cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Howard Walter Florey
Biografia
L'an 1944 foguèt nomenat Cavalièr de la part del rei Jòrdi VI del Reialme Unit e lo 1965 li foguèt concedit lo títol de "Baron Florey d'Adelaïda". L'an 1958 foguèt nomenat president de la Royal Society de Londres, carga qu'abandonèt lo 1965. Moriguèt lo 21 de febrièr de 1968 a la siá residéncia de Oxford a consequéncia d'un infart de miocardi.
Las Aisiás de Taiac e Siruèlh
Las Aisiás de Taiac e Siruèlh (Les Eyzies-de-Tayac-Sireuil en francés) es una anciana comuna d'Occitània dins la region istorica de Perigòrd, administrada pel departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània, ont se tròban de sites arqueologics nombroses. Dempuèi lo 1èr de genièr de 2019, es comuna delegada e capluòc de la comuna novèla de Las Aisiás.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Taiac
La prononciacion es [tɒ’ja]. Lo nom es atestat al sègle XII, escrit Taiac. Taiac ven d'un nom gallic d'òme, Taius, emb lo sufixe -acum, , , latinizacion del sufixe celtic -acon.
Getafe
Getafe es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Las Aisiás de Taiac e Siruèlh
Cròsmanhon
Veire Abric de Cròsmanhon
Siruèlh
La prononciacion es [ʂi’rɛl]. Lo nom es atestat al sègle XIII, Sirulh. Es format d'un nom gallic d'òme, Sirus, emb -ialo-, « clarièra », ,.
Alois Pupp
Alois Vijo Pupp (San Martin de Tor, 26 de febrièr de 1900 – Brixen, 22 de febrièr de 1969) foguèt un politician ladin sudtirolian. Cofondèt lo Südtiroler Volkspartei (SVP), e se presentèt a las eleccions regionalas de Trentin-Tiròl del Sud de 1948 e en 1950 venguèt membre del conselh provincial de Karl Erckert, coma conselhièr de Paul Mayr. Aprèp las eleccions regionalas de 1952 accediguèt a la vicepresidéncia, e quand Erckert se moriguèt foguèt nomenat president del Tiròl del Sud, foncion qu'ocupèt fins a 1960. Contunhèt pr'aquò sa vida politica coma president del Conselh Autonòm del Tiròl del Sud de 1960 a 1962 e de 1964 a 1966.
En 1958 ocupèt tanben lo cargue de Landeskommandant dels Schützen. Sa vision de la lenga ladina recebèt mantuna critica qu'èra favorable de l'imposicion de l'alemand a l'escòla e que considerava que lo ladin èra pas una lenga mas un dialècte.
Cambajon
thumb|right|250px|Cambajon de pòrc cuèch, vestit de giròfle Lo cambajon Fichièr:ltspkr.png coma o indica son nom se fa a partir de la cuèissa (la camba) cuècha o seca, fumada o natura. Essencialament elaborat a partir de pòrc (mas se pòt far tanben de singlar o d'ors) lo cambajon foguèt pendent un brave temps un manjar de nauta societat o reservat a las ocasions especialas. Pendent l'Empèri Roman, èra grandament apreciat e apareissiá sovent sus las taulas dels emperaires. Pendent l'Edat Mejana, epòca que lo pòrc èra un dels aliments mai abituals, lo cambajon èra associat a las fèstas de la Setmana santa.
Lo cambajon en Euròpa
Son nombrosas las regions d'Euròpa e del mond que possedisson sas tradicions de preparacion del cambajon. En Occitània, Ardecha, Losera (país d'Aubrac), La Cauna, Bearn (cambajon dich de Baiona mas que ven del país d'Ador) e Auvèrnhe son de las regions mai famosas. Contràriament a çò que son nom indica lo cambajon dich "de Baiona" es pas originari de Baiona mas de Bearn. Lo cambajon es talament enrasigat dins la cultura occitana que son representats sul portal de la Catedrala de Santa Maria d'Auloron, escalprat a l'entorn de 1120. En 1793, pendent la Revolucion Francesa los representants de Pau menèron 362 cambajons a mai d'autres especialitats del terraire, a la municipalitat de París. Dins qualques endreches coma a Sarlat se penjava un cambajon sus un mast per far l'Arbre de Cocanha. Mai al sud lo cambajon de Corsega (lo prisuttu) e subretot lo de la region de Castigniccia es dels mai apreciats. En Espanha, lo cambajon "serrano" (de la sèrra), a basa de pòrc iberic (se presenta generalament amb sa pauta) sortís sus taula en tota ocasion e manca pas pels aperitius. Demest los mai apreciats cal citar lo pata negra e lo jabugo que los pòrcs foguèron noirits amb de glands. right|250px|thumb|Cambajon "pata negra"
En Itàlia lo cambajon mai famós es lo de Parma (los pòrcs totes son obligatòriament abalits dins lo nòrd d'Itàlia, recebon de lactoserum de parmesan) e de San Daniele dins lo Friol. En Portugal los "presuntos" (cambajon en portugués) de Chaves e de las tèrras del Barroso son dels mai famoses. En França lo cambajon de París es un dels cambajons cuèches mai apreciats. En Grand Bretanha es lo cambajon d'York mentre qu'en Alemanha s'aprecia lo cambajon de Vestfàlia …
left|thumb|200px|[[Cambajon de Baiona]]
La preparacion del cambajon
thumb|200px|Partida del còs d'ont se tira lo cambajon La preparacion mai naturala consistís a trabalhar lo cambajon amb de sal seca, e a lo laissar secar a l'aire liure d'un biais natural. Lo pes dels cambajons pòt anar de 6 a 7 kg pels cambajons serrano, 9,5 kg minimum pel San Daniele e entre 10 e 12 kg pel cambajon de Parma per de pòrcs que pesan almens 150-160 kg vius e 3 cm d'espessor de lard, lo culatello es produch a mai amb de pòrcs que pesan mai de 200 kg… Las quantitats de sal apondudas e lo temps de salatge varian en foncion de las tradicions localas. Lo secatge serà la nòta finala e caracteristica de la qualitat del cambajon cru: de dètz-e-uèch a vint-e-quatre meses pels "serrano", catòrze meses almens mas sovent fòrça mai, pel cambajon de Parma.
thumb|right|250px|Cambajons adereng
Lo cambajon dich de París es un cambajon sens òs e cuèch, de forma parallelepipedica. Lo cambajon de qualitat superiora s'obten a partir de cuèissas frescas pas congeladas, sens que s'aponda de polifosfats e copat lo quite jorn de la venda.
Existisson a mai un bon nombre de menas de cambajons fumats.
La consomacion
Sembla d'existir segon los professionals un biais particular per copar lo cambajon. D'en primièr cal començar per la noseta dins un sens parallèl a l'òs. Tre qu'es descobèrt se devon copar los ligaments e ne tirar l'òs. Se pòt puèi lo laissar aital e copar la notz bèla dins un sens perpendicular. S'aconselha a mai de far de talhons menuts puslèu que de gròsses.
Lo cambajon dins la cosina occitana
De las preparacions occitanas la mai coneguda que fa servir un òs de cambajon es la garbura gascona. Tanben se fan las preparacions de tripas dins qualques endreches de Lengadòc amb de cambajon.
Proïbicions religiosas
La consomacion del cambajon, e de quin produch que siá fach amb de carn de pòrc, se permet pas dins las religions Jain, josieva, musulmana e rastafariana. Lo jainisme demanda una consomacion vegetariana a sos practicaires mentre que dins las leis alimentàrias jusièva, musulmana e rastafariana la proïbicion de produches d'aquesta es dicha kashrut, halal e ital, respectivament.
Lo cambajon e la literatura
Lo cambajon foguèt l'objècte d'un conte escrich per Vermenosa dins lo libre Flor de Brossa. Apareis tanben dins la cançon tradicionala: Adieu Paure Carnaval.
Rebellion toareg de 1916
La revólta toareg de 1916-1917 o revòlta de Kaocen es un soslevament toareg qu'aguèt lòc demest 1916 e 1917 contra la colonisacion francesa. Se desvolopèt aprèp del massís de l'Aïr en lo nòrd de Nigèr. Aquest conflicte es la primièra rebellion toareg. La rebellion foguèt dirigida per Ag Mohammed Wau Teguidda Kaocen (1880-1919) e los toaregs aguèron l'ajuda dels Senussi.
La majoritat de las granas vilas d'Agadez, com Ingall, Assodé, e Auderas tombèron jos lo contraròtle dels rebels pendent divèrses meses abans qu'arribèsson refòrts enviats des de Zinder per relevar la garnison d'Agadez en març de 1917 e reprendguèsson lo contraròtle de las vilas qu'avián tombat jos los toaregs. Los rebels alavetz se retirèron al nòrd (Fezzan) on lo sieu cap foguèt pendut en Murzuk per fòrças localas ostilas a aquest moviment.
Bibliografia
· Finn Fuglestad, Les révoltes des Touaregs du Niger (1916-1917), Cahiers d'études africaines - 049, pp. 82–121, Paris, Mouton - Ecole des hautes études en sciences sociales (1973).
· Ali Salifou, Kawousan ou la révolte sénoussiste, Études nigériennes n° 33 (Niamey, 1973)
· Yves Riou, Contribution à l'histoire du Niger : la révolte de Kaocen et le siège d'Agadès, 1916-1917. OCLC 58303279
Lista dels presidents de Paquistan
thumb|220px|Bandièra del president de Paquistan. Lo president es lo cap d'Estat de Paquistan. Vaquí la lista dels presidents de Paquistan, de 1956 fins a uèi.
25 de novembre
Decèsses
Veire tanben :
Guadalix de la Sierra
Guadalix de la Sierra es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Parcatge relai
vinheta|Lo parcatge relai de l'[[Bassa Comba (mètro de Tolosa)|estacion Bassa Comba del mètro de Tolosa.]] Un parcatge relai (P+R) es un espaci d'estacionament per automobilas, situat en periferia d'una vila e destinat a incitar los automobilistas a accedir al centre-vila en transpòrt en comun : mètro, tramvai, tren de banlèga o autobús, en lor permetent de remisar lor veïcul dins un parcatge fins a lor retorn. Aqueste parc d'estacionament pòt èsser pagant o gratuit, de susfàcia o en obratge, amb o sens barralha, gardat o non.
Oxelaëre
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Oxelaëre En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
thumb|left|Oxelaëre dans son canton et son arrondissement|180px.
Istòria
Etymologie : Oxelaëre Significariá la tèrra défrichée (laer) de Oschis o d'Ans
- 1115 : Osclarum
- 1130 : Ocslera
Cuy (Iona)
Cuy  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Ciutat l'an 833 : "Cersiacus".
Donat per Clotaire II al monastèri #que vendiá de fondar près de de Sens (Yonne) en l'onor de santa Colombe. Lo castèl de Noslon #èsser la residéncia seigneuriale de las archevêques.
Donné par Clotaire II au monastère qu'il venait de fonder près de Sens (Yonne) en l'honneur de sainte Colombe. Le château de Noslon fut la résidence seigneuriale des archevêques.
Nòtas
<references group=N/>
Rebellion toareg de 1962
La rebellion toareg de 1962-1964 afrontèt los toaregs al govèrn de Mali.
En 1962, dos ans après l’independéncia de Mali, una premièra rebellion toareg esclatèt en la region de Kidal, per refusar l'autoritat del president Modibo Keïta. La revòlta concernís basicament la tribú dels Ifoghas.
Les autoritats malianas reprimiguèron amb ferocitat la region amb l'armada. Lo govèrn de Bamako apliquèt la politica de tèrra cremada. L'economia nomada d'aquest troç de l'Azawad foguèt destruïda pendant annadas. Las tropas malianas, amb l'acòrd del president Ben Bella, intervinguèron tanben dins territòri argerian per perseguir los rebels. La rebellion finiguèt en 1964.
Saint-Mards
Saint-Mards es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Situada en la vallée de la Viena (Seine-Maritima).
Située dans la vallée de la Vienne (Seine-Maritime).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ammonitas
right|250px|thumb|Mapa teorica qui muisha lo sud-oèst deu [[Lhevant de cap a 830 abC. Ammon que's tròba au sud deu reiaume d'Aram-Damasc a l'èst deu reiaume de Israèl.]] Los ammonitas que son un pòble deu Pròche Orient ancian qui vivian a l'èst deu fluvi de Jordan dens lo reiaume d'Ammon (עמון en ebrèu). La loa capitau qu'èra la vila de Rabbat Ammon, uei Amman, en Jordania, un estanc important entà las caravanas e un notable center comerciau.
Beira Baixa
thumb|150px|Anciana Provincia de Beira Baixa Beira Bassa es una anciana província portuguesa, formalament constituida per la reforma administrativa de 1936. Las províncias aguèron pas d’atribucions practicas e desapareguèron del vocabulari administratiu (mai pas del vocabulari quotidian dels portugueses) amb l'intrada en vigor de la Constitucion de 1976. Confrontava al nòrd amb la Beira Alta, al nòrd-oèst amb la Beira Litorala, al sud-oèst amb lo Ribatejo, al sud amb lo Alto Alentejo e amb la provincia de Càceres (Extremadura) e a l'èst tanben amb la provincia de Càceres. Èra formada de 13 municipis, e correspondiá a la totalitat del districte de Castèl Blanc mai un municipi del districte de Coïmbra (Pampilhosa da Ressèga) e un autre del districte de Santarém (Mação):
Molan (omonimia)
Molan es un toponim:
The Rolling Stones
The Rolling Stones es un grop de rock britanic, format en 1962 pel guitarrista e menaire original Brian Jones, lo pianista Ian Stewart, lo cantaire Mick Jagger e lo guitarrista Keith Richards. Lo bassista Bill Wyman e lo bataire Charlie Watts rejonhèron puèi la formacion originala. Son nom es sortit d'una cançon de Muddy Waters, Rollin' Stone. Lo blues foguèt totjorn la font d'inspiracion principala dels Stones, que foguèron un dels actors principals del retorn d'aquela musica sul davant de la scèna, a travèrs lo « British blues boom ». Los premièrs enregistraments dels Rolling Stones foguèron de represas de blues e de rythm and blues americans. Après aver encontrat lo succès al Reialme Unit, venguèron populars als Estats Units, durant la « British Invasion » iniciada pels Beatles) al mitan de las annadas 1960. Foguèt en 1965, gràcias al títol (I Can't Get No) Satisfaction, que la formacion se faguèt conéisser internacionalament.
Brian Jones moriguèt negat dins sa piscina en julhet de 1969, pauc de temps après sa mesa a pè del grop. Foguèt remplaçat per Mick Taylor que participèt a las viradas e a l'enregistrament de cinc albums studio abans de daissar lo grop en 1974. L'ancian guitarista dels Faces, Ronnie Wood, prenguèt alara sa plaça e la gardèt. Bill Wyman daissèt lo grop en 1993. Lo bassista Darryl Jones rejonhèt alara los Stones sense ne venir un sòci oficial.
Los Rolling Stones publiquèron vint e tres albums studio al Reialme Unit (vint e cinc als Estats Units), totes classats dins lo top detz britanic, trente doas compilacions e uèit albums en concèrt.
Montanhac e Montpesat
Montanhac e Montpesat (Montagnac-Montpezat en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Demografia
(de Montanhac, puèi de Montanhac e Montpesat)
Blòc 0517
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Los Plantièrs
Los Plantièrs (Les Plantiers en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Foncions tripartitas indoeuropèas
La triparticion, o las foncions tripartitas indoeuropèas, es una tèsi formulada per Georges Dumézil a partir de la mitologia comparada. Segon el, las societats d'origina indoeuropèas organizan l'activitat umana en tres foncions, correspondent als domènis religiós, guerrièr e economic, que son exercits coma de poders separats e ierarquizats.
Plan contestada al sortit, la teoria de la triparticion aurá une influéncia decisiva sus tota una generacion d'istorians, lingüistas e comparatistas.
Origina
Segon Dumezil, los pòbles indoeuropèus partetjan un esquèma mental similar, que sián Grècs, Armenians, Cèltas, Inranics, Baltas, Germans, Eslaus o Latins : l'organizacion de la societat segon tres foncions primordialas. Aquesta estructura s'encontra dins los mites, mas tanben dins las estructuras narrativas, e dins l'organizacion sociala coma la teoria dels òrdres d'Adalberon de Laon.
Las tres foncions
vinheta|246x246px|Enluminura mediévala, British Library : lo clèrgue, lo cavalièr e lo trabalhador
Acuèlh
Las òbras de Dumezil, e en particular la tèsi de la trifoncionalitat, sovent provoquèron l'oposicion, veire de criticas fòrtas, d'especialistas universitaris del domènis, remandant los apòrts novèls de la mitologia comparada dins l'istòria e la compenson de las religions grègas, romanas, indianas de las originas.
Pòt i aver doas rason : primièr lo desvelopament del marxisme dins l'istòria e dins las sciéncias socialas que postulèt lo primat, e quitament l'exclusivitat, dels determinants economics, donc l'insignificança de las doas autras foncions; puèi l'utilizacion ideologica dels estudis indoeuropèus per provesir la doctrina suprematista agressiva del regim nationalsocialista.
Guadarrama
Guadarrama es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Foncions tripartitas indoeuropèas
Acuèlh
Arnaldo Momigliano, istorian de la Roma antica, que critèquèt fòrça la tèsi trifoncionalista, n'es un dels nonbroses exemples,. L'indianista alemand Paul Thieme foguèt un dels adversaris mai resolguts. Per exemple, après un long debat de decennias al subjècte del sens de l'etnonime « arya », est enfin en 1960 que Thieme l'emportèt : remanda la lectura de Dumézil dels teonimes dels Mitanni coma pròva d'un panteon comun iranenc en mostrant qu'aqueste teonimes son de fonologia e de morcologia indicas, e non pas iranencas. Pels istorians de las religions ancianas, Dumézil deguèt enfrentar l'oposicion fondamentala del britanic H. J. Rose e del neerlandés H. Wagenvoort. En França, son « principal adversari » foguèt le latinista André Piganiol.
La teoria de la triparticion aguèt pasmens una influéncia decisiva sus tota una generacion de cercaires coma Georges Duby (Los Tres Òrdres o l'Imaginari del feudalisme, 1978), Stig Wikander (1908-1983), l'especialista del mond celtic Christian-J. Guyonvarc'h, l'indianista francéis Louis Renou, lo lingüista e mitològ neerlandés Jan de Vries (1890-1964), lo lingüista francés Émile Benveniste, Émilia Masson pel domèni itit e, mai recentament, Patrick Mathieu dins lo domèni de las sciéncias de l'informacion e de la comunicacion (amb la teoria de la singularitat trifoncionala).
Adjectiu
L'adjectiu es una de las categorias de la morfologia tradicionala. Un adjectiu es la paraula qu'explica cossí son las causas, personas, idèas o quina entitat que siá que pòsca èsser designada amb un nom substantiu. Coma categoria independenta, es una de las mai tardièra d’aparéisser, que se considerava abans coma un tipe de nom e pendent de sègles se ligava al vèrb (pels participes). Se classificava mai tard lo determinant coma un tipe d'adjectiu.
Foncions tripartitas indoeuropèas
Acuèlh
Aquesta avançada dins la recerca reconeguda empachèt pas des comparatistas, coma Jean Haudry de soslinhar las limitas de la teoria de las «Tres foncions». Aquesta fa remarcar qu'aqueste esquèma explicatiu pausa un problèma de cronologia e se daissa dificilament aplicar a unes domènis del monde indoeuropèu : d'entre eles, en particular los monds grèc o baltic en que, coma lo reconeis lo quita Dumézil, l'interpretacion dels mites pel prisme de la trifoncionalitat dona pauc de resultats. Jean Haudry explica que nombre de racontes e legendas se pòdon interpretar e comprene pas que per de nocions cosmologicas, e que la cosmologia dels tres cèls, cèl diurn, cèl nocturn e cèl crepuscular, constituís la basa de las « tres coulors » simbolicas blanca, negra e roge, e de lor aplicacion a la societat, las celèbras tres foncions. Aquesta aplicacion a la societat se realizèt pas per totes los pòbles indoeuropèus, mas sonque d'entre unes d'entre eles.
Adjectiu
Caracteristicas
En occitan, l'adjectiu ten ina flexion de genre e nombre; dins lo cas genral lo genre masculin es pas marcat, lo femenin pòrta la desinéncia -a e lo plural -s (lo femenin plural -as) pasmens unes domran invariables, qu'an la meteissa forma pel masculin que per lo femenin (cossí amable).
Foncions tripartitas indoeuropèas
Las tres foncions dins l'Istòria
La societat d'Ancian Regime dempuèi l'Edat Mejana, amb sos tres òrdres d'activitats ierarquizats e separats, es un bon exemple de la triparticion. Utiliza un principi d'organizacion que s'encontra tanben pels Galleses a a Roma.
Adjectiu
Caracteristicas
Tradicionalament, se considèra per l'adjectiu a tres gras: positiu o pur, quand l'adjectiu es ustilizat Dins sa forma ordinària; comparatiu, quand s'utiliza plaçar en contraste doas realitats (màger, per exemple); gra superlatiu, quand exprimís lo ponch maxim o minim d'una gradacion (coma excellent o divertidíssim, per exemple). Dins unas lengas, los gras de l'adjectiu se marcan per de mots diferents, coma en anglés; o mejans de construccions determinadas.
Foncions tripartitas indoeuropèas
Las tres foncions dins l'Istòria
Pour Dumézil, « l'esquèma tripartita es mòrt en Occident amb los Estats generals de 1789, quand la noblesa e lo clergat baissèron lo pabalhon davant lo tèrç estat. Fin finala se respondèt a la question: qu'es aquò lo tèrç estat ? E ben, es l'aclapament del sistèma trifonccional ».
Adjectiu
Classificacion semantica
Los adjectius se pòdon classificar semanticament segon lo son sens inerent o segon lo biais que modificaràn lo sens del nom. Segon qur tòca lo quita sens de l’adjectiu, pòdon èsser objectivables o valoratius. Dins los primièrs, se tròban los posicionals (que se plaçan dins una escala de qualitats fisicas, coma "grand"), los gradatius (que fan referéncia a un procediment, coma "madur") e aquestes de classa (que fan allusion a d’etiquetas culturalas, coma "neoclassic"). Dins dels adjectius valoratius, i atanben los adjectius centripets (dependon totalament de la valoraizacion del subjècte, coma "important") e los centrifugs, que comprenon aquestes que fan referéncia a de caracteristicas esteticas o psiquicas del nom.
Cambas (Enter Duas Mars)
Cambas (Cambes en francés) es una comuna bordalesa, lingüisticament gascona, situada dens lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Alexandre de Cambis, en latin en 1217, Petrus de Cambes, en 1242-1255, Cambas, en 1273, portum de Cambis, en latin, en 1273, Cambes, en 1299, parochia de Cambe, en 1307-1317, a priore de Cambie, en 1326, ''cappella de Cambis arch. Benaugensis, en 1326, cappella de Cambis'', en latin, en 1342. Bénédicte Boyrie-Fénié considèra que lo nom ven d'un locatiu cambis, dau latin vulgar cannapu(m), dau classic cannabis, damb lo sens de aus camps de cambe, çò que la preséncia d'una anciana cordaria per los batèus justifiqueré (a l'epòca de la fixacion dau nom ?). Mes lo cambe (o la cambe) èra cultivat pertot per los besonhs textiles. Dauzat explica que los noms dau tipe Camb(as) venen dau gallés *cambo, « corba », damb una valor oronimica, e mèi dens lo quite vilatge bordalés qu'es en riba de Garòna. En venent dau sud-èst (de Cadilhac, lo bòrn dau plan de l'Entre Duas Mars, generalament rectilinèu, es ací romput per una comba afluenta, que fòrma una corba convèxa, e tanben per una auta corba segondària. Mes Delamarre descriu lo mot cambo- dens lo sens de « corba d'un flume » o de « corba de la frontèira » e explica lo Cambes / Cambas bordalés, tanplan coma lo d'Agenés e lo de Carcin coma de las propietats de Cambos, atestat, venguts de cambā, damb lo sufixe -a, utilizat damb los noms de propietat . Justament, los noms de Carcin e d'Agenés s'escriven damb -as. En Gasconha occidentala, i a pas de diferéncia de prononciacion entre -a e -e en posicion pòsttonica, probablament dempuèi las prumèiras atestacions. Bénédicte Boyrie-Fénié causís la grafia Cambes. -S finala dens los tres lòcs a tanben besonh d'explicar.
Valerie Solanas
vinheta|Valerie Solanas Valerie Jean Solanas (Ventnor City, Nòva Jersei, 9 d'abril de 1936 - San Francisco, 26 d'abril de 1988) foguèt una intellectuala e feminista americana. Es coneguda mai que mai per encausa de son panflet SCUM Manifesto e pel fach qu'ensagèt de tuar lo pintor Andy Warhol.
Arrondiment de Molins
L’arrondiment de Molins es una division administrativa francesa, dins lo departament d'Alèir.
Situacion
L’arrondiment de Molins ocupa lo centre del departament. Es gaireben tot situat dins la partida non-occitana d'Alèir. align=right|thumb|200px|L’arrondiment de Molins en ròse
Tògo
populacion (an) 750 000 abitants (2003) - Jorn 27 d'abril de 1960
Tògo es un país de l'oèst d'Africa que confronta Burkina Faso al nòrd, Ghana a l'oèst e Benin a l'èst. Al sud es bordat per l'Ocean Atlantic.
Periòde precoloniau
L'istòria anciana de Tògo es mau coneguda fins a la colonizacion dau país. Coma leis autrei país d'Africa de l'Oèst, la region foguèt lo luòc d'importants braçatges de populacions que son a l'origina d'un poblament relativament complèx. En revènge, au contrari deis estats vesins, ges de reiaume important se formèt sus lo territòri togolés.
Leis Europèus arribèron lòng dau litorau a la fin dau sègle XV e la region interessèt lei Portugués e lei Danés. Dins lo corrent dau sègle seguent, lei segonds establiguèron de facto un protectorat sus la zòna maritima. La tracha negriera se desvolopèt rapidament e assegurèt la prosperitat dei captaus dau litorau. Au sègle XIX, après l'abolicion dau comèrci negrier, l'òli de pauma remplacèt leis esclaus coma basa de l'economia locala. En 1850, Danemarc vendèt sei comptadors africans ai Britanics e abandonèron sa zòna d'influéncia en Tògo. Vèrs 1870, de marchands francés, alemands e anglés i installèron donc de comptadors.
Lo periòde alemand
A partir de 1875, la colonizacion europèa s'accelerèt en Africa Occidentala e lei principalei poissanças dau continent se faguèron concurréncia per ocupar lo maximom de territòris. En Tògo, lei pus rapids foguèron leis Alemands que signèron d'acòrds de protectorat ambé lei caps de Lomé, d'Anécho e de Porto Seguro en 1884.
En 1885-1886, de negociacions ambé lei Francés e lei Britanics, respectivament establits en Benin a l'èst e en Còsta d'Aur a l'oèst donèron ais Alemands un accès liure fins au fluvi Nigèr. Dins aquò, la pacificacion dei regions interioras foguèron malaisada e leis Alemands agantèron jamai lo fluvi. Lei limits definitius de la colonia foguèron fixadas en 1897 e en 1899 après de negociacions ambé París e Londres.
La capitala foguèt installada a Lomé e leis Alemands desvolopèron rapidament sa colonia ambé la recèrca de ressorsas minieras, l'introduccion de la cultura de cafè ò de coton, lo sostèn a la produccion d'òli de pauma e la construccion de camins de fèrre. Pasmens, aquelei projèctes regardèron unicament lei regions meridionalas.
Lo partiment francobritanic
Durant la Premiera Guèrra Mondiala, lei Francés e lei Britanics ocupèron sensa dificultat lo Tògo Alemand qu'èra unicament protegit per una pichona tropa indigèna que capitulèt tre lo 26 d'aost de 1914. A l'eissida de la guèrra, lei dos venceires concluguèron un acòrd de partiment de la colonia lo 10 de julhet de 1919 : lei dos tèrç orientaus foguèron donats a França e lo tèrç occidentau au Reiaume Unit sota mandat de la SDN.
Lo Tògo Britanic foguèt integrat au sen de la colonia de Còsta d'Aur e fa d'ara endavant partida de Ghana. Lo Tògo Francés foguèt integrat dins l'Empèri Francés e es a l'origina dau Tògo actuau. Fins a 1934, maugrat lo mantèn d'una separacion teorica, foguèt dirigida per lo governador de Dahomey. Puei, en 1936, venguèt un territòri totalament distint e foguèt integrat dins l'Africa Occidentala Francesa.
Lei I e II Republicas
De 1960 a 1967, Tògo conoguèt un periòde d'instabilitat politica amb un alternància de govèrns civius e militars. D'efèct, en 1960, Sylvanus Olympio adoptèt una politica autoritària que maucontentèt rapidament lei populacions dau nòrd, globalament ignoradas per Lomé. Foguèt ansin reversat e assassinat en 1963 en causa de son refús d'integrar dins lei fòrças armadas un grop de veterans dei tropas colonialas francesas originaris dei regions septentrionalas.
La dictatura d'Éyadéma
Étienne Gnassingbé Éyadéma gardèt lo poder de 1967 a sa mòrt en 2005. Vengut President de la Republica, instaurèt una dictatura ambé la creacion d'un partit unic. En parallèl, donèt mai d'importància ais etnias dau nòrd dau país que venguèron majoritàrias au sen de l'aparelh d'Estat. Regularament reelegit gràcias a d'eleccions trucadas, deguèt faciar d'importantei manifestacions en 1991 a la fin de la Guèrra Freja e foguèt obligat d'acceptar de concessions.
Pasmens, l'armada refusèt d'abandonar sei privilègis e sostenguèt lo president. En 1992-1993, de manifestacions novèlas foguèron ansin reprimidas per lei militars entraïnant la mòrt de centenaus de personas e la fugida a l'estrangier de 200,000 abitants. Éyadéma adoptèt alora una politica de democratizacion de façada per contentar lei poissanças occidentalas, especialament França qu'èra lo sostèn principau dau regime, e de fraudas electoralas novèlas li permetèron de se mantenir au poder en 1998 e en 2003. Moriguèt lo 5 de febrier de 2005.
Tògo dempuei 2005
A la mòrt d'Étienne Gnassingbé Éyadéma, lei fòrças armadas proclamèron tanlèu son fiu, Faure Gnassingbé, coma novèu president de Tògo e reprimiguèron lei manifestacions ostilas a la perpetuacion dau regime (400 a 500 mòrts). Pasmens, en fàcia dei criticas de la comunautat internacionala, Faure Gnassingbé acceptèt d'organizar d'eleccions per legitimar son poder. D'accusacions de fraudas entraïnèron de manifestacions novèlas mai l'armada restabliguèt tornarmai l'òrdre. Foguèt tornat elegir en 2005 e en 2015.
Geografia
vinheta|drecha|250px|[[Lomé, capitala de Tògo.]] Tògo es un país de 56 785 km² situat en Africa Occidentala, en essent una pichona nacion subsahariana. Lo país possedís 1700 km de frontièras amb Burkina Faso, Ghana e Benin. Lo punt pus naut del país es la montanha Agou amb una altitud de 984 m.
Al nòrd lo terren se caracteriza per una doça savana en contrast amb lo centre del país que se distinguís per èsser format de colinas. Lo sud de Tògo es d'autra banda caracterizat per una meseta qu'atenh la plana costièra amb de vastes estanhs e paluns.
Economia
De veire: Economia de Tògo.
Demografia
vinheta|drecha|190px|Femnas togolesas dins la vila de [[Sokodé.]] Près de 40 grops etnics forman la populacion de Tògo, entre los que destacan los ewes (46%) pel sud e los kabres (22%) pel nòrd, que mantenon una fòrta rivalitat. Aquel fach es comun amb divèrses païses d'Africa, ont las inegalitats etnicas desbocan en de luchas constantas.
Tògo ocupa una plaça fòrça bassa al classament de l'IDH elaborat per l'ONU: ocupa lo 139 reng dels 173 païses analisats.
Las vilas principalas son la capitala, Lomé, Sokodé (49 000 abitants), Palimé (28 000 abitants) e Atakpamé (27 000 abitants).
David Oistrakh
thumb|200px|David Oistrakh en concèrt a MoscòuDavid Fyodorovich Oistrakh (en rus Давид Фёдорович Ойстрах - Odessa, lo 30 de seteme de 1908 - Amsterdam, lo 24 d'octobre de 1974) que ho un violonista sovietic d'origina judiva e un deus virtuòsos màger deu sègle XX per aqueste instrument. Com Nathan Milstein, qu'estudiè dab lo mèste rus Piotr Stolyarsky.
Durant la soa carrièra que viatgè peu monde sancer e qu'enregistrè versions vengudas referenciau d'òbras classica.
Que joguè dab dus stradivarius deus famós : lo Conte di Fontana de 1702 e lo Marsick de 1705.
26 de decembre
Decèsses
Vejatz tanben:
Romilly (Loir e Char)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Blòc 0518
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Deval Patrick
thumb|250px|Deval Patrick Deval Laurdine Patrick (Chicago, 31 de julh de 1956) es un avocat e politician democrata american. Foguèt entre 2007 e 2015, lo 71en governador de l'estat de Massachusetts.
La Hiruela
La Hiruela es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Joseph Ejército Estrada
Joseph Ejército Estrada (n. José Marcelo Ejército en 1937) foguèt president de las Filipinas entre 1998 e 2001.
Cicle de Krebs
Lo cicle de Krebs (o cicle de l'acid citric o cicle deus acids carboxilics) qu'ei ua cadena ciclica de reaccions bioquimicas catabolicas realizadas per la respiracion de las cellulas deus organismes aeròbis qui, en tot degradar glucids, lipids o aminoacids, e produseishen moleculas energeticas com lo GTP, lo NADH e lo FADH2, utilizadas dens las reaccions metabolicas qui an besonh d'estar provesidas en energia entà debanà's.
Lo cicle de Krebs qu'ei ua reaccion anfibolica : que pertanha a l'encòp au catabolisme (puish que degrada moleculas entà prodúser ATP) e a l'anabolisme (en bèth prodúser precursor de mantuas moleculas d'estructura de las cellulas. La soa reaccion que's debana dehens la matritz de las mitocondrias.
Purmèra reaccion catalizada per la citrat sintasa
thumb|200px|left|Reaccion catalizada per la [[citrat sintasa (ΔG'°=-31,4 kJ/mol)]]200px|thumb|[[Citrat sintasa]] La purmèra reaccion deu cicle de Krebs qu'ei la sintèsi de citrat per condensacion d'oxaloacetat dab l'acetil-co-A. Aquesta reaccion qu'ei catalizada per la citrat sintasa. Aquesta reaccion qu'ei exergonica (ΔG'°=-31,4 kJ/mol) e, per aquesta rason, irreversibla.
Dusau reaccion catalizada per l'aconitasa
thumb|300px|left|Reaccion catalizada per l'[[aconitasa (ΔG'°=+6.3 kJ/mol)]]thumb|200px|[[Aconitasa]] L'aconitasa que cataliza l'isomerizacion deu citrat en isocitrat. Aquesta reaccion qu'ei reversibla mes au prohèit de la formacion de l'isoitrat.
Salèrn (formatge)
Lo Salèrn es un formatge occitan d'Auvèrnha, del vilatge del meteis nom, Salèrn. Benefícia d'una AOC dempuèi 1961. Es un formatge a basa de lach de vaca amb un pes mejan de 30 a 50 kg.
John Paul Stevens
thumb|250px|John Paul Stevens en 2006 John Paul Stevens (Chicago, Illinois, 20 d'abril de 1920) es un jurista american. Foguèt jutge de la Cort Suprèma dels Estats Units de 1975 a 2010.
Las Farjas
Las Farjas (Les Farges en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [la’farʣa]. Lo nom es atestat en 1732, Les Farges ou Cheylard; la glèisa del Cheylard (nom francés) es en partida del sègle XI. Las Farjas èra sus l'ancian chamin grand Periguers-Briva. Lo mot farja es la fòrma nòrd-occitana que correspond a farga en lengadocian; es lo resultat del latin fabrica, « atelièr de faure », ,. La mapa de Cassini (fin dau segle XVIII) mòstra Las Farjas a un caireforc important e lo Chailar (nom supausat) encara paròfia.
Salèrn
Salèrn pòt èsser :
Blòc 0519
Lo  es un blòc (en francés, îlot) del sector de dins lo principat de Mónegue.
Sa superfícia es de 0.
Hillary Rodham Clinton
thumb|200px|right|Hillary Clinton en 2006 thumb|left|200px|Chelsea, Hillary e Bill Clinton Hillary Diane Rodham Clinton (nascuda lo 26 d'octòbre de 1947 a Chicago, Illinois) es una avocata e una femna politica americana membre del Parti Democrata. Es la femna de l'ancian president dels Estats Units Bill Clinton. Es la candidata democrata per las eleccions a la presidéncia dels Estats Units de 2016.
Los començaments
Son paire èra republican e sa maire democrata. A dos fraires: Hugh e Tony. En 1962, a 15 ans, vegèt Martin Luther King Jr a Chicago. En 1964, a 17 ans, trabalhèt per la campanha presidenciala del senador republican d'Arizòna, Barry Goldwater. En 1968, participèt a la campanha presidenciala del republican Nelson Rockefeller, mas los republicans decidiguèron que lo candidat deviá èsser Richard Nixon, e aquò agradèt pas a Hillary. Estudièt las sciéncias politicas a l'Universitat Wellesley ont foguèt la presidenta dels estudiants republicans. Escriguèt son memòri sobre Saul Alinsky. En 1969, entrèt a l'Universitat de Yale per estudiar lo drech e i rencontrèt Bill Clinton que seriá son marit. Lo seguiguèt en Arkansas ont foguèt professora de drech a l'Universitat e avocata en cò de "Rose Law Firm" en 1976. Se maridèron en 1975 e aguèron una filha, Chelsea, en 1980. En 1978, lo president Jimmy Carter la nomenèt al Conselh de la Legal Services Corporation.
La presidéncia de Bill Clinton (1993-2001)
Foguèt la primièra dòna dels Estats Units de 1993 a 2001 coma esposa del President Bill Clinton.
Dempuèi 2001
Es senadora de Nòva York al Congrès dels Estats Units dempuèi 2000. Le 20 de genièr de 2007, declarèt sa candidatura a l'investitura democrata per l'eleccion presidenciala americana de 2008. Lo 3 de junh de 2008 declarèt qu'èra pas pus candidata. Lo candidat democrata es Barack Obama e lo candidat pel Partit Republican per l'eleccion presidenciala americana de 2008 es John Mc Cain.
Werl
Werl es una dei vilas principalas de Ren del Nòrd-Vestfàlia dins l'Alemanha.
Gwen Stefani
right|200px|thumb|La cantaira americana Gwen Stefani Gwen Renée Stefani, nascuda lo 3 d'octobre de 1969 a Fullerton, en Califòrnia (Estats Units), es una autora, compositritz e cantaira pop anglofòna. Es tanben estilista.
Gwen Stefani es d'origina italiana per son paire (Dennis Stefani), e es tanben d'origina irlandesa e escocesa per sa maire (Patti Flynn).
En 2016, Gwen Stefani sortís un tresen album sòlo, This Is What the Truth Feels Like, puèi en octobre de 2017 un album de cançons de Nadal entitolat You Make It Feel Like Christmas.
En 2003, se lança dins la mòda ambe sa linha de vestit L.A.M.B. e espandís sa colleccion ambe en 2005 la linha Harajuku Lovers, ambe una fòrta inspiracion de la cultura japonesa.
26 de julhet
Decèsses
Veire tanben :
Horcajuelo de la Sierra
Horcajuelo de la Sierra es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Rüthen
thumb||left|180px|St. Johannes Rüthen es una vilòta e comuna alemanda situada dins l'arrondiment de Soest en Ren del Nòrd-Vestfàlia. Se tròba a ras del riu Möhne, a aperaquí 20 km al sud de Lippstadt e 35 km al sud-oèst de Paderborn. Comptava 10.448 abitants en decembre de 2012.
Guadiana
300px|right Guadiana es un dels flumes mai importants de la Peninsula Iberica. Nais en Espanha din la Meseta sud, sul territòri del municipi de Villarrubia de los Ojos, província de Ciudad Real. Dessepara dins son cors bas Espanha e Portugal, entre la localitat espanhòla d'Ayamonte e la portuguesa de Vila Reala de Santo António. S'escampa puèi dins l'ocean Atlantic, dins lo golf de Cadix.
Son nom vendriá de l'arabi wadi, flume, e del latin, Anas. Pendent lo periòde de la dominacion romana, partejava las províncias Baetica e Lusitània, e es citat pel cronicaire Plini lo Vièlh dins son Istòria Naturala.
Espòrt automobil
L'espòrt automobil es un espòrt onte de pilòts menant d'automobilas s'afrontan sus un trajècte mai o mens definit.
Istòria
vinheta|Lo [[Gran Prèmi de Pau en 1935.]]En 1894 la revista parísenca « Le Petit Journal » a organizat la primièra competicion automobil, de París a Roan.
Un an pus tard, se trobariá la primièra veraia corsa, de París a Bordèu.
En 1900 James Gordon Bennet Jr. establissiá la primièra competicion internacionala de veituras, e lo Club-automobil de Bearn se tròba una corsa dins un circuit de 300 km : lo circuit de sud-oèst (Pau–Tarba–Baiona–Pau).
En 1906 se trobava la primièra corsa préniá una forma regulara de Gran Prèmi dins lo circuit del Mans.
Ralit
vinheta|WRC en [[Suècia.]]
Stock-car
vinheta|Circuit de tèrra en forma d'ovau.
Arrondiment de Vichèi
L’arrondiment de Vichèi es una division administrativa francesa, dins lo departament d’Alèir. Lo còde de l’INSEE es 03-3.
Situacion
L’arrondiment de Vichèi ocupa l’Èst del departament. Es gaireben tot situat dins la partida occitana d’Alèir.
Istòria
En 1942, lo chapluòc de la sosprefectura de La Paliça es transferit a Vichèi. En 2017, los limits chamjan.
Lans
Lans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
The Guardian
The Guardian es un quotidian de la premsa escrita britanica.
Loiret (omonimia)
Loiret pòt èsser:
Galemys pyrenaicus
Lo desman dei Pirenèus (Galemys pyrenaicus) es un mamifèr de la familha dei talpidae que viu dins lei Pirenèus e dins lo nòrd de la Peninsula Iberica. Es un insectivòr nuechenc que viu dins una cauna a proximitat d'un riu. I caça de larvas aqüaticas, principalament de tricoptèrs. Sembla a una pichona bola amb de paquets de peus gris gropats coma d'escaumas per assegurar l'estanqueïtat de sa pelissa. Sa longor totala aganta generalament 25 cm amb una massa de 50 a 60 g. La coa es fòrça lònga (aperaquí 15 cm) e lei patas son paumadas, çò que li permet de nadar aisament. La reproduccion a luòc principalament entre febrier e mai.
Es una espècia menaçada de disparicion en causa de la disparicion progressiva de sei presas que son fòrça sensiblas a la pollucion.
Harbouey
Harbouey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Grand Èst.
Conjuracion deis Egaus
thumb|right|Retrach de [[Gracchus Babeuf, cap principau de la conjuracion.]]
La Conjuracion deis Egaus es una temptativa de reversament dau Directòri menada, durant la Revolucion Francesa, per Gracchus Babeuf e lo movement deis « Egaus ». Lo projècte foguèt aisament reprimit per lo govèrn francés en causa d'un traïment e lei caps principaus foguèron condamnats a mòrt ò exiliats. Pasmens, aqueu complòt es conegut coma la premiera temptativa de presa dau poder per un movement d'inspiracion comunista.
Causas
La conjuracion foguèt organizada per Gracchus Babeuf (1760-1797) e sei partisans, principalament recampats dins lo club dau Panteon. Eissit de l'agitacion revolucionària, aqueu movement èra en favor d'una reforma radicala de la societat que prefigura lo comunisme dau sègle XIX. Per ela, èra necessari d'abolir la proprietat privada e de proclamar una republica egalitarista. Un jornau, lo Tribun du peuple, li permetèt de difusar seis idèas. Puei, en 1796, de trèbols populars, causats per l'aumentacion dei pretz, donèron l'idèa ais « Egaus » d'organizar una insureccion còntra lo Directòri.
Bourcefranc-le-Chapus
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Conjuracion deis Egaus
Debanament
thumb|right|Execucion dei mutins dau camp de Grenelle.
Bourcefranc-le-Chapus
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Conjuracion deis Egaus
Debanament
Lo projècte d'insureccion foguèt imaginat durant l'ivèrn 1795-1796 e lei partisans de Babeuf recebèron pauc a pauc l'ajuda de jacobins democratas coma André Amar (1755-1816). Una comitat d'uech personas foguèt creat per dirigir l'operacion (Babeuf, Buonarroti, Darthé, Debon, Maréchal, Lepeletier, Antonelle e Grisel). Lo contèxte èra favorable en causa de la famina presenta dins plusors vilas importantas e d'una aumentacion de l'agitacion reialista. Gràcias a l'influéncia dau Tribun du peuple, lei conjurats esperavan obtenir lo sostèn dei massas popularas.
Pasmens, lo Directòri foguèt avertit dau projècte per Grisel. Ordonèt ansin l'arrestacion dei caps de la conspiracion lo 10 de mai de 1796. Puei, reprimiguèt sensa dificultat una temptativa de mutinariá dau camp de Grenelle dins la nuech dau 9 au 10 de setembre (131 presoniers, 30 fusilhats). Enfin, a la demanda de Lazare Carnot, lei menaires deis « Egaus » foguèron jutjats e Gracchus Babeuf e Darthé foguèron condamnats a mòrt en mai de 1797.
Influéncia
La conjuracion deis Egaus es la premiera temptativa d'aplicar d'idèas comunistas dins la realitat. Aquò marca ansin son intrada dins la vida politica europèa. De mai, gràcias a l'òbra de Buonarroti, leis idèas egalitaristas de Babeuf se difusèron dins lo movement republican. L'idèa d'una dictatuta revolucionària provisòria per abolir la proprietat privada influencièt tanben fòrça lei trabalhs de pensaires coma Auguste Blanqui (1805-1881), Karl Marx (1818-1883) e Lenin (1870-1924).
Andana dels Martirs
thumb|300px|Vista del Cementèri L' Andana dels Martirs (en azèri: Şəhidlər Xiyabanı; anteriorament lo «Parc Kirov») es un cementèri e monument commemoratiu dins la vila de Bakó, capitala de l'Azerbaitjan consacrat a las victimas de l'Armada Sovietica pendent lo Genièr Negre e mai tard als mòrts de la Guèrra de Nagorno-Karabagh.
Istòria
Dins los darrièrs jorns de la Primièra Guèrra Mondiala comencèt un conflicte coma consequéncia de la Guèrra Civila Russa. Los quatre grops que luchavan pel contraròtle de la zòna quand l'Empèri Rus s'esfondrèt èran los bolcheviks, mencheviks, armènis e azèris. Fòrça personas moriguèron durant los combats. Una pichona fòrça britanica foguèt enviada a Bakó per evitar que caiguesse a las mans dels otomans o del alemands.
Hoyo de Manzanares
Hoyo de Manzanares es un municipi d'Espanha de la Comunautat Autonòma uniprovínciala de Madrid.
Cinèma azerbaitjanés
right|Cinèma azerbaitjanes Lo cinèma azerbaitjanés o cinèma azèri es l'activitat cinematografica produsida en Azerbaitjan. L'indústria cinematografica a l'Azerbaitjan s'inicièt dempuèi los ans 1890, quand la cort pòrta un cinematograf de França. Una produccion especifica d'Azerbaitjan s'inicièt dempuèi los ans 1910 e se desvolòpa al cors del sègle XX e lo cinèma azèri es una part importanta de la cultura d'Azerbaitjan.
Istòria
thumb|130px|"The Oil Gush in Balakhany", la primièra pellicula produsida en Azerbaitjan, e una de las primièras pelliculas dins lo mond (1898). Après la session primièra organizada a França, en 21 de junh de 1898 se demòstran subjèctas de cinèma "Passejada populara al jardin de vila", "L'intrada del tren a l'estacion ferroviària", "La carrièra de Bakó a la matinada", que tracta de la vida de Bakó, en lo circ teatral de Vasil-Vyatsci a Bakó coma una part de contengut de l'espectacle. Aquel espectacle aviá un caractèr experimental. E ongan, en lo 2 d'agost Alexandre Michon, qu'aviá demorat en Bakó mai de 25 ans, lo secretari de cercle de fòto scientifica de Bakó, l'editor e fotògraf, organizèt la demostracion independenta dels subjèctes de documentari cronic e los d'argument rodat per el meteis nomenats "L'Incendi de potz brotante de petròli en Bibiheybet", "Lo comjat de l'emir de Sa Magestat de Buxara", "Lo balh de Caucàs" e "Te prenguèri ja".
Los subjèctes mencionats se projectèron e se conservèron en l'exposicion mondiala organizada a París en 1990. Dos Aquelas – "L'Incendi de potz brotant de petròli en Bibiheybet" e "Lo potz brotante de petròli de Balakani" – se tornèron a l'Azerbaitjan dempuèi l'archiu de cinèma de França en 2001. Aquelas subjèctas se garda a l'ora d'ara en la pellicula de 35 mm e en las cintas de vidèo en lo fons de films. En derivant del resultat d'aquel fach istoric, en 18 de decembre de 2000 segon l'òrdre de Heydar Aliyev lo President de la Republica de l'Azerbaitjan, 2 d'agost foguèt declarat coma lo jorn professional dels trabalhadors de la cinematografia – Jorn del Cinèma de l'Azerbaitjan. En 1908 Grossman, la camèra professionala comencèt rodar subjèctes sus la vida d'espleitacions petrolièras de Bakó. Aquel tèma interessèt a las Campània de cinèma de França coma "Patè" e "Gomón" e elas envièron las siás camèras a Bakó. Films rodats se projectèron dins cinèmas de la vila "Remembre", "Micado", "Express", "Francés".