cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Merville (Nòrd)
Istòria
Au début de la seconde Guerre mondiale, l'aérodrome est utilisé par les anglais (Hawker Hurricanes...), puis pris par les allemands (Messerschmitt Bf 110...), ces derniers transforment alors le triangle d'herbe en une structure bétonnée, environnée de blockhaus et de tarmacs disposés en "marguerite", l'aérodrome se situe en effet près de la côte et donc de celle de l'Angleterre (Les hangars situés vers l'aéro club datent a priori de cette époque). Lors de la libération de la ville, les infrastructures sont alors utilisées par les américains pour réparer et entretenir leurs avions, en particulier les bombardiers lourds (Boeing B-17 Flying Fortress...).
Le 12 juin 1944, un raid de bombardiers de l'USAAF fait de nombreux morts sur l'axe des actuelles "Rue du Général de Gaulle - Rue du docteur Rousseau", le mémorial de 1914-1918 situé aux "deux-ponts" fut endommagé à cette occasion. L'attaque serait due à une erreur d'identification de cible, en effet à cette époque, le débarquement venait de commencer et les aviateurs ont semble-t-il cru à des renforts ou des fuyards allemands lorsqu'il aperçurent nombre d'habitants dans ces rues.
Australopithecus robustus
Australopithecus robustus ( o Paranthropus robustus) siguec descurbert en 1938. Eth desvolopament d'Australopithecus robustus, sustot en sòn traches cranials semblaua éster ena linha d'un complexe nhàcador mès pesant. Es sues caracteristiques definitiues son parières aras des australopitecids e pr'amor d'aço Robert Broom creèc eth genre Paranthropus e classèc aguesta espècies laguens aqueth terme.
Descurbiment
Es fossils includien troçi d'un cran e diuerses dents; totes auien uns 2 milions d'ans d'aperaquí. Es lòcs on se trapen fossils de Paranthropus robustus sonque se trapen en Sud-Africa e son Kromdraai, Swartkrans, Drimolen, Gondolin e Coopers. Ena bauma de Swartkrans, es trobalhes de 130 individús sigueren descurbertes. Er estudi que se hèc sus es dents d'aguesti ominins revellèc que P. robustus no demoraua mès de 17 ans de vida.
Australopithecus robustus siguec eth prumèr ominid robust dera sua espècie e descurbert auans que Paranthropus boisei e Paranthropus aethiopicus. Eth prumèr descurbiment de P. robustus auia estat eth prumèr australopitecid robust e eth dusau dempús d'Australopithecus africanus, que Dart auia ja auans descurbert. Eth trabalh de Broom sus es australopitecids demostrèc qu'era evolucion qu'amiava entera Homo sapiens ère pas soleta mès plan diuersa.
Morfologia
Coma d'autes australopitecids robustes, P. robustus auia ua forma coma era d'un gorila dab ua maissa e dents mès pesants en comparacion dab d'autes ominins dera linha evolutiua Homo. Era cresta sagital que corre ath lòng deth naut deth cran ère utilizada tà ancorar es grani musculs nhacadors. Eth cran DNH7 de P. robustus, Eurydice, siguec descurbert en 1994 ena bauma de Drimolen, en Sud-Africa per Andre Keyser e a uns 2.3 milions d'ans. Possiblements qu'ère ua hemelha. thumb|Australopithecus robustus èren uns primats patrilocals pr'amor qu'es hemelhes voliuen demorar luenh de sòns grops de neishement. Es dents d'aguesti primats èren mès grani e grossi que no pas es d'autes australopitecids trapats, qu'èren mès gracils. Broom classèc aguestes trobalhes en un prumèr moment coma Australopithecus robustus. Eth cran auia una cresta plan longa sus eth cap tà ancorar es musculs dera maissa. Es mascles de P. robustus hèien sonque 1,2 m e pesauen uns 54 Kg. Es hemelhes hèien mens d'un metre e pesauen sonque 40 Kg. Aço que mostra que i auia un gran dimorfisme sexual. es dents trapades de P. robustus son mès granes qu'es que s'an trapat de P. boisei.
Broom analisèc es trobalhes e arremarquèc que i auia quauques desparietats en eth tamanh des dents molars que semblauen mès es d'un gorila que no pas d'un uman. D'autes trobalhes de P. robustus an sigut dempús trapades en Sud-Africa. Eth tamanh de sòn cervèth ère demest 410 cc e 530 cc, açò vò díder qu'ère tan gran coma eth d'un chimpanzé.
Quauq'un a dit que P. robustus auia ua dieta rica en minjar fibrós coma es nòdes e tuberculs e que demoraua en bòsquis duberts e era savana. Diuersi estudis mès moderns díden qu'era sua dieta ère mès generalista (1) mentres que d'autes díden que cercaua ues hònts de minjar mès dures (2).
En 2011 un estudi hèt damb es ratios d'isotopes d'estronci enes dents suggereishen qu'Australopithecus africanus e P. robustus demorauen en grops en Sud-africa e qu'èren patrilocals: es hemelhes que voliuen demorar mès luenh de sòn lòc de naishement mès que no pas es mascles (3) (4).
23 de novembre
Decèsses
Veire tanben :
Pasquale Paoli
thumb|Pasquale Paoli
Pasquale Paoli (nascut lo 6 d'abril de 1725 a Stretta, mòrt lo 5 de febrièr de 1807 a Londres ) foguèt un òme politic e general còrs. Es lo creator de l'Universitat de Corsega a Corti. Foguèt l'unic general de la nacion d'una Republica de Corsega independenta entre lo 14 de julhet de 1755 e lo 13 de junh de 1769, qu'es estat dempuèi integrada dins l'Estat francés.
Biografia
Nascut lo 6 d'abril de 1975 a Stretta, a aquesta epòca la Corsega es encara jos l'ocupacion genovesa, lo 30 de genièr de 1735, Corsega es declarada independenta per la Cunsulta d’Orezza e la primièra constitucion còrsa. Lo paire de Pasquale, Ghjacintu Paoli es elegit deputat de Corsega, mas en 1739 Corsega es un còp de mai ocupada per Gènoa. Pasquale Paoli es constrench a l'exilh a Nàpols en Itàlia. Lo 29 d'abril de 1755, Pasquale Paoli desbarca a Aleria, lo 14 de julhet la Cunsulta d’Orezza proclama Pasquale general de la nacion còrsa.
Warcq (Ardenas)
Warcq es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vauderore
Vau de rore (en francés Valderoure) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Vauderore Es nascut de la scission de la distincion de Séranon en doas comunas. Dempuèi aquela epòca lo vièlh vilatge (Grand Glise) es pichon a pichon délaissé, los matériaux de bastiment serviràn en granda part a crear l'actual vilatge de Séranon. De lo sieu costat la vallée de la Lane #qu'acuèlh Vauderore va prospérer sul modèl d'un abitat escampilhat tot a la longitud de la plana en pichons caserius, totes situats sul territòri de la municipalitat de Vauderore : Lo Barralh de Giraud, Fauchier, Valentin, Caillon e Malamaire e dos luòcs-diches mai importants, la Ferrière e Valderoure.
Vauderore est née de la scission de la seigneurie de Séranon en deux communes. Dès cette époque le vieux village (Grand Glise) est petit à petit délaissé, les matériaux de construction serviront en grande partie à créer l'actuel village de Séranon. De son côté la vallée de la Lane qui accueille Vauderore va prospérer sur le modèle d'un habitat dispersé tout au long de la plaine en petits hameaux, tous situés sur le territoire de la commune de Vauderore : Le Clos de Giraud, Fauchier, Valentin, Caillon et Malamaire et deux lieux-dits plus importants, la Ferrière et Valderoure.
Clafotís
thumb|right|200px|Clafotís Lo clafotís es una còca compausada de cerièras negadas dins una pasta de pescajons. Tradicionalament, las cerièras son pas descloscadas. Aquò's un dessèrt sortit de Lemosin que lo nom seriá derivat del vèrb claufir (sosentendut: « la pasta de cerièras »). Lo clafotís se seriá espandit al. Fach emb d'autres fruchs (pera, poma...), es apelat flaunharda.
En Auvèrnhe lo clafotís pren lo nom de milhard.
Panzoult
Panzoult es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Distincion en levant de L'Isla-Bouchard apertenenta a la familha de las Barjot del a la Revolucion.
La glèisa èra possession de la abbaye de Marmoutier.
Seigneurie relevant de L'Île-Bouchard appartenant à la famille des Barjot du à la Révolution.
La glèisa était possession de l'abbaye de Marmoutier.
Còrda
Las fibras pòdon èsser naturalas: cambe, lin, lana, coton, seda o autras o artificialas a partir de derivats plastics, principalament nilon. Se las còrdas son constituidas de fibras metallicas (acièr, coire, alumini) recebon lo nom de cables.
L'usatge basic es de ligar d'un biais permanent o temporari un o mai d'un elements entre eles o amb d'autras (en fasent de noses). I a d'usatges derivats coma los trabalhs de traccion, de suspension verticala e lo traçat de linhas drechas.
S'utiliza pels trabalhs en nautor per assegurar o prevenir la casuda d'objèctes o de personas. Tanben pels espòrts de montanha per assegurar los practicants o per far de davaladas en dobla còrda.
S'utiliza tanben per fòrça animals e un bon nombre d'aqueles pòdon –atal coma l'òme- la confeccionar o la produsir segon los sieus besonhs.
Recebon lo nom de còrdas –sens n'èsser vertadièrament- los cables vibratils d'unes instruments de musica, que dintran en vibracion en essent percutits coma dins lo cas del piano, o fretats coma pel violon, o pecigats coma amb la guitarra.
Foug
Foug es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
La vila de Foug a situat a 30 quilomètres a l'oèst de Nancy e a 10 quilomètres de Toul. La siá altitud es de 261 mètres al nivèl de la estacion SNCF municipala. Foug Compòrta un exemple considerable de captura fluviale : lo Val del Asne (vengut vallée mòrta) quand antany la Moselle (la pichona Meuse) preniá la Meuse.
La ville de Foug est située à 30 kilomètres à l’ouest de Nancy et à 10 kilomètres de Toul. Son altitude est de 261 mètres au niveau de la gare SNCF municipale. Foug comporte un exemple remarquable de capture fluviale : le Val de l'Asne (devenu vallée morte) quand jadis la Moselle (la petite Meuse) rejoignait la Meuse.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La via romaine #qu'anava de Rems a Toul passava per l'actuala granja de Savonnières. La carrièra de Foug #que pòrta a la Savonnières se truca "carrièra de Sant-Germain", #çò que testifica de l'existéncia passada d'una connexion dirècta entre los dos pòbles, via Savonnières.
A l'epòca franque, existissiá una villa reiala (villa regissiá Saponaria) e una nécropole #qu'a #èsser enregistrada al al luòc-dich ancian cementèri de Savonnières.
Los comtes de Bar an fondat un castèl en 1218 #que i aguèt destruit en 1634. Aquel castèl #resistir al banc del pòrti de Lorraine en 1232. #Èsser la residéncia de las comtes de Bar al. Es dins lo castèl de Foug #que i aguèt conclús lo 20 de març 1419 çò de tractat en prevesent lo matrimòni de René E d'Anjau e de Isabelle de Lorraine #que li caliá desbocar a l'union de las duchés de Lorraine e de Bar.
A la prima 1659, una part del regiment francés del Maréchal-Pòrti de la Ferté-Sennecterre (la França en ocupant una part de la Lorraine) s'installa a Foug. Un jove enginhèr talentueux (breveté a 21 ans Enginhèr del Rei en data del 3 de mai 1655) de 25 ans, afectat a aquel regiment, abans d'èsser de contunh enviat en garnison a Nancy, #escriure :. Aquel jove enginhèr vendrà Maréchal de França jol nom de Sébastien Lo Prestre de Vauban. Font del tèxt : Memòria en relacion amb la jonction de la Meuse e de la Moselle, Dunquèrca 8 de junh 1679.
Pendent longtemps, Foug #èsser réputé pels vins #que i avián produsit mas lo bòsc recobra d'ara endavant los ancians vignobles. Totun, dels vignobles prospèrent totjorn en lo Toulois, en produsint l'excellent Gris de Toul, en avent obtengut lo AOC l'an 1998.
thumb|left|plaque de la rue de Saint-Germain à Foug Origine du nom : du latin Fagus - qui signifie hêtre - Foug fut nommé ainsi à cause de la forêt qui entoure le village. Forêt, presque exclusivement composé de hêtres et de chênes et qui est toujours aussi dense de nos jours. Les cendres de bois de hêtre servaient à fabriquer du savon, activité qui a perduré jusqu’au et dont on retrouve des traces au lieu dit “La Savonnière”.
La voie romaine qui allait de Reims à Toul passait par l’actuelle ferme de Savonnières. La rue de Foug qui mène à la Savonnières s'appelle "rue de Saint-Germain", ce qui témoigne de l'existence passée d'une liaison directe entre les deux villages, via Savonnières.
À l’époque franque, il existait une villa royale (villa regia Saponaria) et une nécropole qui a été fouillée au au lieu-dit ancien cimetière de Savonnières.
Les comtes de Bar ont fondé un château en 1218 qui fut détruit en 1634. Ce château résista au siège du duc de Lorraine en 1232. Il fut la résidence des comtes de Bar au. C’est au château de Foug que fut conclu le 20 mars 1419 le traité prévoyant le mariage de René I d’Anjou et d’Isabelle de Lorraine qui devait aboutir à l’union des duchés de Lorraine et de Bar.
Au printemps 1659, une partie du régiment français du Maréchal-Duc de La Ferté-Sennecterre (la France occupant une partie de la Lorraine) s’installe à Foug. Un jeune ingénieur talentueux (breveté à 21 ans Ingénieur du Roi en date du 3 mai 1655) de 25 ans, affecté à ce régiment, avant d’être ensuite envoyé en garnison à Nancy, écrivit :. Ce jeune ingénieur deviendra Maréchal de France sous le nom de Sébastien Le Prestre de Vauban. Source du texte : Mémoire concernant la jonction de la Meuse et de la Moselle, Dunkerque 8 juin 1679.
Pendant longtemps, Foug fut réputé pour les vins qui y étaient produits mais la forêt recouvre désormais les anciens vignobles. Toutefois, des vignobles prospèrent toujours dans le Toulois, produisant l’excellent Gris de Toul, ayant obtenu l’AOC en 1998.
Sens-de-Bretagne
Sen en breton ( Sens-de-Bretagne en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Istòria
Fins en 1790, la municipalitat depen de la juridiction reiala de Bazouges-la-Pérouse ont a erigit en costat del district de Dòl-de-Bretanha, e reagrupa Fingeixo, Gahard, Romazy e Vièlh-Vy-sus-Couesnon. En 1800, la municipalitat de Sens-de-Bretanha a ligat al costat de Sant-Aubin-de Aubigné. La populacion de la municipalitat es favorabla als cambiaments aportats per la Revolucion francesa, sustot après la fin de la Terror. La principala celèbra revolucionària es aquela en celebrant l'anniversari del execucion de Louis XVI, acompanhada d'un serment d'òdi a la royauté e a la anarchie, celebrada a partir de 1795. D'unas autras fèstas an celebrat, coma l'anniversari de la fondacion de la Republica ; d'unas autras fèstas son mai confidentielles, a las fes per manca de fons pels organizar e perque revenon pas en lo calendari dins una fèsta d'Ancian Regim, coma la fèsta de la Reconeissença (seguida unicament per la tropa presenta a Sens) o la fèsta de l'Agricultura.
En 1888, lo nom oficial de la municipalitat a #èsser modificat de Sens en Sens-de-Bretanha.
Al mièg de la, comuna e escòlas se bastisson.
Jusqu'en 1790, la commune dépend de la juridiction royale de Bazouges-la-Pérouse où elle est érigée en canton du district de Dol-de-Bretagne, et regroupe Feins, Gahard, Romazy et Vieux-Vy-sur-Couesnon. En 1800, la commune de Sens-de-Bretagne est rattachée au canton de Saint-Aubin-d'Aubigné. La population de la commune est favorable aux changements apportés par la Révolution française, surtout après la fin de la Terreur. La principale fête révolutionnaire est celle célébrant l’anniversaire de l’exécution de Louis XVI, accompagnée d’un serment de haine à la royauté et à l’anarchie, fêtée à partir de 1795. D’autres fêtes sont célébrées, comme l’anniversaire de la fondation de la République ; d’autres fêtes sont plus confidentielles, à la fois par manque de fonds pour les organiser et parce qu’elles ne correspondent pas dans le calendrier à une fête d’Ancien Régime, comme la fête de la Reconnaissance (suivie uniquement par la troupe présente à Sens) ou la fête de l’Agriculture.
En 1888, le nom officiel de la commune a été modifié de Sens en Sens-de-Bretagne.
Au milieu du, mairie et écoles se construisent.
Amy Williams
thumb|Amy Williams (2010) Amy Joy Williams (Cambridge, 29 de setembre de 1982) es una anciana esqueletonaira anglesa. Ganhèt una medalha d'aur als Jòcs Olimpics de 2010.
João Pedro Pereira Silva
João Pedro Pereira Silva es un fotbolaire portugués, naissut lo 21 de mai 1990 a Vila das Aves en Portugau. Jòga coma atacant.
Alòs de Balaguer
Alòs de Balaguer es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Compans
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Chifra d'afaires
La chifra d'afaires (ò CA) es la soma dei vendas de bens ò de servicis d'una companhiá durant un exercici comptable. Son nivèu varia segon la natura de seis activitats mai es un otís fòrça utilizat per comparar d'entrepresas d'un meteis sector d'activitat. De mai, l'estudi de sa variacion es un indicator analitic interessant car permet de mesurar lei variacions d'activitat entre exercicis diferents.
Izel-lès-Équerchin
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sohrab Bakhtiarizadeh
Sohrab Bakhtiarizadeh, naissut l'11 de setembre 1977 a Noor Abad, es un fotbolaire internacionau iranian. Jòga coma defensor centrau, e mesura 1,85 m.
Anja Huber
Anja Huber (Berchtesgaden, 25 de mai de 1983) es una esqueletonaira alemanda.
Grop sanguin
Los grops sanguins son cadun dels tipes de sang que se deu prene en compte quand se fa una transfusion sanguina. Lo classament se fa en foncion de la natura de cèrts compausants de la membrana dels globuls roges de la sang de cada individu. Una transfusion d'un grop incompatible pòt causar una reaccion immunologica que provòca una anemia  emolitica, arrèst renal, chòc circulatòri e la mòrt.
Istòria
Al començament del sègle XX, los mètges descobriguèron que lo fracàs frequent de las transfusions èran deguts a l'incompatibilitat entre donatora e receptor.
L'an 1901 lo patologista austriac Karl Landsteiner establiguèt lo classament ABO dels grops sanguins e descobriguèt que se transmetián segon lo modèl d'ereditat mendelian (en foncion de las leis de Mendel). Los grops foguèron originalment nomenats A, B, e C, mas C venguèt O, de la paraula alemanda "Ohne", que significa "pas cap". En alemand e qualques idiòmas de l'Euròpa central, del tipe O se sona tipe 0 (zèro). Lo tipe de sang AB foguèt descobèrt en 1902.
Classificacion ABO
Dins aquela classificacion, los quatre grops sanguins son A, B, AB e O.
Los eritrocits del grop A an la substància A a sa superfícia. De mai de mai, la sang d'aquel grop conten d'anticòrs contra la substància B presenta en los globuls roges de la sang del grop B.
Los eritròcits del grop AB contenon la substància A e la B a sa superfícia e dins lo serum del grop AB i a pas cap dels dos anticòrs mencionats: ni contra la substància A present dins los globuls roges de la sang del grop B ni contra la substància B presenta dins los globuls roges de la sang del grop A.
Se se transusa de la sang del grop A cap a una persona del grop B, los anticòrs anti-A del receptor destruiràn los eritrocits de la sang de la transfusion.
Coma que los globuls roges de la sang del grop O contenon pas cap de substància a sa superfícia, la sang d'aquel grop pòt èsser utilizada amb succès amb quin que siá receptor.
Aital, los grops O e AB se nomenan respectivament donator universal e receptor universal.
Factor Rhesus (Rh)
Lo factor Rhesus o factor Rh de la sang es un autre factor que se descobriguèt mai tard, en 1940. Recep aquel nom perque s'identifiquèt d'en primièr dins la sang del macaco rhesus (Macaca mulatta).
Aquel factor afècta las transfusions, mas es subretot fòrça important de lo prene en compte entre la maire gestanta e lo fètus. Lo simbòl Rh+ indica la preséncia del factor Rh dins la membrana dels globuls roges e lo simbòl Rh- n'indica l'abséncia. Un receptor negatiu reacciona a la sang d'un donator positiu tot en li causant emolisi, mas lo contrari es pas realizat (un receptor Rh+ presenta pas cap de reaccion a la sang Rh-).
L'incompatibilitat entre maire e enfant se ven quand una femna amb Rh- e un òme amb Rh+ concebon un filh, se pòt alara se passar que -segon las leis de Mendel- lo fètus presenta Rh+, coma son paire. Dins aquel cas la sang de la maire e la del fètus son pas compatibles, causa qu'a pas d'efièt pel primièr filh qu'es Rh+, que dins aquel cas lo sistèma immunitari de la maire encara a pogut pas crear d'anticòrs contra la substància Rh. Alara que dins lo segond la segunda prensa amb un fetus Rh+, los anticòrs contra la substància Rh ja se los creèt lo sistèma immunitari de la maire poirián causar una emolisi dins lo fètus. Per o evitar, quand arriba aquela incompatibilitat s'administra a la maire doas injeccions d'immunoglobulina Rh per tòca d'inactivar los anticòrs contra la substància Rh que lo còrs de la gestanta generèt. Pels enfants de dos progenitors que totes dos sián Rh+ o totes dos sián Rh- aquel problèma pòt pas se presentar, coma se presenta tanpauc en los filhs de maire Rh+ e lo paire Rh-, que dins aquel cas, un possible fètus Rh- provocariá pas cap de creacion de anticòrs dins una maire Rh+.
Autres factors
Los classaments ABO e Rhesus son pas las unicas possiblas. I a 46 d'autras antigèns coneguts, la majoritat fòrça mai rars que son pas ABO e Rh.
Cazacstan
Cazacstan (en cazac Қазақстан = Qazaqstan, en rus Казахстан = Kazakhstan) es un país d'Asia Centrala mai que tòca tanben lei confinhas orientalas d'Euròpa. Forma un Estat independent ont lo pòble cazac e la lenga cazaca son preeminents (amb la preséncia d'una fòrta minoritat d'origina russa).
Grop sanguin
Autres factors
La preséncia o abséncia d'aqueles autres antigéns servís per definir d'autres sistèmas de grop sanguin. Fòrça pòrtan lo nom dels pacients ont foguèron detectats pel primièr còp.
Cazacstan
Faguèt partida de l'Union Sovietica fins en 1991. Confronta Russia, China, Quirguizstan, Ozbequistan e Turcmenistan e ten una còsta subre la mar Caspiana. A una populacion de 15,185,844 abitants (2005) e una superfícia de.
Grop sanguin
Autres factors
Qualques exemples:
Cazacstan
La capitala es Norsoltan.
Grop sanguin
Compatibilitat
La seguenta taula mòstra de quines grops (ABO e Rh) pòdon donar sang a quines grops, o ne recebre. La "X" indica compatibilitat. Coma se pòt veire una persona de grop O amb Rh- pòt donar sang a quin autre grop que siá, se sona per aquò donantor universal.
Cazacstan
Lo gentilici es cazac -a.
Grop sanguin
Compatibilitat
Se produsís la situacion inversa amb lo grop AB Rh+: son receptors universals, doncas que pòdon recebre sang de quin autre grop que siá.
Frequéncias
La taula seguenta mòstra la frequéncia en la populacion umana dels grops ABO e Rh. Aquela frequéncia coincidís benlèu pas amb de zònas determinadas, o suspulacions, que los grops sanguins son pas distribuits uniformament a causa de la deriva genetica e la seleccion naturala.
Cazacstan
De la Preïstòria a la dominacion russa
Au sègle VII, passèt sota la dominacion dei Tujue e la region integrèt lo mond turc. Se lo nomadisme demorèt la nòrma dins l'estèpa, una civilizacion urbana se desvolopèt dins leis oasís situadas lòng de la Rota de la Seda. Au sègle XIII, aquelei vilas subiguèron leis invasions mongòlas e foguèron integradas dins l'Empèri Mongòl. Pasmens, aquel empèri se fragmentèt tre la fin dau sègle e son territòri passèt sota lo contraròtle de khanats pus pichons.
Lo pòble cazac se formèt a partir dau sègle XV a partir de l'union de plusors tribüs turcas dins la region dau Lac Balqash. Dins lo corrent dau sègle XVI, formèron tres òrdas dirigidas per un khan : la Granda Òrda èra installada dins la region de Semirechye (sud-èst), la « Mejana » entre lo Lac Balqash e la Mar d'Aral e la « Pichona » entre la Mar d'Aral e lo riu Oral.
La conquista russa
D'efèct, a la fin dau sègle XVIII, lo poder rus acomencèt de favorizar la colonizacion de l'estèpa cazaca per de populacions russas e tataras (de Vòlga). Lei Tatars, principalament de marchands, prenguèron rapidament una plaça importanta dins l'economia dau país e favorizèron la conversion de la populacion a l'islam. Sa lenga venguèt tanben la lingua franca de l'Asia Centrala. Lei Rus se concentrèron sus lo contraròtle politic amb lo reversament dau khan de l'Òrda Mejana en 1822, d'aqueu de la Pichona en 1824 e d'aqueu de la Granda en 1848. Aquò entraïnèt de revòutas que foguèron reprimidas.
La colonizacion russa
En despiech de la politica russa de somission deis autoritats localas, lei relacions entre Rus e Cazacs se melhorèron après la darriera insureccion cazaca importanta en 1868. D'efèct, l'aristocracia cazaca èra fòrça ostila a l'influéncia dei Tatars e se acceptèt aisament la cultura russa a partir de la fin dau sègle XIX. Aquò permetèt de restablir l'òrdre e la patz dins la region.
En revènge, empachèt pas la colonizacion massiva dei tèrras agricòlas per de populacions russas ò ucraïnianas. La creacion d'una agéncia dedicada a l'installacion de colons rus en 1896 accelerèt lo movement. Ansin, en 1912, lei Rus e leis Ucraïnians representavan 40% de la populacion e lei Cazacs èran sovent obligats de viure dins lei regions aridas dau sud e de l'oèst. Deguèron tanben abandonar lo nomdisme, çò qu'entraïnèt la disparicion deis institucions tradicionalas.
En 1905, aqueleis evolucions nefastas e la penetracion deis idèas modèrnas foguèron a l'origina de la fondacion dau movement nacionalista Alach Orda, inspirat per lo poèta modernizator Abai Qunanbaiuli (1845-1904). Opausat au colonialisme e a la russificacion de la societat, èra en favor d'un programa de reformas socialas. En 1916, la decision de mobilizar 240,000 musulmans d'Asia — normalament excluchs dau servici militar — au sen de « batalhons de trabalh » foguèt fòrça mau acceptada e entraïnèt una revòuta importanta. La repression foguèt saunosa e causèt de desenaus de miliers de victimas. Plusors miliers de Cazacs s'enfugiguèron tanben en China ont una minoritat cazaca importanta existís totjorn dins lei províncias dau nòrd-oèst.
Lo Cazacstan Sovietic
L'afondrament de l'Empèri Rus foguèt aprofichat per lei nacionalistas cazacs de l’Alach Orda per proclamar la formacion d'una region autonòma lo 13 de decembre de 1917. Pasmens, trobèron ges d'aliat e foguèron atacats tant per lei Roges que per lei Blancs. En 1920, foguèron definitivament vencuts per lei Bolchevics e Cazacstan foguèt alora integrat au sen de la Republica Socialista Sovietica Autonòma Quirguiza — lei Cazacs èran alora dichs « Quirguizs » per lei Rus — creada lo 26 d'aost de 1924. Fins a 1936, la Republica subiguèt divèrsei cambiaments territòrias e transferiments de capitala que li donèron pauc a pauc son aspèct actuau. Son estatut evolucionèt tanben mai d'un còp per li donar mai d'autonòmia e, en 1936, venguèt una republica constitutiva de l'URSS.
La colonizacion foguèt enebida dins lo corrent deis annadas 1920 avans de tornar prendre durant lo decenni seguent. L'agricultura foguèt collectivizada a partir de 1928 en despiech de l'oposicion dei païsans. Coma en Ucraïna, aquò entraïnèt una repression d'amplor amb de miliers de desportacions e una desorganizacion de la produccion que causèt de faminas grèvas. De desenaus de miliers d'abitants quitèron tornarmai lo país per s'installar en China. Ansin, avans la Segonda Guèrra Mondiala, lei Cazacs representavan solament 30% de la populacion de la Republica e l'arribada de « pòbles punits » (Alemands de Vòlga... etc.) agravèt lo desequilibri.
Aquò contunièt fins ais annadas 1950 amb la decision de Nikita Khrushchov de desvolopar lei « tèrras verges » de Cazacstan. De mai, lo govèrn centrau decidèt de desvolopar l'industria, çò que renforcèt l'integracion dei regions septentrionalas amb lei territòris rus de Siberia. L'alunchament de Cazacstan a respèct dei frontieras sovieticas foguèt tanben utilizat per i installar de basas estrategicas e de centres scientifics coma lo cosmodròme de Baikonur. Ansin, la russificacion agantèt un nivèu fòrça important dins lei regions dau nòrd e, en 1960, un novèu decopatge dau territòri cazac foguèt estudiat. En revènge, lo sud dau país gardèt una cultura pus pròcha deis autrei republicas sovieticas d'Asia Centrala.
Dins lo corrent deis annadas 1980, Cazacstan foguèt un centre important dau nacionalisme dei pòbles d'Asia Centrala mai assaièt en parallèl de mantenir l'URSS en causa de sa dependéncia economica. En 1986, Almaty foguèt ansin tocada per de manifestacions fòrça violentas que s'opausavan a la nominacion d'un Rus a la tèsta dau PC Cazac. Pasmens, en 1991, Cazacstan foguèt un dei darrierei republicas que proclamèt son independéncia (lo 16 de decembre de 1991).
Lo Cazacstan independent
Dempuei son independéncia, Cazacstan es dirigit per Nursultan Nazarbayev. D'efèct, nomat cap dau PC Cazac en 1989, foguèt elegit president en decembre de 1991. Modifiquèt mai d'un còp la constitucion per poder contuniar de se presentar e es regularament tornat elegir gràcias a d'eleccions trucadas (95,5% dei votz en 2011, 97% en 2015... etc.) e a un regime fòrça autoritari qu'empacha l'emergéncia d'una oposicion politica vertadiera.
Pasmens, en despiech de la natura dictatiorala de son regime, Nazarbayev capitèt d'amaisar lei tensions intèrnas entre comunautats cazaca e russa. D'un caire, lei trachs culturaus dei Cazacs (lenga, istòria... etc.) son ansin venguts leis atributs oficiaus de l'Estat mai d'autre caire, leis interès dei populacions russas son respectats. En particular, lo rus es reconegut coma lenga cooficiala e la capitala foguèt transferida en 1997 a Astana dins una region russofòna. Gràcias a aquela estabilitat, Cazacstan assaia donc de s'afirmar coma poissança regionala tot en gardant de relacions privilegiadas amb Russia. Son esfòrç es donc subretot diplomatic amb l'afirmacion de l'identitat « europèa » dau país e lo desvolopament dei relacions amb l'Union Europèa, leis Estats Units d'America e China.
Ligams extèrnes
vinheta|drecha|350px|[[Almaty, la vila pus granda de Cazacstan, a l'èst]]
Arrondiment
L’arrondiment es una division comuna a quauques país francofòns (França, Belgica, Canadà) e aus País Bas.
França
I a doas menas d'arrondiments:
Alpicat
Alpicat es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Ans 1580
../.. | Ans 1550 | Ans 1560 | Ans 1570 |  Ans 1580 | Ans 1590 | Ans 1600 | Ans 1610 | ../..
Istòria
1580 : campanha militara de l'armada menada per lo negus Sarsa Dengel (1563-1597) còntra lei Beta Israèl, pòble etiopian de religion josieva. Lei Beta Israèl resistèron amb acarnament mai foguèron finalament vencuts e obligats de se sometre. Pasmens, una autra expedicion foguèt necessària en 1585 per confiermar aqueu resultat. thumb|right|Extension territòriala d'Oda Nobunaga e de [[Toyotomi Hideyoshi.]] 1582 : en Japon, destruccion dau clan Takeda per lo clan Oda a l'eissida de la batalha de Tenmokuzan. Aquò permetèt brèvament a Oda Nobunaga d'establir sa dominacion sus una partida importanta de l'archipèla. Pasmens, foguèt assassinat per un de sei generaus, Akechi Mitsuhide, lo 21 de junh. Lo rebèl se proclamèt shogun mai foguèt batut quauquei jorns pus tard a la batalha de Yamazaki per Toyotomi Hideyoshi. Senhor pus poderós de Japon après aqueu combat, lo venceire impausèt pauc a pauc sa dominacion. 1586 : en Insulíndia, 10,000 mòrts dins una erupcion dau volcan Kelud. 1588 : en Pèrsia, abdicacion de Muhammad Khudabanda que foguèt remplaçat per son fiu Abbas I. Lo sobeiran novèu s'alièt ambé leis Anglés que comencèron de reorganizar son armada. 1588-1589 : campanha militara de l'armada menada per lo negus Sarsa Dengel (1563-1597) còntra lei nomadas oròmos que menaçavan lo sud dau territòri etiopian dempuei leis ans 1530-1540. Dins lo nòrd, una autra armada menèt una incursion còntra lei possessions otomanas situadas lòng dau litorau. Aquò obliguèt lei Turcs de negociar e d'acceptar un tractat de patz favorable ais Etiopians (accès au pòrt de Messaua).
Sciéncias e tecnicas
thumb|right|[[Fotografia d'una arma de fuòc de 1580 utilizant un barrilhet.]] 1580 : dins la region de Nuremberg, premiera concepcion d'una arma de fuòc utilizant un barrilhet. 1581 : dins la catedrala de Pisa, estudi dei movements d'oscillacion d'un pendul per lo fisician e matematician italian Galileo Galilei (1564-1642). Aquò serà l'objècte d'una publicacion en 1638. 1581 : publicacion d'un tractat sus lo foncionament de la bossòla e lei proprietats dau magnetisme per lo navigaire anglés Stephen Burrough (1525-1584). Permetèt de melhorar la comprenença d'aquel otís sus lo continent europèu e de'n desvolopar l'utilizacion. 1582 : tres ans après François Viète, formulacion d'un sistèma de calcul utilizant lei nombres decimaus per lo matematician Simon Stevin (1548-1620) que favorizèt la generalizacion de l'utilizacion d'aquelei nombres en Euròpa.
1582 : adopcion dau calendier gregorian per lei país catolics. 1583 : a Florença, lo naturalista, filosòf e mètge italian Andrea Cesalpino (1519-1603) publiquèt son òbra majora (De plantis). I prepausèt una classificacion novèla dei plantas qu'èra basada sus lei fruchs, lei granas e lei racinas. 1583 : formulacion d'una ipotèsi regardant l'estimulacion possibla de la retina de l'uelh per la lutz. Son autor èra lo mètge soís Felix Plater (1536-1614) que la publiquèt dins un tractat d'oftalmologia ambé d'estudis sus divèrsei cecitats. Pasmens, son trabalh demorèt desconegut fins a 1626. 1584 : extension de la teoria eliocentrica de Nicolau Copernic per lo filosòf Giordano Bruno (1548-1600) que contestèt l'existéncia d'un centre de l'Univèrs e de l'esfèra deis estèlas. Postulèt tanben l'existéncia d'autrei monds abitats. 1585 : publicacion de Diversarum speculationum mathematicarum et physicarum liber dau matematician e fisician italian Giovanni Battista Benedetti (1530-1590). Aquela obratge gropava leis estudis menats dempuei 1554 per son autor sus la casuda dei còrs. Aguèt una influéncia importanta sus lei trabalhs ulteriors de Galileo Galilei. 1585 : publicacion de L'Aritmetica dau matematician flamenc Simon Stevin (vèrs 1548 - 1620). I desvolopèt l'usatge de la notacion decimala. 1586 : premiera formulacion de la paradòxa idrostatica — la pression d'un liquid despend de sa autor e non de sa forma — per Simon Stevin (vèrs 1548 - 1620) dins De Beghinselen der Weeghconst (en occitan L'Estatica ò l'Art de pesar). 1589 : invencion d'una maquina de tricotar per lo prèire e engenhaire anglés William Lee (vèrs 1550 - 1614).
Laura Robson
thumb|250px|Laura Robson en 2012 Laura Robson (Melbourne, Austràlia, 21 de genièr de 1994) es una jogaira de tennis britanica.
Châbons
Châbons es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
23 de setembre
Decèsses
Vejatz tanben:
La Vergne (Tennessee)
La Vergne ([ləˈvɜrn] en anglés american) es una vila de Tennessee situada dins la comtat de Rutherford, ais Estats Units.
Abertawe
Swansea, Abertawe en galés (terme que significa, boca de l'arribèra "Tawe"), qu'ei ua ciutat e un comtat deu País de Galas (Cymru en galés, Wales en anglés), dens lo Reiaume Unit (United Kingdom en anglés). La ciutat qu'ei situada sus la còsta Sud de Galas hens lo comtat istoric de Glamorgan. Aqueste comtat qu'ei lo tresau mei poblat de Gàlas après lo de Cardiff (gal. Caerddyd) e Rhondda Cynon Taff.
Lo gentilici en galés qu'ei Abertawyr o enquera Dinaswyr e en anglés Swansea Jack People per Swanseaers inusitat, en occitan, jamèi estat propausat Abertains (suu modèu de Pau Paulins) o Soanseanés.
Patrimòni
http://swanseaheritage.net
Administracion
En galés "Dinas as Sir Abertawe" e en anglés "City and County of Swansea" : http://www.swansea.gov.uk
Bessoada dab
Pau: http://www.pau.fr França
Universitat
Esc medicine: http://www.medicine.swan.ac.uk
e autes ligams https://web.archive.org/web/20130407030734/http://www.sihe.ac.uk/
Batalha d'Almansa
thumb|300px|right|Batalha d'Almansa
Dins l'actuala Comunautat Valenciana i a dus dires que rapelan 'quela desfacha : Autras dichas hi pòdon èsser religadas, malgrat que la origina siá diferenta a la desfacha d’Almansa.
Chade an, lo 25 d'abriu, se commemòra 'quela batalha emb 'na manifestacion dins la vila de Valéncia. En 2007 se commemorarà lo 300 aniversari de la desfacha.
Antecedents
Prevesent la mòrt de Charles II de Castella sens descendéncia, las principalas poténcias europeas perpausèron un prince elector de Baviera, amb(e) el consequent repartiment de bens entre aquestes poténcies. Mas Charles II e morís dins lo sieu darrièr testament a prepausat Felip d’Anjou. Felip entre a Barcelona lo 2 d’octobre e las Còrts finalament se tancan lo 14 gener 1702 amb(e) lo jurament de las constitucions catalanas pel Rei. Los aliats prepausan l’Archiduc Charles e començan las ostilitats.
Après la presa de Gibraltar pels britanics, l’agost 1705, l’archiduc s’embarca a Lisboa en direccion al Mediterranèu. S’arrèsta a Altea ont es proclamant rei, e la revòlta valénciana de los maulets es propaga menada per Joan Baptista Basset. Mentretant, e esperonats constantament per lo prince Jordi de Hessen-Darmstadt, escabòts armatz barran lo pas als borbonics a la plana de Vic e en la Batalla de Monjuïc capturan la fortalesa, que seriá fortificada e emplegada per bombardar la vila de Barcelona.
Aquela, environada de las tropas aliadas de Lord Peterborough, va capitular lo 9 d'octòbre de 1705, de sòrta que lo 22 d'octòbre dintra a Barcelona l’Archiduc Carles, lo 7 de novembre de 1705 jura las constitucions catalanas e adòpta lo nom de Carles III. Lòrd Peterborough Avança cap a Valéncia e a fins d'an l’archiduc contròtla ja la màger part de Catalonha e lo Reialme de Valéncia.
Batalha
Las unitats dels combatents son los batalhons de infantariá (400 òmes) e las guerilhas de cavalariá (100 cavalièrs), que s'agròpan en regiments e en brigadas.
Las doas armadas se desplegan cara a cara al cors de 6,5 km, ont los Austracistas (Gran Bretanha, Porugal e Províncias Unidas) alinhan 42 batalhons de infantariá e 60 las guerilhas de cavalariá, davant dels 50 batalhons e 81 las guerilhas de cavalariá dels Borbonics (franco-espanhòls), ambedós en doas linhas filas de prigondor.
La batalha s'inícia a las 15 oras, amb lo fuòc del artilhariá. Las tropas aliadas, mièg compausadas per l’exercit portugues, èran cansadas, numericament inferiors e mal dirigidas, per lo comandant Marqués de Minas, se trincan entre lo centre e lo flanc drech amb los assaut de la cavalariá francesa, mentre en lo flanc esquèrre la superioritat numerica de la cavalariá francesa, amb Berwick coma comandant, que aviá una bona experiéncia militar, prepausa una bona estrategia de defensa. Lo flanc central pendent los primièrs moments de la batalha infligís fòrça bassas, mas acaba en fugent un còp perdut los flancs esquèrres e separats del flanc drech, que se rendèt a las 17 oras.
Consequéncies
Lo balanç foguèt de mai de 6.000 bassas e mai de 10.000 presoèrs dels aliats, contra, las bassas de mens de 2.000 combatentas borbonics. Lo Regiment de Infantariá Vila de Valéncia, que se trobava de garnidura a Requena casèt presoèr lo 2 de mai de 1707.
La victòria filipista a Almansa signifiquèt un grand passatge en la consolidacion de la dominacion d'Espanha pels Borbons. Amb la principala armada proHabsburg a la peninsula, lo pòrti d'Anjau ganhèt l'iniciativa e James Fitz-James Stuart se dirigiguèt cap a l'Ebre mentre Francesc Bidal de Asfeld recebèt la comanda de capturar las vilas del sud del Reialme de Valéncia. A comptar d'alavetz, solament Catalonha e las Islas contunharián fisèlas a Archiduc Carles, doncas que los angleses e lo meteis Archiduc, lo que aviá eretat l'Empèri a la mòrt de lo sieu fraire Josèp I, se van desinteressar del conflicte e signèron lo Tractat d'Utrecht lo 1713. La guèrra s'alongariá fins al 1715 amb la rendicion de las Pitiüses.
Finalizada la guèrra, lo monarca emprenguèt una prigonda reforma administrativa de l'Estat de caractèr centralista, las linhas mai significativas que ne foguèron la enfortiment del Conselh de Castelha e lo 1716 lo Decrèt de Nòva Planta a la Corona d'Aragon, que dissolviá per el las siás principalas institucions e redusissiá al minim (o eliminava puslèu) la siá autonomia.
La Batalha d'Almansa foguèt un de los sièis combats decisives en la Guèrra de Succession, mas supausèt un ponch important a l'istòria. Eveniments posteriors coma la cremada de la vila de Xàtiva e posterior cambiament de nom pel de San Felip, aluenhèron encara mai dins lo pòble dels territòris de la Corona d'Aragon dels Borbons e de los sieus partidaris amb luchas dins vilas coma Alcoi, Dénia o Alacant
Liam
Batalha d'Almansa
HERNÀNDEZ, Francesc Xavier (s.d). Per què les tropes borbòniques van guanyar la
batalla d’Almansa?. [En línia] Dins de: https://www.sapiens.cat/epocahistorica/
historia-moderna/catalunya-1714/per-que-les-tropes-borboniques-vanguanyar-
la-batalla-d-almansa_200617_102.html [Consultat octubre 2022]
Madison (Wisconsin)
thumb|280px|right|Lo capitòli de Madison, Wisconsin.
Madison es la capitala de l'estat american de Wisconsin. Sa populacion èra estimada a 221,551 abitants, en 2005. Sa superfícia totala es 219,8 km².
Alt Àneu
Alt Àneu es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de Catalonha.
Thomas Bodström
Thomas Lennart Bodström, naissut lo 9 d'abriu 1962 a Uppsala, es un politician suedés qu'es au Partit Sociau Democrata. Siguèt Ministre de la Justícia de Suècia de 2000 a 2006.
D'en premier siguèt coneissut coma fotbolaire professionau, que joguèt entre 1987 e 1989 en premiera division suedesa dins l'equipa de l'AIK Solna.
Franconville (Val d'Oise)
Franconville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Economia d'Argentina
thumb|left|Banco de la Nación Argentina, a [[Buenos Aires.]] L'Argentina a una granda quantitat de ressorsas naturalas, una populacion amb un bon nivèl cultural, una economia dirigida vèrs las exportacions, e una basa industriala diversificada.
L'economia d'Argentina se beneficia de rics ressorsas naturalas (gas natural, petròli, minièras, una fòrta agricultura), d'un naut percentatge d'alfabetizacion, d'un sector agricòla orientat a las exportacions, e d'una basa industriala diversificada. Es principalament un productor mondial de granatges e de carn. Istoricament, mas, l'acompliment economic es estat fòrça desiguala.
A fins del sègle XIX èra una de las nacions pus ricas del mond, riquesa basada en l'agricultura e l'inversion estrangièra. Malgrat aiçò, l'Argentina atenheriá pas jamai un plen desvolopament economic lo sègle XX. Après la Segonda Guèrra Mondiala lo país experimentèt de crisis economicas e de politicas successivas, aumentèt considerablament lo sieu deute extèrne, e l'iperinflacion arribèt a 200% mesadièr los ans ochanta. Mejançant un plan de convertibilitat, lo país se va estabilizar durant lo decènni de 1990.
thumb|left|Extraccion de [[petròli en territòri argentin.]] Los aspèctes negatius del plan, mas, faguèron mai desigual la distribucion de la riquesa. Dempuèi una grèva crisi de cambi en 2001 e una fòrta reduccion del Produch Interior Brut en 2002 (an de la fin de la paritat fixa 1 peso = 1 dolar american), l'economia s'es recuperada dempuèi 2003. Argentina s'enfonsèt en la pièger crisi economica de la siá istòria, en portant en mai de 50% de la populacion jol nivèl de la praubesa. La recuperacion es estada rapida, e lo PIB tenguèt una creissença mejana de 9% per an entre 2003 e 2005. Malgrat aiçò, cossent a divèrses analistas economics, l'Argentina li cal resòlvre la situacion energetica per tala d'aténher de taxas de creissença del 3-5% los prèps ans. A pesar de la crisi, l'Argentina es una poténcia economica d'America Latina, amb la quatrena posicion en la renda per capita, la tresena en PIB, la primièra en PIB per capita segon lo metòde del PPP, conserva encara un naut indèx de desvolopament uman en comparason amb la rèsta de la region.
Lo cambi de l'èuro en pesos argentins lo 1 de novembre de 2006 èra: 1 € = 3,94 pesos argentins.
Sent Julian Vaisherèla
Sent Julian Beishavela o Sent Delian Beishavela (Saint-Julien-Beychevelle en francés) es una comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de Noèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Etimologia
La primièra atestacion datèt del 1450, « Bayssevelle » amb una senhoriá materializada sòus de las ortografias desparièras talas : Baysssevelle, Beychavelle, Baissa-vele, Bessevele, Bachavele, Baishavela. I a Beychevelle sus la carta de Cassini, puèi Bechevelle sus la carta de l’estuari de la Gironda de 1764 (https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b85922196/f1.zoom.r=Cours%20de%20la%20rivi%C3%A8re%20de%20Gironde%20et%20parties.langFR) e enfin Baſchevele sus la carta du Bourdelois del 1635 (https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b8592978g/f1.zoom.r=bourdelois).
Beishavela es lo nom del castèl eponim, que segon Boyrie-Fénié ven del gascon 'vaisherèra', del latin vascellella, derivat de vascellumu, autrament dich un endreit ont se regropavan los batèls pichons, valent a dire las gabarras, solament justament Beychevelle es tanben un pòrt sus Gironda.
Segon una etimologia populara (mesfisança !), Beishavela volriá dire "baissa vela" e auriá estat adreçat als batèls remontant Gironda, que passavan davant lo castèl dins l'estuari, selon l'exigéncia (reala o supausada) del duc d'Epernon, proprietari del castèl, grand amiral de França, d'un salut dels batèls passant davant l'edifici. Mas aquesta ipotèsi es desmentida per Bernard Ginestet (autor d'un obratge sus las apellacions dels vins de França) que s'es estacat a mostrar qu'aquel nom de Beychevelle existissiá almens 200 ans abans la legenda ligada al duc d'Epernon.
I a un Béchevelle a Sent Andreus de Cubzac, e un Bachevelle a Branens.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Deep Purple
right|200px|thumb|Deep Purple en version 1976, David Coverdale, Tommy Bolin, Ian Paice, Glenn Hughes e Jon Lord
Deep Purple es un grop de rock britanic, originari de Hertford, Hertfordshire, en Anglatèrra, considerat coma un dels pioniers del hard rock, e qu'es devengut ambe Led Zeppelin l'un dels grops los mai influents de las annadas 70.
La cançon la mai conegudas del grop es Smoke on the water, ambe son legendari riff de guitarra.
Deep Purple es tostemps estat un grop compausat de cinq sòcis, pr'aquò los musicians an sovent cambiat.