cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Écommoy
Nòtas
<references group=N/>
Jethro Tull
Jethro Tull es originari de Blackpool en Anglatèrra. Lo grop es format en 1967 per Ian Anderson au cant e a la flaüta, ambe Mick Abrahams a la guitarra (remplaçat per Martin Barre a partir de 1969), Glenn Cornick a la bassa e Clive Bunker a la batariá.
L'album Stand up sortit en 1969 es sovent citat a prepaus de Jethro Tull, de'n primièr en Occitània tre aquesta annada de 1969 pr'amor que lor adaptacion de borrèia de Johann Sebastian Bach aguèt aquí un brave resson, e tanben capvath lo monde entièr indirectament pr'amor del succès enòrme en 1977 de la cançon Hotel California del grop american Eagles, que son estats nomboses d'i veire un plagiat de lor cançon We Used To Know.
Crist de Mijaran
thumb|250px|Eth Crist de Mijaran Eth Crist de Mijaran ei un bust de fusta fragmentada policromada de 65 x 40 cm, d'estil romanic deth segle XIII. Se tròbe actuaument ena glèisa de Sant Miquèu de Vielha. Segontes es calculs hèts, se pense a partir dera dimension d'aguest bust que era figura completa podie mesurar aperaquí dos metres de nautor.
Autafaia
Autafaia (o Auta Fàia segon lo Conselh Generau de Dordonha), prononciat [ɔwtɒ’faːjɒ] (Hautefaye en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ɔwtɒ’faːjɒ]. Las fòrmas ancianas son Alta Faya en 1330, Alta Fagia en 1365, Aultefaye au segle XVI. Autafaia ven dau latin alta, « auta » e de faia, dau latin fagea, « bòsc de faus »,. Lo site de las comunas de Dordonha explica l'adjectiu auta per'mor qu'era una forest d'aubres nauts.
Lista daus maires
miniatura|centre|Mairariá d'Autafaia.
Santa Marina del Rey
Santa Marina del Rey es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
(262) Valda
(262) Valda es un asteroïde.
Boise
thumb|280px|right|Lo capitòli de Boise, Idaho.
Boise es la capitala e mai granda ciutat de l'estat american d'Idaho, e lo sèti de la comtat d'Ada, situada al sud-oèst de l'estat. Sa populacion èra estimada a 226 570 abitants, en 2017. Sa superfícia totala es 214,45 km².
Pàdoa
Pàdoa (Padova en italian) es una vila de la region italiana de Venèt. Sa populacion èra estimada a 210,273 abitants en 2007. Sa superfícia totala es 93 km².
left|350px|thumb|Pàdoa.
Falha
thumb|250px|Una falha dins lo [[causse a Bedarius, (Erau)]] Una falha es un accident geologic discontinú format dins lei ròcs superficiaus de la Tèrra (aperaquí a 200 km de prigondor) per fractura, que lei concentracions dei fòrças tectonicas i despassan la sieuna resistència. La zona de ruptura a una superfícia mai o mens definida nommada plan de la falha e sa formacion s'acompanha d'un liscament dei ròcs tangenciaus (parallèl) a aquest plan.
Abülfaz Elçibay
Abülfaz Elçibay (en azèri Əbülfəz Elçibəy, 1938 - 2000) òme politic, foguèt lo president d'Azerbaitjan entre 1992 e 1993. Son nom vertadièr èra Abülfaz Qadirqulu oğlu Aliyev (Əbülfəz Qədirqulu oğlu Əliyev), mas prenguèt lo safre d'Elçibay, lo messatgièr nòble quand èra dissident. Primièr president elegit democraticament a la fin del periòde sovietic, foguèt despoderat per un còp d'Estat en 1993. Après un exilh en Turquia, tornèt al país en 1997.
Sent Martin de Sescàs
Sent Martin de Sescàs (nom francés: Saint-Martin-de-Sescas) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Joan Pau I
En Itàlia es afectuosament escaissats pels fisèls Papa del Sorriso e Sorriso di Dio (papa del sorire e sorire de Dieu).
Eagles
Eagles (Aglas) es un grop rock anglofòn american format en 1971 e originari de la ciutat de Los Angeles (Califòrnia). Es estat fondat per Glenn Frey (cant, guitarra) e Don Henley (cant, batariá e guitarra), ambe Randy Meisner (bassa, cant) e Bernie Leadon (cant, guitarra, banjolina), puèi per Joe Walsh (guitarra a partir de 1975), Timothy B. Schmit (bassa a partir de 1977) e quitament Vince Gill au cant a partir de 2017 còsta Don Henley, vist que lo paure Glenn Frey el defuntèt en 2016.
Eagles es mai que mai conegut dins lo monde entièr pel tube planetari Hotel California en 1977 (enregistrat a la fin de l'annada 1976), e succès un còp de mai en 1989. Pr'aquò, son nombroses de pensar qu'aquesta cançon es un pauc tròp inspirada de We Used To Know (1969) del grop anglés Jethro Tull ...
2 d'octobre
Referéncias
Vejatz tanben:
Quinetocòr
thumb|300px|Quinetocòrs (arrosets), [[microtubuls (verts) e los cromosòmas (blaus) vesibles per fluorencéncia a l'escadença d'ua division cellulara]] Un quinetocòr qu'ei un complèxe proteïc situat suu centromèr d'un cromosòma. Qu'ei lo lòc on s'arrapan los microtubuls en perméter atau la pujada deus cromosòmas durant l'anafasa de la mitòsi qui dessepara las cromatidas en dus lòts. Lo medish mecanisme que's debana durant l'anafasa de la meiòsi.
(263) Dresda
(263) Dresda es un asteroïde.
Miquèu de Camelat
Miquèu de Camelat (vadut Joan Pèir Miquèu Camelat, Arrens, 26 de gèr de 1871, Tarba, 1962) foguèt comerçant e subretot dramaturg, poèta e escrivan gascon. Es un dels escrivans gascons mai famoses gràcias a son òbra màger Beline.
Biografia
Camelat que vadó lo 26 de gèr de 1871 a Arrens, en Lavedan, dins lo departament dels Pirenèus Nauts. Miquèu de Camelat èra lo hilh unic d'un sabatèr, Joan Pèir Camelat e de Marianna Four-Pome. Après estudis segondaris au petit seminari de Sant Pèr de Bigòrra, non acceptèt pas de venir caperan e que degó tornar tà casa en 1887 que comencèt de se consacrar al gascon e a la literatura occitana. Foguèt en aquel temps que descobriguèt l'òbra dels Felibres. En 1890, obtenguèt un primièr prèmi de poesia a la Felibrejada de Tarba e rescontrèt Simin Palai qu'amassa sortiguèron en 1893 l'«Armanac Gascoun». Foguèt alara que decidiguèt de laissar son gascon d'Arrens en favor del bearnés que li permetèt d'èsser legit dins tota Gasconha. En 1896, participèt a la fondacion de l'Escòla Gaston Febus que federèt lo Felibritge gascon, puèi a la naissença de la revista «Reclams de Bearn e Gascounhe» en 1897. Aquela meteissa annada se maridèt amb Catherine Augé e s'installèt definitivament a Arrens que ne foguèt cònsol de 1900 a 1904. Lo parelh aguèt quatre enfants, que dos moriguèron pichonèls. Reconegut pel Felibritge tre la parucion de Belina, Camelat dirigiguèt de 1910 a 1914 lo bimesadièr popular gascon «La Bouts de la Terre», de linha mai autonomista que «Reclams». Aprèp que foguèt mobilizat pendent la Primièra Guèrra Mondiala, s'amistancèt amb lo poèta Andrieu Pic. Se moriguèt lo 19 de novembre de 1962 en çò de sa filha a Tarba.
Son òbra
L'òbra de Camelat qu'es immensa e divèrsa. Purmèr que cau citar las duas epopèias, Belina (1899) e « Mourte e Bibe » (Morta e Viva) en 1920, per las quaus e voló dar a la literatura gascona la dignitat qui li mancava, com Mistral, que Camelat e considerava coma son mèste, o aviá jà fach amb Mirèlha e Calendau. Foguèt tanben autor de poesias reünidas dins « L'espigue aus dits » (L'espiga aus dits) en 1934. Fòrt atirat pel teatre, escriguèt dos dramas en vèrs,  « Gastou-Febus » (Gaston Febus), en 1914, e « Lole » (Lòla) en 1939, e tanben de « divertiments » coma « Griset nouste » (Griset noste) en 1911, « Roubi lou sounadou » (Robin lo sonador) e « A l'aygue douce nou-b hidet » (A l'aiga doça no'vs hidetz) en 1912 e « Lou darrè Calhabari » (Lo darrèr Calhavari) en 1916. Pasmens, de sas òbras, la mai accessibla al lector de uèi es bensai « Bite-bitante » (Vita vitanta), un recuèlh de novèlas publicat en 1937.
Camelat foguèt tanben critic literari, amb d'articles dins la revista Reclams, es es l'autor d'una istòria de la literatura gascona, « La literature gascoune de las hounts prumèras à oey lou die » (La literatura gascona de las honts prumèras a uei lo dia), e mai d'antologias consacradas a la literatura gascona destinadas a las escòlas: « Garbe de pouesies » (Garba de poesias) en 1928 o « Garbe de proses » (Garba de pròsas) en 1933.
La lenga de Camelat
Las correccions que portèt a caduna de las reedicions de Belina o pròvan, Camelat aguèt la volontat d'escriure la lenga mai blosa possible. Contràriament a d'autres felibres, el que quitèt pas jamai son vilatge aprèp 1897 ausissiá cada jorn un gascon popular encara desliure de las influéncias francesas que se manifestavan dins la lenga de las vilas. En 1953, anonciava a Andreu Pic la visita del lingüista Jean Allières: "Deraier, que pujava tà Gavarnia on esperava de bonas cuelhudas; ailàs! La pegueria franchimanda qu'a aucigut tots los vielhs mots." Pasmens, la lenga qu'emplega dins son òbra correspond pas a un parlar precís. Trobava tròp excentrat, tròp particular, lo parlar de son país de Lavedan e causiguèt d'escriure en "biarnés", que disiá el, mas un bearnés general que trasteja pas per integrar mots e formas lavedanesas quand i a lòc. Per el, lo bearnés deviá èsser la lenga literària de tots los Gascons (sa correspondéncia amb Pic o mòstra), coma Pau èra lo centre de la Respelida gascona. Aital, son primièr libre « Et piu-piu dera me laguta » (Eth piupiu dera me hlaguta) (1895), lo sol qu'escriguèt dins son parlar, lo reeditèt en 1942 en bearnés jol títol « Lou piu-piu de la mia flabuta » (Lo piupiu de la mia flabuta). En 1899 amb Belina passava al bearnés literari que deviá pas jamai abandonar.
Citacions
Aquò rai ! Se t'èi, miga, qu'èi en abonde Los gais, los bonurs quant en subermesura ! Dauna, dauna aimada, on ès, on senhorejas, Tu, la dauna vaduda de haut paratge, Digna d'esposar lo comte Febus; digna Per la noblessa deu ton sang, per la traca Toa, ò Dauna, quant de temps que t'esperavi ! Uei, per'mor de tu, beròja, que'm destaqui D'aqueras amors baishas de qui m'embruman... No'n hès arren, uei qu'èm au dia de't cuélher. On ès amiga ? Pareish, envisaglanta, Que lo comte Febus e se'n renavesca ! Qu'ès aquiu... Que crei de't sarrar, que t'escapas...
Agvan
L'agvan (o aghwan, albanés caucasenc) es una lenga caucasenca del nòrd-èst atudada, que foguèt parlada dins l'anciana Albania caucasenca als sègles VI-VIII, uèi en Daguestan e en Azerbaitjan.
Neurey-en-Vaux
Neurey-en-Vaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Charentilly
Charentilly es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Guinglange
Guinglange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo vilatge ne fa partida de la distincion de Helfedange (évêché). Lo castèl de Helfedange a apertengut als avesques de Mètz, a la familha de Helfedange, a Jean IV de Nassau-Sarrebruck #que #far bastir una nòva bastissa e un pont sus la Sarre l'an 1546-1548. Lo parlament de Mètz #atribuir en 1719 la distincion a Anne-Dorothée de Ribeaupierre e a l'ostal-Charlotte de Créhange.
Le village fait partie de la seigneurie de Helfedange (évêché). Le château d'Helfedange a appartenu aux évêques de Metz, à la famille d'Helfedange, à Jean IV de Nassau-Sarrebruck qui fit construire un nouveau bâtiment et un pont sur la Sarre en 1546-1548. Le parlement de Metz attribua en 1719 la seigneurie à Anne-Dorothée de Ribeaupierre et à Marie-Charlotte de Créhange.
Chevry-Cossigny
Chevry-Cossigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Santiago Millas
Santiago Millas es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
(264) Libussa
(264) Libussa es un asteroïde.
Lengas celticas
Las lengas celticas son un grop de lengas indoeuropèas parladas a l'Edat Antica dins una granda part d'Euròpa e acantonadas dempuèi l'Edat Mejana en Euròpa de l'Oèst.
Las sièis lengas celticas uèi parladas son:
D'unas de las lengas celticas anticas mai importantas èran lo gal qu'èra parlat en Gàllia, del sègle VI abans lo Crist al sègle VI après lo Crist, e tanben lo celtibèr dins una part de la Peninsula Iberica e lo lepontic en Itàlia del Nòrd. Mas es pas brica segur qu'èran de lengas separadas, bòrd que la classificacion e la coneissença de las lengas celticas anticas es gaire precisa.
Se coneis mal lo picte, lenga anciana d'Escòcia, remplaçada per lo gaelic escocés: èra benlèu una lenga celtica o ben una lenga non indoeuropèa.
Còdi ISTAT
Lo còdi ISTAT (codice ISTAT en italian) est un còdi d'identificacion, ellaborat a de fins estatisticas, per l'Istituto Nazionale di Statistica.
Estructura del còdi ISTAT
Dins sa forma oficiala, es compausat de doas parts de tres chifras, separadas per un espaci, un tiret e un ssegond espaci. Dins l'usatge corrent, las doas parts chifradas son pas separadas :
Chamberí
Chamberí (Chambèri en francoprovençau ; Chambéry en francés) es una comuna arpitana, capluòc del departament de la Savòia dins la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Istòria
Es l'anciana capitala del ducat de Savòia.
Heydar Aliyev
Heydar Alirza oglu Aliyev (en azèri Heydər Əlirza oğlu Əliyev, 1923 - 2003) arquitècte e òme politic, foguèt president d'Azerbaitjan entre 1993 e 2003.
Francisco Javier Zaldúa
Francisco Javier Martínez de Zaldúa y Racines (1811 - 1882) avocat, professor e òme politic foguèt President de Colómbia entre lo 1 d'abril e lo 21 de decembre de 1882.
Marguerite Yourcenar
thumb|250px|Marguerite Yourcenar
Marguerite Yourcenar, nascuda Marguerite Antoinette Jeanne Marie Ghislaine Cleenewerck de Crayencour (Brussèlas, 8 de junh de 1903 - Bal Harbor, Estats Units, 17 de decembre de 1987) foguèt una escrivana francesa, membre de l'Acadèmia Francesa dempuèi 1980.
Santovenia de la Valdoncina
Santovenia de la Valdoncina es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Saint-Crépin-Ibouvillers
Saint-Crépin-Ibouvillers es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
2 de setembre
Decèsses
Vejatz tanben:
(265) Anna
(265) Anna es un asteroïde.
Conservatòri Nacional de las Arts e dels Mestièrs
Conservatòri Nacional de las Arts e dels Mestièrs (en francés Conservatoire national des arts et métiers o pus simplament CNAM) es una granda escòla francesa situada a París.
Fuèlha
thumb|right|250px|Fuèlha amb nervadura pinnada e marge sinuat La fuèlha (var. fuelha, fuòlha, huelha) es un organ laminar de creissença limitada dins las plantas, especializat dins la fotosintèsi. Nais dins los noses e se dispausa lateralament subre la camba. Es generalament verda amb simetria bilaterala.
Es tipicament plana e fina, çò que favoriza l'exposicion dels cloroplasts de las cellulas (clorenquima) a la lutz subre una superfícia larga e permet que la lutz s'introdusisca entièrament dins los teissuts fins. Es dins las fuèlhas que la majoritat de las plantas realizan la respiracion e la transpiracion.
Las fuèlhas se pòdon especializar dins çò d'acumular d'aiga, de noiridura o dins d'autras foncions. Las plantas sens fuèlhas se nomenan afillas.
Montboier
Montboier en occitan restablit (Montboyer en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Verona
Verona (Verouno en grafia mistralenca ) es una vila de la region italiana de Venèt. Sa populacion èra estimada a 264,296 abitants en 2008. Sa superfícia totala es 206 km².
Lo gentilici es veronés -esa.
Comunautat de comunas de la Montanha del Naut Lengadòc
La  es una anciana comunautat de comunas francesa, situada a l'encòp dins los departaments de Tarn e d'Erau.
Composicion
Amassava 8 comunas :
Istòria
Dempuèi lo 1èr de genièr de 2017, l'intercomunalitat a fusionat ambe la Comunautat de comunas dels Monts de La Cauna e fòrma la Comunautat de comunas dels Monts de La Cauna e de la Montanha del Naut Lengadòc (200066553)
Saint-Eustache-la-Forêt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Veno
Veno (oficialamant Weno) es una ciutat e la capitala de l’estat de Chooc.
Haut-Loquin
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Rhodon
Rhodon pòt essèr:
Labrit
Labrit o Albret (ancianament Labret) es un parçan d'Occitània situat en.
La soa vila principala es Nerac.
Issa Gambar
Isa Yunis oglu Qambar (en azèri İsa Yunis oğlu Qəmbər, nascut en 1957) es un òme politic azèri, que foguèt president d'Azerbaitjan per interim en 1992. Es lo cap de l'oposicion al president Aliyev.
Clastras
Etimologia
Lo tèrme de clastras deriva de claustrum (claustra au plurau), çò es «sarralha» o «luòc claus», tèrme latin utilizat per indicar la separacion dei monges dau sègle, e, que per extension, designa lo monastèri.
Es posteriora l'identificacion dau «claustrum» ambé lo concèpte de «clastras» definit çai subre. L'identificacion s'explica probable per la posicion centrala dei clastras, tant au sens arquitectonic coma au sens de son importància dins la vida monastica.
Estructura arquitectonica
L'espaci centrau a cèu dubèrt, generalament quadrangular, es envoutat sus cada costat per de galariás cubèrtas que se duerbon sus l'espaci centrau per una seria d'arcadas. Son d'elements distintius dei clastras la separacion fisica dei galariás cubèrtas de l'espaci centrau per mejan d'una mureta bassa (ambé quauquei passatges obtenguts en interrompent la mureta), e la reduccion que ne resulta de la lutz dins lei galariás (leis arcadas son sostengudas per de colomnetas gaire autas). A l'entorn dei clastras se dispausan d'un biais relativament liure leis autrei luòcs necessaris a la vida dei monges o dei canonges.
En generau (leis excepcions s'aprenon a la topografia) lei clastras e lei luòcs regulars son dau costat meridionau de la glèisa, orientada segon l'axe èst-oèst. Aquesta tapa lo costat nòrd ambé seis estructuras pus autas que leis autrei còrs de bastissa, aparant lei clastras dei vents d'ivèrn; lei pòrtas d'accès a la glèisa se duerbon doncas ai doas extremitats de la galariá nòrd.
La sala capitulara es frequentament plaçada dau costat orientau, a proximitat dau còr de la glèisa; d'aqueu costat se tròban tanben d'autrei locaus: la sacristia, l'armarium (bibliotèca), l'auditorium (parlatòri).
Dau costat opausat a la glèisa se duerbe generalament lo refectòri, confrontant la cosina, a l'exterior dau quau se tròba lo lavabo. Enfin dau costat occidentau es plaçat lo celier.
I a d'abadiás de grandei dimensions onte se tròban doas clastras, o ben unei clastras de mai d'un estanci.
frame|center|100px|Dins lo celèbre plan de l'abadiá de Sankt Gallen, se reconois lei clastras au centre (G)
Canton de Sauvatèrra de Guiana
Istòria
Lo canton se creèt pendent la Revolucion, normalament en 1790.
Sariegos
Sariegos es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
River Plate Aruba
Lo Club Aruba River Plate (tanben aperat mei simplament River Plate o River) qu'ei ua equipa de fotbòl deu barri de Madiki a Oranjestad, lo capdulh d'Aruba, fondada lo 1èr de febrièr de 1953.
Palmarés
Campionat d'Aruba:
Saint-Nabord-sur-Aube
Saint-Nabord-sur-Aube es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Papir Oxyrhync 5101
right|250px|thumb|P. Oxy. 5101 Lo Papir Oxyrhync 5101 qu'ei un papir deu Libe deus Psaumes de la Bíblia deus Setanta (version grèga deu tèxt ebrèu) deus sègles I o II (50-150), trapat a Oxyrhync. Lo manuscrit qu'ei servat a l'Ashmolean Museum d'Oxford, subdividit en fragments. Lo tetragrama o nom divin que i ei escriut en letras paleoebraïcas.
Ambérieux
Ambérieux es una comuna francesa situada dins lo departament de Ròse e la region d' Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Plouneour-Traezh
Plouneour-Traezh en breton (Plounéour-Trez en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Kate Pierson
right|200px|thumb|Kate Pierson
Catherine Elizabeth « Kate » Pierson, nascuda lo 27 d'abril de 1948 a Weehawken en Nòva Jersei (Estats Units), es una cantaira e musiciana americana. Jòga de la guitarra, de la bassa e dels clavièrs, e es l'una de las cantairas e l'un dels sòcis fondators de caps 1976 del grop new wave The B-52's.
En 1990, a cantat en duò ambe Iggy Pop sus la cançon Candy, e en 1991, ambe lo grop R.E.M. sul tròç Shiny Happy People (tirat de l'album Out of Time).
En febrièr de 2015, Kate Pierson a sortit son primièr album sòlo, Guitars and Microphones, ambe de cançons co-escrichas per Sia Furler.
Sena de Luna
Sena de Luna es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Juan Antonio Iribarren
Juan Antonio Iribarren Cabezas (1885-1966) militar e òme politic foguèt president de Chile entre lo 17 d'octobre e lo 4 de novembre de 1946.
Bausen
Bausen ei un municipi ath Nòrd Oèst dera Val d'Aran, en eth terçon de Quate Lòcs.
Eth municipi compren tanben eth nuclèu de Pontaut e eth lòc fronterer despoblat d'Eth Pònt de Rei.
Eth vilatge, sus ua costièra, se religa ara carrièra de Vielha per ua pista horestau. Era glèisa parroquial actual de Sant Pèir estot construta probablement ath s. XVIII (l'antica, dedicada a Santa Eulàlia, ère emplaçada devath eth nuclèu actuau). Ath costat deth portau i a ua estela cinerària romana esculturada.
Demografia
Era poblacion ei de abitants.
Istòria
En 1823 un grand encendi destrusiguèt era quasi totalitat deth pòble (lhevat era glèisa). Abans 1984 er ortografia oficiau ère Bausén (catalan).
Politica
L'ajuntament a 3 còssos o regidors.
Eleccions de 2019:
Eleccions de 2011:
Eraudica
Blasonament: De gules, dues claus (d’Aran) passades en aspa damb es dents dejós que guarden tà dehòra, era d’aur en banda e era d’argent en barra. Timbrat damb corona dubèrta deth sègle XIV des reis d’Aragon.
Salt Lake City
Salt Lake City es la capitala de l'estat american d'Utah. Salt Lake City ten 200,544 abitants (estimacion 2017). La zona metropolitana de Salt Lake City s'estend suls comtats de Salt Lake, de Summit e de Tooele per une populacion de 1,203,978 abitants.
Salt Lake City fa partit de la region urbana assetada als pès de las montanhas Wasatch e sonada Wasatch Front. Amb mai de d'abitants, aquela region urbana abriga 85 % de la populacion totala d'Utah atal coma que las autras principalas vilas de l’Estat coma Ogden e Provo.
(266) Aline
(266) Aline es un asteroïde.
Taus d'escòmpte
Lo taus d'escòmpte es un taus determinat per la banca centrala d'un espaci economic afin d'i encoratjar ò de descoratjar la creacion monetària. Quand un agent economic detèn una creança, pòu chausir d'esperar lo tèrme afin d'èsser pagat per lo debitor. Mai, pòu tanben decidir de la portar a sa banca que lo creditarà immediatament dau montant de la creança mens una retenguda, l'escòmpte. La banca pòu realizar la meteissa operacion auprès de la banca centrala. Lo taus d'escòmpte representa lo rapòrt entre la retenguda realizada e la valor nominala de la creança. S'aumenta, descoratja l'escòmpte e donc la creacion monetària ; se demenís, s'obtèn lo resultat contrari.
Joseph Kessel
Joseph Kessel foguèt un romancier francés d'origina russa (Clara, Argentina, 1898 — Avernes, en Val d'Isa, 1979). En concebent lo monde coma un terren d’aventuras, Joseph Kessel s’estampa dinc la tradicion dis escrivans-reportaires. Nasquet per astre en Argentina, lo 10 de febrier de 1898. Son paire èra un metge rus, avia racaçat dinc la pampa un pòste qu’ocupet pas que tres ans. Puei li Kessels tòrnon en Russia, a Orenborg, l’enfant s’acostuma al passatge di caravaniers e di petòras En 1908, la familha s’establís a Niça e Josep va al liceu Massena. Son ambicion es de se faire boxador. Chau dire qu’a d’espallas d’atlèta e qu’es pro batostier. Mas sap legir lo francés despuei l’atge de quatre ans, e la legida de Dumas l’orienta atanben vers la literatura. Per alestir lo bac, puei sa licéncia de letras, monta a París, onde crei avedre una vocacion de comedian. Fa si començaments al teatre de l’Odeon e ensaja d’escriure una pèça. Dintra, a detz-e-sèt ans e mieg, al Jornau di debats, e quò’s aquí que comença sa rota.
Sobrado (Leon)
Sobrado es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Joseph Kessel
Durant la Primièra Guèrra Mondiala, s’engatja coma volontari; sarà dinc la cavalaria, puei dins l’aviacion. L’experiença li inspirarà, quauquas annadas daprès, l’Equipage, istòria d’una sorda rivalitat amorosa entre dos pilòts pres dinc la tormenta de la guèrra. Una mission lo mena a Vladivostok, d’onde tòrna en França per un long periple. Rescontra « Sandi », qu’esposarà leu, e tasta a l’òpi, que contunharà d’utilizar tota la vida, çò ditz, ambe « saviesa e cauta ». Tanleu que tòrna se fa grand reportaire. Escriu coma aquò una novèla publicada dinc una revista, e Gaston Gallimard lo contacta e fa leu paréisser son primier roman, L’estèpa roja, en 1922. Lo succès es immediat, seguit be leu d’un segond, enquera mai bèl, ambe L’equipatge (1923), que tornaraun editar ochanta dos còps en trenta mes. A vint-e cinc ans, Kessel es ja un escrivan conegut. Es atanben un jove rambalhós, qu’aima lo jòc, lei femnas, l’alcòl, l’aventura, e li veires copats dinc leis auberjas.
Son gost di païsatges e dei situacions extremas lo fai córrer lo monde. Un reportatge sobre Siria e Palestina lo mena al Pròche Orient, e una enquista sobre l’esclavatge lo fai anar en Abissinia. Cherca tanben l’exotisme dinc sa vida parisenca en se fasent ambi li truands de Montmartre o li mitans de russes emigrats. Ne’n farà Nueits de princes, en1927, Nueits de Montmartre e Genta de jorn, en 1928.
Pèrd sa femna a l’atge de trenta ans e passa una maissanta pontanada. Urosament, Gallimard li fisa la direccion de la revista « Détective », onte publica d’istòrias de nèrvis senhadas Francis Carco, Pierre Mac Orlan, Albert Londres, e, de segur atanben, Joseph Kessel. Se rescombelís. En 1932 pareis Fortuna quairada, que se passa a l’entorn de la mar Roja, omenatge a la grandor e a la sauvatjaria d’aquessas tèrras ond’a seguit Enric de Monfreid sobre la pista di merchands d’esclaus. Coma se vei, son gost de l’exotisme li fai apreciar de realitats engertablas. Guel que cherca lei situacions extremas sap pas que l’Istòria lo vai servir leu dins son pròpri país.
En Alemanha, Adolf Hitler prend lo poder. Kessel, qu’es plan de dreita, es impressionat per la violéncia del regim contra li Josieus. Es guel-meteus d’origina josiva. Quita laidonc lo jornau « Gringoire », que comença de virar a l’antisemitisme, e escriu La passanta del Sens Socit, sa primiera publicacion antifascista en 1936. Mas se mescla pas per aquò a la vida politica, part is Estats Units onde lo cinèma li fa de proposicions, despuèi sa collaboracion al filme Mayerling. L’afaire vira codet e tòrna d’America amb un libre desencantat, Hollywood vila miratge. Fa quauques viatges de reportatge en America del Sud, sobre las piadas del paure Mermòz, e un sejorn dinc l’Espanha desquiçada per la guèrra civila. La declaracion de guèrra li fai contunhar son trabalh de correspondent en França. La desbaruta lo laissa meque. Sosca un temp a se n'anar en America o a Londres, puei decida de demorar en Occitània. Es contactat per dintrar dins la Resisténcia, e accepta puei que, coma que saia, es menaçat tanben se fa pas res. Landa un pauc en Euròpa del Sud, puei va a Londres. I escriu d’articles, e, ambi son nebot Maurici Druon, escriu lo celèbre Chant di partisans, sobre una musica d’Anna Marly, que servirà d’imne a la Resisténcia. Escriu atanben l’Armada de las ombras, que pareis en Argier en 1943. Kessel tòrna volar tanben, e tòrna dins la França deliurada capitani de l’esquadrilha Sussex.
A la Liberacion trabalha desenant a « France‑Soir ». I cobrís, en particular, lo procès de Pétain e lo procès de Nürnberg. Publica Lo batalhon del cèu, puei lo Torn del malur en 1950, roman autobiografique, e Tèrra de fuòc, sobre la naissença d’Israèl. Mas a l’ora de l’existencialisme e del « roman novèl », li racontes d’aventuras passon de mòda. Amai, copa palhas ambi Peire Lazareff, lo director de « France‑Soir ». Se tòrna maridar ambi Miquèla, una Irlandesa qu’avia rescontrada a Londres durant la guèrra. A mai de cinquanta ans, creson que planta l’ancora.
Mas va dins l’Africa di Grands Lacs, en Extrem Orient ; en Afganistan tanben ambe Peire Schoendoerffer que l’i fa un filme La passa del diable, que cramarà fins la darriera còpia dinc un encendi.
D’un viatge en Kenya fa Lo leon, en 1958, a destinacion dis enfants. Ne’n vendrà de milions d’exemplars. La critica lo salhuda, lo generau de Gaulle li escriu. Lo succès ganha atanben l’America. Garda pasmens son trabalh de reportaire. Publica un reportatge Ambe lis Alcolics anonims e cobrís, en Israèl, lo procès d’Adòlf Eichmann.
En 1963, fa sa dintrada a l’Academia francesa. Aquò’s l’atge de la retirada, e li chau renonçar al jornalisme. Sa vida conjugala se complica ambe son esposa alcolica. Escriu enquera Li cavaliers, que se passa en Afganistan.
Puei se retira dinc son ostau d’Avernes. Viatja pas mai, mas publica enquera De pertot un amic, D’òmes (1972), e collabòra a la revista « les Combats d'Israël ». Son darrier libre sarà Li temps sauvatges (1975). Maugrat una primiera ataca cardiaca, quita pas de beure ni de fumar. Lo 23 de julhet de 1979, es esclafat per una crisi cardiaca: l’entèrran al cementèri de Montparnasse.
Es un romancier reportaire, coma Albèrt Londres e Ernèst Hemingway. Admira fòrça Josep Conrad. Aima pas las introspeccions, Kessel se sentís mai a son aise dins lei guèrras o lei revolucions, ambi de gents podats per lei situacions tibadas e las passions. Mas, al contrari de Malraux per exemple, arpenta pas lo monde en quista d’un motiu de chifrada sobre la portada de l’empenhament o lo sens de l’existéncia. Es aquò que fai qu’es inferior a Malraux en qualitat, e mai fornit en quantitat. S’afana mai que mai de viscar plenament : « A pas res d’un intellectuau, d’un pensaire, d’un moralista », çò escriguet lo critique André Billy, « aquò’s un contaire e pas qu’un contaire. A d’autri que ieu de lo’n plànher.»
Aquel aspet de contaire faguet de còps que si personatges foguesson plan simples, monolitics. Sosca pas d’utilizar de personatges reaus e de lor inventar de pensadas qu’aun pas agudas sonque per obtenir un rebomb dinc l’intriga. Per exemple lis anarquistas li retrason plan un roman, urosament plan doblidat, Makhno e sa josiva, onde l’anarquista Makhno sedutz una Josiva – mentre qu’era maridat e fisèl -, e vers la fin del roman, a la sorpresa de toti, la convertís a l’Ortodoxia e se marida a la glèisia !
Almens si scenaris plan cordelats an plagut al cinèma que l’a abondosament adaptat. Citessam « Belle de jour », de Luis Buñuel, ambe Catarina Deneuve e Peire Clementi, que faguet un escandalonet en 1966, « l’Armée des ombres », de Joan Peire Melville en 1969, e « La passante du Sans Souci », ambe Romy Schneider e Michel Piccoli dins leis annadas setanta.
La Grava (parçan)
thumb|350px|La Grava La Grava es un parçan d'Occitània situat en Gasconha.
La sua vila principala, hòra Bordèu, es Podensac.
Geografia
Las Gravas s'estenden deu limit d'implantacion deu vinhau en Lengonés, dincas a las bridanas dau pinhadar landés, pròishe Pessac. Inclutz donc lo Podensaqués ribeirin (Prenhac, Barsac, Pujòus, Cerons, Podensac, Arbanats, Viralada, Portèth), una partida dau canton de la Brèda (Aigamòrta de las Gravas, Isla St Jòrdi, Sent Medard d'Aruan, Bautiran, Castras, Cadaujac). Pòden i ajotar una partida de la Landa bordalesa : Gradinhan, per exemple, es considerat coma hasent partida de las Gravas.
Origina deu nom
La grava es una alluvion depausada per la Garona au bòrn deu plèir landés.
Un país viticòla
Lo país de las Gravas es fòrt reputat dens lo quite monde empenat per sons vins de qualitat deu Sauternés. En efèit, l'apelacion Sautèrnas (concernent las comunas de Sautèrnas, Bomas, Hargas de Lengon e Prenhac) pòt èster inclusida dens las Gravas. Los castèths Filhot, Yquem, Lamothe, son au mièi deus pus renomats. A Pessac, lo Haut-Brion es considerat coma lo maine viticòla mèi ancian dau monde.
Autas especialitats
Lo Lillet es un aperitiu creat en 1872, encara fabricat a Podensac, a basa de vin roge o blanc e d'extrèits vegetaus (iranja).
Los pesèus son una especialitat de Cerons ; d'autscòps, èran plantats entre las règas, çò dont permetèva d'auger a l'encòp una milhora fixacion de l'azòt atmosferic, e un mijan de subsisténcia assegurat en cas de produccion mediòcra.
Lana Gran
La Lana Gran o Haut Lana qu'es un parçan d'Occitània situat en.
La soa vila principala qu'es Morcens.
La Lana Gran qu'es una region dab ua hòrt febla densitat de populacion, la maja partida deu territòri estent caperada preu pinhadar plantat au XIX° siègle per la produccion de gema, a l'epòca de l'espelida de l'industria quimica. La plantacion de pins qu'avot per consequença de botar los marescs a l'eishuc, donc de'us assanir.
Orcadas
thumb|200px|right|Localizacion de las Orcadas thumb|250px|Far sus l'illa de Graemsay Las Orcadas (tanben sonadas illas Orcadas ; en anglés : Orkney, en gaelic escossés : Arcaibh) son un archipèla del nòrd d'Escòcia, situat a 11 km al nòrd de la còsta de Caithness. L'archipèla se compausa de mai de 70 illas, que 20 sonque son abitadas. La superfícia totala es de 990 km². La mai granda illa es sonada Mainland, es per òrdre d'importància la seisena illa d'Escòcia e la novena de las illas enrodant la Grand Bretanha. La vila principala e centre administratiu es Kirkwall (8500 ab.).
Las Orcadas forman una de las 32 divisions administrativas d'Escòcia sonadas council areas, e tanben una region qu'elegís un representant al Parlament Escocés e nomenada constituency.
Las Orcadas son abitadas dempuèi 5500 ans. D'en primièr abitadas per de tribús neoliticas puèi per los Pictes, las Orcadas foguèron envasidas e annexadas per Norvègia en 875. Puèi en 1472 foguèron fin finala annexadas a la corona escocesa.
Las Orcadas contenon unes dels sits neolitics mai vièlhs e melhor preservats d'Euròpa, e lo "Còr de las Orcadas Neoliticas es classat al Patrimòni Mondial de l'UNESCO.
Arthur Napoleon Raymond Robinson
Arthur Napoleon Raymond Robinson (n. 1926) avocat e òme politic foguèt primièr ministre de Trinitat e Tobago entre 1986 e 1991 e president del país entre 1997 e 2003.
Vietnamian
Lo vietnamian (tiếng Việt) es una lenga del grop austroasiatic, parlada principalament en Vietnam, ont ten l'estatut de lenga oficiala.
Lairac de Tarn
Lairac de Tarn (Layrac-sur-Tarn en francés) es una comuna lengadociana en Frontonés situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Lairac èra de la diocèsi civila de Bas-Montalban, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de la diocèsi de Montalban, de la senescauciá de Tolosa. Lo patron de la glèisa es Sent Blasi. Layrac venguèt oficialament Layrac-sur-Tarn per decret del 22 de junh 1921. Tanlèu 1790, Lairac èra del canton de Vilamur.
Eystein Eysteinsson
Eystein Eysteinsson Møyla (Øystein Øysteinsson) pretendent al tròn de Norvègia de 1174 a 1177
Superpoténcia
Lo tèrme de superpoténcia designa un Estat qu'a una granda influéncia sus lo sistèma internacional perque domina lo mond dins los domenis economic, militar, politic e/o cultural.
Eystein Eysteinsson
Escaissat Møyla (lo Piusèl) del fach de son aspècte juvenil, es proclamat rei en 1174 pels Birkebeiner en revòlta contra lo rei Magnus V de Norvègia e son paire lo regent Erling Skakke.
Superpoténcia
Aprèp la Segonda Guèrra Mondiala, los Estats Units d'America e l'Union Sovietica son los primièrs Estats a èsser de superpoténcias. Actualament, d'unes pensan qu'aprèp la casuda de l'URSS, sols los Estats Units son una superpoténcia o una iperpoténcia.
Eystein Eysteinsson
Eystein demòra amb sos òmes dos ans dins lo Viken e los districtes vesins, abans de rejónher en 1176 Tredondheim, que se n’en empara, e ont es proclamat rei. Recampa alara una armada de 2 400 òmes e, amb aquesta fòrça, traspassa las montanhas cap al sud de Norvègia. Mas, en genièr de 1177, lo rei Magnus V de Norvègia lo rencontra a Ree, ont Eystein Eysteinsson es desfach e tuat.
Superpoténcia
Actualament, China e Índia pòdon devenir de superpoténcias, dins qualque temps. L'Union Europèa es una superpoténcia economica e comerciala e poiriá acréisser son influéncia dins lo domeni politic.
Lo tèrme de superpoténcia apareguèt pel primièr còp en 1922 e designa d'Estats que lor influéncia es fòrça importanta. William Thornton Rickert Fox, professor de politica estrangièra a l’universitat de Columbia, estima que tres Estats pòdon pretendre a aqueste reng : los Estats Units, l’URSS e l’Empèri Britanic.
Eystein Eysteinsson
Fonts
Heimskringla de Snorri Sturluson
Telescòpi espacial Hubble
Lo Telescòpi espacial Hubble (HST segon sas siglas anglesas) es un telescòpi robotic localizat sus las broas exterioras de l'atmosfèra, en orbita circulara a l'entorn de la Tèrra a 593 km en dessús del nivèl de la mar, amb un periòde orbital d'entre 96 e 97 minutas. Foguèt enviat en orbita lo 24 d'abril de 1990 dins un projècte comun de la NASA e de l'ESA (Agéncia Espaciala Europèa). Lo telescòpi pòt obtenir d'imatges amb una resolucion espaciala optimala de 0,1 segonda d'arc.
L'avantatge de tenir un telescòpi mai enlà de l'atmosfèra ven principalament del fach qu'aital se pòdon anequelir los efièches de la turbuléncia atmosferica venent possible d'aténher lo limit de difraccion coma resolucion optica de l'instrument. A mai l'atmosfèra absorbís grandament la radiacion electromagnetica dins cèrtas longors d'onda, mai particularament dins l'infrarroge en demesir la qualitat dels imatges e en impossibilitar l'aquesiment d'espèctres dins cèrtas bendas caracterizadas per l'absorpcion de l'atmosfèra terrèstra. Los telescòpis terrèstres se veson tanben afectats per de factors meteorologics (preséncia de nívols) e la pollucion luminosa ocasionada per las grandas estructuras urbanas, çò que fa mermar las possibilitats d'implantacion de telescòpis terrèstres.
Descripcion tecnica
L'unitat a un pes d'aperaquí, es de forma cilindrica e a una longor de 13,2 m e un diamètre maximal de 4,2 m. Lo còst del telescòpi arribèt (en 1990) a dos miliards de dolars US. Al començament un defaut dins lo poliment del miralh primari del telescòpi produsiguèt d'imatges leugièrament desfocalizats per encausa d'aberracions esfericas. Encara qu'aquel disfoncionament foguèt considerat en aquel temps coma una negligéncia importanta de la part del projècte, la primièra mission de servici pel telescòpi espacial poguèt installar un sistèma de correccion optica capabla de corregir lo defaut del miralh primari en aténher aital las especificacions de resolucion previstas al començament.
Lo telescòpi es un reflector de dos miralhs, que lo principal ten 2,4 m de diamètre. Per l'exploracion del cèl compren divèrses espectròmetres e tres camèras, una de camp estrech per tal de fotografiar de zònas pichonèlas de l'espaci (de brilhant feble per encausa de sa distància), una autra de camp ample per obtenir d'imatges de planetas e una tresena infrarroja.
Per la generacion d'electricitat se fan servir dos panèls solars qu'alimentan las camèras, los quatre motors emplegats per orientar e estabilizar lo telescòpi e los mecanismes de refrigeracion de la camèra infrarroja e l'espectromètre que trabalhan a -180 °C.
Dempuèi son lançament, lo telescòpi a recebut divèrsas visitas dels astronautas per tal de corregir d'errors divèrsas de foncionament e d'i installar de material addicional. Per encausa del fregament amb l'atmosfèra (plan tèuna a aquela altitud), lo telescòpi es a pèrdre de velocitat fòrça lentament, de tal biais que cada vegada qu'es visitat, la naveta espaciala lo deu butar cap a una orbita un brin mai nauta. Aital doncas se capita de mantenir l'orbita, qu'èra estada alterada pel fregament.
La mission seguenta de mantenença, la cinquena, prevista inicialament en 2006 foguèt annulada. Amb ela, èra previst que Hubble arribarà a la fin de sa vida utila en 2010, cinc ans mai tard que çò qu'èra previst. La fin de Hubble, fin finala, es incèrta, vist que depend de la vida dels giroscòpis, de las batariás e de la frenada atmosferica. La NASA prevei de lançar en 2012 un telescòpi de novèla generacion per tal de lo remplaçar.
Descobèrtas principalas
thumb|Imatge d'un trauc negre pres per Hubble
Herman's Hermits
thumb|right|250px|Herman's Hermits en 1968
Herman's Hermits èra un grop anglés de ròck de las annadas 1960 e del començament de las annadas 1970, e èra compausat de Peter Noone (cant), de Keith Hopwood (guitarra e cant), de Derek Lek Leckenby (guitarra e cant), de Karl Green (bassa e cant) e de Jan Barry Whitwam (batariá).
Format a Manchester en Anglatèrra en 1963, lo grop fa partida de l'invasion britanica per parlar dels grops del Reialme Unit qui, en seguida dels Beatles, an avut de succès aus Estats Units dins las annadas 1960.
En Occitània, lor unica vertadièra capitada foguèt No Milk Today a la debuta de l'annada de 1967. N'existís tanben una parodia en francés pels Garçons Bouchers (Du beaujolais, cançon sortida en 45 torns en 1989).
Guinkirchen
Guinkirchen es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Geografia
Guinkirchen A situat en la conca de vida de la Moselle-es.
Guinkirchen est situé dans le bassin de vie de la Moselle-est.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Flin
Flin es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
thumb|188px|left|La glèisa Santa-Martin La municipalitat a constituit de dos caserius, Flin e Ménil-Flin, situats de part e d'autra de la Meurthe. Lo masatge caseriu de Mervaville es egalament ligat a la comuna. La RN 59 traversava lo caseriu de Ménil-Flin fins a la ponduda en servici de la via exprés lo 16 de novembre de 2010. Ménil-Flin Se situa a 9 km de Baccarat e 19 km de Lunéville.
thumb|188px|left|La glèisa Saint-Martin La commune est constituée de deux hameaux, Flin et Ménil-Flin, situés de part et d'autre de la Meurthe. Le hameau de Mervaville est également rattaché à la commune. La RN 59 traversait le hameau de Ménil-Flin jusqu'à la mise en service de la voie express le 16 novembre 2010. Ménil-Flin se situe à 9 km de Baccarat et 19 km de Lunéville.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
20 de decembre
Decèsses
Veire tanben :
La Chapelle-Hugon
La Chapelle-Hugon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fisician
Un fisician qu'ei un scientific que tribalha dens lo domeni de la Fisica.
Mandarin
Lo mandarin es la lenga chinesa mai importanta de totas las lengas chinesas. Lo mandarin estandard es basat sul dialècte mandarin de Beijing e es la lenga oficiala de la Republica Populara de China, de Taiwan e de Singapor. Los dialèctes mandarins son parlats per mai d'un miliard de personas en 2015.
Lo mandarin es la lenga mai parlada pels Han mas es tanben venguda la lenga mairala de mai d'una minoritat (manchó, hui, she...). Es una lenga en expansion, en China coma dins la diaspora chinesa.
Nom chinés
Lo tèrme chinés mai general que recampa totas las varietats del mandarin, es "běifānghuà" (北方话, parlar del nòrd) o "guānhuà" (官话, parlar dels mandarins).
Distribucion territoriala
Lo mandarin es parlat istoricament dins lo nòrd de China, en particular dins la plana septentrionala de China. S'espandiguèt dins totas las direccions dempuèi l'an 1000. A l'ora d'ara es una lenga en expansion, emai dins las grandas vilas meridionalas (Shenzhen, Shanghai...) que los immigrants del nòrd i son nombroses. Fòra la Republica Populara de China, los dialèctes mandarins son parlats, sensa èsser majoritaris, a Taiwan, Singapor e dins la diaspora chinesa.
Lo Mas (Aups Maritims)
Lo Mas (Le Mas en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
Vejatz los paisatges e la geografia de la municipalitat del Mas : Municipalitat-lemas.fr
Istòria
En 1713, lo tractat d'Utrecht prevei que Ubaia e las sieunas dependéncias, que relevavan abans del reialme de Piemont-Sardenha, siaga escambiat contra las plaçacs francesas del Val de Susa, a fin que la frontièra seguisca l'aigavèrs. Mas las imbricacions de territòris eretats de l'istòria subsistisson : aital, Entraunas e Sant Martin d'Entraunas dependian de Barceloneta, mas se situan en la val de Var, doncas del costat Piemontés, en amont de Guillaumes que ja èra jos lo jo francés. Lo reialme de França e lo del Piemont los revindiquèron. Per en un autre latz, la val d'Esteron, en lo marge drech de Var, èra piemontés, creant ansin una lenga de territòri que s'avançava en la Provença sota administracion francesa. En lo Naut Var, es finalament la règla de la linha de partiment d'aigas que prevalguèt. Per aportar una compensation a França, e redusir l'irregularitat de la frontièra, la comunautat del Mas es cedida a França en 1718
Vejatz l'Istòria e lo patrimòni de la municipalitat del Mas :
Sent Martin de l'Èrm
Sent Martin de l'Èrm (Saint-Martin-de-Lerm en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié pòt pas hornir de fòrmas ancianas. Lo nom de la comuna garda la memòria de Sent Martin de Tors. Lo mot èrm, deu latin eremus, eth-medish deu grèc eremos, a lo sens de tèrra desèrta e inculta. Lo nom es sovent donat quand lo lòc es desboigat, donc quand es pas mèi desèrt nimèi inculte. Sent Martin, avesque de Tors, èra un evangelizator de las Gàllias au sègle IV, e las parròpias que pòrtan son nom datan sovent de la Hauta Edat Mejana.
(268) Adorea
(268) Adorea es un asteroïde.
Teissièras de Cornet
Teissièras de Cornet o puslèu Taissièras de Cornet (vengut de taxus o de taxo, pas de téisser; Teissières-de-Cornet en francés) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group="N"/>
Herbinghen
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.