cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carri de combat
Comunicacion entre mai d'un carri
Aqueu progrès de comunicacion foguèt tanben completat per lo melhorament dei mejans de deteccion e d'observacion dau cap de carri. A l'ora d'ara, lei sistèmas pus modèrns permèton de veire de jorn e de nuech o de tractar de butas diferentas d'un biais simultanèu. Per exemple, un carri pòu designar una buta a l'aviacion e tirar sus una autra durant lo bombardament de la premiera buta. Enfin, de sistèmas automatics permèton de detectar de menaças e d'ordonar de manòbras defensivas sensa passar per l'equipatge.
Vulnerabilitat
Maugrat sa poissança de fuòc e son blindatge important, un carri de combat a mai d'una vulnerabilitat. D'efiech, son eficacitat a entraïnat l'aparicion e lo desvolopament massís de tacticas e d'armas per eliminar la menaça representada per un carri. De mai, es tanben un veïcul pesuc qu'a un còst important e que necessita una logistica especiala.
Ais autrei carris
Lei carris son adaptats a la lucha còntra leis autrei blindats. Es a dire que lei carris de combat son donc vulnerables ai tirs en provenància deis autrei carris. D'efiech, lo canon principau dei carris modèrnes es capable de tirar una gròssa diversitat de projectils anticarri. Certanei modèls dispausan tanben de capacitats de tir de missil per aumentar la portada efectiva de lor canon. Durant la Segonda Guèrra Mondiala, de veïculs particulars, dichs « caçaires de carris », èran estats concebuts per combatre dirèctament lei blindats advèrs. Per aquò, avián generalament un canon poderós, un blindat avans renforçat e una autor febla.
A l'infantariá
Lei carris sensa sostèn d'infantariá son generalament fòrça vulnerables sus un prat batalhier, especialament quand la portada e la visibilitat son limitadas (zòna urbana, seuva...). D'efiech, leis armas d'un carri son pas capablas de protegir tot l'environament pròche dau veïcul. En particular, de partidas (suspension, blindatges superior ò arrier...) son relativament vulnerablas ais atacas de portada corta e ai tirs en provenància d'una posicion auta. Per eliminar un carri, l'infantariá dispausa d'un ensemble variat d'armas coma de bombas d'essència, de fusius anticarris, de granadas, de roquetas e de missils especializats
Routes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Carri de combat
A l'infantariá
Per faciar aquelei menaças, lei carris foncionan generalament amb un sostèn d'infantariá cargat de luchar còntra l'infantariá enemiga.
A l'artilhariá
Dempuei la Segonda Guèrra Mondiala, lei carris de combat an un blindatge sufisent per resistir ai fragments d'obús d'artilhariá. Pasmens, leis unitats d'artilhariá son generalament equipadas d'una resèrva d'obús anticarri per se protegir còntra la menaça dei blindats enemics. L'exemple pus famós es lo canon de 88 mm antiaerian alemand reconvertit dins la lucha anticarri. Pus recentament, de canons sensa reculament montats sus d'automobilas tot terren an permés d'arrestar de carris libians en Chad. De mai, en causa de sa massa e de sa poissança, un obús d'artilhariá pòu destrurre ò neutralizar un carri en cas de tir dirècte. Pasmens, d'un biais generau, l'usatge de canons anticarri es vengut pus rar car lei missils permèton generalament de realizar la meteissa causa d'un biais pus simple. Dins leis ans 1970, divèrsei municions d'artilhariá foguèron egalament desvolopadas per batre lei veicüls blindats. Lei principalas foguèron d'obús guidats per un rai lasèr dirigit còntra la buta ò de bombas compausadas d'una multitud de sosmunicions capablas de crear un camp de minas per damatjar la suspension d'un carri.
Ai minas
Lei camps de minas anticarris son d'armas d'interdiccion de sectors que permèton de facilitar la defensa d'una zòna ò de canalizar lei movements enemics vèrs de zònas favorablas ai defensors. Lei minas anticarris utilizan generalament de cargas vuejas. Uei, aquelei sistèmas son rarament capables de destrurre un carri car lei blindats modèrnes dispausan de proteccions renforçadas còntra aquela menaça. Dins aquò, una mina anticarri demòra en mesura de damatjar la suspension e d'alentir lo movement dei veïculs pus leugiers e de l'infantariá encargats de sostenir lei carris.
A l'aviacion
Dempuei la Segonda Guèrra Mondiala, leis aeronaus d'atacas au sòu son capables d'atacar e de destrurre de carris en esplechant la feblessa dau blindatge superior gràcias a de mitralhièras, de canons (sovent automatics), de roquetas, de bombas ò de missils. Pasmens, per èsser eficaças, aqueleis atacas dèvon èsser menadas a bassa altitud, çò qu'expausa leis aeronaus a la defensa antiaeriana. De mai, fòrça carris modèrnes intègran desenant de sistèmas de deteccion, de desviament ò d'intercepcion dei projectils dirigits còntra elei. Per exemple, durant la guèrra de Kosovo en 1999, solament tretze carris foguèron destruchs per leis aeronaus de l'OTAN. En mai d'aquò, de carriès modèrnes son dotats de sistèmas de tir permetent d'utilizar lor canon principau per neutralizar un aeronau se sa velocitat es febla. Son tanben equipats de mitralhièras e de canons mitralhaires permetent de luchar còntra un elicoptèr ò un dròne.
Dempuei la fin deis ans 2010, lo desvolopament dau dròne de combat sembla suscitar un interès novèu per la lucha anticarri menada per d'aeronaus. D'efiech, pauc costós, lei drònes pòdon èsser equipats de missils anticarri que constituïsson una menaça vertadiera per de carris d'assaut costant plusors milions d'èuros.
Problemas logistics
Veïculs pesucs, sofisticats e destinats au combat en premiera linha, lei carris an de besonhs logistics importants e pesucs. En particular, necessitan de quantitats gròssas de carburant, de municions e de pèças de reparacion. Sensa aquelei condicions, la capacitat combativa dei carris es fòrça demenida e atacar lei rets logistics es un mejan classic per arrestar una ofensiva blindada.
De mai, en defòra dau sostèn operacionau dirècte, la maintenença dei carris de combat demanda de mejans adaptats (obradors, personaus qualificats...). Dèu èsser organizada sus un ritme regular car lei carris, en causa de sa massa, se gausisson rapidament. Quand es possible, de veïculs adaptats (camions, trens...) son donc sovent preferits per desplaçar d'unitats blindadas. L'entraïnament deis equipatges requièr d'infrastructuras adaptadas, es a dire de zònas militaras pron estendudas per tirar au canon e realizar de manòbras.
Problemas climatics
Lo clima pòu tanben neutralizar lei carris en causa de temperaturas tròp bassas, susceptiblas de blocar lo motor, ò en causa de temperaturas tròp caudas que pòdon complicar la vida de l'equipatge e demenir son eficacitat. De mai, d'environaments coma lei desèrts son d'endrechs ostils per lei sistèmas mecanics d'un carri en causa de la preséncia importanta de poussa. Per luchar còntra aquelei problemas, de carburants e de produchs especiaus son utilizats per protegir lo motor e redurre leis efiechs negatius de la temperatura. Regardant l'equipatge, la climatizacion es venguda un equipament classic dei carris dempuei leis ans 1980.
Honnechy
Honnechy es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Istòria
Çò 20 de decembre 911, Charles çò de Simple, rei de França, confirma al capítol La nòstra-Madama de Cambrai la possession de tèrras a Gondrecheias (Honnechy). Istòria del chateau : Lo castèl data del sègle e a ocupat dempuèi 1720.
L'arquitectura del castèl remembra étrangement aquela del Palai Fénelon, del Musèu Matisse, #çò que lududes valrà lo subernòm de « Pichon Fénelon » o « Fraire del Musèu Matisse » #que se situa a 5 km.
Lo domeni actual s'estend sus unitat|7000|m²}}. Los soscaves e los sosterranhes datan de la XIV sègle.
Almunia de San Juan
Almunia de San Juan es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Honnechy
Istòria
Le 20 décembre 911, Charles le Simple, roi de France, confirme au chapitre Notre-Dame de Cambrai la possession de terres à Gondrecheias (Honnechy). Histoire du chateau : Le château date du siècle et il est occupé depuis 1720.
Construit par Nicolas Lemoine sur les ruines d’un ancien château fort, il a conservé des traces de son origine médiévale. Son seigneur Lemoine fut inhumé dans l’église du village. Sa stèle est encore visible dans le cœur de l’église mais malheureusement martelé pendant la révolution.
L’architecture du château rappelle étrangement celle du Palais Fénelon, du Musée Matisse, ce qui lui vaudra le surnom de « Petit Fénelon » ou « Frère du Musée Matisse » qui se situe à 5 km.
Le domaine actuel s’étend sur 7000 m². Les caves et les souterrains datent du XIV siècle.
Andrenh
Andrenh (Andrein en francés) qu'ei ua comuna bearnesa tanhenta de Sauvatèrra. Qu'ei administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [an'dreɲ]. Las fòrmas ancianas que son Andrenh en 1385, Andreinh en 1544, Andrein en 1674, Andrein (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Segon Dauzat, Andrenh que vien deu nom germanic d'òmi, probablament visigotic, Andahari, dab lo sufixe -ing.
Astroblèma de Rechoard-Chassanom
right|25opx|thumb|Imatge de sintèsi del [[cratèr d'impacte|cratèr qualques ans aprèp l'impacte]] L'astroblèma de Rechoard-Chassanom, tanben apelat lo, es un ensems de traças laissadas en Lemosin per l'impacte d'un asteroïde tombat fa pus de 200 milions d'ans çò que lo fa contemporanèu de l'escantiment massís del Triassic-Jurassic.
A aquesta epòca, un asteroïde d’un quilomètre e mièg de diamètre percutiguèt la Tèrra a una velocitat d’aperaquí vint quilomètres per segonda, al luòc-dit de la Judiá, dins la comuna de Pressinhac en Charenta. Laissèt un cratèr d’al mens de diamètre, e estralhèt tot a mai de  a l'entorn. D'ejeccions tombèron a mai de d'aquí. L’impacte modifiquèt tanben las ròcas del sos-sòl sus mai de de prigondor.
Dempuèi, l’erosion a completement escafat tota traça dins lo relèu e sol lo leugièr bestorn de Vinhana cap al sud dins la comuna de Chassanom li podriá èstre atribuït. Per contre, lo sos-sòl conserva nombrosas ròcas fracturadas, fondudas, remenadas, que sonam de bèrcas. Aquelas ròcas particularas foguèron utilizadas per la basteson dels monuments galloromans, coma los tèrmes de Chassanom, tant coma per d'abitacions e monuments dins tota la region.
David Cairns
thumb|250px|David Cairns John David Cairns (Greenock, 7 d'agost de 1966 – Bloomsbury, Londres, 9 de mai de 2011) foguèt un politician trabalhista escocés. Foguèt membre del Parlament Britanic de 2001 fins a sa mòrt en 2011.
Vent catabatic
thumb|Esquèma de formacion d'un vent catabatic
Un vent catabatic es un vent gravitacionau engendrat per lo desequilibri d'una massa d'aire refrejada, e donc venguda pus densa, que devala un relèu geografic. Una inversion de temperatura en altitud, un gradient de temperatura de pression feble e, generalament, la preséncia d'una depression en avau son necessaris per entraïnar sa formacion. L'acceleracion de la massa d'aire freja pòu èsser fòrça importanta. Dins lei regions polaras, onte leis obstacles son rars, lei vents catabatics pòdon agantar de velocitats de l'òrdre de 200 km/h. Pasmens, lo fenomèn es tanben observat dins lei regions temperadas. Per exemple, en Occitània, lo mistrau pòu aver una origina catabatica quand, d'ivèrn, lei massas d'aire freg presentas en Vivarés tomban dins la vau de Ròse.
Comunautat de comunas de Pichòta Camarga
La  es una comunautat de comunas francesa, situada dins lo departament de Gard.
Composicion
Amassa 5 comunas :
Combrimont
Combrimont es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
Combrimont Se situa en lo costat del arrondissement de Saint-Dié, ligat fins en 1848 a la municipalitat de Bonipaire #qu'es pas mai uèi #qu'un masatge caseriu de Bertrimoutier. Lo vilatge se tròba de Saint-Dié, a situat a l'intrada d'una pichona vallée adaigada per un ruisseau #que bassa del bòsc de la Guarda e mes entre las doas montanhas de Jomont e de la Houssière. Lo vilatge a traversat pel riu de la Fave e pel ruisseau de Combrimont.
Combrimont se situe dans le canton de l'arrondissement de Saint-Dié, rattaché jusqu'en 1848 à la commune de Bonipaire qui n'est plus aujourd'hui qu'un hameau de Bertrimoutier. Le village se trouve à 10 km de Saint-Dié, il est situé à l'entrée d'une petite vallée arrosée par un ruisseau qui descend du bois de la Garde et placé entre les deux montagnes de Jomont et de la Houssière. La village est traversé par la rivière de la Fave et par le ruisseau de Combrimont.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat de Combrimont a #èsser creada per decrèt presidencial del 21 de julhet de 1848. Èra fins alavetz un caseriu de la municipalitat de Bonipaire. Fa partida de la parròquia de Bertrimoutier e la siá istòria se confond amb aquela de las municipalitats de Bertrimoutier, Rafes e Wisembach. La municipalitat de Bonipaire-et-Layegoutte, creada a la Revolucion, s'es partejat l'an 1848, una seccion amassada a Bertrimoutier, l'autra seccion venguda comuna de Combrimont.
La commune de Combrimont a été créée par arrêté présidentiel du 21 juillet 1848. Elle était jusqu’alors un hameau de la commune de Bonipaire. Elle fait partie de la paroisse de Bertrimoutier et son histoire se confond avec celle des communes de Bertrimoutier, Raves et Wisembach. La commune de Bonipaire-et-Layegoutte, créée à la Révolution, s'est partagée en 1848, une section réunie à Bertrimoutier, l'autre section devenue commune de Combrimont.
Baby boom (omonimia)
Baby boom pòt far referéncia a:
Intereslau
L'intereslau (medžuslovjansky, en cirillic: меджусловјанскы) es una lenga artificiala dessenhada per un grop de lingüistas de plusors païses per facilitar la comunicacion entre personas de diferentas nacions eslavas. Lo vocabulari de la lenga se basa sus las lengas eslavas modernas e sa gramatica es una version fòrça simplificada de l’eslavon. S'escriu amb l'alfabet latin amb de letras addicionalas e l'alfabet cirillic.
La primièra gramatica de l’intereslau foguèt creada en los ans 1659-1666 pel prèire croat Juraj Križanić. L'intereslau contemporanèu coneis doas variantas fòrça similaras e mutualament intelligiblas: lo slovianski (creat l'an 2006 per Jan van Steenbergen entre autres) e lo novoslověnsky (creat l'an 2009 per Vojtěch Merunka).
La lenga a quauques cent de locutors.
Exemple de tèxte
Lo Paire nòstre en intereslau:
Maseiras
Segon Xavier Lansade, lo parlar de la comuna es lo lemosin.
Comunas limitròfas
400px|gaucha|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Istòria
La via romana d'Agripa de Santas a Lion per Saint-Cybardeaux e Limòtges traversava la municipalitat d'oèst n'est e passava dejós dau borg.
Lista daus maires
miniatura|centre|La mairariá de Maseiras.miniatura|dreita|Roge: La [[Comunautat de comunas de Charanta Lemosina|CC de Charanta Lemosina dins Charanta A. Frontiera òc/oïl<br/ >B. Comunas occitanas<br/ >C. Comunas emb un bocin occitan<br/ >D. Comunas peitavinas-sentongesas]]
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Almuniente
Almuniente es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Vòtes (Pòble)
thumb|Drapeu de Vòtia Los vòtes (var. vòts) son un pòble nòrd-europèu que parla lo vòt, una linga oralica. Se nomen vadjalain ~ vaddalain, vadjakko – un vòte, maavätchi – pòble vòte, e la linga vadyaa cheeli -- maacheeli. Lo nom vadja pròba de l'antic baltofinés vakja (crochet), qu'es un emprunt baltic (leton vadzis, lituanian vagis). Tanben es associat a l'est d'Estònia, Vaiga (Waiga, Wagia, Vaia).
Saint-Gengoulph
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Enric II de Montmorency
200px|thumb|Enric II de Montmorency Enric II de Montmorency (1595 - executat a Tolosa lo 30 d'octobre de 1632), filh d'Enric de Montmorency, filhòl d'Enric IV de França.
Foguèt amiral de França a 17 ans, vicerei de Nòva França e governador de Lengadòc. Foguèt maridat amb Marie-Félicie des Ursins. Foguèt marescal de França, e lutèt contra los protestants.
S'aliguèt amb Gaston d'Orléans (fraire del rei Loís XIII) dins una intriga contra lo cardinal de Richelieu sens capita e foguèt executat al Capitòli de Tolosa e sos bens foguèron donats a l'Ostal dels Condé. Aquesta execucion marquèt l'afirmacion del poder reial e central sobre la noblessa.
Lo contèxte
thumb|right|150px|Armorial de l'ostal Montmorency e de Candé-Châteaubriant
L’Edicte de Nantas promulgat lo 15 d'avril de 1598 per Enric IV permetèt d'acabar amb mai de de trenta ans de guèrras religiosas dins lo reialme de França. En Lengadòc, foguèt aculhit amb satisfaccion. Acordava la libertat de culte als protestants dins totes los luòcs ont existissiá en 1157. E lor balhava de mai de plaças seguras : Montpelhièr, Aigas Mòrtas. Los embolhs s’apasimèron.
Lo 14 de mai de 1610, lo rei Enric IV foguèt assassinat per Ravalhac. Los protestants, se sentiguèron alara menaçats, s'amassèron darrièr lo duc de Rohan e tornèron prene lo combat. En 1622, per arrestar los combats en Lengadòc, Loís XIII signèt la Patz de Montpelhièr que confirmava las disposicions de l’Edicte de Nantas.
Al delà de l’interès pels protestants, lo duc de Rohan cercava de satisfar son ambicion politica. Richelieu s'i opausèt. Après aver pres La Rochèla al tèrme d'un sètge que tustèt durament los reformats, venguèt per sometre Lengadòc. Privàs foguèt presa e bassacada, Alès rendèt las armas. L’edicte de gràcia d'Alès (27 de junh de 1629) tirèt als protestants sos dreches politics e las plaças de seguretat. Lo rei de França aviá las mans liuras per combatre los protestants.
La batalha de Castèlnòu d'Arri
En 1630, Gaston d’Orleans, lo fraire del rei de França Loís XIII, ensagèt d’organizar un soslevament general dins lo reialme. Enric de Montmorency, influenciat per la reina Maria de Medici (que sa femna, Maria Felicia Orsini n'èra cosina), lo sosteniá. raliguèt los Estats de Lengadòc, que Richelieu aviá ensajat d'i levar lo drech de levada de l'impòst, e ordonèt a En De La Croix, capitani dels gardas sieus, d’ocupar lo fòrt de Brescon, al larg d’Agde. Le 22 de julhet de 1632, la província de Lengadòc faguèt secession del Reialme de França. Una part de la noblessa pichona seguiguèt Montmorency dins la revòlta mas la vila de Tolosa demorèt del costat del rei de França. Carcassona e Narbona refusèron d’aculhir l’armada rebèlla. Una armada reiala se metèt en camin, menada per Enric de Schomberg. Lo rescontre se faguèt davant Castèlnòu d'Arri, le 1èr de setembre de 1632. Schomberg aviá entre 2000 e 2500 òmes, los insurgents pas que 1200 a 1500. L’afrontament durèt pas que mièja ora : nafrat grèvament, lo duc foguèt fach presonièr.
Jutjat pel Parlament de Tolosa presidit pel garda dels sagèls Chateauneuf, foguèt condemnat a mòrt. Après aver demandat perdon al Rei e tornat donar son baston de marescal e son cordilh de l’Òrdre del Sant Esperit, foguèt decapitat dins la cort interiora de la comuna lo 30 d'octobre de 1632.
Kerravaot
Kerravaot en breton (La Remaudière en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Bruno Kirby
Bruno Giovanni Quidaciolu, Jr., mai conegut coma Bruno Kirby (Nòva York, 28 d'abril de 1949 – Los Angeles, 14 d'agost de 2006) foguèt un actor american.
Crévéchamps
Crévéchamps es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Marit Paulsen
thumb|250px|Marit Paulsen
Marit Eli Paulsen, nascuda Björnerud (Òslo, Norvègia, 24 de novembre de 1939) es una politiciana suedesa.
La Buisse
La Buisse es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Geografia
La Buisse est située à 20 km de Grenoble et à 4 km de Voiron.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
thumb|left|Plaque Viària
Lo nom de Buxia apareis en los tèxtes dempuèi la e la siá origina proven probablament del buis, arbuste fòrça abondiu sus las pendentas del Grand-Ratz. La Buisse es un dels luòcs los mai anciennement viscuts del Dauphiné. Dempuèi la Préhistoire, dels òmes se #installar en la region, en ocupant las cavités en la paret surplombant la plana de la Isère. Una villa romaine #èsser quitament destruida, sul territòri de la municipalitat, en lo moment de las invasions barbaras de la. Se sap quitament, amb certituds, #qu'una via romaine traversava, antany, La Buisse.
La municipalitat barra qualques monuments considerables tales lo castèl de la Buisse, al Pansu, e la Magnanerie en datant de la. Zòna termierèra dintre Savoie e Dauphiné, La Buisse #aver a afrontar de nombroses afrontaments sagnants. La glèisa, bastida a, se distinguís per lo sieu magnific campanal roman de la.
thumb|left|Plaque routière
Le nom de Buxia apparaît dans les textes dès le et son origine provient probablement du buis, arbuste très abondant sur les pentes du Grand-Ratz. La Buisse est un des lieux les plus anciennement habités du Dauphiné. Dès la Préhistoire, des hommes s’installèrent dans la région, occupant les cavités dans la paroi surplombant la plaine de l’Isère. Une villa romaine fut même détruite, sur le territoire de la commune, lors des invasions barbares du. On sait même, avec certitudes, qu’une voie romaine traversait, autrefois, La Buisse.
078 (còdi)
Lo nombre 078 amb un zèro es utilizat coma còdi:
Nexus 10
Lo Nexus 10 es un ordinador tauleta desvolopada per Google e Samsung Electronics. Es la segonda tauleta de la sèria Google Nexus, una gamma de produches informatics que fan servir lo sistèma operatiu Android.
Richard Simmons
Milton Teagle Simmons es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Arts liberalas
Lo concèpte d'art liberal, eretat de l'Antiquitat classica, fa referéncia a la cultura vèrs d' "òmes libres" en oposicion a las "arts servilas". Lo tèrme d' (en latin artes liberales) designava los estudis qu'avián coma tòca d'oferir coneissenças generalas e mestresas intellectualas abans que mestresas professionalas o ocupacionalas especializadas.
Las sèt arts liberalas que s'ensenhavan dins l'Antiquitat comprenián dos grops d'estudis: lo trivium e lo quadrivium. Èran (acompanhadas de la seuna matèria principala en latin):
A l'Edat Mejana, las arts liberalas conformavan la part centrala del curriculum de las universitats. Alcuin, conselhièr intellectual de Carlesmanhe, las adoptèt coma basa de la reforma escolara menada a tèrme pendent lo periòde de la Renaissença Carolingiana. Dins las teorias educativas medievalas, lo quadrivium seguissiá lo trabalh preparatòri del trivium. E mai que l'esquema de trivium e quadrivium se coneisse de còps coma "educacion classica", correspond fondamentalament amb un desenvolopament medieval qu'abasta fins als sègles XII e XIII.
Lo domeni e la portada de las arts liberalas evolucionèt dins lo temps. Inicialament se referissiá a l'educacion dels elèits dins los classics culturals. Boeci, l' " ultim roman, lo primièr escolastician ", en un ensag quasi desesperat de transmetre als nòus mèstres d'Itàlia la civilizacion classica, demòra dins lo reialme dels ostrogòts pr'amor d' ensajar de li ensenhar los rudiments del quadrivium. D'al sègle VI en lai, lo sistèma medieval d'estudis academics ne correspondrà amb l'esquema doble dels contenguts del trivium e quadrivium mas amb l'aparicion de las umanitats e de la sciéncia a l'epòca de las Luses, lo sens d'" arts liberalas " s'estend fins a las se n'abastar ambedoas. D'encara demòran fòra las arts liberalas d'unas ocupacions especificas coma l'agricultura, los negòcis, l'engenhariá, la pedagogia, la medecina o la farmacia.
A l'Edat Contemporanèa, lo concèpte, utilizat pus extensament coma professions liberalas compren l'exercici professional que requerís una formacion universitària, fondamentalament lo drech e la medecina.
Lo trivium
Lo trivium recampava las disciplinas literàrias (relacionadas amb l'eloquéncia). La maxima latina ''Gram. loquitur, Dia. vera docet, Rhet. verba colorat'' resumís los contenguts e ensenhaments de caduna d'elas:
Lo quadrivium
Lo quadrivium recampava las disciplinas scientificas relacionadas amb las matematicas. La maxima latina pregava ''Ar. numerat, Geo ponderat, As. colit astra Mus. canit.'' èran aquestas:
Angüés
Angüés es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Lo Cos e Bigaròca
Lo Cos e Bigaròca (Coux-et-Bigaroque en francés) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
La creacion de la comuna novèla del Cos, Bigaròca e Mosens, ratificada par l'arrestat del 21 de decembre de 2015, fuguèt efectiva lo 1èr de genièr de 2016, e transformèt las doás ancianas comunas, Lo Cos e Bigaròca e Mosens, en comunas delegadas. Lo 1èr de genièr de 2020, las comunas delegadas fuguèron suprimidas.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Montmartin-en-Graignes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Linha C del mètro de Tolosa
La linha C del mètro de Tolosa (o Toulouse Aerospace Express), es un projècte de transpòrt public de Tisséo.
Material rotlant
Lo material rotlant de la tresena linha del mètro tolosenc serà pas compatible ambe aquel de las linhas A e B e ofrirà una capacitat dels trens multiplicada per doas. Sas caracteristicas son :
Quinquempoix
Quinquempoix es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Gules
100px|right|thumb|Representation policròma (a esquèrra) e monocròma (a dreta) deu gules Lo gules qu'ei un esmalh eraudic de color arroja (dens totas las soas variantas). Dens las representacions monocròmas (impression o pèira talhada) qu'ei simbolizat per ua seguida de linhas verticaus. La paraula que vien d'un mot persan a travèrs d'un plurau francés.
Los autes esmalhs que son lo sinòple (verd), l'azur (blau), lo sable (negre) (e tanben la porpra (vriulet) e l'iranjat (irange) d'un emplec mei recent en eraudica) combinats dab los metaus (aur e argent).
Véder l'article principau : Heraudica
Jeremy Rifkin
thumb|200px|Jeremy Rifkin en 2009
Jeremy Rifkin, nascut lo 26 de genièr de 1945 Denver (Colorado), es un ensagista estatsunidenc, especialista de prospectiva (economica e scientifica). Es tanben conselhièr de divèrses politics. Son trabalh, basat sus una vigiléncia e una reflexion prospectivas, subretot a per objècte d'explorar de potencialitats scientificas e tecnicas novèlas, suls impactes en d'incastres societals, environamentals e socioeconomics. Es tanben fondator e president de la Fondacion sus las tendéncias economicas (Foundation on Economic Trends o FOET) basada a Washington, DC.
Biografia
Jeremy Rifkin nasquèt a Denver (Colorado) en 1945, de Vivette Ravel Rifkin e Milton Rifkin (industrial produsent de sacs de plastic). Grandiguèt dins lo sud-oèst de Chicago.
Obtenguèt lo bachelierat universitari en sciéncias (BS) en economia a la Wharton School de l'universitat de Pennsilvània que recebèt lo prèmi del merite de l'associacion dels ancians de l'Universitat (University of Pennsylvania General Alumni Association's Award of Merit ).
Decidiguèt en 1966 de contribuir a defendre la libertat d’expression contra la guèrra de Vietnam participant totjorn mai actiu al movement per la patz.
S’interessèt al drech internacional e a la diplomacia, obtenent en 1968 une mestresa en afars internacionals a la « Fletcher School of Law and Diplomacy » de l’universitat Tufts. Rifkin contunhèt a s’implicar contra la guèrra, en rejonguent l’ONG « Volunteers in Service to America ».
En 1973, Rifkin organizèt una protestacion de massa contra las companhiás petrolièras. De milièrs de gents anèron a la manifestacion, alara que d'activistas jetavan de barrils de petòli vuèits dins lo pòrt. Aquela manifestacion se faguèt après l'aument dels preses provocat a la davalda de 1972 per un embarg sul petròli iniciat per l’OPEP.
Cocarda peroviana
La cocarda peroviana es un simbòl nacionau de Peró qu'es generalament portada coma una ensenha sus un vèstit. A ges de caractèr oficiau mai sei dimensions son definidas per una lèi adoptada en 1825.
Jeremy Rifkin
Biografia
En 1977, amb Ted Howard, creèt una fondacion de prospectiva, la « Foundation on Economic Trends » (FOET) que venguèt activa a l'ecala dels enjòcs environamentals, economics e climatics de las politicas publicas dels Estats Unis d'America e d'autres païses. La FOET estudia los fenomens emergents, las tendéncias pesucas e los impactes  sus l’environament, l’economia, la cultura e la societat. S’engatja tanben en matèria de justícia, d’educacion publica, d'activitats collaborativas al servici dels objectius de la fondacion. Es tanben un conferencièr reputat, que foguèt sollicitat per fòrça companhiás del Fortune 500, fòrça entrepresas, e centenat de govèrns, d’organizacions o de representants de la societat civila e universitats dempuèi los ans 1975. Lo sèti principal de J. Rifkin es ara a Bethesda (Maryland) (près de Washington, D.C).
J. Rifkin es sovent presentat coma l'arquitècte màger de la tresena revolucion industriala, presentada dins un dels seus obratges coma permetent de respondre a long tèrme al triple desfís d’una crisi economica mondiala, de la securitat energetica e del cambi climatic. Aquela tresena revolucion industriala foguèt oficialament aprovada pel Parlament europèu en 2007 e es ara realizada per d'organismes dins la Comission Europèa. Es lo fondator e president de la Third Industrial Revolution Global CEO Business Roundtable, taula redonda'' permanenta qu'unís de responsables e mai de 100 eminents especialistas mondials de l'industria de las energias renovelablas, energias e servicis energetics, entrepresas de construccion, cabinets d'arquitèctes, societats imobilièras, entrepresas de las tecnologias de l’informacion e de la comunicacion, del transpòrt e de la logistica….
J. Rifkin dispausa d’una equipa mondiala de desvelopament economic trabalhant amb de vilas, de regions e de govèrns nacionals per elaborar de dessenhs directors per una Economia de transicion cap a una societat pòst-carboni e las infrastructuras necessàrias a una tresena revolucion industriala.
En 1988, faguèt encontrar de scientifics del climat e de militants ecologistas de 35 païses a Washington, DC, per una primièra reünion del malhum mondial sus l’efièch de sèrra. La mèsma annada, J. Rifkin donèt a Hollywood un ensems de conferéncias sul caufament climatic e las questions environamentalas ligadas. Lo public èra constituit de membres de l’industria cinematografica e de la television e de dirigents de l'industria musicala, per tòca de mobilizar la comunautat Hollywoodiana. Pauc mai tard, doas organizacions environamentalas, de las comunicacions de la Tèrra Ofici (ECO) e Environmental Media Association, foguèron creadas.
En 1992, Rifkin lancèt una campanha titulada « Al delà del buòu », portada per una coalicion de sièis organizacions environamentalas, que Greenpeace, Rainforest Action Network e Public Citizen, amb per projècte d'encoratjar una reduccion de 50 % de la consomacion de carn de buòus explicant que lo metan venent de l’elevatge bovin, atal qu'ara se fa, a un efièch sul caufament climatic de 23 a 50 còps superior a aquel del dioxìd de carboni, ,.
A partir de 1994, Rifkin es mèstre de conferéncias dins le « Wharton School's executive education program a « l’Universitat de Pennsilvània », ont ensenha a de cap d'entrepresas del mond entièr las nòva tendéncias de la sciéncia e de la tecnologia.
Après la publicacion d'un libre sus l’economia de l’Idrogèn, trabalhèt a l'encòp als EUA e en Euròpa per far avançar politicament la causa de l'idrogèn venent de fonts renovelablas. Als EUA, Rifkin tenguèt un ròtle dins la fondacion d’una « Coalicion verda de l'idrogèn » (Green Hydrogen Coalition, amassant 13 organizacions environamentalas e politicas que Greenpeace e MoveOn.Org) que s'engatgèt a bastir una economia de l'idrogèn fondada sus de fonts renovelablas d'idrogèn.
Conselhièr a las collectivitats
Jeremy Rifkin prepausa tanben sos servicis a de vilas o regions volent desvelopar lo concèpte de tresena revolucion industriala dins los territòris. Atal, a partir de 2009, Rifkin e son equipa faguèron de Master plans destinats realizar aquela tresena revolucion industriala per las vilas de San Antonio (Tèxas), Roma (Itàlia), Mónegue e de la Provícia d'Utrecht (Païses Basses) per favorizar la transicion de las economias d'aqueles territòris per que venguan los primièrs airals urbains descarbonats del mond,.
Aquel movement de planificacion cap a una tresena revolucion industriala s'espandiguèt en 2012 per de comendas Master Plan per la region de Nòrd-Pas de Calais ..
Òbras
Jeremy Rifkin s'interessèt subretot als subjèctes seguents:
Rifkin foguèt un dels primièrs a far una critica prospectiva del brevetatge del vivent, de las biotecnologias e de lor usatges industrials. O faguèt en publicant en 1977 un libre « Who Should Play God ? » (Qui deuriá jogar a Diu ?), puèi un autre en 1998, Lo Sègle Biotèc, ont tracta de las questions eticas e comercialas e los riscs environamentals novèls qu'acompanhan l'èra novèla del brevetatge, de l'apropriacion del genòma e del comèrci dels gèns.
Rifkin publiquèt en 1980 un libre intitulat Entropia. Aquel obratge foguèt presentat coma donant "una vision globala del mond", coma succedissent atal de biais apropriat als libres Silent Spring (Printemps silenciós), The Closing Circle (Lo cercle de clausadura), The Limits to Growth (la limita de la creissença) e Small is beautiful (Pichon es brave).
Lo trabalh es envisatjat per Rifkin coma valor e font de coesion sociala e de desvelopament personal, e o poiriá demorar a condicion qu'evolua e que la socieatat evolua al seu vejaire. Son libre End of Work(la fin del trabalh), paregut en 1995 a Nòva York, sostitulat The decline of the global labor force and the dawn of the post-market era (Lo declin de la fòrça globala del trabalh dins lo mond e l'alba de l'èra pòst-mercat), coneguèt un grand succès als EUA e en Euròpa. Aquel libre donèt d'arguments als debats de las annadas 1990 e 2000 suls impactes de la tecnologia sus l’emplec e l'entrepresa dins un mond ont la creissença tend a venir de tipe « jobless growth » (creissença sens emplec). Une partida de las predictions de Jeremy Rifkin e de Michel Rocard se realizèron pas a cort tèrme, las annadas 1996 e 1997 se caracterizèron per un retorn fòrt de l'emplec en França e dans lo mond, avant la crisi de 2008.
Rifkin estima qu’es acabat lo processés de desapareisson dels agricultors puèis dels còls blaus al benefici del sector dels servicis (bancas, telefonia, assegurança) e de l'industria: l'ensems de la middle class americana es fragilizat (ancia e sustrabalh d'un costat, salaris bas e caumatge de l'autre). Aquò se fasent mejans de reorganizacions (reengineering) consistissent a mermar la cadena ierarquica, e per de logicials e sistèmas informatics remplaçant los umans. Atal s'acaba segon el l'èra industriala fondada sul trabalh de massa, al benefici d'una transicion cap a una « tresena edat »; aquela de l'informacion partejada, d'una revolucion scientifica e tecnica e d'una energia decentralizada. Dins lo contèxte del mercat, las supauasadas leis de las eissidas de Sauvy, o leis d'escampament o percolacion, foncionan pas mai sufisentament per remplaçar los emplecs engolits per de nòus emplecs dins de nòus sectors nascuts del progrés tecnic (que tend al contrari a remplaçar l'òme per fòça dels prètzfachs ancians). Dins l'scenari rifkinian, lo trabalh desaparéis pasmens pas: la tendéncia actuala es una evolucion d'un costat cap a d'emplecs fòrça qualificats e plan remunerats (mens de 20 % de la populacion, que dins lo « sector de l'Economia de la coneissença » ), e d'un autre costat cap a d'emplecs pauc qualificats e pauc pagats. Mas entre los dos, los emplecs que fasián viure la classa mejana desapareisson. Per far pas esclatar l'òrdre social fondat sul trabalh nimai aumentar las inegalitats e la violéncia, Rifkin estima que cal, dins un nòu contracte social, partejat lo trabalh existissent (setmana de 30 h de trabalh) e compensar los emplecs perduts (que lo sector mercand sufisís pas mai a provesir) en developant un « tèrç sector » non marcand susceptible d'ocupar los demandaires d'emplecs alara que lo sector public tend a s'aleugiar per andicapar pas la competitivitat de las economias. Aquel tèrç sector seriá lo sector de l'economia sociala e solidària (associacions, ONG sul modèl de l'« economia sociala » segon Dominique Méda ). Dins quin que siá cas, lo progrés tecnic e la globalizacion permetran pas segon el d'assegurar lo plen emplec; Rifkin suggerís donc l'instauracion d'un revengut de basa.
Es segon Rifkin l'un dels fondaments màger del ligam social: En 2011, dins « ''Una nòva consciéncia per un mond en crisi. Cap a una civilizacion de l'empathie'' », Rifkin postula que l'empatia es essenciala dins la psiquè umana. Cerca d'o mostrar per una analisi d'eveniments istorics o anecdotics, o mejans d'estudis scientifics. Aquela empatia naturala poiriá restablir segon el l'equilibri menaçat per l'entropia producha per nòstra espècia. .
Influéncia en Euròpa
En mai de son trabalh als EUA, Rifkin aqueriguèt una influéncia granda en Euròpa en coma conselhièr dels cap de govèrn e s'Estat, e trabalhièt coma conselhièr personal de Romano Prodi, l'ancian Primièr ministre italian. Los seus articles pareison dins fòrça jornals europèus. Alara que fòrça de las seunas idèas son criticadas, exercís pasmens una influéncia sus l'opinion publica e las politicas publicas als EUA e en Euròpa. La revista politica americana National Journal lo classiquèt dins sa lista de las 150 personas mai influentas per la politica americana. Segon lo jornal Le Monde (7 de novembre de 2012) Rifkin l'auriá recebut lo president François Hollande.
Recepcion pel public
Segon la « Revue européenne de l'énergie », cap d'autre autor o pensaire aguèt tant d'influéncia sus las ambicions de l'Union Europèa al subjècte de la politica energetica e climatica. Als EUA, testimonhèt davant fòrça comitats del Congrès e coneguèt de succès importants al subjècte d’adopcion de politicas governamentalas environamentalas o sus de questions connèxas, scientificas e tecnologicas. L’associacion « Union of Concerned Scientists »  citèt de publicacions de Rifkin coma de referéncias utilas pels ciutadans e consomators e lo  New York Times declarèt que.
Lo trabalh de Rifkin pasmens faguèt controvèrsias. D'oposants ataquèron la rigor scientifica de sas revendicacions, o de qualques estrategias qu’utilisèt per promòure los seus vejaires. Es lo cas per exemple de Stephen Jay Gould qu'ataquèt lo libre Algeny (1983) escrich per Rifkin amb Nicanor Perlas lo qualificant de propaganda anti intellectuala se fasent passar per scientifica.
Un article de 1989 del Time quitament qualifiquèt Rifkin de l’òme mai aborrit dins lo mond de las sciéncias.
Publicacions
En francés
En anglés
Gvoko
Lo gvoko es una lenga chadica de la familha afroasiatica parlada en Nigèria e en Cameron.
Classificacion
Lo gvoko es una lenga chadica classada per Gravina (2014) dins la branca nòrd del biu-mandara, ont fa partida del grop mandara.
Ernst Tiburzy
Ernst Tiburzy (26 de decembre de 1911 – 14 de novembre de 2004) foguèt un militar alemand. Comandaire d'una milícia populara (Volksturm) durant lo regim nazi alemand, recebèt la Crotz de Cavalièr de l'òrdre de la Crotz de Fèrre per sos actes de defensa de Königsberg lo 10 de febrièr de 1945.
Tennie
Tennie es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ansó
Ansó es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Tennie
Nòtas
<references group=N/>
Solanales
L'òrdre dels Solanales es un òrdre de plantas dicotiledonèas que compòrta 9 familhas :
La classificacion filogenetica n'a modificat la composicion en 1998 :
En 2003 las Boraginacèas son estadas desplaçadas a la basa de las Lamiidèas (anglésen:Euasterids I), sens l'assignae a un òrdre.
Gui de Chaulhac
thumb|250px|Retrach de Gui de Chaulhac Gui de Chaulhac nascut a Chaulhac (Losera) en 1298, mòrt prép d'Avinhon en 1368, foguèt un dels paires de la cirurgia ; son òbra màger, Chirugia Magna foguèt una referéncia medicala.
Biografia
Nascut en Marjarida dins lo vilatge de Chaulhac, aprenguèt lo latin amb lo prèire de la parròquia, puèi partiguèt estudiar la medecina dins las facultats de Tolosa puèi Montpelhièr. Vengut Magister de medecina, se n'anirà tanben dins las universitats de Bolonha e París. A aquesta epòca descobriguèt los trabalhs d'anatomia dels mètges grècs, josieus e arabis e perfeccionèt sas coneissenças a Bolonha mercé als metòdes de disseccion de Mondino dei Luzzi. En 1340, lo papa Clamenç VI autorizèt las autopsias publicas a Montpelhièr, çò que permetèt a G. de Chaulhac de far progressar sos trabalhs de disseccions. En 1344 se n'anèt a Lion ont exerciguèt la medecina coma canonge al monastèri de Sant Just. En 1348 es lo començament de l'epidemia de pèsta en Euròpa. G. de Chaulhac venguèt a Avinhon per tractar la populacion e èsser lo mètge del papa Clamenç VI. Escaparà a la malautiá e la podrà descriure pro precisament. A la mòrt de Clamenç VI, vendrà lo mètge dels papas Innocenci VI puèi Urban V.
Itri
L’itri (var. ittri, en latin yttrium, del vilatge suèc d’Ytterby) es un element quimic, de simbòl Y e de numèro atomic 39. L’itri es un element de transicion d’aparéncia metalica, qui ten un comportament quimic pròche d’aquel dels lantanids, e classat istoricament dins las tèrras raras, amb l’escandi e los lantanids.
Economia de Bòsnia e Ercegovina
Amb la guèrra civila entre 1992 e 1995 la produccion de la Bòsnia e Ercegovina baissèt de 80%, lo caumatge s'elevèt, e la màger part de la populacion subrevisquèt mercé a l'ajuda umanitària de l'exterior. A la deterioracion de l'economia se jonhèt lo blocatge economic de la part de païses vesins, Serbia e Croàcia. Amb la patz, la produccion se recuperèt fòrtament entre 1996 e 1999. Entre 2003 e 2008 la creissença de l'economia superèt 5% a l'an. Lo país es encara una de las èx-republicas pus pauras de l'anciana Iogoslavia.
Referéncias
বসনিয়া ও হার্জেগোভিনা
Fontoy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Los légions de Jules César ocupan la Lorraine e #installar lo sieu camp suls tucs rocosos en dominant las fonts de la Fensch. D'en un autre luòc lo étymologie del nom de la vila ven de Ad fontes ; las fonts. La #cristianar « Fontes » o « Fontaines » d'ont Fontoy #tirar lo sieu nom.
Pendent la Mièja Edat, l'Èst de la França i aviá dividit en tres grandas duchés : Bar, Lorraine e Luxemborg. Fontoy dépendait De la prévôté de Diedenhofen, doncas del comtat, de contunh duché de Luxemborg e aquel, de manièra versemblant fins a.
Fontoy Ven francés l'an 1643. La familha de Fontoy fa la siá aparicion a e  e viviá dins lo castèl bastit sus una butte #que dominava lo pòble. D'unas autras familhas, senhors e proprietaris #elegir abitança dins aquel castèl tal los Bauffremont, Rodemack e Brandenbourg.
Lo castèl i aguèt destruit en lo moment de la guèrra de Trenta Ans. Un gròs torn redonda subsisteix encara de los nòstres jorns aital coma la localizacion de la capèla castrale e dels elements de murs.
Continuament a las nombrosas guèrras esmaltant los tres comtats, Fontoy i aurà mes a sac en 1595.
En 1817, vilatge de l'anciana província de las Tres-Évêchés sul Fensch, aviá per annèxa lo molin de Gustal ; a aquela epòca i i aviá 785 abitants repartits dins 166 ostals.
La municipalitat de Fontoy a annexat al Empèri alemand de 1871 a 1918. Lo periòde es mai lèu prospère pels abitants. La municipalitat de Fontoy, rebatejada Fentsch, a ligat al Landkreis Diedenhofen-West. Pendent lo annexion alemanda, l'estacion de Fontoy èra la darrièra estacion alemanda abans la frontièra francesa. Èra d'aquel fach fòrça important e comportava de nombrosas vias de triage, uèi desmontadas.
La Segonda Guèrra mondiala e lo drama del Annexion marcaràn longtemps los esperits a Fontoy. Fòrça joves gents incorporadas de fòrça en las armadas alemandas pas #tornar jamai. Fontoy redevient Fin finala francesa lo 13 de setembre de 1944.
Les légions de Jules César envahissent la Lorraine et installèrent leur camp sur les collines rocheuses dominant les sources de la Fensch. D’ailleurs l’étymologie du nom de la ville vient de Ad fontes ; les sources. Ils la baptisèrent « Fontes » ou « Fontaines » d’où Fontoy tira son nom.
Durant le Moyen Âge, l’Est de la France était divisé en trois grands duchés : Bar, Lorraine et Luxembourg. Fontoy dépendait de la prévôté de Thionville, donc du comté, puis duché de Luxembourg et ce, vraisemblablement jusqu’au.
Fontoy devient français en 1643. La famille de Fontoy fait son apparition au et  et vivait dans le château construit sur une butte qui dominait le village. D’autres familles, seigneurs et propriétaires élurent domicile dans ce château tels les Bauffremont, Rodemack et Brandenbourg.
Le château fut détruit lors de la guerre de Trente Ans. Une grosse tour ronde subsiste encore de nos jours ainsi que l’emplacement de la chapelle castrale et des éléments de murs.
En 1817, village de l’ancienne province des Trois-Évêchés sur le Fensch, avait pour annexe le moulin de Gustal ; à cette époque il y avait 785 habitants répartis dans 166 maisons.
La commune de Fontoy est annexée à l’Empire allemand de 1871 à 1918. La période est plutôt prospère pour les habitants. La commune de Fontoy, rebaptisée Fentsch, est rattachée au Landkreis Diedenhofen-West. Pendant l'annexion allemande, la gare de Fontoy était la dernière gare allemande avant la frontière française. Elle était de ce fait très importante et comportait de nombreuses voies de triage, aujourd’hui démontées.
Lorsque la Première Guerre mondiale éclate, les Mosellans se battent naturellement pour l’Empire allemand. Beaucoup de jeunes gens tombèrent au champ d'honneur sous l’uniforme allemand, en particulier sur le Front de l’Est. Sujets loyaux de l'Empereur, les Mosellans accueillent cependant avec joie la fin des hostilités et la paix, enfin retrouvée. Fontoy redevient française en 1919, après le Traité de Versailles.
La Seconde Guerre mondiale et le drame de l'Annexion marqueront longtemps les esprits à Fontoy. Beaucoup de jeunes gens incorporés de force dans les armées allemandes ne revinrent jamais. Fontoy redevient finalement française le 13 septembre 1944.