cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Listra de Gaza
Economia
La Listra de Gaza que demora totaument dependenta d'Israèl entà l'electricitat e lo carburant. La persisténcia de tirs de roqueta qu'a miat las autoritats israelianas a copar lo provediment de manièra pontuau, çò qui a provocat reaccions internacionaus de las vivas per'mor deu perilh de provocar un desastre umanitari dens aqueth territòri.
Israèl qu'a tanben copat tots los punts de passatge, çò qui a miat a ua restriccion deus provediments, qui transitan peu territòri israelian. Las autoritats egipcianas, qui an ahar suu plan interior aus Hrairs Musulmans dont lo Hamas ei ua emanacion, qu'an tanben barrat lo punt de passatge de Rafah. De las 3 900 fabricas de tot ordi qui existivan en junh de 2005, ne'n demora pas que 195 qui emplegan solament 1 750 personas au lòc de 35 000. Segon un rapòrt de la Banca Mondiau, lo 95 % de l'activitat industriau que s'ei arrestat.
Transpòrts e comunicacions
A comptar de las annadas 90, entà pausar un tèrmi aus atemptats suicida cometuts per activitats palestinians en provenéncia de la Listra de Gaza, Israèl qu'a construsit ua barralha qui correspond a las termièras de 1967, qui enclaustra la Listra de Gaza.
La poblacion palestiniana que dispausa teoricament deus punts de comunicacion dab l'exterior seguents:
Nom occitan deu territòri
Ja que Benda de Gaza (sic) e's tròbe dens hèras de publicacions correntas, qu'ac cau considerar com un calc lingüistic probable de la forma francesa bande de Gaza per'mor que lo mot occitan benda n'ei pas atestat pro clarament com hant referéncia a la forma d'un terrenh. Aqueste concèpte qu'ei designat per d'autes mots en occitan, lo mots mei espandits que semblan d'estar faissa (Lengadòc), lista (Provença) e la soa varianta fonetica listra (Gasconha, Daufinat, Lengadòc) e correja (Gasconha, Lengadòc).
Glamondans
Glamondans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Meaño
Meaño es un municipi de la província espanhòla de Pontevedra dins la Comunautat Autonòma de Galícia.
Argenton (Normandia)
Argenton (Argento(n) en occitan ancian ; Argentan en normand e en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Demografia
en pourcentage.'''
Lironville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
upright 1|thumb|left|Lo cementèri militar francais.
Lana Del Rey
thumb|250px|Lana Del Rey a Canas en 2012 Elizabeth Woolridge Grant, mai coneguda coma Lana Del Rey (Nòva York, 21 de junh de 1985) es una cantautora e modèla americana. Venguèt celèbra internacionalament gràcias a sa cançon "Video Games" en 2011 que n'aviá fach una vidèo que se podiá visionar sus YouTube. Son segond album, Born to Die, qu'espeliguèt en genièr de 2012 se vendèt a mai de 5 milions d'exemplars e se situèt a la cinquena posicion de las melhoras vendas de 2012.
Biografia
Elizabeth Woolridge Grant nasquèt a Nòva York en 1986 dins una familha amonedada, mas cresquèt a Lake Placid. Son paire, Rob Grant, èra un gestionari de noms de domenis sus Internet e sa maire, Pat Grant, trabalhava coma comptabla dins una firma publicitària. A catòrze ans, faguèt d'estudis a Kent School, un pensionat situat dins l'estat de Connecticut abans de s'inscriure a l'edat adulta en filosofia a l'Universitat Fordham de Nòva York.
Betagarri
Betagarri es un grop de musica del País Basc que se formèt cap a la fin de 1992. Pasmens foguèt pas abans febrièr de 1997 qu'enregistrèron lo primièr disc, Betagarri, publicat per Mil A Gritos Records.
Membres del grop
Los membres del grop son:
Lo grop
L'istòria d'aqueste grop de Vitòria es un pauc curiosa. Gontzo, Iñaki e Aitor ja èran collègas e solián far la fèsta amassa jos l'escais de guèrra de Betagarri, pr'aquò imaginavan pas que acabarián per formar un grop que portariá aqueste nom.
Tot comencèt quand Gontzo ganhèt una guitarra electrica dins un concors de television. Vist que Iñaki cantava dins un còr e qu'Aitor jogava ja la guitarra espanhòla, comencèron a jogar qualques cançons e dapasset coneguèron mai e mai de gents.
Los disques que publiquèron pendent sa trajectòria musicala son:
Maketa
Enregistrat a Vitòria en 1994. Publicat e produch per Betagarri.
Conten 9 cançons.
Betagarri
Enregistrat a Lorentzo Records de Berriz en Biscaia en 1997. Publicat per Mil A Gritos e produch per B.V.A. "Triku".
Aquest disc conté 13 temes en basc, espanhòl, anglés o portugués.
Arren Erro Zaharra
Enregistrat a Lorentzo Records de Berriz. Editat per Mil A Gritos e produch per Triku e Katarain. La sortida del disc se faguèt en abril de 1999.
Lo disc conten 11 cançons.
80/00
Enregistrat a Garate Studios (Andoain), publicat per Musika Metak e produch per B.V.A. "Triku". La sortida del disc se faguèt l'octòbre de l'annada 2000.
Aqueste disc conten 20 cançons.
Freaky Festa
Enregistrat a Garate Studios (Andoain). Publicat per Musika Metak e produch per B.V.A. "Triku".
Lo disc conten 12 cançons.
Arnasa Hartu
Enregistrat a Garate Studios (Andoain). Publicat per Musika Metak e produch per B.V.A. "Triku". La data de publicacion del disc foguèt lo 21 de novembre de 2002.
Ten un total de 12 cançons de durada de 47mn12s.
Zuzenena
Foguèt enregistrat a Salt (Girona, Catalonha), dins la Sala La Mirona pendent un concèrt en dirècte. Publicat per Musika Metak. Sa data de publicacion foguèt el 18 de novembre de 2004.
Lo disc conten un cd e un dvd. Lo cd conten 17 cançons que fan un total de 68mn25s.
Hamaika Gara
Es lo darrièr disc del grop sortit en febrièr de 2007. Conten doas cançons en catalan.
Recèrcas e observacions sul parlar de Carcin
(Dialècte de Caors e environs) es lo títol d'un lexic occitan-francés per Pau Lescala jol nom francés de Recherches & Observations sur le Patois du Quercy (Dialecte de Cahors et environs).
L'obratge foguèt publicat en 1923 per A. Bergonh, imprimeire-editor de Caors. Conten environ 3 000 intradas, presentats coma "mots originals". Lo prològ es datat de 1900.
L'us del tèrme "patés" dins l'edicion francesa pòt pas èstre compresa dins son accepcion pejorativa, d'aquí la traduccion occitana de "parlar".
Silvio Berlusconi
Biografia
Filh d'un banquièr de classa mejana, inicièt a la debuta dels ans 1960 un'entrepresa de bastiment immobiliari, que se transformèt en la pus importanta del sieu país. Amb la fondacion de "Telemilano" lo 1978, dintrèt dins lo mond dels mejans de comunicacion e se convertiguèt en l'òme mai poderós d'aquel sector a Itàlia durant los ans 1980. Possedís actualament la ret televisiva Mediaset.
Designat per las eleccions dels 13 e 14 d'abril de 2008, presentèt sa demission l'12 de novembre de 2011 après qu'aprovèt lo Parlament italian lo dessenh anticrisi exigit per la Union Europèa. Mario Monti li successèt.
Segon la revista Forbes, Berlusconi es la persona pus rica d'Itàlia, amb una fortuna de 5.9 miliards de dolars e ocupa lo luòc 45 entre las màgers fortunas personalas del mond.
Fotbòl
Afogat del fotbòl, en 1986 crompèt l’esquipa AC Milan e ne foguèt proprietari fins en 2017. Ara n’èra lo president onorific. Tanben aviá crompat lo Monza, una esquipa modèsta que la faguèt pojar fins a la seria A, la classificacion pus importanta de la liga italiana de fotbòl.
.
Seth
left|thumb|200px|Seth representat en la tomba deu [[faraon Totmòsis III ]] Seth qu'ei un diu egipcian màger deu cap de can e sénher deus èrms. Qu'ei ua divinitat de las ambiguosas.
Qu'ei famós per aver, per traída, aucit lo diu Osiris (lo son quite hrair) e per aver combatut Òrus (lo hilh postum d'Osiris) entà'u panar lo tròn d'Egipte. Que's poderé créder atau de que seré lo diu deu mau puisqu'Osiris qu'ei un diu juste e que lo son hilh qu'ei associat dab lo poder deus faraons (Òrus que'n seré estat lo purmèr).
Seth, totun, que ho, en epòcas mei anticas hèra pregat e, mei que mei, qu'ei lo diu qui combat cada ser Apofis (la sèrp tenebrosa) devath la tèrra au costat de Ra, só e pair deus dius.
Institut Occitan Aquitània
L'InÒc Aquitània qu'ei un organisme culturau de la region d'Aquitània e deus departaments aquitans, mei que mei lo deus Pirenèus Atlantics qui a per tòca la promocion de la lenga occitana e la mesa en relacion enter los diferents actors institucionaus, politics, culturaus e economics.
Que s'està au Castèth d'Este de Vilhèra, au ras de Pau. Que partatja aqueste bastiment restaurat per la vila de Vilhèra dab la mediatèca en bèth constituir amassas un centre culturau. Que partatja tanben lo bastiment dab Lo Congrès permanent de la lenga occitana e qu'ei membre d'aqueste organisme de regulacion de la lenga. L'Institut Occitan Aquitània que compta dab ua bibliotèca pròpia, qui n'ei pas mei obèrta au public, deu començar de 2014 enlà.
Missions
L'InÒc Aquitània que respon a la volontat de la Region Aquitània, de la DRAC Aquitània, deus Departaments aquitans e de las intercomunalitats de sostiéner e desvelopar la practica de la lenga e de la cultura occitanas.
La soa accion regionau, defenida per la convencion, que seg cinc missions prioritàrias :
Equipa professionau
Pòle lenga e societat :
Pòle cultura e societat e Pòle mediacion culturau e TIC :
Webmaster :
Toponimia, arrevirada e terminologia
L'InÒc qu'a aviat e que coordina lo projècte de colleccion aquitana de diccionaris toponimics de las comunas deus cinc departaments aquitans. Aqueths toponimes que’s pòden véder dens la partida « Ressorsas » deu site de l'InÒc e que son integrats au top'Òc deu Congrès permanent de la lenga occitana. Qu'a tanben tribalhat a la restitucion e validacion deus toponimes occitans au parat deus numèros de la revista espanhòla El Mundo de los Pirineos, e que mia tanben enquèstas de micro-toponimia.
Que respon a tota demanda per çò de las arreviradas deu francés tà l'occitan de Gasconha e la part invèrsa tanben, entà las collectivitats territoriaus e EPCI, entà las entrepresas e las institucions, las associacions, los particulars, de sites internet, etc. Dab los sons aliats aquitans que pòt tanben assegurar arreviradas en varietats autas que lo gascon.
La terminologia qu'a un ròtle màger dens lo tribalh de l'InÒc, e qu'a realizat mantun apèr dens aqueth maine. Que contribueish a neurir la basa de dadas en linha term’Òc deu Congrès permanent de la lenga occitana, qu'a tribalhat sus la senhalizacion e la senhaletica, e tanben sus plaquetas d’informacion, afichas bilinguas, etc.
Socializacion, inventari deu PCI, archius sonòrs e memòria
L'InÒc que deu tanben desvolopar e promòver lo bilingüisme de cap aus actors de la vita culturau, sociau e economica d’Aquitània, e pr’amor d’aquò que realiza tribalhs d'engenheria lingüistica entaus particulars, actors culturaus e sociaus, las associacions e las enterpresas. Que hè tanben lo ròtle d'assisténcia tecnica e "pòle ressorsa" entà las collectivitats territoriaus per çò de la promocion e de l'utilizacion de la lenga occitana.
Qu’aviè en 2008 ua mission pilòta d'Inventari deu PCI d'expression occitana en Region Aquitània. Dens cada departament aquitan, que hè l’inventari deus fonts documentàrias e de las formas vivas contemporanèas de la literatura orau, de la musica, de las expressions hestivas tradicionaus… Aqueth tribalh que s’acompanha de la creacion de fichas d’inventari qui permeten a l’Estat e a las regions de miélher conéisher lo PCI e la vitalitat de las practicas.
Que mia tanben ua mission regionau qui pertòca a la preservacion e a la valorizacion deu patrimòni sonòr e audiovisuau occitan e de la memòria collectiva en Aquitània. Qu’acompanha, tad aquò har, las collectivitats territoriaus dens lo procediment de sauvaguarda deus archius : inventari de las honts privadas e associativas, numerizacion deus fons, descripcion archivistica tà que lo contiengut deus fons sonòrs sia de bon compréner peus publics interessats, enquèstas filmadas en Baish Ador de cap au patrimòni e la memòria deu fluvi l’Ador…
Patrimòni numeric
L'InÒc que mia tanben ua mission regionau tà valorizar las ressorças numericas de l’occitan autan plan de las practicas vivas e saber-har que deus fons patrimoniaus ancians. Que conceu e realiza entad aquò har sites internet dens l’encastre de la Banca Numerica deu Saber Aquitan (BNSA) :
Cordèra deu libe
L'InÒc que persegueish lo desvolopament de la hialèra deu libe occitan, dab la tòca de definir los mejans pròpis tà ajudar e sostiéner l’ensemble deus actors de la cordèra e de'us perméter ua vertadèra professionalizacion.
La mediatèca de l'InÒc Aquitània qu'a apielat un fons de mei de 4000 obratges pertocant las òbras màgers de la civilizacion occitana, mei que mei en Gasconha e en Bearn, de l'Edat mejancèra dinc a uei lo dia, en maines de tots : literatura, lingüistica, istòria, musica, etnologia, sociologia, etc. La mediatèca, qu'ei a disposicion deus salariats e membres de l'InÒc Aquitània. Qu'ei barrada au public desempuish lo començar de l'annada 2014.
Sedença sociau
right|thumb|Castèth d'Este Castèth d'Este BP326 64141 Billère/Vilhèra cedex
Franqueville
Franqueville pòt essèr:
(730) Athanasia
(730) Athanasia es un asteroïde.
Kakkanad
Administracion
Kakkanad es lo capluòc del districte d'Ernakulam e fa partida de la municipalitat de Thrikkakara. Se tròba dins l'aglomeracion de Koshi, a cinc quilomètres del centre vila.
thumb|left|500px|vista panoramica de Kakkanad
Tençon
La tençon o tenson (tenso en occitan ancian) es un estil trobadorenc dins lo qual i a un debat entre dos trobadors. La tematica es variada, pòt èsser amorosa o sus la manièra de far de poesia, etc.
Dins la tençon seguenta, lo famós trobador Guiraut de Bornelh presenta al rei Amfons I un tèma qu'encara es actual e que podèm resumir atal: Es licit de comprar e vendre l'amor?
I Be me plairia, senh'En reis, ab que·us vis un pauc de lezer, que·us plagues que·m dizessetz ver, si·us cudatz qu'en la vostr'amor a bona domna tan d'onaor com d'un altre pro chavaler, e no m'en tenhatz per geurrer, ans me respondetz franchamen!
III Si·m sal Deus, senher, me pareis de domna qu'enten en valer que ja no·n falha per aver ni de rei ni d'emperador no·n fassa ja son amador; so més vis, ni no l'a mester; car vos, ric ome sobranser, no·n voletz mas lo jauzimen.
IV Giraut, e non esta genseis, si·l rics sap onrar ni temer sidonse·l cor ab lo poder l'ajosta? Co·l te per senhor, preza·l donc menhs per sa valor, si mal no·l troba ni sobrer? Ja sol om dir el reprover que sel que val mais, e melhs pren.
V Senher, molt pren gran mal domneis, can pert la cud'e·l bon esper; que trop val enan del jazer l'afars del fin entendedor. Mas vos, ric, car etz plus maior, demandatz lo jazer primer, e domn'a·l cor sobreleuger c'ama celui que no·i enten.
VI Giraut, anc trop rics no·m depeis en bona domna conquerer; mas en s'amistat retener met be la fors'e la valor. Si·lh se son galiador e tan nom amon oi com er, de me no·n crezatz lauzenger, qu'eu am las bonas finamenn!
VII Senher, de mon Solatz de Quer volgra ben e d'En Topiner c'amesson domnas e prezen.
VIII Giraut, oc be, d'amar leuger! Mas a me no·n donetz parer, qu'eu n'ai gazanhat per un cen.
Santa Cecilia del Alcor
Santa Cecilia del Alcor es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Paulinh (Perigòrd)
Toponimia
La prononciacion es pɔw’li ɲ ]. Las atestacions ancianas son Paulinh, en 1326, Paulinhius, en latin, al sègle XIV. Lo nom vendriá siá de Paulinius, nom latin derivat de Paulus (qu'a donat Pau), sense sufixe, , , siá de Paulius/Paullius emb lo sufixe -inum , mas aquela darrièra interpretacion explica mal la finala en -nh.
(731) Sorga
(731) Sorga es un asteroïde.
Starbucks
La Starbucks Corporation es una cadena comerciala americana, de projeccion internacionala, de venda de cafè. Foguèt fondada a Seattle en 1971.
Saint-Pierre-le-Viger
Saint-Pierre-le-Viger es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
La municipalitat a traversat pel Dun.
La commune est traversée par le Dun.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Meis
Meis es un municipi de la província espanhòla de Pontevedra dins la Comunautat Autonòma de Galícia.
Viaducte deus Cocuts
vinheta|280px|Lo viaducte en setembre de 2018. Lo viaducte deus Cocuts, sovent simplament aperat viaducte de Bolonha de Gessa, es un viaducte ferroviari de l'anciana linha de Tolosa a Bolonha de Gessa. Es situat suu hèit de Bolonha de Gessa, dens lo departament de Hauta Garona.
Situacion ferroviària
Lo viaducte, d'una longor de 97 mètres, èra situat al punt quilometric (PK) 96,5 de la linha de Tolosa a Bolonha de Gessa (a via unica), entre las ancianas garas de Bolonha de Gessa e de Blajan. Encama lo rivet deu Cocut, un afluent de la Gessa.
Foguèt lo viaducte lo mai impausant de la linha.
Caracteristicas
Lo viaducte, construsit en teula de Tolosa e en pèira, a una longor de 97 mètres.
IBM
vinheta|drecha|Logo de la societat
IBM, acronim de International Business Machines es una societat multinacionala originària deis Estats Units d'America especializadas dins lo domèni de l'informatica materiala e logiciala.
La societat naissèt lo 16 de junh de 1911 de l'union de la Computing Scale Company e de la Tabulating Machine Company sota lo nom de Computing Tabulating Recording Company (CTR). Cambièt puei de nom per devenir International Business Machines Corporation lo 14 de febrier de 1924. Son escais-nom 'Big Blue'' fa referéncia a lo color de son logo.
vinheta|drecha|Un dei premiers IBM PC, lo 5150
Au començament des annadas 1980, la mesa sus lo mercat de son ordinator personau anomenat IBM PC a l'entorn d'un processor Intel x86 e amb una arquitectura dubèrta permetent a d'autreis societat de ne fabregar de versions "compatiblas" cambièt l'informatica personala.
Urrunha
Urrunha (Urrugne en francés e Urruña en basco) qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Labord, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Las comunas tòcatocantas que son Hendaia e Biriatu a l'oèst, Ciboro e Ascain a l'èst e Bera en Navarra au sud.
Sant Laurenç (flume)
Sant Laurenç (en mohawk: Kaniatarowanenneh, en francés: fleuve Saint-Laurent e en anglés: Saint Lawrence River) es un long fluvi d'America del Nòrd que raja del sud-oèst cap al nòrd-èst, en religar los Grands Lacs amb l'Ocean Atlantic. Travèrsa e dessepara las províncias canadencas de Quebèc e Ontàrio e constituís tanben una partida de la frontièra entre Canadà (Ontàrio) e los Estats Units (Estat de Nòva York).
Geografia
Lo riu Sant Laurenç a per origina l'embocadura del lac Ontàrio, entre las vilas de Kingston, al nòrd, e Cape Vincent, al sud. A partir d'aquí, passa per Gananoque, Brockville, Morrisburg, Ogdensburg, Massena, Cornwall, Montreal, Trois-Rivières e Quebèc abans de desembocar al golf de Sant Laurenç, en un dels estuaris mai grand del mond.
Lo riu fa 3.058 quilomètres dempuèi de la font mai alunhada e 1.197 si se ten compte la sortida del lac Ontàrio. La font mai alunhada se tròba a North River, Minnesòta. Son bacin idrografic, ont se tròban los Grands Lacs que constituisson lo major sistèma de lacs d'aiga doça, ten una superfícia de 1.344.200 km², dels quals 839.200 km² se tròban en Canadà e 505.000 km² als Estats Units. Lo bacin engloba una part de las províncias canadencas d'Ontàrio e Quebèc e dels estats d'Illinois, Indiana, Michigan, Minnesòta, Nòva York, Ohio, Pennsilvània, Vermont e Wisconsin.
Principals afluents
Los principals afluents son: Ottawa, Saint-Maurice, Richelieu, Saint-François, Chaudière, Saguenay, Manicouagan e Outardes, entre d'autres.
Debit
Lo debit mejan al nivèl del riu Saguenay es de 16.800 m³/s, a Quebèc es de 12.101 m³/s, mentre que pus amont, al lac Ontàrio, es 7.410 m³/s.
Debit mejan mensual a l'estacion idrologica d'Ogdensburg, Nòva York (en m³/s e calculat entre 1860-1972)
Istòria
E mai que diverses marins europèus, coma John Cabot e Alonso Sánchez durant lo sègle XV e los vikings 500 ans abans, exploren lo golf de Sant Laurenç, lo primièr europèu que se sap que naveguèt pel pel riu Sant Laurenç foguèt Jacques Cartier, durant son segond viatge a Canadà en 1535, amb l'ajuda dels dos filhs del cap iroqués Donnacona. Arribèt a l'estuari lo jorn de la Sant Laurenç, causa per la quala Cartier decidiguèt de batejar l'endrech Golf de Sant Laurenç. Las tèrras a l'entorn del riu èran abitadas d'aquel temps pels Iroqueses del Sant Laurenç. Lo riu Sant Laurenç passa pels Estats Units, e es lo sesen toponim europèu pus ancian que i demòra encara. Fins a la debuta del sègle XVII los franceses van utilizar lo nom Rivière du Canada per designar las aigas del riu Sant Laurenç amont de Montreal e lo de riu d'Ottawa a partir d'aquel punt. Lo Sant Laurenç serviguèt coma via principala per l'exploracion europèa de l'interior de l'America del Nòrd, iniciada per l'explorador francés Samuel de Champlain.
Lo contraròtle del riu foguèt primordial dins l'estrategia britanica per capturar la Nòva França durant la Guèrra de Sèt Ans. Après d'aver capturat Louisbourg en 1758, los angleses navegaràn lo riu amont fins a Quebèc l'an seguent gràcias a las mapas ellaboradas per James Cook. Las tropas britanicas foguèron transportadas a travèrs del Sant Laurenç per atacar la vila per l'oèst, causa que capitèron a la Batalha de las Planas d'Abraam.
Degut als rabeges, quasi impossible a passar nomenats Rabeges de Lachine, lo Sant Laurenç èra navegable d'un biais continú sonque fins a Montreal. Lo canal de Lachine, inaugurat el 1825, foguèt lo primièr que va permetre als vaissèls de passar aquestes rabeges. Un sistèma bèl de canals e resclausas, conegut coma la via maritima del Sant Laurenç (Saint Lawrence Seaway), foguèt inaugurat oficialament lo 26 de junh de 1959 per la reina Elisabèt II (en representacion de Canadà), e lo president Dwight D. Eisenhower (en representacion dels Estats Units) e que permet lo passatge de grandas naus fins al lac Superior.
Durant la Segonda Guèrra Mondiala, la batalha del Sant Laurenç veirà un nombre d'accions de sosmarins e anti-sosmarins pel cors bas del riu e tot lo golf de Sant Laurenç, l'estrech de Belle Isle e l'estrech de Cabot, de mai a octobre de 1942, en setembre de 1943 e d'octobre a novembre de 1944. Durant aquel temps de sosmarins alemands enfonsèron tres naviris de guèrra canadencs e un grand nombre de vaissèls mercants.
Saulzoir
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Istòria
Luòc supausat De la batalha del Sabis (ancian nom de la Selle) ont Jules César conta en la siá Guèrra de las Gaules aver-i desfach lo pòble gaulois dels Nerviens en -57.
Site supposé de la bataille du Sabis (ancien nom de la Selle) où Jules César raconte dans sa Guerre des Gaules avoir défait le peuple gaulois des Nerviens en -57.
Froideconche
Froideconche es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Geografia
Comuna situada a l'èst de Luxeuil los Bains. I a 6 aisses d'en primièr: Situada al pè dels Vòges, un riu nomenat "Lo Breuchin" aital coma un canal ( creusé a man d'òme al 13ème sègle) nomenat "lo Morbief" travèrsan de part en partida Froideconche.
Commune située à l'est de Luxeuil les Bains. Il y a 6 axes d'entrée: Située au pied des Vosges, une rivière nommée "Le Breuchin" ainsi qu'un canal ( creusé à main d’homme au 13ème siècle) nommé "le Morbief" traversent de part en part Froideconche.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Apep
Apep (egaument aperat Apofis peus grècs) qu'ei ua sèrp monstruosa qui nada sus la Nom (la mar grana divina de l'Egipte antica). Cada ser qu'ei combatuda per Ra (lo diu deu só) suu son naviu e dab l'ajuda deu diu Seth. Cada ser Ra qu'ei victoriós e l'auba que's torna lhevar quitament se, de quan en quan, Apep que ganha brèvas victòrias qui's hen paréisher eclipsis de só. Uei lo dia que conservam cèrtas representacions graficas d'un gat escanant ua sèrp dab un cotèth qui lo Libe deus Morts mentau com un simbòu de la victòria de Ra suber Apep.
thumb|right|200px|Apep aucit per un gat thumb|left|200px|Apep
Vaupoisson
Vaupoisson es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
De 1646 a 1656, :  ; en 1647 se comptava encara 40 ostals del temps qu'en 1656 se pas en votz mai que 10 a 12.
En 1813, un agricultor a descobèrt una decidís de Apollon, en bronze, elevada d'unitat|1.10|m. Proveniá d'un temple dédié a aquel dieu près d'una villa gallo-romaine #que se n'es trobat traces pendent registres archéologiques qualques ans mai tard. Lo braç en mancant de l'estatua e la part superiora del cap, cencha d'una corona de laurier, avián #èsser trobats qualques ans abans e aurián #èsser vendudas a un ferrailleur. L'estatua es uèi conservada al musèu de Tròias.
De 1646 à 1656, :  ; en 1647 on comptait encore 40 maisons tandis que en 1656 on n’en voit plus que 10 à 12.
En 1870, le village fut occupé pendant 15 jours par les troupes prussiennes. Durant la Seconde Guerre mondiale, Vaupoisson fut occupé par les Allemands pendant plus de quatre ans. Lors de l’exode de juin 1940, les habitants de Vaupoisson apeurés regroupèrent leurs biens les plus précieux et prirent le chemin qui les conduisait jusqu’à Châtillon-sur-Seine en Côte d’Or.
Fluvi de las Pèrlas
thumb|250px|Lo fluvi de las Pèrlas a [[Guangzhou]] thumb|250px|Lo fluvi de las Pèrlas la nuèit, Guangzhou
Lo fluvi de las Pèrlas es tanben conegut coma Yuejiang. Es nomenat d'après una illa del mitan de la ribièra apelada Pèrla de Mar (海珠). Amb lo cambiament del cors del riu, aquela illa se tròba uèi sus la riba.
Lo fluvi de las Pèrlas es eissit del rescontre de Xijiang, Beijiang , e de Dongjiang. Lo fluvi travèrsa las províncias de Guangdong, Guangxi, Yunnan, Guizhou e en partida las d'Hunan e Jiangxi, per formar un bacin de, lo bacin del fluvi de las Pèrlas (珠江流域).
Giuliano Amato
Giuliano Amato (nascut en 1938 a Turin) es un professor e òme politic italian. Foguèt dos còps President del Conselh e dos còps ministre de la Republica Italiana.
Johnny Depp
Johnny Depp (n. 1963) es un actor de cinèma anglés.
(732) Tjilaki
(732) Tjilaki es un asteroïde.
Santa Cruz de Boedo
Santa Cruz de Boedo es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Guercheville
Guercheville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Moragne
Moragne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
.商店
(shāngdiàn, "magasin", en chinés, còdi punycode .xn--czrs0t) es un nom de domeni. Es en servici dempuèi lo 6 de decembre de 2014.
Ozu Yasujirō
, del sieu nom vertadièr segon l'us millenari tradicional japonés d'emplec dels noms pichons e d'ostal, nascut e mòrt un meteis jorn, 12 de decembre, 1903-1963, a Tòquio...) es un cineasta (realizator, scenarista, montaire) mas tanben escrivan de tria, japonés.Nipon.
L'òbra siá, en 36 ans de carrièra (1927-1963), apiejada subre l'estudi subtil e precís mas tot parièr arderós e d'a vegadas plen d'enavant e quitament umor requist, de las relacions umanas e socialas, las de familha, matrimòni e parelh mai que tot, ne faguèt, demercé un estil unic, l' Ozu Touch (expression del grand critic e istorian egrègi del cinèma, lo nòrd-american Donald Richie), un dels mèstres demest los mèstres de l'istòria universala del 7en Art.
Tornada descubrir en Occident mai de dètz ans aprèp la siá disparicion, gràcias d'en primièr a'n Richie (e dequ'unes autres escarses, en Paul Shrader mai que tot...mas un santfum seguiguèron puèi, saique vergonhoses, ontoses de l'estultícia universala e del lor grand eissorbament...) quand n'èra çaquelà sempre estat considerat a Japon coma lo mai important dels lors cineastas e artistas contemporanèus, es l'òbra siá d'una extrèma feconditat, e excelléncia, creatritz e umana pendent las siás darrièras annadas (12 caps d'òbra indenegables entre 1949 e 1962...), coma paucas de per abans.
Sonque benlèu se ne pòdon comparar lo lamp intens creator d'un Vincent van Gogh en pintura (dins lo plen de sa vida d'òme, la siá edat d'aur coma artista, lo sieu grand atge de miséria... E çò ne diguèt el, profèta...: L'Art japonés pas jamai ne finís...) o l'escandilhada de l'inspiracion d'un Arthur Rimbaud dins l'Art del Trobar (d'el, en la primalba del sieu èsser al mond....) mas el, a l'encòp tot combor e serenitat absoluda, dins la tardor del sieu existir.
(733) Mocia
(733) Mocia es un asteroïde.
Ozu Yasujirō
Es l'Òbra siá la mai importanta de l'Istòria del Cinèma tot... de l'istòria de Kinema... d'Eiga... Кино... Kino... Art cinema... art movie... art house films... Cinematographia... Tot.
La vida
thumb|350 px|right|...
Nascut lo 12 de decembre de 1903, a Tòquio, dins lo quartièr de Furukawa, es lo cabdet d'una familha de cinc mainats.Ne fasiá lo sieu paire, de vendeire d'engraisses al gròs. En 1915, mudan los catons per se n'anar plantar bordon a Matsusaka, lo vilatge natal del papà, rasís Nagoya, ciutat portuària d'Honshu.Ne demorèt lo sieu paire a la capitala amor de lai far comerci e afars. Ne ven pensionari al collègi d'Uzisenda que se n'estimava melhor el far safran o s'agachar de filmes que non pas èstre assidú e seriós. En 1919, aprèp aver fach meuca als examens d'entrada a l'Universitat, farà de regent auxiliar dins un vilatjon de montanha, a unes 30 km de Matsusaka. En 1923, la siá maire se'n torna viure a Tòquio qu'el pro lèu la s'ajunherà.Gràcias a un oncle sieu, va conéisser lo sieu primièr contacte amb lo mitan cinematografic, que lai l'engatjan a la Schochiku, una de las major companies japonesas (fondada en 1920 pels fraires Otani, ex vendeires de còcas al teatre kabuki de Kyoto) per i far d'assistent quadraire.Vengut assistent realizator l'an seguent, realiza lo sieu primièr filme Zange no Yaiba ...Lo Sabre de peniténcia en 1927 (filme perdut, coma molts autres... tanplan benlèu un chambara, filme de sabre japonés), e ja amb Kogo Noda, que serà lo sieu collaborator scenarista de tota la vida (cosignaràn los 13 darrièrs, 1949-1962...), e cinèma e vida e ganarras e amistat, fins a l'ultim darrièr tassonel empassat. Comença de ne venir famós a partir de las annadas 30, demercé comèdias e dramas familials qu'es a l'epòca aquela, d'efièch, que n'emprincipia el de s'interessar a tota la problematica de las relacions, molt entrebescadas e ierarquizadas, de la familha japonesa que ne vendrà lo tèma central de tota l'òbra venidoira. N'es Japon tot en plen borrotlament cultural, ideologic e social, per en causa dins d'abòrd de la politica nipona d'espandiment imperial e d'aliança amb l'Axe hitlero-mussolinian. Lo sieu paire se morís en 1936 e n'es el mobilizat l'an seguent, dins l'infantariá de l'Armada imperiala japonesa. Farà son temps en China (20 mesadas), entrainat de racacòr dins la 2nda Guèrra Sinojaponesa que tantes malastres portèt. En 1943, prenon lenga amb el per un filme de propaganda a Singapor mas l'acaba pas cap e ne filma just qualques plans. Singapor... segon en Richie, lai vegèt el fòrça filmes, la màger part nòrd-americans.Lai s'espèra el pacientós la fin del conflicte e de las batalhas, e fach preisonièr ne tornarà a Japon sonqu'en 1946.
Citacions
thumb|400 px|left|... Tombèl de n'[[Ozu-san al temple Engaku-ji de Kamakura...]]
L'Òbra cinematografica
thumb|200 px|right|... [[Tokyo Monogatari / Conte de Tòquio... ]] thumb|250 px|right|... n'Ozu amb na [[Setsuko Hara durant lo filmatge de Tokyo Monogatari... ]]
Filmografia complèta comentada
thumb|400 px|right|... [[Mainadòts de Tòquio (1932)... ]] thumb|250 px|right|... lo pichon [[Tomio Aoki idem... ]] Pertrachurada a partir de l'espaci n' Ozu Yasujirō de la Japanese Internet Movie Database e de Le Cinéma japonais,  Tome II d' en Tadao Sato (veire bibliografia) Fòrça filmes de l'epòca del cinèma mut mas tot parièr dequ'unes del cinèma parlant (i cosidetti talkies) dispareguèron, esfumats... (que de 54 filmes en total, sonque 37 subrevivèron...) en pel grand Destenembre universal.
D'efièch, n'èssent lo japonés una lenga aglutinanta, cada mot se "pega" a un autre o una particula gramaticala, çò que fa que se ne trobam sovent amb una cordilhada sens fin o quasi, de mots sens nada separacion entre eles.
En tot ne seguir l'us que causiguèt en Sato Tadao dins la siá Istòria del cinèma nipon (o puslèu los sieus traductors que demest eles un es nipon).
Atal doncas, per exemple, n'escriurem Tokyo Monogatari o Tokyo Bokoshu idem Tokyo no Gassho amb majusculas, n'èssent ambedós mots de substantius.
Ne notarem pas çaquelà los signes acostumats de la version romaji del japonés (amor de defugir una certa confusion amb lo vertadièr sistèma romaji e una tròp coercitiva obligacion de ne conéisser subre de plan, d'a fons o quasi, lo nipon.
Farem una excepcion pels títols de filmes premiats e ca, qu'atal li ne tornarem lo sieu nom blos mai vertadièr e pus autentic, que tota òbra d'art, atal un èsser viu e vivent, se n'amerita lo respièch aquel...).
Me ne sembla aiceste un compromés de pro bon acceptar entremièg una tradicion occidentala saberuda id sabentassa que ne voldriá adaptar los mots directament en romanji, ço es en quite japonés.Que lo romaji es la lenga nipona escricha amb alfabet latin, e marrés.E l'autra "tradicion" o semblatradicion que se ne vira del tot del japonés e lo s'empega al sieu patoà.
Se reservarem aquel us dels signes sabents romaji, sonque per los noms pichons e d'ostal que ne son quicòm tant inalienable amai tan sacrat que pas degun i pòt nimai i deu o deuriá tocar.
Prèmis e guerdons
Atal doncas, lo British Film Institute foguèron los primièrs e los sols a saber reconéisser en Occident las qualitats, l'excelléncia e los meritis de l'autor de Banshun, tetrapremiat, e Bakushū, tripremiat, a Japon.
revistas
e ca
bibliografia del cinèma nipon
amb subretot: amai
e...
e ca
bibliografia de las òbras de n'Ozu Yasujirō
e, d'en primièr (qu'anar beure a la font, desasseda tostemps lo passant...):
e ca
generalitats
e ca nado
Documents audiovisuals
thumb|250 px|right|... Font d'al temple [[Kiyomizudera Quiòto ]]
. . . ... e
d'en segond ...que pas res se ne val un retorn cap a la font de totas fonts...:
e ca
Ligams extèrnes
30 px
Nòtas & referéncias
[
Moaña
Moaña es un municipi de la província espanhòla de Pontevedra dins la Comunautat Autonòma de Galícia.
(734) Benda
(734) Benda es un asteroïde.
Richarenchas
Richarenchas (Richerenches en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Denneville
Denneville es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Santervás de la Vega
Santervás de la Vega es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Senta Aulàdia de Bòrn
Senta Aulàdia de Bòrn o Senta Aulària (en francés: Sainte-Eulalie-en-Born) qu'ei ua comuna gascona de Bòrn situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Per mei d'informacions, consultar los articles complementaris Senta Eulàlia (omonimia), Senta Aulària e Santa Eulàlia.
Bòrn qu'ei lo mot gascon bòrn, ací dab la motivacion de « còsta, arriba ». Aquera anciana perbostat qui depenèva de la diocèsi de Bordèu qu'èra bornada (bordada) per la Mar Grana.
Kalpetta
Kalpetta (en malaialam, കൽപറ്റ kalpaṟṟa) es una vila de l’estat de Kerala en Índia.
Administracion
Kalpetta es lo capluòc del districte de Wayanad.
thumb|left|300px|Lo temple [[jaïnisme|jaïn d'Anantnatha Swami]]
Mar de China Meridionala
250px|thumb|Situacion de la mar de China Meridionala La mar de China Meridionala (en chinés: Nan Hai 南海 / 南洋, es una mar que fa partida de l'Ocean Pacific e que s'espandís sus una superfícia d'aperaquí  entre Singapor e l'estrech de Taiwan, çò que ne'n fa la mai granda mar après los cinc oceans. I existís de centenas d'illetas amassadas en archipèlas.
La mar de China Meridionala e aquelas illetas son l'objècte de revendicacions de sobeiranetat per los Estats vesins. Aquò se tradutz per una diversitat de noms utilizats per nomenar las illas e la mar.
Rosa Bonheur
Rosa Bonheur, nascuda Marie-Rosalie Bonheur, (16 de març de 1822 – 25 de mai de 1899) foguèt una artista francesa, animalière (pintora d'animals) e escultura, coneguda per lo sieu realisme artistic. Las siás pinturas mai conegudas son Llaurada al Nivernais, exibida pel primièr còp al Salon de París lo 1848 e a l'ora d'ara al Musèu de Orsay de París, e Fièra de cavals, que foguèt exibida al Salon de 1852 e se tròba a l'ora d'ara al Metropolitan Museum of Art de Nòva York. Bonheur Es considerada una de las pintoras mai famosas del sègle XIX.
Isabelle Huppert
Isabelle Huppert (París, lo 16 de març de 1953) z-es ‘na actritz francesa de cinèma, de teatre e de television. Z-es ‘na musa delh realizator Claude Chabrol. Estudièt la filosofia a París Sorbona.
Trabalhèt embe : Bertrand Blier, Bertrand Tavernier, Jean-Luc Godard e embe sa sòr Caroline Huppert.
Aguèt relacions amorosas embe: Daniel Toscan du Plantier
(735) Marghanna
(735) Marghanna es un asteroïde.
Canton de Sent Seren
Lo canton de Sent Seren es una division administrativa de Carcin, venguda dempuèi 2015 sonque circonscripcion electorala, situada dins l'arrondiment de Fijac, lo departament d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, lo canton se conservèt ambe totas sas comunas e passèt de 14 a 18 comunas. Son n° INSEE es ara 4616.
La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian naut-carcinòl, probablament en partida segalin.
'''NB. Per de rasons tecnicas, una partida de las informacions de l'Infobox (superficia, populacion, densitat, n° INSEE) son las de la situacion d'abans 2015.'''
Istòria
Lo canton se creèt lo 15 de febrièr 1790. . Lo canton foguèt modificat lo 13 de brumaire an X (4 de novembre 1801),.
Composicion dempuèi 2015
vignette|right|Mapa del canton novèl de Sent Seren dins Òut
Lo canton novèl de Sent Seren compren :
Bug de l'an 2000
vinheta|Bug de l'an 2000 : la pendula indica genièr de 1900 al lòc de genièr de 2000. Lo bug de l'an 2000 es una seria de mancas de prevesença e d'errors de programacion dins los logicials o lo material informatic, que riscava de causar un tractament erronèu de las datas a partir del 1èr de genièr de 2000. Dins de nombrós programas e plan de basas de donadas, mancava las doas chifras 19 correspondent al sègle, de faiçon qu'al passatge de 99 a 100, en realitat 00, de nombrós disfoncionament devián se produire dins aquestes tractaments informatics, 00 correspondent a l'annada 1900 al lòc de 2000.
Contràriament a çò que laissa entendre l'apellacion comuna de « bug de l'an 2000 », lo problèma de l'an 2000 èra pas a proprament parlar un bug, coma l'an ben soslinhat d'expèrts americans, mas una error de concepcion sistemica.
Finalament, pas cap de problèmas critics aguèt lòc.
Marcilly-en-Villette
Marcilly-en-Villette es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
P
(736) Harvard
(736) Harvard es un asteroïde.
Santibáñez de Ecla
Santibáñez de Ecla es un municipi de la província espanhòla de Paléncia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Demotic
Tresau (e cronologicament darrèra) mena d'escritura de l'Egipte antica au costat deus ieroglifs e deu ieratic. Etimologicament los ieroglifs que son los signes talhats sus la pèira, lo ieratic lo signes "deus prèstes" (adonc emplegats peus textes religiós e com ua forma graficament mei aisida de formar) mentre que lo demotic (forma simplificada deu ieratic) be son los signes deu "pòble" (emplegat peu comèrci).
Que comencèn deus emplegar autorn de 660 a.C. A la debuta du sègle IVau lo grèc qu'impausè la soa escritura dens los tèxtes oficiaus; en 451 qu'èran encara emplegats sus las parets deu temple d'Isis a Filae (lo darrèr temple egipcian clavat peu crestianisme).
Que i avó donc ua correspondéncia deu mei complèxe au mei simple anant deus ieroglifs aus ieroglifs linears, au ieratic e, fin finala au demotic.
Calàs (Var)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Eraldica
De gueules à la devise d'argent, accompagnée en chef d'une fleur de lys au pied nourri d'or et en pointe d'une échelle posée en pal du même
Grop Intergovernamental sul Cambiament Climatic
Lo  Grop Intergovernamental sul Cambiament Climatic (GICC) es un organisme intergovernamental de las Nacions Unidas, dedicat a porgir al monde una vision objectiva e scientífica del cambiament climatic, dels seus impactes e risques naturals, politics e economics, e de las opcions de responsa possiblas.
Lo GICC foguèt fondat en 1988 per l'Organizacion Meteorologica Mondiala (OMM) e lo Programa de las Nacions Unidas per l'environament e posteriorament foguèt aprovat per l'Assemblada Generala de las Nacions Unidas. L'adesion es dobèrta a totes los membres de l'OMM e de l'ONU. Lo GICC produtz de rapòrts que contribuisson al trabalh de la Convencion cadre de las Nacions Unidas sul cambiament climatic (UNFCCC), lo principal tractat internacional sul cambiament climatic. L'objectiu de la UNFCCC es "d'estabilizar las concentracions de gases d'efièche de serre dins l'atmosfera a un nivèl qu'evite l'interferéncia antropogenica (provocada per l'òme) perilhosa amb lo sistèma climatic".
Mississipí (flume)
Lo riu Mississippí es lo segond flume dels Estats Units, amb una longor de 2340 km de sa font al lac Itasca en Minnesòta fins a sa desbocadura pel Golf de Mexic. Lo riu pus long dels Estats Units es un afluent de Mississippí, lo riu Missorí, que mesura 2540 km.
Lo riu Mississippí fa partida del sistèma fluvial Jefferson-Missorí-Mississippí qu'es lo mai grand sistèma fluvial d'America del Nòrd e entre los pus grands al mond: de per sa longor (3900 km), es lo quatren, e de per son debit ,es lo desen.
Lo nom de Mississippí ven del mot de la lenga ojibwa misi-ziibi.
Marc Antòni Francés de Gaujal
Marc Antòni Francés de Gaujal (Marc-Antoine-François de Gaujal en francés), baron de Gaujal, nascut a Montpelhièr en 1772 e mòrt a Viàs en 1856, foguèt un istorian e magistrat lengadocian qu'escriguèt l'òbra titolada Estudis istorics sus Roergue (1859) e exerciguèt las foncions de primièr president de la Cort Reiala de Lemòtges. Membre de l'Acadèmia de las Inscripcions e Bèlas Letras e membre resident de la Societat Nacionala dels Antiquaris de França.
Cravant
Cravant pòt essèr:
Oblast de Sakhalin
L'oblast de Sakhalin (en rus Сахали́нская о́бласть, Sakhalinskaïa oblast) es un subjècte federau (oblast) de Russia. La capitala e pus granda vila es Iuzhno-Sakhalinsk, situada sus l'illa de Sakhalin, e que compta dins los 170,000 abitants.
Geografia
L'oblast es constituït de l'illa de Sakhalin, mas tot-parier de las illas Kuriles. Sa superficia es de.
Istòria
Los pòbles indigènas de Sakhalin son los nivkhs, los oroks e los ainos. Visquèron amb pauc de contacts amb las autras regions vesinas abans l'arribada dels Chineses, dels Japoneses e dels Russes.
Los primièrs Europèus per explorar las còstas de Sakhalin Island foguèron Ivan Moskvitin e Martin Gerritz de Vries al sègle XVII, Joan Francés de La Peirosa en 1787 e Adam Johann von Krusenstern en 1805.
Los establiments japoneses sus Sakhalin datan del periòde Edo. Ōtomari foguèt fondada en 1679. Del temps de las dinastias Ming e Qing China considerèt que l'iscla èra dins lo sieu empèri. Totun i aguèt pas jamai de preséncia militara sus l'iscla. Japon, preocupat per Russia, proclamèt unilateralament sa sobeiranetat sus l'illa tota en 1845. Los colons russes ignorèron aquesta annexion formala mas pas brica efectiva (e las reivindicacions de China).
En 1855, Russia e Japon signèron lo Tractat de Shimoda que declarava que los Russes podián viure dins lo nòrd, e los Japoneses dins lo sud. En 1875 Tractat de Sant Pertersborg Japon cedèt lo sud en escambi de las illas Kuriles. En 1905, amb lo Tractat de Porsmouth, Japon recuperèt lo sud de l'illa. En Agost de 1945, l'URSS reprenguèt lo sud de Sakhalin.
Las quatre illas mai meridionalas de las Kuriles son encara reivindicadas per Japon.
Situacion demografica
La populacion de l'oblast es de 487 293 en 2016. Dempuèi la fin de l'URSS, lo declin de la populacion es estat constant. En 1991, i aviá 715 333 abitants. En 25 ans l'oblast a perdut 32% de sa populacion, mai que mai per encausa d'emigracion mas tanben a la seguida d'un crisi demografica grèva. Per exemple, en 1995, lo taus de mortalitat pujèt fins a 17‰ mentre que lo taus de natalitat cabussava a 8,9‰. A l'ora d'ara la situacion s'es estabilizada (2014, natalitat 13,6‰; mortalitat 13‰; creis natural 0.6‰).
Composicion etnica
La populacion es en larga majoritat russa. Lo recensament de 2010 foguèt incomplèt e los percentatge son inferiors a la realitat. I auriá de fach 86,3% de Russes e 90% d'Europèus. La principala minoritat es la coreana (5,3%). Los pòbles siberians representan aperaquí 1% de la populacion. Lo demai es compausat d'etnias divèrsas representativas de l'anciana URSS tota, especialamet de pòbles altaïcs.