cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Santa Olalla del Cala
Santa Olalla del Cala es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Vame
Lo vame es una lenga chadica de la familha afroasiatica parlada en Cameron.
Scordatura
thumb|200px|Vriulon adobat entau concerto de Biber La scordatura (literaument, en italian "desacordatge") qu'ei sia un biais alternatiu d'acordar un instrument de còrda sia ua inversion de còrdas qui produseish un acòrd alternatiu. Qu'ei emplegada dens la musica academica entà poder interpretar combinasons de nòtas o acòrds particulars e tanben en musica folcorica entà podúser efèctes especiaus.
Vame
Localisacion e dialèctes
Lo vame es d'en primièr parlat dins los arrondiments de Tokombéré e de Mora del departament de Mayo-Sava. Los vame vivon dins la region de l'Extrèm-Nòrd.
Scordatura
Un deus purmèr compositors coneguts per aver compausat dab scordatura qu'ei lo violonista barròc Marco Uccellini ; lo compositor Heinrich Ignaz Biber que l'empleguè tanben.
Vame
Localisacion e dialèctes
La lenga es constituïda de cinc dialèctes, lo dumwa (dəmwa), lo ndreme, lo mbrem (mbərem), parlats dins lo canton de Mora-Massif, dins l'arrondiment de Mora, l'afam, l'hurzo (hurza), parlat dins lo canton de Mémé de l'arrondiment de Mora e lo plata (pəlasla), parlat dins lo canton de Mayo-Ouldémé del departament de Tokombéré,.
Escritura
L'alfabet vame es Lo vame es una lenga tonala, mas los tons son pas escrichs.
Còdi del trabalh (França)
Lo còdi del trabalh francés es un recuèlh organizat de la màger part dels tèxts legislatius e reglamentaris aplicables en matèria de drech del trabalh, e que concernís essencialament los salariats sos contracte de trabalh de drech privat, los salariats del sector public essent generalament somés a d'estatuts particulars.
Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais
Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais (Universidade Católica de Minas Gerais), o pus simplament PUC-MG, es una universitat situada a Belo Horizonte en Minas Gerais, Brasil, fondada en 1958.
Les Deux-Fays
Les Deux-Fays es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sefarditas
Los sefarditas son de descendents dels jusieus que visquèron en Espanha fins a 1492. D'unes contribuiguèron a las sciéncias en Al Andalús coma Maimonides, Abraam ben Meir bin Ezra, Samuèl ibn Nagrella, Juda Haleví, Nahmanides, Avicebron e Moïses de Leon. I a dins lo mond un milion e mièg de membres, la màger part d'eles en Israèl, als Estats Units d'America e en Turquia.
Rufequés
miniatura|drecha|250px|Una plana près de [[Lonnes.]] Rufequés (en francés Ruffécois) es un parçan de l'actuau departament de Charanta e fai partida d'Engolmés.
Pentòsa
Ua pentòsa qu'ei un glucid de cinc carbònis. Que possedeishen tres centers quiraus (tres carbònis asimetrics) çò qui implica ueit esteroisomèrs (moleculas de medisha composicion e ostedent los medish grops quimics au medish lòc mes dab ua disposicion diferenta)
Rufequés
Sa vila principala es Rufec.
Pentòsa
Los quate D -aldopentòsas que son:
CH=O       CH=O          CH=O         CH=O |          |             |            | HC-OH     HO-CH           HC-OH      HO-CH |          |             |            | HC-OH       HC-OH       HO-CH        HO-CH |          |             |            | HC-OH       HC-OH         HC-OH        HC-OH |          |             |            |  CH2OH       CH2OH         CH2OH        CH2OH D -Ribòsa   D -Arabinòsa   D -Xilòsa    D -Lixòsa
Bèrra (Aups Maritims)
Bèrra (Berre-les-Alpes en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Jim Clark
James Clark, Jr, mai conegut coma Jim Clark (Kilmany, Fife, 4 de març de 1936 – Hockenheimring, Alemanha de l'Èst, 7 d'abril de 1968) foguèt un pilòt de Formula 1 escocés.
Matthieu Chedid
thumb|right|200px|-M- (Matthieu Chedid) Matthieu Chedid, dit -M-, es un cantaire, guitarrista e compositor pop e rock francés nascut en 1971 Boulogne e Billancourt (França). Es lo filh del cantaire Louis Chedid, e doncas lo felen de la poetessa Andrée Chedid.
En 1978 jà, participa aus còrs sus la cançon T'as beau pas être beau de son paire Louis Chedid.
En 1996, balha naissença au son personatge de -M- sus un títol de l'album Paniac de Billy Ze Kick, e en 1997, sortís son primièr album Le Baptême. Lèu, obteng un primièr tube ambe la cançon Machistador.
En 1999 sortís son segond album Je dis aime, que confima son succès : aital, aqueste album conteng nombroses succèsses, Je dis aime, Onde sensuelle, Le Complexe du corn flakes, Mama Sam... S'i tròba quitament una represa de Close to Me de The Cure. S'en vend mai de 500 000 exemplaris.
En 2000 participa au l'enregistrament de l'album Bliss de la cantaira francesa Vanessa Paradis.
En 2003 sortís l'album Qui de nous deux ?, del nom de la cançon que demòra encara a l'ora d'ara benlèu una de las mai conegudas de son repertòri.
109P/Swift-Tuttle
De simulacions sus l'orbita de la cometa indican que deuriá fregar la Tèrra en 3044 (en passar a aperaquí 1 milion de km), après que de donadas nòvas an permés d'infirmar un possible tust en 2126. Aquela cometa es un dels objèctes celestials mai perilhós per la Tèrra, pasmens son orbita periodica e las observacions astronomicas deurián permetre als scientifics de dispausar de centenas d'anadas per cercar de mejans per evitar una collision.
École nationale d'ingénieurs de Tarbes
L’escòla nacionala d'engenhaires de Tarba (en francés : École nationale d'ingénieurs de Tarbes o pus simplament ENIT) es una granda escòla francesa situada a Tarba, en Bigòrra (Gasconha), en departament deths Hauts Pirenèus, en Occitània.
Valdelarco
vinheta Valdelarco es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Pargue Naturau Regionau de Perigòrd-Lemosin
right|250px|thumb|[[Tèrme geografic a la font de Drona]] thumb|left Lo Pargue Naturau Regionau de Perigòrd-Lemosin o Parc Naturau Regionau de Peiregòrd-Lemosin (inicialament dins lo projècte daus ans 1980 pargue Bandiat-Tardoira, dau nom de doas de las principalas ribieras que lo traversan) fuguet creat lo 9 de març de 1998. Los territòris dominants son lo boscatge (au nòrd), lo bòsc, la vau e la palun.
Miles Davis
Miles Dewey Davis III, conegut coma Miles Davis (1926 - 1991) foguèt un musician american de jazz, un dels musicians pus influents e innovadors del sègle XX. Trompetista, compositor e cap de banda, Davis foguèt a primièra linha de gaireben totas las evolucions que faguèt lo jazz après la Segonda Guèrra Mondiala.
Senta Aulària
Autres noms de lòcs derivats de Sancta Eulalia (tèrras occitano-romanicas)
Per mai d'informacions, consultar tanben Senta Eulàlia (omonimia) e Santa Eulàlia.
Miles Davis
Un luòc en l'istòria del jazz
Toquèt en qualques unas de las importantas primièras gravaduras de bebop e ne faguèt las primièras de cool jazz. Foguèt parcialament responsable de l'evolucion del "modal jazz" e lo "jazz-fusion" sorgiguèt del trabalh que faguèt amb autres musicians als darrièrs 60 e primièrs 70. Lo "free-jazz" foguèt l'unic estil d'après la Segonda Guèrra Mondiala qu'influiguèt pas de manièra significativa. Malgrat que qualqu'uns dels musicians de las siás bandas seguiguèron aquel estil.
Senta Aulària
Dissimilacion
La preséncia de doas -l- successivas dins Eulalia fa que la dissimilacion es gaireben obligatòria dins l'evolucion fonetica (la segonda se muda en una autra consonanta). Exemples : Eulària (fòrma mai que mai catalana, Aulària (-l- se càmbia en -r-), Aulàsia (-l- se càmbia en -z-, benlèu indirèctament); Eulàdia (-l- se càmbia en -d-, benlèu indirèctament ; veire a Senta Aulàdia de Bòrn e a Senta Eulàlia (Gironda)).
Miles Davis
Un luòc en l'istòria del jazz
Las siás gravaduras, amassa amb las accions en dirècte de las siás fòrça influents bandas, foguèron vitalas en l'acceptacion del jazz coma musica amb una granda valora artistica. Popularizador a l'encòp qu'innovador, Davis venguèt famós mercés a lo sieu estil languid e melodic e, al meteis temps, per la siá personalitat conflictiva. En tant que musician cada còp melhor pagat e vestit a la mòda, Davis foguèt tanben un simbòl del potencial comercial del jazz.
Senta Aulària
Dissimilacion
Dins un segond temps, la consonanta qu'a remplaçat -l- pòt quitament s'amudir (venir muda, disparéisser): Aulaia (fòrma occidentala, lemosina o gascona); las fòrmas ancianas de Senta Eulàlia (Gironda) fan supausar, sense certitud, que Aulaia succedís a Aulàdia; cal pas imaginar que Aulaia venga de la iodizacion (pèrda de l molhada) de *Aulalha : la iodizacion en occitan es generalament pus recenta que lo nom Aulaia.
En naut auvernhat, l intervocalica s'altèra. A Santa Eulàlia (Cantal), las prononciacions son [santo agàrio/augàlio] (transcripcions non confòrmas a l'AFI); se la primièra -l- es modificada, la segonda pòt demorar -l- (en realitat, l- palatalizada jos l'efècte de -i-). Pr'aquò, la dualitat de las fòrmas fa puslèu pensar que la segonda es influenciada per la fòrma sabenta Eulàlia e que la fòrma d'origina èra [augàrio].
Aferèsi
A de Santa/Senta es en contacte ambe E de Eulàlia. Es un cas de fonetica sintactica. E dispareis per aferèsi (pèrda d'un fonèma al començament d'un mot). Lo resultat es Santaulà(li)a o Sentaulà(li)a e lo nom de la santa es comprés coma Aulà(li)a. Ex : Santa/Senta Aulària, Aulàsia, Aulàdia, Aulaia, Aralha, Alàusia... La santa pòt èsser presa per un sant, pr'amor de la disparicion aparenta de la vocala femenina de santa, desplaçada dins lo pichon nom; d'aquí Sent Auglari e dins la grafia francesa Saint-Aulaye, per Senta Aulaia.
En catalan oriental, l'oposicion de [e] e de [a] atòns es neutralizada e ne demòra un [ə] neutre, foneticament intermediari entre [e] e [a]; la grafia nòta convencionalament Eulària/Eulàlia, mès lo nom d'ostal Santaulària existís (escriure e o a es una pura question de causida e la prononciacion es la meteissa). Se tròba que totis los noms de lòcs donats dins lo DCVB (Diccionari català-valencià-balear) son de la Catalonha orientala (centrala o baleara) ; se pòt pas saber se la fòrma dels toponimes equivalents seriá diferenta en catalan occidental. En gascon occidental, i a esquematicament la meteissa neutralizacion, probablament anciana, que data d'una epòca que l'occitan central prononciava encara [-a] e non pas [-ɔ] las finalas pòsttonicas en -a. Aquí perqué a Senta Eulàlia (Gironda) i a de fòrmas graficas ancianas  Sancte Eulaye e Sancte Euladie, e pas *Sancte Aulaye e *Sancte Auladie.
NB. Maurici Romieu, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, explica lo passatge de Eulalia a Aulalia per una assimilacion (al son -a- de la segonda sillaba). L'assimilacion vocalica es pus rara dins los toponimes occitans que la dissimilacion. Mès, çò qu'es decisiu es que l'assimilacion pòt pas explicar los faits catalans orientals e gascons occidentals.
Metatèsi
Dins un tipe Aulà(li)a, au- e -a- pòdon permutar. Per exemple, Aulàsia ven Alàusia. La rason es que cal mai d'energia per articular un diftongue qu'una vocala simpla; lo diftongue, per recèrca inconscienta d'estalvi, se desplaça ont l'articulacion a mai de fòrça, sus la tonica. Es una metatèsi vocalica. Autra possibilitat : Au-, demorat en posicion febla, a la pretonica, se reduís (se simplifica), totjorn per estalvi, en A-. Exemple : la prononciacion notada [agàrio] a Santa Eulàlia (Cantal).
La metatèsi pòt tanben èsser consonantica. Dins los noms gascons Senta Aralha, venguts de Senta Aulària, l'evolucion seriá Eulalia > Aulalia (assimilacion vocalica [discutable, s'agís puslèu de l'aglutinacion de a de Senta]) > Aularia (dissimilacion consonantica) > Auralia (metatèsi) > Aralia (reduccion del diftongue en posicion febla) > Aralha (palatalizacion de -l- jos influéncia de i-) ; la plaça de la palatalizacion dins l'òrdre dels eveniments es arbitrària.
Senta/Santa Eulàlia ?
Dins una evolucion fonetica normala, la fòrma Eulàlia es impossibla : a data anciana, -li- se palataliza en -lh- (en mai d'aquò, (E/A)ulàlia se muda plan sovent en (E/A)ulària). Eulàlia es donc una fòrma sabenta, manlevada dirèctament al latin o influenciada pel francés Eulalie. Pr'aquò, dins l'immensa majoritat dels parlars occitans, i a pas mai de diferéncia fonetica entre (E)ulàlia e (E)ulalha : la prononciacion de la fòrma sabenta Eulàlia es donc [ew'laʎɔ], [ew'laʎa] o [ew'laʎə]. N'es pas atal en catalan, e la prononciacion [əwláliə]/[ewlália] e [əwláɾi(ə)]/[ulári(ə)] es normala.
En catalan, la prononciacion dins los toponimes d'evolucion populara, totis en Catalonha orientala segon lo DCVB (Diccionari català-valencià-balear), es sovent [əwláɾiə] o [əwláɾi] ; coma la grafia en usatge dins lo Principat obliga a escriure Eulàlia, se pòt pas saber formalament se la dissimilacion concernís totis los toponimes; sense reaccion culta, es probable çaquelà. En occitan, la fòrma sabenta Eulàlia sèrv de solucion de secors quand la prononciacion autentica es pas coneguda; de segur, seriá un artificialisme de l'impausar en remplaçament de la fòrma d'evolucion populara, quand la prononciacion es coneguda. Quand una prononciacion populara en (-aʎ-], benlèu deguda a una influéncia sabenta anciana, o quina que siá la rason, es atestada, la grafia es logicament -lh- e non pas -li- : Senta Aralha, Santa Aulalha (prononciat coma se foguèsse Santa Augalha).
Perseids
Los Perseids (o perseïdas) son una pluèja de meteòrs provocada per la coa de posca cosmica que la cometa Swift-Tuttle daissa anar a son passatge. Se nomenan Perseids en referéncia a son radiant (ponch d'origina aparent sus la volta del cèl), qu'es la constellacion de Persèu.
Aquela cometa descriu una trajectòria que fa lo torn del Solelh cada 135 ans, mas cada an la Tèrra travèrsa sa coa. En o fasent, las particulas de posca e de sabla travèrsan l'atmosfèra terrèstra a una velocitat de 59 km/s (212.400 km/h); a causa d'aquesta velocitat extrema, las minusculas particulas de la cometa, que la majoritat son pas pus grandas qu'un gran de sabla, podon produire d'impressionantas traças de lum. Los brins de posca interestellar se creman completament a una auçada de 100 km per subre de la superfícia terrèstra.
La pluèja de meteòrs se pòt veire cada an, a partir de la mitat de julhèt, e mai que se'n orservan mai entre los 8 e 14 d'agost, amb un maximum d'activitat a l'entorn del 12 d'agost, quora se pódon veire fins a 100 meteòrs per ora, segon l'an. L'intensitat d'aquesta pluèja de meteòrs e l'epòca de l'an en que se produtz fan dels Perseids una de les pluèjes d'estelas mai popularas e de bon observar.
.bosch
(de Robert Bosch, industrial alemand, 1861-1942) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa alemanda Robert Bosch GMBH. Es en servici dempuèi lo 24 de decembre de 2015.
Tanben veire
.rexroth
Bundestag
thumb|300px|Lo Reichstag, sèti del Bundestag
Lo Bundestag (Dièta Federala) es lo parlament alemand. Foguèt establit per la constitucion alemanda de 1949 (Grundgesetz), e es lo successor del precedent Reichstag. La presidente actual del parlament alemand es Bärbel Bas.
Confederacion Alemanda
Se nomenèt popularament Bundestag l'Assemblada Federala de la Confederacion Alemanda de 1815-1866 (oficialament Bundesversammlung), que se reünissiá a Francfòrt de Men amb un President austríac. Los delegats èran elegits pels princes e govèrns de las ciutats.
Empèri Alemand
Amb la dissolucion de la Confederacion alemanda en 1866 e la fondacion de l'Empèri Alemand (Deutsches Reich) en 1871, lo Reichstag s'establiguèt coma lo parlament alemand a Berlin e l'edifici actual foguèt bastit. Los membres del Reichstag èran causits per sufragi dirècte e agalitari per la populacion masculina. Lo Reichstag participava pas a l'eleccion del Cancelièr fins a las reformas d'Octobre de 1918.
Republica de Weimar
Après de la Revolucion de 1918 e l'establiment de la Constitucion de Weimar, las femnas obtenguèron lo drech de vòte e d'èsser elegidas, e lo parlament aviá lo drech de retirar la fisança per fòrçar lo Cancelièr o a se retirar.
Tresen Reich
Lo 23 de març de 1933, un mes après de l'Incendi del Reichstag lo parlament cedèt los seus poders al Govèrn Federal del Cancelièr Adolf Hitler aprovant la Lei de capacitacion. A partir d'alara rarament se reüniguèt, la darrièra d'elas se debanèt lo 26 d'abril de 1942.
Republica Federala
Amb la nòva constitucion de 1949, lo Bundestag s'establiguèt coma lo parlament de la Republica Federala d'Alemanha. Perque Berlin èra pas jos la jurisdiccion de la constitucion, a causa de la Guèrra Freja, lo Bundestag se reünissiá a Bonn dins diferents edificis.
Alemanha
thumb|300px|Emicicle del Parlament Depuèi de 1999, lo parlament alemand se reünís a Berlin dins lo seu edifici de 1871, renovat jos la direccion de l'arquitècta britanic Norman Foster.
Composicion actuala (XX legislatura 2021-2025)
thumb|300px|
Composicions de las altras legislaturas dempuèi 1949
thumb|650px|center|Variacions dels partits politics
Presidents del Bundestag (dempuèi 1949)
52.51861°N, 13.37611°W
Coire
Lo coire (var. coeire ) es un element quimic metallic de simbòl Cu e de numèro atomic 29. Utilizat dempuei la fin dau periòde neolitic, es un metau roge e lusent que se situa dins la colona 11 de la taula periodica amb l'argent e l'aur. Se caracteriza donc per una ductibilitat, una malleabilitat e una conductivitat electrica fòrça importantas. En revènge, sei proprietats mecanicas son feblas e, per l'utilizar, es necessari de l'integrar dins d'aliatges amb d'autrei metaus coma l'estanh (bronze), lo zinc (laton) ò lo niquèl (cuproniquèl).
Au nivèu quimic, presenta una reactivitat superiora a l'argent e l'aur. Aquò permet de l'utilizar dins de procès de sintèsi organica e lei saus d'ions cuprats Cu2+ an de proprietats interessantas per limitar la proliferacion deis algas e dei mosiduras. En causa de sa resisténcia relativament auta a la corrosion, lo coire foguèt tanben fòrça utilizat per fabricar de pèças de moneda durant l'Antiquitat e l'Edat Mejana. Pasmens, son ròtle principau dins la societat modèrna es aqueu de conductor electric. Ansin, sa produccion a conegut una aumentacion espectaclosa durant lo sègle XX, çò qu'entraïnèt la cèrca regulara de jaciments novèus e la mesa en plaça de procès de reciclatge.
Preïstòria e Antiquitat Auta
Lo coire natiu foguèt utilizat a partir dei millenari IX-VIII avC en Anatolia per la fabricacion d'objèctes per martelatge. Aquela tecnica se difusèt lentament dins lei regions vesinas : en Asia Centrala au millenari IV avC, en Egipte e a l'entorn de la Mar Negra au millenari V avC e en Euròpa Occidentala au millenari III avC. En Mesoamerica, son usatge foguèt descubèrt d'un biais independent durant lo millenari III avC. Definís un periòde finau dau Paleolitic qu'es dich calcolitic.
Lei premierei traças de fonda dau coire datan dau millenari V avC, totjorn en Anatolia. Aquò favorizèt son utilizacion dins la mitat orientala de la Mar Mediterranèa e sa metallurgia sembla ben mestrejada en Orient Mejan au millenari IV avC. L'aparicion dau bronze, aliatge de coire e d'estanh, aguèt probablament luòc en Asia Centrala vèrs lo millenari V avC. Son utilizacion es atestada en Mesopotamia vèrs 3000 avC. La descubèrta dau laton, aliatge coire e de zinc, sembla pus recenta. Se debanèt probablament durant lo millenari III avC en Orient Mejan ò ais Índias.
De l'Antiquitat a la Revolucion Industriala
La metallurgia dau coire se desvolopèt dins un espaci anant de la Mar Mediterranèa a China. Dins aquelei regions, permetèt de desvolopar lei bronzes e lei latons destinats a la fabricacion d'otís (principalament durant l'Edat dau Bronze), de monedas e d'ornaments. Au nivèu tecnic, l'apondon de plomb dins lei latons venguèt una practica frequenta. En Japon, la fabricacion de l'estatua dau Boda dau temple de Tōdai-ji mòstra un mestritge de la tecnica de la colada au sègle VIII.
Dempuei la Revolucion Industriala
A partir dau sègle XV, leis aplicacions dau coire venguèron pus nombrosas gràcias ai progrès dei sciéncias e dei tecnicas. Per exemple, lei còcas dei naviris de l'expedicion Colomb dispausavan d'un doblatge de coire. Pasmens, la produccion de coire conoguèt una evolucion majora durant la Segonda Revolucion Industriala amb l'electrificacion dei país industrializats. Puei, amb l'aparicion de l'electronica, lo coire venguèt un element fondamentau de l'economia modèrna.
Caracteristicas fisicas
Dins lei condicions normalas de temperatura e de pression, lo coire es un metau roge fòrça ductile e malleable que sa densitat es d'aperaquí 8,96. Son ponch de fusion es de 1,084 °C e son ponch d'ebullicion de 2,562 °C. La combustion de sa vapor presenta una coloracion verda caracteristica.
Lei proprietats mecanicas dau coire li permèton d'èsser aisament estirat ò martelejat a freg. En revènge, sa resisténcia a una 	constrencha fisica es febla, çò que limita son utilizacion dins la fabricacion d'otís. Pasmens, sa proprietat fisica pus importanta es probablament sa conductivitat electrica (59,6.106 S.m-1) qu'es la segonda pus auta entre lei metaus purs après l'argent. Lo coire a tanben una conductivitat termica importanta, egala a 401 W.m-1.K-1.
Caracteristicas quimicas
Lo coire es un metau de transicion qu'a una estructura electronica que correspond a [Ar] 3d10 4s1. Situat dins la colona 11 de la taula periodica, a de proprietats quimicas similaras a aquelei de l'argent e l'aur. Pasmens, presenta una reactivitat superiora. A l'estat natiu, es pas atacat per l'aire eissuch ò per lo dioxigèn gasós. En revènge, la preséncia d'aiga e de dioxid de carbòni favoriza una corrosion de sa superficia. Estable, aqueu jaç d'oxids es generalament de color brun-negre e protegís lo rèsta dau metau.
Lo coire pòu reagir amb de compausats divèrs coma leis acids (compres de solucions d'acids febles coma lo vinaigre ), lei peroxids ò lei basas (compres de basas feblas coma l'amoniac). De mai, a de proprietats cataliticas nombrosas que son fòrça utilizadas en quimia organica. Enfin, lo coire metallic a de potenciaus redox permetent una utilizacion dins la fabricacion de pilas electricas.
Isotòps
Lo coire a 29 isotòps coneguts que son nombre de massa varia entre 52 e 80. A egalament 7 isomèrs nuclears identificats. Leis isotòps estables son lo coire-63 e lo coire-65 que constituïsson respectivament 69,17 % e 30,83 % dau coire naturau. La massa atomica estandarda dau coire es donc de 63,546 (3) u.
Leis isotòps radioactius son fòrça instables. Aqueu amb lo periòde radioactiu pus lòng es lo coire-67 (61,8 h) e la màger part an un periòde inferior a una minuta. Totei son produchs artificialament. Lo pus utilizat es lo coire-64, de periòde radioactiu egala a 12,7 h, qu'a d'aplicacions en imatjariá medicala e en terapia. Pasmens, leis isotòps 60, 61 e 62 an tanben d'aplicacions – raras – en medecina.
Ocurréncia
La formacion dau coire se debana durant leis explosions d'estèlas massisas ò de nanas blancas. Sa concentracion dins la crosta terrèstra es estimada entre 55 e 70 ppm. Dins la natura, pòu se trobar sota forma nativa ò dins de mineraus. La formacion d'oxids e de sulfurs associats amb d'autrei metaus es frequenta : calcopirita CuFeS2, bornita CuSFeS4, cubanita CuFe2S4... etc. Lei cristaus son sovent opacs amb de colors vivas.
Principis de produccion
Per la produccion de coire, l'industria utiliza generalament de mineraus primaris tenent un taus de 2% de coire amb de variacions possiblas anant 0,5% a 5%. Dins 80%, s'agís de sulfurs, que contènon d'autreis elements metallics (compres de metaus preciós coma l'aur ò l'argent), que son tractats per pirometallurgia. La premiera etapa consistís donc a aumentar la concentracion de coire a una tenor de 20-40% gràcias a d'operacions mecanicas (concassatge, trissatge, sedaçatge, triatge) e quimicas (reaccion amb de tensioactius coma l'amulxantat de potassi).
Puei, aqueu « minerau concentrat » es caufat en preséncia de silici per formar un lachier e de matas a basa de sulfurs de coire e de fèrre contenent una concentracion de coire de 40 a 75%. La mata liquida es alora oxidada en preséncia de silici dins un convertidor. La reaccion globala es : 3 Cu2S (l) + 3 O2 (g) → 6 Cu (l) + 3 SO2 En sortida, lo coire es colat per formar de blòts de 150 kg que son dichas « blisters ». Lo metau contèn encara 1% a 2% d'impuretats qu'empedisson son usatge dins lo transpòrt d'electricitat.
Amb lei mineraus fachs d'oxids (cuprita) ò de carbonats (azurita, malaquita), l'extraccion dau coire es basat sus lei principis de l'idrometallurgia. Ansin, après l'etapa de concentracion mecanica, a luòc una lixiviacion ò una extraccion liquid-liquid. Per aquò, s'utiliza un solvent organic, coma lo querosèn, que permet de dissòudre leis ions cuprics Cu2+. La solucion obtenguda es concentrada per destillacion e eliminacion dau solvent. Puei, un procès d'electrolisi ò de cementacion sus de curum d'acier permet d'obtenir la formacion de coire metallic. Dins lo premier, de taus de puretat de 99,9% son possibles mai dins lo segond, un afinatge es necessari.
Aquel afinatge es identic per lei blisters ò per lo coire polluït per l'acier. Existís doas solucions. La premiera es l'afinatge termic qu'es vengut fòrça rar en causa de son còst e de sa complexitat. Necessita la fusion dau metau e l'injeccion de gas (generalament d'idrocarburs) per favorizar l'eliminacion deis impuretats sota forma d'oxids metallics volatils, de monoxid de carbòni e de vapor d'aiga. La segonda possibilitat es un afinatge electrolitic dins una solucion de sulfat de coire e d'acid sulfuric. Leis ions cuprics migran vèrs la catòde e leis impuretats tomban dins lei fangas dau banh. Aqueu procès permet d'obtenir un metau pur a 99,90-99,95%.
Segon lei besonhs, lo coire eissit d'un afinatge electrolic es l'objècte de fondas suplementàrias sota atmosfèra contrarotlada. L'objectiu es d'acabar l'eliminacion de l'oxigèn e, de còps, lei produchs utilizats per aqueu tractament. Au finau, quatre qualitats de coire comerciau existisson : sensa oxigèn, amb oxigèn, desoxigenat amb reliquat desoxigenant e desoxigenat sensa traça de desoxigenant.
Reciclatge
Dins lo mond modèrne, lo reciclatge es una fònt importanta de coire. D'efiech, gràcias a son estabilitat quimica, es reciclable a l'infinit e lo procès permet una economia d'energia de 85% a respècte de la produccion a partir de mineraus. Ansin, tre leis ans 1990, un tèrç de la consumacion europèa proveniá dau reciclatge d'objèctes de coire ò de retalhons industriaus. En 2008, aqueu taus èra montat a 43%.
Produccion
En 2015, lei resèrvas mondialas de coire èran estimats a 700 milions de tonas e la produccion es en aumentacion regulara dempuei lo sègle XIX : 500,000 tonas en 1900, 2 milions en 1930, 4 milions en 1960, 9 milions en 1990, 16 milions en 2010 e 20 milions en 2017. Lo productor principau èra Chile que teniá quatre minas gigantas dins leis Andes. Leis autrei país productors importants èran China, leis Estats Units, Peró, Austràlia e Russia.
En fòra d'aquelei país, Polonha e Indonesia tènon egalament de resèrvas importantas amb respectivament 28 e 25 milions de tonas identificadas. Leis exportators principaus èran en 2015 Chile, Peró e Austràlia e leis importators pus importants èran China, Japon, Índia e la Corèa dau Sud.
La valor de la tona de coire conoguèt una aumentacion fòrta au començament dau sègle XXI en causa de l'acceleracion de la creissença chinesa. Es ansin passat de 1,320 dolars en 1999 a de valors superioras a 5,000 ò 6,000 dolars durant leis ans 2010. En parallèl, de recèrcas minieras importantas son en cors per identificar de jaciments novèus. Aquò permetèt d'aumentar la quantitat dei resèrvas conegudas de 310 milions de tonas en 1996 a 700 milions en 2015. Dins aquò, aquelei resèrvas representan solament 35 a 40 ans d'esplecha segon lo ritme d'extraccion actuau.
Aliatges
Aperaquí 98% dau coire produch anualament es utilizat sota forma metallica siá a l'estat natiu siá dins un aliatge. Lei compausats pus famós son lo bronze (coire-estanh e lo laton (coire-zinc). Pasmens, n'existís d'autrei coma lo cuproniquèl (coire-niquèl) ò leis aliatges de joielariá (aur-argent-coire). De mai, es possible de modificar leis aliatges classics en i ajustant de metaus coma lo plomb ò l'arsenic
En causa d'aquela diversitat, leis aliatges a basa de coire an de proprietats largas. Per exemple, lo tombac, un laton contenent 70% a 95% de coire e 5% a 30% de zinc a de proprietats mecanicas aumentadas tot en gardant una bòna conductivitat electrica e termica. Es utilizat per la fabricacion de pèças electrotecnicas, de cartochas militaras e d'instruments de musica. Autre exemple, certanei bronze an una duretat extrèma que permet de fabricar de pèças capablas de resistir a la gausidura. Enfin, leis aliatges amb l'aur permèton d'aumentar la resisténcia mecanica de l'aur sensa modificar l'esclat dau metau jaune.
Industrias electrica e electronica
thumb|right|Barras de distribucion electrica compausadas de coire dins un bastiment modèrne.
Dins lo mond actuau, lo coire a d'aplicacions nombrosas dins lei telecomunicacions, lo bastiment, lei transpòrts e la produccion d'energia. Aquò es liat a sei proprietats de conductor electric, superiora a aquelei de l'alumini. Ansin, la màger part deis equipaments electrics e electronics contènon una fraccion significativa de coire (fins a 20%). Dins aqueleis usatges, lo coire utilizat es rarament pur per aumentar sa resisténcia. Pasmens, aquò es possible dins lei cas ont una conductivitat termica importanta es necessària.
Industria mecanica e construccion
thumb|right|L'[[Estatua de la Libertat es un exemple d'utilizacion d'aliatges de coire per donar un aspècte estetic a un monument e lo protegir.]]
Lo coire es utilizat, generalament dins d'aliatges, dins l'industria mecanica e dins la construccion per sei proprietats antisepticas, sa resisténcia a la corrosion e la facilitat de sa mesa en òbra. En particular, es un materiau de tria per la fabricacion de conduchs destinats au transpòrt de l'aiga potabla. D'efiech, limita la proliferacion dei bactèris, resistís a l'accion de l'aire gràcias a la formacion d'un jaç exterior d'oxids impermeables e la tecnica dau brasatge permet aisament diferentei pèças entre elei.
Agricultura
Aperaquí 2% de la produccion mondiala de coire son destinats a la fabricacion de compausats quimics per l'agricultura. Son utilizats coma complements alimentaris ò fongicidas. Lo pus frequent es lo sulfat de coire CuSO4 qu'es una substància eficaça per limitar la multiplicacion deis algas e dei mosiduras. Pòu tanben servir de pigment verd en pintura.
Autreis aplicacions
Lo coire a d'autreis aplicacions importantas. Pasmens, son consideradas coma menoras car consuman una fraccion fòrça reducha de la produccion mondiala :
Ròtle biologic e toxicologia
Lo coire es un oligoelement necessari au foncionament dau metabolisme uman, especialament per lo desvolopament dau sistèma nerviós e dau sistèma circulatòri, per lo foncionament dei mecanismes d'absorpcion dau fèrre e per la regulacion dau colesteròu ò per l'activacion de certanei defensas immunitàrias. Lei besonhs jornadiers son de l'òrdre de 2 mg per una persona de 75 kg. L'ion cupric Cu 2+ es tanben un oligoelement per lei plantas. Pasmens, la màger part dei saus de coire son de substàncias toxicas quand la dòsi aumenta.
En l'òme, una intoxicacion aguda es quasi impossibla car l'ingestion d'una gròssa quantitat de saus de coire entraïna normalament una reaccion violenta de l'organisme (vòmit...). En revènge, d'intoxicacions cronicas son aisament possiblas a partir de poussas metallicas ò d'aiga contaminada. A tèrme cort, lei simptòmas son una febre semblant a una infeccion virala. Disparéisson après quauquei jorns de repaus. A tèrme lòng, leis efiechs son pus nocius amb d'irritacions, de trèbols digestius e nerviós, una demenicion de la produccion d'espèrma e de degalhs au nivèu dei rens e dau fetge.
Dins la natura, lei compausats coirats son fòrça problematicas per leis organismes aqüatics, lei bactèris, leis algas, lei bolets e lei liquèns. Pòdon tanben tocar de mamifèrs sensibles a sa preséncia coma lo moton. Ansin, d'accions son pauc a pauc mesas en plaça per assaiar de limitar lei pollucions. Per exemple, dins l'Union Europèa, l'usatge dei saus de coire es desenant limitat dins l'agricultura biologica amb una nòrma fixant a 150 mg.kg -1 la concentracion maximala de coire dins lo sòu.
Cojors
Cosorn (?) (Coubjours en francés) es una comuna d'Occitània, benleu dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [kuː’zur]. Abans 1300, una atestacion dona Colsorn (veire lo paragrafe Istòria). La mapa de Cassini, entre 1756 e 1789, escriu Couzours.
Per Dauzat e Rostaing, lo nom del vilatge es escur; citan pasmens una atestacion de 1774, Coujours. Los Féniés tractan pas la question. Losite de las comunas de Dordonha interprèta un col sorne de l'ancian occitan, « lo pueg /terme / suquet sorne » e chausís una grafia aberranta en lemosin Colzorn (sorne se disiá sorn).
La fonetica perigòrda pòt explicar una prononciacion en -j-, d'una -s- intervocalica, e au revers. Colsorn se chamja regularament en Cousor(n), puèi en Cosor(n), eventualament articulat coma se fuguèsse Cojor. Probable qu'una -s finala (presenta dins las diferentas atestacions francesas) s'amudís, en supausant qu'aja agut una existéncia autra que grafica. La grafia Colzorn a una valor istorica, mas la grafia Cosorn (o benlèu Cosorns) pòt èsser la grafia modèrna, sos condicion de verificacion de la prononciacion dau nom dau vilatge e de la fonetica locala.
Istòria
Una charta anteriora a 1300 fai referéncia a la glèisa de Colsorn que daus istorians an associada a la comuna.
Sus la mapa de Cassini que representa la França entre 1756 e 1789, lo vilatge es identificat emb lo nom de Couzours.
Pellworm
Pälweerm (en frison septentrional; en alemand: Pellworm, en danés: Pelvorm) es una de las islas de Frisa del Nòrd situadas sus la còsta alemanda de la Mar del Nòrd. A una superficia de 37 km² per una populacion d'aperaquí 1.200 abitants.
Província de Chieti
La província de Chieti es una província de la region deis Abruç en Itàlia.
Valverde del Camino
Valverde del Camino es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
.americanexpress
(American Express, nom de marca) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 8 d’agost de 2016.
Villablanca
vinheta Villablanca es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
.dealer
("negociant", en anglés; trafegaire de drògas, en francés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 24 de decembre de 2015.
França Insomesa
vinheta|Logotipe oficial. La França Insomesa (en francés: La France Insoumise, abreujat LFI e representada sul logotipe oficial per la letra phi φ ) es un partit politic francés d'esquèrra radicala fondat lo 10 de febrièr de 2016.
Lo partit presentèt a l'eleccion presidenciala de 2017 la candidatura de Jean-Luc Mélenchon que, a l'eissida del primièr torn, arribèt en quatrena posicion amb 19,58 % dels sufragis exprimits. A l'eissida del segond torn de las eleccions legislativas de 2017, La França Insomesa formèt un grop parlamentari de dètz-e-sèt deputats a l'Assemblada Nacionala, qu'elegiguèt a son cap Jean-Luc Mélenchon coma president de grop. A las eleccions europèas de 2019, lo partit faguèt elegir sièis deputats.
🇧🇶
(Flag of the Caribbean Netherlands) es un emoji que son nom es Caribbean Netherlands e representa los Païses Basses Caribencs. Coma aquestes an pas de bandièra comuna, es la bandièra de l’illa de Bonaire qu’es represa per la màger part dels aparelhs e aplicacions. De notar que Facebook aficha la bandièra dels Païses Basses. Dins la nòrma Unicode, son còde combina 1F1E7 (REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER B) e 1F1F6 (REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER Q).
.statefarm
(state farm, "bòria d’estat", en anglés) es un nom de domeni generic depausat per la companhiá d’asseguranças automobilas americana State Farm Mutual Automobile Insurance Company. Es en servici dempuèi lo 24 de decembre de 2015.
Jena
Jena (prononciacion: [ˈjeːna]) es una vila alemanda de l'estat federat de Turíngia, situada en riba del riu Saale. Comptava mai de 106.915 abitants en decembre de 2012, çò que fasiá d'ela la tresena ciutat mai importanta de son estat, aprèp Erfurt e Gera. Es devesida administrativament en quatre grands districtes: Stadtzentrum, Lobeda, Winzerla e Zwätzen. Lo nom de la vila es important istoricament que foguèt l'endrech ont se debanèt la Batalha de Jena, en 1806, ganhada per las tropas francesas del dictador Napoleon contra los prussians.
Província de Teramo
La Província de Teramo es una província de la region deis Abruç en Itàlia.
Província creada a la reünificacion d'Itàlia.
Villalba del Alcor
Villalba del Alcor es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Batalha de Mărăşeşti
La batalha de Mărășești se debanèt pendent la Premiera Guèrra Mondiala entre lo 6 e lo 8 de setembre de 1917 entre Romania ajudada per Russia d'un caire, Alemanha e Àustria-Ongria d'autra caire. Foguèt una victòria romanesa e russa.
L'objectiu alemand èra de rompre la resisténcia romanesa e d'obtenir la capitulacion dau país, ja quasi entierament envaït en 1916. Lei premiers combats entraïnèron facilament una retirada russa. Pasmens, l'ofensiva deis Alemands e deis Austrians se turtèt a una resisténcia acarnada dei Romanés, solidament retrencats entre lei ribieras Putna e Susiţa. Finalament, lei assalhidors realizèron que quauquei avançadas menoras e Romania continuèt de combatre fins au retirament rus après la revolucion bolchevica.
Évires
Évires en arpitan (Évires en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Lo caulet de Évires (810 m), manlevat per la rota nacionala e la autoroute (la via de camin de fèrre passa a aquel endroit en sosterranh) marca la linha de parteja d'aigas entre la conca en vessant del Arve (conca economica de la vallée de la Arve e de Genève) e aquel del Orgulhós (conca economica d'Anecí). Lo climat i es fòrça rigorós en ivèrn a causa de la siá situacion entre las doas grandas vallées #çò que engendre fòrça correntas d'aire.
La municipalitat a traversat per 7 ruisseaux (lo Courtet, lo Grand Verray, lo Mallessert, lo Molin, los Povrets, la Querche e las Sauffres) e lo Daudens, un afluent de la Filière.
Évires est une commune classée en zone montagne avec une altitude moyenne de 774 m (min. 593 m, max. 955 m).
Le col d'Évires (810 m), emprunté par la route nationale et l'autoroute (la voie de chemin de fer passe à cet endroit en souterrain) marque la ligne de partage des eaux entre le bassin versant de l'Arve (bassin économique de la vallée de l'Arve et de Genève) et celui du Fier (bassin économique d'Annecy). Le climat y est très rigoureux en hiver à cause de sa situation entre les deux grandes vallées ce qui engendre beaucoup de courants d'air.
La commune est traversé par 7 ruisseaux (le Courtet, le Grand Verray, le Mallessert, le Moulin, les Povrets, la Querche et les Sauffres) et le Daudens, un affluent de la Filière.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Las vias : situada sul recorregut entre Boutae (Anecí) e Genève, una via romaine traversava antany la municipalitat pel masatge caseriu de Chaumet. A una nòva via connècte La Ròca-sus-Foron a Cruseilles e passa pel Bòsc Negre. O primièra rota nacionala a dobèrt en 1824 per connectar Anecí e La Ròca-sus-Foron e passa pel caulet de Évires.
Una primièra escòla a creat pel curé Jean-Gaspard Cochet en de junh 1687
1883-1884, bastiment de la linha de camin de fèrre entre Anecí e La Ròca-sus-Foron. Un tunèl de 1.577 m a bastit per passar jol caulet. Lo électrification per caténaire a realizat l'an 1951.
Les voies : située sur le parcours entre Boutae (Annecy) et Genève, une voie romaine traversait autrefois la commune par le hameau de Chaumet. Au une nouvelle voie relie La Roche-sur-Foron à Cruseilles et passe par le Bois Noir. Le première route nationale est ouverte en 1824 pour relier Annecy et La Roche-sur-Foron et passe par le col d'Évires.
Une première école est créée par le curé Jean-Gaspard Cochet en juin 1687
1883-1884, construction de la ligne de chemin de fer entre Annecy et La Roche-sur-Foron. Un tunnel de 1.577 m est construit pour passer sous le col. L'électrification par caténaire est réalisée en 1951.
Villanueva de las Cruces
vinheta Villanueva de las Cruces es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Golf de Mexic
thumb|right|300px|Lo golf de Mexic en 3D Lo golf de Mexic (en anglés Gulf of Mexico, en espanhòl Golfo de México) es la part de l'ocean Atlantic compresa entre las peninsulas de Florida e Yucatan, al sud-èst de l'America del Nòrd. Comunica al sud-èst amb la mar Cariba pel canal de Yucatan e a l'èst amb l'Atlantic pel canal de Florida. S'espandís sus una superfícia d' e atenh una fonsor maximala de 3804 m.
Lingulata
Taxons de reng inferior
S'agís dels òrdres seguents :
Lo genre Lingula
Lo Lingula Bruguière, 1791 foguèt longtemps considerat - a tòrt - coma lo genre animal conegut mai ancian. Aqueste genre a l'origina indopacifica es recoltat per la consomacion umana de Japon fins a Austràlia. Son extension geologica va del començament del Terciari, benlèu del Cretacèu, fins a nòstres jorns.
Golf de Mexic
Los estats ribairencs del golf son:
Lo corrent del Golf, un corrent caud de l'ocean Atlantic e un dels corrents oceanics mai fòrts que se conesca, a per origina precisament lo golf de Mexic. Lo golf recep la visita, mantuna vegada cada sason, dels auragans potents de l'Atlantic; d'unes an causat de pèrdas umanas e materialas (demest los pus recents, per exemple, l'auragan Katrina en l'an 2005).
La baia de Campeche, en Mexic, es un de las grandas entradas d'aqueste golf, e es sonque un exemple de las nombrosas baias e calas que descopan la còsta del golf de Mexic. I desembocan un grand nombre de rius, que lo principal es Mississipí. Lo litoral del golf es plan gaireben pertot e se caracteriza per la preséncia de longas e estrechas barrièras de petitas illas, e tanben sanhas e paluns e de grandas extensions de plajas sablonosas.
Las ciutats costièras principalas son Tampa, Saint Petersburg, Pensacola, Mobile, Nòva Orleans, Beaumont e Houston (totas aquelas als Estats Units), Tampico, Tuxpan, Veracruz e Mérida (en Mexic) e l'Avana (a Cuba).
Geologia
Lo consensus entre los geològs, qu'an estudiat la geologia del Golf de Mexic, es que entrò a la fin del Triassic, lo Golf de Mexic existiá pas. Abans lo Triassic tardiu, l'airal ara ocupat pel Golf de Mexic èra una tèrra seca, qu'inclusiá la rusca continentala ont se tròba uèi Yucatan, al mitan del grand supercontinent de la Pangèa. Aquesta tèrra presenta de contunh una cadena de montanha que s'estend del nòrd-Mexic central, a travèrs lo soslevament tectonic de Marathon fins a l'oèst de Tèxas e las montanhas Ouachita d'Oklahoma, fins Alabama que i es ligat dirèctament per las montanhas Apalaches. Foguèt creat per la collision de las placas continentalas que formèron Pangèa. Coma o comprenguèron Roy Furgoneta Arsdale e Randel T. Cox, aquestas montanhas se bresèron al Cretacèu tardiu amb la formacion de la baia de Mississipí.
Compositor
La situacion sociala del compositor tanben a cambiat dins lo temps. Abans lo sègle XIX, los compositors èran generalament sirvents de reis, princes, aristocratas e cargas nautas de la Glèisa. Aquò comença de cambiar al sègle XVIII amb de compositors coma Mozart, que laissèt lo servici de l'arquevesque de Salzburg per s'establir coma professional independent. Aquò permetèt al compositor una libertat creativa teoricament pus granda, e mai de prestigi social, mas tanben perdèt la proteccion dels senhors e dels mecènas: se sa musica capitava pas entre lo grand public, riscava de tombar dins la pauretat. De compositors ara famoses foguèron pas gaire coneguts per lo public dins son temps e deguèron subreviure coma interprèts, professors o amb d'autres trabalhs.
Hestrud
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
La municipalitat es limitrophe de : Beaurieux, Eccles, Bérelles, Beaumont (Enaut).
La Thure flueix a Hestrud.
.schaeffler
(dels industrials alemands Wilhelm e Georg Schaeffler) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa alemanda Schaeffler Technologies AG & Co. KG. Es en servici dempuèi lo 24 de decembre de 2015.
Hestrud
Geografia
La commune est limitrophe de : Beaurieux, Eccles, Bérelles, Beaumont (Hainaut).
La Thure coule à Hestrud.
Istòria
La primièra traça escricha de Hestrud data de 866 amb «Haistrudis villa» #qu'aperteniá a la Abbaye de Lobbes. Hestrud I aviá equipat d'un molin e d'una cerveseria. En 1145 hestrud a donat al Abbaye de Liessies per l'avesque de Cambrai. En 1147 pren lo nom de «Hestruth».
Lo vilatge de Hestrud #èsser de divèrsas fes dévasté : en 1185 pels soldats del Pòrti de Brabant, en 1553 pels soldats Rei Henri II, en 1651 e 1655, per Francés, en 1793, 1794 de contunh 1795 continuament als combats oponent Franceses als Austrians.
Chuck Berry
Charles Edward Anderson Berry, mai conegut coma Chuck Berry (Saint-Louis, Missorí, 18 d'octobre de 1926 - 18 de març de 2017) foguèt un guitarrista, compositor e cantaire american. Desvolopèt lo Rhythm & Blues de son temps e i portèt d'elements distinctius de çò qu'anava venir lo Rock’n’Roll: de paraulas sus la vida dels adolescents, lo consumerisme aital coma una musica que donava la part bèla als solos de guitarra e a la mesa en scèna de sos interprèts - tant d’elements qu'aguèron una influéncia majora sus la musica rock e sus mantes artistas que sovent tornèron far de versions de sa cançons mai famosas, coma per exemple "Maybellene" (1955), "Roll Over Beethoven" (1956), "Rock and Roll Music" (1957) e "Johnny B. Goode" (1958). En 2003, la revista Rolling Stone lo classifiquèt coma 6en melhor guitarrista e 25en cantaire mai famós de totes los temps. right|thumb|thumbtime=1368|start=1368|end=1533|upright=1.5|Chuck Berry, You can't catch me, 1956.
Claude Monet
Claude Monet (IX arrondiment de París, 14 de novembre de 1840 - Giverny, 5 de decembre de 1926) foguèt un pintre francés pionièr de l'impressionisme.
thumb|284x284px|Impression, soleil levant ([[1872).]]
Muon
Lo muon (nom vengut de la letra grèga µ que forma son simbòl µ-) es una particula subatomica de carga -1, e de massa de 0,1056 GeV/c2. Es membre de la segonda familha de particulas elementaras conegudas coma fermions. Coma l'electron es un lepton, mas d'una generacion e massa superioras.
Molain
Molain es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.mcdonalds
(Mac Donald’s, nom de marca) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 8 d’agost de 2016.
Zeppo Marx
vinheta
Zeppo Marx (nascut Herbert Marx en 1901, m.1979) foguèt un actor american de comèdias del cinèma.
Senta Aulària d'Òlt
Senta Aulària d'Òlt (Sainte-Eulalie-d'Olt en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Courcelles (Meurthe e Mosèla)
Courcelles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.