cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bens comunals
Los bens comunals son l'ensemble dels bens apartenent en comun als abitants d'una comunautat rurala. Mai sovent, son de bòsques, de prats, d’èrms e de palums. Fòrça d’aquestes bens apartenon a un senhor que ne balhèt l'usatge a gràtis, o en cambi d'un cens. A partir del sègle XVII, los senhors assajan de recuperar aquestes terrens, subretot se son boscats per los expleitar intensivament e beneficiar de l'auça del prètz de la lenha, o de’n far de terrens per abalir las bèstias, coma es lo cas en Angletèrra, pendent le de movement de las enclausuras.
Al subjècte dels prats e èrms, los fisiocratas i veson de tèrras mal utilizadas a causa de la ment rotinièra dels païsans. Demandèron alara la clausura e la venda d’aquestes bens. Aqueste « modèl anglés » pren pas en compte de formas de rotacion que permeton aquestes bens comunals dins l’encastre d'una agricultura extensiva utilizant fòrça l’elevatge bovin.
Tanpauc cal pas pas confondre los bens comunals, espaci non-apropriat, utilizat en comun, e los drechs d'usatges que s'aplican sus de bens privats coma lo drech de liure pastura.
Istoric
Cadun, segon de règlas precisas fixadas pel drech costumièr, i pòt prene de fusta, talhar l'argelàs o la genèsta, veire de far pasturar de bèstias. Per la pastura, cal pas confondre a la pastura liura que se realiza sus de tèrras apropriadas. Coma ne testimònian de ròtles, a vegadas los grosses animals (vacas, cavals) n’èran enebits, al benefici dels ases, muòls e borrics o cabras, fèdas que, pesant mens, domatjan mens los mitans fragils.
Lo desvolopament en Anglatèrra, a partir del sègle XII, mas subretot a partir de la fin del XV, puèi en Euròpa al sègle XV, de l'enclausura, es a dire de l'apropriacion del ben comun per la proprietat privada, puèi en França a partir de la lei del 10 de febrièr de 1793 se retira los bòscs e prats comunals, quitament se n’existís encara fòrça en França (10 % del territòri).
La pastura sus de tèrras comunautàrias se practica jos d'autres noms e modalitats, en Africa, e dins fòrça societats tradicionalas.
Interès ecologic
Aquestes mitat gratuitament expleitables èran mai sovent las tèrras mens ricas de la comuna (naturalament oligotròfs), amb unas sompas, valats o retancas per abeurar los animals. Mas, los sols paures son tanben los mai rics en biodiversitat. Aquestes sols naturalament fragils faguèron a vegada l'objècte d'una utilizacion extensiva e rasonabla, mas foguèron sovent subrexpleitats, se transformant en èrms d'una granda pauretat venent de bartasses paures, mas conservant sovent un fòrt potencial de biodiversitat, contenent los rèstes d'espècias endacòm mai rebutada per l'agricultura modèrna.
Aquesta subrexpleitacion tragica (al sens d'inevitable) tornèron èsser estudiada per d’òbras recentas, coma l'economista Elinor Ostrom, o l'istorian Peter Linebaugh, que mòstran al contrari que la gestion tradicionala dels comunals es en general prudenta e eficienta.
Savinhac Ledrier
Savinhac Ledrier (Savignac-Lédrier en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Póveda de Soria, La
Póveda de Soria, La es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Savinhac Ledrier
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ʂɒvi’ɲa] [ledri’je]. I a pas de fòrmas ancianas dins lo Dictionnaire topographique de... la Dordogne per'mor que la comuna era en Corresa. Savinhac ven d'un nom latin d'òme, Sabinius, emb lo sufixe -acum, , , latinizacion dau sufixe celtic -ācon. Savinhac èra la propietat de Sabinius. Chantal Tanet e Tristan Hordé temptan de trobar un sens : l'occitan drulha, varietat de sorbier, un nom de persona, *Ladrier, de ladrier, « persona que s'ocupava daus leprós ». lo site de las comunas de Dordonha tròba quauca ren de pus evident : cobert d'edra (ledra, liedra, liedre, etc).
Istòria
La comuna passet de la Corresa a la Dordonha en 1793.
Eva Gabor
Eva Gabor (n. Gábor Éva en 1919, m.1995) foguèt una actritz ongresa e britanica. Interpretèt Liane d'Exelmans en lo classic musical Gigi (1958). Atenguèt la capitada al protagonizar la seria nòrd-americana de television Green Acres amb Eddie Albert. Èra sòr de las actritzes Magda Gabor e Zsa Zsa Gabor. Moriguèt de pneumònia lo 1995.
Saizerais
Saizerais es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
left|300px La municipalitat de Saizerais a situat en lo departament de Meurthe e Moselle en la region Lorraine.
Saizerais Se tròba a 19 km al nòrd oèst de Nancy e a 15 km al sud de Pont a Monsó.
Saizerais Fa partida de la Comunitat de Municipalitats de la Conca de Pompey. Lo vilatge se tròba en bordure del scenari lorrain a 250 m. D'altitud, a 8 km del confluisson de la Moselle e de la Meurthe e marca lo dintrat sud oèst del Parc natural regional de Lorraine.
left|300px La commune de Saizerais est située dans le département de Meurthe et Moselle dans la région Lorraine.
Saizerais se trouve à 19 km au nord ouest de Nancy et à 15 km au sud de Pont à Mousson.
Saizerais fait partie de la Communauté de Communes du Bassin de Pompey. Le village se trouve en bordure du plateau lorrain à 250 m. d'altitude, à 8 km du confluent de la Moselle et de la Meurthe et marque l'entrée sud ouest du Parc naturel régional de Lorraine.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Òli de lin
L'òli de lin o « òli de grana de lin » es un òli de color jauna daurada, tirada de las granas maduras del lin cultivat, trissadas a freg e/o a caud; a vegada es tracha per un solvant, quand son usatge es industrial o artistic, subretot coma siccatiu, o òli autosiccatiu.
Las utilizacions de l'òli de lin derivan de sa riquesa en acids grases poliinsaturats, subretot acids linolenic e linoleic, que li ven lo nom.
Composicion
La composicion en acids grases de las trigliceridas de l'òli de lin es la seguenta, :
L'analisi nutricionala, per 5 ml d'un òli de lin alimentari tipic ( source ), es la seguenta:
Proprietats de l'òli de lin
L'òli de lin polimeriza espontanèament a l'aire, amb una reaccion exotermica: un pelhòt banhat d'òli pòt atal, per escasenças, s'alucar espontanèament.
Per sas proprietats de polimèr, l'òli de lin es utilizada sola, o mesclada a d'autres òlis, resinas e solvants, e s'utiliza coma:
Fabricacion e produccion comerciala
Vinheta|250px L'òli de lin es extracha de las granas de lin culhidas maduras, secadas puèi trissadas e premsadas. D'ordinari, lo lin fa l'obècte d'una extraccion per pression-dissolucion tot coma lo còlza. L'òli de lin obtenguda per aqueste metòde es utilizada per d'objectius industrials. Per realizar un òli net per la consomacion umana, lo lin es primièr premsat a freg. Enseguida, una pression a caud, amb o sens solvant permet de prene d'òli suplementari destinat a d'aplicacions industrials.
Alimentacion, medecina
Mai de 30 remèdis medicinals amb l'òli de lin, foguèron acampats per Plini lo Vièlh. Aquestes remèdis fan uèi encara partit de la farmacopèa de la medecina tradicionala chinesa e Indiana dins l'Ayurveda.
Alara que l'òli d'oliva es pròpre al bacin mediterranèu, l'òli de lin constituiguèt, per las populacions mai septentrionalas d'Euròpa, una de las fonts màger de matèrias grasas vegetalas, tot coma l'òli de còlza e l'òli de cambe.
Del vejaire reglamentari, l'òli de lin èra considerada coma un òli exclusivament tecnica dempuèi 1908, e sa venda en França coma denada alimentària èra enebida, alara qu'èras autorizada en Alemanha.
En 2009, l'AFSSA donèt un avís positiu a l'utilizacion de l'òli de lin pura en cosina. L’òli de lin presenta un interés nutricional pour al respècte de l'acid α-linolenic (omega-3). En 2010, l'òli de lin pura (non mesclada) foguèt autorizada jos condicions.
Es un produch comercializat per usatge alimentari dempuèi longtemps dins fòrça païses (Alemanha, Canadà, China, Soïssa…), sens efièchs nefasts mostrats.
Mont dels Olius
–
Òli de lin
Alimentacion, medecina
L'òli de lin es plan fragila e ven ranci aisidament; se la deu gardar al refrigerator, e consomar rapidament. Mai, vendriá toxica s'èra trop damtjada; cal pas l'utilzar se una odor desagrabla se fa sentir.
Mont dels Olius
Lo Mont dels Olius (var. Mont dels Olivièrs, Mont deis Oliviers), en ebrieu  הר הזיתים, Har HaZeitim; en arabi :جبل الزيتون, الطور , Jebel ez-Zeitun; es una sèrra situada a l'èst Jerusalèm e nomenada aital en referéncia als olius que butan suls seus pendís. Al pè de la montanha se trapa los Jardins de Gethsemane ont Jèsus demorèt a Jerusalèm, d'après la Bíblia. Lo Mont dels Olius es lo sit de fòrça eveniments biblics importants. Los soldats de l'armada romana de la desena legion campèron sul Mont pendent lo Sètge de Jerusalèm en 70, que precedís a la destruccion de la vila.
Dins lo Libre de Zacàrias lo Mont dels Olius es identifiat coma l'endrech ont Dieu comencèt la redempcion dels mòrts a la fin dels temps. Per aquesta rason, los Josieus an sempre volgut èsser enterrat sul mont, e dels temps biblics fins a uèi, la sèrra foguèt utilizada coma cementèri pels josieus de Jerusalèm. Son estimadas a 150,000 tombas subre lo mont, e tanben las de mantunas figuras famosas coma Zacàrias, Yad Avshalom, e de grands rabins del sègle XV al sègle XX demest los quals Abraham Isaac Kook, lo primièr grand rabin ashkenazí del Fogal Nacional Josieu en Palestina mandatària.
Òli de lin
Pintura
vinheta|250px
Ligant de las colors a l'òli
L'òli de lin, es utilizada per sa siccativitat e la mai utilizada, coma ligant de trissatge, per realizar las colors a l'òli, aquò dempuèi l'epòca de Jan Van Eyck. Segon Watin, « es solide la melhora de totes ».
Las autras òlis utilizadas, en mendre mesura, son l'òli de cartam, l'òli de pavòt e l'òli de notz.
Glanon
Glanon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Òli de lin
Ligant de las colors a l'òli
L'acid linoleic s'oxida al contacte de l'air caud en acid oxilinoleic, nomenat tanben linoxina. Los acids linolenic (3 insaturacions) e linoleic (2 insaturacions) donana a l'òli de lin sa fòrta siccativitat, amb un indici d'iòde superior a 170.
Per favorizar l'oxidacion, e donc accelerar la siccativitat de l'òli de lin, se la mescla a caud amb de litartge o de minium (toxic e interdit dins unes païses).
Glanon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Òli de lin
Estampariá
L'òli de lin es tanben utilizada coma siccatiu de tintas vegetalas utilizadas en impression offset.
Proteccion de la fusta
Mesclada amb de l'esséncia de terebentina (proporcion de 50/50), es utilizada per tractar la fusta, los postam subretot. L’esséncia de terebentina servís sonque a diluir l’òli de lin pour que penetre dins la fusta. Se pòt utilizar l'òli de lin pura en la cauffant leugièrament e, s'es possible, banhant l'objècte de tractar dins lo banh d'òli tebesa. Aplicar una segonda sisa après 15 jorns de secatge.
Rozay-en-Brie
Rozay-en-Brie es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
L'Oie
L'Oie es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group="N"/>
Garin (Nauta Garona)
Garin  (Garin en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Sent Tritós ( Sanctus Fructuosus > Sent Heritós > Sent Hritós > Sent Tritós) qu'èra dera eleccion de Ribèra-Verdun, doncas dera província de Gasconha, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia d'Aush. Eth vocable dera glèisa, annèxa de Garin, qu'es Sent Pèr.
Reiaumes Indogrècs
thumb|Extension maximala dei reiaumes indogrècs
Lei Reiaumes Indogrècs son un ensemble de reiaumes ellenistics establits sus una zòna anant de l'Afganistan au nòrd-èst de l'Índia actuala entre la fin dau sègle III avC e lo començament dau sègle I apC. Eissits dei conquistas d'Alexandre lo Grand, son d'Estats mau coneguts qu'aprofichèron la dislocacion de l'Empèri Maurya per se mantenir dins la region. Après la disparicion dau reiaume grèc de Bactriana, se fragmentèron en reiaumes rivaus que foguèron pauc a pauc conquistats per lei Parts e per l'Empèri Koshan.
Istòria
Lo territòri futur dei reiaumes indogrècs foguèt conquistat per Alexandre lo Grand. Pasmens, a sa mòrt, la màger part de la region foguèt ocupada per lei fòrças de Chandragupta Maurya (322-298 avC). Lei Maurya capitèron de se mantenir dins la region durant un sègle mai son declin permetèt au rèi grècobactriana Demetrios I (vèrs 200-180 avC) de realizar plusors conquistas dins la vau d'Indus entre 206 e 200 avC. Sei successors renforcèron sei conquistas en organizant lei territòris (creacion d'una moneda establa, desvolopament de colonias grègas, organizacion dei tributs, descentralizacion, etc.). Aquò favorizèt benlèu una renaissença de l'economia que durèt fins a 165 avC. Vèrs aqueu periòde, lo reversament de Demetrios II (vèrs 175-165 avC) per Eucratides I (vèrs 171-139 avC) entraïnèt una guèrra civila fòrça violenta. Vèrs 130 avC, menèt a la conquista de Bactriana per lei nomadas yuezhi e a la fragmentacion politica dau rèsta de l'espaci indogrèc.
Aquelei reiaumes son principalament coneguts gràcias ai monedas batudas per sei sobeirans. Au mens 30 rèis e 10 centres politics son estats identificats per aqueu biais e lei datas dei rèines son generalament imprecisas. De mai, lei limits d'aquelei reiaumes semblan instables en causa dei guèrras entre Grècs e de la pression militara dei reiaumes vesins. Aquelei reiaumes dispareguèron durant lo sègle I avC amb una resisténcia que durèt fins a 10 apC en Panjab. Puei, au sen de l'Empèri Koshan, de comunautats grègas residualas gardèron un ròtle locau en Gandhara fins au sègle II apC. Lo grèc demorèt una lenga utilizada per lo poder koshan fins a 127 apC avans d'o remplaçar per lo bactrian escrich en caractèrs grècs.
Organizacion e institucions
thumb|right|Pèça de [[moneda bilinga dau rèine de Menandre I.]]
Durant sei dos sègles d'existéncia, lei reiaumes indogrècs se desvolopèron sus de territòris restats per de colons grècs e divèrsei populacions indigènas. Aquò menèt a la formacion d'una civilizacion originala onte la cultura grèga demorèt la cultura unificatritz tot en adoptant de trachs culturaus indigèns. La casuda de Bactriana, que veguèt l'arribada de refugiats nombrós, favorizèt aquela resisténcia de la cultura grèga. De mai, dins lei regions indós, lo sistèma dei castas complicava l'absorpcion d'una cultura per una autra. Pasmens, i aguèt de cas de Grècs convertits a l'indoïsme ò au bodisme. Lo dialòg Milindapanha entre lo rèi Menandre (vèrs 160-135 avC) e lo savi indian Nagasena mòstra la comunicacion bòna entre lei diferentei comunautats religiosas. Uei, es encara un tèxte importanta de la literatura bodica.
Lei monedas son probable l'element materiau pus conegut dei reiaumes indogrècs. Fach unic dins lei reiaumes ellenistics, son de monedas bilingas. Mòstran lo poder dei rèis indogrècs. D'efiech, lo declin progressiu de la qualitat d'aquelei monedas illustra lo declin lent dei reiaumes indogrècs. La pèrda dau drech de batre moneda es tanben un signe de la conquista dei territòris grècs per lei Koshans e lei Parts.
Cultura
thumb|right|Exemple d'[[escultura caracteristica de l'art grècobodic.]]
L'absorpcion de l'art ellenistic per lo mond indian dau nòrd de la peninsula, onte dominava lo bodisme, menèt a la formacion d'un art sincretic qu'es dich art grècobodic. Art « oficiau » de l'Empèri Koshan, aquel art se caracterizèt per l'integracion dau realisme ellenic dins de scenas figurativas associadas au bodisme. Aguèt un succès important e son influéncia foguèt observat fins en Asia Centrala, en China , en Corèa e en Japon.
Eduard Ripoll
Siguec doctor ena Universitat de Barcelona des de 1956 e siguec tamben deisheble de Lluís Pericot. Siguec conservator adjonch en eth Museu Arqueològic de Barcelona de 1947 a 1952. Dempúes siguec eth sòn conservator e director de 1961 a 1980. Dirigec tamben eth Museu Monogràfic d'Empúries (Catalonha) e en eth Museu Arquologic Nacionau de Madrid de 1981 a 1986.
Trabalhec enes escauacions d'Empúries e ena balma d'Ambrosio, en Espanha. Era sua especialitat eren es cultures paleolitiques e era peintura rupestre dera zona cantabrica e catalana. Tamben se dediquec as ibèrs a as colonies gregues en Catalonha.
Siguec professor agregat de Preïstoria ena Universitat Autonoma de Barcelona demest 1968 e 1980 e tamben catedratic dera UNED des de 1981. Siguec president dera Academia de Bones Letres en Barcelona de 1996 a 2006. Tamben siguec membre deth Deutsches Arquäologisches Institut, dera Union Internationale de Sciences Préhistoriques et Protohistoriques e dera Reiau Academia de Beres Arts de Sant Jordi en Barcelona.
Bibliografia
º Miscelánea en homenaje al Abate Henri Breuil (1964 i 1965)
º El paleolítico medio en Cataluña, damb H. de Lumley (1965)
º La cueva de las Monedas de Puente Viesgo (Santander) (1972)
º Miscelánea Arqueológica. XXV aniversario de los Cursos de
Prehistoria y Arqueología de Ampurias (1974), amb M. Llongueras
º Olèrdola: història de la ciutat i guia del conjunt monumental i
Museu monogràfic (1977)
º Els orígens de la ciutat romana d'Empúries (1978)
º Sobre els orígens i significat de l'art paleolític (1981)
º Els grecs a Catalunya (1983)
º El abate Henri Breuil (1877-1961) (1995)
º El arte de los cazadores paleolíticos (2002)
Sent Victor (Corresa)
Sent Victor (Saint-Victour en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Windows XP
thumb|250px|Lògo de Windows XP Windows XP (nom de còdi Whistler) es un sistèma operatiu de Microsoft iniciat lo 25 d'octobre de 2001 de la seria dels Windows, de la branca NT. Lo nom XP ven del mot anglés Experience (experiença). I a mai de de 400 milions de còpias vendudas en 2008. Existís 2 principalas versions de Windows XP : Windows XP Home edition (edicion familiala) e Windows XP Professional edition (edicion professionala).
Mesas a jorn amb los Service pack
Las mesas a jorn de Windows XP son a gratis. Los mesas a jorn son nomman Service pack. Los Service pack (mot anglés) permeton d'ajustar qualques foncions a Windows XP.
Service Pack 1
Iniciat lo 9 setembre 2002, lo Service pack 1 permet lo supòrt de l'USB version 2.0. Permet tanben d'utilizar los disques durs de mai de 137 GB.
(1292) Luce
(1292) Luce es un asteroïde.
Windows XP
Service Pack 2
Iniciat lo 6 d'agost de 2004, lo Service pack 2 permet lo supòrt del Bluetooth, lo supòrt de 25 lengas (Arabi, Chinés(simplificat), Chinés (traditiocal), Chèc, Danés, Neerlandés, Finés, Francés, Alemand, Grèc, Ebrieu, Ongrés, Italian, Japonés, Corean, Norvegian, Polonés, Portugués (Brasil), Portugués, Rus, Eslovac, Eslovèn, Espanhòu, Suedés, Turc) e de manièra generala permet de melhorar lo sistèma operatiu.
Orignolles
Orignolles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Xu Xing
Xu Xing ei un paleontològ chinés qu'a aperat plan de dinosaures, includint eth ceratopsid deth Jurassic Yinlong, eth tiranosaurid contemporanèu Guanlong, eth gran oviraptosaure Gigantoraptor e eth troodontid Mei.
Vadut en Xinjiang, China, en 1956, se grasec peth Departament de Geologia dera Universitat de Pequin. Actuauments hé de recercaire en eth Institut de Paleontologia des Vertebrats e Paleoantropologia ena Academia de Sciencies Chinesa de Pequin.
Xu Xing tamben ei un escriban e director de cinema. Demest es sues contribucions paleontologiques cau citar eth discurbiment e era analisi de fossils de dinosaure damb caracteristiques d'audèths e eth desvolopament de teories que parlen dera evolucion des plumes (1).
Pozalmuro
Pozalmuro es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Xu Xing
Genres descrits per Xu Xing
º Liaoningosaurus, 2001. Damb Wang Xiaolin e You Hailu. º Linheraptor, 2010. Damb Choinere, J., Pittman, M., Tan, Q., Xiao D., Li, Z., Tan, L., Clark, J., Norell, M., Hone, D.W.E. e Sullivan. º Zhuchengceratops, 2010. Damb Kebai Wang, Xijin Zhao, Corwin Sullivan e Shuqing Chen. º Mei, 2004.Dam Mark Norell.
º Microraptor, 2000. Damb Zhou Zhonghe e Wang Xiaolin. º Nanyangosaurus, 2000. Damb Zhao Lu e Huang Li Dong. º Neimongosaurus, 2001. Damb Zhang X., Paul Sereno e Kwang Tan. º Pedopenna, 2005. Damb Zhang Fucheng. º Sinornithosaurus, 1999. Damb Wang Xiaolin e Wu Xiao-Chun. º Sinovenator, 2002. Damb Mark Norell, Peter Makovicky, Wang Xiaolin e Wu Xiao-Chun. º Sinusonasus, 2004. Damb Wang Xiaolin. º Sonidosaurus, 2006. Damb Zhang X., Tan Q., Zhao Xijin e Tan L. º Xinjiangovenator, 2005. Damb Oliver Rauhut. Auans descrit coma ua especia de Phaedrolosaurus per Dong Zhiming en 1973. º Yinlong, 2006. Damb C. Forster, James M. Clark, Mark Norell e Mo J. º Xixianykus, 2010. Damb De-You Wang, Corwin Sullivan, David W. E., Hone, Feng-Lu Han, Rong-Hao Yan e Fu-Ming Du. º Yixianosaurus, 2003. Damb Wang Xiaolin.
Bibliografia
º Xu, Xing; Norell, Mark A; Kuang, Xuewen; Wang, Xiaolin; Zhao, Qi & Jia, Chengkai (7 October 2004). "Basal tyrannosauroids from China and evidence for protofeathers in tyrannosauroids." Nature, 431: 680-684. doi:10.1038/nature02855 PMID 15470426
º Xu, Xing; Clark, James M; Forster, Catherine A; Norell, Mark A; Erickson, Gregory M; Eberth, David A; Jia, Chengkai & Zhao, Qi (9 February 2006). "A basal tyrannosauroid dinosaur from the Late Jurassic of China." Nautre, 9: 715-718. doi:10.1038/nature04511
º Xu, Xing; Tan, Qingwei; Wang, Jianmin; Zhao, Xijin & Tan, Lin (14 June 2007). "A gigantic bird-like dinosaur from the Late Cretaceous of China." Nature, 447: 844-847. doi:10.1038/nature05849
º Xu, Xing; Zheng, Xiaoting & You, Hailu (20 January 2009). "A new feather type in a nonavian theropod and the early evolution of feathers." Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 106 (3): 832-834. doi:10.1073/pnas.0810055106 PMID 19139401
º Xu, X.; Wang, K.; Zhang, K.; Ma, Q.; Xing, L.; Sullivan, C.; Hu, D.; Cheng, S. et al. (2012). "A gigantic feathered dinosaur from the Lower Cretaceous of China" (PDF). Nature 484: 92–95. doi:10.1038/nature10906. PMID 22481363. |displayauthors= suggested (help)
Referéncies
1,.- ^ Xu, Xing (2006). "Feathered dinosaurs from China and the evolution of major avian characters". Integrative Zoology 1 (1): 4–11. doi:10.1111/j.1749-4877.2006.00004.x. PMID 21395983.
(1293) Sonja
(1293) Sonja es un asteroïde.
Gumbrechtshoffen
Gumprechtshofen es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
(1294) Antwerpia
(1294) Antwerpia es un asteroïde.
Lin cultivat
Lo lin cultivat (Linum usitatissimum) es una espècia de plantas dicotiledonas de la familha de las Linaceae, originària d'Eurasia. Es una planta erbacèa annuala autogama, largament cultivada per sas fibras textilas e sas granas oleaginosas.
Exitís pel mond unas 200 espècias de lins (genre Linum), que gaireben totes son salvatjas e perennas. Dempuèi de milièrs d’annadas, (la mai anciana fibra al mond es aquesta del lin trobat dins la balma de Dzudzuana en Georgia datant de fa 36 000 ans), los pòbles d’Asia Centrala, los Egicians, los Grècs e los Galleses favorizèron lo desvelopament d’una espècia nomenada « usitatissimum ». Aqueste lin cultivat (Linum usitatissimum L.), plan diferent dels aujòls, es una espècia annuala. Seguent los critèris de seleccion, comprend de varietats que la produccion principala es la fibra e d'autras la grana.
Descripcion
Linum usitatissimum L. se presenta jos l’aspècte d’una camba unica podent aténher una nautor de gaireben 1 mètre per un diamètre al colet de l'òrdre de 2 mm. Sus aquesta camba s'espandisson 80 a 100 fuèlhas simplas, lanceoladas, sessilas, possedissent tres nervaduras. La disposicion d'aquestas es espiralada; forme 3 elices a partir de la tresena fuèlha, las dos primièras avent una disposicion opausada altèrna al respècte del cotiledons. Per trapar doas fuèlhas successivas sus una mèsma generatritz, cal far tres torns de camba e comptar 8 insercions foliàrias. L’interval que los separa correspond a la distància interfoliària. Determina la longor maximala de las fibras elementàrias.
Lo lin possedís una raiç pivotanta podent davalar a mai d'1 mètre de prigondor dins las tèrras prigondas e donan fòrça radicèlas.
L'inflorescéncia en forma de cima pòrta fòrça flors que la color varia d'un blau pur fins a un blanc mai o mens rosat, segon las varietats. La florason estatjada pòt durar fins a 15 jorns. Las flors còrtan 5 petals e an una durada de vida brèva (una jornada). Lo pollèn demora viable pendent sonque 5 a 7 oras, dempuèi la dehiscéncia de las antèras fins a aquesta dels petals.
Cada flor dona un fruch: una capsula de cinc lòtjas contenent caduna doas granas e separadas per una falsa paret mai o mens cilhada. Aquestas capsulas presenton una leugièra punta al suc. Al madur, las capsulas son mai o mens dehiscentas segon las varietats.
Las granas son lisas, planas, oblongas, pichona e leugièra (entre 4 e 7 gramas per mil grans) e de color bruna al madur. S'acaban per un bèc leugièrament corb.
La grana de lin es rica en òli; aquesta representa 35 a 50 % de sa massa seca. L'acid linolenic (omega 3) pòt representar 55 a 75 % dels acids grases que compausan aqueste òli.
La distinccion varietala se fa subretot pels caractèrs de las flors e de las capsulas (color dels petals, de las estaminas e dels estils, pigalhada dels sepals, cilhacion dels parets de las capsulas, etc.).
Linum usitatissimum L. possedís 15 parelhs de pichon cromosòmas (2n = 30). Lo genòma del lin foguèt decriptat e publicat en 2012.
Istoric
vinheta|Egipcians clhissent lo lin (ipogèu de [[Oaset|Tèbas).]] Lo lin es istoricament una de las primièras espècias cultivadas. Mai anciana fibra al mond es aquesta del lin trobat dins la balma de Dzudzuana en Georgia dempuèi fa 36 000 ans.
Lo bèrc de sa domesticacion demora encara incertan mas es jos l'Egipte dels faraons que l’usatge del lin comencèt a se desvelopar: sa produccion, attestada fa mai de 6 000 ans, èra utilizat per realizar de vestits, teissuts funeraris, velas de nau, còrdas o rets. Las granas èran consomadas per lors qualitats nutritivas.
La cultura del lin a enseguida s'espandissiá al vesinat pendent l’epòca neolitica, fins l’Euròpa, gràcia als navigators fenicians.
En Gàllia se cultivava lo lin plan abans ala conquista de las Gàllias per Juli Cesar.
A l'epòca, lo lin èra considerat coma una planta magica associada a la magia blanca. Al sègle XIII, l'escòla de medecina de Salèrna indica que « rostidas, las granas de lin son diureticas e aperitivas ».
Al sègle XIII, sa cultura se desvolopèt dins las Flandras, la Bretanha e l’Anjóu.
Es al sègle XVII que l'utilizacion del lin atenguèt son apogèu. Las superfícias cultivadas atenguèron 300 000 ha, amb un rendiment de 600 kg de fibras per ectara. Loís XIV de França, per l'abolicion de l'edicte de Nantas, provòca l'exili de fòça huguenots qu'enportèron amb eles lor saber far de la linicultura en Irlanda, en Soïssa o als Païses Basses. Lo coton que foguèt importat a grands volums remplacèt progressivament lo lin pendent lo sègle XVII.
Al sègle XIX, la filatura e la teissedura dintrèron dins l’ère de l’industrializacion. En França, los pichons lòts produchs dins la bòrdaò conven pas mai al industrials e las superfícia de lin casèron a 100 000 ectaras. Aquesre declin contunhèt encara mai per l’utilizacion intensiva del coton. La produccion francasa èra pas que de 20 000 ha abans 1945.
Ara, en França, la cultura representa entre 55 000 e 75 000 ha segon las annadas.
Las varietats
vinheta|Lin en flor La seleccion del lin se caracteriza per un esfòrç permanent de melhoracion del rendiment en fibras e granas, de la resisténcia a l'ajaçada e de la toleréncia a las malautiás. A aquestes critèris de basa s’apondon la recerca de varietats mai resistantas a las amplitudas termicas e que las fibras o las granas poirián èsser valorizadas sus de mercats novèls.
Nòu a onze annadas son necessàrias a la seleccion e a la multiplicacion d’una novèla varietat que lo lin ─ autogama ─ obliga a la produccion de linhadas puras, geneticament fixadas, e presente un feble taus de multiplicacion.
La plaça del lin dins la rotacion de las culturas
Dins la rotacion de las culturas lo lin peut aver d'efièchs benefics sus las autras culturas en estructurant las tèrras e en redusent segura de pressions exercidas pels bioagressaires. En contrepartida, lo lin mòstra unas exigéncias: agrada las tèrra leugièrament acida (pH unes 6,5), prigondas e subretot plan estructuradas. Aquestes elements son a prene en consideracion quitament abans l’implantacion de la cultura, en donant prioritat a la causida de las parcèlas.
(1295) Deflotte
(1295) Deflotte es un asteroïde.
Lin cultivat
Los efièch benefics del lin sus las autras culturas
98 % de las superfícias de lin de fibra e 50 % de las superfícias de lin de grana son semenadas de blat amb de varietats de prima. Dins aquesta version, lo lin representa un començament de rotacion fòrça complementari de las cerealas d’ivèrn. Son introduccion dins las rotacions permet:
L’efièch benefic del lin de fibra sus l'estructura del sol se traduch mai sovent per una auçada mejana de rendiment de 5 % de la cultura venenta.
Lo respèct d'un interval de 6 a 7 ans entre 2 lins
Coma fòrça cap de rotacion, lo lin deu pas tornar tròp sovent dins las mèsmas parcèlas per favorizar pas la multiplicacion dels fungis tellurics responsables de malautiás grevas, coma ''Fusarium oxysporum f.sp. lini, agent de la fusariòsa vasculara o Verticillium dalhiae'', agent de la verticilliòsa. Una frequéncia de retorn de 6-7 ans constituís un ritme rasonable, quitament se gaireben totes los fungis patogèns an una durada de conservacion plan superiora.
La creissença e lo desvelopament de las plantas
vinheta|Plantulas: los 2 cotiledons daissan entreveire la primièra fuèlha. vinheta|Lins atenhent una nautor de 15 cm. vinheta|Lins madurs. La creissença del lin de fibre es rapid. De la levada a la maduritat, se passa unes 120 jorns pendent que las cambas atenhon lor nautor maximala e maduran. Las estapas de son desvolopament son netas. Se'n destrian sièis:
Mercé a son sistèma racinari pivotant, lo lin de fibra mòstra una granda capacitat de prelevar los elements minerals del sòl per assegurar sa creissença, son desvolopament, e per produire de fibras e de granas. D'aqueste fach, los aponds d’azòt, de fosfòr e de potassi pòdon èsser moerats. L’appnd de zinc es el indispensable.
Capitar lo deserbatge es un dels punts clau de l’itinerari cultural que gaireben totas las adventicias representan una concurréncia importanta pel lin a totes los estadis. Las exigéncias qualitativas dels filatièrs e dels teissièrs demanda una fòrta complementaritat dels mejans de luta.
Las altisas e los trips son los destrucis mai frequents e moisibles. Nematòdas, bigards, noctuelas, torcedora se manifestan episodicament, per escasença. Mai rarament encora, unas espècias d’aucèls, de rosegaires e de caçalhas pòdon damatjar lo lin.
Coma fòrça d’espècias, lo lin es subjècte a las atacas de fungis patogèns que pòdon provocar un damatge de las semenada o la secada de las plantas, provocant tanben de pèrdas de rendiment en palha, en fibras e/o en granas, e una depreciacion de las qualitats dels produchs culhits. Las malautiás de lin son sovent ligadas a un estat depressiu de las plantas. Las bonas practicas culturalas (respècte d’un interval d’al mens 6 ans entre dos lins, netejatge dels materials, semenada de varietats resistantas) representan los mejans mai eficaces de se n'aparar.
L'arrancatge
En practica, l’operacion consistís a:
L’arrancatge demanda de maquinas especificas, automotriças. Aquestas pinçan las cambas de lin a seminautor entre carrèlas e correjas e las arrancan a l'avançar. La multitud dels punts de pinçament sus la largor d'òbra d’una arrancaira contrenh la maquina a regropar l’ensemble de las presas per formar doas andanas de cambas e las far passar de la posicion quilhada a la posicion jaguda amb de correjas de quart de torns.
Lo naisatge
vinheta|Camba de lin de fibra pausada en andanas, abans naisatge. vinheta|Cambas de lin de fibre pausada en andanas, naisadas. Après lor arrancatge, las palhas de lin pausadas al camp, en andanas, passan al naisatge. Aquesta estapa determina en granda partida la qualitat del lin. Correspond a l’accion dels microorganismes del sòl (fungis, bactèris) sus las cambas. Amb una bona umiditada (rosals, pluèjas) e de temperaturas doças (>), donanaquestes  sécrètent d'enzims que fragilizan los teissuts a l'entorn dels fais de fibres. Creant una pèrda de la coesion tissulària, lo naisatge facilita l’extraccion mecanica de las fibras. Desavantatge: es una estapa empirica que depend fòrça del climat. Cal en efièch que l’ataca microbiologica de palhas siá coma cal per las fragilizar, mas qu'aquesta accion demore limitada per que los microorganismes n’ajan pas lo temps de damatjar las fibras.
Lo naisatge se traduch per un cambiament de color de las palhas que prenon una color bruna a grenca. Es jutjat optimal quand las cambas presentan una color omogenèa e quand se pòt sens esfòrç extraire las fibras que contenon’.
Lo vent es a l'encòp un enemic e un aliat del lin pendent lo naisatge. Quand bufa plan fòrt, las palhas de lin pòdon èsser levada sus de centenats de mètres mas es necessari al secatge, e es l'alternança de periòdes secas e umidas que favoriza un bon naisatge. Totas aquestas dificultats fan que la produccion de lin es limitada de centans regions, e es plan eterogenèu d'una parcèla a l'autra (un auratge localizat sufís a damatjar la qualitat).
La revirada e l'enrotlatge
vinheta|Las palhas naisada son enrotlada. Es mai sovent necessari de revirar lo lin per obténer un naisatge omogenèu.
Quand los lins son naisats, las palhas son levadas del camp per enrotlatge. L’operacion consistís a enrotlar las andaanas per formar de balas redondas tot en :
Las palhas de lin culhida plan secas e servada dins de bonas condicions se gardan fòrça annadas.
Lo telhatge
vinheta|450x450px|Lin telhat (= fibras longas) extracha de las palhas. Lo telhatge es l’operacion mecanica qui s’exercís sus las cambas de lin naisada, per n'extraire las fibras. Es una estapa clau de la produccion linièra correspondent a la primièra transformacion de las palhas culhidas. Sa realizacion se realiza amb de maquinas especificas.
Pendent lo telhatge, las granas de lin son culhida, puèi la camba es batuda per levar la fusta. Las fibras atal  recobrada son destriadas en fibras longas e en fibras cortas.
Esquematicament, telhar lo lin consistís a trissar e a batre las palhas per levar:
L’operacion essent mecanica, provòca (per arrancament) de fibras cortas feblament resistantas.
Las fibras extrachas son dichas « longas »; constituisson lo lin telhat, autrament nomenat long brin o filassa, e correspondon al produch nòble extrach de las palhas.
Las palhas son enseguida trissadas per de cilindres canelats que los axes son orientats parallelament a las palhas de lin. Aquesta operacion se fa alternativament sus la partida bassa de las cambas, e sus lor partida nauta. La fusta de las camba es fragmentat, recuperadas per aspiracion jos la telhaira.
Las cambas passan enseguida lo bargadatge, operacion que consistís a los batre de biais a extraire e a netejar veriament las fibras que contenon. Las fibras son netejadas per de tambors, munidas de lamas de feble espessor tornejant a une velocitat pòche de 250 torns per minuta. Aquesta velicitat es adaptada segon las caracteristicas de cada lòt de palha. Las fibras cortas, mens resistantas, son recobradas per aspiracion jos la telhaira. Los trocets de fusta son levats al mèsme temps.
A la fin de la cadena, d'operators realizan un destriament de las matèrias per obténer de lòts de fibras omogenèas. Lo lin telhat es alara condicionada en balas redondas d’unes 100 kg. Aquestas fibras longas representan 20 à 25 % de la massa de las palhas. Un ectara de lin dona en mejana entre 1 200 e 1 700 kg de lin telhat.
Lo penchenatge e la filatura
Lo pauc d’elasticitat de las fibras de lin, lor feble longor mejana e la plan granda diferéncia de lors longors e de lors diamètres son pas des factors favorables a la filatura abituala de tipe ‘coton’. Es perque la ‘filatura de lin’ s’orientèt cap a de vias especificas de formacion du fial, al molhar, al sec, o segon lo circuit de las mesclas.
Las matèrias utilizadas se presentan jos doas formas: lo lin telhat e las estopas. Aquestes seguisson de circuits de preparacion diferents per menar a un dels tres mòdes classics de ‘filatura de lin’ :
La filatura al molhar
Puslèu s'utiliza lo long brin que las estopas. Los ribans realizat en sortida de penchenatge son laminats e fach mai omogenèus possible en densitat lineària e dins lor composicion en fibras. Aquesta operacion se realiza mai d'un còp e lo riban final subís una leugièra torsion. La meca atal realizada es estirada puèi subís a son torn una torsion per que lo fial resita a la teissedura. L'especificitat d'aqueste tipe de filatura es que la meca es banhada dins una aiga a abans estiratge per « amolir » los ciments pectics que ligan las fibras elementàrias entre elas, permeton atal una melhora dissociacion e un cèrt limpament. Atal, los fails sont prims, lises, lustrats, solids e regulars; son destinats a la fabricacion de teissuts de granda qualitat.
La filatura al secar
Es un procedient de fabricacion que sembla a la filatura de la lana qu'utiliza de materials après adaptacions especificas. Es utilizada per las estopas, mas tanben pel lin telhat trencat.
Dins filatura al secar, la matèria (lo riban) es estirat e fialat sens passar dins l'aiga. De fach, permet pas d'anar find a la division ultima dels faises tecnics en fibras elementària. Los fials produchs son mai gròs e mens lises qu'aquestes realizats al molhar; son utilizats dins la fabricacion de teissuts tecnics.
Lo circuit de las mesclas
Unes circuits an per objectiu de realizar de fials fachs amb de lin e d'autras fibras naturalas (coton, lana, seda, etc), artificialas (viscòsas) o sinteticas (poliestèr, poliamida, acrilica, etc). Dins aqueste ca, lo procediment utilizat es aqueste de la filatura ‘coton’ o ‘fibras cortas’. S'agís, a partir d'un riban de fibras de 80 cm de long (lin telhat) o de 20 cm de long (estopas), d'obtenir per partiment e per coblatge de fibras de longor tant constanta que possible, pròche d'aquesta de las fibras de coton (25 à 35 mm). Es l'operation de refinatge que permet tanben la mescla amb d'autras fibras. Las fibras en borra son alara parallelizadas per cardatge que s'obten un riban. Finalament, aqueste darrièr es fialat après doblatges e estiratges successius. Los fials realizats conferisson als teissuts una aparéncia, un tocar, un drapat particular.
Una valorizacion de totas las compausantas de la planta
Fibroses e oleaginoses, lo lin fibra dona una gama de produchs (fibras longas, estopas, trocets de fusta, granas, poscas) podent èsser valorats. Sas proprietats unicas, qu'es renovelable e natural fan son interés e son imatge positiu dins totas sas aplicacions.
Lo textil
Los EUA son lo primièr país consomator de lin (37 %). Son seguits per l’Union Europèa (32 %), ont l’Itàlia representa la mitat de la consomacion. País de climat umid e tibat, lo Japon se classa jus rèire (7 %). Mas l’avenir se jòga sempre mai près de las classas aisidas e mejanas dels país emergents, Russia, Índia, China e Brasil.
La rauba representa unes 60 % dels mercats textils de las fibras de lin. L’univèrs del fogal compta per 30 %, destriat a egalitat entre linge de lièch e de taula e los teissuts de garniment. Los textils tecnics (telas de quadres, tudèls soples, etc.) e materials d'usatges industrials (tendas, etc) realiza lo rèste de 10 %.
Dotat d’una granda resisténcia e d’un poder d’absorpcion de l’umiditat sens equivalent, lo lin dona una sensacion de ben èsser a aquestes que lo pòrta. Associat al cachemir o a la Lana, ven doç e caud per l’ivèrn. Mesclat a la seda, ven preciós e portable en serada. Apondut a la viscòsa o al poliamid, blasís mens. Autre atot : la soliditat del lin. Après 50 lavatges, una camisa de coton patís e pèrd de tenguda; cal mai del doble pel lin. Sens parlar du rendut incomparable de las colors a l’origina de son succès dins la rauba e dins l’univèrs de la decoracion ont ten un imatge de qualitat e noblesa.
Après d'annadas d’investiments en recerca e desvolopament, los filatièrs europèus capitèron a melhorar la teissedura desl fials e far mai aisit lo brocatge per realizar una novèla generacion de fials extra fins, regulars e lises, permetent de realizar de malhas de lin, soplas e elasticas. Le lin inblasible nasquèt e dona de novèlas perspectivas de desvelopament.
Los non teissuts
Representan un mercat d’unes 15 %, en volum, per las estopas de lin.
Los produchs se presentan jos la forma d'un vel o d'una toalha de fibras, en direccion orientada o non, ligadas per òbra d'agulha, de coesion o de cordura, associadas o non a de resinas. Aquestes produchs son utilizats dins lo bastit (isolants termics e/o fonics), l’automobila (interior de las pòrtas, postams, garnidura lateralas dels còfres, etc.), mas tanben per realizar de papièr de cigaretas.
Los materials composits
Dins aqueste contèxe, la febla densitat de las fibras de lin, lor rigiditat especifica en traccion coma en deflexion, lo resisténcia a la trencadura, a la torsion e a la compression coma lor capacitat a absorbir las vibracions son las proprietats melhora per ls posicionar als costats del carbòni e del veire.
L’utilizacion de materials composits renforçats de fibras de lin es ara activa dins fòrça sectors industrials, coma aquestes dels espòrts e légers (bicicleta, raquetas de tennis, esquís, etc.) amb de matriças termoplasticas e termodur. Tanben utilisables al quotidien, los composits de lin enforçan lor posicionament dins los domènis de l’amenatjament de l'ostal e del dessenh. L’emergéncia d'aquestas novèlas valorizacions resulta subretot d’una dinamica de novelum de las PME. Ten un fort potencial per de sectors industrials paln exigents sus las proprietats dels materials coma lo nautisme, l’aeronautica e lo sector ferroviari.
Los papièrs fins
Los papièrs fabricats a base de fibras de lin son leugièrs, resistants e de tria. Lors usatges son variats (papièrs d’edicion, papièrs d'usatge grafic).
Los panèls de particuls
En rason de lor febla massa volumica ligada a lor estructura alveolara (120 kg/m 3 non cachats), los restes de fusta de lin son utilizats dins la fabricacion de panèls de particuls de fusta agglomeradas.
Per aquesta aplicacion, la fusta de lin pòrta als materials:
Lichièra e palhat ortalenc
Mercé a lor estructura alveolara, la fusta de li presenta una granda capacitat a absorbar l’aiga e a la gardar. Aquesta proprietat ne fa un material de tria per compausar:
L’energia
La fusta de lin pòdon èsser utilizats per ne tira d'energia. Lor poder calorific es comparable a aquesta de la fusta (4 kWh/kg) ─ per un cost d'accès inferior ─ e lor taus d’umiditat es feble (10 a 12 %). En comparason, 2,5 kg de fusta de lin equivalon a 1 litre de fuèl.
L’òli
Coneguda per sa siccativitat e sas capacitats de polimerizacion, l'òli de lin es utilizada sola o mesclada a d'autres òlis, resinas e solvants. Classicament, es utilizada coma:
Anatomia d'una fibra de lin
vinheta|Fibras de lin naisada observadas per microscòpi electronic. Las fibras son de cellulas situidas dins la camba entre la rusca e la « fusta ». Las fibras forman de matas, o faises, pausats dins un arrenjament circular a l'entorn de la fusta. Dins la direccion longitudinala, las fibras son empegadas, plan fortament soúdadas per un ciment interstcial, de biais que los faises fibroses presentan una longor sensiblament egala a aquesta de la camba. Dins la seccion complèta de la camba, i a 20 a 40 faises compausats cadun de 20 a 40 fibras. La longor de las fibras varia entre 10 e 100 mm, e lor diamètre varia de 20 a 40 microns. Al madur de plantas, las fibras representan unes 25 % de la massa seca de las cambas.
Las fibras an una estructura tubulara de feble elasticitat (alongament a la trencadura de 1 a 2 %) e de fòrta tenacitat (une de las fibras naturalas mai solidas), que realiza la proteccion de la planta contra lo mal temps, los microorganismes, e tenben lo insèctes e los erbivòrs.
Al madur, las cellulas fibrosas son completament enrodadas de las diferentas sisas formant las parets. De l’exterior cap a l’interior i a la paret primària PI, puèi las tres sisas S1 a S3 de parets secondàrias.
La cellulòsa es un omopolisacarid compausat d’unitats β-D-glucòsa ligadas entre elas per un ligam (1,4). Las diferentas cadenas de cellulòsa son ligadas per de ligams Idrogèn reproduchs de biais plan regular entre los gropaments OH de las diferentas cadenas. Las pectinas son los polisacarids mai importants amb la preséncia de galactanas e de rhamnogalacturonanas de tipe I. Las emicellulòsas son subretot de β-1-4 glucanas, mas tanben de glucomannanas, galactomannanas…