cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grandas Esperanças
Lo nom de Pip
Dickens es conegut per aver creat de noms comics e parlants per sos personatges, mas dins Grandas Esperanças va mai al delà. La primièra frasa de roman dich que lo nom long de Pip es Philip Pirrip–nom gravat sus la tomba de son paire– que "ma lenga d’enfant podava pas sonar dels dos noms res de mai long o explicit que Pip", Lo nom Philip Pirrip (o Pirrip) es pas pus utilizat dins lo roman. Al capítol 18, quand recebèt çò qu’esperava de son benfector anonim, la primièra condicion pausada es "que sempre pòrtes lo nom de Pip".
Al capítol 22, quand Pip s’enamista amb Herbert Pocket, assag de se presentar coma Philip. Herbert subte rebuta lo mon ("'En amista preni pas Philip,' çò diguèt, risolant 'que sona coma un mainat moral sortit d’un libre escolar'") e decidís de se referir a Pip sonque coma Handel ("'Que pensatz de Handel per nom d’ostal? I a una pèça de musica agradiva de Handel, sonada Fabre Armoniós.'"). La sola referéncia a Philip per lo nomenar es al capítol 44, quand recep una letra adreçada a "Philip Pip" de son amic Wemmick, disent "TORNES PAS A ÇÒ TIEU".
Pip, un parià
esquèrra|vinheta|Sr Pumblechook: "E pòdi—Pòdi Ièu—?", per John McLenan Un tèma central es lo pòble vivent coma parià. La novèla comença presisant lo tèma: l’orfanèl Pip viu dins un mitan brumós près d’un cementari, sanhas dangierosas, e naus preson. E mai, "Sempre foguèt tractat coma se aviái insistit per èsser nascut en oposicion als presèptes de la rason, religion et moralitat".
Pip se sentís fòra de la societat e aquò lo mèna a una agressivitat contra, alara qu’assag de ganhar sa plaça en ela per quin majan que siá. Diferents personatges agisson del mèsme—alara, l’oprimit ven opressor. Jaggers domina Wemmick, que ven dominar los clients de Jaggers. Quitament, Magwitch utiliza Pip coma un instrument de venjança, tot coma Miss Havisham utiliza Estella.
Pasmens, Pip a l’espèr malgrat sa sensacion d’exclusion qu’es convencut que la divina providéncia li deu una plaça dins la societat e que lo maridatge amb Estella es son destin. Alara, quand la fortuna li ven, Pip mòstra pas de surpresa, que crei, que sa valor coma èsser uman, e sa gentum ineranta, es fin finala reconeguda. Atal Pip accèpta las flatariás de Pumblechook sens cilhar: "Aqueste jove es pas un jove ordinari" e lo "Pòdi? Pòdi ièu?" amb de tocadas de man.
De l’espèr de Pip ven son "uncontrarotlable, impossible amor per Estella", malgrat las umiliations d’ela per el. Per Pip, ganhar una plaça dins la societat significa ganhar lo còr d’Estella.
Riquesa
De l’autre costat, la riquesa de Magwitch es socialament inacceptabla, primièr, que la ganhèt, venent pas dels esfòrces dels autres, mas eissit del sieu trabalh, e en segond a causa qu’es condemnat, e la ganhèt dins una colonia penitenciària. Se fa valer que lo contraste entre la riquesa de Mla Havisham es suggerit simbolicament. Atal l’argent de Magwitch sentís las sanhas, e son argent es de papèl grassós e agorrufat: "dos bilhets d’una liura grosses e ofegants que semban venir de l’intimitat mai cauda d’un mercat de bestials del camp", alara que las pèças de Mla Havisham donan als « contractes de servicial » de Pip de treslús tot nòu. Puèi, se sosten que Pip mòstra sa "bona espelida", que al moment de descobrir que sa transformacion en "gentilòme" se deu a una tala escasença contaminada, d’òrre es remandat. A. O. J. Cockshut, pasmens, suggeriguèt qu’i a pas cap de diferéncia entre la riquesa de Magwitch e aquesta de Mla Havisham.
Trotter insistís sus l’importança dels bilhets grassoses de Magwitch. Al delà de reaccion emocionala de Pip al subjècte dels bilhets de banca revèla que las vistas de Dickens al subjècte del progès social e economic cambièron amb las annadas precedent la publicacio de Grandas Esperanças. Per illustrar aqueste punt, cita Humphry House es que, en brèu, escriu dins Pickwick Papers, "una mala odor es una mala odor", alara que dins Our Mutual Friend e Grandas Esperanças, "es un problèma". vinheta|Joe cometa la bona fortuna de Pip, per John McLenan A l’epòca de la Granda Mòstra de 1851, Dickens e Richard Henry Horne un editor de Household Words escriu un article comparant la tecnologia britanica creant The Crystal Palace amb unas realizacions de la China: Anglatèrra representa la dobertura alara que la china l’isolacionisme. Segon Trotter, es una mena de cercar lo govèrn Tory que lo retorn cap al protectionisme, fariá de l’Anglatèrra la China de l’Euròpa.
Amb Grandas Esperanças, la vision de Dickens al subjècte de la riquesa a cambiat. Quitament, se de satiras fissantas existisson, pas cap de personatge dins lo roman ten lo ròtle de moralista condemnant Pip e sa societat. De fach, los quita Joe e Biddy, d’espereles paragons del bon sens, son complicis, mejans lor umilitat innata exagerada, del desviament social de Pip. Lo jutjament moral de Dickens es fach d’en primièr pel biais que destria los personatges: sols unes personatges demoran dins una dralha estrecha e dercha; Joe, que sas valors demoran incambiadas; Matthew Pocket que son ufan lo fa, a l’estonament de sa familha, incapable de flatar sos parents rics; Jaggers, que garda la tèsta freja e se fa pas d’illusions suls sieus clients; Biddy, que passa sa timiditat per, de temps en temps, far tornar l’òrdre. Lo narrator-eròi es menat a tirar las conclusions que cal: a la fin, Pip encontra la lutz e pren lo camin de la regeneracion morala.
Londres, una preson
vinheta|Herbert Pocket e Pip a Londres, per John McLenan A Londres, ni la riquesa nimai lo gentum balha lo bonaür. Pip, l’aprenditz gentilòme de contunh li dòl son ànsia, son sentiment d’inseguretat, e fòrça allusions a son malèsser cronic aclapant, al lassitge, nega son entosiasme (capítol 34). La riquesa, en efièch, defugís son contraròtle: mai despensa, mai s’enfonza dins son dopte a satisfar de besonhs novèls, que son tan mai futils que los precedents. Son camin inabitual cap al gentum a l’efièch contrari qu’esperat: d’escasenças infinidas venon disponiblas, segur, mas van aviar, en proporcion, l’avaliment e la paralisia de l’alama. Dins la metropòla claufida, Pip se desencanta, se desenlusís, e s’isola. Alunhat de son Kent natal, son perdudas las ajudas donadas pel vilatge. A Londres, li es impossible jónher sa comunautat, que siá la familha Pocket o lo cercle dels Jaggers. Londres venguèt una preson per Pip, coma los condemnats de sa jovença, es ligat per de cadenas: "Pas cap d’Ostal Satis se pòt bastir sonque amd d’argent".
Gentum
esquèrra|vinheta|"Prendriatz de tè o de cafè, Sr Gargery?" per F. A. Fraser. c. 1877 L’idèa de "bona educacion" e de çò que cal per un "gentilòme" que siá pas argent. Autrament dich, "gentum" es un tèma central de Grandas Esperanças. Lo condemnat Magwitch lo cobeja per procuracion mejans Pip; Sra Pocket sònha de lo crompar; s’encontra encara dins la maneflariá de Pumblechook; se vei tanben per Joe, quand esita entre "Pip" e "Sir" pendent sa visita a Londres, e quanrd las letras de Biddy a Pip subte venon reverenciosas.
I a doas menas per qualqu’un d’aquerir lo gentum, una es lo títol, l’autra los ligams de familha dins la classa mejada nauta. Sra Pocket basa cada aspiracion sul fach que son grand capitèt pas a èsser cavalhièr, pendent que Pip espèra que Mla Havisham poiriá l’adoptar, que l’adoption, coma testimònia Estella, qu’ela se compòrta coma una domoisèla plan nascuda, es acceptabla. Mas encara mai important, mas pas sufisent, son la riquesa e l’educacion. Pip lo sap e aprova, coma l’a entendut de Jaggers per Matthew Pocket: "Èri concebut per pas cap de profession, e deuriái èsser pro educated per mon destin se poiriái me despatolhar amb gaireben totes los jovents dins d’escasenças astradas". Mas ni lo Matthew Pocket educat, nimai Jaggers, que ganhèt son estatut pas qu’amb son intellècte, pòdon aspirar al gentum. Bentley Drummle, pasmens, incarna l’ideal social, per qu’Estella se lo maride sens esitacion.
Reconstruccion morala
Un autre tèma de Grandas Esperanças es Pip pòt subir una "reconstruccion morala."
Al capítol 39, la novèla es al virar, Magwitch visita Pip per veire lo gentilòme qu’a fach, e alara que lo condemnat es amagat dins la cambra d’Herbert Pocket, Pip realiza sa situacion:
« Per una ora o mai, demorèri tròp esblausit per pensar; e foguèt sonque quand comencèri a pensar plenament que comencèri a comprene fins a que èri avalit, e cossí la nau en que auriái degut navegar se trocejava.
Las intensions de Mla Havisham al cap de ièu, pas qu’un blos sòmi; Estella es concebuda sonque per ièu ... Mas, una dolor mai fissanta e prigonda d’entre totas – èra pel condemnat, colpable qu’èri de saber pas de qual crimes, e podent èsser sortit d’aquestas pèças on sesiái pensant, e penjat a la pòrta Old Bailey, qu’aviái abandonat Joe. »
Per far fàcia a la situacion e a son aprendissatge que ara a besonh de Magwitch, un òme tracat e nafrat que barratèt sa vida per aquesta de Pip. Pip pòt sonque comptar sul poder de l’amor per Estella Pip passa ara per fòrça diferentas estapas que caduna s’acompanha de presas de consciéncia successivas al subjècte de la vanitat de sas certituds precedentas. vinheta|Joe apren a legir per John McLenan Lo problèma de Pip es mai psicologid e moral que social. La pojada de Pip sus l’escala sociala ganhant de riquesa es seguit per una degradacion correspondanta de sa dignitat. Après sa primièra visita a çò de Mla Havisham, lo jovent innocent de las sanhas, suddenly ven un messorguièr per esbleugir sa sòrre, Mla Joe, e son Oncle Pumblechook amb de racontes sus un carreg e de costèlas de vedel. Mai desconcertant es son pivelatge sus l’Ostal Satis –ont es mespresat quitament engautat, asalit per des fision de fantaumas, rebutat pels Pockets– e l’aument gradual del miratge de Londres. L’atrach de la riquesa l’empòrta sus la leialtat e la gratitud e tanben de la quita consciéncia. Ne testimònia per l’enveja de crompar lo retorn de Joe, al capítol 27, l’agarch altiu de Pip alara que Joe deschifra l’alfabet, sens parlar del mesprés condescendent qu’avoa a Biddy, imitant lo comportament d’Estella a son vejaire. esquèrra|vinheta|Lo filh de Trabb se’n trufa de Pip dins la carrièra del vilatge al sortir del burèl de pòsta per John McLenan Pip representa, tot coma fan totes aquesteste qu’el imita, la falhida de l’"idèa del gentilòme", e ven lo sol beneficiari de la vulgaritat, inversament proporcional a sa pujada del gentum. Al capítol 30, Dickens paròdia la novèla malautiá que rosega las valors moralas de Pip mejans lo personatge del "filh de Trabb", qu’es lo sol a se daissar pas enganar. Lo mainat parada per la carrièra màger del vilatge fasent de bofonariás e contorsions visant a imitar satiricament Pip. La caricatura grossièra e comica expausa dobèrtament l’ipocrisia d’aqueste gentilòme novèl de levita e capèl long. Lo filh de Trabb revèla que l’aparéncia prenguèt lo pas sus l’èsser, lo protocòl suls sentiments, lo decorum sus l’autenticitat; l’etiquèta règna fins a l’absurd, e la solidaritat umana es pas pus a l’òrdre del jorn. vinheta|Sra Pocket e son enfant liuradas a l’òci per Harry Furniss (1910) Estella e Mla Havisham representa los pòbles dels rics que gausisson d’una vida d’aise material mas incapable d’afrentar la realitat. Mla Havisham, tala coma una eroïna melodramatica, se retirèt de la vida al primièr signe de dificultat. Estella, fòrça vesiat e costosit, manca crudelment de jutjament e ven la presa del primièr gentilòme que l’apròcha, quitament s’es pièger. Lo maridatge d’Estella a una bruta mòstra l’ascla de son educacion. Estella ten l’abitud de dominar mas ven una victima del sieu vici.
Dickens utiliza l’imatgeriá per enforçar sas idèas e londres, lo paradís del rich e l’ideal del gentilòme, ten de molons de brutícias, es de guingói, decrepit, e grassós, un desert negre de bricas, suja, pluèja, e tuba. La vegetacion subreviventa es agarrussida, e confinhada a de camins barralhats, sens aire ni lutz. Barnard's Inn, lo lòtjament de Pip, ofrís de mediocre manjar e servici en cambra, malgrat lo mobilièr provesit, coma afirma Suhamy, "per lo prètz", es plan inconfortable, fòrça alunhat de la granda cosina de Joe, del fogal radiant, e de son gardamajar plan garnit.
Tanben, un tal mond, dominat per l’atrach de l’argent e lo prejutjat social, tanben mèna a plegar las gents e la morala, a la discòrdia familiala discord e a la guèrra entre òmes e femnas. En contraste de la corrupcion de Londres se ten Joe, malgrat sas limitatas intellectualas e socialas, per qui preval las volors de còr e a una savièsa naturala.
La consciéncia de Pip
esquèrra|vinheta|L’arrestacion de Magwitch après sa captura dins la Tamèsi alara qu’assajava de fugir en França, per John McLenan Un autre tèma important es lo sentiment de culpabilitat de Pip, que lo sentiguèt d’ora en edat. Après son encontra amb lo condemnat Magwitch, Pip crenh que qualqun poiriá descobrir son crime e l’arrestar. Lo tèma de la culpabilitat guilt comença a aver un grand efièch quand Pip descodrís que son benfactor es condemnat. Pip mèna una luta intèrna amb sa consciéncia per las Grandas Esperanças, ne seguís lo long e son procediment de redempcion.
Le reconstruccion morala de Pip e un verai romevatge punctuat de sofrença. Pip fa sa dralha pujant cap a la lutz makes passant per un dedal d’òrre que tòca son còrs e sa ment. Aquò compren de cremaduras que patís per aver salvat Mla Havisham del fuòc; la malautiá que pren de meses a recobrar; la paur de la mòrt violenta de las mans d’Orlick; lo deute, e pièger, l’obligacion de lo remborçar; lo trabalh acarnit, que reconéis èsser la sola font de revengut, ne seguissent son retorn a la farga de Joe. Mai important encara, es son acceptacio de Magwitch, un parià brut.
Dickens utiliza lo simbolisme, al capítol 53, per insistir sus la reconstruccion morala de Pip. Alara que se prepara a davalar a la Tamèsi per secòrrer lo condemnat, un vel se lèva del riu e de la ment de Pip. Simbolicament la tuba qu’envolopa las sanhas a la partença de Pip de Londres fin finala se lèva, e se sentís près a venir un òme.
« Alara que gaitava lo long de la cordelada dels teulats, amb la tòrres de las glèisas e las ponchas tirant dins un aire inabitualament clar, sortís lo solelh, e un vel sembla se tirar del riu, e de milierats de belugas lusisson de sota las aigas. De ièu tanben, un vel sembla se tirar, e me sentiguèt fòrt e bon ». "As I looked along the clustered roofs, with Church towers and spires shooting into the unusually clear air, the sun rose up, and a veil seemed to be drawn from the river, and millions of sparkles burst out upon its waters. From me too, a veil seemed to be drawn, and I felt strong and well."
vinheta|La mòrt de Magwitch per John McLenan. Pip es rescatat per l’amor, que, per Dickens coma de generacions de crestians moralistas, que s’aquerís pas que pel sacrifici. La reticéncia de Pip desaparéis complètament e embraça Magwitch. Après, la leialtat demora mesa a l’espròva, pendent l’emprisonament, lo procés, e la mòrt del condemnat. Ven altruista e sas "esperanças" son confiscatadas per Corona. Pauc abans la mòrt de Magwitch, Pip revèla qu’Estella, filha de Magwitch, es viventa, "una dama e fòrça bèla. E l’aimi". Aquí lo mai grand sacrifici: la presa de consciéncia que deu tot, quitament Estella, a Magwitch; son deute nòu ven a mai granda libertat.
Pip torna a la farga, son estate precedent a un trabalh de sens. La filosofia exprimida aquí per Dickens qu’una persona astruca amb lor contribucion al benèsser de la societat, es dins la linha de la teoria de Thomas Carlyle e de sa condemnacion, dins Latter-Day Pamphlets (1850), del sistèma social classas prosperant de l’òci, tot coma o faguèron Karl Marx e Friedrich Engels. L’eròi de Dickens es pas un aristocrata nimai un capitalista mas un jove de la classa trabalhadora.
Imperialisme
Edward W. Said, dins Culture and Imperialism, 1993, interprèta Grandas Esperanças en tèrme de teoria pòstcoloniala al subjècte dels sègles XVIII e XIX al sen de l’imperialisme britanic. La desillucion de Pip aprendent que son benfactor es un codemnat escapat d’Austràlia, coma son acceptacion de Magwitch coma subrogat paire, es descrit per Said coma partida del "procediment imperial", atal es la mena que lo colonialisme expleita los membres fèbles d’una societetat. Atal, lo pòste de comèrci britanic al Caire legitima lo trabalh de Pip coma grafièr, mas l’argent ganhat per l’onèste trabalh de Magwitch's es illegitima, qu’Áustralia es una colonia penitenciària, e Magwitch es enebit de tornar en Granda Bretanha. Said dich que Dickens fa tornar Magwitch per èsser recatat per l’amor de Pip, cavalant lo camin de la sieuna redempcion, mas malgrat son messatge moral, lo libre torna enforçar los estandards que supòrta l’autoritat de l’Empèri britanic.
Fouchécourt
Fouchécourt es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ostalariá
thumb|Ostalariá Una ostalariá o un otèl es un establiment comercial qu'ofrís un servici de lòtjament pagant dins de cambras mobladas per una clientèla de passatge. Mai sovent, l'ostelariá assegura l'entreten quotidian de las cambras e dels lièchs, e tanben fornís lo linge d'ostal.
Etimologia
Ven del mot latin hospitalis.
L 'ostalariá, pendent l'edat Mejana, designa una partida d'un monastèri dobèrt al public, reservat a l'acuèlh e lòtjament dels òstes occasionals, los pelegrins e los estrangièrs. A partir del sègle XIII las ostalariás pèrdon lor ligam amb l'establiment religiós
Lòtjament
vinheta|Une chambre d'hôtel dans l'Ohio. L'albèrgament ostalièr pòt se far dins diferents tipes de lòtjaments, presentant diferents nivèls de confòrt. Lo mai corrent es la chambra d'ostalariá, qu'es una cambra de colcar prèsta a èsser utilizada a l'arribada del client. S'accompanha sovent de sanitaris e banhs.
Existís tanben d'ostalariás podent aculhir lor clients dins de cambras de doas salas o mai, qu'una al mens es prevista pel colcar.
Servicis
Aquestes establiments pòdon prepausar un apartament amb una cosina,. En mai del lòtjament, las ostalariás pòdon prepausar d'autres servicis: restauration, servici en cambra, espaci de léser amb piscina e equipaments esportius, etc.
Unas ostalariás prepausan de services de locacion de salas de reunion, incitant los grops a i téner de congresses e de conferéncias.
Classificacion de las ostalariás
vinheta|Panèl indicant una ostalariá (hôtel) en França. Las ostalariás de torisme son,mai sovent classificadas en categorias segon lor gra de confòrt, del nivèl de servici que prepausan, e de la reglamentacion que dependon. Segon los païses, se pòt trobar diferents sistèmes de classificacion, coma las estelas
Per una mèsma categoria, lo confòrt e los servicis pòdon èsser fòrça variables d’un país a l’autre, cada país  — e a vegada cada region — possedissent los sieus critèris. La classificacion pren en compte en principi de critèris objectius: superfícia de las cambras, equipament, natura e disponibilitat dels banhs, etc.
Cuba
vinheta|Una ostalariá d'Estat, a Cienfuegos ([[Cuba).]] Fins a març de 2008, los Cubans podavan pas lòtjar dins las ostalariás reservadas als estrangièrs. a son arribada al poder, Raùl Castro lèva l'interdiccion, permetent atal un desvolopament del torisme interior.
Lo Four Points by Sheraton, primièra ostalariá americana que dobriguèt sus l'illa dempuèi la revolucion cubana, es inaugurat en 2016.
França
En França, dempuèi 2009, las ostalariá son classificadas de una a cinq estelas, e d'entre aquestes darrièrs se destrian las ostalariás d'exepcion, signaladas per la distinccion « Palace » .
Dempuèi 2015, las ostalariás an la possibilitat d'equipar lors cambres d'una cosina.
L'entreten quotidian de la cambra e dels lièchs, e tanben lo provesiment del linge d'ostal son obligatòriament inclusits dons le prètz.
Japon
vinheta|Las cambras d’una ostaliriá capsula japonesa. Lo terme d'ostalariá capsula designa un tipe singular d’ostalariá pro corrent al Japon, que prapausa de cambras individualas de dimensions extrèmament redusidas, sovent de mendre còst.
Notes
<references group="N"/>
Decimus Magnus Ausonius
Ausòni o Decius o Decimus Magnus Ausonius, nascut en Aquitània siá a Vasats (Gironda) siá a Burdigala (actual Bordèu) en 309/310 e mòrt en 394/395 après JC en la villa pairal plaçada en lo vinhal bordalés entre Lengon e La Rèula on se retirèt a la mòrt del sieu protector Gracian, es un professor e conselhièr politic del Bas Empèri roman. Lo sieu paire, Julius Ausonius (287-377), èra mètge, prefècte d'Illiria e archiatre de Valentinian Ier. La siá maire Attusa Lucana Sabina èra la filha del senator Attusius Lucanacus Talisius.
Ausòni es sustot conegut per lo sieu estatut literari : poèta de lenga latina, aquel fin letrat del Bas Empèri occidental es l'autor de vint libres en latin. Mas la literatura francesa lo manten pel premièr representant d'una longa tradicion, la de las letras latinas de l'actual estat francés e de l'emplec del latin dins aqueste país fins als nòstres jorns.
Arsac (omonimia)
Arsac pòt designar:
Freda Ahenakew
Freda Ahenakew (Ahtahkakoop, Saskatchewan, 1932) z-es un escriveire e lingüista cree de Canadà. Estudièt a l'universitat e balhèt de classas a la reservacion Lac la Ronde. Tanben z-es estada assessora lingüistica au Prince Albert Land Council. Fuguèt nomenada Doctoressa Honoris causa en 1997, e membre de l'Òrdre de Canadà dempuèi 1998. Z-es una granda especialista en lenga cree, z-a escrit Cree Language Structures: A Cree Approach (1987), Kthkominawak otbcimowiniwbwa/Our grandmothers' lives, as told in their own words (1992), Wanisinwak iskwesisak : awasisasinahikanis = Two little girls lost in the bush: a Cree story for children (1991), e Wisahkecahk flies to the moon (1999).
Orches
Orches es una comuna francesa dau departament de Viena e de la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Aigafonda
Aigafonda (Aiguefonde en francés) es una comuna occitana de Lengadòc del departament francés de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Los abitants son los aigafondeses.
Belmont-Luthézieu
Belmont-Luthézieu en arpitan ( Belmont-Luthézieu en francés) es una anciana comuna francesa situada dins lo departament d'Ain e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups. Lo 1èr de genièr de 2019, venguèt comuna delegada e capluòc de la comuna novèla de Valromey-sur-Séran.
Aigafonda
Geografia
Aquel vilatge es pausat al pè de la Montanha Negra a quatre quilomètres de la vila de Masamet. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
En 1831, la comuna absorbiguèt las ancianas comunas de Caucalièira de La Vaur e de Sant Albin. Per arrestat prefectoral del 14 de novembre de 1946, Aigafonda cediguèt a la comuna de Caucalièira (valent a dire anciana Caucalièira d'Albigés) los masatges de Caucalièira (anciana C. de La Vaur) et le Dugas (en francés).
Luocs e monuments
Lo castèl d'Aigafonda apartenguèt a la familha d'Esperendiu. La construccion actuala data principalament del sègle XVII.
Maisons-lès-Soulaines
Maisons-lès-Soulaines es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
.アマゾン
(punycode .xn--cckwcxetd, amazon, "Amazon" en japonés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 2 de junh de 2020.
Hispania Citerior
thumb|350px|Provícia romana vèrs 120
Aprèp la victòria romana sus Cartage a l'eissida de la Segonda Guèrra Punica, la Republica romana divisèt sos territòris iberics en doas províncias: l'Hispania Ulterior e l'Hispania Citerior.
L'Ispània citerior s'espandís per la còsta mediterranèa dempuèi los Pirenèus fins a Cartagena. L'administracion de la província èra installada a Tarraco (Tarragona).
Amb l'espandiment de las conquistas romanas cap a l'interior de las tèrras, aquela privíncia venguèt l'Hispania Tarraconensis, que conten lo territòri anant de la Mediterranèa cap a Galícia e al nòrd del Portugal actual.
Hamlet
La Tragèdia d'Hamlet, prince de Danemarc, es la mai longa e la mai celèbra de las pèças de William Shakespeare. La data exacta de composicion es pas coneguda amb precision ; la primièra representacion se situa segurament entre 1598 e 1601. Lo tèxte foguèt publicat en 1603.
Lo rei de Danemarc, lo paire d'Hamlet, es mòrt recentament ; son fraire Claudius lo remplaça coma rei e, mens de dos mes aprèp, se maridèt amb Gertrude, la veusa de son fraire. Lo glari del rei apareis e rebèla al seu filh que foguèt matat par Claudius. Hamlet deu vengar son paire e, per menar a tèrme sa tasca, fenhís la foliá. Mas sembla incapable d'agir e, davant son compòrtament estranh, òm se demanda se conservèt la seuna rason. La rason d'aquela foliá passatgièra seriá l’amor qu’el portarà a Ophelia, filha de Polonius, camarlenc e conselhièr del rei.
Amleth
Las fonts de la tragedia se trapan dins lo recit d'Amleth de la Gesta Danorum. Horvendill, lo paire d'Amleth foguèt assassinat per son fraire Feng, que pus tard se maridèt amb Gerutha, la veusa de sa victima. Amleth fenguèt puèi la foliá per èsser esparnhat. Evitèt la trapèla d’una jove filha e tuèt una espia acaptada dins la cambra de sa maire Gerutha. Amleth capitèt d'interceptar un corrièr destinat al rei d'Anglatèrra e que comanditèt son assassinat, foguèron los dos messatgièrs que foguèron assassinats a sa plaça. Amleth esposa puèi la filha del rei d'Anglatèrra, tornèt en Danemarc e assassinèt Feng que lo rei d'Anglatèrra secretament prometèt de vengar. Pr'aquò, envièt Amleth prèp de la reina d’Escòcia, que n'enamorèt d'el e se la marida. Amleth vencèt puèi lo rei d’Anglatèrra e tornèt amb las seus doas esposas en Jutlàndia.
Personatges principals
Lo prince Hamlet o Hamlet es lo filh del primièr rei de Danemarc. Es estudiant a l'Universitat de Wittenberg. Lo glari de son paire lo carga de vengar son murtre. I capita enfin, mas solament aprèp que la familha reiala es eliminada e qu'el meteis es mortalament ferit per Laertes d'un còp d'espasa empoisonada.
Claudius, oncle del prince Hamlet, es lo present rei autoproclamat de Danemarc. Se maridèt amb la veusa de son fraire, a qui succediguèt. Lo glari acusa Claudius de l'aver assassinat pendent son sòm, en li versant un poison mortal dins l'ausida. A la fin de la pèça, Claudius es tuat pel prince Hamlet.
Lo rei Hamlet ( « lo glari ») : a la debuta de la pèça apareis a son filh e lo enjonh de vengar son empoisonament per Claudius. Hamlet s'interròga : es lo fantauma de son paire o ben es l'objècte d'un demòni ? Aurà pas jamai de responsa.
Gertrude, maire del prince Hamlet e veusa del rei defunt, se torna maridar pauc aprèp al fraire d'aquel, çò que lo prince Hamlet, e a l'epòca de Shakespeare, considèri coma un incèst. Morís accidentalament quand beu lo vin empoisonat destinat a Hamlet.
Polonius, camerlenc del rei Claudius. Paire de Laertes e d'Ophelia. Es l'òme mai aimat del reialme, donant que de bonas novèlas e informacions al rei e sosta fòrça lo reialme. S'inquièta de la relacion amorosa del prince Hamlet e d'Ophelia, sa filha. Crenhís qu'Hamlet prenga sa verginitat e l'espose pas. Enebís aquela relacion a sa filha. Es tuat per error per Hamlet a travèrs d'una tapissariá darrièra aquela l'espiava. Sa fin tragica aurà fòrça consequéncias e perturbarà totalament la vida de sos enfants.
Laertes, filh de Polonius, es prigondament estacat a sa sòrre Ophelia. Es en França pendent la màger partida de la pèça. Apren la fin tragica de son paire, pensa solament que se vengar. A la fin de la pèça, en rason de l'implicacion d'Hamlet dins la mòrt de sa sòrre, fomenta amb Claudius un duèl dins lo qual tua Hamlet. Hamlet lo tua de la meteissa espasa que ignorava que foguèt empoisonada
Ophélie, filha de Polonius, sòrre de Laertes, e Hamlet partejan una amoreta. Hamlet la fòrageta per acreditar sa pròpria foliá. La mòrt de son paire la fa fòla e se dona la mòrt en se negant dins un riu.
Horatio, amic d'Hamlet, es pas implica dins las intrigas de la cort. Serà lo sol personatge important a subreviure a l'ora del desnosament e a poder racontar l'istòria d'Hamlet.
Rosencrantz et Guildenstern, amics d'Hamlet, revirats par Claudius per lo susvelhar. Hamlet dobta rapidament. Seràn executats en Anglatèrra.
Estrech de Messina
L'estech de Messina (italian : Stretto di Messina ; sicilian : Strittu di Missina) es un estrech en Mar Mediterranèa que separa la Peninsula Italica de l'illa de Sicília. Religa la mar Ioniana al sud a la mar Tirrèna al nòrd. La mai pichona largor es de. Los corrents marins pòdon i èsser violents.
Hamlet
Personatges principals
Fortinbras, prince norvegian, es lo filh del rei de meteis nom tuat sul prat batalhièr per lo paire d'Hamlet. Lo prince Fortinbras espèra una venjança.
Estrech de Messina
Los dos pòrts principals son Messina en Sicília e Calàbria, mai precisament Villa San Giovanni sul continent.
Hamlet
Nomenats
oficièr, apareis a la debuta de la pèça amb Hamlet e Horatio.
Estrech de Messina
Un projècte de pont rotièr et= ferroviari es a l'estudi. Dos pilònes electrics, l'un del costat calabrés l'autre del costat sicilian, permeton la sautada d'una linha de nauta tension.
Hamlet
Nomenats
oficièr, apareis a la debuta de la pèça amb Marcellus.
Estrech de Messina
Travesada
Aquel estrech es sovent citat coma exemple d'un estrech format pel territòri continental d'un Estat e una illa apartenent a aquel Estat alara qu'existís a larg d'aquela un rota de nauta mar de comoditat comparabla al repècte de la navigacion. Aquel cas particular fa que s'aplica un regim especific del drech de la: al contrari dels autres estreches, las naus beneficican pas d'un « drech de passatge en transit sens entrava ».
Hamlet
Nomenats
soldat, relevat de son torn de garda per Bernardo.
Estrech de Messina
Travesada
Existís un dispositiu de separacion del trafec, lo trafec traversièr (fèrri) es important.
Província de Gorizia
La Província de Gorizia es una anciana província de la region de Friol-Venècia Júlia en Itàlia.
Estrech de Messina
Navigacion sus l'estrech
thumb|right|Calábria vista de Sicília thumb|right|Sus l'estrecht de Messina, darrièra, la vila de Messina
Hamlet
Nomenats
servidor de Polonius.
Província de Gorizia
Es suprimida lo 30 de setembre de 2017.
Estrech de Messina
Navigacion sus l'estrech
Malgrat la marrida reputacion de l'estrech, una nau d'un desenat de mètres deu pas crénher los efèctes del corrent (subretot remolins) a condicion qu'evite de navegar a proximitat immediata de las ribas. En revenge, se deu mesfisar:
Nais un pauc al sud del Capo Pelloro (tèrme nòrd de l'estrech), merma regularament cap al sud dempuèi lo tèrme sud de l'estrech (al passatge de Capo dell'Armi). Vèrs l'Èst, desapareis subte pauc aprèp Saline Joniche. Aquel vent es plan util per la davalada (N/S), parqu'es potaire e la mar es pauc levada. Permet d'un biais de far obstacle l'efècte del corrent al S de Messina per una nau que passariá del N al S contra le corrent.
Hamlet
Nomenats
cortesan, arbitre del combat entre Hamlet e Laerte.
Estrech de Messina
Navigacion sus l'estrech
Pel passatge S/N, al contrari, bufa plan vent d'avant, obliga a tirar fòrça bords (dangièr del trafec transversal) e anula lo benefici del corrent al Sud de Messina. Lo passatge de l'estrech del S al N es pas aisit.
Hamlet
Non nomenats
Servidors, soldats, oficièrs, enterraires, damas, ...
Estrech de Messina
Istòria
thumb|left|400px|Lo Capo Peloro en Sicília, e lo pilòne electric L'una de las primièras mencions de l'estrech remonta al cant XII de l ' Odissèa d'Omèr, ont los autors antics situavan la bauma de Scilla del costat italian, e lo gorg de Caribdis del costat sicilian. Lo nom antic de l'estrech èra Siculum Fretum en latin ; auriá donat lo nom a la Legio X Fretensis. A l'Edat Mejana, l'estrech se nomenava « Far de Messina ». Aquel nom, a l'origina sonque geografic, prenguèt una importància politica a la scission del reialme de Sicília aprèp las vèspras sicilianas de 1282. Los sicilians insulars avent ofèrt la corona de Sicília al Aragon, los Angevins, sobeirans legitims de Sicília, contunhavan a regnar sonque sus la partida peninsulara del reialme, avent Nàpols per capitala nòva. Lo far de Messina venguèt alara la frontièra entre ambedos reialmes, separant la Sicília insular (l'illa de Sicília d'esperèla) de la Sicília peninsular (le reialme de Nàpols).
Hamlet
To be or not to be
Lo monològ d'Hamlet es segurament lo passatge pus celèbre de tota la literatura anglesa : Acte 3, scèna 1.
Posteritat
Las allusions a la pèça de Shakespeare son fòrça nombrosas dins la literatura, las arts plasticas e lo cinèma.
Estrech de Messina
Istòria
Los sobeirans de Nàpols contunhèron a revendicar la Sicília insular, e per argumentar lor reivindicacion, adoptèron un titulat qu'i fasiá referéncia, es a dire Regnum Siciliae citra Pharum « Reialme de Sicília deçà del far », o l'estrech de Messina (al contrapés de l'illa de Sicília dicha « de delà del far »). Aquela terminologia foguèt utilizada fins al Congrés de Viena en 1815, que restaurèt los Borbons sul continent, reünificant atal los dos reialmes per former lo reialme de las Doas Sicílias.
Hamlet
Operà
Hamlet foguèt adaptat per l'operà per Ambroise Thomas, sus un libret de Michel Carré e Jules Barbier (1868).
Literatura
Las Moralitats legendàrias (1887) de Jules Laforgue, recuèlh de sièis novèlas, conten un tèxte intitulat Hamlet o las seguidas de la pietat fatala.
Rosencrantz e Guildenstern son mòrts, de Tom Stoppard, creat en 1966 al festival « off » d'Edimborg, torna prendre lo material dramatic de la pèça de Shakespeare del ponch de vista de dos personatges menors. Stoppard farà lo filme del meteis nom en 1990.
Dins lo libre Salvatz Hamlet de l'autor britanic Jasper Fforde, Hamlet interprèta son pròpri personatge, tirat de son roman per anar viure dins lo mond real e aital de veire coma las gents lo percebon.
Arabs
Los arabs (var. arabes, arabis), sont d'individús antropologicament diferents los uns dels autres mas que s’identifican per de ligams etnics e/o lingüistics e/o culturals. Son espandits sus una vasta zòna que va d’Oman a Mauritània. Compren la majoritat dels abitants de la peninsula arabica, del Mashrèc e del Magrèb que parlan de variantas d'arabi, una lenga semitica.
Atal definits, son estimats a gaireben 450 milions pel mond. Son subretot presents en Asia occidentala, en Africa e en Euròpa occidentala.
Etimologia
Lo mot Aribi foguèt trobat dins una inscripcion assiriana que data de -853. Lo rei Salmanazar III conta una rebellion del prince Gindibo l’Arib. Vers -530 530 <abbr class="abbr nowrap" title="avant Jésus-Christ">av. <abbr class="abbr nowrap" title="avant Jésus-Christ">J.-C. , lo mot Arabaya es transcrich dins de documents persans. Lo nom de luòc Arabia es transcrich en grèc per Erodòt. Enseguida totes los escrivans grècs o latins espandisson le sens en designant lo luòc e los abitants pel mot arabic.
Identitat araba
vinheta|En blau: païses membres de la [[Liga Aràbia|Liga aràbia.]] Segon l’Encyclopædia Britannica : un Arabe es « qualqu'un que la lenga mairala es l’arabi. ».
Selon Ibn Taymiyya, « es arabi aquel que l'arabitat domina, quitament s'es pas descendent d'arabis, mas aquel qu'abandonèt l'arabitat es pas mai arabi, quitament s'es descendent d'arabis. »
Las populacions « arabizadas »
Amb l’espandiment de la religion musulmana a partir del sègle VII, de grops socials o politics s’arabizan pauc a pauc. La cultura arabomusulmana s'espandís, subretot al prejudici de las lengas localas (grèc, egipcian, siriac, berbèr), subretot al l'Orient Pròche (Liban, Siria, Palestina, Jordania e Iraq) e tanben en Africa del Nòrd (Egipte, Magrèb, Sodan). vinheta|221x221px|[[Jusieus|Josieu del Marròc.]] Las populacions « arabizadas » parlan sovent de variantas de l'arabi, mesclat a las lengas precedenta, nomenats « dialectals ». A l'escrit, de formas normalizadas de l'arabi son pasmens lo plus sovent practicadas, o l'arabi classic, o l'arabi modèrne.
Par exemple, los Malteses parlan lo maltés, una varianta de l'arabi pròche del tunisian, sens se considerar coma Arabis. En efièch, lo movement nacionalista maltés, al sègle XIX, se mena amb lo mite d'una origina feniciana per contrar los partisans de l’annexion de Malta per Itàlia, alara a s'unificar.
Pòblament arabi
vinheta|Familha araba crestiana de [[Ramallah, en 1905.]] vinheta|Femnas dels Ouled Naïl, tribú arabofòna d’[[Argeria en 1890.]] Los abitants d’Arabia e del desèrt s’espandisson de la Mesopotamia fins a Siria son de lengas semitas. La preséncia de populacions bedoïnas i es plan anciana, que son mencionadas dins de tèxtes assirians e babilonians del sègle IX AbC. mas tanben dins la Bíblia. Segon aquela, serián eissit dels filhs d’Abraam, leor aujòls seriá Ismaèl, fraire d’Isaac l'aujòl dels Ebrieus. vinheta|Òme arab de Nuweiba L’istorian Marc Bergé escriu:
A partir del sègle VII, unes son partits de l'Orient Pròche, cap a Asia, Africa del Nòrd e la peninsula Iberica, dins l'encastre de la difusion de l’islam. Existís uèi d'importantas diaspòras eissidas d'aqueles païses e qualificadas d'«arabas» en Euròpa, en America del Nòrd e del Sud, en Africa de l'Oèst, de l'Èst.
Mites d'origina
L'istòria tradicionala araba classifica los pòbles arabs en tres categorias, a saber: los « arabs desapareguts », los « arabs arabizants » (Qahtân), e los « arabs arabizats » ('Adnân), aqueles darrièrs vendrián d'Ismaèl filh d'Abraam. Qahtân, originari del Iemèn, es considerat coma l'aujòl dels « Arabs del sud », e 'Adnan, lo descendant d'Ismaèl ibn Ibrahim, aquel dels « Arabs del nòrd ». Segon los tèxtes coranics e biblics, Ibrahim (pels musulmans) o Abraam (pels ebrieus e crestians) vendriá de Sèm filh de Noè. Es considerat coma l'aujòl màger del pòble arab. Son filh Ismaèl avent esposat la filha d'un descendent de 'Adnân nomenda Mudâd, faguèt nàisser los dotzes aujòls de las dotze tribús avent poblat La Mèca avent de s'espandir per de tota leArabia.
Arabs desapareguts
Los « arabs desapreguts » formèron de tribús que daissèron pauc de traças arqueologicas, la tradicion nos dona pasmens lors noms, a saber : los 'Ād (en arab  : عاد), los 'Imlaq, los Jadîs, los Tasm, o encara los Thamûd desapareguts abant lo sègle VI. La legenda preislamica de las tribús de Tasm e Jadis las situa dins la region de Kharj. vinheta|Cofa tradicionala dels Arabs
Vee F. Browne
Vee F. Browne (Ganado, Arizòna, 1956) z-es una escriveira navaho. Diplomada en jornalisme, es estada redactritz dau Navajo Hopi Observer e autora de libres pels enfants. Z-a escrit Monster Slayer (1991), Monster Birds (1993), Maria Tallchief: prima ballerina (1995), Owl Book (1995), e Ravens dancing (2001).
Arabs
Arabs arabizants
Los « arabs arabizants » descendent de Qahtân son d'en primièr las tribús de Jurhum e de Ya'rub. De Ya'rub venon enseguida los Kahlân e los Himyar.
De Kahlân avent emigrat del Iemèn cap al nòrd se destrian los Azd, aujòls dels Ghassanids establits de Tabûk a Palmira. Los Judhâm e Lukhm descendon tanben de Kahlân, Lukhm es considerat l'aujòl dels Lakhmides qu'ocupan la riba occidentala de l'Eufrates. Autres descendents dels Kahlân son los Kinda que fondan un reialme tribal de Kinda dins le Najd, emigran tanben a Bahrayn, d'ont tornaràn descendre cap a l'Hadramaout. D'autras tribús descendent de Kahlân son los Anmâr, los Aws, los Hamadân, los Khazraj, los Mudhaj, e mai d'autres coma los Tayyi' que s'establiguèron dins los monts del meteis nom al grand desèrt de Nefod.
Los Himyar del Iemèn son los aujòls de diferentas tribús que se destacan los Bahrâ coma un filh celèbre Miqdad ibn Amr al-Bahrani companh del Profèta, los Balî, los Juhayna, los Kalb, los Qudâ'a e encara mai.
Arabs arabizats
La tradicion nomena « arabs arabizats » les 'Adnân mencioants çai dessús que descendon d'Ismaèl que, per son maridatge amb una filha araba de la tribú de Mudâd, duguèt aprene la lenga araba, el meteis e sos dotze enfants mascles que son per aquela rason qualificats d'arabs arabizats. Una de las dotze es Qidâr, paire de 'Adnân que generèt Mu'id, lo paire de Nizar. Lo profèta Maomet s'inscriu dins aquela dralha del 'Adnân.
Recits antics e medievals
Segon Ibn Khaldun, los Arabs a pena an quatre grops diferents, los Aribà, los Mustaribà, los Tabia lil Arab e los Mustajam. Segon el, los genealogistas arabs classifican las tribús de lor nacion en doas categorias. De la primièra, Qahtân, descendon los Kahlan e los Himyar coma explicat çai dessús, de la segonda, eissida d’Ismaèl descend Nizar ibn Mu'id ibn Qîdâr, que Nizar aguèt quatre filh Anmâr, Iyad, Rabîa e tanben Mudr l'aujòl alunhat dels Quraych e del profèta Maomet, mas tanben la familha Al Thani que regne dempuèi 150 ans sul Qatar.
D’autres filosòfs musulmans penson que la lenga d’Adam èra l’arab, mas aquò foguèt contestat per Ibn Jinni al sègle X.
Una « Apocalipsi d'Adam » qu'utiliza diferents psalmas e precèptes d’Adam es un obratge apocrif qu'existisson quatre versions en lenga araba conservadas al Vatican, que possedís tanben doas versions en siriac d'aquel escrich.
Segon la Torah e lo Coran, la maire d’Ismaèl es Agar, une Egipciana, e son paire èra Abraam. Lo rei egipcian aviá quatre cents femnas, que Agar. Ofrís a Sarah, l’esposa d’Abraam, de causir doas jovas d'entre aquelas femnas. Sarah ne causís pas qu'una sola, Agar, qu'ocupava un reng mai naut qu'aquel de las autras, e que se prenguèt d’afectcon per Sarah.
Antiquitat
Lo geograf grèc Estrabon, al sègle I AbC, comença a desciure amb precision lo territòri dels Arabis : benefícia del testimòni dels mercands de la rota de l'encens, e dels explorators romans.
Los libres Los Etnics d'Étienne de Byzance, lexicograf bizantin, formavan una estudi filologica e gramaticala de tèrmes toponimics de l’Antiquitat. La region d’Arabia i es presentada poblada per de tribús nomadas que la lenga sembla èsser l'arab. L’Arabia centrala i es pauc presenta, Yathrib e Makka son pas mencionadas. De referéncias a d'obratges de l’Antiquitat tractant pas que de l’Arabia e de sa populacion son fachas. L'autor s’èra basat sus las òbras de geografs (Ptolemèu, Estrabon et Pausanias) e gramatician e comentators d'Omèr,.
Segon Ctesias, al temps dels Fenicians, los Beroses essent compausats de Caldèus e d’Arabs. Lo rei arab a aquel epòca èra Arièu, fasiá la guèrra contra Ninus, cap de Babilònia e de Niniva. Segon Ferd Hoefer, una dinastia araba aviá ocupat Babilòna a 1400 AbC Cusan - Risataim, un Madianita (tribú qu'aparten als Ismaelitas) èran lo rei de la Mesopotamia. De pòbles (fenicians, ebrieus) èran somés a aquel rei. Los Ismaelitas ocupavan una partida de la Mesopotamia e una granda partida de l’Arabia. La guèrra se desencadena entre los Ebrieux e Cusan - Risataim a causa de Yahweh (dieu de l'Orient Pròche). Los Ebrieus denigrèron aquel dieu e comencèron a adorar Baalim (los Baal) e Astaroth (Astartè). A la fin, los Ebrieux donèron lor somission a Cusan- Risataim pendent uèit ans. La lenga del sud es diferenta d'aquela de nòrd de la peninsula de l’Arabia. Lo Sud essent en plen declin, après la casuda successiva del Reialme de Saba qu'aviá durat de millenaris. Los Himyarits son los darrièrs sobeiran d'aquela region. Dhu Nuwas foguèt lo darrièr rei de la dinastia a la fin del sègle V, se convertiguèt al judaïsme e castig los crestians a causa de la persecucion dels Bizantins. Los Etiopians, en majoritat crestian, prenon la region. Vèrs 575, los Pèrses fan una incursion. La dominacion dels Etiopians e dels Pèrses foguèt efemèra. La societat èran plan desvelopada al respècte de las autras. Los abitants son sedentaris, abils dins la construccion de paissièras e l’agricultura. Produsián e exportavan las espècias, la mirra, l’encens, los amorats, etc. Las rotas èran prospèrs pendent lo temps de la patz (acòrdi signat entre los Arabs e los Romans a l’epòca de l’emperaire roman e arab Felip l’Arab). Lo Iemèn èra una societat monarquica e la religion èra politeïsta. D'inscripcions descobèrtas dins la region fan pensar qu’una partida de la populacion saviá escriure Aquelas regions èran influenciadas per la cultura aramèa ellenizada. Las dralhas comercialas èran establidas. Los Nabatèus fondon lor reialme e la vila de Petra èra la capitala. Trajan realiza una província romana al nòrd de la Nabatèa. De 244 a 249, Felip l’Arab dirigissiá tota la província. Al sud la Siria èra coneguda jol nom de Palmira, Odenat (« Udhayna ») èra o primièr sobeiran puièi sa femna Zenobia (« Zayneb ») lo remplaça. Aurelian pren la region que gaireben tota la populacion èra miègnomad o nomada. L’istòria demòra escura al subjècte de las autras dinastias Lihyan e Thamud. D'inscripcions mòstran l’existéncia dels dos païses. Lo Coran menciona Thamud. En 384, lo tractat de patz entre los Sassanidas e lo Romans arrèsta las guèrras dins la region. Aquela paitz durèt fins a 502. Los Bizantins e los Pèrses passavan per las rotas de la region qu'èran seguras.
Conquistas arabomusulmanas
vinheta|L’[[Alhambra, vista parciala dempuèi lo Mirador de San Nicolás, foguèt bastida pel Nasridas.]] vinheta|Gustave Boulanger, Un cavalièr arab, òli sus tela, 1865. Abant lo començament de la conquista musulmana, las tribús arabas al centre de l’Arabia èran subretot nomadas, mas avián desvelopat de civilizacions urbanas e de reialmes al sud de la peninsula Arabica; coma aquel del Iemèn (Saba, Hadramaout, Ma'in, Himyar), al nòrd de la peninsula (reialme Lakhmida de Al-Hira, Ghassanida), en Mesopotamia, e en Siria (reialmes de Palmira, de Petra, de Hatra).
Alexandra Soumm
Alexandra Soumm (Moscòu, 1989) qu'ei ua violonista francesa. En 2004 qu'arrecebè lo Prèmi Eurovision deus Joens Musicians. Qu'ei estada acompanhada per l'Orquèstra Nacionau de Russia, l'Orquèstra Filarmonica d'Israèl, l'Orquèstra de París, l'Orquèstra nacionau deu Capitòli de Tolosa, l'Orquèstra nacionau d'Isla de França, l'Orquèstra filarmonica de Niça, l'Orquèstra nationau royiau d'Escòcia, l'Orquèstra filarmonic de Sant Petersborg e l'Orquèstra sinfonic de Göteborg.
Jan Křtitel Jiří Neruda
thumb|Concerto per trompeta Jan Křtitel Jiří Neruda (equivalent, en occitan a Joan Baptista Jòrdi Neruda ; ca 1707 e ca 1780) que ho un compositor e musician boèmi d'estil classic. Que's sap chic de causa sus la soa vita, a despart de qu'èra violonista, cap d'orquèstra e mèste de concert a la cort de Drèsda.
Autor de concertos, de sinfonias e d'un opèra, lo son concerto per trompeta (en vertat un oncerto per trompa naturau) qu'ei pro famós e regularament interpretat e enregistrat.