cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frédéric Bastiat
Defensa del liure escambi
La satira mai celèbra de Bastiat (que tòca lo protectionisme) es sa peticion al Parlament francés de la part dels fabricants de candèlas, que demandan a èsser aparats «de la competicion rosinosa d'un rival estrangièr», que lor liura una «concuréncia desleiala provesissent de lutz a un prètz tròp bas» (aquel fornidor es... lo solelh!). Aquela peticion s'acaba per la demanda d'una «lei qu'ordone la tancadura de totas la fenèstras, lucarnas, [...] per ont la lutz del solelh a costuma de penetrar dins los ostals».
Al subjècte del liure escambi, defend aquel qu'es reciprocament causit e mòstra tanben cossí es mai interessant de lo practicar, quitament en fàcia dels païses protectionistas. Tota proteccion es espoliatritz per Bastiat, alara qu'al contrari lo liure escambi permet un efièch multiplicator de riquesas.
Lo consomator al còr de l'economia
Se plaça del costat de l'individú consomator e non del productor (teoria de l'abondança contra teoaria de la carestiá). Segon Jacques Garello, es lo sol economista del sègle XIX amb Richard Cobden davancièr de las teorias del consomator desvelopadas al sègle XX per Ludwig von Mises, Friedrich Hayek o Pascal Salin.
L'accion de l'Estat
"«L'Argent despensat per remandar un veiral trencat balharà de trabalh al remandaire; aquel darrièr poirà aumentar sas despensas, çò que produirà mai d’afars per d'autres. Çò que sevei pas aicí, es que l’argent auriá tanben podut despensat, e simplament autrament, se la fenèstra aviá pas estat trencada. La fenèstra trencada faguèt pas que desviar l’argent cap a d’autras despensas»"Segon Bastiat, un Estat pòt agir a vegada d'aquel biais prenent als mai actius per subvencionar de grops d’interés, d'associacions corporatistas o assistir los inactius. Mòstra qu'aquò crearà pas jamai de riquesas per la societat, e quitament qu'aquò ne deroïrà benlèu.
Concepcion subjectiva de la valor
Desvolopèt una concepcion subjectiva de la valor dins la dralha de Jean-Baptiste Say e de Turgot e en oposicion a la òbras d’Adam Smith o de David Ricardo que cercavan un fondament objectiu de la valor mejans la valor trabalh. L’Escòma austriaca d'economia utiliza lo concèpte subjectiu dins sas òbras. En mai d'un punts Bastiat prefigura aquela escòla de pensée economica: teoria del capital, teoria subjectiva de la valor, praxeologia, eca. vinheta|Frederic Bastiat
Seguretat sociala
Es un dels primièrs e denonciar las derivas possiblas dels futurs sistèrmas d'assurança malautiá. Feverós defendeire de las caissas de secors mutual, s'opausa a tota nacionalizacion d'aquel sistèma amb fòrça, declarant per exemple dins Armonias economicas : "« Supausatz que lo govèrn intervenga. Es aisit de devinar lo ròtle que s’atribuirà. Son primièr suènh serà de prene totas aquelas caissas jol pretèxte de las centralizar e, per realizar aquela entrepresa, ferà la promesa de las conflar amb de fonts presas sul contribuable. Mas, o demandi, que serà venguda la moralitat de l’institucion quand sa caissa serà provesida par l’impòst; quand pas degun, s'es pas un cert bureaucrata, aurà pas interés a defendre lo fons comun; quand cadun, puslèu que de far son dever d'avertir dels abuses, se ferà un plaser de los favorizar; quand aurà acabada tota susvelhança mutuala e que fénher una malautiá serà pas mai que de jogar un bon torn al govèrn? […] Memenarà de verificaires, de contrarotlaires, d'inspectors, se veirà de formalitats sens nombre s’interpausar entre lo besonh e le secors. Brèu, una admirabla institucion serà, al naisser, transformada en una branca de polícia. Los obrièrs veiràn dins la caissa comuna pas mai qu'una proprietat qu'administran, que provesisson, e que las limitas bornan lors drechs. Pauc a pauc, s’acostumaràn a veire lo secors, en cas de malautiá o caumatge, non pas coma un fons limitat preparat per la lor prevesença, mas coma un deute de la societat. L’Estat se veirà constrench de demandar de contunhs de las subvencions al budget. Ací, encontrant l’oposicion de las comissions de las finanças, se traparà engatjat dins de dificultats inextricablas. Los abuses iran sempre creissent, e se calcularà lo redreçament d’annada en annada, coma es l’usatge, fins a que venga lo jorn d’una explosion. Mas alara veirèm que pòt pas mai comptar amb una populacion que sap pas mai agir d'esperela, qu'espèra tot d’un ministre o d’un prefècte, quitament la subsisténcia, e que las idèas son pervertidas al punt d’aver perdut fins a la nocion del drech, de la proprietat, de la libertat e de la justícia […]» — Frederic Bastiat «Las Armonias Economicas» 1850"
Defensor dels dreches
Dintra tanben dins lo debat d'idèas combatant la pèna de mòrt, l'esclavatge e defendent lo drech sindical. Atal dins un discors sus la representcion sindicala a l'Assemblada del 17 de novembre de 1849, declara al respècte de la legislacion interdisent lo drech de cauma : "«D'espervos avoatz que, jos l'empèri de la vòstra legislacion, l'ofèrta e la demanda son pas mai a dos de jòc, que la coalicion dels patrons pòt pas èsser sasida, e es eveident: dos, tres patrons dinan ensemble, fan una coalicion, pas degun ne sap pas de res. Aquela dels obrièrs serà sempre sasida que se fa al grand jorn."
Òbras
Sa òbras màger son : E los pamflets màger son:
Nòtas
<references group="Nòta"/>
Eron d'Alexàndria
thumb|right|Dessenh de l'[[eolipila d'Eron.]]
Eron d'Alexàndria es un engenhaire e un matematician grèc dau sègle I apC que visquèt a Alexàndria. Es conegut per sei tractats tecnics en engenhariá, en mecanica e en matematicas. Fòrça importants per l'istòria dei sciéncias, aquelei tèxtes permèton d'aver una idèa de l'avançada dei sabers grècs dau periòde ellenistic.
La vida d'Eron es quasi desconeguda. Visquèt après la mòrt de Vitruvi (80-20 avC) e èra probablament contemporanèu de Plini l'Ancian (23-79 apC). Creèt d'automats mòuguts per l'aiga e s'interessèt a l'estudi de la vapor e de l'aire comprimit. Son òbra pus importanta es probablament lo Tractat dei Pneumatics mai laissèt d'autrei tractats de remarca. En particular, i prepausèt un metòde simple per calcular l'airau d'un triangle (formula d'Eron) e per resòuvre d'eqüacions (metòde d'Eron), un estudi de la lutz e dei fenomèns optics (principis dau rebat de la lutz), de modèls simples de maquinas de vapor (eolipila), un sistèma de termoscòpi, una fònt automatica, divèrseis automats e un modèl d'odomètre. De melhoraments dau relòtge d'aiga e de l'astrolabi li son tanben atribuits.
Craig Shoemaker
thumb
Craig Shoemaker es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Aiglun (Auta Provença)
Geografia
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Prononciacion del toponim [εjglun].
Luòcs e monuments
thumb|left|300px|La glèisa de Santa Maria Magdalena.
Lenda
Toponimia
Albert Dauzat baila la fòrma anciana Lenda.
Nòtas
<references group="N"/>
Las Meninas
Las Meninas es lo nom diferentas òbras:
Bisexualitat
La bisexualitat es l'orientacion sexuala que fa referéncia al desir sexual o romantic devèrs las personas independentament de lor genre, pas necessàriament del meteis biais, amb la meteissa intensitat ni a l'encòp.
Bandièra e jorn internacional
Michael Page creèt en 1998 la bandièra de la fiertat bisexuala, que compta amb tres colors: magenta, lavanda e blau. Lo jorn internacional de la bisexualitat se celèbra cada 23 de setembre dempuèi 1999.
Morcourt (Sòma)
Morcourt (Somme) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Glacièr de Ròse
Lo glacièr de Ròse (Rhonegletscher en alemand) se troba a l'extremitat nòrd-èst del canton de Valés en Soïssa. Dona naissença a Ròse, en amont de Gletsch, que s'escola puèi dins la val de Conches.
Lo glacièr s'estend sus 8 kilomètres e atenh una largor d'un pauc mai de 1000 mètres. Sa superfícia es de. Coma ma màger part dels glacièrs alpencs, recuolèt dempuèi lo mitan del sègle XIX. Es de bon aténher per la rota del còl de la Furka.
Pèça de teatre
Una pèça de teatre (fòrma sudoccitana) o peça de teatre (fòrma nòrdoccitana) es una òbra destinada a èsser jogada pendent una representacion teatrala, mai sovent escricha segon de règlas de la literatura dramatica. Alara, lo tèxte es subretot constituit de dialògs entre los personatges, e tanben, se cal, d'indicacions de mesa en scèna, las didascaliás : decòrs, localizacion geografica, ambiant luminós e sonor, gestuela dels personatges.
Los interprètas d'una pèça de teatre son los comedians; dins lo teatre modèrne lo ròtle du meteire en scèna es tanben important. En efièch, segon l'interpretacion del tèxte que vòl comunicar al public, utiliza (o pas…) las indicacions de la mesa en scèna escrichas per l'autor, e apond las sieunas per dirigir lo jòc dels actors.
Istoric
Lo sègle XVI es lo sègle del teatre classic. Al sègle XVIII, se vei una granda varietat de comèdias. Al sègle XIX naís lo drama romantic, una mescla de comèdia e tragèdia. A la fina del sègle XIX surgís lo drama realista.
Haisnes
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lenti
Lenti (Lempty en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
Sá de Miranda
Francisco de Sá de Miranda (Coïmbra, 28 de agost de 1481 — Amares, 15 de març de 1558 (76 ans) èra un poèta portugués, qu'introduguèt lo sonet e lo Dolce Stil Nuovo dins la lenga del país. drecha|vinheta|375x375px|Bust a Carrazedo, Amares Francisco de Sá de Miranda nasquèt a Coïmbra, benlèu lo 28 d'agost de 1481 (data que João II pugèt al tròn, segon los biografs). D'autres autors donan la data del "27 d'octobre de 1495" . Miègfraire de Mem de Sá, filh de Gonçalo Mendes de Sá, cononge da Sé de Coimbra e de Inês de Melo, domaisèla, nòblas, e felen pairal de João Gonçalves de Crescente, e de son esposa Filipa de Sá que vivián a São Salvador do Campo a (Barcelos) e a Coïmbra, sèti de João Galvão.
Se sap pas res de la vida de Sá de Miranda suls sieus primièrs ans. Existís mai d'unas ipotèsis, mas o mens realista, al subjècte de la carrièra seguida, dempuèi lo berç a Coïmbra cap a l'Universitat de Lisbona. Pendent sos estudis Sá de Miranda coneguèt Bernardim Ribeiro.
Estudièt Gramatica, Retorica e Umanitats a l'Escòla de Santa Cruz. Frequentèt après las Universitats, alara estibliadas a Lisbona, ont seguèt la leissons de drech fins al doctorat, passant d'escolan aplicat a professor considerat e frequentant la Cort fins a 1521, que ven alara amic amb Bernardim Ribeiro, al Palais de ribièra, compausant d'òbras poeticas al gost dos del sègle XV.
Viatges en Itália e Espanha
A la mòrt del paire, en 1521 se'n va en Itália ont domora fins a 1526. Coma parent de Vitória Colonna, marquesa de Pescara, encontra de personalitats de la Renaissença (Pietro Bembo, Sannazaro e Ariosto), li agrada l'estetica literária que totos los umanistas cultivavam amb entosiasme.
Tornèt al Portugal en 1526, introdusent de nòus modèls poetics coma  lo sonet.
En mai de la composicions poeticas, escrivèt la tragedia Cleópatra, las comedias Estrangeiros e Vilhalpandos, e de letras en vèrs, (una d'aquela dedicada al rei João III, qu'èran amics).
Dins l'anar e tornar, demorèt en Espanha, encontrant d'escrivans coma Juan Boscán e Garcilaso de la Vega.
Retorn a Coïmbra
Carolina Michaelis de Vasconcelos afirma que Sá de Miranda, malgrat los dobtes, tornèt al Portugal en 1526 o, mai segur, en 1527 se fixant a Coïmbra o a l'entorn.
La coméèdia «Os Estrangeiros», en pròsa, seriá sa primèra òbra e es, sens dobte, la primièra comèdia clessica portuguesa.
Abandon de la cort
Un dels fachs mai interessants de la vida de Sá de Miranda, pels biografs es son abandon de la cort, la fugida de la ciutat, cap a l'abric dels bòscs, son ostal del Min ho.
Una de las possiblas rasons de sa retirada al Minho auriá per causa l'arribada al la cort a Coimbra en 1527. Alà Sá de Miranda assistís a la representacion de la comèdia de Gil Vicente sobre al subjècte dels tèrme de laa ciutat de Coimbra. Dins lo prològ, Gil Vicente, descriu la noblesa de Coïmbra, ometent los Sás parlant pas que dels Melos. E alara nasquèt l'ódi per Gil Vicente e Sá de Miranda se retirèt a Buarcos.
Gil Vicente contunha a atacar Sá de Miranda lo chafrant «Lo Clergue de Beira» tornat a la cort en 1529, disent «filh de clèrgue es, tampauc bon foguèt e serà». Aquela ataca tan violenta en mai dels aplaudiments dels favorits pejora l'ofensa e lo poèta se retira al Minho.
La fin de vida del poèta
Patissent de l'amarum, del pes dels ans, de l'injúria de la malautiá pauc a pauc s'aflaquissá lo còrs de l'òme savi e fòrt. En coneissença de son estat, promòu lo maridatge de son filh Jerónimo per assegurar la conservacion de l'ostal Tapada. Concertissent aquel maidatge, Sá de Miranda escreviguèt o son darrièr testament qu'es pas signat que, del mai segur, la mòrt lo surprenguèt.
Mòrt e sepultura
Domòra aquel dobte: la primièra sepultura seriá a Duas Igrejas o transportat dins la glèisa de Carrazedo. La capèla de Nossa Senhora da Apresentação, ont lo poèta es ara enterrat, foguè comandada pel filho Jerónimo seguent las volontats de son testament de 30 de Setembro de 1581, alara que lo poèta èra mòrt mai de vint ans abans. Lo filh, demanda, dins testamento, que los òsses del paire foguèt transportats alà.
La poesia
drecha|vinheta|400x400px|Poèma de Sá de Miranda en Azulejos a la Casa do Barreiro, Gemieira, Ponte de Lima. Per Sá de Miranda, la poèsia es pas una ocupacion d'òci per intelectual o de salons, mas uma mission sagrada. Lo poèta es coma um profeta, deu denonciar los vicis da societat, sobretot de la Cort, o de l'abandon dels camps e a preocupacion exagerada del luxe, que tot corromp, deu promòure la vida sana em contacte amb la «maire» natura, la simplicitat e a felicitat dels pretzfchs.
Sa lenga es eliptica, sòbra, densa, fòrta, trabalhada, ermetica, dificil de comprene e a vegadas fòrça dura. Pasmens, Sá de Miranda es o escrivan del sègle XVI mai pròche de Camões. Sa verticalitat e sa coeréncia s'impausan.
Sá de Miranda escriguèt las primièras comèdias classicas portuguesas (Estrangeiros e Vilhalpandos), que la recepcion pel public foguèt pas dels melhors.
Sá de Miranda daissa una importante òbra epistolària e una seria de elògas, e mai. Son òbra foguèt publicada de postum, en 1595.
Influencièt fòrça los escrivan contemporanèus e posteriors, coma António Ferreira, Diogo Bernardes, Pero Andrade de Caminha, Luís de Camões, D. Francisco Manuel de Melo o, mas recentament, Jorge de Sena, Gastão Cruz e Ruy Belo.
Davancièr de tèmas coma aqueles dels conflictes del ièu, de biais um pauc semblable a çò que farà Fernando Pessoa.
Attercopus fimbriunguis
Attercopus fimbriunguis es una aranha primitiva estencha de l'òrdre deis Uraraneida. Datant de 390 milions d'ans, es l'espècia pus anciana d'aranha identificada a l'ora d'ara.
Asteïsme
Es sovent classificat dins los falses denigraments e los elògis desguisats. Es tanben considerat coma relevant de l'ironia.
Asindèt
Un asindèt (del grèc ancian ἀσύνδετον, "juxtapausat sens ligam") es una figura de retorica que consistís en suprimir las conjonccions copulativas.
Un dels tipes mai frequents es de metre una virgula per remplaçar "e".
Asindèt e confusion
L'asindèt es una figura plan utila per dire de crear de confusion dins l'esperit del lector.
Aicí i a una ambigüitat pr'amor que se sap pas tròp se se tracha de las meteissas personas apeladas diferentament o se se tracha de dos grops diferents. Amb "e", la segonda interpretacion s'impausa e es clara.
Permet tanben de refortir l'impression de vivacitat.
Landébia
Landebia en galò; Landebiav en breton ( Landébia en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Istòria
La parròquia de Landébia, enclavée en la évêché de Sant-Brieuc fasiá partida del doyenné de Coëtmieux en levant del évêché de Dòl e èra jol vocable de sant Éloi.
La paroisse de Landébia, enclavée dans l'évêché de Saint-Brieuc faisait partie du doyenné de Coëtmieux relevant de l'évêché de Dol et était sous le vocable de saint Éloi.
La Celle-Guenand
La Celle-Guenand es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Destruccion Mutuala Assegurada
La Destruccion Mutuala Assegurada es una doctrina d'estrategia militara e de seguritat nacionala desvolopada sus la Guèrra Freja per mantenir la patz entre leis Estats Units d'America e l'Union Sovietica. Èra basada sus la possession d'un arsenau nuclear fòrça important e de mejans de deteccion dei tirs de missils. Ansin, s'un país atacava l'autre, l'ataca èra detectada tre lei premierei minutas permetent d'organizar una repòsta massiva avans l'explosion dei premiers missils mandats per lo país entraïnant lo conflicte. Ansin, dins totei lei cas, la guèrra s'acabarà per la destruccion totala e la desfacha dei dos país. L'objectiu d'aquela politica èra donc d'empachar una guèrra nucleara ofensiva en causa dei riscs encorreguts.
A l'ora d'ara, aquela estrategica constituís totjorn la doctrina principala d'utilizacion de l'arma nucleara que l'enemic probable siegue conegut, per exemple dins lo cas de Paquistan e d'Índia, o non dins lo cas deis autrei poissenças nuclearas oficialas. Lo cas d'Israèl, possessor non declarat de l'arma nucleara, es mau definit.
Insèctes socials
Leis insèctes sociaus son d'insèctes que s'organizan per formar de colonias gropant un nombre d'individús que va de quauquei desenaus a unei milions. Totei leis espècias de formigas e de termits e certanei d'abelhas o de vèspas son d'insèctes sociaus. Dins certanei cas, la division dau trabalh entre leis individús d'una colonia entraïna l'aparicion de castas especializadas.
Alemanha (Provença)
Alemanha (Allemagne-en-Provence en francés dempuèi 1953, Allemagne abans) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Filon de Bizància
Filon de Bizància (vèrs 280-220 avC) es un engenhaire grèc dau periòde ellenistic. Presentat coma lo successor de Ctesibios, es famós per lo nombre important de sei tractats conservats e per l'influéncia de son trabalh que demorèt viva dins l'Empèri Roman d'Orient fins au sègle X. Pasmens, sa vida es quasi desconeguda. Una partida de son òbra foguèt tanben traducha en arabi e aguèt una certana influéncia dins l'espaci musulman.
Filon s'interessèt principalament a la mecanica (maquinas simplas, automatas, ròdas, pneumatics...), ai relòtges d'aiga, a la construccion d'infrastructuras (pòrts...) e a la poliorcetica (fortificacions, maquinas de sètge...). Dins aqueu darrier domeni, en mai de sei conoissenças sus l'art militar eu meteis, mostrèt sei competéncias en matèria de construccion civila en depintant divèrsei tipes de resèrvas de cerealas. Es tanben considerat coma l'autor de la lista pus ancianas qu'enóncia lei Sèt Meravilhas dau Mond. Pasmens, aquela paternitat es de còps contestada.
Barésia-sur-l'Ain
Barésia-sur-l'Ain en arpitan (Barésia-sur-l'Ain en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Jura e la region de la Franca Comtat.
Geografia
Barésia Se situa sul marge Es del lac de Vouglans.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Formiguier
Un formiguier es lo nom de l'abitacion d'una colonia de formigas. Lei dos objectius principaus d'un formiguier son la proteccion deis uous, dei resèrvas de norridura e la proteccion deis individús còntra lei tempèris. Ne'n existís divèrsei tipes diferents mai una espècia donada adopta generalament un biais caracteristic de bastir un formiguier. Son generalament situats dins la tèrra, sota de pèiras, dins la fusta, dins leis aubres... etc.
Jutlàndia
250px|vinheta|La peninsula de Jutlàndia e sas regions. vinheta|Lo far Rubjerg Knude en Jutlàndia. Jutlàndia (en danés: Jylland; en alemanh: Jütland ), es la peninsula formant la partida continentala de Danemarc.;
Geografia
Jutlàndia es banhada a l'oèst per la mar del Nòrd, al nòrd-oèst pel Skagerrak, al nòrd-èst pel Kattegat e a l'èst pel Pichon Belt (estrech que liga lo Kattegat a la mar Baltica). Al sud, se limita per la frontèra germanodanesa.
De 1970 a 2006, es formar de set amter (departaments) : Superfícia: 29 776 km². Populacion 1èr de genièr de 2007: 2 513 601 (84,41 hab./km²).
Dempuèi lo 1èr de genièr de 2007, Jutlàndia compren tres regions danesas :
Peninsula Cimbriana
Al sens larg, Jutlàndia compren tanben lo Land alemand del Schleswig-Holstein, mas lo tèrme mai corrècte per aquela peninsula entièra es peninsula Cimbriana, derivat de l'ancian pòble dels Cimbres.
Istòria
Aquela region europèa a coneguèt fòrça destruccions al passar un o dos tsunamis creats per l'aclapament d'una partida del plan continental (esfondrament de Storegga) a l'oèst de l'actuala Norvègia. Aquel eveniment marca benlèu l'insularizacion de l'Anglatèrra qu'èra de per abans, dempuèi la fin del darrièr periòde de glaciacion, ligada al Danemarc per una zona nomenada Doggerland pels arqueològs (ara submergida).
Leran
Leran (Léran en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region d'Occitània.
Haillicourt
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Chiloé (archipèla)
Los abitants de Chiloé son 'pelats los chilotes e chilotas.
Haillicourt
Geografia
Haillicourt Se tròba en los tucs de la region de la Artés a 12 km a l'oèst de Béthune e a 30 km al nòrd de Arras.
Haillicourt se trouve dans les collines de la région de l'Artois à 12 km à l'ouest de Béthune et à 30 km au nord d'Arras.
Chiloé (archipèla)
thumb|230px|left|Paisatge en la ribera dau [[Canal (via navegabla)|chanau de Chacao.]]
Haillicourt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chiloé (archipèla)
Etimològia
Chiloé es una transformacion de Chilhué, la adaptacion en espanhòu de chillwe mot que en mapudungun signifia luòc de chelles (tipe locau de gabians).
Haillicourt
Istòria
Dels vestigis, descobèrts en lo moment de extractions minaires, testifiquen de lo sieu passat gallo-romain.
Origina del nom Haillicourt :
Chiloé (archipèla)
Etimològia
thumb|230px|right|Chiloé a quauquas 200 varietates nativas de [[Solanum tuberosum|pompiras.]] thumb|230px|left|Revestiment tradicionau dau murs de las maisons, en bòsc.
Haillicourt
Istòria
Se tròba las paraulas hall, hallier en significant buisson, pichon bòsc, luòc cobèrt e la paraula cuerta en significant courtil, barrat, pleta. Antany Aquel endroit i aviá environat de titards e de bòsc, a l'excepcion del nuclèu del vilatge #qu'èra en cultura. Pel continuament, aquela posicion de cultura li calguèt prene lo nom de Hailler-Cor de contunh Haillercourt e Haillicourt.
Per testament del 8 de decembre de 1650, a fach don de tèrras per Jérôme SEGOND, sieur de Wionval en Haillicourt (distincion a l'entorn de la glèisa actuala) Conteville lez Sant-Pol e unes autres luòcs a la glèisa de Haillicourt.
Des vestiges, découverts lors d'extractions minières, attestent de son passé gallo-romain.
Origine du nom Haillicourt :
On retrouve les mots hall, hallier signifiant buisson, petit bois, lieu couvert et le mot court signifiant courtil, clos, enclos. Autrefois cet endroit était entouré de titards et de bois, à l'exception du noyau du village qui était en culture. Par la suite, cette position de culture dut prendre le nom d'Hailler-Court puis Haillercourt et Haillicourt.
Par testament du 8 décembre 1650, est fait don de terres par Jérôme SEGOND, sieur de Wionval en Haillicourt (seigneurie autour de l'église actuelle) Conteville lez Saint-Pol et autres lieux à l'église d'Haillicourt.
Rococo
Lo rococò (/rokoko/, tanben CA: /ˌro'koko/), mens comunament Rococò o Barròc Superior, es un estil excepcionalament ornamental e teatral d'arquitectura, art e decoracion que combina asimetria, corbas de rotlament, daurada, colors blancas e pastellas, motlatge escultat, e frescas trompe-l'œil per crear suspresa e l'illusion del movement e drama. Loís XV. Acuèlh  favorable de part e d'autra de la Rococò de França  Es sovent descrich coma l'expression finala del movement Barròc.
L'estil Rococò comencèt en França dins los ans 1730 coma una reaccion contra l'estil mai formal e geometric de Loís XIV. Èra conegut coma "estil Rocaille", o "estil Rochaille". Lèu s'espandiguèt dins d'autras partidas d'Euròpa, subretot lo nòrd d'Itàlia, Àustria, sud d'Alemanha, Euròpa Centrala e Russia. Tanben arribèt a influenciar las autras arts, subretot l'escultura, lo mobilièr, l'argentari, lo veire, la pintura, la musica, e lo teatre.
Quitament s'es a l'origina un estil laïc utilizat subretot pels interiors de las demoranças privadas, lo Rococo aviá un aspècte esperital que menèt a son usatge espandit dins los interiors de la glèisa, subretot en Euròpa Centrala, Portugal, e America del Sud.
Lesós
Lesós [ˈlzy] (Lezoux en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Toponimia
La forma Leos es atestada en 1297 dins los Comptes daus Cònsols de Montferrand. .
Nòtas
<references group="N"/>
USS Missouri (BB-63)
L''USS Missouri es un cuirassat estatsunidenc de classa Iowa armat lo 11 de junh de 1944 e retirat dau servici lo 31 de març de 1992. Lo 2 de setembre, foguèt lo luòc chausit per signar la capitulacion de Japon que marquèt la fin de la Segonda Guèrra Mondiala. Plaçat en resèrva après la guèrra de Corèa, foguèt modernizat entre 1984 e 1986 per lo dotar de radars modèrnes e l'equipar de míssils de crosiera. Faguèt ansin partida dei darriers cuirassats en servici dins lo mond fins a son retirament definitiu dau servici en 1992. Foguèt alora laissat a una associacion e transformat en naviri musèu.
Alcadozo
Alcadozo es un municipi de la província espanhòla d'Albacete e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Formiga legionària
Lei Formigas legionàrias son un nom popular designant divèrseis espècias de formigas africanas e sudamericanas dei sota-familhas Ecitoninae, Aenictinae e Dorylinae. Son caracterizadas per la formacion de formiguiers importants (de 100,000 individús a 20 milions) e un comportament de caça fòrça agressiu. Aquò entraïna una demenicion pron rapida de la quantitat de manjar e donc de migracions ciclicas de la colonia. Au contrari deis autreis espècias de formigas, lo formiguier dei formigas legionàrias es donc provisòri.
Joan Prim
thumb|Joan Prim a l'entorn de 1860 Joan Prim i Prats, marqués de Los Castillejos, comte de Reus, vescomte del Bruc e Grand d'Espanha (Reus, 16 de decembre de 1814 - Madrid, 30 de decembre de 1870) foguèt un militar e politician progressista catalan. L'influéncia d'aqueste se revelèt considerabla dins lo debanar de la politica espanhòla del sègle XIX. Se deguèt al fach que Prim ocupèt mantuna foncion militara e politica preponderantas, foguèt governador militar de Barcelona en 1843, puèi capitani general de Puerto Rico tre 1847 e finalament president del conselh de Ministres entre 1869 e 1870. Participèt a la campanha de Marròc e dirigiguèt las fòrças que luchèron durant la campanha de Mexic.
Lo 27 de decembre de 1870, a Madrid, en sortir d'una session parlamentària foguèt victima d'un atemptat e grèvament nafrat. Moriguèt en seguida d'una infeccion qualques jorns aprèp, lo 30 de decembre.
HMS Dreadnought
Lo HMS Dreadnought foguèt un cuirassat de la marina militara britanica armat lo 2 de decembre de 1906. Dotat d'un blindatge, d'una poissança de fuòc e d'una velocitat sensa equivalent a son intrada en servici, revolucionèt la concepcion dei cuirassats e entraïnèt una importanta corsa ais armaments navaus entre lei grandei poissanças dau periòde, especialament lo Reiaume Unit e Alemanha. D'efèct, a respèct dei generacions precedentas de cuirassat, presentava mai d'un melhorament important : Naviri amirau de la Home Fleet britanica de 1907 a 1912, lo HMS Dreadnought venguèt rapidament obsolèt en causa de la construccion de cuirassats encara pus poderós. De mai, lei progrès dei torpilhas permetèron tornarmai ai torpilhaires e ai sosmarins de lo menaçar. Au començament de la Premiera Guèrra Mondiala, lo cuirassat èra donc solament naviri amirau dau quatren escadron de la Home Fleet. Durant lo conflicte, son accion principala foguèt la destruccion dau sosmarin alemand U-29 lo 18 de març de 1915. Participèt pas a la batalha de Jutlàndia en causa d'operacions de maintenança e foguèt desarmat en 1920 après lo conflicte.
Joan Prim
Per omenatjar sa figura e sas realizacions pòrtan son nom lo passeig de Prim a Reus, la rambla de Prim, la plaça de Prim, lo passatge de Prim e tanben lo carrer de Los Castillejos a Barcelona.
Enfància e joventut
Passèt son enfància e adolescéncia, marcadas pel caractèr fòrt e l'engatjament militar de son paire, dins la vila de sa familha abans de s'engatjar dins l'armada quand faguèt sos 19 ans.
L'engatjament militar
En 1823, lo jove Prim s'enrotlèt dins los Tiradores de Isabel II, un còs franc integrat per d'elements radicals de Barcelona, coneguts per son indisciplina. Aquesta unitat rurala qu'aviá per tòca de combatre los partisans carlistas pro espandit dins l'airal interior e montanhenc de Catalonha èra conegut popularament jos l'escais de "Miquelets".
Los Tiradores de Isabel II faguèron trantalhar la societat catalana tradicionala d'aquel temps, que sas accions se caracterizavan per una promocion de la laïcitat e un fòrt anticatolicisme. Aquelas culminèron en 1835 a partir de l'ataca, l'incendi, lo sacatge e la destruccion del Monastèri de Santa Maria de Ripoll, faches en els que lo regiment de Prim i participèt pas. Gràcias a sas victòrias sus las fòrças carlistas dins çò que foguèt sonat la Guèrra dels set ans foguèt promogut e venguèt sargent. Coma menaire d'una companhiá de soldats capitèt de prendre Vilamajó del Vallès qu'èra defensada per de tropas carlistas superioras numericament, e durant la batalha resultèt nafrat. Mai tard, d'autras accions victoriosas faguèron que recebèt una promocion e passèt a venir capitani. La presa de Sant Miquel de Taradell durant la quala s'apoderèt personalament de la bandièra del quatren batalhon carlin de Catalonha, li permetèt de recebre la Crotz Laurejada de Sant Ferran de primièra classa. En seguida agarriguèt Solsona e capitèt d'escalar solet lo fòrt en dobrir las pòrtas, accion que li valguèt una promocion de comandant.
Venguèron puèi de novèlas pròvas d'un coratge extraordinari que li donèron una popularitat immensa dins l'ensems del país e segur èra aclamat per sos quites soldats. Aprèp una intervencion valenta a Àger se vegèt promogut al gra de major de batalhon e foguèt alara cargat del comandament dins la zòna de la linha de Solsona-Castellvell, per ont passavan los convòis d'aprovisionament dels carlistas. Durant los combats qu'aguèt de luchar, perdèt mantun còp son caval e el meteis foguèt nafrat mai d'un còp, çò que li valguèt d'èsser recompensat amb una segonda crotz de Sant Ferran e d'accedir al gra de coronèl. Lo nom de Prim, qu'aviá tot escàs 26 ans, venguèt lèu un simbòl de coratge. Quand la guèrra s'acabèt, aprèp d'aver participat valentament dins 35 batalhas, aviá atench totes los gras possibles que se podián obtenir durant un conflicte.
L'arribada en politica
Aprèp lo còp d'estat liberal de La Granja, los constitucionalistas se devesiguèron en doas faccions, d'un costat los conservadors e de l'autre los progressistas. Aquestes darrièrs, dirigits per Calatrava e Mendizábal, comptèron lèu sul sosten de Prim tre 1840. L'an seguent, en 1841, lo militar se presentèt coma deputat per la província de Tarragona e foguèt elegit.
Combarogèr
Combarogèr (Comberouger en francés) es una comuna gascona de Lomanha, situada dens lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Combarogèr èra de l'eleccion de Lomanha, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescaucia de Tolosa. Tanlèu 1790, Combarogèr èra deu canton de Verdun.
Brive-Castel (en francés) avèva las medishas apertenéncias. Comuna deu canton de Verdun, estoc suprimida e incorporada a Combarogèr en 1813.
Voulaines-les-Templiers
Voulaines-les-Templiers es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Geografia
Lo vilatge a bastit sus la pendenta inferiora del tuc #que voreja lo riu de Ource, afluent de la Seine. Sus lo sieu territòri s'i tira la Dijeanne. Lo territòri de la municipalitat confine al nòrd a aqueles de Louesme e de Lachaume, a l'es aquel de Leuglay ont la crotz dicha de Sant-François èra antany lo limit entre la Champagne e la Bourgogne; al sud aquel de Essarois; a l'oèst a aqueles de Villiers e de Vanvey.
Lo vilatge a situat a 47°49'15" de latitud nòrd e per 2°26'28" de longitude es. L'altitud presa près de la comuna de de 264m; paissièra de la rota, es près de 300m. La superficie es de 2313 a.
Le village est construit sur la pente inférieure de la colline qui borde la rivière d'Ource, affluent de la Seine. Sur son territoire s'y jette la Dijeanne. Le territoire de la commune confine au nord à ceux de Louesme et de Lachaume, à l'est celui de Leuglay où la croix dite de Saint-François était autrefois la limite entre la Champagne et la Bourgogne; au sud celui d'Essarois; à l'ouest à ceux de Villiers et de Vanvey.
Le village est situé à 47°49'15" de latitude nord et par 2°26'28" de longitude est. L'altitude pris près de la mairie de de 264m; prise de la route, elle est près de 300m. La superficie est de 2313 ha.
Gripa
La gripa es una malautiá infecciosa, epidemica e virala que tòca leis aucèus e certanei mamifèrs coma l'èsser uman ò lo pòrc. Coneguda dempuei l'Antiquitat, entraïna d'epidemias sasonieras caracterizadas per de fèbres violentas, de sindròmes respiratòris e de dolors. Lo gariment es generalament espontanèu mai de complicacions grèvas pòdon aver luòc au sen de certanei grops de populacions (enfants, ancians...).
Ansin, en despiech de son aspèct benigne, la gripa es un problema sanitari important que tua de 250,000 a 500,000 personas cada an. De mai, en causa de l'instabilitat genetica fòrta dau virüs de la gripa, la malautiá pòu engendrar de pandemias mondialas murtrieras coma en 1918-1919 amb la gripa espanhòla que causèt la mòrt de 50 a 100 milions de personas.
La gripa es donc una malautiá fòrça susvelhada qu'es l'objècte de recèrcas importantas per assaiar de descubrir un vaccin totalament eficaç. D'efiech, s'existís un vaccin dempuei leis ans 1940, aqueu darrier conferís pas una proteccion complèta car lo virüs evoluciona rapidament.
Origina dau virüs de la gripa
Lo premier virüs de la gripa seriá aparegut en China vèrs 4,000 avC. Auriá inicialament contaminat unicament leis aucèus. Lo passatge a l'òme sembla datar de 2,500 avC. Sa naissença es probablament liada a la domesticacion dau canard, que fòrma la sèrva naturala pus importanta d'antigèns gripaus, e dau pòrc que tèn un ròtle important per lo virüs coma intermediari entre l'aucèu e l'òme. .
Dei premierei descripcions a la reconeissença de la malautiá
La premiera descripcion coneguda de la gripa foguèt escricha durant l'Antiquitat per lo Grèc Ipocrates (vèrs 460-377 avC). Puei, durant lo periòde roman, d'epidemias rapidas e violentas depintadas per Tit Livi (59 avC - 17 apC) semblan correspondre amb la gripa. Dins aquò, lei racòntes istorics son pas aisats d'interpretar car lo sindròme gripau pòu se manifestar amb d'autrei malautiás infecciosas grèvas (difteria, pèsta, tifus...).
La premiera epidemia documentada que sembla dirèctament causada per la gripa data de 1173. Puei, lei relevats vènon pus precís e pus frequents. En 1386-1387, aguèt ansin probablament luòc la premiera pandemia documentada que tuèt desenaus de miliers d'ancians en Euròpa. D'autreis epidemias importantas foguèron descrichas en 1411, en 1510, en 1557-1558 (amb la premiera descripcion d'una difusion de la malautiá vèrs Euròpa a partir d'Asia ) e 1580 (8,000 mòrts a Roma ). Enterin, amb la colonizacion, la malautiá agantèt lo continent american.
Au sègle XVIII, per designar l'infeccion, apareguèron lei tèrmes « influenza » e « gripa ». Lo premier sembla venir de l'italian e foguèt adoptat per l'anglés. Abreujat, donèt « flu » qu'es un tèrme frequentament utilizat dins lei publicacions internacionalas en causa de l'influéncia de la lenga anglesa. Lo segond vèn de l'alemand « grippen » e foguèt adoptat per plusors lengas latinas (francés, espanhòu, catalan, occitan...), eslavas (rus, polonés...) ò turcas.
Lei premiereis estudis
A partir dau sègle XVIII, leis epidemias de gripa foguèron mai documentadas permetent de començar l'estudi de la malautiá. Originària d'America, la pandemia europèa de 1761-1762 foguèt seguida per plusors observators que comuniquèron entre elei gràcias ai rets dei societats sabentas de l'epòca. De mètges comencèron tanben d'enregistrar lei simptòmas observats d'un biais pus sistematic. Aquò permetèt d'identificar definitivament la gripa coma malautiá après la pandemia de 1780-1782 que se difusèt dau Sud-Èst Asiatic fins ai regions orientalas d'Euròpa.
L'estudi sistematic deis epidemias foguèt iniciat dins leis ans 1850 per lo mètge britanic Theophilus Thompson (1807-1860). Dins aquò, en despiech de la gravitat de la pandemia de 1889-1890 (1 milion de mòrts), la patologia demorèt largament incompresa. Per exemple, la gripa aviària, descubèrta en 1878, foguèt pas liada a la gripa umana. En plaça, foguèt dicha pèsta aviària.
La gripa espanhòla e leis autrei pandemias majoras dau sègle XX
A partir de la Revolucion industriala, l'aumentacion dei cambis internacionaus favorizèt una aumentacion de la frequéncia dei pandemias de gripa. Ansin, entre 1890 e 2015, i aguèt cinc pandemias mondialas que suscitèron un interès important per la malautiá de part dei scientifics. La pus grèva se debanèt en 1918-1919 e entraïnèt la mòrt de 50 a 100 milions de personas. Après l'epidemia de pèsta de 1347-1350 que tuèt probablament un tèrç de la populacion d'Euròpa e d'Asia, es la catastròfa sanitària pus importanta de l'istòria umana.
Lei pandemias seguentas foguèron aquelei de la gripa asiatica en 1957-1958 (un a quatre milions de mòrts) e de la gripa de Hong Kong en 1968-1969 (un milion de mòrts ). La premiera foguèt causada per un virüs de tipe H2N2. Una soca mutanta d'aqueu darrier, qu'evolucionèt per venir de tipe H3N2, foguèt a l'origina de la segonda. Enfin, en 2009-2010, aguèt luòc una pandemia de tipe H1N1 que foguèt rapidament limitada per leis autoritats estatalas (12,500 mòrts).
La descubèrta dau virüs de la gripa
La cèrca de l'agent patogèn a l'origina de la gripa comencèt a la fin dau sègle XIX. Foguèt malaisada en causa de la natura virala de la malautiá. D'efiech, lei biologistas dau periòde conoissián pas aqueu tipe de gèrme e assaièron donc de cercar un bactèri. Identificat tre 1892 per Richard Pfeiffer (1858-1945) dins lo sistèma respiratòri de pacients tocats per la gripa, Haemophilus influenzae foguèt ansin inicialament sospichat d'èsser la causa de l'infeccion. Pasmens, durant la gripa espanhòla, la revirada totala dei vaccins antigripaus basats sus aqueu bactèri entraïnèt d'interrogacions.
L'idèa d'una origina avancèt lentament. Lo virüs de la « pèsta aviària » èra estat identificat en 1901 mai son origina gripala foguèt pas descubèrta avans leis ans 1950. L'element decisiu foguèt la descubèrta dei virüs de la familha deis Orthomyxoviridae per lo virologista estatsunidenc Richard Shope (1901-1966) en 1931 durant de recèrcas sus la gripa porcina. Aqueu resultat permetèt d'establir definitivament la natura virala de l'infeccion. Lo virüs eu meteis foguèt isolat dos ans pus tard per lo Britanic Patrick Laidlaw (1881-1940).
Gilbert Baker
Gilbert Baker, nascut lo 2 de junh de 1951 a Chanute al Kansas e mòrt lo 30 de març de 2017 a Nòva York, es un artista american, militant dels drechs civics.
Concebèt en 1978 la bandièra de l'arc de Sant Martin o Bandièra gai o LGBT.
Gripa
La descubèrta dau virüs de la gripa
Lo tipe B foguèt descubèrt en 1940 e lo tipe en 1949. Lo tipe D, fòrça pus rar, foguèt identificat en 2011. L'emagglutinina foguèt descubèrta per George Hirst (1910-1994) e son estructura foguèt determinada en 1981 per lo biologista estatsunidenc Don Craig Wiley (1944-2001). La neuraminidasa foguèt identificada en 1949 per Alfred Gottschalk (1894-1973).
Lo desvolopament de vaccins
La cèrca d'un vaccin eficaç còntra la gripa comencèt dins lo corrent deis ans 1930 après la descubèrta dau virüs. Dins aquò, aquela quista se turta a la variabilitat genetica dau virüs que son evolucion rapida empedís lo sistèma immunitari de desvolopar una immunitat de tèrme lòng còntra la malautiá.
Gilbert Baker
Biografia
Gilbert Baker foguèt soldat de l'armada americana de 1970 a 1972. Éra en pòste a San Francisco al començament del movement pels drechs dels omosexuals. Après sa sortida de l'armada, aprenguèt a cordurar. Utilizèt son talent per crear de bandièras per la manifestacion de protestacion pels drechs dels gais e de l'anti-guèrra. Pendent aquel epòca ven amic amb Harvey Milk.
Gripa
Lo desvolopament de vaccins
De mai, durant leis ans 1930, la manca de conoissença sus la vaccinacion entraïnèt l'adopcion de metòdes d'experimentacion fòrça perilhós coma l'injeccion de dòsis concentradas de virüs vivents. Lo premier succès aguèt donc luòc en 1942 après d'importants progrès dins la concepcion dei vaccins (utilizacion de virüs desactivats...). Ansin, durant la Segonda Guèrra Mondiala, l'armada estatsunidenc capitèt d'obtenir de taus de proteccion còntra la gripa sasoniera de 70% a 80%. Pasmens, tre 1947, foguèt descubèrta l'inneficacitat d'aquelei vaccins còntra l'aparicion de virüs novèus.
Gilbert Baker
Biografia
En 1979, comencèt a trabalhar a la Companhiá Paramount Flag a San Francisco, alara situada al canton sud-oèst de Polk Street e Post Street dins lo quartièr Polk Gulch. Gilbert Baker trabalhèt per Dianne Feinstein, lo primièr ministre de la China, los presidents de Fran!a, lo Veneçuela e de las Filipinas, lo rei d'Espanha, e fòrça mai. Tanben faguèt de creacion per fòrça manifestacions civicas. A aquel periòde, tanben s'engatgèt per las Sòrres de la Perpetuela Indulgéncia amb lo nom de Sister Chanel 2001. En 1984, concebèt las bandièras de la Convencion nacionala democrata.
Gripa
Lo desvolopament de vaccins
Per luchar còntra aqueu fenomèn, foguèt pauc a pauc mesa en plaça una organizacion internacionala dirigida per l'Organizacion Mondiala de la Santat. Cada an, aquela darriera definís lei socas de virüs sasoniers considerats coma una menaça. Aquelei socas (generalament un virüs H1N1, un virüs H3N2 e un virüs B) son alora cultivadas amb de virüs « industriaus » adaptats a una produccion en massa. L'objectiu es d'obtenir de virüs aisats de produrre qu'exprimisson lei caractèrs dei virüs fèrs ciblats per l'OMS. Aquò permet – normalament – de concebre un vaccin adaptat ai virüs en circulacion. Pasmens, en causa dau taus de mutacion dau virüs, la proteccion es parciala. En parallèl, contunian donc lei cèrcas sus lei virüs elei meteissei per assaiar de descubrir un element estable susceptible d'èsser ciblat per un vaccin.
Lo desvolopament de medicaments antigripaus
En causa dei limits dau vaccin antigripau, la cèrca de medicaments especifics comencèt a partir deis ans 1960. Lo premier foguèt l'amantadina, descubèrta en 1963, que permetiá de limitar la replicacion dau virüs dins d'experiéncias in vitro. Pasmens, lei resultats sus de malauts vertadiers foguèron decebeires.
Gilbert Baker
Biografia
En 1994, Gilbert Baker mudèt a Nòva York e contnhèt son trabalh de creacion e d'activisme. Ongan, crea la bandièra mai granda del mond (a l'epòca) a l'escasença de 35n anniversari de las susmautas de Stonewall de 1969.
Gripa
Lo desvolopament de medicaments antigripaus
Dins lo corrent deis ans 1960-1970, una còla australiana menada per Peter Colman (nascut en 1944), Joseph Varghese (nascut en 1949) e Graeme Laver (1929-2008) s'interessèt a la neuraminidasa. En 1982, capitèt d'establir l'estructura d'aquela molecula. Aquò permetèt de desvolopar una classa novèla de medicaments, leis inibitors de la neuraminidasa, destinats a trebolar lo foncionament de la neuraminidasa. Permèton de prevenir la malautiá ò de redurre sa durada. Lo pus conegut es l'oseltamivir que foguèt descubèrt en 1996.
Grincourt-lès-Pas
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Gripa
Causas
La gripa es causada per un ensems de virüs d'ARN de la familha deis Orthomyxoviridae e dau genre deis Influenzavirus. Tres virüs principaus son estats identificats. Fòrman lo grop dei Myxovirus influenzae e son classats entre tres tipes dichs A, B e C. Pasmens, plusors desenaus de socas diferentas existisson, çò qu'entraïna una gròssa variabilitat genetica. De mai, i a egalament de virüs gripaus non umans coma lo virüs D.
Grincourt-lès-Pas
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gilbert Baker
Biografia
En 2003, per celebrat lo 25n anniversari de la bandièra gai, Gilbert Baker crèt una bandièra de l'arc de Sant Martin dins lo golf du Mexic a Key West. Après la celebracion, envièt de seccions d'aquela bandièra a mai de 100 vilas pel mond.
La bandièra
vinheta|La version sièis colors de la bandièra de la fiertat es la version la mai sovent utilizada. La version originala de 1978 aviá doas bendas suplementàrias ròsa e turquesa retiradas a causa de rason de fabricacion. Las colors de la bandièra rebaton la diversitat de la comunautat LGBT. Quand Gilbert Baker levèt la bandièra de l'arc de Sant Martin drapeau a San Francisco lo 25 de junh de 1978, i aviá uèit colors, cadun amb un sens simbolic : Trenta volontaris ajudèron Baker a cordurar las doas primièras bandièras per la parada.
Grincourt-lès-Pas
Istòria
Grincourt-Lo Passatge possedís una glèisa classificada patrimone istorica illuminada per lampes.
Gripa
Estructura dau virüs
A l'interior de la particula virala, lo genòma virau es protegit dins sèt a uech nucleocapsidas de simetria elicoïdala que resultan de l'associacion d'una molecula d'ARN de polaritat negativa amb plusors de moleculas de nucleoproteïna. Aquela nucleoproteïna a un ròtle dins la determinacion dau tipe dau virüs. Enfin, se tròban tres polimerasas qu'asseguran lei foncions de replicacion e de transcripcion de l'ARN.
Grincourt-lès-Pas
Istòria
Grincourt-les Pas possède un église classée patrimone historique illuminée par des lampes.