejana es limitada per de banquetas de calhaus e sustot de sablas e de limas de long de la paret sud. L'ipotèsi d'un esfondrament natural e d'un trescolatge es pas compatibla amb la morfologia de fons planièr e la preséncia gaireben permanenta d'aiga o de d'argila liquida. Pareis pus plausible que una granda partida del material sablonós siá estat esplechada dins los tempses ancians; la banqueta seriá un testimòni de l'emplenatge original. L'ipotèsi es de verificar. Cap al fons de la cavitat, l'emplenatge argilós-limonós remonta pro rapidament (aperaquí ) fins al dejós de la partida ornada. La cauna se perlonga per un pichon laminador inaccesible.
Se pausa alavetz lo problema de l'origina del centre vuèg de la cavitat. Benlèu lo retalhament del dren e sa suspension en dessobre del talweg del valon comportèron un mecanisme de vojada per reptacion, erosion e trescolament que explicariá la morfologia de contacte amb las parets. Una autra origina podriá èsser la frequentacion antropica de la cavitat, atestada pels testimònis parietals e los usatges locals que, per pesòta e/o extraccion, aurián contribuit a la vojança parciala del claufiment. Cal se rapelar que l'obstruccion recenta de l'intrada (una centena d'ans tot al mai), compòrta una percepcion diferenta de la cavitat amb un talus, que dona l'illusion d'una zona centrala en depression, a bada que versemblablament, aquesta depression èra en ligam topografic dirècte amb l'intrada istorica. Fin finala, l'observacion actuala del fons planièr e enaigat de la depression es pas un argument opausable a un ancian foncionament par reptacion, erosion e trescolament per amor que, coma o demòstra mantun exemple istoric dins d'autras cavitats, la pesòta e l'emersion pòdon bastar per impermeabilizar de claufiments de predominança argilosa e loessica (Rodet, 1991, 2002).
1992
Aquesta pagina concernís l'an  del calendièr gregorian.
Peró
Lo 5 d'abriu, lo president Alberto Fujimori decidèt de reversar lo sieu govèrn. Capitèt d'obtenir una dissolucion inconstitucionala dau Congrès e una restructuracion dau sistèma judiciari. Foguèt sostenguda per la populacion qu'esperava probablament un melhorament de sa situacion economica e qu'èra ostila a un parlament fòrça opausat au president. Plusors país suspendèron seis ajudas e sei politicas de cooperacion (Argentina, Chile, França, Espanha, Reiaume Unit ... etc.) mai lo sostèn dau president George H. W. Bush permetèt a Fujimori de legitimar sa posicion. L'arrestacion de Abimael Guzmán, cap de la guerilha comunista dau Sendier Luminós l'ajudèt tanben d'un biais decisiu (12 de setembre). D'efèct, aquò foguèt un succès important car lo cap novèu dau Sendier, Óscar Ramírez, aviá pas son influéncia de son predecessor. La guerilha se devesiguèt ansin entre divèrsei frònts rivaus e de còps enemics marcant l'acomençament de son declin. Enfin, lo 13 de novembre, una temptativa de còp d'estat militar mau capitèt permetent au president de neutralizar una partida de seis adversaris (→ 1993).
Saxònia-Anhalt
Saxònia-Anhalt es un estat (Land) d'Alemanha situat al centre del país.
.storage
("estrematge", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 18 de decembre de 2015.
Rouvray-Saint-Florentin
Rouvray-Saint-Florentin es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Hollywood
Hollywood es un districte de la vila americana de Los Angeles, estat de Califòrnia. Sa populacion èra de 167 664 abitants en 2000. De grandas entrepresas de cinèma an lòr sèti social al districte.
thumb|left|230px|Lo Teatre Chinés (Chinese Theater).
Vima Kadphises
Vima Kadphises (o Wima Kadphises, en bactrian: οοημο καδφισης, οημο καδφισης wēmo kadfisēs) foguèt un emperaire koshan que regnèt de 100 o 105 a 127. Succediguèt a Vima Takto.
Besièrs
Lo gentilici es besierenc -a.
Geografia
La vila es situada dins la plana lengadociana. Es lo caplòc del parçan de Besierés, a la broa d'Òrb e del Canal de las Doas Mars, a 20 km de la mar Mediterranèa. A 50 km pus al nòrd tròban las montanhas d'altitud mejana del Naut Lengadòc : Carós (1090 m), Espinosa (1124 m) e los Monts de La Cauna dins Tarn (1267 m), que forman los darrièrs retlèus al sud del Massís Central.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son (en mai de las en grèc) : Beterrae, Beterras Orbis, al 1èr sègle (Pomponius Mela, 11.5), Beteris, al segond sègle (Taulas de Peutinger), Beterris (var. : Becernis, Beternis), Beterras (var. : Baeterras), cap a 300 (Itineraria Antonini), civitas Beterris (var. : Biterris), al sègle IV (?) (Itineraria Burdigalense), Besaram, al sègle IV-VI (Avienus, Ora maritima, en 591), Beterris, cap a 678, Biterris en 752, in castello Bitterris civitate en 990, in Viterris civitate en 1013, in burgo Bitiris, cap a 1067, civitatem de Biterri en 1107, Beders en 1118, Bezer en 1129, ad Beders, Bederz en 1154, apud Biterrim en 1168, in camino de Veteris en 1183 (?), evesque de Bezes en 1336, viguerie de Beziers, cap a 1370, la ville de Bediers en 1377, la vigaria de Bezes en 1380, Besiers en 1393, Bezes en 1425 e 1434, Beres en 1425 e 1426, Beses en 1437, Pisias en 1495 (viatge de J. Münzer), Beziers en 1570, Bediers en 1578-1606, Béziers en 1613, 1622, 1643, 1708, 1740-60, Besiers en 1740-60.
Segon Dauzat, Besièrs es un nom preceltic, qu'a la meteissa raiç que lo flume Baetis, nom antic de Guadalquivir, a l'origina del nom de la Betica (Baetica en latin) ; Hamlin, explica Besièrs a la seguida d'Enric Guiter (Féd. Hist. Languedoc Méd. Roussillon, XXXVI e Congrès, 1963, pp. 147-151), coma l'équivalent de Beders (província de Lhèida); seriá un derivat del vascon biterri, « lo borg de la rota », latinizat en *Biterria. Entre bit- e baet-, cal causir o resòlvre la contradiccion.
Istòria
Se trapan a la broa d'Òrb de traças de vida datadas de l'epòca neolitica, mas es al sègle primièr abans lo Crist que los romans forabandiguèron los celtibèrs per fondar una colonia nomenada Civitas urbs baeterrensis. Situada a qualques quilomètres de la Mediterranèa sul flum Òrb e traversada per la Via Domícia que ligava la futura Itàlia a la peninsula iberica, Baeterrae foguèt lo nom antic de Besièrs, que coneguèt una creissença considerabla fins al sègle III quora comencèt a patir d'atacas e aguèt a bastir las muralhas enrodant la vila.
Las atacas contunhèron e Besièrs aguèt d'endurar l'invasion visigòda al sègle VI que contrarotlèron tot lo país. Dos sègles mai tard foguèt conquistada per las tropas musulmanas abans de patir las atacas furiosas dels francs que, amb son menaire Carles Martèl, la destrusiguèron en 737. Venguèt puèi sedença d'un avescat e un vescomte i apareguèt cap a 885 e aguèt una creissença tan fòrta que venguèt lèu una de las ciutats mai importantas d'Occitània.
La ciutat de Besièrs siaguèt lo 22 de julh de 1209 lo centre d'un dels episòdis pus crusèls e sanguinaris de la crosada francesa contra lo catarisme que culminèt amb la cremada de la ciutat e lo chaple de sos abitadors.
Lo 7 d'abrial de 1247 la ciutat siaguèt integrada definitivament dins lo Reiaume de França. L'annexion foguèt sagelada simbolicament amb lo cambiament de las armas de la ciutat e l'aposicion de las flors de liri, simbòl dels reis de França.
Legenda del camèl de Besièrs
L’evangelista Sant Afrodisi nasquèt en Egipte en 36 abans Jèsus Crist. Dintrèt dins Besièrs sus l’esquina d’un camèl. Davant sa capitada, los romans malcontents li faguèron copar lo cap qu’escampèron dins un potz. Mas las aigas tornèron montar lo cap, Sant Afrodisi l’agantèt e poguèt èsser enterrat coma cal. Los besierencs faguèron del camèl salvat la bèstia totemica de la vila.
Venèt (lenga)
Lo venèt (autonim: vèneto) es una lenga romanica. Se parla essencialament en Venèt (a l'entorn de Venècia), en Trentin (a l'entorn de Trent) e dins quauquei franjas meridionalas de Friol-Venècia Júlia (Trieste), e mai dins una part d'Ístria (Eslovènia, Croàcia). Se parla tanben en Brasil e dins la region de Chipilo (Mexic). Lo 28 de març de 2007 lo conseu regionau de Venèt votèt una lei per aparar la lenga veneta.
Alaejos
Alaejos es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Ofensiva Lvov–Sandomierz
L'ofensiva Lvov–Sandomierz se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 13 de julhet au 29 d'aost de 1944. Foguèt una ofensiva majora de l'Armada Roja còntra Ucraïna e lei regions orientalas de Polonha que se pòu devesir entre tres ofensivas principalas : l'ofensiva Lvov (13-27 de julhet de 1944), l'ofensiva Stanislav (13-27 de julhet de 1944 tanben) e l'ofensiva Sandomierz (28 de julhet - 29 d'aost de 1944). A l'origina, èra l'ataca sovietica principala de l'estiu de 1944 mai la capitada imprevista de l'Operacion Bagration limitèt finalament lei combats car la desbranda dau Grop d'Armadas Centre entraïnèt una retirada precipitada deis Alemands per defugir l'enceuclament dau Grop d'Armadas Sud. Aquò permetèt ai Sovietics de conquistar Galícia e d'intrar en Romania.
Béthon
Béthon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Chavigny (Meurthe e Mosèla)
Chavigny  es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region de Lorena.
Alcazarén
Alcazarén es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Chavigny (Meurthe e Mosèla)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Baudonvilliers
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aldea de San Miguel
Aldea de San Miguel es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Bèlflor
Bèlflor (Belflou en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Auça
Istòria
Las purmèras atestacions en espanhòu qu'utilizan la grafia Alça.
.sas
(acorcha de statistical analysis system "sistèma d'analisi estatistica", en anglés, nom d’entrepresa americana) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 18 de decembre de 2015.
Auça
Istòria
Auça qu'estó ua comuna independenta de Sent Sebastian de 1821 a 1823 e de 1879 a 1940.
Tuotomb
Lo tuotomb (o bonek, otomb) es una lenga banto parlada al Cameron.
Aldeamayor de San Martín
Aldeamayor de San Martín es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Tuotomb
Localisacion
Lo tuotomb es parlat dins lo vilatge de Bonek, dins lo departament de Mban-et-Inoubou, dins la Region del Centre de Cameron.
Classificacion
Per Nurse e Philippson (2003), lo tuotomb fa partida d'un grop basa amb lo barombi, lo bankon, lo kogo, lo tunen, lo nomaande, lo basaa, lo nyokon e lo yambeta.
Emili Rosales i Castellà
Emili Rosales i Castellà (Sant Carles de la Ràpita, Montsià, 12 de febrièr de 1968) es un escrivan e editor catalan.
S'inicièt en lo camp de la poesia, mas passèt rapidament al roman. Après publicar tres títols en quatre ans, ne consacra cinc a presentar lo seguent. L'esfòrç se vei recompensat e La vila invisibla conquistèt lo prèmi Sant Jordi e reculhiguèt de criticas d'aquò mai positivas. Lo roman s'es tradusit al castelhan.
En mai d'escrivan e editor (en sagèths del Grop Planeta), Rosales a exercit de revirador e de professor de literatura. Ocasionalment publica de criticas de libres en la premsa escricha. Es director editorial de Grup 62 i Destino.
Almenara de Adaja
Almenara de Adaja es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Bosfòr
thumb|right|300px|Mapa del Bosfòr thumb|right|600px|Vista del Bosfòr, a [[Istambol]] Lo Bosfòr (en turc İstanbul Boğazı, en grèc modèrne: Βόσπορος = Vosporos) es un estrech que separa Asia e Euròpa. Fa partida del braç de mar, sonat Braç Sant Jòrdi, que religa la mar Negra al nòrd e la mar Mediterranèa al sud (amb son annèxe de la mar Egèa). Lo Bosfòr se tròba en Turquia. Separa lo còr de la vila d'Istambol (del costat europèu) e sa periferia d'Escutari (del costat asiatic), mas de ponts importants religan las doas parts de la vila.
Bertolena
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Ana d'Àustria
200px|thumb|Ana d'Àustria Ana d'Àustria (Valhadolid, lo 22 de seteme de 1601 - París, lo 20 de gener de 1666, infanta d'Espanha, que ho la molher deu rei Loís XIII e donc regina de França e de Navarra e mair deu rei.
Qu'éra la hilha deu rei d'Espanha Felip III e de l'arquiduquessa Margarita d'Àustria ; que vadó infanta d'Espanha, infanta de Portugal, arquiduquessa d'Àustria, princessa de Borgonha e princessa deus País Baishs.
Enter 1643 e 1651, arron de la mort deu rei que ho regenta non deishant lo poder au son hilh pas sonque a la mort deu cardinau Mazarin.
Sempessèrra
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Sempessèrra
egon Dauzat e Rostaing, lo nom qu'es format de Sent Pèr (varianta gascona de Sent Pèir), apòstol, e sèrra. La grafia *Sent Per-Sèrra es possibla, mes lo vocalisme deu nom deu sent es estat modificat per sa situacion pretonica. Negre hornish fòrmas ancianas : La Serre de S. Pe au sègle XII, archipres loci Sancti Petri de Serris. Sempessèrra que veng de Sent Pèr e deu gascon sèrra « hautor, tap, turon, mont non rocós ».
Les Mastres / Les Martres (en francés)
Lo segond es mei probable que lo prumèr, lo cementèri (latin martyres) meilèu que la mèit (la pastèra). Perqué lo plurau ? Sus la mapa de las annadas 50, lo nom es escriut Lasmartres (anciana parròpia au nòrd-oèst de la comuna). Es ua fòrma plurala (*martyria, plurau de martyr, martyres o martyrem, « martir »).
Personalitats ligadas dambe la comuna
Joseph Lagrange : generau d'Empèri
Mar de Marmara
thumb|right|500px|La mar de Marmara, al centre de la mapa, entre l'estrech del [[Bosfòr al nòrd-èst (amb Istambol en ròse) e l'estrech dels Dardanèls al sud-oèst]] La mar de Marmara (a l'Edat Antica: Propontida) (en turc: Marmara Denizi, en grèc modèrne: Θάλασσα του Μαρμαρά = Thalassa tou Marmara, en grèc ancian Προποντίς = Propontis) es una mar pichona que separa Asia e Euròpa. Fa partida del braç de mar, sonat Braç Sant Jòrdi, que religa la mar Negra al nòrd e la mar Mediterranèa al sud (amb son annèxe de la mar Egèa). La mar de Marmara se tròba en Turquia. Es al sud del Bosfòr e al nòrd dels Dardanèls
Yuracaré
Lo yuracaré es una lenga amerindianas isolada parlada en Bolívia Centrala dins lo Departament de Cochabamba per lo pòble yuracaré. A un estatut de lenga oficiala mai es menaçada de disparicion en causa dau nombre feble de locutors (aperaquí 2,700 en 2004).
Pouvrai
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.jmp
(acorcha de John’s Macintosh Project "projècte de John per Macintoh", en anglés - nom d’un logicial creat per John Sall per la companhiá SAS) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 18 de decembre de 2015.
Lebrèlh
Lebrèlh (Lebreil en francés) es una anciana comuna carcinòla administrada pel departament francés d’Òlt e la region d’, ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Lebrèlh èra, entre lo 1èr de genièr de 2016 e 2020, una comuna delegada dins la comuna novèla de Montcuc de Carcin Blanc.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Lebrèlh annexèt, entre 1790 e 1794, Caminel e Saint-Amans-de-Cabremorte (noms franceses), donc benlèu Caminèl e Sent Amanç de Crabamòrta.
Teterchen
Teterchen (Téterchen en francés) es una comuna lorena. Administrativament, esdins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo nom de Téterchen #èsser germanisé en Diedringen pendent lo annexion alemanda de 1940-1944.
A Téterchen, coma en nombre de municipalitats al nòrd de la Nied Alemanda, las ancianas generacions parlan lo francique (dialècte).
Téterchen Possedissiá una estacion SCNF sus la linha 12a Diedenhofen (Diedenhofen)-Sarreguemines e la linha 13a en connectant Courcelles-sus-Nied (Kurzel) a Hargarten/Falck. Lo tròç de la linha 13a en connectant Boulay(Bolchen) a Téterchen i aguèt dobèrt l'an 1876, de contunh barrat al tràfec viatgèr après 1944 ; aquela linha es d'ara endavant désaffectée. Lo tròç de la linha 12a en connectant Hargaten/Falck a Téterchen i aguèt dobèrt l'an 1883 ; a l'ora d'ara aquela linha servís essencialament al fret.
Le nom de Téterchen fut germanisé en Diedringen pendant l'annexion allemande de 1940-1944.
Téterchen possédait une gare SCNF sur la ligne 12a Thionville (Diedenhofen)-Sarreguemines et la ligne 13a reliant Courcelles-sur-Nied (Kurzel) à Hargarten/Falck. Le tronçon de la ligne 13a reliant Boulay(Bolchen) à Téterchen fut ouvert en 1876, puis fermé au trafic voyageur après 1944 ; cette ligne est désormais désaffectée. Le tronçon de la ligne 12a reliant Hargaten/Falck à Téterchen fut ouvert en 1883 ; actuellement cette ligne sert essentiellement au fret.
Dia deus enganats
Lo dia deus enganats qu'ei ua diada (sia lo 10, l'11 o lo 12 de novene de 1630) dens l'istòria francesa qui lo cardinau de Richelieu e se la virè entà contrar un complòt de la reina mair Maria de Medici qui'u volèva estremar deu poder.
La posicion deu Cardinau de Richelieu de s'aligar dab los protestants entà har rampeu a l'Empèri deus Habsborg (a maugrat d'aver reprimit los protestants en França e Occitània) que desvelhè l'ostilitat deu partit deus devòts gavidat per la reina mair. A maugrat d'aver conveçut lo rei Loís XIII de destituir lo cardinau e deu barrar las pòrtas deu palais deu Luxemborg, auqeth qu'entrè per un passatge secret e que convençó au son torn lo rei deu tornar lo son poder e d'exiliar la reina mair a Compenha (alavetz au nòrd de l'Isla de França).
Oberlauterbach
Oberlauterbach en alemannisch (Oberlauterbach en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
La municipalitat se de environats pòbles seguents : Salmbach al nòrd, Niederlauterbach e Neewiller-près de-Lauterbourg al nòrd-se, Wintzenbach al sud-se, Eberbach-Seltz al sud, Crœttwiller e Kaidenbourg al sud-oèst e Siegen al nòrd-oèst.
La commune est entourée des villages suivants : Salmbach au nord, Niederlauterbach et Neewiller-près-Lauterbourg au nord-est, Wintzenbach au sud-est, Eberbach-Seltz au sud, Crœttwiller et Kaidenbourg au sud-ouest et Siegen au nord-ouest.
Oberhoffen-sur-Moder
Oberhofen an der Moder en alemannisch (Oberhoffen-sur-Moder en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
Lo ban de Oberhoffen es délimité al nòrd per l'anciana via romaine Brumath-Seltz; seguís de contunh de l'oèst al sud lo cors de la Moder fins a Rohrwiller e d'ailà se traça una linha parallela a la via romaine fins als limits de Schirrhein per continuament prene a nòu aquela anciana via. Aquel meteis ban se compausa de dos nivèls, compostos per la terrassa sablonneuse del cône de déjection de la Moder e la bassa terrassa del Rhin.
Le ban d'Oberhoffen est délimité au nord par l'ancienne voie romaine Brumath-Seltz; il suit ensuite de l'ouest au sud le cours de la Moder jusqu'à Rohrwiller et de là se trace une ligne parallèle à la voie romaine jusqu'aux limites de Schirrhein pour ensuite rejoindre à nouveau cette ancienne voie. Ce même ban se compose de deux niveaux, composés par la terrasse sablonneuse du cône de déjection de la Moder et la basse terrasse du Rhin.
Marin Marais
200px|thumb|Marin Marais Marins Marais (París, lo 31 de mai de 1656 - París, lo 15 d'agost de 1728) que ho un musician (gambista) e compositor barròc francés deu sègle XVII.
Oberhoffen-sur-Moder
Istòria
thumb|left|Anciana campana del vilatge de Oberhoffen-sus-Moder fonduda l'an 1850 per Jean-Louis Edel (1810-1887) e conservada al [[Musèu istoric d'Estrasburg]] L'espital de Haguenau a de tèrras a Oberhoffen-sus-Moder en 1207. Mas la siá istòria es fòrça mai anciana, coma lo demòstra la descobèrta de pigassas en pèira conservada al musèu de Haguenau. D'après lo Sr. Hatt E Zumstein existissiá una acampada de nomadas de l'edat del bronze a Oberhoffen-sus-Moder. A l'epòca mérovingienne l'istòria de Oberhoffen-sus-Moder es fòrça estretament ligada a la abbaye de Arnulfsau, situada a las confins del ried cap a Drusenheim. Lo ancià sant de la parròquia, St Mathieu proven d'aquela epòca. Mai tard Oberhoffen-sus-Moder ven un luòc de pelegrinatge dédié a Ste Riedchilde enterrée ailà amb los sieus sèt mainats. Tèrra paura, las gents i vivon de ramaderia mercés a las pradas del ried. La cultura del safran permet de melhorar l'ordinari. Sembla que la cultura de la garance en quantitat industriala del XVIIIe sègle aja pas gaire aprofechat dins lo pòble, mas anava se rattraper pel continuament mercés al pasteur Ehrenpfort #que i introdusís la cultura del houblon. En 1836 i aguèt luòc un procès entre los éleveurs de Oberhoffen-sus-Moder e dels proprietaris de Bischwiller en lo cas de dreches de vana pâture, un vièlh conflicte d'en un autre luòc d'ont Oberhoffen-sus-Moder #sortir victorieux. Oberhoffen-Sus-Moder es pas pas citat en las vièlhas chartes de Wissembourg, mas lo sieu territòri sembla correspondre a la camina de Semheim #que, fach en enquimerant, a los sieus limits la longitud de la Moder; un autre riu a citat en la charte, Flad-aha #que se pòt facilament assimilar al riu d'origina phréatique lo Fallgraben.
Marin Marais
Hilh de Vincent Marais, sabatièr, e de Catherine Bellanger, que comencè a apréner la musican en estar corista en la glèisa de Saint-Germain-l'Auxerrois on aprengó tanben las bases de la viòla de gamba.
Aus 16 ans que deishè lo còr e que se n'anè estudiar dab lo gambista Jean de Sainte-Colombe (que deurè dilhèu estar aperat Joan de Santa Coloma se's confirmesse qu'èra efectivament bearnés) qui, au cap de seis mes, be'u digó que non podèva pas mei arren per eth.
Marais qu'entrè arron dens l'Academia Reiau de Musia com gambista. En 1676 qu'esposè Catherine Darnicourt dab qui avore mantuns mainatges. En 1679 qu'entrè dens la Musica deu rei e que hore tanben musician a l'operà.
A la mort de Jean-Baptiste Lully (a qui èra estat autrejat lo monopòli suber la creacion e la representacion musicau) que podó compausar e apitar l'operà Alcide (dab un libret de Jean-Galbert de Campistron).
Imatge:Marin Marais - Sonnerie de Ste-Geneviève du Mont-de-Paris (Advent Chamber Orchestra).ogg
Oberhoffen-sur-Moder
Istòria
thumb|left|Ancienne cloche du village d'Oberhoffen-sur-Moder fondue en 1850 par Jean-Louis Edel (1810-1887) et conservée au [[Musée historique de Strasbourg]] L'hôpital de Haguenau a des terres à Oberhoffen-sur-Moder en 1207. Mais son histoire est beaucoup plus ancienne, comme le démontre la découverte de haches en pierre conservées au musée de Haguenau. D'après M. Hatt et Zumstein il existait un campement de nomades de l'âge du bronze à Oberhoffen-sur-Moder. À l'époque mérovingienne l'histoire d'Oberhoffen-sur-Moder est très étroitement liée à l'abbaye d'Arnulfsau, située aux confins du ried vers Drusenheim. L'ancien saint de la paroisse, St Mathieu provient de cette époque. Plus tard Oberhoffen-sur-Moder devient un lieu de pèlerinage dédié à Ste Riedchilde enterrée là avec ses sept enfants. Terre pauvre, les gens y vivent d'élevage grâce aux prairies du ried. La culture du safran permet d'améliorer l'ordinaire. Il semble que la culture de la garance en quantité industrielle du XVIIIe siècle n'ait guère profité au village, mais il allait se rattraper par la suite grâce au pasteur Ehrenpfort qui y introduit la culture du houblon. En 1836 eut lieu un procès entre les éleveurs d'Oberhoffen-sur-Moder et des propriétaires de Bischwiller à propos de droits de vaine pâture, un vieux conflit d'ailleurs d'où Oberhoffen-sur-Moder sortit victorieux. Oberhoffen-sur-Moder n'est pas cité dans les vieilles chartes de Wissembourg, mais son territoire semble correspondre à la marche de Semheim qui, fait troublant, a ses limites le long de la Moder; une autre rivière est citée dans la charte, Flad-aha qu'on peut facilement assimiler à la rivière d'origine phréatique le Fallgraben.
Maria de Medici
thumb|200px|Maria de Medici Maria de Medici (Florença, lo 26 d'abriu de 1575 – Colonha, lo 3 de julhet de 1642) que ho l'esposa deu Noste Enric e donc regina de França e de Navarra e, arron, regina mair. Qu'èra la mair deu rei de França e de Navarra Loís XIII.
Sheisau enfant de Francés I de Medici (1541–1587), granduc de Toscana, e de Joana (1548–1578), arquiduquessa d'Àustria (era medisha hilha de Ferran Ier deu Sant Empèri e d’Ana Jagellon.
Après la mort deu son espós, que recomandè e qu'ajudè lo Cardinau de Richelieu auprès deu son hilh. Totun, quan e's revirè d'aquesta posicion non podó pas mei arren contra aqueth ministre principau e que ho, en purmèras, estremada de la cort, puish qu'avó d'exilià per'mor d'aver complotat dab poténcia estrangèra e enemiga.
Le Bouchaud
Le Bouchaud es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Geografia
La municipalitat se situa al limit de la Saône-e-Loire e de la Loire, a l'èst del departament de l'Aliar. Se tròba en los Bassas Caminas del Bourbonnais.
La commune se situe à la limite de la Saône-et-Loire et de la Loire, à l'est du département de l'Allier. Elle se trouve dans les Basses Marches du Bourbonnais.
Dardanèls
Los Dardanèls (a l'Edat Antica: l'Ellespont, var. l'Ellespònt) (en turc: Çanakkale Boğazı, en grèc modèrne: Δαρδανέλ[λ]ια = Dardanellia, en grèc ancian Eλλήσποντος = Hellêspontos) son un estrech que separa Asia e Euròpa. Fan partida del braç de mar, sonat Braç Sant Jòrdi, que religa la mar Negra al nòrd e la mar Mediterranèa al sud (amb son annèxe de la mar Egèa). La mar de Marmara se tròba en Turquia. Es al sud de la mar de Marmara e al nòrd de la mar Egèa.