cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joseph Louis Gay-Lussac
Influéncia e posteritat
Lei trabalhs de Gay-Lussac participèron fòrça a l'establiment dau modèl dau gas perfiech. Formalizat durant lo sègle XIX, aqueu modèl permetèt de progrès importants en termodinamica e es totjorn utilizat a l'ora d'ara per descriure lo comportament d'un gas reau per de pressions bassas. Per aquò, Gay-Lussac a recebut d'onors importants. Foguèt president de l'Academia dei Sciéncias de 1822 a 1834 e sòci de plusors societats sabents estrangieras importantas coma l'Academia Reiala de Prússia, la Royal Society ò l'Academia Imperiala de Russia. Èra tanben grand-oficier de la Legion d'Onor, commandor dau Meriti de Prússia e chivalier de l'Estela polara de Suècia. Enfin, pus recentament, son nom foguèt donat a un cratèr lunar (cratèr Gay-Lussac) e a d'escòlas ò d'institucions universitàrias.
Mégevette
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Eritrèa
La colonizacion italiana
En 1882, aprofichant lo declin otoman e la volontat britanica de blocar leis ambicions francesas en Jiboti, Itàlia poguèt crompar Assab. Puei, tres ans pus tard, totjorn ambé lo sostèn de Londres, ocupèt Massaua. Aquel ensems formèt en 1890 la colonia d'Eritrèa. Leis Italians prenguèron pauc a pauc lo contraròtle dau litorau e l'utilizèron coma basa per envaïr Etiopia en 1896. Pasmens, aqueu projècte mau capitèt totalament e l'armada italiana subiguèt una desfacha restontissenta a la batalha d'Adua.
Après la revirada de l'invasion d'Etiopia, leis Italians negocièron ambé lei poissanças vesinas la definicion dei frontieras de sa colonia. Puei, ne comencèron lo desvolopament e l'esplecha ambé l'objectiu de'n faire una colonia « modèl ». Ansin, organizèron la construccion d'infrastructuras importantas coma un camin de fèrre entre Massaua e Asmara, un ret de rotas ò un ret d'aigatges.
Durant la Segonda Guèrra Mondiala, Eritrèa foguèt ocupada per lei Britanics a l'eissida de la batalha de Keren (28 d'abriu de 1941). A la fin de la guèrra, Roma perdiguèt sei colonias e lei venceires deguèron resòuvre la « question d'Eritrèa ». En 1947-1948, una enquista internacionala foguèt organizada per estudiar l'existéncia d'un sentiment nacionau eritrèu. Pasmens, sei conclusions foguèron negativas e la region foguèt donc restacada a Etiopia amb un estatut d'autonòmia. Ansin, en 1952, maugrat l'oposicion de la màger part deis abitants, l'ONU creèt una federacion gropant Etiopia e Eritrèa sota la direccion dau negus.
La guèrra d'independéncia
Etiopia adoptèt una politica d'assimilacion de la populacion eritrèa e anullèt son estatut autonòm en 1962. Pasmens, aquela politica agravèt l'ostilitat de la populacion. Ansin, en 1961, un Frònt de Liberacion d'Eritrèa (FLE), gropant sustot d'etnias musulmanas, comencèt de menar una guerilha còntra lei tropas etiopianas. Puei, dins lo corrent deis annadas 1970, una segonda guerilha, lo Frònt Popular de Liberacion d'Eritrèa (FPLE) d'inspiracion marxista, jonhèt a son torn lo combat. En 1977, ocupavan la màger part dei zònas ruralas.
Pasmens, lo regime de Haile Mariam Mengistu refusèt de laissar l'independéncia. Gràcias au sostèn de l'URSS, organizèt en 1978-1979 d'ofensivas per reconquistar lei regions tengudas per lei guerilhas. Lo FPE foguèt durament desfach durant aquelei combats e perdiguèt son importància. En revènge, lo FPLE capitèt de gardar lo contraròtle de la region de Nafka. En 1982, i arrestèt una novèla ofensiva. Puei, abandonèt son ideologia socialista per se raprochar deis Occidentaus en 1987. L'annada seguenta, enregistrèt una victòria importanta a Afabet avans de conquistar Massaua (febrier de 1990) e Asmara (mai de 1990). Son cap, Issayas Afeworki, formèt alora un govèrn provisòri que proclamèt l'independéncia lo 27 d'abriu de 1993 a l'eissida d'un referendum.
De l'independéncia a la guèrra còntra Etiopia
thumb|right|Esquèma dei guèrras dau periòde Mengistu que menèron a l'independéncia d'Eritrèa.
Après l'independéncia, lo FPLE venguèt lo Frònt Popular per la Democracia e per la Justícia (FDPJ). Pasmens, aqueu nom empachèt pas Issayas Afeworki d'establir un regime fòrça autoritari. En parallèl, Eritrèa deviá faciar de problemas economics fòrça important per menar la reconstruccion d'un país devastat per un trentenau d'annadas de guèrra. Ansin, de tensions l'opausèron rapidament au govèrn etiopian a prepaus de questions economicas e de la definicion de la frontiera entre lei dos estats.
En mai de 1998, una guèrra comencèt après l'ocupacion de certanei sectors contestats per de soudats eritrèus. Fòrça saunós, aqueu conflicte s'acabèt en mai de 2000 per una desfacha eritrèa que perdiguèt pauc a pauc lei territòris revendicats per lei dos país. L'armada etiopiana ocupava alora un quart dau territòri etiopian entraïnant la fugida de 650,000 abitants. De mai, de 19,000 a 69,000 soudats èran estats tuats durant lei combats (còntra 34,000 a 70,000 mòrts per l'armada etiopiana) e 75,000 Eritrèus foguèron expulsats d'Etiopia. Una fòrça internacionala foguèt creada per assegurar lo mantenement de l'alta-au-fuòc mai sa mission s'acabèt en 2008. Dempuei sa partença, de tensions vivas demòran lòng de la frontiera.
Eritrèa dempuei 2000
Dempuei la fin de la guèrra, lo regime d'Issayas Afeworki es relativament isolat en causa de son autoritarisme que li vau l'ostilitat dei poissanças occidentalas. D'efèct, la constitucion de 1997 e leis eleccions previstas son totjorn suspendudas per lo govèrn e leis accusasions de violacion dei Drechs de l'Òme se multiplican. De mai, dempuei 2009, lo país es somes a de sancions dei Nacions Unidas en causa de son sostèn a diferentei guerilhas d'Africa de l'Èst. Franc de Qatar e quauqueis estats interessats per lei ressorsas minieras dau territòri eritrèu (Sud-Africa, China, Canadà...), Asmara a donc gaire d'aliats.
L'armada e lo FPDJ son donc lei dos pielons dau desvolopament nacionau e son cargats de desvolopar l'industria miniera, leis activitats portuàrias e lo torisme. Durament tocada per la crisi economica de 2008 e la demenicion dei prètz dei matèrias premieras, l'economia eritrèa se redreiça dempuei 2012. Pasmens, aquò es pas encara sufisent per redurre la pauretat e plusors miliers d'abitants contunian de s'enfugir cada annada en direccion d'Euròpa ò d'Orient Mejan.
Vaudeville (Meurthe e Mosèla)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aubanha
Leis abitants son leis aubanhenc -as
La vila es celèbra per sei santons.
Velascálvaro
Velascálvaro es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Le Plessis-Pâté
Istòria
Ce hameau se composait du château ainsi que d’une ferme puis le village s’est réellement construit dans le quartier qu’on appelle aujourd’hui le "Vieux Plessis".
Le nom de Paté fut remplacé successivement jusqu'à la Révolution par ceux d'Argouges et de Sebbeville, lorsque la seigneurie passa avec les terres à ces familles. Le château fut reconstruit au par le baron du Plessis-Paté, chevalier de Laigue, qui fit dessiner un parc : Le Nôtre fournit le dessin du labyrinthe qui en était le principal ornement. La Fontaine y fut reçu à cette époque.
Après la Révolution, et plus particulièrement dans la seconde moitié du, le village va réellement se constituer en commune avec la construction d’une mairie, d’une école… Peu de documents ou d’événements significatifs reflètent la période qui s’étend de la Révolution à la deuxième guerre mondiale. En 1937, l’aménagement du terrain d’aviation vit le jour. En 1940/41, l'aménagement de la piste par les Allemands provoqua la destruction de la Ferme de la Justice et du hameau de Charcoix.
En juin 1940, le Plessis-Pâté essuya des tirs d'artillerie. À la suite des bombardements de l'aviation alliée, de nombreux Plesséiens quittèrent le village occupé par l'envahisseur. Du terrain d'aviation, partirent des escadrilles qui bombardaient l'Angleterre. Jusqu'à la fin de la guerre. Le danger se fit de plus en plus présent, poussant une nouvelle fois les habitants au départ. Face à l’avancée des troupes de libération, les Allemands, sur le point de partir, dynamitèrent le château des Bordes. Le village sera libéré en 1944.
Dans les années 1960, le Plessis-Pâté vit sa population s'accroître grâce à la création de divers hameaux.
En 1979, la construction du centre commercial des Arcades du clos permit l'implantation de certains commerces. De plus les différentes zones industrielles implantées sur le territoire de la commune favorisent son développement. Le jeudi 4 décembre 1997, lors de l'importante campagne de travaux de restauration de l'Église, une sépulture fut découverte dans le bras sud du transept.
Coinçat
Gardarem l'occitan que s'apela libertat E que si te vas pas plan Me fas cagar L'aviài après a l'ostal, l'aviài pas après a l'escola Vas ten cagar a la vinha e ramena me la clau
Sonac (Carcin)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Sonac vendriá d'un nom d'òme latin Sunna, ambe'l sufixe -acum, latinizacion del sufixe gallés -ācon, o d'un nom gallés d'òme Sunnos ambe'l meteis sufixe. La proposicion complementària de Gaston Basalgas (en mai de Sunna), lo nom germanic Ansoaldus, ambe aferèsi de la primièra sillaba, es improbabla foneticament. Veire tanben sul siti francés, las fòrmas Solotenaco o Soltenaco de 838 e Solnaco de 1146 ; nos menarián a quicòm de completament diferent (sembla ben que siá lo meteis Sonac, pr'amor del nom de la glèisa). Cossí que siá, Sonac èra una granda proprietat antica.
Couziers
Couziers es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Caussens
Caussens (Caussens en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Comuna situada entremiei Condòm e Leitora. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Caussens que vengueré deu nom latin d'òme Calicius, damb lo sufixe -inum, o deu nom germanic d'òme Cauzo, damb lo sufixe germanic -ing. Segon Negre, Caussens que vengueré de l'occitan (terradors) caussencs, « terrens calcaris » (l'adjectiu caussenc qu'es atestat localament).
Quilha (nau)
drecha|vinheta|267x267px|Quilla d'un velièr, en cala seca La quilha es una pèça longitudinala de fusta o acièr (segon lo tipe de bastiment) dempuèi ont naisson los montants. A l'extrèma de la proa se liga a l'estrava e del costat de la popa a l'estambòt. Es la pèça mai importanta de l'estructura sus se bastís un naviri. La quilha es al naviri çò que la colomna vertebrala es a la esqueleta. Sus las embarcacions de grand tonatge la quillha se compausa d'una partida plana (que la partida superiora es lo plan de referéncia o de construccion) e una autra partida verticala. I a tanben de nau de dobla quilha e dins aque cas entre ambedoas se bastís un tunèl de canòlas. Dins los velièr s la quilla tend a apondre de pes a la partida bassa (balast) de l'embarcacion per compensar l'accion del vent sus las velas. Cal notar, pasmens, que totas las embarcacions an pas de quilha.
Etimologia
Lo mot quilha ven del vièlh anglés cēol, o del norvegian ancian kjóll que significava naviri. D'expèrts considèran que foguèt la primièra paraula en anglés apareissent escricha dins un tèxte en latin escrich per Gildes al sègle VI: De Excidio te Conquestu Britanniae, s'escrivent cyulae.
Lengas idomoïdas
Las lengas idomoïdas, parladas en Nigèria, constituisson una branca de las lengas benue-còngo, que fan partida de las lengas nigèrocongolesas. Lo nom ven de l'idoma, la lenga la mai parlada del grop.
Classificacion
thumb|300px|Las lengas idomoïdas, en verd, al sud-èst de Nigèria La classificacion intèrna de l'idomoïd es :
Manhac (Lemosin)
Manhac  (Magnac-Bourg en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Manhacauds.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Manhac (Lemosin) en Nauta Vinhana
Dialecte
left|250px|miniatura|L'espaci lemosin e marchés.
Lo paissèl
Lo paissèl es una cançon de Goulamas'k :
Voimhaut
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lo paissèl
Es lo sang del papeta que prenèm l'escopeta El disiá que : n'i a pro d'aquela puta de lei Podèm pas faire la fèsta, totjorn a trabalhar Atrapi la susada, me chucan entre l'òs. A còps de païssèls sus la tèsta.
Es lo sang del papeta que prenèm l'escopeta Que volèm pas reviure çò qu'a ja viscut Se los daissam faire, se donam pas l'alèrta Es la missanta vida que la marmalha endurarà A còps de païssèls sus la tèsta.
Es tanplan la mameta que disiá al papeta : Que se fas pas lo con, te vas prener un còp de sang Daissa faire los pichons que son mai fòrts que tu, Vai prene lo païssèl e lor mostrar lo cuol !
Es lo sang del papeta que prenèm l'escopeta, Volètz decapitar los que son pas indulgents, Volètz faire tombar la tèsta del prefècte Perque lo far cagar aquela autoritat. A còps de païssèls sus la tèsta.
Es lo sang del papeta que prenèm l'escopeta, Que disiá ; espèra un pauc vas jogar del baston, Si podem pas faire la fèsta, si podem pas trabalhar, Irem a Tabarca per un còp se regalar A còps de païssèls sus la tèsta.
E tanplan la mameta aganta lo papeta Que li disiá calma-te, te vas trapar l'emboliga. Daissa faire los pichons que son mens fòrts que tu, Vai prene lo païssèl e lor mostrar lo cuol !
Que faire ? L'escopeta per lo papeta, lo païssèl per la mameta. L'escopeta per lo papeta, lo païssèl per la mameta. Tu, vai per la montanha, vèni veire çò que se passa ! Tu, que fotes maissa ? Maissa d'ska ?
Es tanplan la mameta que crida dins lo vilatge, Al maire, al cantonier, a qui la vòl escotar, Que totes prengan los païssèls, Que totes prengan son coratge Irem a renversat los que nos respèctan pas. Qui non polluís la tèrra afavorís la guèrra, Que son blancs coma nèu, e roge serà lor sang. Que se totes sèm units e se totes sèm amassats, Trencarem las cadenas e dintrarem ! Cap a l'ostal.
Renaucourt
Renaucourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ibdes
Ibdes es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Nanotecnologia
La nanotecnologia es un domeni dei sciéncias aplicadas ai manipulacions de la matèria a una escala inferiora au micromètre, es a dire au nivèu deis atòms o dei moleculas.
Rosenwiller
Rosenweiler en alemannisch (Rosenwiller en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
thumb|200px|left|Intrada del vilatge de Rosenwiller en venent de Rosheim thumb|left|200px|La carrièra principala en la nautor del pòble
Pòbli en fasent part del costat de Rosheim e del arrondiment de Molsheim, sus la Magel. Los abitants an trucat los Rosenwillerois. Rosenwiller Es a dos quilomètres al sud es de Rosheim.
thumb|200px|left|Entrée du village de Rosenwiller en venant de Rosheim thumb|left|200px|La rue principale dans le haut du village
Village faisant partie du canton de Rosheim et de l'arrondissement de Molsheim, sur la Magel. Les habitants sont appelés les Rosenwillerois. Rosenwiller est à deux kilomètres au sud est de Rosheim.
Agòs e Vidalòs
Agòs e Vidalòs (Agos-Vidalos en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, ena estrema de Salas, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Julie Pietri
200px|right|thumb|Julie (Pietri) en 1987
Agòs e Vidalòs
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Julie Pietri
Nicole Juliette Pietri, coneguda coma Julie Pietri o mai simplament Julie, es una cantaira francesa de soca pè negre nascuda dins lo padoenc Douera d'Argièr (Argeria) lo 12 de julhet de 1960.
A la fin de las annadas 1970, Julie èra dins lo grop francés La Bande à Basile. En 1979, enregistra sas primièras cançons en solò, en particular Magdalena, que serà son primièr succès.
Agòs e Vidalòs
Agòs
Segon Dauzat, Agòs que vien deth nom latin d'òmi Aco, Aconis, dab eth sufixe aquitan -ossum .
Julie Pietri
Julie es susquetot coneguda pel títol Ève lève-toi, qu'es estat n°1 en 1986 en França, tròç en version anglesa titolat Listen to your heart. En seguida, sa cançon Nouvelle vie a conegut tanben un gròs succès en França a la fin de l'annada de 1987.
Agòs e Vidalòs
Agòs
Negre, citat per Miquèu Grosclaude, qu'explica Agòs per eth nom gallic d'òmi Aca, dab eth sufixe aquitan -ossum. R. Aymard, tanben citat per M. Grosclaude, qu'explica Agòs per (A)gots, « eth vilatge deths Gots »
Julie Pietri
Sa cançon Magdalena es estada represa ambe succès en França en 2003 (Maria Magdalena) per la cantaira francesa Jessica Marquez.
Agòs e Vidalòs
Agòs
Segon Miquèu Grosclaude et alii, que caleré era marca de t dens eras fòrmas ancianas per justificar era ipotèsi d'Aymard. Com eth A- iniciau ei pas d'origina, eras ipotèsis de Dauzat e Negre non son validas. Eth nom qu'ei escur.
Vidalòs
Véder ath article.
Istòria
Vidalòs qu'estó aplegada dab Agòs en 1846.
Seaska
thumb|220px|L'ikastola (escòla) d'Anglet Seaska es lo nom de la federacion dels centres d'ensenhament en basc a Iparralde. Compta actualament 27 centres: 3 mairalas, 20 escòlas primàrias, 3 collègis e un licèu. La distribucion dels centres per territòris es la seguenta: Lapordi 72%, Bassa Navarra 24% e Zuberoa 4%. En 2010 amb la dobertura d'una novèla escòla a Bidarte escolarizava mai de 2.600 escolans. Es membre d'una ret d'escòlas en lengas minorizadas de l'Estat francés amb las Bressolas catalana, las Calandretas occitana e las Diwans bretona.
Istòria
La primièra escòla d'aquesta ret foguèt fondada en 1969 a Arrangoitze e comencèt a foncionar amb 5 escolans. L'arribada dels socialistas al poder en 1981 afavoriguèt l'obtencion de subvencions de l'Estat francés: se signèt alara un acòrd amb lo Ministèri de la Cultura de l'estat francés lo 1èr de julh de 1982, çò que permetèt d'obtenir una subvencion de 152,449 èuros, en garantir aital un finançament regular per las annadas seguentas. Pasmens la situacion se deteriorèt mai tard e melhorèt pas fins a 1994, an que foguèt creat lo contracte d'associacion de las escòlas privadas, que l'estat prenguèt en carga los salaris dels professors.
Quintanilla del Olmo
Quintanilla del Olmo es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Ròcabrun
Ròcabrun (Roco-Brun en grafia mistralenca ; Roquebrun en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament francés d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Lo gentilici es rocabrunenc -enca.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Hemibrycon
Lo genre Hemibrycon regropa mantuna espècias de peisses americans de la familha dels Caracids.
Ròcabrun
Toponimia
La prononciacion es [ròko'brü]. Las fòrmas ancianas son : castel quem vocant Rochabruna, cap a 1036, castello de Rocabrun, cap a 1059, castro de Rocabruno en 1069, castellum de Rochabruno, al començament del sègle XII ? , castrum de Rocabru, de Rocabruno, de Rochabru en 1247-48, castro de Rocabruno en 1308, prior de Rocabrunâ en 1323, [villa] de Rocabruno en 1342, prior de Rochabruno en 1351, de Rupebonna, al sègle XVI, Roquebrun en 1571, 1585, Roquebrune en 1613, Roq'brune en 1622, de Rupebruna en 1636, Rocquebru en 1643, Roquebrun en 1708, Roquebrun en 1740, 1740-60, Roquebrune en 1740-60, Roquebrun en 1770-72 (mapa de Cassini).
Lo mot ròca ven d'un prelatin *rocca e s'aplica a una montanha o una tuca rocassuda, puèi al castèl fòrt bastit dessús, enfin a un castèl fòrt en general,. Brun es un epitèt que se referís a una color, mas i a una contradiccion entre la fòrma femenina del nom e la masculina de l'adjectiu. Segon Hamlin, lo mot ròca es utilizat al sens de « castèl »; l'adjectiu brun, que descriu los murs del castèl, èra invariable dins l'usatge popular.
Son son sol
Son son sol es una cançon de Goulamas'k :
L'amer de la mère, dans la merde, de la mer
El puerto negro esta vacío, lleno de la polucíon. El puerto negro esta vacío, queda los tiburones. El puerto negro esta vacío, queda la corrupcion. El puerto negro esta vacío, vaya desilusion.
La musica de tu ola, no se oye, con mi con mi corazon. La arena de tu playa ya no se juega, no se juega el son. La musica de tu ola, no se oye, con mi con mi corazon. La arena de tu playa ya no se juega, no se juega el son.
Còse
Còse o Còsne (en francés Cosne-d'Allier dempuei 1914, Cosne-sur-l'Oeil) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Savèra
Savèra (Savères en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge (?) en Savés, situada dens lo departament de la Nauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Savés sus la Savarèta un afluent del Toish a 45 km al sud-oèst de Tolosa e a 25 km al sud-oèst de Murèth.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Savèra qu'èra de l'eleccion de Comenge, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Lombèrs e de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa qu'es Sent Bertomiu. Tanlèu 1790, Savèra qu'èra deu canton de Riumas.
L'istòria de Savèra es marcada per son accion pendent la Resisténcia francesa.
Cabaça
Cabaça (Cabasse en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Cabaça es atestat Cabacia, vèrs 1025. Vendriá d'un nom latin d'òme Capatius : *Capatia (villa). La derivacion en -a es frequenta en gau, ont representa lo neutre plurau (e pas un femenin !), e s'es benlèu transferida aus noms de personas latins (lo gallic èra encara parlat après la conquèsta), sènsa necessitat de pensar a villa. La grafia Cabaça es melhora que la grafia Cabassa.
Chaillon
Chaillon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cabrespina
Cabrespina (Cabrespine en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Fays
Fays es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Geografia
Situat près de Bruyères, sul vessant drech de la vallée de la Vologne, lo vilatge beneficia de la tranquillité de la montanha vosgienne. Lo sieu nom proven del latin fagetum, luòc plantat de hêtres (fagus). Lo « bòsc de Faîte » limita la municipalitat cap a l'oèst e la separa de la vallée del Durbion.
Épinal Es pas #qu'a per la départementale 11. Gérardmer Es, Sant-Dié-de detlos-Vòges a Unitat|29|km , Remiremont a Unitat|31|km , Nancy a Unitat|88|km e Estrasburg a Unitat|121|km.
Situé à proximité de Bruyères, sur le versant droit de la vallée de la Vologne, le village bénéficie de la tranquillité de la montagne vosgienne. Son nom provient du latin fagetum, lieu planté de hêtres (fagus). La « forêt de Faîte » borne la commune vers l'ouest et la sépare de la vallée du Durbion.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Fays Aperteniá al bailliage de Bruyères e a la parròquia de Camp-lo-Pòrti, ont lo capítol de Remiremont aviá drech de patrocini.
Costaros
Costaròs (Costaros en francés) es una comuna velaiosa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Marge Simpson
Marjorie "Marge" Bouvier-Simpson (28 Mai 1976) es un dels protagonistas principals de la seria de television e dessenh animat american The Simpsons. Marge es amb son filh Bart un dels personatges principals de la familha.
Costaros
Geografia
Costaròs se situa sus la RN88, a 20 km del Puèi de Velai e a 30 km de Lengònha.
Marge Simpson
Biografia
Marge es lo filh d'Clancy Bouvier e de Jacqueline Bouvier. Es maridat a Homer e an amassa tres enfants: Bart, Lisa e Maggie.
Costaros
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Costas Roias, en 1327, Villa Costarum Rubearum, en latin, en 1352, Costas Roas, en 1408, Coustaros, en 1571. Lo sens de « còstas rojas » es evident (1327); pueis la fòrma de 1452 sembla marcar una evolucion vas la fòrma actuala; Costaros es passat de nom compausat e sentit coma compausat, ambe dos accents tonics, a l'estat de nom simple; lo motor de l'evolucion irregulara per contraccion es justament la prononciacion coma nom simple, amb un sol accent tonic, benleu coma aquò : (['kɔstas 'rujas] > [kɔstas'ruɔs] > [kusta'rwɔs] > [kusta 'rwɔs] > [kusta'rɔs] ?).
Sainte-Vertu
Sainte-Vertu es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Costaros
Toponimia
La prononciacion es [kusta'rɔs], d'un informator de competéncia lingüistica excellenta, nascut a Issarlés e la sola grafia possibla es Costaròs.
Sainte-Vertu
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Costaros
Istòria
La comuna se creèt en 1937, a partir de Caires.
Sainte-Vertu
Nòtas
<references group=N/>
Verge del Pilar
La Verge del Pilar (en aragonés Virchen d'o Pilar e en castelhan Virgen del Pilar, çò qui vòu díser Verge deu pialar ), considerada com Patrona de l'Ispanitat, qu'ei venerada dens la basilica de Zaragoza a la quau e da lo son non.
Legenda
Segon un codèx Moralia in Job deu Papa Gregòri I lo Gran (deu sègle XIII), aquesta verge que seré apareishuda lo 2 de genèr de l'an 39 en carn mortau a l'apòstol Sent Jacme lo Màger, suber lo medish pialar suu quau b'ei enqüera quilhada uei lo dia e domandant qu'un temple e hosse bastit ací entà qu'i hore venerada dinc a la fin deu mòn. 200px|left|thumb|La [[basilica del Pilar]]
Dats arqueologics
Los cavaments que revelan la superposicion istorica d'ua capèra visigotica, d'ua glèisa romanica, d'ua auta gotica e, fin finala, de l'actuau basilica barròca. Lo tresaur d'aquesta darrèra qu'ostenda un olifan, darrèra resta deu gran vescomte bearnés Gaston IV lo Crotzat, conquestaire de Zaragoza e mort en crotzada en Espanha.
Culte
Lo 2 de genèr que's celèbra l'aparicion de la Verge mentre qui lo 12 d'octobre qu'ei la hesta deu Pialar e lo 20 de mai qu'ei lo dia deu coronament canonic. Per aquesta rason, lo 2, 12 e 20 de cada mes, la Verge qu'ei presentada shens lo son màntol, en bèth deshair véder atau lo tribal d'orfebreria deu pialar.
Josep Carbonell i Gener
Josep Carbonell i Gener (Sitges, Garraf, lo 24 de març de 1897 - 15 de julhet de 1979) foguèt un escrivan, promotor cultural e patriòta catalan. Dins sa vila fondèt e dirigiguèt qualques revistas, coma Monitor (1921) e L'Amic de les Arts en 1926. Gràcias a son amistat amb l'escrivan occitan Ismaèl Girard, en 1928 collaborèt a la Societat d'Estudis Occitans e publiquèt a l'encòp a Tolosa e a Barcelona la revista Òc. En 1932 venguèt lo cap de l'Oficina de Relacions Meridionals de la Generalitat de Catalonha e tre aquel moment entamenèt la publicacion de mantuna òbra d'autors occitans coma la Gramatica Occitana de Loís Alibèrt en 1935.
Aprèp la guerra civila espanhòla foguèt aculhit a Montreal d'Aude per Loís Alibèrt. Tre que s'acabèt lo conflicte, tornèt en Catalonha al temps qu'Alibèrt foguèt acusat de collaboracion amb lo regim de Vichei. Gardèt pr'aquò de contactes amb d'exiliats coma Josep Maria Batista i Roca e collaborèt a la creacion del Centre d'Afrairament Occitano-Catalan. Aprèp sa mòrt d'unas òbras sias foguèron publicadas per Vinyet Panyella i Balcells.
En omenatge foguèt nomenat "Fill Predilecte de Sitges" en 1975 e, dempuèi 1982 se donan a Sitges un Prèmi Josep Carbonell i Gener a d'estudiants meritoses.
Rexhep Meidani
Rexhep Qemal Meidani, professor de fisica e politician n. 1944, foguèt president d'Albania entre 1997 e 2002.
National Health Service
vinheta|Logo del NHS en [[Anglatèrra.]]
Lo National Health Service (NHS, literalament ) es lo sistèma de la santat publica del Reialme Unit. Aquesta organizacion fornit l'essencial dels suènhs de la medecina generala fins a las salas d'urgéncia dels espitals, los suènhs de longa durada als suènhs dentaris. Foguèt creada en 1948 pel govèrn trabalhista de Clement Attlee e es venguda una partida integranta de la societat e de la cultura britanica al ponch d'èsser descricha per un ancian ministre de l'economia, Nigel Lawson, coma la.
Lo budgèt del NHS per l'annada 2020 s'enauça a 140 miliards de liuras esterlina, siá environ 160 miliards d'èuros. En comparason, las prestacions per la branca malautiá del regim general de la seguretat sociala francesa s'enauça a 198 miliards d'èuros (chifra 2018). Lo NHS es finançada majoritàriament pels impòsts. En aquò, diferís fondamentalament de la seguretat sociala francesa qu'es ela finançada per las cotizacions socialas e la CSG.
Istòria
Subjècte present dins lo camp politic dempuèi las annadas 1930, recomandat dins lo rapòrt Beveridge lo projècte de servici nacional de la santat es finalament mes en plaça pel govèrn trabalhista de Clement Attlee en 1948.
Aneurin Bevan, secretari d'Estat a la santat, pòrta lo projècte. Lo presenta coma devent respondre a tres principis : respondre als besonhs de cadun, èsser entièrament gratuit, e èsser basat suls besonhs medicals e pas sus la capacitat del pacient a pagar.
Tres ans après sa mesa en plaça, lo govèrn conservator de Winston Churchill introduch los primièrs rèsta-a-carga mas ne destrutz pas lo sistèma, que s'inscrich coma una institucion publica incontournable cara als Britanics.
Estructura
Dempuèi 1999 e la lei de descentralizacion, cada nacion del Reialme Unit es responsable del sistèma public de santat. Lo NHS foguèt donc despartida en quatre organismes independents :
Malgrat lor administracion e finançament distint, i a pas cap de discriminacion quand un abitant d'un parçan del Reialme Unit a besonh de suènhs dins un autre parçan, los pacients son sovent tornar enviar dins lor region d'origana quand lo desplaçament es possible. Las consequéncias financièras e administrativas son tractadas per las organizacions concernidas e pas cap de participacion personala del pacient es necessari.
Budgèt e finançament
Las despensas de cada organisme son decididas pel poder legislatiu de cada nacion. Lo Govèrn del Reialme Unit alòga lo montant correspondent e cada NHS gerís de faiçon autonòm son budgèt. En 2012, le budgèt total de 127 miliards de liuras esterlina es distribuït de la faiçon seguenta :
Las ressorsas provenon per la quasi-totalitat dels impòsts, las contribucions socialas essent exclusivament destinadas a pagar las prestacions monetàrias.
Ròtle dins la lucha contra la pandemia de coronavirus
En 2020, lo NHS a emes un avís medical dins la lucha contra lo covid-19 e s'es associat a d'entrepresas tecnologicas per crear de tablèus de bòrd informatics afin de luchar contra la pandemia de coronavirus al país.
Saint-Evroult-Notre-Dame-du-Bois
Saint-Evroult-Notre-Dame-du-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Vilatge del país de Ouche.
En cobrint 3,447 ectaras, lo territòri de Sant-Evroult-La nòstra-Madama-de detlo-Bòsc es çò de mès d'estendut del costat de la Ferté-Frênel.
Village du pays d'Ouche.
Couvrant 3,447 hectares, le territoire de Saint-Evroult-Notre-Dame-du-Bois est le plus étendu du canton de la Ferté-Frênel.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Germigny-l'Exempt
Germigny-l'Exempt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Arbre de Nadal
thumb|right|250px
L'arbre de Nadal (var. arbe/aubre de Nadau), es un objècte de decoracion tipic del Nadal. Es d'abitud un conifèr de fuèlha persistenta. Es decorat amb elements nadalencs coma a bolas, luses, figurinas e garandas.
Istòria
Quand los primièrs crestians arribèron al nòrd d'Euròpa, descobriguèron que los barbars celebravan l'aniversari d'un sos dieus, decorant un arbre persistent, a una data prèpa del Nadal crestian. Aquel arbre simbolizava l'arbre de l'Univèrs, nomenat Divi Isdrasil, al suc del qual se trobava lo cèl, Asgard e el Valalla; e que las racinas mas prigondas estavan dins los infèrns. Aprèp amb l'evangelizacion d'aqueles pòbles, los crestians adoptèron l'idèa de l'arbre ne cambiant totalament la significacion.
Sant Bonifaci, evangelizador alemand, davant la mirada dels germanics, agafèt una estela e talhèt l'arbre (lo Diví Isdrasil); e al meteis luòc plantèt un pin, simbòl de l'amor perpetual de Dieu, e lo decorèt amb de pomas e candelas; las pomas simbolizavan lo pecat original e las temptacions, mentre que las candelas representavan la lutz de Jèsus Crist coma la lutz del monde.
Simbolica crestiana
L'arbre el meteis remembra l'arbre del Paradís, que Adam e Èva ne mangèron lo fruches, e d'ont es eissit lo pecat original; e alara remembra que Jèsus Crist venent coma Messias prometent la reconciliacion. La forma triangulara de l'arbre (essent generalament un conifèr), representa la Santa Trinitat. Los decòrs simbolizan los dons de Dieu als òmes, alara que l'estela representa aquela de Betleèm. E mai l'arbre en essent persistent, representa la vida eternala.
Lengas ioroboïdas
Las lengas ioroboïdas, parladas en Nigèria, en Tògo e en Benin, constituisson una branca de las lengas benue-còngo, que fan partida de las lengas nigèrocongolesas. Lo nom ven del ioroba, la lenga la mai parlada del grop.
Classificacion
ioroboïd
L'ipotèsi defoïda
Las lengas ioroboïdas son dempuèi las annadas 1970 sovent presentadas coma formant amb las lengas akokoïdas, una branca del benue-còngo, las  lengas defoïdas. Per Blench, lo defoïd es una idèa de regetar, que repausa sus pas grand causa.
Rebel cant
Rebel cant es una cançon de Goulamas'k :
Cant rebèl, cant rebèl, cant rebèl, cant rebèl
Escota-lo parlar, aquela missanta lenga Escota-lo parlar, lo canton de l'escupinha Escota-lo parlar, aquela missanta lenga Escota-lo parlar que fa que cacalejar
Cant rebèl, cant rebèl, cant rebèl Cant rebèl la nuèch Cant rebèl, cant rebèl, cant rebèl Cant rebèl lo jorn (bis)
De jorn e de nuèch son totjorn a la fenèstra Agacha çò que se passa, puèi parla mal après Tot aquò fa que sarà mal interpretat Que fa de tu çò que sès pas La generacion passa e la rumor es aquí Que fa de tu çò que sès pas Lo canton de l'escopinha es ben ancorat Dins nòstra bèla bèla societat.
Hemibrycon tridens
Hemibrycon tridens  es una espècia de peis de la familha dels caracids e de l'òrdre dels caraciformes.
Abitat
Viu per las zonas de clima tropical.
Distribucion geografica
Se tròba en America del Sud: bacin del riu Amazonas.
Quiruelas de Vidriales
Quiruelas de Vidriales es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Brumetz
Brumetz es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Le Grand Orchestre du Splendid
Le Grand Orchestre du Splendid es un grop de musica festiva francés format coma indicat per son nom al cafè-teatre parisenc lo Splendid en 1977 per los compositors Philippe Adler e Jacques Delaporte, ambe los fraires Xavier e Frédéric Thibault. En Occitània, la cançon la mai coneguda del grop es La salsa du démon, tube de la fin de l'annada 1980.
En realitat, los sòcis del grop an variats segon las periòdas. Se pòdon citar demest los cantaires e musicians istorics del grop al cant Xavier Thibault (autor e compositor), Frédéric Thibault (compositor), Alice Prévost al cant tanben, Paul Maucourt a la trompeta e al cant, Michel Winogradoff al cant, Frédo Westrich a la bassa, Bernard Balestier a la trompeta, Vincent « Turquoiz » Chavagnac al saxofòn, Lou Volt al cant, Damien Verherve al trombone, Yvano Latucca a la batariá, Claude Egéa e Jean Gobinet a la trompeta, Alain Hatot, Gilles Miton e Philippe Duchesne al saxofòn, Julie Saury e Véronique Bossa a las percussions e al cant, Julien de Muynke a la bassa, EmilieAnneCharlotte al cant etc. De notar que l'umorista francés (d'origina italiana per son paire) Coluche a tanben incarnat a un moment dat sus l'empont lo demon de la cançon La salsa du démon
Le Grand Orchestre du Splendid es de còps confondut ambe La Bande à Basile.
Lengas tivoïdas
Las lengas tivoïdas, parladas en Nigèria e en Cameron, constituisson una branca de las lengas benue-còngo, que fan partida de las lengas nigèrocongolesas. Lo nom ven del tiv, la lenga la mai parlada del grop.
Illueca
Illueca es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Lengas tivoïdas
Classificacion
thumb|300px|Las lengas tivoïdas en Nigèria e en Cameron La classificacion intèrna del tivoïd es :
Illa d'Ellesmere
right|thumb|350px|Illa d'Ellesmere, Nunavut, Canadà L'Illa d'Ellesmere (en anglés: Ellesmere Island) es una partida de la region Qikiqtaaluk del territòri canadian de Nunavut. S'espandís dins l'Archipèla Artic Canadian e es considerada coma una part de las Illas Queen Elizabeth, que amb Cap Columbia son lo punt de tèrra pus septentrional de Canadà. Ocupa una superfícia de, çò que ne'n fa en talha la desena illa al mond, e la tresena de Canadà.
Hemigrammus
Lo genre Hemigrammus regropa mantuna espècia de peisses americans de la familha dels Caracids.
Granda Val del Rift
La Granda Val del Rift (var. Granda Vau dau Rift;  Grana Vath deu/deth Rift) es lo non balhat a la fin del sègle XX per l'explorador britanic John Walter Gregory a la fractura geologica, d'aperaquí 6000 km de long, que s'esten del nòrd de Siria entrò al centre de Moçambic, al sud de l'Africa de l'èst.
Aquel nom contunha d'èsser utilizat, e mai s'es uèi considerat coma geologicament imprecís pr'amor que combina d'elements classificats a l'ora d'ara separadament, es a dire los sistèmas de rift e de falha. Uèi, lo tèrme es lo pus sovent emplegat per designar la val del rift èst african, lo limit de la placa tectonica que s'esten de la Jonccion tripla d'Afar cap al sud a travèrs l'Africa de l'èst, e qu'es dins un processus de partiment de la placa africana. Los geològues nomenan aquelas doas placas nòvas placa nubiana e placa somaliana.
Saint-Denis-des-Puits
Saint-Denis-des-Puits es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Granda Val del Rift
Espandiment teoric
La Granda Val del Rift foguèt originalament descrita coma s'estendent de Liban al nòrd entrò Moçambic al sud, e constituís una de las doas províncias fisiograficas desparièras de las Montanhas Èst Africanas. Inclutz la Val del Rift de Jordan, lo Rift de la Mar Roja e lo Rift Èst African. Uèi aqueles rifts e falhas so considerats distinct, e mai sián connectats.
Saint-Denis-des-Puits
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Granda Val del Rift
Africa
thumb|upright=1.25|Mapa de l'Africa de l'Èst mostrant qualques uns dels [[volcans istoricaments actius (triangles roges) e lo Triangle d'Afar (centre)—una jonccion tripla ont tres placas tectonicas s'alunhan las unas de las autras: la placa arabica, e las doas parts de la placa africana (la nubiana e la somaliana) que s'asclan al long de la zona del Rift èst african.]]
Lo Rift Èst African a doas brancas, la Val de Rift occidental e la val de Rift oriental.
Lo Rift occidental, tanben dit Rift d'Albertine, es limitat per quaquas unas de las pus nautas montanhas d'Africa, qu'incluson las montanhas de Virunga, las montanhas de Mitumba, e la cadena de Ruwenzori. S'i tròban los lacs de la Granda Val del Rift, qu'incluson qualques uns dels lacs pus prigonds al mond (entrò a 1470m de prigondor al Lac Tanganyika). Plusors d'aqueles parçans confrontan las termièras de pargues nacionals tals que lo Pargue Nacional de Virunga en Republica Democratica de Còngo, lo Pargue Nacional de Rwenzori e lo Pargue Nacional de la Reina Elisabèt en Oganda, lo Pargue Nacional dels Volcans en Rwanda. Lo Lac Victòria es considerat coma fasent partit del sistèma de la Val del Rift e mai que s'estenga ara entre las doas brancas . Totes los Grands lacs africans se formèron per encausa del rift, e mantun s'estenon dins sa val.
En Kenya, la val es pus prigonda al nòrd de Nairobi. Coma los lacs del Rift oriental an pas de dubèrtura subre la mar, e que son nivèl ten a baissar, contenon fòrça minerals deguts a una evaporacion importanta de l'aiga. Per exemple, lo Lac de Magadi a una fòrta concentracion en sòdi (carbonat de sòdi) e los lacs Elmenteita, Bogoria, e Nakuru son totes fòrça alcalins, mentre que las fonts d'aiga doça qu'alimentan lo Lac de Naivasha son essencialas al manten de sa varietat biologica.
Diwan
thumb|250px|L'escola Diwan Loeiz Herrieu a Lorient Diwan ("grelh" en breton) es un grop d'escòlas associativas, laïcas, gratuïtas e dobèrtas a totes, creadas en 1977, que fan son ensenhament amb un sistèma d'immersion lingüistica en breton.
Las escòlas Diwan forman, amassa amb la Calandreta, la Bressola, las Seaska e las escòlas ABCM-Zweisprachigkeit, una confederacion d'escòlas bilingas dins l'estat francés.
Origina e reconeissença
En 1977 se dobriguèron las doas primièras escòlas Diwan a Kemper e Bro Leon, amb sèt enfants, en s'inspirar de las ikastolak bascas e de las ysgolion meithrin galesas, amb l'ensenhament totalment en breton e de caire alternatiu. L'abril del 1979 ja hi havia 11 escolas amb 100 infants, i el 1980 s'obriren les primeres escoles primàries; la primera escola pública es va obrir a Saint Rivoal el 1982 i la primera catòlica a Gwened el 1990. D'aquesta manera, el 1983 Diwan dispausava de 19 escòla mairalas, de 4 escòlas primàrias, amb mai de 300 escolans. Se calculava que 21 centres de mai èran bloquejades a tota Bretanha amb d'excusas de caire administratiu e economic. En 1991 èran ja 822 escolans dins 22 escòlas.
En 1988 foguèt creat a Brest un institut trilingue de bachelierat. Puèi cap a 1983 las diwan foguèron reconegudas pel Ministeri d'Educacion francés e integradas tre 1985 dins lo sistèma educatiu public, e a l'encòp recebèron qualques subvencions oficialas dels organismes regionals. Pr'aquò, lo 5 de mai de 1990 los professors de Diwan faguèron una manifestacion a Roazhon perquè sonque una quarta part d'eles èra pagada pel ministèri. En julh del meteis an capitèron que els alara 51 mèstres diwan foguèssen remunerats per l'Estat francés, però no els considera foncionaris ni se pren en carga la formacion.
Organizacion
Cap a 1994 Diwan, dirigit en aquel temps per J.P. Couteller, dispausava dins totes cinc departaments bretons de 24 centres que tenián 175 ensenhaires e 1.100 escolans. D'aquestes centres 23 son d'escòlas mairalas e primària e sonque un es una escòla segondària (d'11 a 15 ans) a Brest. Se forman entre 7 e 8 ensenhaires cada an, e se'ls requereix la titulació oficial de magisteri e mai doas annadas de formacion en breton. Son d'escòlas laïcas e dobèrtas a totes. S'i emplega lo sistèma quebequés d'immersion lingüistica e existisson de contactes amb d'autras entitats educativas del País de Galas, del País Basc, de Quebèc e de Catalonha.
Diwan e las lengas
Quand los enfants arriban als sèt ans se fa l'introduccion del francés coma lenga segonda, e als 11 apareis l'anglés coma tresena lenga e finalament quand fan 13 ans s'intègra una quatrena lenga, generalament l'(alemand o l'espanhòl). Las escòlas recebon qualques subvencions dels departaments, del Conselh Regional de Bretanha, e mai de la Comission Europèa. Se calcula que cada an lo nombre d'inscriches aumenta d'entre 15 e 16 %, e doncas en 1997 i aviá 26 centres que comptavan 752 escolans en mairala, 651 en primària, 268 en collègi e 56 en licèu'', valent a dire un total de 1753 escolans.
Situacion geografica
Las escòlas Diwan èran situadas dins las localitats seguentas:
Hemigrammus guyanensis
Hemigrammus guyanensis es una espécia de peis de la familha dels caracids e de l'òrdre dels caracifòrmes.
Manhac la Vau
Manhac la Vau (Magnac-Laval en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Manhachons.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Manhac la Vau en Nauta Vinhana
Serinhac (Carcin)
Serinhac, , (Sérignac en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Lo borg es bastit al bòrd extrème d'aquela fractura del causse que los geològues nomman l'esfondrament del Bolben. La vista s'entrauca dins la val de Segos (nom francés) e s'espandís fòrt luènh d'aquí cap a Sauset e Cáurs.
Rosheim
Rosheim en alemannisch (Rosheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
Altitud 191 m ; París a 450 km ; Estrasburg a 25 km ; Obernai a 7 km ; Molsheim a 7 km.
Altitude 191 m ; Paris à 450 km ; Strasbourg à 25 km ; Obernai à 7 km ; Molsheim à 7 km.
Istòria
Se lo luòc de Rosheim s'es prestat fòrça d'ora a una aucupacion umana permanenta, l'aparicion e lo desvolopament de la cultura de la vinha sus aquel luòc an jogat un papièr crucial en l'istòria de la « vila romane ». Aquel fach explica n'efièch lo obstination dels desparièrs ostals, laiques o religiosas, a preservar o estendre las siás possessions en e a l'entorn de la localité, en desbocant aital a nouer sus dotze sègles lo écheveau d'una istòria #que la riquesa ne sembla gaireben disproportionnée en ensajada de l'aspècte plàcid de la vila actuala. Lo vin de Rosheim i aguèt apreciat fòrça d'ora, e #servir quitament de mejan de defensa pels abitants del començament del, al cors d'aquel #que se #trucar la « guèrra de las soscaves ».
Si le site de Rosheim s'est prêté très tôt à une occupation humaine permanente, l'apparition et le développement de la culture de la vigne sur ce site ont joué un rôle crucial dans l'histoire de la « cité romane ». Ce fait explique en effet l'obstination des différentes maisons, laïques ou religieuses, à préserver ou étendre leurs possessions dans et autour de la localité, aboutissant ainsi à nouer sur douze siècles l'écheveau d'une histoire dont la richesse semble presque disproportionnée en regard de l'aspect paisible de la ville actuelle. Le vin de Rosheim fut apprécié très tôt, et servit même de moyen de défense pour les habitants du début du, au cours de ce qu'on appela la « guerre des caves ».
Velliza
Velliza es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Dàrius Nogaret
Dàrius Nogaret foguèt un escrivan felibrenc de Sant Andrieu de Sangònis del sègle XIX.
Rossfeld
Rossfald en alemanic (Rossfeld en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Dàrius Nogaret
Biografia
Sonque se sap d'el qu'escriguèt dos librets (Moun Sent André en 1864 e Una bisita a S. Guihem lou Désert en 1866) publicats a Lodeva.
Celle-Lévescault
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec: