cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arabs
Conquistas arabomusulmanas
Es a Yathrib, la futura Medina, que l’islam comença a establir son poder. vinheta|Espandiment de l’[[islam.]] vinheta|La Granda Mosqueta de Kairuan en [[Tunisia, bastida pel conquerant arab Oqba Ibn Nafi a partir de 670, es la primièra mosquèta de l’Occident musulman.]] Après la conquista de la peninsula Arabica per l’islam, los Arabs ont conquistèron al sègle VII e VII las regions vesinas de l'Orient Pròche, l’Asia menora, l’Africa del Nòrd on se crean Kairuan primièra ciutat musulmana de Magrèb Après une conversion rapida a l’islam, una armada d'Amazigh e Arabs conquistan l’Espanha pel compte del califa omeia de Damasc. Totas las vilas casèron al poder dels Omeias. De dinastias se mantenguèron pendent uèit sègles, mas lo regne dels musulmans acabèt per caire jos las atacas dels crestians del nòrd. La sola dinastia que domora es aquela dels Nasrids a Granada, foguèt la darrièra de càser en 1492. Al meteis temps, la descobèrta de l’America començava.
Los musulmans regnèron près d'uèit sègles (de 711 a 1492) en Andalosia. Conquistèron atal una partida del Portugal. Los Moros foguèron expulsats de la peninsula iberica en 1609 jos Felip III Una partida d’entre eles s’installèron en França e mai d'un venguèron crestians. Los autres tornan en Africa del Nòrd. De poders en Andalosia s’entendavan amb las tres comunautats religiosas crestianas, josièva e musulmana. A partir de 1492, los Espanhòls difusan en America de tecnicas e de producte venent la cultura mora (las tecnica d’asagatge, lo sucre, lo cafè, etc.).
Un cap de pont musulman se manten en Provença dins lo massís dels Moros, fins al sègle X.
La Sicília foguèt tanben jos dominacion musulmana pendent gaireben 250 ans e la majora partida dels abitants se convertiguèron a l’islam fins a que las armadas crestianas e normandas la tornen prene, fondant le reialme de Sicília. Aquela islamizacion e arabizacion foguèron tan mai radicalas qu’una immigracion berbèra importanta fugissent las faminas que devastan l’Africa del Nòrd de 1004-1005 a 1040.
Los Ilalians, una tribú del centre de la peninsula arabica, s'installèron en Egipte abant de far la conquista del Magrèb a la mitat del sègle XI.
L'Orient Pròche e lo Magrèb foguèron integrat en totalitat o en partida a d'autres empèris (otomans, espanhòls, portugueses, angleses, franceses, eca.).
Istòria
Dins l'Antiquitat, los abitants de l'Arabia practicavan de religions animistas variadas. LAlcoran evòca mai d'una divinitats (Allat, Hubel, Quzeh, Al Lât (femna), Al Ozzâ, Wadd (Amor), Amm, Yagût, Nasr, etc. ). La Kaaba èra un luòc sagrat pels Arabs abant Maomet. Se pòt mencionar tanben lo mite de la Reina de Saba, nomenada «Balqis» en arab.
DMOZ
L'Open Directory Project, abreujat ODP, tanben conegut jol nom de DMOZ (Directory Mozilla), es un annuari web creat en 1998, jos licéncia Netscape Open Directory License. Es gerit per una vasta comunautat d'editors benevòls del monde entièr, cadun estant responsable d'una o mai d'una categoria.
A la fin de febrièr de 2006, l'annuari conten mai de 4,75 milions d'adreças de sits, classadas dins mai de 700,000 categorias. Mai de 71,000 editors an participat al projècte dempuèi son lançament; prèp de 8000 son totjorn actius. L'annuari repertoria de ressorsas dins 78 lengas.
L'ODP es entièrament gratuit. L'ajust d'un sit novèl e l'utilizacion de las donadas costan pas res. Las donadas pòdon èsser descargadas e utilizadas gratuitament, mejançant lo respècte de la licéncia e l'ajust del còde HTML d'atribucion.
De sites nombroses utilizan las donadas de l'ODP, en complement d'autres servicis, lo pus conegut estant Google.
Luna 10
Luna 10 foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1966 per estudiar lo camp magnetic e leis emissions infra-ròges lunars. Foguèt un succès.
Arabs
Cristianisme
la comunautat dels Arabs del Brasil constituís 7 % de la populacion, amb 8 milions de personas. Los crestians de la Granda Siria venguèron al Brésil en 1837. En tot, i a 17 millions d’Arabs en America latina.
Als Estats Units d'America, los Arabs son estimats à 3,5 milions, amb gaireben 63 % son crestians e 24 % musulmans. Lor comunautat que s'èra installada al començament del sègle XX venent de Siria, del Liban e d’Egipte, amassa una populacion pauc nombrosa mas plan assimilada, amb fòrça exemples de capitadas personalas, coma John Sununu e Ralph Nader en politica, lesportiu Bobby Rahal, o Paul Anka e Frank Zappa en musica. Aqueles darrièrs ans, de nòus migrants venon d’Iran, d’Afganistan e d’Iraq.
Judaïsme
L'expression « josieus arabs » designa las personas de religion josieva que l'arab es la lenga mairala e/o originàrias d'un país arab. Abant, pendent e après la creacion d'Israèl en 1948, gaireben 900 000 josieus quitèron o son caçats dels païses arabs, ont demoravan e èran nascuts, e van abiter dins l'Estat nòu que'n prenon la foncionalitat. Fòrça païses arabs menèron alara una politica discriminatòria e repressiva contra los josieus pretextant lo nacionalisme panarabi, lo combat contra lo sionisme o ma defensa de l'islam, tornant a vegadas a una definicion raciala del judaïsme.
Eretatge et transmission del saber classic
Es comunament admés que son de crestians siriacs que traduguèron la majoritat dels tèxtes dels autors grècs en arab e que las versions comentadas d’Aristòtel, de Platon o d’autres venguèron cap a Euròpa amb de notas dels des pensaires musulmans que tanben contribuiguèron d'aquel biais al movement de las idèas sens pasmens n'èsser los importators exclusius. La latinizacion del nom d'aqueles comentators mòstra lor prestigi près dels sabents europèus : Ibn Rushd vegut Averroès, Ibn Sina Avicena, Ibn Tufayl Abubacer, Ibn Bajjah Avempace, Hunayn ibn Ishaq Johannitius.
L’islam lèu conqueriguèt la Pèrsa sassanida e partida màger de la crestiantat orientala ont crestians e josieus recebon l'estatut de dhimmi somés a l’impòst. Los conquistaires exigisson tanben de lors tributaris una contribucion intellectuala que noiriguèt aquela civilizacion naissenta e posant dins los tresaurs de la pensada antica. La Siria ven lo cantre principal de la pensada ellenica, après que Justinian tanquèt las escòlas d’Atenas. Levat unas òbras traduchas directament de grèc en arab, los obratges grècs essent traduchs en siriac, una forma tardièra d’aramèu, dins un movement que s’amplifica après la conquista musulmana.
Los califas abbassidas creèron al començament del sègle IX un talièr de traduccion nomenat Bayt al Hikma (ostal de la sapiença) a Bagdad e mandan de caravanas a Bizanci per prene de manuscrits grècs. Aquel movement de traduccion inclutz d'obratge de medecina, de logica o de filosofia grèga, e tanben de literaturas persana o d’astronomia indiana que fan sorgir una novèla cultura cultura filosofica e scientifica araba nomenada l’adab, donant un vam nòu als sabers en general e a la sciéncia en particular.
Coma traductors celèbres cal mencionar al sègle IX lo mètge Hunayn ibn Ishaq, conegut Occident jol nom de Johannicius. Aquel nestorian arab transcrit las òbras medicalas d’Ipocrates e de Galian que son la basa del Canon de medecina d’Avicena qu'el meteis foguèt traduch en latin e farà autoritat pendent cinc sègles. Tanben se cal mencionar d'autras personalitats coma al-Farabi (872 - 950) que fa una interpretacion d’Aristòtel e de Platon armonizant las doas filosofia o encara lo sabent al-Biruni (973 - 1048), que descriu l’istòria de l’Univèrs dins la tradicion grèga. Fin finala, l’òbra d’Averroès (~1126 - 1198), filosòf, teologian e sabent musulman, comentator de la òbras d’Aristòtel, provòca de debats apassionats qu'aguèron una tala influéncia dins l'Occident medieval que se parla d’averroïsme.
Las traduccions d’Aristòtel e d'autres autors antics ganhan l’Espanha sarrasina e la Sicília ont se traduch activament las òbras de l’arab en latin. Toledo, conquista pels crestians en 1085, ven un luòc de contactes feconds entre cultura musulman e mond crestian : de 1130 àa1150, l’arquevèsque Raimon de La Sauvetat paga de «mediators josieus» que parlan ebrieu, arab, castelhan e latin o encara de sabents crestians coma Gerard de Cremona. E tanben d'autors ancians e los comentators arabs penètran en Occident influenciant prigondament la pensada d'autors crestians coma Albèrt lo Grand e Tomàs d’Aquin.
Aquela teoria es uèi parcialament contestada per d'istorians coma Jacques Heers o Sylvain Gouguenheim. Aquel darrièr explica dins un obratge plan criticat pels parelhs, Aristòtel al Mont Sant Miquèl, , qu’a costat de la transmission araba, auriá existat una dralha dirècta de traduccions del grèc cap al latin, que lo Mont-Saint-Michel seriá estat lo centre al començament del sègle XII, mercé a Jaume de Venècia. Segon lo conservator dels manuscrits medievals dels tractats d’Aristòtel a Avranches, aquela teoria es un « roman », que los documents sus Jaumes de Venècia gaireben existisson pas e l'abadiá èra dins un periòde malastrat.
Berlats
Geografia
Comuna situada dins los Monts de La Cauna sul Berlon
Eveniment
Fèstas la dimenjada del 15 d'agost amb cants
Hispania Ulterior
La província romana creada a partir de l'establiment de la província d'Ispània en 205 AbC foguèt devesida en 197 AbC en Hispania Citerior e Hispania Ulterior (Ispània ulteriora).
Senescaucia de las Lanas
La Senescaucia Principau de las Lanas que s'estenèva sus ua part substanciau de l'actuau departament de las Lanas e tanben sus bèras zonas de l'actuau departament deus Pirenèus Atlantics, com la vila de Baiona e Labord.
Placa de las Shetland
una placa shetland es una capa que nos cubre de el parecida a la capa de ozono haciendo posible que nos nos lastime el zol a los 20,000 grados que tiene el zol
Senescaucia de las Lanas
Presentacion
Que's creè en 1255, per division de la Senescaucia de Guiana. Qu'estó erigida en circonscripcion particulara en 1454 peu rei Carles VII.
Hispania Ulterior
Foguèt governada per de procònsols elegits extra ordinem (Liv. XXVIII. 38; XXIX. 13, XXXI. 20), e mai tard per dos pretors investits amb lo poder dels procònsols e de l'insigne dels 12 faisses (Liv. XXXII. 28, XXXIII. 26, Liv. XXXVII. 46, XXXIX. 29).
Senescaucia de las Lanas
Presentacion
A l'origina, qu'englobava Labord, la vila de Baiona, ua vintea de parròquias puish restacadas au departament deus Pirenèus Atlantics (subertot dens los sectors de Bidaishe e Arsac) e ua bona part de l'actuau departament de las Lanas, dilhèu tanben (au mensh dens un purmèr temps) lo vescomtat de Sola. Que's sosdividí rapidament de hèit en tres senescaucias segondàrias, los siètis de las quaus èran Baiona, Dacs e Sent Sever, circonscripcions judiciàrias dens la practica autonòmas las uas de las autas mes qui èran en teoria unidas devath l'autoritat d'un senescau d'espasa (dens lo ròtle purament protocollari) qui residiva a Sent Sever, puish a Dacs.
Hispania Ulterior
En 171 AbC foguèt unida amb la província Citerior pendent la guèrra de Macedònia, mas foguèt tornarmai separada en 167 AbC.
Una legion estacionava dins la província. La capitala foguèt, segon las epòcas, Còrdoa (Corduba) e Cadis (Gades).
Mai tard, jos August, la província foguèt partida en doas entitats diferentas: Betica e Lusitània.
Breugnon
Breugnon es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vela
Una vela es una pèça de tela fòrta de talha mai o mens granda que fixada a l'arbre, la vèrga o l'antena d'una nau, recep l'impulcion del vent per propulsar l'embarcacion.
Las velas foguèron d'en primièr utilizadas sus mar, coma sistèma de propulsion pels batèus. Amb los imperatius del comèrci, las velas foguèron lèu remplaçadas per d'autras formas de propulsion, coma la maquina de vapor puèi lo motor de combustion intèrna. Ça que la, coma ocupacion de léser las naus de vela tornèron venir popularas.
Província de Pordenone
La Província de Pordenone es una anciana província de la region de Friol-Venècia Júlia en Itàlia.
Es creada en 1968 e suprimida lo 30 d'octobre de 2017.
Auronzo di Cadore
Auronzo di Cadore (Aurònzo o Aurònze en ladin) es una comuna italiana de 3197 abitants situada dins la província de Belluno en Venèt. La comuna es coneguda per aver sus son territòri, als confinhs amb la de Dobbiaco, las Tre Cime di Lavaredo.
Wikitravel
framed|Lògo de Wikitravel
Projècta de guida toristic liure, Wikitravel es pas un projècte de la fondacion Wikimedia, mas trabalha dins lo meteis sens que Wikipèdia. A una licéncia diferenta, la licence Creative Commons Share-Alike. Wikitravel utiliza lo meteis logicial que Wikipèdia, MediaWiki.
La version en francés comencèt lo 12 de febrièr de 2004.
Ngatikés
Lo ngatikés es una lenga oceaniana parlada als Estats federats de Micronesia.
Localizacion
Lo ngatikés es parlat dins l'atòl de Ngatik, dins las Illas Carolinas. Es restacada administrativament a l'Estat de Pohnpei es un dels membres dels Estats federats de Micronesia.
Classificacion
Lo ngatikés es una de las lengas ponapeïcas, un grops de lengas restacadas a las lengas micronesianas, un grop de las lengas oceanianas. Aquestas fan partida de la branca malaiopolinesiana de la familha austronesiana. Las autras lengas ponapeïcas son lo pingelapés, lo pohnpeian e lo mokilés.
Carson (Dakota del Nòrd)
Carson es una ciutat de l'estat american de Dakota del Nòrd. Sa populacion èra estimada a 293 abitants, en 2010. Sa superfícia totala es 10,42 km².
Tim Giago
Timothy Giago o Nanwica Kciji (Reservacion Pine Ridge, Dakota dau Sud, 1934). Escriveire e jornalista sioux. Estudièt a l'Universitat de Nevada e editèt lo jornal Lakota Times. Autor de l’estudi The American indian and the media (1991), Notes from indian country (1984) e The aboriginal sin: reflections on the Holy Rosary Indian Mission School (1978). En 2004 se presentèt a las eleccions pel Senat de Dakota dau Sud coma independent en faire campanha per sonhar la diabèta entre lo pòble sioux.
Dun-sur-Meuse
Dun-sur-Meuse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
Dun-Sus-Meuse es un pichon bourg situat sus la rota de Verdun a Sedan.
La part bassa del bourg es coincée entre la Meuse e lo tuc #que pòrta la part anautita : Dun-Anautit. Lo tuc es boisée e surplombe la vallée de la Meuse e la part bassa del vilatge d'aperaquí 80 m. La municipalitat deu lo sieu nom a aquel tuc fortificat : Dunum en lenga celte.
A la reünion del tuc, se pòt veire las ruïnes d'un castèl e una glèisa del.
Lo nòrd e l'èst de la municipalitat son délimités per la Meuse. Lo sud de la municipalitat a ocupat pels bòsques de Chênois e de Bussy.
Dun-sur-Meuse est un petit bourg situé sur la route de Verdun à Sedan.
La partie basse du bourg est coincée entre la Meuse et la colline qui porte la partie haute : Dun-Haut. La colline est boisée et surplombe la vallée de la Meuse et la partie basse du village d'environ 80 m. La commune doit son nom à cette colline fortifiée : Dunum en langue celte.
Au sommet de la colline, on peut voir les ruines d'un château et une église du.
Le nord et l'est de la commune sont délimités par la Meuse. Le sud de la commune est occupé par les bois de Chênois et de Bussy.
Istòria
Al, Godefroy II de Bassa-Lotharingie, comte de Ardennes édifie un castèl sul tuc, que los sires de Apremont complèten en 1402 per una enceinte fortificada. Lo pòrti de Bouillon, paire de Turenne s'apodera de la fortalesa l'an 1592. Sus òrdre de Louix XIII, lo castèl a desmantellat l'an 1642, e en 1648, Anne d'Àustria #far don de la vila al Grand Condé. La vila anautita #èsser en granda part destruida al cors de la Primièra Guèrra mondiala.
Au, Godefroy II de Basse-Lotharingie, comte d'Ardennes édifie un château sur la colline, que les sires d'Apremont complètent en 1402 par une enceinte fortifiée. Le duc de Bouillon, père de Turenne s'empare de la forteresse en 1592. Sur ordre de Louix XIII, le château est démantelé en 1642, et en 1648, Anne d'Autriche fit don de la ville au Grand Condé. La ville haute fut en grande partie détruite au cours de la Première Guerre mondiale.
Urmatt
Urmatt en alemannisch (Urmatt en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Geografia
thumb|Ostal de las associacions
Wan
Lo wan (o nwa) es una lenga mande, una branca de las lengas nigèrocongolesas, parlada en Còsta d'Evòri.
Localisacion
Lo wan es parlat lo long del confin entre las sosprefecturas de Béoumi, region de Gbekê, e de Mankono, de la region de Béré. la lenga a dos dialèctes, lo miamu, a Mankon, e lo kemmu, a Béoumi.
Utèr
L'utèr es un organ que participa a las foncions reproductivas de la femna e de las femes dels autres mamifèrs.
Ramonchamp
Ramonchamp es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Ciutat Metropolitana de Nàpols
Politica e administracion
La ciutat metropolitana es dirigida per un cònsol, qu'es lo de la vila de Nàpols, un conselh metropolitan elegit e una conferéncia metropolitana consultativa, ambedos presidits per lo cònsol.
Ramonchamp
Geografia
Estrecha entre Lo Thillot en amont e Ferdrupt en aval, Ramonchamp ocupa una porció pro redusida de l'anautita vallée de la Moselle. La sola rota notabla es la RN 66 en venent de Remiremont, a Unitat|25|km al nòrd-oèst. Los vessants tròp escarpés an pas manlevat que per rotas forestalas, cap a Saulxures-sus-Moselotte pel caulet de Morbieux per la adret, cap a la rota dels Fòrts #que separa la municipalitat de la Anautita-Saône costat ubac. Èran totun conreats recentament en lo marc de pichonas espleitacions familiales. De nombrosas granjas an #èsser transformadas dempuèi en residéncias secondaires.
Ciutat Metropolitana de Nàpols
Comunas metropolitanas
La ciutat metropolitana de Nàpols compren 10 municipalitats citadina de Nàpols e 91 autras comunas per una populacion totala de 3,128,700 abitants (2014):
Ramonchamp
Geografia
Enserrée entre Le Thillot en amont et Ferdrupt en aval, Ramonchamp occupe une portion assez réduite de la haute vallée de la Moselle. La seule route notable est la RN 66 venant de Remiremont, à 25 km au nord-ouest. Les versants trop escarpés ne sont empruntés que par des routes forestières, vers Saulxures-sur-Moselotte par le col de Morbieux (791 m) pour l'adret, vers la route des Forts qui sépare la commune de la Haute-Saône côté ubac. Ils étaient cependant cultivés naguère dans le cadre de petites exploitations familiales. De nombreuses fermes ont été transformées depuis en résidences secondaires.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Ramonchamp Èra cap de-luòc d'un ban de contunh del costat abans la creacion de la municipalitat del Thillot.
Lo ban de Ramonchamp s'estendiá a l'origina sus tota l'anautita vallée de la Moselle en amont de Ferdrupt. Aperteniá al bailliage de Remiremont e la glèisa dédiée a sant Rémi e sant Blaise èra del diocèse de Sant-Dié, doyenné de Remiremont #que la curació n'èra de la collation e al concors del capítol d'aquela vila.
Es cap a 1730 que la parròquia #èsser démembrée per formar doas nòvas, al Ménil e a Fresse-sus-Moselle, de contunh los limits de Ramonchamp aguèron modificat pel decrèt del 30 de junh 1860 en portant creacion de la municipalitat del Thillot e reünion a la municipalitat de Fresse-sus-Moselle del masatge caseriu dels Boudières. Es per aquel meteis decrèt que Ramonchamp perdrà la siá qualitat de cap de-luòc de costat en benefici del Thillot.
L'indústria texila s'es fixada dempuèi 1830 en la municipalitat e s'es aumentat après 1871 per la venguda d'entrepreneires alsaciens en fugent lo annexion alemanda.
Demorada dos mes sus la tèsta dels combats, la municipalitat a fòrça sofèrt bombardements de fin 1944.
Dempuèi la fin de la Segonda Guèrra mondiala, lo texil #que i aviá fach l'edat d'aur de la region a conegut una reestructuracion malaisida, clausuras e modernizacion a excès en entrenant una diminucion draconienne de la man-de œuvre, partiellement captée per de nòvas indústrias : mecanica, plastic, transformacion de metals.
Ramonchamp était chef-lieu d’un ban puis du canton avant la création de la commune du Thillot.
Le ban de Ramonchamp s'étendait à l'origine sur toute la haute vallée de la Moselle en amont de Ferdrupt. Il appartenait au bailliage de Remiremont et l'église dédiée à saint Rémi et saint Blaise était du diocèse de Saint-Dié, doyenné de Remiremont dont la cure était de la collation et au concours du chapitre de cette ville.
C'est vers 1730 que la paroisse fut démembrée pour former deux nouvelles, au Ménil et à Fresse-sur-Moselle, puis les limites de Ramonchamp furent modifiées par le décret du 30 juin 1860 portant création de la commune du Thillot et réunion à la commune de Fresse-sur-Moselle du hameau des Boudières. C'est par ce même décret que Ramonchamp perdra sa qualité de chef-lieu de canton au profit du Thillot.
L'industrie textile s'est fixée dès 1830 dans la commune et s'est accrue après 1871 par la venue d'entrepreneurs alsaciens fuyant l'annexion allemande.
Restée deux mois sur le front des combats, la commune a beaucoup souffert des bombardements de fin 1944.
Depuis la fin de la Seconde Guerre mondiale, le textile qui avait fait l'âge d'or de la région a connu une restructuration difficile, fermetures et modernisation à outrance entraînant une diminution draconienne de la main-d'œuvre, partiellement captée par de nouvelles industries : mécanique, plastique, transformation de métaux.
Canton de Vilamblard
Lo canton de Vilamblard es una anciana division administrativa de Perigòrd situada dins l'arrondiment de Brageirac, lo departament de Dordonha e la region d'Aquitània, aura de Novela Aquitània. Las 17 comunas son dempuei 2015 dins lo canton dau Perigòrd centrau (burèu centralizator Vern) e son totas tanben dins la Comunautat de comunas d'Eila e Cremsa en Perigòrd. La lenga autoctòna es l'occitan lemosin e probablament tanben lengadocian, dins sa varianta brageiraguesa.
Sennevoy-le-Bas
Sennevoy-le-Bas es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Thomas Südhof
Thomas Südhof (Göttingen, 22 de decembre de 1955) es un bioquimista american d'origina alemanda qu'es tanben professor a l'Universitat Stanford en Califòrnia. Recebèt lo 7 d'octobre de 2013, amb los biologistas americans James E. Rothman e Randy Schekman, lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina de 2013. Anteriorament aviá ja recebut lo Prèmi Albert Lasker de Recerca Medicala Fondamentala.
Tito Okello
Tito Lutwa Okello (1914 - Kampala, 3 de junh de 1996) foguèt un militar e politician ogandés. Foguèt president d'Oganda entre 1985 e 1986.
Jaligny-sur-Besbre
Jaligny-sur-Besbre es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Geografia
thumb|left|Departament de l'Aliar Jaligny es sièis en Sologne bourbonnaise, suls contreforts dels monts del Forez e de la Madeleine, en la vallée de la Besbre, afluent dirècte de la Loire. Aquela region de la Mejana Besbre, de còps trucada la « vallée dels castèls », se tròba en punta de la rica plana de Forterre. Es, d'aquel fach, la una dels airals los mai prospères de produccion de bovins charolais, de dindes e volailles grangeres.
Lo territòri de la municipalitat possedís de nombrosas basas : entorn natural de granda qualitat, païsatge de bocage, relief vallonné e de superfícias boisées, bòrds de Besbre, étangs, atmosfèra de tranquillité, sentiers de passejada, randonnée, persec e caça, produchs del terroir de qualitat e un patrimòni architectural interessant.
thumb|left|Département de l'Allier Jaligny est sis en Sologne bourbonnaise, sur les contreforts des monts du Forez et de la Madeleine, dans la vallée de la Besbre, affluent direct de la Loire. Cette région de la Moyenne Besbre, parfois appelée la « vallée des châteaux », se trouve en pointe de la riche plaine de Forterre. Elle est, de ce fait, l'une des aires les plus prospères de production de bovins charolais, de dindes et volailles fermières.
Le territoire de la commune possède de nombreux atouts : environnement naturel de grande qualité, paysage de bocage, relief vallonné et surfaces boisées, bords de Besbre, étangs, atmosphère de tranquillité, sentiers de promenade, randonnée, pêche et chasse, produits du terroir de qualité et un patrimoine architectural intéressant.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Henrichemont
Henrichemont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Matour
Matour es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pong
thumb|right|[[Fotografia d'una partida de pong.]]
Pong es un videojòc sortit en 1972. Premier jòc d'arcada d'espòrt, foguèt imaginat per Nolan Bushnell (nascut en 1943), desvolopat per Allan Alcorn (nascut en 1948) e comercializat per Atari. Fòrça popular, foguèt lo premier videojòc que venguèt un succès comerciau.
Lo jòc es inspirat d'una partida de tennis de taula estilizat. Cada jogaire s'afronta en desplaçant verticalament una raqueta virtuala gràcias a un boton rotatiu. L'objectiu es de gardar la bala dins la zòna de jòc. Es possible de cambiar la direccion de la bala en foncion de l'endrech onte tòca la raqueta. La velocitat aumenta pauc a pauc durant la mancha. Un afichatge dau descòmpte de la mancha en cors e d'efiechs sonòrs completavan aquel ensems.
La bòrna d'arcada de Pong foguèt un succès amb 8,000 exemplaris venduts en 1973. Puei, lo jòc foguèt portat sus de consòlas de salon. En mai d'aquò, amb una chifra d'afaires de 40 milions de dolars en 1975, incitèt d'autrei companhiás d'imitar lo concèpt, çò que marquèt lo començament de l'industria dau videojòc.
Duzey
Duzey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.澳門
.澳門 (àomén, en ideogramas chinés tradicionals, còdi punycode: .xn--mix891f) es lo nom de domeni en chinés per Macau. Foguèt delegat lo 21 d'abril de 2015. Lo còdi latin es .mo.
Brizon
Brison en arpitan (Brison en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Brison Es un vilatge de montanha #que se situa a una desena de quilomètres al sud de Bonneville, sul ubac de la vallée de la Arve. A enquadrat per la punta de Andey e las rochers de Leschaux.
Brison est un village de montagne qui se situe à une dizaine de kilomètres au sud de Bonneville, sur l'ubac de la vallée de l'Arve. Il est encadré par la pointe d'Andey et les rochers de Leschaux.
Lista dels presidents de Lituània
thumb|right|180px|Blason de Lituània Lo president es lo cap d'Estat de Lituània. Es elegit per un periòde de cinc ans per la populacion.
Vaquí la lista dels presidents de Lituània dempuèi 1918.
Ocupacion e integracion a l'Union Sovietica (1940-1991)
Lituània foguèt ocupada per l'Union Sovietica en julhet de 1940 e venguèt una republica sovietica fins a l'11 de març de 1990, quand lo país se declarèt independent. L'independéncia novèla foguèt reconeguda lo 26 de decembre de 1991. Vytautas Landsbergis foguèt president durant lo periòde de transicion.
Republica de Lituània (1991-actualitat)
Aquò es la lista dels presidents de Lituània dempuèi 1991.
Artūras Paulauskas
Artūras Paulauskas, avocat e òme politic n. 1953, foguèt president per interim de Lituània entre lo 6 d'abril e lo 12 de julhet de 2004, après la destitucion de Rolandas Paksas per corrupcion.
Arto Paasilinna
thumb|250px|Arto Paasilinna en octobre de 2007 a la Fièira del Libre d'Helsinki Arto Tapio Paasilinna (Kittilä, 20 d'abril de 1942) es un escrivan e scenarista finlandés. Se faguèt conéisser en 1975 gràcias a son roman Jäniksen vuosi ("L'an de la lèbre" en occitan) que s'auborèt a la cima de las vendas en Finlàndia e en França. Es, amb Mika Waltari, un dels autors finlandeses mai apreciats e coneguts internacionalament que mantun de sos romans nombroses es estat revirat en mai de 27 lengas estrangièras. Escriu tanben pel cinèma, la ràdio e la television.
Palauan
Lo palauan es una lenga malaiopolinesiana parlada als Palau.
Arto Paasilinna
Son fraire ainat Erno èra jornalista e escrivan, e lo segond, Reino, es deputat europèu.
Palauan
Localizacion
Lo palauan es parlat dins l'illa de Palau, dins las Illas Carolinas.
Classificacion
Lo palauan es enrodat de lengas lengas micronesianas, que son de las lengas oceanianas. Pasmens aparten pas a aquel grop. Fa partida de la branca malaiopolinesiana occidentala de la familha austronesiana. Es pas directament aparentat a d'autras lengas e constituís un grop dins l'ensem malaiopolinesian occidental. Una autra lenga, lo chamorro, parlada a Guam e Saipan es dins la situacion meteissa.
Escritura
L'alfabet palauan es :
a, b, ch, d, e, i, k, l, m, ng, o, r, s, t, u
Realme de Numidia
Lo Reialme de Numidia (201 - 25 AbC.), èra un estat de l'antiquitat bastit après la Segonda Guèrra Punica. Lo reialme èra punica, s'afirmèt coma un grand reialme pendent lo regne de Massinissa. Situat al nòrd d'Africa, dins l'airal dels païses modèrnes de Marròc, Argeria e Libia, amb per capitala Cirta. Los sieus abitants èran d'etnia berebèra e libiana, de colons punics e mestices prigondament ligats als mauritanians.
Istòria
Las primièras civilizacions d'elevaires e agricultors pendent lo Neolitic son conegudas pels rèstes arqueologics de divèrsas balmas, amb de ceramicas estampadas e cardialas, que mòstran de relacions amb la colonizacion neolitica de l'ensems del litoral Mediterranèu occidental, mas al contrari de çò que se cresiá fins a fa pauc de temps aquelas culturas influencièron gaire los pòbles contemporanèus de la peninsula Iberica.
Los corrents qu'animan la naissença de las civilizacions del bronze arribèron pas o daissèron pas traça dins lo territòri mauritanian pendent lo tresen e lo segond milenari ApC.
Influéncia feniciana
Fins a l'arribada dels fenicians dins lo sègle VII AbC sus las còstas de Mauritània e Numidia, èra una region isolada de la civilizacion, pauc poblada e sens grands establiments. Après la casuda de Tir davant los Asirians al sègle VI AbC. Cartage prenguèt lo ròtle metropòli e alara l'influéncia punica comencèt a venir d'importanta sus las còstas de l'Anciana Mauritània. Los establiments e colonias fenicians realisan lo primièr contacte amb una cultura màger. Los fenicians establiguèron una vila coloniala importanta sus la còsta atlantica, Lixus, a la boca del riu Lucus, près de l'actuala Larache, e divèrses establiments cobriguèron lo litoral mediterranèu e atlantic fins a Mogador, dins aquel isolat apareguèron los testimònis geograficament mai alunhats de l'accion coloniala feniciana. Lo començament d'aquel procés es fosc, mas dins los sègles VII e VI AbC. èran ja presents a Mogador, e Lixus èra ja una ciutat importanta. Mejans l'accion feniciana intra sul litoral mauritanian e numíd la vida urbana, l'usatge del fèrre, se conéis la moneda, s'introdusís la vinha e benlèu l'olivièr.
Cartage dempuèi sa fondacion aguèt una relacion intensa amb las tèrras del nòrd d'Africa, obligada a pagar als pòbles libians, suls territòris que s'èran installats, un mena de drech o de tribut. Al sègle V AbC. organizèron doas expedicions per reconéisser las còstas mauritanianas,  ne fasent de territòris jos dominacion cartaginesa.
Cartage, governada per de rics aristocratas, creèt un empèri comercial, promovent la creacion de colonias nòvas, sus las còstas dels actuals Marròc e Argeria, en cercant de nòvas ressorças naturalas, iniciant l'expleitacion dels ressorças alieuticas dels litorals, e creent de salins per exportar lo garum. Se creèron fòrça establiments e colonias exportant l'evòri, l'aur, l'estanh, de porpra e d'esclaus, e important al autoctóns de merças, de veires, de ceramicas, d'objèctes de bronze o fèrre, e de teissuts de porpra.
Cartage acabèt per modelar lo territòri nordafrican, amb l'assimilacion de la cultura punica, coma l'alfabet, la lenga e la religion, tot preservant l'autonomia. Pendent lo periòde d'influéncia punica, en Numidia se fasiá una silenciosa revolucion, espandissent las culturas de la vinha, de l'olivièr, del blat o de la figuièra. Atal aumentèt pauc a pauc lo desvolopament economic e cultural. La lenga, lo punic; venguèt la lenga oficiala jos Massinissa e contunhava d'èsser uitilizada quatre sègles après pels prèires del diocèsi d'Ipòna dins los seus presics.
Lo legat de Cartage foguèt important dins l'agricultura, realisèron un modèl d'araire de rascla triangulara, fabregada, fòrça mai eficaç que lo millenari araire berbèr qu'èra una simpla punta de fusta agusada que dobrissiá una rega sanada o tanben l'apòrt dins lo cultura de l'olivièr, qu'adoptèron los quita romans.
Cartago recrutèt de mercenaris d'entre los numids. Pauc à pauc, L'emplec de l'escritura punica s'apondèt, sens pasmens s'i substituir, a la libiana.
Epòca puniconumida
Pendent lo debanament de la segonda guèrra punica Roma comencèt a s'interessar vertadièrament a Africa e a sas ressorças demograficas e economicas, començant a aver de contactes diplomatics e estudiar las ressorças de l'Africa del Nord. left|thumb|Retrach modèrne de Massinissa. Pendent la segonda guèrra punica existissián divèrses reialmes vasssals de Cartage sus l'airal nordafrican, Sifax èra rei d'aqueles pichons reialmes aliat de Cartage, dominava l'Oranesado e una partida del nòrd d'Argeria. Massinissa, un autre nòble numíd aliat de Cartage, foguèt influenciat per Scipon e acabèt per s'afrontar a Cartage. En accòrdi amb Scipion l'African, establiguèt l'aliança, e cedèt Gades en Roma. Après la batalha de Zama, Massinissa, jos la proteccion de Roma, daissèt d'èsser feudatari per constituir un Estat numíd que s'espandissiá dempuèi lo riur Moloïa fins a l'entorn de Cartage.
Après la desfacha finala dels cartagineses, Massinissa venguèt lo principal aliat del pòble roman, recebèt alavetz la sobeiranetat, tant de las ancianas tèrras del reialme dels Masils, coma dels territòris que los romans avián confiscat a Sifax. Establiguèt una organizacion ellenica e mantenguèt fòrça relacions comercialas amb Ròdas, Delos e Atenas e ensagèt de formar un Estat unic al nòrd d'Africa. Encoratgèt e promouguèt l'establiment de las tribús e fondèt fòrça ciutats.
Massinissa tanben annexèt una partida del territòri cartaginés e après annexèt de territòris punics en vertut dels dreches balhats pel tractat signat amb los romans. Pendent lo sègle II AbC. Massinissa se defendèt dels cartagineses en de divèrsas escasenças, pendent los ans 195, 193, 182, 172, 162 e 153 AbC., apiejat per la Republica Romana. Dins la quita Cartage existissiá un partida numida que desirava l'union amb Numidia, provocavant las sospechas de Roma. Fin finala, lo senat de Roma declarèt una guèrra totala contra Cartage, la Tresena Guèrra Punica.
Influéncia romana
A la mòrt de Micipsa en 118 AbC., lo reialme se devesiguèt entre los sieus dos de filhs Aderbal e Iempsal e lo sèu nebot Jugurta. Jugurta Recebèt la zòna occidentala, Adherbal l'orientala joncha al territòri roman. Sul còp, Jugurta s'afrontèt a Iempsal e l'assassinèt. S'afrontèt de contunh amb Aderbal, que foguèt vencut e fugiguèt en Roma per demandar ajuda. Los oficials romans, benlèu sobornats, benlèu pel voler acabar lèu amb lo problèma, aprovèron la division de Numidia en doas partidas, l'èst per Aderbal, e l'oèst per Jugurta.
Jugurta demorèt pas satisfach, e en 113 AbC., ocupèt Cirta, capitala d'Aderbal, provocant la colèra de Roma, que morrigèron de comerçants italics alá establits, en mai del quita Aderbal. Roma se vegèt obligada d'intervenir en 111 AbC., Dins una brèva campanha comandada pel consul Luci Calpurni Bestia. Jugurta se rendèt, mas obtenguèt una patz fòrça favorabla, un còp de mai foguèt suspechat que l'obtenguèt per corrupcion. En consequéncia, Gai Memmi, tribun de la Plèba, demandèt una enquèsta, sollicitant la preséncia del quite Jugurta, mas foguèt denegat per un autre tribun pagat, Gai Bebi. Jugurta calguèt anar a Roma, mas arribèt pas a plaidejar.
Al tornar la guèrra, Roma envièt al consul Quint Cecili Metèl lo Numíd, que s'enclotèt dins una campanha interminabla pendent cinc ans (111 -106 AbC.). Impacient del bias que prengava la guèrra, lo sèu lòctenent Gai Mari tornèt a Roma per se prepausar al consulat, çò fach e acceptat, tornèt prene lo cap de las operacions. Gai Mari, ganhèt l'amistat de Bomilcar, lo fraire de la maire de Jugurta e principal lòctenent del rei numíd, li comandant la mission de capvirar Jugurta, mas fogujèt decobèrta l'engana e Jugurta o executèt alara qu'ensejava de far la dicòrdia al sen de la garda. Après una seriá de victòrias militaras romanas, Jugurta se vegèt fin finala obligat de fugir al Reialme de Mauritània de Boco I, de qui èra lo gendre. Alara Mario envièt lo sèu legat Cornèli Sila en Mauritània per privar d'ajuda Jugurta. Sila obtenguèt l'ajuda de Boco I, e la captura de Jugurta, que foguèt enviat a Roma encadenat e executat en 104 AbC. Numidia foguèt devesida entre lo mauritanian Boco I e lo numíd Gauda. Après la mòrt de Gauda foguèt remplaçat per Juba I. left|thumb|160x160px|Bust de Juba I. Boco I, al morrir devesiguèt lo sèu reialme entre los sèus filhs Boco II e Bogud, Èst e Oèst per cadun. Los dos fraires participèron en la Segonda Guèrra Civila en favor de Juli Cesar e contra Juba I ocupant Numidia. Juba I ajudèt als pompeïans contra de Cesar, avent far front amb Publi Ati Var contra l'armada de Curion, que per òrdre de César foguèt declarat enemic del pòble roman, lo privant del drech al reialme.
A la Batalha de Tapso portèt fòrça òmes e elefants. Li calguèt devesir las sèunas  fòrças a causa de l'invasion de l'oèst de Numidia pel rei de Mauritània Boco II, aliat de Cesar, que capitèt a prene Cirta, la capitala de Numida. Après la victòria de Cesar en la Batalha de Tapso, Juba se suicidèt. Après la guèrra, Boco II espandiguèt lo sèu reialme e Numidia foguèt integrat coma província romana. Creant fòrça colonias de veterans.
August restaurèt Juba II coma rei de Numidia entre los ans 29 e 27 AbC., fasent de Juba II un fidèl aliat de Roma. Entre 26 e 20 AbC., August li prometèt lo maridadge amb Cleopatra Selene, li donant una granda dòt e la confirmant reina. Pasmens Juba II e Cleopatra II reinèron pas longtemps en Numidia, perque la populacion locala s'opausava a Juba dins la seuna politica excessiva de romanizacion, çò que causèt de desòrdres civils. Lo parelh real daissèt alara Numidia, pel Reialme de Mauritània. Las revòltas s'arrestèron e lo reialme demorèt integrat definitivament dins l'Empèri roman coma província.
Cultura
thumb|280x280px|Alfabet tifinagh. Pendent lo sègle III AbC. s'establiguèt una cultura nomenada punicomauritaniana, de granda influéncia feniciocartaginesa fins a l'incorporacion de Mauritània a l'Empèri roman en 42 ApC. en consequéncia de las influéncias recebudas mejans las ciutats e los establiments fenicians del litoral, que amb lo temps se transforman en ciutat mai o mens autonòmas. Après la casuda de Cartage en 146 AbC., Lo país venguèt mai desvolopat, subretot dins las zonas litoralas, alara que l'interior demora poblat per de pastres nomads, alunhats dels corrents de civilizacion. Aparéis un sistèma d'escritura pròpia, l'alfabet libian que servís a escriure de tèxtes en la lenga indigèna, berbèr, e que la darrièra evolucion es l'alfabet tifinagh emplegat dins lo Sahara fins a gaireben ara. En soma, se creèt una civilizacion autoctòna, que s'alunha de las influéncias colonialas, e que durèt fins a la romanizacion.
Après l'anexion romana
Un còp casut lo reialme, Numidia foguèt regida per las autoritats seguentas:
Oides
Oides o probablament Oide (Ouides en francés) z-es una comuna velaiata situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Villa Osde en 1282, Le lieu d'Ode ou pays de Vellay, en 1396, Oyde, en 1506, Ouyde, sus la mapa de Cassini, a la fin del sègle XVIII. La proposicion dels Féniés, emesa amb de dobtes, un nom germanic Usito e -a, al plural, amb una -s adventícia, es de segur pas la pus probabla, a part per -s. Dauzat e Rostaing evòcan un « gallic o melhor pregallic » os, -ous, qu'a servit coma nom de flume (cf. Ossa (Bearn)) o de montanha, e un sufixe « gallic e pregallic » -ate.
-Ate pòsttonic es un sufixe gallic (e aquò's inutil de supausar un sufixe pregallic identic). Oide es sus una plana (= plan, planòl) nauta de 1100 m e son nom a logicament pas ren a veire amb tota nocion d'aiga o de montanha. Sembla tanben logic que lo radical siá gallic o latin d'epòca posteriora a la conquèsta e tanben que l'èssa finala siá parasita. Xavier Delamarre explica Oide per un nom d'òme (de proprietari) Ausos + -ate (mas lo nom del vialatge es absent de la lista dels toponimes, probablament per error); los noms Ausus e Ausios son atestats dins los tèxtes latins. Oide èra donc benlèu una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre Ausos. Ausos es probablament en relacion amb l'aur (*aus- = aur) o l'aurelha (*aus- = aurelha). Lo passatge de Au- a O- es tròp ancian per èsser degut a una evolucion fonetica generala (tipe Mauriac > [mu'rja]), encara mai a la tonica, chau pensar a la tombada de A- per confusion amb la preposicion.
Istòria
La comuna se creèt del territòri d'Alairàs e de Sant Joan de la Chalm per la lei del 18 de mai 1858.
Bob Beamon
thumb|right|[[Fotografia de Bob Beamon en 1968.]]
Robert Beamon, dich Bob Beamon (nascut lo 26 d'aost de 1946, Nòva York) es un atlèta estatsunidenc especialista dau saut de lòng. Es famós per son recòrd dau mond (8,90 m) realizat durant lei Jòcs Olimpics de Mexic que demorèt en vigor de 1968 a 1991. Gràcias a aqueu saut, ganhèt la medalha d'aur de la disciplina dei Jòcs d'Estiu de 1968.
Biografia
Originari de Nòva York, Bob Beamon foguèt remarcat per l'entranaïre Larry Ellis que lo dirigiguèt vèrs l'atletisme. Aquò li permetèt d'intrar a l'Universitat de Carolina dau Nòrd avans de venir estudiant de l'Universitat de Tèxas. Obtenguèt plusors resultats de remarca durant sa carriera universitària coma un recòrd universitat de triple saut (1965), una segonda plaça au concors de saut de lòng ai campionats universitaris (1965) e una segonda plaça, tornarmai en saut de lòng, ai Jòcs Panamericans de 1967. Suspendut per aver participat a un movement de boicòt denonciant la situacion deis atlètas negres, se raprochèt de Ralph Boston (nascut de 1939), medalha olimpic d'aur 1960 e d'argent 1964 de saut de lòng, que l'ajudèt dins son entraïnament.
Après un saut de 8,33 m, Beamon fasiá partida dei favorits de l'espròva de saut de lòng dei Jòcs Olimpics de Mexic en 1968. Pasmens, deviá faciar la concurréncia de Ralph Boston e dau Sovietic Igor Ter-Ovanessian qu'èran codetentors dau recòrd dau mond (8,35 m). Ansin, lo premier assai de Beamon dins lo concors foguèt una suspresa totala qu'agantèt una distància de 8,90 m. Aquò melhorava lo recòrd precedent de 55 cm e li permetèt de ganhar aisament la medalha d'aur. Sa performància intrèt tanben dins l'istòria de l'atletisme modèrne.
Vengut famós après aquela victòria, Beamon arrestèt sa carriera d'atlèta en 1969 e assaièt de venir jogaire professionau de basquet. Pasmens, recrutat per lei Phoenix Suns, joguèt ges de partida, probablament en causa d'una talha tròp pichona (1,91 m). Après aquela revirada, passèt un diplòma de sociologia (1972) e participèt regularament a d'operacions de promoccion de l'atletisme.
Palmarès
En despiech d'una carriera relativament brèva, Bob Beamon a un palmarès relativament ric fach d'una medalha d'aur ai Jòcs Olimpics de 1968 e d'una medalha d'argent ai Jòcs Panamericans de 1967. Foguèt tanben lo detentor dau recòrd dau mond de saut de lòng de 1968 a 1991.
Arquetipe
Un arquetipe (dau grèc arkhetupon 'modèl primitiu', per intermediari dau latin archetypum) es, en literatura e en filosofia, un modèl generau representatiu d'un subjècte. Emplegada en psicoanalisi, la nocion d'arquetipe recuerb una significacion pròpria definida per Carl Gustav Jung: "Preformas vuejas qu'organizan la vida instintiva e espirituala, en estructurant leis imatges mentaus (pensadas, fantaumas, sòns...)". Se pòt tanben definir un arquetipe coma un ponch de vista analogic sus una realitat sensibla, susceptibla d'integrar la totalitat dei ponchs de vista que se'n pòt aver (definicion segon lo doctor Michel Mouret).
Bénonces
Bénonces en arpitan ( Bénonces en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.
Geografia
Comuna situada al pè del mont Frioland. Zòna de appellation AOC de las vins del Bugey.
Commune située au pied du mont Frioland (1029 m). Zone d'appellation AOC des vins du Bugey.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Pòble de Benuntia dempuèi lo.
Village de Benuntia dès le.
L'Isla Boson
L'Isla Boson (L'Isle-Bouzon en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, L'Isla Boson vendriá deu latin insula, « isla », [o de son eretèr], e de Boson, nom deu senhor, vengut deu germanic Boso. Segon Negre, l'occitan isla, ila a devut aver lo sens de « vilatge entornejat de varats ».
Las Cabanas (Tarn)
Las Cabanas (Les Cabannes en francés) es una comuna occitana de Lengadòc en País d'Albi dins lo departament de Tarn e la region.
Geografia
Comuna siuada entre Còrdas e Vindrac e Alairac ont i a la gara SNCF de Còrdas e Vindrac sus la linha TER Tolosa o Albi via Tessonièra cap a Clarmont-Ferrand o Briva la Galharda
Les Ormes (Vinhana)
Les Ormes es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Auriac (Cantal)
Auriac (Auriac-l'Église en francés) z-es 'na comuna auvernhata situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa