cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chauç Forn
Chauç Forn, Chauçforn ? (Chauffour-sur-Vell en francés), es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Robliza de Cojos
Robliza de Cojos es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
(1055) Tynka
(1055) Tynka es un asteroïde.
Chenevrey-et-Morogne
Chenevrey-et-Morogne es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de Borgonha Franca Comtat.
Geografia
Aquel pichon vilatge se tròba a 1.5 km de Marnay. 20 minutas de Gray, 20 minutas de Besançon.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(1053) Vigdis
(1053) Vigdis es un asteroïde.
Kosova
La província autònoma de Cossòva e Metòquia (en sèrbe: Аутономна покрајина Косово и Метохија; en albanés: Krahina Autonome e Kosovës dhe Metohisë) es un territòri del sud d'Euròpa independent de facto de Serbia en 2008, coma Republica de Cossòva. Aquela independéncia es pas que parcialament reconeguda e demora contestada per Serbia. La meteissa annada, quatre comunas de la majoritat sèrbia mai al nòrd de Cossòva proclamèron l’independéncia de Cossòva del Nòrd, de la reconeissença tanben tras que parciala.
Villers-Outréaux
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Istòria
La municipalitat èra desservie per la ret ferré del C.F.C., Camins de Fèrre del Cambrésis. Uèi, e mai se cap de via ferrée passa pas per la municipalitat, la companhiá de la C.F.C. dessert Totjorn la vila mas amb… autocars.
La commune était desservie par le réseau ferré du C.F.C., Chemins de Fer du Cambrésis. Aujourd'hui, bien qu'aucune voie ferrée ne passe par la commune, la compagnie des C.F.C. dessert toujours la ville mais avec des… autocars.
Lengas palaihnihanas
Las lengas palaihnihanas son una pichona familha de lengas amerindianas parladas dins lo nòrd de Califòrnia als Estats Units.
Sent Agulin
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ʂɛ̃ n tɒgy’li]. Las fòrmas ancianas son Sancti Aquilini, en latin, en 1129, (Sent) Acquelin, en latin, en 1537, (Sent) Agulin en 1640. Aquilinus es lo nom d'un evesque d'Évreux au segle VII, ,.
Lengas palaihnihanas
Classificacion
Las dos lengas palaihnihanas son :
Rosiers daus Gletons
Rosiers daus Gletons (Rosiers d'Égletons en francés) es una comuna lemosina situada dins la Dordonha Lemosina. Es administrada per lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
(1057) Wanda
(1057) Wanda es un asteroïde.
Sindèras
Sindèras (Sindères en francés) qu'ei ua anciana comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de las Lanas e la region d'Aquitània. Lo 1èr de genèr de 2019, que fusionè dens la comuna navèra de Morcens la Navèra.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [sin'ðɛrəs]. Las fòrmas ancianas que son Sancta Maria de Sinzeres aus sègles XI-XII, S. Ders ! (mapa de 1714).
Segon Dauzat e Rostaing, lo nom que vien deu latin semita, « viòt, caminòt », dab lo sufixe -ella.
Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, Sindèras qu'ei lo plurau deu gascon sindèra, varianta atestada de sendèr.
Bénédicte Boyrie-Fénié qu'ei en acòrd dab Negre : semitaria > sindèra. Lo e que s'ei barrat en i davant nasala. La varianta Sinzères que s'explica per lo passatge de -d- intervocalic a [z].
Metropòli de Lion
La metropòli de Lion (en francés, métropole de Lyon) es una collectivitat territoriala de l’estat francés. Es l’agropament de 59 comunas de l’arrondiment de Lion del departament de Ròse, dins la region Auvèrnhe Ròse Aups. Foguèt creada lo 1èr de genièr de 2015 a partir de la comunautat d’aglomeracion del Grand Lion. Lo caplòc n’es Lion.
L’estatut es especific que la metropòli es desenant distinta de la collectivitat territoriala dicha departament de Ròse. Los limits ancians d’arrondiment d’aquel departament son primièr modificats per far correspondre, pels servicis de l’Estat, l’arrondiment de Lion amb la metropòli. En 2017, son tornats modificats per tornar lo Sud de Ròse a la sosprefectura de Lion.
L’INSEE atribuís a la metropòli lo còde 69M. I a pas de cambiament per la pòsta que garda lo còde 69 per las doas collectivitats del departament: la metropòli e lo Ròse « novèl ».
La populacion de la metropòli es de 1,354,476 abitants.
Per la metropòli, la collectivitat territoriala es nomenada conselh metropolitan. Aquel serà elegit, a partir de 2020, per circonscripcions.
Divisions
La metropòli ei dividida en 14 circonscripcions electoraus e 10 conferéncias territoriaus deus cònsos dempuish 2020:
Óscar Arias
Óscar Rafael de Jesús Arias Sánchez, mètge n. 1940, foguèt lo president de Còsta Rica entre 1986 e 1990, emai de 2006 a 2010.
En 1987, a recebut lo Prèmi Nobel de la Patz.
Lengas guaicuruanas
Las lengas guaicuruanas son una familha de lengas amerindas parladas al Brasil, al Paraguai e en Argentina.
Classificacion
La classificacion de las lengas guaicuruanas es:
Constanta d'aciditat
La constanta d'aciditat, generalament notada Ka , es la constanta de l'equilibri de Bronsted de la reaccion que sei reactius son l'acid HA e l'aiga e sei produchs la basa conjugada A– e la forma acida de l'aiga : AH + H2O = A– + H3 O+
Se lo calcul es menat amb lei concentracions molaras, aquela constanta es egala a :
Es associada amb una constanta logaritmica notada pK a  =. Lo pKa  d'un acid fòrt es inferior a 0, aqueu d'una basa fòrta es superior a 14 e aqueu d'un acid feble ò d'una basa febla se situa entre 0 e 14. Se fau nòtar qu'es possible de definir un pKa  dins d'autrei solvents que l'aiga.
(1056) Azalea
(1056) Azalea es un asteroïde.
(1058) Grubba
(1058) Grubba es un asteroïde.
Osteichthyes
Lo sens del tèrme Osteictians es diferent segon qu'òm se situa en classificacion classica o filogenetica.
En classificacion filogenetica, lo clad dels Osteictians compren los peisses ossoses mas tanben los batracians, los reptils e los mamifèrs.
En classificacion classica, la superclassa dels Osteictians (del grèc osteon, os e ichthys, peis), o peisses ossoses, recampa los peisses qu'an una esqueleta ossosa.
Lista de las classas
superclassa Osteichthyes
Los Osteictians contenon la classa dels Actinopterigians, que recampa l'immensa majoritat de las espècias de peisses, e conten en particular totes los peisses qu'an un interès economic per l'òme (pesca, aqüacultura, aqüariofilia).
Filogenia
200px|left Per rapòrt al grop parent, l'innovacion pus notabla es l'ossificacion amb la preséncia de dos tipes d'òs d'originas diferentas :
S'obsèrva tanben la preséncia de sacs aerians religats al tube digestiu que donaràn los palmons dels vertebrats terrèstres e las vessias natatòrias dels Actinopterigians. Aquestes sacs aerians son sopechats dins cèrts Gnatostòmes fossils. Las temptativas d'emancipacion del mitan aqüatic serián alara aparegudas dins aqueste clad.
Rollán
Rollán es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
La Sagrada
La Sagrada es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Entrecastèus
thumb|200px|left|Vista d'Entrecastèus.
Entrecastèus (Entrecasteaux en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
El Sahugo
El Sahugo es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Ramon de Miraval
200px|thumb|Ramon de MiravalRamon de Miraval foguèt un trobador de la fin del sègle XII e de la debuta del sègle XIII que segon sa vida, èra un paure cavalièr de Carcassés que possedissiá mens d'un quart del castèl de Miraval." Protegit per Ramon VI de Tolosa, foguèt pus tard tanben asssociat a Pèire II d'Aragon e Anfós VIII de Castelha. Son pseudonim literari èra Audiartz.
Se desseparèt de sa molhèr Gaudairenca qu'ela tanben compausava coblas e danças; s'enamorèt successivament de Na Loba de Penautièr, castelana de Cabaret; puèi de Brunessen, molhèr del baron Pèire Rogièr de Clarmont Ferrand, e d'Azalaís de Boisseson, molhèr de Bernat de Lombers, que ne cantèt la beutat talament ben, que lo rei En Pèire II d'Aragon la venguèt cortejar. Aimèt tanben Gemesquia de Menèrba Après la desfacha de Murèth, Raimon de Miraval se refugièt a la cors d'Aragon.
De sos trabalhs, demora uèi 45 cançons, que 22 servan sas melodias. Fòrça de sos trabalhs son dins l'estil trobar lèu. Raimon adreicèt maites trabalhs a qualqu'un que se disiá "Pastoret", mas l'identificacion d'aquesta persona es problematica, pasmens se pensa generament qu'èra Ramon Rogièr Trencavel. Raimon èra admirat pels sieus contemporanèus e per la màger part dels poètas de las generacions successivas e èra famós per son biais de tractar lo subjècte de l'amor cortés. Raimon s'aluenhèt de la canso tradicionala celebrant lo jois d'amor o l'amor de lonh, mas soslinhèt al contrari la cortesia, l'onor, e la reputacion. La pus nauta vertut es la fidelitat, mas aquesta depend de la cortesia (pretz e valor).
Ligams extèrnes
Sas òbras:
Nòtas
<references group=N/>
Fervaques
Fervaques es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
A la creacion de las costats, Fervaques siás cap de-luòc de costat. Aquel costat a suprimit en lo moment del redécoupage cantonal del an IX (1801).
À la création des cantons, Fervaques est capluòc de canton. Ce canton est supprimé lors du redécoupage cantonal de l'an IX (1801).
Sordèl
vinheta|Sordèl dins una manuscrita. Sordèl, variantas Sordèu o Sordeu (Sordello en italian ; Goito , província de Màntoa, vèrs 1180-vèrs 1268), foguèt un trobador lombard del sègle XIII qu'escriguèt mantas poesias en occitan. Es conegut mai que mai d'un biais indirècte que foguèt lausat per mai d'un escrivan coma per exemple Dante Alighieri dins son òbra De vulgari eloquentia, e dins lo Purgatòri de la Divina Comèdia. Es tanben l'eròi d'un poèma de Robert Browning (Sordello, 1840).
Dins l'antologia occitana Lo Gai Saber, es escaisnommat Sordèu lo Mantoan. Sordèl es tanben conegut coma Sordell, Sordel de Goit o Sordello da Goito.
Nòtas
<references group=N/>
La Brousse
La Brousse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Lengas mataguaianas
Las lengas mataguaianas son una familha de lengas amerindas parladas en Argentina, al Paraguai e en Bolívia, dins la region del Chaco. Son tamben conegudas sos los noms de lengas mataguayo, lengas mataco, lengas mataco-mataguayo, lengas mataco-maká.
Istòria de Còsta Rica
Còsta Rica foguèt un dels centres mai importants de l'America Centrala per la metallurgia de l'aur (d'aqui li ven son nom). Abans Cristòl Colomb produguèt una escalpradura de pèira fòrça interessanta, especialament las estatuetas antropomòrfas trobadas a Las Mercedes e las mòlas adornadas de la peninsula de Nicoya. La ceramica, plan divèrsa segon las regions, apareguèt gaire abans lo començament de nòstra èra (sètis de La Concepción e d'Aguas Buenas).
Lengas mataguaianas
Classificacion
La classificacion de las lengas mataguaianas es :
Istòria de Còsta Rica
Cristòl Colomb descobriguèt la region durant son quatren e darrièr viatge en America, en 1502. Aviá una populacion escampilhada. Foguèt explorat e conquistat a partir de 1522.
Tres sègles après, en 1821, se declarèt independent, puèi faguèt partida, de 1824 a 1839, de la Federacion de las Províncias Unidas d'America Centrala. En 1849 devenguèt una republica. Aquel encaminament vers un regim democratic s'acompanhèt d'un espandiment economic gràcias al vam de la cafeïcultura e, mendrament, de la cultura del cacao e de l'elevatge dins l’encastre de bòrias pichonas. En 1878, lo general Tomàs Guardia acordèt una concession a la United Fruit Company per la cultura de las bananas mejançant la construccion de la linha de camin de fèrre fins a Puerto Limón.
Durant los sègles XIX e XX, la vida democratica espeliguèt sens entrambi fins a 1948. L'eleccion trucada que balhèt lo poder a Otilio Ulate foguèt seguida d'una corta guèrra civila e de la mesa en plaça d'un govèrn revolucionari provisòri que faguèt fòrças refòrmas : abolicion de l'armada, legislacion sociala avançada, nacionalizacion de las bancas, drech de vòte acordat a las femnas. Considerada coma la « Soïssa de l'America Centrala », la Còsta Rica deguèt pasmens afrontar la crescuda constanta de la desobrança e un agreujament de la paurièra. Decidit de redreiçar la situacion economica, José Maria Figueres, elegit president en mai de 1994, metet en òbra una politica destinada a favorizar l'implantacion dels investidors estrangièrs especialament en bastissent de fabrigas de nauta tecnologia e en desvolopant lo torisme. Marcadas per un taus d'abstencion pro naut (29 %), las eleccions de febrièr de 1998 placèron a la tèsta de l'Estat Miguel Angel Rodriguez, cap del partit de l'Unitat sociala-crestiana. En 2002, foguèt tornarmai un candidat conservator, Abel Pacheco, que li succediguèt.
(1059) Mussorgskia
(1059) Mussorgskia es un asteroïde.
Salmoral
Salmoral es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Chaumelh (Corresa)
Chaumelh (segon toponimiaoccitana) o Chalmelh (nom supausat) (Chaumeil en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
(1060) Magnolia
(1060) Magnolia es un asteroïde.
Saldeana
Saldeana es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Seron
Seron o Serons (Cérons en francés) es una comuna bordalesa de Guiana o de Gasconha, lingüisticament gascona, situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn. Situada sus l'esquèrra deu fluvi de Garona e sus lo Siron, a 33 km de Bordèu.
Iniciativa entà Aran Verds
Iniciativa entà Aran Verds ei ua formacion politica aranesa, creada eth 7 d'octobre, ligada a Iniciativa per Catalunya Verds. Voù defender es valors d'esquèrra e dera sostenibilitat.
Saint-Jean-de-Linières
Saint-Jean-de-Linières es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Sants Texans de Linières a situat a 10 km a l'oèst de Angieus.
Saint Jean de Linières est situé à 10 km à l'ouest d'Angers.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Métairies-Saint-Quirin
Métairies-Saint-Quirin es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Salvatierra de Tormes
Salvatierra de Tormes es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sègle XIV
Istòria
20px 1382-1387 : guèrra de succession en Provença entre lei partisans de la rèina Joana e de Carles III de Duràs (gropats a l'entorn d'Ais) e aquelei de Loís d'Anjau (sostenguts par Marselha). S'acabèt per lo succès de l'Ostau d'Anjau que prenguèt possession dau Comtat de Provença. Refusant aqueu resultat, Niça quitèt Provença e integrèt Sàvoia. 1382 : rompedura de l'union personala ongropolonesa après la mòrt de Loís d'Anjau. Foguèt remplaçat per sa filha ainada, Maria, en Ongria e per sa filha cadeta, Edvija, en Polonha. 1383-1387 : sètge e presa de Tessalonica per lei Turcs Otomans (→ 1403). 1385 : maridatge entre Edvija de Polonha e lo grand-duc de Lituània Jogaila que prenguèt lo nom de Ladislau II Jagellon. Aquò marquèt lo raprochament entre Polonha e Lituània, especialament per contrar la menaça dei Chivaliers Teutonics. 1386 : campanha etiopiana còntra lo Sultanat d'Ifat que sei tropas foguèron esquichadas. La màger part dau Sultanat foguèt ocupat e ravatjat per lei fòrças dau negus Dawit I (1382-1413). Pasmens, lo sultan Saad ed-Din II capitèt de se retirar dins lo pòrt de Zeila onte resistèt fins a 1415. thumb|Representacion de la batalha de Kosovo Polje. 1389 : dins lei Balcans, batalha de Kosovo Polje entre leis armadas otomanas de Murad I e sèrbas de Lazar Hrebeljanović e de Tvrtko I. Fòrça saunosa, s'acabèt per una victòria militara turca mai la mòrt de Murad I empediguèt leis Otomans d'aprofichar son succès. Après la signatura d'una trèva, una guèrra civila de succession permetèt a Bajazet I de prendre lo poder. 1389 : en Majapahit, mòrt dau rèi Rajasanagara que foguèt remplaçat per son nebòt Wikramawardhana. Sa disparicion marca lo començament dau declin dau reiaume. 1391 : mòrt de l'emperaire Joan V Paleòleg que son rèine es considerat coma una catastròfa per l'Empèri Bizantin qu'aviá perdut son independéncia e la màger part de son territòri. Son fiu Manual II Paleòleg li succediguèt. 1394 : rompedura entre Manual II Paleòleg e Bajazet I. Aquò marquèt la restauracion de l'independéncia bizantina mai entraïnèt un sètge de la vila per lei Turcs. Pasmens, la vila resistiguèt gràcias a sei fortificacions (→ 1396 e 1402). 1396 : revirada d'una Crosada organizada per liberar Constantinòble (batalha de Nicòpolis). 20px 1397-1399 : epidemia de pèsta dins la region d'Arle. 1398 : conquista de Delhi per lei tropas de Tamburlan. Aquò entraïnèt la vassalizacion dau sultanat e un periòde de caòs dins lo nòrd-oèst de la Peninsula Indiana. thumb|right|Territòri de [[Polonha-Lituània sota la dinastia Jagellon.]] 1399 : en Polonha, mòrt d'Edvija de Polonha. Son marit, Ladislau II Jagellon, foguèt elegit rèi de Polonha per l'aristocracia per la remplaçar. Aquò foguèt una etapa importanta de la formacion de l'Union entre Polonha e Lituània
Cultura
1320 : data supausada de la publicacion dau Kebra Nagast — que sa redaccion aviá probablament començat vèrs 1314 — que venguèt una basa de la legitimitat de la dinastia salomoniana d'Etiopia. D'efiech, l'obratge es una epopèia que depintèt leis originas mitologicas revendicadas per la dinastia que seriá eissida dau rèi ebrieu Salomon. thumb|right|Enluminura realizada au sègle XIV per lo pintor [[Jean Fouquet representant la Catedrala de Nòstra Dama de París.]] 1345 : acabament dei trabalhs principaus de la bastida de la Catedrala de Nòstra Dama de París. Presentant d'estiles gotics variats en causa de sa lònga construccion començada en 1163, lo bastiment foguèt classat Monument Istoric en 1862 e Patrimòni Mondiau de l'Umanitat en 1991. 1347 : fin de la bastida de la Basilica Santa Maria de Cracòvia. D'estile gotic, lo bastiment venguèt la glèisa principala de la capitala polonesa e foguèt a cha pauc completat per d'ajusts d'estiles gotic e Renaissença fins ai sègles XV-XVI. 1365 : trabalhs importants d'agrandiment dau Sanctuari d'Al-Hussayn ibn Ali a l'iniciativa dau sultan jalayírida Uways ibn Hasan Jalayiri. Lo dòme e lei muralhas dau bastiment principau foguèron restaurats e l'encencha enviroutant la mosqueta foguèt bastida. 1365 : acabament de l'escritura dau Nagarakertagama qu'es l'òbra de Mpu Prapanca. Es un elògi dau rèi Hayam Wuruk de Majapahit e una òbra majora de la literatura javanesa d'avans lo sègle XV.
Sent Marçau (omonimia)
Sent Marçau pòt designar:
(1501) Baade
(1501) Baade es un asteroïde.
Saint-Agathon
Sant-Eganton en breton ( Saint-Agathon en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Istòria
" Anciana trèva de Ploumagoar, venguda comuna l'an 1790, parròquia l'an 1802, Sant-Agathon presenta un territòri als limits fòrça artificiales, partejat en dos pel cors del Frout, afluent del Trieux, près #que n'a establit lo bourg.
Tardivement Mencionada en los documents, la localité a d'originas escuras, mas #que poirián èsser ligadas a la preséncia d'un establiment monastique. Indignatz #qu'a fach mencion cap a 1330 en lo Pouillé dels beneficis del diocèse de Tréguier, del "prieur de Sant Guengonton"; de contunh en 1516 del "prieuré de Sant Neganton", dels parcelles dichas Lo Prieuré e Prat-ar-Prieuré "lo Pré del prieuré" jouxtent la glèisa al nòrd.
Es un autre sant breton #qu'a donat lo sieu nom al bourg, sant Gwéganton. Prononciat en breton Zan Eganton, per l'intermediari d'una forma San(t) Weganton, a #èsser faussement assimilat al pape sant Agathon, actual patron de la glèisa. La tradicion locala vòl #que i aja viscut n'ermita en los bòsques de Malaunay. Patron egalament de Lanfains (cf. Aquel nom), es lo homonyme d'un sant confesseur #que figura, anotat Gueganton, en de ancianes litanies bretonnes del XIe sègle e, transcrit Guenguenton, a la data del 2 de mai en un bréviaire del abbaye de Sant-Méen del XVIe sègle. Son sens dobte-aquel los sieus reliques #qu'an mencionat entre aquelas transferidas de la abbaye de Léhon a París cap a 920. Al nombre d'aquelas, la Translation de sant Magloire indica, n'efièch, una "part del còrs de Winganton abbé".
Editàvem Flohic (1998) : "del nom d'una santa ermita del XIen sègle, Winganton, dicha "Guéganton" o "Néganton", #que i auriá viscut en los bòsques de Malaunay. Lo nom a transformat l'an 1583 en Sant-Agathon, #çò que met la parròquia jol patrocini d'aquel pape del VIIe sègle nascut a Palerme". (FONT MARIKAVEL)
" Ancienne trêve de Ploumagoar, devenue commune en 1790, paroisse en 1802, Saint-Agathon présente un territoire aux limites très artificielles, partagé en deux par le cours du Frout, affluent du Trieux, près duquel est établi le bourg.
Tardivement mentionnée dans les documents, la localité a des origines obscures, mais qui pourraient être liées à la présence d'un établissement monastique. Outre qu'il est fait mention vers 1330 dans le Pouillé des bénéfices du diocèse de Tréguier, du "prieur de Saint Guengonton"; puis en 1516 du "prieuré de Saint Neganton", des parcelles dites Le Prieuré et Prat-ar-Prieuré "le Pré du prieuré" jouxtent l'église au nord.
C'est un autre saint breton qui a donné son nom au bourg, saint Gwéganton. Prononcé en breton Zan Eganton, par l'intermédiaire d'une forme *San(t) Weganton, il a été faussement assimilé au pape saint Agathon, actuel patron de l'église. La tradition locale veut qu'il ait vécu en ermite dans les bois de Malaunay. Patron également de Lanfains (cf. ce nom), il est l'homonyme d'un saint confesseur qui figure, noté Gueganton, dans d'anciennes litanies bretonnes du XIe siècle et, transcrit Guenguenton, à la date du 2 mai dans un bréviaire de l'abbaye de Saint-Méen du XVIe siècle. Sans doute sont-ce ses reliques qui sont mentionnées parmi celles transférées de l'abbaye de Léhon à Paris vers 920. Au nombre de celles-ci, la Translation de saint Magloire indique, en effet, une "partie du corps de Winganton abbé".
Éditions Flohic (1998) : "du nom d'un saint ermite du XIè siècle, Winganton, dit "Guéganton" ou "Néganton", qui aurait vécu dans les bois de Malaunay. Le nom est transformé en 1583 en Saint-Agathon, ce qui place la paroisse sous le patronage de ce pape du VIIe siècle né à Palerme". (SOURCE MARIKAVEL)
Saussay
Saussay es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
1977-2001 Michel Levasseur
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Estats superpausats (quantics)
Exemple de superposicion quantica
Sia la quantitat observabla (que se pòt mesurar) « vitessa ». Dens lo monde perceptible, un tren que pòt anar a 50, 100 km/h o ua auta vitessa. Mes a un moment dat, lo tren qu’a ua sola vitessa. alt=Resultats de mesuras d'un observable (vitessa per exemple) d'un objècte o ua particula en estat superpausat de dus estats pròpris.|vinheta|Mesuras d'un observable (ex. vitessa) d'un objècte en estat superpausat de dus estats pròpris. Qu’ei diferent dens l’univèrs quantic. Supausem l’objècte quantic que pòt anar sonque a duas vitessas, v1=1000 km/h e v2=2000 km/h, alavetz aqueste objècte pòt prénguer totas las combinasons linearas de las duas vitessas : a|v1⟩+b|v2⟩ on |v1⟩ vòu díser estar dens l’estat v1.
Ex: 2x|1000 km/h⟩+0,5x|2000 km/h⟩ ; 2/3x|1000 km/h⟩-4ix|2000km/h⟩ on 4i ei un nombre complèxe.
Mes quina ei la vitessa de l’objècte ? Nada. Dísen l’objècte qu’ei dens un estat superpausat de dus estats “pròpis” |1000 km/h⟩ e |2000 km/h⟩ e l’objècte n’a pas nada vitessa.
Totun, se mesuran la vitessa, l’objècte que prenguerà de faiçon aleatòria ua de las duas vitessas (1000 km/h o 2000 km/h). Se hèn la mesura un sarròt de còps dens las medishas condicions, que trobaram un còp la vitessa de l’objècte a 1000 km/h, un aute còp a 2000 km/h dens proporcions que depénden de l’estat considerat. Per exemple, per l’estat |1000 km/h⟩+|2000 km/h⟩, coma las duas vitessas an lo medish coefficient, que mesuraran un còp sus dus la vitessa 1000 km/h e un còp sus dus la vitessa 2000 km/h.
Dipnoi
Los dipnòus, que constituisson la dels Dipnoi (en latin scientific), son de peisses sarcopterigians caracterizats per la preséncia de palmons foncionals en mai de las brànquias abitualas. Aqueles organs derivan d'estructuras primitivas qu'an evoluit cap a de botarigas nadadoiras dins las linhadas aqüaticas coma los actinopterigians o cap a de palmons foncionals dins las linhadas mai adaptadas a la vida terrèstra coma los dipnòus e los primièrs tetrapòdes.
Estats superpausats (quantics)
Equacions deus estats superpausats
alt=Representacion de tres estats quantics dab la fòrma de vectors : dus estats pròpris e un estat superpausat.|vinheta|Representacion de tres estats quantics dab la fòrma de vectors : dus estats pròpris e un estat superpausat. L’estat d'un sistèma quantic qu’ei representat per un vector dens un espaci vectoriau aperat espaci de Hilbert. La combanison deus estats qu’ei donc ua combinason de vectors.
Dipnoi
Tanben son caracterizats per de placas dentàrias trissadoiras. Coma per los autres sarcopterigians, lors nadarèlas ventralas se ligan sus la cencha escapulara per un òs unic, anonciant los membres dels tetrapòdes.
Estats superpausats (quantics)
Equacions deus estats superpausats
Per un sistèma a dus estats, ψ1 e ψ2, l’estat superpausat deu sistèma qu’ei descriut per :
Dipnoi
Genres e espècias
sosclassa Dipnoi
Estats superpausats (quantics)
Equacions deus estats superpausats
Per un sistèma dab un infinitat d’estats per un observable, l’estat superpausat qu’ei descriut per :
Lengas chon
thumb|190px|L'espandida geografica de las lengas chon abans l'arribada del europèus Las lengas chon son una familha de lengas amerindas parladas en Argentina e al Chile e en Bolívia, en Patagònia e en Tèrra del Fuòc.
Classificacion
La classificacion de las lengas chon es:
Estats superpausats (quantics)
Equacions deus estats superpausats
Dens aqueras equacions, los coeficients α1, α2... αn... que son nombres complèxes.
Per un sistèma dab ua infinitat d’estats (per exemple la posicion que pòt prénguer un objècte dens l’espaci) l’estat superpausat qu’ei la soma d’un nombre infinit de vectors.
Interpretacion deus estats superpausats
En matematica, qu’ei aisit de calcular e d’enténer un estat superpausat, pr’amor qu’ei un calcul normau dens un espaci vectoriau. L’interpretacion fisica qu’ei mei complicada pr’amor que buta lo sens comun, las nostas intuicions.
Interpretacions au sègle XXau
Segon l’interpretacion de Copenaga, sustot definida per Niels Bohr en 1927, parlar d’objèctes avant la mesura n’a pas brica de sens. E lo lengatge de la fisica classica n’ei pas adaptat au monde de l’infinidament petit.
Segon lo fisician e matematician american Hugh Everett (1930-1982), e tanben lo fisician american Bryce DeWitt (1923-2004), que i a un sol univèrs (a nivèu microscopic e macroscopic), quantic, descriut per l’equacion de Schrödinger : la foncion d’onda universau. Mes que i a un sarròt de mondes classics. L’observator (l’uman) ne vei pas sonque ua realisacion de la foncion d’onda a un moment dat e a un lòc dat.
Segon lo fisician David Bohm (1917-1992), la foncion d’onda de Louis de Broglie qu’ei un camp vertadèr e objectiu. Mes que manca la posicion entà conéisher completament la particula. Aquera posicion qu’ei revelada après ua mesura. En fèit, qu’ei l’idèa que i a ua variabla esconuda.
Lo fisician Richard Phillips Feynman (1918-1988) que digoc : I think I can safely say that nobody understands quantum mechanics (Pensi qu’ac poish díser de segur que digun n’entén pas la mecanica quantica)
Navèras tèsis qu’existishen
Lo fisician lengadocian Bernard d’Espagnat (1921-2015) qu’explica la distincion enter la realitat empirica (fisica classica) e ua realitat independenta qu’apèra reau velat (fisica quantica) que nos mia a ua interpretacion satisfasenta de la fisica.
Lo fisician gascon Michel Paty (1938- ) considèra los desvolopaments recents que muishan que s’agish plan de fèits e non pas d’interpretacions, que los estats superpausats son vertadèrs e nos fòrçan a alargar lo nòste concèpt de grandor fisica.
A notar, las propietats de superposicion d'estat que son emplegats dens los calculators quantics.
Nòtas e referéncias
Bizarreries quantiques : Le mystère des états sans valeur, Etienne Parizot, Professeur université Paris Diderot
Guiraut Riquièr
vinheta|200px|Cançon de Guiraud Riquièr Guiraud Riquièr, en occitan ancian Guiraut o Giraut Riquier (Guiraud Riquier, Riquié o Richié (a. [ n-oc. ] ) en nòrma mistralenca ; Narbona cap a 1230-1292), foguèt un dels darrièrs trobadors occitans, considerat coma un dels màgers, òme del pòble; i visquèt del sieu mestièr de poèta a la cors del vescomte Amalric IV. Puèi, s'exilièt per vint ans en Castelha a la cort d'Anfons X lo Savi. Aperaquí en 1279 tornèt en Occitània en cò del comte Enric II de Rodés, un dels darrièrs luòcs qu'aparava encara los trobadors e son art. Compausèt un partiment amb lo trobador d'origina jusieva Bonfilh. Après la Crosada dels Albigeses, s'acabava l'edat d'aur trobadorenca; l'epòca èra a las influéncias religiosas sostengudas per l'Inquisicion, e Guiraut daissèt alara lo fin'amor per se virar cap a la poesia religiosa. Poèta e musician de trobar classic, daissèt una òbra de dètz mila vèrs amb mai de cent poesias (vers, cansos, tensos, retroenchas, pastorelas, albas, descorts...).
Es l'inventor de la serena, genre lirica occitana.
Nòtas
<references group=N/>
Villefranche (Iona)
Villefranche  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha.
Geografia
Villefranche Aquel situa entre la Puysaye e lo Gatinains
Villefranche ce situe entre la Puysaye et le Gatinains
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ménil-la-Tour
Ménil-la-Tour es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Villefranche (Iona)
Nòtas
<references group=N/>
Ménil-la-Tour
Geografia
Lo vilatge a situat a l'Èst de la bòsc de la Reina.
Le village est situé à l'Est de la forêt de la Reine.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Ménil-Lo-Torn es una anciana distincion possedida pels barons de Vigneulles, descendents dels senhors de Pouilly e de Gorcy, a las XVI e XVII de sègles.
Ménil-la-Tour est une ancienne seigneurie possédée par les barons de Vigneulles, descendants des seigneurs de Pouilly et de Gorcy, aux XVI et XVII siècles.
Projècte Comunas d'Occitània/Identificacion de las comunas/Pirenèus Orientals
Projècte Comunas d'Occitània > Identificacion de las comunas >Pirenèus Orientals
29 comunas occitanas, totas las autras catalanas (197 de 226).
Cantons novèls:
Fenolheda es occitan mas i a de dobtes sus Capcir e sus quauques vilatges termieròls.
Arrondiments : 1 Ceret, 2 Perpinyà (per Fenolheda), 3 Prada (per Capcir)
Cantons
Canton 15 Saint-Paul-de-Fenouillet (Arrdt 2) : complètament occitan (11 comunas)
Canton 16 Sornhan (Arrdt 2) : 10 comunas occitanas de 11
Canton 18 Vinça (Arrdt 2)
Dobtos :
Canton 12 Rivesaltes (Arrdt 2)
Populacion
Los modèls e  donan la populacion sens compte doble/totala de las comunas occitanas. INSEE :
San Cristóbal de la Cuesta
San Cristóbal de la Cuesta es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Las Quate Sasons
thumb|200px|L'IvèrnLas Quate Sasons (en italian : Le quattro stagioni) que son los 4 (suber 12) concertos de l'opus 8 d'Antonio Vivaldi (titolat Il cimento dell'armonia e dell'inventione) e que hon estabas dab eth a Amsterdam en 1725.
Que's tracta d'ua musica de programa puish que cadua que deu justament descríber ua sason (l'Estiu, per exemple, qu'evoca lo caumàs). Per aquesta rason, Vivaldi que i horní quate sonets de legir entà'us poder interpretar.
La Prima
Allegro
Largo
Sonetto
Allegro non molto - Allegro
Adagio e piano - Presto e forte
Urbanisme
L'urbanisme son lei sciéncias, lei tecnicas e leis arts relatius per l'organisacion e l'amainatjament deis espacis urbans. Es l'ensemble de mesuras tecnicas, administrativas, economicas e socialas per un desvolopament armoniós, racional e uman d'una vila.
Boissei-la-Lande
Boissei-la-Lande es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Abans la Revolucion, la distincion de Boissei aperten un temps a las familhas de Heudey e de Viel de las Parquets.
Avant la Révolution, la seigneurie de Boissei appartient un temps aux familles de Heudey et de Viel des Parquets.
Urbanisme
L'urbanisme es una disciplina vesina de la planificacion territoriala a una escala geografica multicomunala.
Lei professionaus de l'urbanisme s'apelan leis urbanistas.
Planificacion urbana en França
En França, le plànol locau d'urbanisme (PLU) es lo principau document d'urbanisme de planificacion de l'urbanisme au nivèu comunau ò, de còps, intercomunau (PLU-I). Ven remplaçar lo plànol d'occupacion dei sòus (POS) despuei la lei relativa a la solidaritat e au renovelament urban dau 13 de decembre de 2000, anomenada tanben lei SRU.
LO PLU es codificat per leis articles L. 123-1 e seguents e R. 123-1 e seguents dau Còde de l'urbanisme.
Lei comunas aguent pas de document d'urbanisme, generalament lei mai pichòtas e amb d'enjuecs redusits son somesas au Reglament Nacionau d'Urbanisme, codificat ais articles R. 111-1 à R. 111-27 dau Còde de l'urbanisme.
Planificacion urbana
La planificacion urbana recuerbe per una part bèla çò qu'es anomenat lo drech de l'urbanisme. Aqueu drech es qu'una aisina que caupe d'autres drechs, coma aqueu de la domanialitat, de l'environament, des collectivitats territorialas e pòu cambiar segons leis estats. La planificacion urbana vai largament mai luench que son estrict encastre juridic. Emai siegue obligatòria dins de nombrós estats, se basa d'en premier sus una intencion que s'apuèja sus d'un diagnostic deis fòrças e feblessas d'un territòri, seis atots, lei mejans e constrenchas relatius a l'espaci, tot aquò dins un contèxte que pòu èstre fòrça larg (pais (dins sa significacion geografica), recampament de comunas, aglomeracions, area urbana, metropòli, departament, region, estat...
Existís plusiors nivèus de planificacion urbana segon l'espandi concernit, la temporalitat mai tanben dins lo nivèu de detalhs (amenatjament generau d'un espandi larg fins a la definicion d'un cairat d'ostau ò d'una parcèla). L'apròcha « macro » es anomenada planificacion estrategica. D'unei documents coma leis SCOTs (eSquèmes de COeréncia Territoriala en França fan de prospectiva a 30 annadas
Documents d'urbanisme en França
Dins le domèni de l'Amenatjament dau territòri, lei documents d'urbanismes son de documents publics, plànols, equèmes, programas e mapas qu'encastran l'amenatjament e l'urbanisme a l'escala d'un territòri ò d'un país.
Las Quate Sasons
Sonetto
Presto
L'Abòr
Allegro
Geografia de Còsta Rica
Geografia
La Còsta Rica es gaire mai bèla que la Soïssa, los País Bas, o la region de Miègjorn-Pirenèus e pasmens a doas façadas marinas. Gausís amai d’una granda diversitat de si mitans naturaus. Una cadena volcanica centrala - (3432 m d’auçada a l'Irazú), esperlongada al nòrd-oèst per la cordilhèra de Guanacaste (2028 m d’auçada al Miravalles) e al sud-èst per la de Talamanca (3820 m d’auçada al Chirripo Grande), - forma amb las planesas centralas l’ossamenta del país. Al nòrd e a l'èst d’aquessi relèus i a una plana alluviala boscada, mentre qu'a l’oèst altèrnan planas costièras e peninsulas (de Nicòya e d'Òsa).
Las Quate Sasons
L'Abòr
Adagio molto
Geografia de Còsta Rica
Geografia
Aquessi relèus e la varietat de l’ensoguilhament bailan una granda diversitat bioclimatica atanben. Lo pendís orientau es sovent asaigat per lis alisèus. Lo clima tropicau fòrça umide favoriza lo desvolopament dei mangròvas sobre la còsta e de la seuva sempervirenta per las planas. Après aquessas tèrras caldas (600-700 m), lo clima es mai temperat, de bèlas seuvas de chassanhs cobrisson li sòus roges fertils. Las tèrras «freidas» son al dessús de 2600 m: an de seuvas de resinós. Sobre las tèrras bassas del penjau pacific, la sason seca es pus marcada, la seuva tropicala dei fuelhas caducas laissa la plaça ai savanas per varachs.
Bagnols
Bagnols en arpitan (Bagnols en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Las Quate Sasons
L'Ivèrn
Allegro non molto
Bagnols
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Geografia de Còsta Rica
Populacion
Es formada a 80 % de creòles, descendents de colons espanhòus, e compòrta 3,5 milions de personas segon lo recensament de 1997. Visca principalament sobre las tèrras naltas del centre que an li sòus li milhors, e onde se situa la capitala San José. La quichada demografica dins lo Valle Central provòca de corrents migratòris vers las tèrras caldas. Chau dire que la mitat de la poblacion del país se concentra sobre mila quilometres carrats, l’equivalent d’un carrat de 31 quilometres e mieg de costat. Lo taus de creissença naturala demòra nalt (2 %), que la natalitat se manten quand la mortalitat es febla. Lo país es urbanizat a 49 %, e la poblacion gausís dins l'ensems d'un bon enquadrament medicau. La distribucion sectoriala de la poblacion evoluís lèu : atau la poblacion emplegada dins l'agricultura es passada de 48 % en 1970 a 28 % en 1993 al profieit di sectors segondari (24 %) e terciari (48 %) de l'economia. Lo nivèl d’alfabetizacion es nalt. Li tres quarts de la poblacion an la seguretat sociala.
Las Quate Sasons
L'Ivèrn
Allegro
(1502) Arenda
(1502) Arenda es un asteroïde.
Pietro Nardini
thumb|200px|Pietro NardiniPietro Nardini (Fibiana, lo 12 d'abril de 1722 – lo 7 de mai 1793) que ho un violonista e un compositor. Questudiè a Ligorna e, arron, que ho eslhève de Giuseppe Tartini. Que perseguí ua carrièra per tota Euròpa en bèth arrecéber las laudors e l'admiracion de Leopold Mozart. En 1770 que vadó purmèr vriulon deu Granduc de Toscana Pietro Leopoldo.
Ligam extèrne
Particion libras de drets suu site de International Music Score Library Project
(1503) Kuopio
(1503) Kuopio es un asteroïde.
La Sostrana
La Sostrana, (en marchés, La Sostrane [la su'tranə]) o La Sosterrana, La Sotrana , (en borbonés La Soutraine o La Soutrane, en francés La Souterraine) es una vila occitana situada dins lo Creissent Lemosin e es la capitala dau País de La Sostrana. Administrativament, se tròba dins lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Toponimia
Doas grafias, per un resultat fonetic semblable, son a considerar : La Sotrana e La Sostrana (La Sotarrana es una fantasiá pseudo-etimologica e La Sostrane es l'equivalent de Baiona escrit *Baione).
Sembla pas, pasmens, que lo sens siá topografic, maugrat que la vila es dins una depression. Lo nom (atestacion de 1268, Subterranea) se referís a la cripta de l'anciana abadiala, o egleisa bassa, de grandas dimensions,. Donc, chau considerar, puslèu que lo mot soteiran > sotran, una contraccion dau mot lemosin sosterran(h)a : La Sostrana, socializada en francés per la Communauté de Comunes du Pays Sostranien e lo gentilici Sostranien. Dins lo parlar, -st- se pronóncia coma -t- e La Sostrana se pronóncia coma La Sostrane (ambe -e francés).
Istòria
La Sostrana annèxa La Souterraine-Paroisse (Limousin) (en francés), entre 1790 e 1794.
Nòtas
<references group="N"/>
Solferino (Gasconha)
Solferino (en francés: Solférino) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Creacion de Napoleon III, la comuna qu'a un nom qui commemòra la batalha de Solferino. L'emplaçament deu vilatge qu'ei a Las Sèrras de las Pradas (Fèlix Arnaudin). La prononciacion qu'ei [solferi'no], çò qui porré justificar ua grafia Solferinò.
Escòt
200px|left|thumb|Glèisa d'Escòt
Escòt (Escot en francés) qu'ei ua comuna de Bearn situada dens la Vath d'Aspa e administrada peth departament deths Pirenèus Atlantics dera region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània de la Republica Francesa.
200px|left|thumb|Carrèra d'Escòt Qu'ei tanhenta deras comunas de Lurbe e Sent Cristau, Asasp Arròs, Sarrança e Vilhèra e pròcha deu còth de Maria Blanca (e per 'mor d'aquò qu'ei de quan en quan trancada peu torn de França).
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [es'kɔt]. Eras fòrmas ancianas que son Scot en 1096, Eschot, en 1154, Scot en 1187, Escot en 1385 e 1618, Ascot en 1576, Escot (mapa de Cassini, ara fin deth sègla XVIIIau).
Eth nom que vien probablament dera Pena d'Escòt, mès que demòra escur.
Nòtas
.
Kemeneven
Istòria
Lo solar de Tréfry, situat sus la municipalitat, a jogat un papièr important pendent la segonda guèrra mondial en essent un ponch de relèu d'una filière de évasion de aviateurs aliats. Los proprietaris Césaire e Geneviève de Poulpiquet fasián partida de la ret Pat Line.
Cette commune est connue pour des faits liés à la Révolte des Bonnets Rouges en 1675.
Le manoir de Tréfry, situé sur la commune, a joué un rôle important pendant la seconde guerre mondiale en étant un point de relais d'une filière d’évasion d’aviateurs alliés. Les propriétaires Césaire et Geneviève de Poulpiquet faisaient partie du réseau Pat Line.
(1504) Lappeenranta
(1504) Lappeenranta es un asteroïde.
Pierre Nkurunziza
Pierre Nkurunziza (n. 1963-2020) es un òme politic que foguèt president de Burundi de 2005 entrò la mòrt.
Ouge
Ouge es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Geografia
Ouge Es un pichon pòble situat en plena campanha, entre Fayl-lo-Bòsc e Vitrey-sus-Mance.
Ouge est un petit village situé en pleine campagne, entre Fayl-la-Forêt et Vitrey-sur-Mance.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Ouge I auriá #èsser al sègle una possession de la Abbaye de Luxeuil e #far partida pel continuament de las tèrras de Chauvirey. Totalament destruit en 1636, lo pòble #demorar desèrt pendent sèt ans. #Èsser pauc a pauc reconstruit e viscut per paysans. Lo vilatge i aguèt ocupat pendent las doas guèrras mondialas, los ostals #èsser egalament réquisitionnées.
Ouge aurait été au siècle une possession de l'Abbaye de Luxeuil et fit partie par la suite des terres de Chauvirey. Totalement détruit en 1636, le village resta désert pendant sept ans. Il fut peu à peu reconstruit et habité par des paysans. Le village fut occupé durant les deux guerres mondiales, les maisons furent également réquisitionnées.
San Felices de los Gallegos
San Felices de los Gallegos es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Guilhabèrt de Castras
Guilhabèrt de Castras, èra evèsque catar de Tolosa a partir de 1226 e fins a 1240. Las datas de sa naissença e de sa mòrt son pas conegudas. Es de la familha, benlèu fraire, del predicator e teologian catar, Izarn de Castra.
En 1193 Guilhabèrt de Castras èra al cap de perfièches catars a Fanjaus. En 1204, èra filius major de l'evèsque catar de Tolosa, Gaucèlm, e aquel meteis an, donèt a Fanjaus lo consolament a quatre grandas dònas, Esclarmonda de Fois, Auda de Fanjaus, Faís de Durfòrt, Raimonda de Sant German. En 1207, participèt al Colloqui de Pamièrs, darrièr grand debat contradictòri entre catolics e catars abans la Crosada dels albigeses
En 1220, s’escapèt de Castèlnòu d'Arri, assetjada per Amauri de Montfòrt, amb l'ajuda de Bernat Oton de Niòrt. En 1229 se refugièt a çò de Jordan Unaud de Lantar. En 1226, venguèt lo primièr titulari de l'evescat catar de Rasés. En 1232 negocièt amb Raimon de Perelha, senhor de Montsegur, ad hoc ut in ipso castro posset ecclesia hereticorum habere domicilium et caput et inde possent transmittere et diffundere predicatores suos, e, seguent aquela estipulacion, en 1233, installèt a Montsegur « lo sètge e lo cap » de la Glèisa Catara.
Villemorien
Geografia
Situé dans la vallée de la Sarce, ce village se situe à l'altitude moyenne de 177 mètres.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Aquel vilatge a mencionat l'an 721 jol nom de Villa Maurinae. I aviá antany lo sieu chateau-fòrt e la siá distincion. Lo vièlh castel i auriá #èsser fondat per un comte Mohz, cap d'una d'aquelas tribus de Morins #que, al Ven sègle, #ocupar una part de la Austrasie e de la Champagne. Après i aver saccagé Bar sus Seine, lo comte Mohz #se #establir en la vallée de la Sarce e #far establir una villa (abitacions) #que #prene lo sieu nom : villa Morhiana.
Testimoniatge En març 1257 (n. St.) En lo testament de Sébile, madama de Etrepy, jos la forma Vile Morissián [Archiu départementales de la Marna, 17 H 94, n° 1].