cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Las nòvas del papagai
Resumit de R
Un papagai eloquent que vien vesitar ua dauna maridada (e embarrada dins son jardin e susvelhada per gardians per'mor deu son espós gelós) au nom deu son mèste entà la demandar de l'autrejar lo son amor que deseja mei que tot au monde. Ambs que pleitejan (era qu'ei contra a la debuta, declarant aimar lo son espòs) e fin finau qu'accepta. Lo papagai qu'abamba lo castèth entà ocupar los gardians e atau dar lo parat aus aimadors de s'aimar intessament au mens un còp dens lo jardin.
Agonges
Agonges es una comuna francofòna de Borbonés del departament d’Alèir, dins la region d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1807, l'ancienne commune du Breuil est réunie à Agonges.
Espècia en perilh d'extincion
Una espècia en perilh d'extincion es una espècia qu'es menaçada de desaparéisser rapidament se los factors de la baissa de sa populacion son pas corregits de aura.
Vejatz tanben
Extincion d'una espècia
Rhinau
Rheinau  en alemand, (Rhinài en alemanic; Rhinau en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Senegal
Senegal (var. Senegau) es un país de l'oèst d'Africa que confronta al nòrd Mauritània, a l'èst Mali e al sud Guinèa e Guinèa Bissau. A l'oèst es bordat per l'Ocean Atlantic. Gàmbia forma un enclavament de 300 km d'extension dins lo territòri de Senegal.
La capitala es Dakar.
Lo gentilici es senegalés -esa.
Clima
Lo clima de Senegau es desertic dins lo nòrd e tropicau de savana dins lo sud. La sason umida dura de junh a octòbre amb un maximom en aost. Es marcada dins lo sud mai existís sota una forma reducha dins lo centre. Lei temperaturas mejanas varian segon lei sasons. Son pus frejas durant la sason eissucha e pus caudas durant la sason cauda. Varian de 16 a 30 °C. En causa dau clima desertic, lei temperaturas maximalas pòdon agantar 46 °C durant lei periòdes pus cauds.
Preïstòria e originas
Lo territòri dau Senegau actuau es una zòna de poblament ancian coma lo mostran divèrsei descubèrtas arqueologicas datant deis epòcas paleolitica e neolitica (tombas, megalits, mòtas artificialas... etc.). Fa partida de la region senegambiana qu'es connectada ais autrei regions d'Africa de l'Oèst, çò que favorizèt una mescla importanta de populacions d'origina variada. Pasmens, en causa de la manca de documents escrichs, l'istòria dau periòde es quasi desconeguda fins a la formacion dei premiereis estats de la region a partir dau sègle VIII.
L'Empèri de Ghana
Lo premier estat conegut qu'aguèt una influéncia sus lo territòri senegalés foguèt lo premier dei tres empèris oèst-africans que dominèron lo periòde precoloniau. Dich Empèri de Ghana, se situava entre la vau mejana dau riu Senegau e la bloca de Nigèr. Dominèt la region dau sègle VIII fins au sègle XII e venguèt una poissança economica gràcias a l'esplecha de jaciments d'aur e au comèrci transsaharian. Conoguèt son apogèu dins lo corrent dau sègle XI mai se trocejèt lentament après la destruccion de sa capitala per leis Almoravids.
L'Empèri de Mali
A partir dau sègle XIII, lo ròtle de l'Empèri de Ghana foguèt représ per l'Empèri de Mali que capitèt d'unificar lo país entre l'Ocean Atlantic e la bloca de Nigèr durant lo rèine de Uali (vèrs 1255-1270). Lo comèrci transsaharian e la produccion d'aur demorèron la basa de la prosperitat regionala. Pasmens, lo còr de l'Empèri demorèt la vau de Nigèr e l'autoritat imperiala dins lei territòris atlantics foguèt sovent precària.
Ansin, dins lei regions malianas, lo rèi èra pron poderós per fisar lo poder a de governadors mai dins lei regions perifericas deguèt mantenir lei caps tradicionaus en cambi dau pagament d'un tribut annuau. Dins aquel encastre, Senegau, region periferica, foguèt dirigit per lo reiaume vassau de Jolof fondat entre lei sègles XII e XIII per de Wolòfs. Dins aquò, a partir deis annadas 1360, l'Empèri de Mali conoguèt una tiera de crisis de succession que l'afebliguèron. Perdiguèt donc pauc a pauc lo contraròtle de sei vassaus e de sei governadors que formèron d'estats independents ò fòrça autonòms fins a l'emergéncia de l'Empèri Songai.
L'Empèri Songai
Inicialament vassau de l'Empèri de Mali, l'Empèri Songhai aquistèt l'egemonia regionala dins lo corrent dau sègle XV e reformèt rapidament a son profiech la zòna de dominacion e d'influéncia de son predecessor. En Senegau, lo reiaume de Jolof deguèt ansin tornarmai acceptar la senhoriá deis emperaires oèst-africans. Pasmens, en causa de son alunchament a respèct dau centre de l'Empèri, gardèt una autonòmia fòrta. Dins lo corrent d'aqueu periòde, d'autreis estats, egalament vassaus dei Songais, se formèron en Senegau coma Futa Toro.
Dins lo corrent dau sègle XVI, lo desvolopament dau comèrci negrier atlantic destabilizèt prefondament la region. En particular, en 1591, una colona de soudats marroquins destruguèt la capitala de l'Empèri Songai que perdiguèt son importància. Lòng dau litorau, de conflictes intèrnes, motivats per lo besonh d'esclaus ò l'accès ai comptadors europèus, entraïnèron la disparicion deis estats medievaus coma Jolof que s'afondrèt en 1550 (mai subrevisquèt sota una forma reducha).
Lo periòde de l'esclavatge
Fins au sègle XIX, la colonizacion de Senegau — e dau rèsta de l'Africa de l'Oèst — se limitèt a certanei regions litoralas onte leis Europèus installèron de comptadors comerciaus. Senegau foguèt frequentat per leis Olandés, que construguèron un fòrt a Gorée en 1617, per lei Francés, que fondèron son premier comptador en 1639 e Saint-Louis en 1659, e per leis Anglés. Leis Europèus crompavan d'esclaus e de goma en cambi d'armas, de teissuts e de pacotilhas.
En 1677-1678, lei Francés prenguèron lo contraròtle de Gorée e lo litorau senegalés venguèt sa basa d'operacion principala en Africa Occidentala. Maugrat la pression deis Anglés, que conquistèron brèvament certanei comptadors francés durant lo sègle XVIII, França capitèt d'estendre son domeni coloniau gràcias a la fondacion de plusors comptadors e fòrts lòng dau litorau e dau riu Senegau.
Après l'abolicion de la tracha en 1817, lei marchands desvolopèron lo comèrci de produchs novèus, especialament l'arachida, que permetèron de mantenir de beneficis e un trafeg comerciau dins la region. En 1848, ambé la proclamacion de la II Republica, l'esclavatge foguèt abolit dins lei possessions francesas. Lei comunas de Saint-Louis e de Gorée foguèt alora dirèctament integradas a la Republica e obtenguèron un deputat a l'Assemblada Nacionala.
La conquista francesa
A partir de la fin deis annadas 1840, França adoptèt una politica coloniala expansionista en Africa per cercar de matèrias premieras, trobar de mercats novèus e assegurar son prestigi internacionau. En causa de l'ancianetat de la preséncia francesa dins la region, Senegau venguèt una basa d'aquela expansion. Pasmens, foguèt un procès lòng que durèt fins a la fin dau sègle XIX.
En Senegau, lo governador Louis Faidherbe fondèt Dakar en 1857, placèt sota protectorat divèrsei pichoneis estats de la vau de Senegal e ocupèt la totalitat dau litorau. L'Empèri Tocolor — estat poderós situat dins lo Mali actuau — assaièt de s'i opausar mai foguèt batut en 1857. A partir de 1876, la conquista francesa s'accelerèt e leis expedicions venguèron sistematicas. Sine acceptèt un protectorat en 1877 mai leis autreis estats senegalés refusèron e foguèron destruchs : Futa Toro en 1885, Baol en 1894 e Jolof en 1895. Aquela meteissa annada, París creèt l'Africa Occidentala Francesa per administrar sei colonias d'Africa de l'Oèst. Dakar ne'n venguèt la capitala.
Lo periòde francés
En causa de sa colonizacion precòça, Senegau gardèt una plaça privilegiada au sen de l'Empèri Francés. Entre 1872 e 1887, Saint-Louis, Dakar, Gorée e Rufisque venguèron de comunas francesas e seis abitants aquistèron pauc a pauc lo ciutadanatge francés. Elegiguèron tanben un deputat a l'Assemblada Nacionala. Aquò permetèt l'integracion dei populacions indigènas a la vida politica francesa e un African, Blaise Diagne, foguèt elegit deputat en 1914 avans d'intrar au govèrn en 1917.
En revènge, franc de quauquei comunas « mixtas », la màger part de Senegau foguèt administrat segon lo regime de l'indigenat e somés au trabalh fòrçat, especialament dins lei culturas d'arachidas. En mai d'aquò, durant lei dos conflictes mondiaus, Senegau aguèt un ròtle major dins lo recrutament dei tiralhaires senegalés que formavan l'òssa dei tropas colonialas francesas. Pasmens, gràcias ai progrès sanitaris, la colonia conoguèt un desvolopament important illustrat per la creissença dei vilas e per la formacion d'una elèit africana, generalament relegada ais emplechs subaltèrns.
Vèrs l'independéncia
L'assimilacion, objectiu oficiala de França, demorèt un mite fins a 1946 car, en fòra dei quatre comunas istoricas, lei condicions d'accès au ciutadanatge francés èran fòrça restrictivas e reservadas ai caps tradicionaus, ais ancians combatents, ai foncionaris e ai diplomats. Au contrari, lei caps tradicionaus foguèron mantenguts en plaça e cargats per l'autoritat coloniala de la gestion deis indigèns (requisicions, mobilizacion, impòst... etc.). En mai d'aquò, lo regime de l'indigenat permetiá de condamnar leis abitants sensa procès ò d'impausar de corvadas.
Dins aquò, après la desfacha de 1940, França foguèt obligada de faire de concessions e l'AOF obtenguèt dètz deputats a l'assemblada constituenta de 1946 (cinc per lei ciutadans, cinc per lei « non-ciutadans » ). La constitucion novèla aboliguèt l'indigenat, assopliguèt lei condicons d'accès au ciutadanatge e assegurèt una representacion parlamentària ai colonias. Leis elegits africans s'organizèron tanben per defendre l'africanizacion progressiva dei servicis publics e formèron lo Rassemblament Democratic African (RDA).
En 1956, la lèi Deffere organizèt la decentralizacion de l'Empèri Francés ambé la creacion d'assembladas localas elegidas au sufragi universau e de conseus de govèrn. Pasmens, lei limits d'aquela lèi apareguèron rapidament e lo generau de Gaulle preparèt en 1958 un projècte novèu dich Comunautat Francesa. Dins aquel encastre, lei colonias venguèron d'estats associats a França. Dins aquò, la Comunautat mau foncionèt e la màger part de sei membres demandèron, e obtenguèron, l'independéncia totala ò « l'independéncia au sen de la Comunautat » en 1960.
Senegau assaièt sensa succès de formar una Federacion de Mali ambé Mali avans de venir un estat independent au sen de la Comunautat Francesa lo 20 d'aost de 1960. Pasmens, la Comunautat arrestèt de foncionar en 1960-1961. L'independéncia senegalesa venguèt donc rapidament totala e reconeguda per la comunautat internacionala e per París.
Lo periòde Senghor
Léopold Sédar Senghor, figura majora dau RDA e de l'Union Progressista Senegalesa (UPS), venguèt president de Senegau en 1960 e lo demorèt fins a 1980. Mantenguèt lo país sota l'influéncia de França — que garda una importanta basa a Dakar — e dirigiguèt lo país d'un biais autoritari. En particular, arrestèt lo Premier Ministre Mamadou Dia en 1962, l'UPS venguèt partit unic en 1966 e mantenguèt una administracion basada sus la reconóissença de l'autoritat dei caps locaus.
Après de trèbols a la fin deis annadas 1960, lo clima se destendèt dins lo corrent de la decennia seguenta ambé la nominacion d'Abdou Diouf coma cap dau govèrn. Mamadou Dia foguèt liberat en 1974 e tres autrei partits, especialament lo Partit Democratic Senegalés (Partit Democratic Senegalés d'Abdoulaye Wade, foguèron autorizats. En 1976, l'UPS cambièt son nom per venir lo Partit Socialista.
De Diouf a Wade
Fatigat, Senghor laissèt lo poder a Abdou Diouf. Son periòde foguèt marcat per una crisi entraïnada per la demanda dei confrariás religiosas, gropant la màger dei caps tradicionaus, d'introdurre l'ensenhament religiós dins l'ensenhament public. De problemas economics e l'adopcion de politicas d'austeritat compliquèron la situacion e de manifestacions importantas demandèron la demission dau president en 1989. Fins a 2000, d'eleccions fòrça contestadas permetèron a Wade de gardar lo poder. Pasmens, foguèt finalament obligat de laissar lo poder a Abdoulaye Wade a l'eissida dau segond torn de l'eleccion presidenciala de 2000.
En parallèl, lo país deguèt faciar la question de Casamança, region situada au sud de Gàmbia, que demandèt son independéncia a partir de 1980. Après la revirada de manifestacions organizadas per lo Movement dei Fòrças Democraticas de Casamança, una guerilha se formèt en 1990 entraïnant una guèrra civila ambé de combats esporadics (5,000 mòrts, generalament de civius tuats per de minas) e, dempuei 2004, de temptativas malaisadas de negociar un acòrd de patz.
Lo periòde Wade durèt fins a 2012. Adoptèt una constitucion novèla en 2001 e ordonèt divèrsei grands trabalhs per redreiçar l'economia. Pasmens, lei dificultats economics e leis escandòls politics (naufragi dau Joola) persistiguèron entraïnant grèvas, esmogudas e boicòts deis eleccions. Ansin, en 2012, après de manifestacions violentas, Abdoulaye Wade deguèt a son torn acceptar sa desfacha e laissar lo poder a Macky Sall.
Senegau dempuei 2012
Senegau es dirigit per Macky Sall dempuei 2012. Son partit, l'Aliança per la Republica, ganhèt tanben largament leis eleccions legislativas amb un programa de reduccion deis inegalitats entre leis òmes e lei fremas, de lucha còntra lo caumatge e de lucha còntra la corrupcion. Pasmens, lo país continua de faciar de dificultats importantas illustradas per l'instabilitat governamentalas (tres Premiers Ministres en 2012-2015).
Economia
De veire: Economia de Senegal.
Ligams extèrnes
200px|drecha|vinheta|Senegal
Canton de Tivier
Lo canton de Tivier es una division administrativa de Perigòrd, venguda dempuei 2015 solament circonscripcion electorala, situada dins l'arrondiment de Nontronh e dempuei 2017 lo de Periguers, lo departament de Dordonha e la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
A la refòrma cantonala de 2015, lo canton passet de 10 a 24 comunas (aura, 23) e Tivier, qu'era chapluec, venguet burèu centralizator.
'''NB. Per de las rasons tecnicas, una partida de las informacions de l'Infobox (superficia, populacion, densitat, n° INSEE) son las de la situacion d'avant 2015.'''
Istòria
Lo canton de Tivier se creet en 1790 dins lo districte d'Eissiduelh
Lo 13 de brumaire an X (4 de novembre de 1801), lo canton de Tivier fuguet conservat,.
A las eleccions departamentalas dau 22 de març 2015, en aplicacion dau decret dau 21 de feurier de 2014 que delimita los cantons dau departament de Dordonha, lo canton de Tivier fuguèt modificat : gardet las 10 comunas dau canton vielh e ganhet las 7 comunas dau canton de Jumilhac lu Grand, suprimit, 3 dau canton de Savinhac de las Gleisas, suprimit, 2 dau canton de Sent Pardon la Ribiera, suprimit, una comuna dau Canton de La Noalha, suprimit e una comuna dau Canton de Brantòsme.
Lo nombre de comunas passet de 24 a 23 (situacion en 2020) per'mor que doas comunas fusioneren dins l'ancian canton de Savinhac de las Gleisas, lo 1er de genier de 2016, Ligüers e Sòrges dins la comuna novela de Sòrges e Ligüers de Perigòrd.
Composicion après 2015
thumb|left|300px|Lo canton de Tivier en 2015
Las comunas dau canton vielh
10 comunas, sens fusion de comunas.
Las comunas dau canton de Savinhac de las Gleisas
3 comunas, mas fusion de Sòrges e de Ligüers dins la comuna de Sòrges e Ligüers de Perigòrd lo 1er de genier de 2016.
Bielorussia
Bielorussia (en bielorús Беларусь, Biełaruś; en rus tradicional Белоруссия, Belorussiia; en rus oficial Беларусь, Belarus), oficialament la Republica de Bielorussia (en bielorús Рэспубліка Беларусь, Respublika Biełaruś; en rus Республика Беларусь, Respublika Belarus), es un país d'Euròpa Orientala sens accès a la mar. Bordeja Russia al nòrdèst e a l'èst, Ucraïna al sud, Polonha al sudoèst, Lituània a l'èst e Letònia al nordèst.
La capitala n'es Miensk e lo gentilici n'es bielorús, -ussa.
Leis originas dau pòble bielorús
Lo tèrme « Bielorussia » apareguèt per lo premier còp en 1917 durant un congrès de nacionalistas bielorús per designar lo territòri dei bielorús ò « Rus Blancs ». Sovent considerat coma una branca dau pòble rus, lei bielorús son eissits dei populacions rutènas ortodòxas que faguèron partida dau Grand Ducat de Lituània entre lei sègles XIII e XVIII.
Inicialament similaras ais autrei populacions eslavas d'Euròpa Orientala, lei Rutèns foguèron vassalizats per lei Mongòls amb leis autrei principats rus en 1237-1240. Ai sègles XIV e XV, sostenguèron l'expansionisme dei sobeirans lituanians que liberèron la region de la tutèla mongòla. Lei Rutèns integrèron alora l'union de Polonha-Lituània e participèron ai conflictes còntra lei Chivaliers Teutonics, lo Grand Principat de Moscòu, lei Tatars ò lei Turcs. Dins aqueu contèxte, lei Rutèns se diferencièron lentament dei populacions eslavas ortodòxas situadas en Ucraïna (au sud de la frontiera polonesa) e en Russia (a l'èst de la frontiera lituaniana). En parallèl, maugrat un raprochament amb lei Polonés e lei Lituanians (fondacion d'una glèisa catolica « uniata » de rite bizantin, polonizacion deis elèits... etc.), se mesclèron pas amb leis Eslaus Occidentaus.
La disparicion de Polonha e de Lituània a la fin dau sègle XVIII e l'annexion dei territòris rutèns per Russia inversèt pas aqueu procès. Pasmens, leis autoritats imperialas russas assaièron d'integrar per fòrça lei Rutèns au rèsta dau pòble rus. En particular, refusèron de reconóisser un particularisme quin que siegue e impausèron lo retorn de la Glèisa « uniata » au sen de la Glèisa Ortodòxa. Au contrari, a l'iniciativa de folcloristas s'interessant ai tradicions dei païsans rutèns, la cultura bielorussa conoguèt una lenta renaissença.
Entre Polonés e Rus
La lenta renaissença de la cultura bielorussa se manifestèt d'un biais concrèt en març de 1918 amb la proclamacion d'una republica. Pasmens, aquel estat demorèt feble e poguèt pas empachar l'avançada dei tropas polonesas que volián tornar constituir la Polonha de 1772. Aquela volontat foguèt a l'origina de la Guèrra Sovietopolonesa de 1919-1921 que s'acabèt per un partiment dei territòris rutèns entre Polonha e l'Union Sovietica en formacion.
Tre leis annadas 1920, lo govèrn centrau sovietic sostenguèt lo movement de renaissença bielorús de son costat de la frontiera. Fondèt una Republica Socialista Sovietica de Bielorussia que venguèt una republica constitutiva de l'Union Sovietica e fixèt lo limit entre Russia e Bielorussia lòng de la frontiera polonesa de 1772. Puei, creèt una lenga bielorussa modernizada e li donèt un estatut oficiau. Aquò permetèt rapidament la formacion d'un elèit intellectuau locau que foguèt pasmens decimat per la repression estaliniana. Enfin, en 1939, lei territòris bielorús annexats après lo partiment germanosovietic de Polonha foguèron integrats a la RSS de Bielorussia.
L'RSS de Bielorussia de 1939 a 1991
Ocupada per leis Alemands de 1941 a 1944, Bielorussia foguèt devastada per la Segonda Guèrra Mondiala. Considerats coma d'animaus per lei nazis, leis abitants patiguèron lo pilhatge generalizat dei territòris ocupats organizat per lo III Reich e la repression militara dei movements de partisans sovietics esconduts dins lei seuvas e lei paluns dau país. Ansin, en tres ans, leis Alemands destruguèron aperaquí 9,200 vilatges bielorús — 628 foguèron totalament anientats — e tuèron 2,23 milions de bielorús (un quart de la populacion) compres 600,000 a 800,000 judieus. De mai, en causa dau desmontatge deis usinas sovieticas vèrs l'èst, lo territòri bielorús aviá perdut son industria.
A l'eissida de la guèrra, la RSS de Bielorussia, dotada d'un ministèri deis afaires estrangiers pròpri, participèt a la fondacion dei Nacions Unidas e venguèt sòci de l'Assemblada Generala. La republica recebèt tanben sei frontieras actualas. La reconstruccion foguèt organizat per Estalin qu'ordonèt de tornar industrializar la region. En particular, una importanta industria automobila foguèt creada e l'analfabetisme dispareguèt dins lo corrent deis annadas 1960. A la fin de la Guèrra Freja, Bielorussia èra relativament prospèra en despiech deis efècts negatius de la catastròfa nucleara de Chernobyl e leis abitants votèron largament en favor dau mantenement de l'URSS en març de 1991 (aperaquí 83,7% de sufragis favorables). Pasmens, après la temptativa de còp d'estat conservator de l'estiu de 1991, Bielorussia se dirigiguèt vèrs l'independéncia. Stanislav Shushkevich la proclamèt lo 25 d'aost e venguèt lo cap de l'Estat. Puei, lo 8 de decembre seguent, organizèt amb lei presidents rus e ucraïnians la liquidicacion de l'Union Sovietica.
La Bielorussia independenta
Au contrari deis autrei país d'Euròpa de l'Èst, Bielorussia rompèt pas amb lo comunisme sovietic e gardèt de liames fòrça importants amb Russia. Ansin, en 1994, Stanislav Shushkevich foguèt escartat dau poder en causa de sa politica jutjada tròp pro-occidentala e dau desvolopament sensa precedents de la corrupcion au sen de la societat bielorussa. Foguèt remplaçat per Aliaksander Lukashenka que dirigís totjorn lo país.
Bielorussia, un satellit novèu de Russia
En 1995, un referendum favorable permetèt a Lukashenka d'aumentar sei poders e l'annada seguenta, de grèvas organizadas per l'oposicion nacionalista li permetèron d'arrestar plusors adversaris politics. Adoptèt una politica de raprochament amb Russia (restabliment de l'estatut oficiau dau rus, retorn dau drapèu bielorús dau periòde sovietic...) e establiguèt un regime fòrça autoritari. Aquò suscita l'ostilitat dau blòt occidentau qu'a adoptat de sancions economicas còntra Bielorussia. En parallèl, lei relacions amb Russia, partenari economic principau dau país, son pas totjorn coralas. En particular, la question dau pretz dau gas naturau liurat per lei Rus foguèt una fònt de tensions. De mai, en causa de l'isolament creissent dau regime, l'economia bielorussa es venguda fòrça dependenta de Moscòu. En 2020, las eleccions presidencialas veson la desfacha de Lukashenka que se manten au poder maudespiech la revòuta del pòble bielorús, mercé a l'ajuda militària de Russia.
Geografia
left|thumb|250px|Bielorussia.
Economia
De veire: Economia de Bielorussia.
Vegadan
Vegadan (prononciat Vugadan) (Bégadan en francés) es una comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de Noèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Organizacion de l'Armada Secreta
vinheta|[[Bandièra de l'OAS amb las paraulas «onor» e «patria».]] L'Organizacion de l'Armada Secreta (en francés Organisation de l'armée secrète) abreujat OAS, foguèt una organizacion terrorista fondada en 1961 a la fin de la guèrra d’Argeria per qualques ancians generals de l'armada francesa e de pès negres extremistas. Luchèron contra lo FLN e lo govèrnament Gaullist pel mantenament del colonialisme francés en Argeria.
La libertat
La libertat o Cançon de nèrvi (títol original dins lo jornal marselhés La Sartan del 6 de febrièr de 1892) es una cançon occitana de J. Clozel :
Tu que siás arderosa e nusa Tu qu'as sus leis ancas tei ponhs Tu qu'as una votz de cleron Uei sòna sòna a plens parmons Ò bòna musa.
Siás la musa dei paurei gus Ta cara es negra de fumada Teis uelhs senton la fusilhada Siás una flor de barricada Siás la Venús.
Dei mòrts de fam siás la mestressa, D'aquelei qu'an ges de camiá Lei sensa pan, lei sensa liech Lei gus que van sensa soliers An tei careças.
Mai leis autrei ti fan rotar, Lei gròs cacans 'mbé sei familhas Leis enemics de la paurilha Car ton nom tu, ò santa filha Es Libertat.
Ò Libertat coma siás bela Teis uelhs brilhan coma d'ulhauç E croses, liures de tot mau, Tei braç fòrts coma de destraus Sus tei mamèlas.
Mai puei, perfés diés de mòts raucs Tu pus doça que leis estelas E nos treboles ò ma bela Quand baisam clinant lei parpèlas Tei pès descauç.
Tu que siás poderosa e ruda Tu que luses dins lei raions Tu qu'as una vòtz de cleron Uei sòna sòna a plens parmons L'ora es venguda
Cervera de la Cañada
Cervera de la Cañada es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Canton de Jumilhac lu Grand
Lo canton de Jumilhac lu Grand es una anciana division administrativa dau Perigòrd, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Nontronh, lo departament de Dordonha e la region d'Aquitània, aura de Novela Aquitània. Dempuèi 2015, totas las comunas son dins lo canton de Tivier.
La lenga autoctòna es l'occitan lemosin, dins sa varianta perigòrda.
Istòria
Lo canton de Jumilhac lu Grand se creet en 1790 dins lo districte d'Eissiduelh
Lo 13 de brumaire an X (4 de novembre de 1801), lo canton de Jumilhac lu Grand fuguet conservat,.
Vanessa Carlton
thumb|250px|Vanessa Carlton Vanessa Lee Carlton (16 d'agost de 1980) es una cantautora e pianista americana singer-songwriter and musician. Venguèt celèbre mondialament en 2002 gràcias a sa primièra cançon A Thousand Miles, que se classifiquèt dins los cinc primièrs títols mai populars dins lo Billboard Hot 100 aquel an. Son primièr album, Be Not Nobody foguèt un succès de vendas e recebèt lo disc de platin als Estats Units. Los albums seguents pasmens, Harmonium (2004) e Heroes & Thieves (2007), coneguèron pas una capitada de las bonas.
Blanzy la Selonenca
Blanzy la Selonenca (la Salonnaise) es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
La vila de Blanzy foguèt destrucha a 95% per la Primièra Guèrra Mondiala. Foguèt "adoptada" per la comuna de Selon que l'ajudèt a se rebastir. La comuna se prenguèt lo qualificatiu "la Selonenca" en 1920.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vilanuèva XIII
vinheta|Contra [[Tolosa Olimpic XIII|Tolosa en 1964.]] Vilanuèva XIII o los "Leopards" es un club occitan de rugbi de XIII fondat en 1934 e basat a Vilanuèva d'Òlt. Lo club foguèt nòu còps campion de França. Es l'equipa mai anciana del rugbi de XIII en França.
Villarrobledo
Villarrobledo es una municipi espanhòla, de la província d'Albacete e de la Comunautat AutonòmaCastelha-La Mancha, amb una populacion de 25,000 personas. Sa superficia es de 861,25 km2
Loís Lucian Bonaparte
right|330px|thumb|"Carta de las sèt províncias bascas muishant la delimitacion actuau deu basco e la soa division en dialèctes, sosdialèctes e varietats" devuda au prince Loís Lucian Bonaparte thumb|left|200px|Loís Lucian Bonaparte Lo prince Loís Lucian Bonaparte (Grimley, Anglatèrra, 4 de genèr de 1813 - Fano, Itàlia, 3 de noveme de 1891) qu'estó senator deu Dusau Empèri e filològ especialista deu basco.
Que publiquè la Carta de las sèt províncias bascas (1863), Lo vèrbe basco en colomnas (1869), Estudis suus tres dialèctes bascos de las vaths d'Aezkoa, de Zaraitzu e d'Erronkari (1873), Observacions suu basco de Hont Arràbia, d'Irun, etc. (1877).
Ochichi
L'ochichi (o o'chi'chi') es una lenga cross river parlada en Nigèria. Fa partida de la branca dèlta central. La lenga es quasi atudada, que los ochichi parlan ara echie, un dialècte de l'igbo.
Localisacion
L'ochichi es parlat dins la zòna de govèrn local d'Etche de l'Estat de Rivers.
Morales de Valverde
Morales de Valverde es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Croix-Paquet (mètro de Lion)
drecha|sens_quadre Croix-Paquet es una estacion de la linha C del mètro de Lion.
Istòria
L'estacion dobriguèt lo 12 d'abril de 1891 e barrèt lo 3 de julhet de 1972 coma estacion de funicular.
Dobriguèt lo 6 de decembre de 1974 coma estacion de mètro.
Emily Ratajkowski
thumb|Emily Ratajkowski (2016) Emily O'Hara Ratajkowski (Londres, 7 de junh de 1991) es una modèla e actritz americana d'origina anglesa e polonesa. Se faguèt conéisser a partir de sa participacion dins la vidèo de la cançon de Robin Thicke, Blurred Lines, qu'i apareguèt pitre nus. Son primièr grand ròtle foguèt dins lo film de David Fincher, Gone Girl en 2014.
Biografia
Emily Ratajkowski nasquèt dins la capitala anglesa, Londres, en 1991 dins una familha d'intellectuals e artistas. Son paire es un artista polonés e sa maire una professora e escrivana anglesa. Demorèt pas gaire de temps en Anglatèrra e cresquèt mai que mai a Encinitas, una vila litorala de Califòrnia. Durant son enfància e adolescéncia visquèt tanben dins divèrsas parts d'Euròpa, mai que mai a Bantry en Irlanda e a Malhòrca.
Comencèt sa carrièra de modèla quand aviá pas que 14 ans per Ford Models. A l'encòp contunhèt son escolaritat dins un collègi e licèu de San Diego e fasiá de desfiladas a Los Angeles. Faguèt puèi d'estudis artistics a l'UCLA durant un an mas abandonèt per seguir una carrièra a temps complet de modèla.
Pr'aquò foguèt sonque en 2013 que venguèt celèbra, subretot sus Internet, aprèp son aparicion, pitre nus, dins lo clip de la cançon "Blurred Lines" de Robin Thicke e tanben la censura de la vidèo. Sortiguèt puèi dins d'autras vidèos musicalas coma "Love Somebody" de Maroon 5. Venguèt gràcias a aquelas participacions una modèla per la marca Victoria's Secret.
Vereaux
Vereaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lengas balticas
Las lengas balticas son una branca de las lengas indoeuropèas. Son sovent consideradas coma fasent partida d'una branca baltoeslau amb las lengas eslavas.
Classificacion
I a mas que doas lengas balticas modèrnas, lo lituanian e lo leton. Una tresena lenga lo pussian ancian es atudada.
Afrosoricida
Los afrosorícids (Afrosoricida) son un òrdre de mamifèrs afroteris. Compren las talpas dauradas e los tenrecs. Totas las espècias del grop abitan a Africa.
Minas Gerais
Minas Gerais es un estat de Brasil qu'a pas cap de frontièra maritima. Confronta la Bahia al nòrd, l'Espírito Santo a l'èst, Rio de Janeiro al sud-èst, São Paulo al sud e sud-oèst, e Mato Grosso do Sul, Goiás e lo Districte Federal a l'oèst. Sa superfícia totala es similara a la de França: 586 528,3 km2. La capitala de l'estat es la vila de Belo Horizonte.
Istòria
L'ocupacion de la region comencèt al sègle XVI, per los bandeirantes (explorators) paulistas que cercavan aur e pèiras preciosas. En 1693 i aguèt las primièras descobèrtas importantas d'aur dins las montanhas de Sabarabuçu, dins los rius del Carmo e Tripuí que provoquèron una granda migracion en direccion de la region. En 1696 foguèt fondat lo vilatge de Nossa Senhora ("Nòstra Dòna") del Ribeirão do Carmo, lo qual, en 1711, foguèt la primièra vila de Minas Gerais, nuclèu original del municipi actual de Mariana.
La descobèrta de las minas e l'esplecha de l'aur desencadenèron qualques conflictes; los pus importants foguèron la Guèrra dels Emboabas (1707-1710) e la Revòlta de Felipe dos Santos.
Dins la primièra mitat del sègle XVIII, Minas Gerais venguèt lo centre economic de la colonia, amb un creissement rapid de sa populacion. En 1709 foguèt creada la Capitania (division administrativa coloniala) de São Paulo e Minas de Ouro, separada de la Capitania de Rio de Janeiro. En 1720, la Capitania de Minas Gerais foguèt separada de la Capitania de São Paulo, amb Vila Rica - actualament Ouro Preto - coma sa capitala. Pasmens, la produccion d'aur comencèt de demenir a l'entorn de 1750, çò que forcèt Portugal de cercar un biais d'aumentar la levada d'impòsts, çò que provoquèt una revòlta populara coneguda coma l´nconfidência Mineira en 1789.
Aprèp l'independéncia de Brasil en 1822, Minas Gerais es venguda província de l'Empèri de Brasil. Amb la proclamacion de la republica en 1889, s'es facha Estat de la federacion.
Geografia
Minas Gerais es situat entre los parallèls 14º 13' 58" e 22º 54' 00" de latitud sud, e entre los meridians de 39º 51' 32" e 51º 02' 35" a l'oèst de Greenwich. Es lo segond estat brasilièr en populacion totala, amb 21 milions d'abitants distribuits en 863 municipis. Sa capitala e vila pus poblada es Belo Horizonte, amb 2,4 milions d'abitants (mai de 5 milions dins la region metropolitana). D'autras vilas importantas de l'estat son: Contagem (situada dins la region metropolitana de Belo Horizonte), Uberlândia, Juiz de Fora e Itabira.
Relèu
Las pus grandas altituds de l'estat son situadas dins las sèrras de Mantiqueira, de Espinhaço, de Canastra e en lo Parc Nacional del Caparaó, ont i a de terrens localizats per sus dels 1700 m. Lo punt mai naut de l'estat es Pico da Bandeira, amb 2891,9 m d'altitud, situat dins la divisa amb l'estat d'Espírito Santo.
Economia
L'estat es un important productor de cafè, sòja, lach, carn d'autres produches agricòlas, elevatge, e ten tanben de jaciments de minerals: fèrre, alumini, calcari e autres.
Actualament tanben l'industria es fòrça importanta: transformacion minerala, siderurgia (produccion d'acièr), electronica, automobilas (Fiat, Iveco e Mercedes Benz possedisson de fabricas dins l'estat), texils, noiduras e bevendas.
Torisme
Una autra activitat economica importanta es lo torisme. Dins l'estat i a:
Cançon (trobar)
La cançon o chançon (canso o chanso en occitan ancian) qu'ei lo genre poetic trobadorenc màger. Qu'ei ua mena d'òda on los vers (generaument octosillabs) e son estruçats en estròfas aperadas coblas e qui compta generaument 5 o 6 coblas (a còps mei).
Las coblas que pòden estar :
Marly-sur-Arroux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Barma dau Fornet
La barma dau Fornet es situaa au pè dels balces de Solaura. Las diferentas rechèrchas an permés de descurbir de nombrosas rèstas umanas (sens dobte de sepulturas) e de terralhas de l'Edat dau Fèrre.
Geografia
Se tròba en Daufinat de Vianés, dins lo departament de Droma, au còr de Diés, dins la comuna de Montmaur, entre Diá e Luc. L'accès i es liure.
Pòble mon pòble (Cançon)
Pòble mon pòble es una cançon occitana del grop La Talvera.
Ieu te'n vòli contar una Se passa pas dins la luna Mas dins ton país l'amic Qu'es pas mens un país ric Cal tot denonciar de longa E jamai passar l'esponga Ieu te tendrai estampèl Te farai regassar los uèlhs. Ieu te'n vòli contar dòas Se passa pas dins lo cosmòs Ms dins ton quartièr fotral A dos passes de l'ostal Finta plan per la fenèstra A drech coma a senèstra Ni per freg ni per calor Lo que jai sul trepador.
Pòble mon pòble De que fas aquí Pòble mon pòble Esperta-te deman matin !
Ieu te'n vòli contar tres Veses qu'inventi pas res Mas la vertat sabes plan Es pas totjorn de bon contar I a de milions de caumaires Que sabon pas cossí se'n traire E la borsa de París Pesolh revengut se ritz. Ieu te'n vòli contar quatre Se passa pas dins un teatre Los palhassas fantonet Son pas totjorn sul trastet L'exclusion es tròp prigonda Pertot la revòlta trona Per far calar lo rambalh Balhan de primas per Nadal.
Ieu te'n vòli contar sèt Mai anam mai venèm pècs Lèu lèu dins lo monde entièr Totes cagarèm parièr Pertot la granda finança Ten de menada la dança E par nos trolhar melhor Buta la globalisacion. Ieu te'n vòli contar uèch L'ai pas somiat dins la nuèch Del costat de las potingas I a quicòm que me desmingra Las firmas farmaceuticas Qu'an un bon sens de l'etica Son prèstas a far lo ben Mas servèsson lors brevets.
Ieu te'n vòli contar maitas Que tròp de causas m'acaissan Bush vòl gobernar lo monde A còps de dolars e de bombas Après Bagdad e Kaboul Ont anirà aquel capbord Los fats de Dieu e la vertat Son pas jamai d'un sol costat. Te vòli contar la darrièira Qu'ara me trapa la lassièira Nos cal pas mancar lo trin Que l'istòria es en camin Pertot cal far tombar las jaulas Pertot préne la paraula Farem un monde melhor Aumens lo temps d'una cançon.
Capdenac (Avairon)
Capdenac (Capdenac-Gare en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn. Las siás principalas caracteristicas son d'èsser una vila recenta (a celebrat los sieus 150 ans en 2011) e de s'èsser desvolopada a partir d'una gara ferroviària.
Ramón María del Valle-Inclán
thumb|right|Valle-Inclán Ramón María del Valle-Inclán (vadut Ramón José Simón Valle Peña' ; Vilanova de Arousa, Galícia lo 28 d'octobre de 1866 - Sant Jacme de Compostèla, lo 5 de genèr de 1936. Foguèt un dels principals escrivans modernistas d'Espanha. Son roman pus conegut es Luces de Bohemia.
Que vadó dens ua familha d'origina nòbla de Galícia Lo son pair, Ramón del Valle Bermúdez, qu'èra escrivan e liberau e la soa mair que s'aperava Dolores de la Peña y Montenegro. Que ho batejat Ramón José Simón Valle Peña (que cambiore lo son nom en Valle-Inclán en referéncia a un ajòu son aperat Francisco del Valle-Inclán.
Qu'estudiè au licèu de Pontevedra e, arron d'arrecéber lo bachillierato en 1885, que comencè estudis de dret a l'Universitat de Sant Jacme de Compostèla. Durant aquesta tempsada que dè quauques classas particularas entà ganhà's la vita. En 1888 que comencè estudis d'art tanben. Durant aquestas annadas que comencè tanben a escríver e que publiquè en 1889 un conte titolat A media noche (qu'ei a díser A mieja nueit). Qu'abandonè los estudis de dret a la mort deu son pair en 1890 e que tornè a Pontevedra. Que viatgè a Madrid puish, a partir de 1992 au Mexic (on publiquè dens jornaus locaus) e a Cuba.
En 1896 que s'installa a Madrid on e participa a mantuas tertulias (grops de discussions literàrias) ; que coneish atau escrivans famós com Gómez Carrillo, Pío y Ricardo Baroja, Azorín, Benavente, González Blanco, Villaespesa, Mariano Miguel de Val. En 1897 que publica Epitalamio (Historias de amores). En 1899 qu'ei herit accidentaument au braç au cors d'ua discussion dab lo jornalista Manuel Bueno e l'infeccion que hè necessària l'amputacion.
Que viu praubement durant las purmèras annadas deu sègle XX.
A partir de 1902 que publiquè la seria de las soas Sonatas qui seràn adaptadas au teatre e ua de las interprètas, l'actriz Josefina Blanco, que vaderà la soa molher en 1907. Qu'auràn tres hilhs : Joaquín María (1914), Carlos Luis (1917), Jaime (1921).
En 1910 que viatgè en Argentina e que'n prohèitè entà vesitar los país vesins (Chile, Bolívia, Paraguai e Uruguai. Durant la Purmèra Guèrra Mondiau que vesitè lo front en França.
En 1920, dab l'òbra teatrau Lutz de boèmia (Luces de boemia) qu'estreè un genre navèth : l'esperpento (hèit d'imatge absurde vodat a refletar la realitat en la bèth deformar).
Politicament que s'opausa au regim dictatoriau deu generau Miguel Primo de Rivera e que sostienerà la Republica Espanhòla anat dinc a simpatizar dab l'Union Sovietica. En 1935, que's morí d'un càncer e que ho sepelit shens ceremonia religiosa, com ac demandè.
Serra-di-Ferro
Sarra di Farru en còrs (Serra-di-Ferro en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Istòria
La municipalitat de Serra di Fèrre a #èsser constituida solament lo 1 en febrièr 1878, sul masatge caseriu central del Taravo en dependent de Zicavo. Aquela creacion preteniá donar una quita administracion a una populacion en ocupant aquel territòri en lo marc d'una economia essencialament pastorala e secondairement de cultura. D'aquel fach la siá populacion a compausat a l'origina e encara uèi de familhas o de los sieus mainats en provenent de de divèrses pòbles de la vallée del Taravo, reagrupats segon l'origina en los desparièrs caserius #que cloutent lo territòri communal. L'abitat a compausat d'ostals individuales environats d'un terren reagrupades en caserius, o escampilhadas sul territòri segon los caractéristiques abituals de l'abitat pastoral.
La commune de Serra di Ferro a été constituée seulement le 1 février 1878, sur le hameau central du Taravo dépendant de Zicavo. Cette création visait à donner une administration propre à une population occupant ce territoire dans le cadre d'une économie essentiellement pastorale et secondairement de culture. De ce fait sa population est composée à l'origine et aujourd'hui encore de familles ou de leurs enfants provenant de divers villages de la vallée du Taravo, regroupés selon l'origine dans les différents hameaux qui cloutent le territoire communal. L'habitat est composé de maisons individuelles entourées d'un terrain regroupées en hameaux, ou dispersées sur le territoire selon les caractéristiques habituelles de l'habitat pastoral.
Stefan Edberg
thumb|right|Stefan Edberg Stefan Edberg es un jogaire de tennis suedés. Es nascut lo 19 de genièr de 1966 en Växjö, Suècia. Foguèt nº 1 del mond pendent 72 setmanas. Edberg se ganhèt 6 títols de Grand Chelem, 2 medalhas als Jòcs Olimpics de Seol 88 e 2 copas Davis. A ganhat 42 torneges en individual e 18 en dobles.
Stefan Edberg ganhèt tanben la medalha d'aur als Jòcs Olimpics de Los Angeles 84, mas lo tennis èra espòrt de demostracion. Atenguèt 806 victòrias per 270 desfachas. Se retirèt en 1996.
Sauviac (Gers)
Sauviac (Sauviac en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Comuna situada sus Baïsòla. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Raze
Raze es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Grop mineral de la dolomita
Lo grop mineral de la dolomita es un grop de minerals.
San Salvador (Valhadolid)
San Salvador es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Beuna (Lemosin)
Beuna (Beaune-les-Mines en francés) es una anciana comuna situada dau departament de Nauta Vinhana e de la region de Lemosin. A fusionat emb Limòtges en 1962. Sos abitants s'apelavan los Beunas.
Cerveruela
Cerveruela es un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Cobla
cobla pòt designar:
Armèni
L'armèni es una lenga de la familha indoeuropèa parlada e oficiala en Armenia, tanben dins l'Aut Karabagh. Es la lenga pròpria deis Armènis.
Indoescitas
Los indoescitas fuguèron un pòble nomada que s'installèt en Afganistan, especialament en Bactriana vèrs 140 abC, puèi conquistèt una part del nòrd d'Índia.
Nom e Origina
thumb|left|Guerrièrs possiblament escitas (Placas d'Orlat, Ozbequistan, sègle I apC) Lo nom d'indoescita es donat als escitas qu'imigrèron dins lo mond indian. Los tèrmes escita e saka son sinonims. Escita èra utilizat per los grècs, mentre que saka èra lo nom donat per los aquemenidas per de nomadas iranians que vivián en Asia Centrala e al nòrd del Pont Euxin.
La migracion dels escitas vèrs lo Sud es ligada a aquela dels yuezhi. Los yuezhi vivián dins las Regions de l'Oèst, nom donat par los chineses a de regions sovent pobladas de nomads. Vèrs 177 abC, los xiongnu desfaguèron los yuezhi que fugiguèron en Asia Centrala. Lor migracion butèt davant els los escitas que prenguèron tamben lo camin del Sud. En 129 abC, los yuezhi envasiguèron Bactriana.
Vèrs 140 abC, los escitas dintrèron dins lo sud d'Afganistan e s'establiguèron dins lo Sakastan « lo país dels sakas », un nom que mudèt en Seïstan, per venir l'actual Sistan.
Segon las fonts chinesas, los escitas, menats per Maues, seguèron una rota mai a l'èst, a travèrs lo Pamir e la valada de Gilgit, per arribar en Cashmir.
Reialme indoescita
Vèrs 120 abC, Maues fondèt lo reialme indoescita que conquistèt de territòris dins lo nòrd d'Índia, subretot en eliminant los reialmes grecoindians,.
Satrapas occidentals
Segon la tradicion jaïna, un autre grop de sakas venguts del sud d'Afganistan, envasiguèron lo Sindh, puèi lo Gujarat e lo Rajasthan dusqua Deccan e Concan. Son coneguts jos lo nom de satrapas occidentals o kshatrapa.
Richtolsheim
Richtolsheim en alemannisch (Richtolsheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Ogbia
L'ogbia (o kolo, agholo) es una lenga cross river parlada en Nigèria. Fa partida de la branca dèlta central.
Localisacion
L'ogbia es parlat dins las zònas de govèrn local de Brass e d'Ogbia de l'Estat de Bayelsa, e dins aquela d'Abua-Odual de l'Estat de Rivers.
La Tranche-sur-Mer
La Tranche-sur-Mer es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Nòtas
<references group="N"/>
Brabant-sur-Meuse
Brabant-sur-Meuse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Viasac
Viasac (Viazac en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Chambaron de Mòrja
Chambaron de Mòrja (Chambaron-sur-Morge en francés) z-es 'na comuna novèla francesa situada dins lo departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups. Foguèt creada lo 1èr de genièr de 2016. Fa partit de l'aira urbana de Clarmont-Ferrand. Z-es sortida dau regropament de las doas comunas de La Cellaula e de La Motada que venguèron de comunas delegadas. Lo chapluòc es fixat a La Motada.
Bouffignereux
Bouffignereux es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dracy-le-Fort
Dracy-le-Fort es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Situat a aperaquí 5 quilomètres de Chalon-sus-Saône.
Situé a environ 5 kilomètres de Chalon-sur-Saône.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Morales del Vino
Morales del Vino es un municipi de la província espanhòla de Zamora dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Lengas anatolianas
Las lengas anatolianas constituisson una branca de las lengas indoeuropèas parladas en Anatolia als millennis IInd e Ièr abans nòstra èra.
Classification
Segon Melchert (2012) la classificacion de las lengas anatolianas es :
Cobla (canso)
Una cobla es una estròfa amassan los vers d'una canso dins la poesia lirica trobadorenca. Emai que generalament una cobla èra pas compausada soleta, dins fòrça cas, es tot çò que demora de çò qu'èra a l'origina un poema complet. Cada cobla d'una cançon èra generalament jogada subre la meteissa melodia, mas d'unas cançons avián una musica contunha, non repetitiva. Una cobla sola èra nomenada cobla esparsa.