cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joan Mosc
Joan Mosc (vèrs 550 - 619) foguèt un monge e un teologian bizantin de Siria. Es un sant de la Glèisa Ortodoxa.
Paul Vieille
Paul Marie Eugène Vieille (2 de setembre de 1854, París - 14 de setembre de 1934, París) foguèt un engenhaire e un quimista francés que trabalhèt sus leis explosius. Descurbiguèt l'onda explosiva ambé Marcellin Berthelot e desvolopèt la premiera pouvera sensa fum.
Joan Mosc
Nasquèt vèrs 550, probablament a Damasc, e venguèt monge au monastèri de Sant Teodòsi au sud-èst de Jerusalèm. Puei, acomencèt un lòng viatge dins l'Empèri Roman d'Orient. Anèt en Egipte e dins lo desèrt de Libia en 578, dins la region dau Mont Sinaï en 583, a Antiòquia en 604, un segond còp en Egipte en 607, a Chipre en 614 ò en 615 e a Roma onte moriguèt.
Paul Vieille
Recebèt lo Prèmi Monthyon en 1887, lo Prèmi Leconte en 1889 e foguèt elegit a l'Academia dei Sciéncias en 1904.
Joan Mosc
Figura dau miticisme ortodox, son òbra principala es lo Leimon (« lo Prat Espirituau » en occitan) que conta seis experiéncias personalas e sei rescòntres ambé plusors mèstres de l'ascèsi. Seis escrichs donan tanben una vision dei practicas monacalas orientalas dau periòde.
Navasfrías
Navasfrías es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Arcont
Un arcont èra, durant l'Antiquitat, un aut magistrat dins divèrsi ciutats grèqui.
Berd'huis
Berd'huis es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Revolum de poussa
Un revolum de poussa es un fenomèn meteorologic que sa fòrma per bèu temps quand una massa d'aire eissucha e instabla intra en rotacion e leva la poussa ò l'arena dau sòu. Aquelei revolums an un diamètre de quauquei centimètres a un desenau de mètres amb una extension verticala de quauquei mètres a mai d'un quilomètre. Presentan generalament ges de perilh mai lei pus poderós son capables de levar d'objèctes pesucs.
Dun
Dun (en francés, Dun, Dun-le-Palleteau de 1892 a 1952, Dun-le-Palestel dempuei 1952) es una comuna de Lemosin, situada dins lo País Dunés dau parçan de la Nauta Marcha; es administrada per lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Dun es un mot celta que significa fortalesa.
Istòria
Dun se ditz de còps Dun le Palesteu [donj lœ palto] dau nom daus ancians senhors.
Sench Amand de Còli
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [ʂɛ̃ n ʦɒ’mɑ̃ m ] [de’kɔli]. Lo nom es atestat, Sanctus Amandus prope Montinhacum (près de Montinhac), en latin, al sègle XIV. Lo sens del nom d'Amandus, avesque de Bordèu au sègle V e d'autres quatre sents, es « que deu èsser aimat ». Lo determinant es lo vilatge d'En Còli, ,.
Leudon-en-Brie
Leudon-en-Brie es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Retroengenhariá
La retroengenhariá, o engenhariá inversada, es l'activitat que consistís a estudiar un objècte per ne determinar lo foncionament intèrne o lo metòde de fabricacion.
Mar d'Arabia
thumb|right|Situacion de la mar d'Arabia.
La mar d'Arabia (arabi : بحر العرب, Baḥr al-'Arab; sanscrit सिन्धु सागर, Sindhu Sagar) es un parçan de l'Ocean Indian entre Índia a l'Èst, Paquistan e Iran al Nòrd, la Peninsula Aràbia a l'Oèst, e, al Sud, una linha entre lo Cap Guardafui e la còsta occidentala de Sri Lanka.
Negrilla de Palencia
Negrilla de Palencia es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Chantau (Corresa)
Chantau (Chanteix en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Toponimia
Se las fòrmas ancianas, sens font (Negre ?) e sovent sens data, fornidas per l'article francés (Cantedunus en 916, Canteduno devers 1084-1091, puei Cantau, Chantau, Chantahu, Chantueu, Chantehu, Chantheu en 1315) correspondon au luec, l'interpretacion que lo Dauzat postula emb una granda incertitud, *Cantilium (fundum), dau nom d'òme gallo-roman *Cantilius, es a escartar. L'explicacion que Delamarre postula per Chandon (Léger), canto-dūnon, « fòrt circular » es a considerar, mas en admetent una accentuacion sus lo resultat ancian de -to-.
Lista dels presidents dels Estats Units d'America
Lo president dels Estats Units d'America es al còp cap d'Estat e cap de govèrn. Aquesta es la Lista dels presidents dels Estats Units d'America.
Democracia
vinheta|400px| La democracia (del grèc antic:, démos, «pòble» e , krátos, «poder») es un ensems de principis filosofics e politics qu'organizan lo fonctionament d'un grop social segon de règlas definidas, decididas, aplicadas e conta-rotladas per totes los membres d'aquel grop, sens privilègi ni exclusion.
Vilamostausson
Vilamostausson, autra grafia Vilamostauçon (Vilo-Moustaussou en nòrma mistralenca e Bilomoustausóu en grafia de Savartés ; Villemoustaussou en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Lengas jivaro
Las lengas jivaro son una familha de lengas amerindas parladas al nord-èst de l'Amazonia, al Peró e en Eqüator per las populacions jivaro.
Classificacion
La classificacion de las lengas jivaro es :
D'autras lengas atudadas poirián èsser de lengas jivaro, lo malacato, lo palta, lo xoroca.
Tabasco (estat)
Tabasco es un dels 31 estats federats que constituisson Mexic. Situat dins lo sud-èst de Mexic, sul golf de Mexic. Enrodat pels Estats de Veracruz, de Chiapas e de Campeche, e per Guatemala, es poblat de 2,238 milions d'abitants, amb una superfícia de 25 267 km2. L'Estat es devesit en 17 municipalitats, la capitala es Villahermosa.
Olmedo de Camaces
Olmedo de Camaces es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Literatura
thumb|right|Lo [[libre es sovent considerat coma lo simbòl de la literatura.]]
La literatura es l'ensemble deis òbras escrichas e oralas qu'an una valor artistica ò estetica. Fenomèn universau observat dins totei lei societats umanas, permet de manifestar d'emocions, de comunicar de pensadas ò d'educar de legeires ò d'auditors en utilizant lei ressorsas de comunicacion ofèrtas per la lenga. Per aquela rason, la literatura es sovent liada au mond dei libres. Pasmens, regarda tanben la poesia tradicionala dei pòbles sensa desprovesits d'escritura, lo teatre ò la benda dessenhada. Pus recentament, son egalament aparegudas d'òbras redigidas sus de supòrts numerics.
L'aparicion de la literatura
Segon lei conoissenças actualas deis arqueològs, la literatura seriá apareguda en Mesopotamia vèrs 2300 avC. Lo premier autor identificat es Enheduanna, una filha dau rèi Sargon d'Akkad. Pasmens, existiá probablament una tradicion orala ben pus anciana. D'efiech, mai d'un tèxte pus tardiu ne'n menciona l'existéncia dins de descripcions de pòbles aguent pas d'escritura. Per exemple, èra lo cas dei Cèltas. De mai, plusors tèxtes importants de l'Antiquitat semblan èsser eissits de la redaccion d'òbras oralas coma la Mahabharata e lo Ramayana indians. Dins aquò, es impossible de determinar lo periòde d'aparicion precís d'aquelei tradicions oralas. Es tanben pas possible de determinar lor existéncia dins d'autreis espècias dau genre Homo, especialament Homo neanderthalensis. Pasmens, l'existéncia d'una literatura orala dins lei populacions d'òmes de Neandertal es fòrça probabla car avián de rites funeraris e de practicas artisticas.
L'influéncia dau divin
thumb|right|Passatge dau [[Libre dei Mòrts egipcian, un exemple de literatura sacrada de l'Antiquitat.]]
Lo desvolopament de la catarsis
A partir de la fin de la Renaissença, lo mecenat se desvolopèt en Euròpa. Aquò permetèt a d'artistas de trobar de senhors poderós capables de subvencionar sei trabalhs e, de còps, de lei protegir còntra lei rigors de la lèi. Plusors escrivans majors dau periòde situat entre la fin de l'Edat Mejana e lo Sègle dei Lutz, coma William Shakespeare (1564-1616), Pierre Corneille (1606-1684) ò Molière (1622-1673), foguèron donc egalament de cortesans. Ansin, seis òbras foguèron lo rebat d'aquela situacion. Pasmens, aquò permetèt d'inscriure lo trabalh de l'escrivan dins la realitat de la societat.
Ansin, a partir dau sègle XVI, leis autors literaris tornèron adoptar la nocion grèga de catarsis, es a dire de purga dei passions. Lor objectiu principau foguèt de presentar un rebat fidèu de la societat per exprimir e eliminar lei pulsions indiciblas deis espectators. Segon lei país, aquò menèt a d'òbras collectivas (teatre en França) ò individualistas (roman en Anglatèrra).
Lo desvolopament de la critica
L'integracion dau trabalh de l'escrivan au sen de la societat entraïnèt l'emergéncia de la critica literària, principalament a partir dau sègle XVIII. D'efiech, durant lo periòde de l'escrich sacrat ò inspirat per lo divin, la critica dei tèxtes èra impossibla car mauparlar dei dieus èra sovent estrictament enebit. Aquò cambièt amb la Querèla deis Ancians e deis Modèrnes que comencèt en França tre la fin dau sègle XVII. Lo desvolopament de la critica foguèt tanben sostengut per la lucha entre leis autors per obtenir lei favors dei mecènas pus importants. Pasmens, aguèt tanben un ròtle positiu en permetent l'estructuracion de la literatura dins mai d'un país gràcias a la creacion d'institucions e d'escòlas dedicadas.
Lo desvolopament dei corrents puristas
En parallèl de l'integracion creissenta de la literatura dins la societat, se desvolopèron de corrents favorables a una cèrca de la forma « pura » dei mots. L'influéncia d'aquela tendància s'observèt principalament en lei manieristas de la fin de la Renaissença, dins la poesia barròca e, pus generalament, dins lei jòcs verbaus practicats dins lei salons de l'elèit intellectuau dau Sègle dei Lutz. Après la Revolucion, demorèt vivaça amb d'autors romantics ò simbolistas coma Alfred de Vigny (1797-1863), Stéphane Mallarmé (1842-1898) ò Arthur Rimbaud (1854-1891). Au començament dau sègle XX, contunièt d'evoluir per donar naissença au subrerealisme.
Leis escrivans testimònis
thumb|right|[[Fotografia de Victor Hugo, arquetipe de l'escrivan testimòni dau sègle XIX.]]
Durant la segonda mitat dau sègle XIX, la literatura intimista entraïnèt l'aparicion d'un autre element important de la literatura modèrna : l'autor testimòni. Dins un tau quadre, lo racònte es totjorn realizat segon lo ponch de vista de l'escrivan. Pasmens, l'autor assaia de representar e de descriure la societat. Generalament, aqueu procès permetiá de criticar aquela societat per promòure un ideau de justícia sociala coma o teorizada Victor Hugo (1802-1885) dins la prefaci dei Miserables en 1862. Charles Dickens (1812-1870) adoptèt un encaminament similar dins l'Anglatèrra Industriala dau sègle XIX. D'autreis autors, coma Gustave Flaubert (1821-1880), se contentèron d'observar lei fachs. Pasmens, dins totei lei cas, lo realisme dei descripcions foguèt un aspècte important d'aqueu periòde. Laissèt una influéncia importanta que menèt a l'aparicion de l'escrivan « engatjat », prefigurat per de personalitats coma Émile Zola (1840-1902) durant l'afaire Dreyfus.
Leis escrivans engatjats
A partir dau sègle XX, fòrça escrivans venguèron d'autors « engatjats » au profiech d'una causa. Lo movement socialista provesiguèt un important contingent d'aqueleis autors coma Louis Aragon (1897-1982) ò John Steinbeck (1902-1968). Pasmens, d'autrei corrents politics aguèron tanben seis autors engatjats. Quina que siegue la causa de defendre, l'objectiu d'aqueleis escrivans èra lo meteis : descriure e rendre còmpte dei sofrenças umanas per assaiar de modificar lo cors de l'istòria.
L'estudi de la literatura
En causa de l'importància de la literatura dins lei societats umanas, l'estudi de la literatura es una activitat significativa au sen de l'elèit culturau de mai d'un país. Atestat tre l'Antiquitat, especialament amb l'existéncia de concors artistic dins plusors regions, a pres una dimension novèla amb l'aparicion de la critica literària, la creacion d'institucions encargadas de gerir la produccion literària e la definicion de metòdes d'analisi sistematica dei tèxtes e dei corrents artistics.
L'istòria literària
L'istòria literària es principalament apareguda durant lo sègle XIX coma una consequéncia de l'estructuracion de l'istòria coma disciplina scientifica. Uei, constituís l'apròchi classic de l'estudi de la literatura. D'efiech, es fondada sus l'idèa que la literatura es lo resultat de divèrseis elements coma leis eveniments marcants d'una generacion, lei tendàncias e lei tèmas artistics abordats per leis autors d'un periòde ò d'un luòc, leis idèas dominantas e lei formas preferidas per lei lectors. Aquò a permés de definir plusors periòdes literaris successius coma la Renaissença, lo classicisme, lo sègle dei Lutz ò lo romantisme. De còps, mai d'un corrent pòu coexistir coma lo naturalisme e lo simbolisme durant la segonda mitat dau sègle XIX.
Aquela categorizacion es interessenta per introdurre la literatura generala e lei tendàncias majoras. Pasmens, escarta leis òbras que s'intègran pas dins aqueu sistèma e lei periòdes de transicion son pas totjorn clars. De mai, a tendància d'aumentar lo nombre de corrents artistics durant lei periòdes pus recents car lei particularitats d'aquelei movements aparéisson pus clarament.
L'estudi scientific de la literatura
Dempuei leis ans 1920, es aparegut un apròchi scientific de l'estudi de la literatura. Son objectiu es de determinar çò que fa d'una òbra donada una òbra literària. La vision classica de cèrca de l'estructura, dei tèmas e dei procès foguèt donc jutjada insufisenta car permetiá pas de se destacar de la critica. En plaça, lei partisans de l'encaminament scientific prepausèron de s'interessar ai factors de produccion literària, especialament lo lector. Aquò menèt au desvolopament d'otís coma la bibliometria, la teoria de la recepcion e l'analisi culturala per assaiar de definir lei principis de seleccion, d'evolucions dei genres e de periodizacion que permèton de descriure la literatura. L'utilizacion dei tecnologias de l'informacion e de la literatura comparada i son frequentas.
Leis institucions literàrias
thumb|right|[[Fotografia de l'Acadèmia Francesa, modèl de totei leis institucions literàrias promogoudas per lo poder estatau.]]
Leis institucions literàrias son un element vièlh dins lo païsatge literari. Tre l'Antiquitat, lo poder roman sosteniá leis autors que lausavan lei meritis de l'emperaire. Aquela practica foguèt imitada per mai d'un autre Estat. Pasmens, au sègle XVII, la natura de l'intervencion estatau cambièt radicalament amb la creacion de l'Acadèmia Francesa per lo cardenau Richelieu. D'efiech, aquela institucion èra destinada a estructurar la literatura francesa en creant de pòstes de prestigi au sen de l'institucion e de prèmis literaris. De mai, lei procès de nominacion dei sòcis de l'Acadèmia permèton de definir una nòrma literària de seguir. Dins lo cas francés, leis academicians foguèron tanben encargats de la definicion dei règlas gramaticalas e ortograficas de la lenga francesa.
Imitat dins mai d'un país, compres Occitània, aqueu modèl aguèt una influéncia importanta dins lo mond. D'efiech, la participacion a una institucion d'aqueu tipe marca sovent la reconoissença dau trabalh d'un escrivan ò d'un lingüista. Sei sòcis an tanben una gròssa influéncia en matèria de normalizacion de la lenga car son considerats coma de « mèstres » dins son utilizacion. Pasmens, lei procès de cooptacion permetent d'elegir lei diferents sòcis engendran sovent un conservatisme lingüistic marcat. De mai, dins certanei cas, l'existéncia de plusors acadèmias rivalas pòu complicar lo trabalh de normalizacion de la lenga.
Sozomèn
Sozomèn (vèrs 375 - vèrs 450) foguèt un retor e un istorian bizantin de Palestina. Fa partida deis istorians pus importants de l'Antiquitat Tardiva.
Literatura
Lei registres literaris
Lo registre literari (ò tonalitat) d'un tèxte es definit per l'efiech engendrat per aqueu tèxte sus lo lector. Sovent cercat per l'autor, lo registre literari es liat a de procès estilistics e a de tèmas privilegiats que pòdon determinar la recepcion dau tèxte. D'un biais generau, aquò permet d'entraïnar de reaccions intellectualas e emocionalas coma l'admiracion artistica, l'adesion au prepaus dau tèxte, l'interrogacion ò lo reget. Exitís plusors tipes diferents de registres : Lo registre literari es un aspècte important de l'analisi literària. Pasmens, un meteis tèxte pòu mesclar plusors registres diferents segon lei visadas de l'autor.
Sozomèn
Es l'autor d'una Istòria eclesiastica, escricha dins lo corrent deis annadas 440-450, que conta l'istòria de la Glèisa de 324 a 429. Formada de nòu libres, presenta leis eveniments dau rèine de Constantin (libres I e II), lo periòde entre lei mòrts de Constantin e de Constanç II (III e IV), lo periòde 361-378 (V e VI) e leis annadas 379-429 (VII, VIII e IX). Son trabalh es pas una apologia dau cristianisme. D'efèct, au contrari d'autreis escrichs dau periòde, utilizava de documents eissits de sei recèrcas personalas e un metòde relativament objectiu a respèct de la màger part de sei contemporanèus. En particular, estudièt lei causas de la difusion dau cristianisme entre lei pòbles barbars e leis originas e desvolopaments de l'arianisme. Pasmens, la credibilitat de certanei fachs raportats dins son òbra, especialament lei descripcions dei practicas e de costumas religiosas, es uei l'objècte d'interrogacions de part deis istorians modèrnes.
Literatura
Lei genres literaris
Lei genres literaris son de categorias d'òbras literàrias definidas per un ensemble de règlas e d'elements comuns. Mesclats amb lei registres literaris, son l'objècte d'estudis dempuei l'Antiquitat coma o mòstra La Poetica d'Aristòtel. Perseguit per fòrça escrivans e artistas, aqueu trabalh a engendrat de sistèmas de classificacion divèrs. Pasmens, d'un biais generau, lei categorias popularas, basadas sus de critèris simples, contunian de s'impausar.
Molin d'aiga
Un molin d'aiga (var. molina) es un molin qu'utiliza la poissança idraulica d'un cors d'aiga ò pus rarament dei fòrças de marèa. Faguèt son aparicion dins lo corrent de l'Antiquitat ont es representat sus un bas-relèu dau sègle III ap. JC. La disparicion progressiva de l'esclavatge en Euròpa au començament de l'Edat Mejana entraïnèt sa generalizacion. Au sègle IX, lo molin d'aiga èra vengut una tecnologia frequenta que comencèt de declinar ambé l'aparicion de motors de vapor e d'electricitat eficaç au sègle XIX. Dispareguèt au començament dau sègle XX.
Literatura
La poesia
Genre fòrça ancian, la poesia a de formas e de definicions variadas. D'un biais generau, lei mots emplegats dins un tèxte poetic son chausits e agençats en foncion de son sens, de sa sonoritat e de consideracions sus lo ritme de la frasa e sus la construccion de figuras d'estil. Aquò permet de donar ai mots una valor diferenta de sa valor usuala, çò que permet d'aumentar l'expressivitat dei tèrmes utilizats, element caracteristic de la poesia. L'usatge dau vèrs es frequentament privilegiat per arribar a aqueu resultat mai aquò es pas sistematic. De tèxtes poetics redigits en pròsa existisson. L'oralitat e la musicalitat son pereu d'aspèctes importants de la poesia car la declamacion publica dei tèxtes poetics es frequenta. Per exemple, en Occitània, foguèt lo cas de la poesia dei trobadors.
Lo teatre
Coma la poesia, lo teatre es egalament un genre ancian, atestat tre l'Antiquitat dins plusors regions. A respècte deis autrei genres, es caracterizat per l'incarnacion dei personatges e per la representacion de l'accion per d'actors sus una scena. Per aquela rason, l'òbra es principalament constituida per de dialògs que pòdon èsser completats, dins l'escript per d'informacions escrichas destinadas au meteire en scena e ais actors. L'oralitat e la musicalitat an donc de ròtles importants dins aquela forma de literatura. L'usatge de procès poetics i es donc frequent. Per exemple, mai d'una pèça de teatre es escricha en vèrs per donar mai de densitat ai paraulas dau comedian.
Se l'organizacion d'una representacion teatrala es possibla dins un luòc quin que siegue, existís un bastiment dedicat qu'es lo teatre. Es constituit d'au mens una scena e d'emplaçaments permetent l'acuelh dau public. Leis installacions pus complèxas prepausan de zònas suplementàrias per permetre la preséncia d'una orquèstra, l'estocatge de materiaus, la preparacion deis actors... etc.
L'epopèia
Segon lei conoissenças actualas, l'epopèia es lo genre literari pus ancian que son existéncia es atestada per de pròvas arqueologicas. Es un racònte lòng que conta lei valentiás istoricas ò miticas d'un eròi ò d'un pòble. A sovent una valor fondatritz per un país, una region ò un pòble. Per exemple, redigir una tala òbra per lo pòble occitan èra l'objectiu dau Calendau de Frederic Mistral. Uei, lo tèrme epopèia pòu tanben s'aplicar a un racònte que narra lei proesas d'un eròi excepcionau.
Per donar mai d'interès a seis aventuras, l'epopèia a sovent empruntat d'elements a d'autrei registres. Leis epopèias ancianas son ansin generalament redigidas en vèrs e utilizan fòrça procès poetics. Lei tèxtes pus recents manlèvan puslèu d'elements au roman qu'es vengut lo genre principau de la literatura modèrna.
Lo cònte
Lo cònte es un genre aparegut durant l'Antiquitat. Es fondat sus lo racònte de fachs ò d'aventuras imaginaris. Sa longor es fòrça variabla e es sovent destinat a la distraccion e a l'educacion. Per aquela rason, fòrça còntes son portaires de messatges moraus ò filosofics. L'oralitat tèn una plaça importanta dins aqueu genre car, tradicionalament, un lector fa la lectura dau cònte per una assemblada. De mai, dins plusors regions, la transmission dei còntes es encara principalament orala.
La faula
La faula es un autre genre vièlh que presenta certanei similituds amb lo cònte. Es caracterizat per un racònte generalament cort que s'acaba per una leiçon de vida. Lei fachs e leis eveniments contats i son sovent fictivas e l'usatge de l'imaginari ò dau meravilhós es pas rar. Per exemple, dins lei faulas de Jean de la Fontaine, l'autor utiliza d'animaus umanizats coma personatges de la màger part de sei tèxtes. Una autra caracteristica dei faulas es que l'ensenhament dau tèxte pren sovent la forma d'una morala plaçada a son començament ò a sa fin. Per donar mai de densitat au tèxte, lo recors a de procès poetics, especialament l'usatge de vèrs, es frequent.
Lo roman
Se lo roman es aparegut tre l'Antiquitat, es demorat un genre menor fins au sègle XVI. Es una òbra literària d'imaginacion constituida d'un racònte, generalament en pròsa, d'una certana longor que son interès es la narracion d'aventuras, l'estudi de mors ò de caractèrs ò l'analisi de sentiments ò de passions. Pòu empruntar de trachs d'autrei registres coma la poesia, l'epopèia ò lo cònte. Es lo genre dominant de la literatura dempuei lo sègle XIX car sa polivaléncia li permet d'abordar de subjèctes fòrça diferents. De mai, son format es ben adaptat a una produccion de massa e a una lectura individuala, elements importants dempuei la Revolucion Industriala.
La benda dessenhada
La benda dessenhada es un genre literari recent qu'es aparegut durant lo sègle XIX. Liada au dessenh, e pus rarament a la fotografia, utiliza una juxtaposicion de dessenhs articulats en sequéncias narrativas accompanhadas de dialògs, d'elements de narracion e d'onomatopèas per contar una istòria. Existís plusors estils diferents de benda dessenhada coma lo comics estatsunidenc, lo manga japonés ò la benda dessenhada francobèlga. Inicialament considerada coma un genre menor destinat ais enfants, la benda dessenhada es venguda un genre « seriós » dins leis ans 1960 gràcias a sa capacitat de contar de racòntes variats en empruntant d'elements a d'autrei registres majors. De mai, coma lo roman, es ben adaptada a una produccion industrializada e a una lectura individuala.
Mars-la-Tour
Mars-la-Tour es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Aquela municipalitat #èsser un pòbli-frontièra amb l'Alemanda dintre 1871 e 1914.
Cette commune fut un village-frontière avec l'Allemagne entre 1871 et 1914.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
upright 1.2|thumb|left|Monument als mòrtes. Mart-lo-Torn i auriá #èsser un castrum romain amb un torn dédiée al dieu Mart #çò qu'explicariá lo nom del bourg.
S'anòta la preséncia d'un castèl mencionat l'an 1192 #que #venir proprietat de las comtes de Ficquelmont, la distincion a elevat dins comtat a lo sieu profit dempuèi 1473. En 1632 lo Maréchal La fòrça e lo maréchal Effiat grand maitre del artillerie baton una armada hispano-lotharingienne pendent la guèrra de trenta ans.
En 1817, Mart-lo-Torn, vilatge de l'anciana província de las Tres-Évêchés aviá per annèxa la granja de Saulcy. A aquela epòca i i aviá 1,050 abitants repartits dins 104 ostals. La batalha dicha de Rezonville o de Vionville se #desenrotllar pas luènh d'aicí a la granja de las grizières lo 16 d'agost de 1870. Francés e Alemands i #daissar cadun aperaquí 15 000 òmes. De 1871 a 1914, Mart-lo-Torn èra lo vilatge francés çò de mès de prèp d'aquel camp de batalha e d'aquel de Sant-Privat. Lo 4 d'agost de 1914 los primièrs combats de la Granda Guèrra opausavan l'Alemanda a la 83ème Brigada de Infanterie Francesa, los Peluts avián per mission de barrar la rota de Mètz. Mart-lo-Torn #èsser de nòu lo teatre de durs combats al cors de la batalha de Mètz en setembre 1944, oponent la Ven division de la IIIe armada americana a la 462e division alemanda del general Krause.
upright 1.2|thumb|left|Monument aux morts. Mars-la-Tour aurait été un castrum romain avec une tour dédiée au dieu Mars ce qui expliquerait le nom du bourg.
On note la présence d'un château mentionné en 1192 qui devint propriété des comtes de Ficquelmont, la seigneurie est élevé en comté à leur profit dès 1473. En 1632 le Maréchal La force et le maréchal Effiat grand maitre de l'artillerie battent une armée hispano-lotharingienne durant la guerre de trente ans.
En 1817, Mars-la-Tour, village de l'ancienne province des Trois-Évêchés avait pour annexe la ferme de Saulcy. À cette époque il y avait 1,050 habitants répartis dans 104 maisons. La bataille dite de Rezonville ou de Vionville se déroula non loin d'ici à la ferme des grizières le 16 août 1870. Français et Allemands y laissèrent chacun environ 15 000 hommes. De 1871 à 1914, Mars-la-Tour était le village français le plus proche de ce champ de bataille et de celui de Saint-Privat. Le 4 août 1914 les premiers combats de la Grande Guerre opposaient l'Allemagne à la 83ème Brigade d'Infanterie Française, les Poilus avaient pour mission de barrer la route de Metz. Mars-la-Tour fut de nouveau le théâtre de durs combats au cours de la bataille de Metz en septembre 1944, opposant la Ve division de la IIIe armée américaine à la 462e division allemande du général Krause.
Villemaur-sur-Vanne
Villemaur-sur-Vanne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Villemaur-Sus-Vanne es una pichona municipalitat bastit sus un ancian cementèri. Lo sieu precedent nom en datant del XVIIe Sègle s'escriviá VilleMort. A la Mièja-edat, una fosse comuna i aviá situat a l'intrada del vilatge amb la fin de dissuadir los fourbes de penetrar-i. (Font: Archiu Communales de Villemaur-sus-Vanne)
Villemaur-sur-Vanne est une petite commune bâtie sur un ancien cimetière. Son précédent nom datant du XVIIe Siècle s'écrivait VilleMort. Au Moyen-âge, une fosse commune était située à l'entrée du village afin de dissuader les fourbes d'y pénétrer. (Source: Archives Communales de Villemaur-sur-Vanne)
Sociedade Esportiva Palmeiras
La Sociedade Esportiva Palmeiras es un club de fotbòl brasilièr de la ciutat de São Paulo en l'estat de São Paulo. Tradicionalament recep lo supòrt dels descendents d'italians de la vila.
Gene Tierney
Actritz americana, nascuda a Nòva York lo 19 de novembre de 1920, mòrta a Houston, en Tèxas, lo 6 de novembre de 1991. Deguèt son primièr ròtle a Hollywood a Fritz Lang dins lo Retorn de Frank James (1940). De 1940 a 1945 ròda ambé li mai grands registas del temps, que faun de guela una deis eroïnas di « filmes negres » de l’atge d’aur d’Hollywood: John Ford (Tobacco Road, 1941), Henry Hathaway (Sundown, 1941), Josef von Sternberg (The Shanghai Gesture, 1941), Ruben Mamoulian (Rings on Her Fingers, 1942), Ernst Lubitsch (Heaven Can Wait, 1943). Mas quò’s dins lo cap d’òbra d’Otto Preminger, Laura (1944), qu’obtenguèt lo ròtle que ne’n faguèt una estèla mitica de l’imatge verinós e sensuau. Recebèt puèi un Oscar (Leave Her to Heaven, 1945) de John Stahl, mas, aprèp dos filmes amb Joseph Mankiewicz : Dragonwyck en 1946, e The Ghost and Mrs. Muir, en 1947, li ofriguèron pas mai que de ròtles segondaris, e sa carrièira s’arrestèt dins las annadas cinquanta.
Pasmens la Trèva e Dòna Muir èra un filme plen d’encant e ela e èra una eroïna luminosa.
Clavier (comuna)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Bruce Jarchow
Bruce Jarchow es un actor american que naissèt lo 19 de mai de 1948 a Evanston, Illinois (Estats Units).
La Orbada
La Orbada es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Villaines-sous-Lucé
Villaines-sous-Lucé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Morancé
Morancé en arpitan (Morancé en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Sanch Èli d'Aubrac
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Morancé
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sanch Èli d'Aubrac
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Viesly
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Batalha de Seven Pines
La batalha de Seven Pines (ò batalha de Fair Oaks) se debanèt entre lo 31 de mai e lo 1 de junh de 1862 durant la Guèrra de Secession. Foguèt lo resultat d'una ofensiva nordista còntra la capitala sudista, Richmond. D'efiech, una armada federala dirigida per lo generau George McClellan (34,000 òmes) agantèt leis environs de la vila, defenduda per lei tropas dei generaus Joseph Johnston e Gustavus Smith (39,000 òmes). Pasmens, lei defensas confederadas capitèron de resistir e lo combat s'acabèt d'un biais indecís. En consequéncia, lei Nordistas assaièron de tornar atacar Richmond un mes pus tard, çò que menèt dirèctament a la batalha dei Sèt Jorns (25 de junh - 1 de julhet de 1862).
Alela Diane
Alela Diane Menig, mai coneguda coma Alela Diane (Nevada City, Califòrnia, 20 d'abril de 1983) es una cantautora americana. Son album The Pirate's Gospel, autopublicat inicialament en 2004 e reeditat puèi, foguèt classificat coma un dels 10 melhors albums de 2007 per la revista francesa Les Inrockuptibles.
Ostal de Maurin
Los Maurins (Maury en francés e en anglés) o l’ostal de Maurin son una familha uganauda de Castèlmauron exilhada en America.
Demèst los mai coneguts:
Fresney
Fresney pòt essèr:
Martincourt
Martincourt pòt essèr:
Pajares de la Laguna
Pajares de la Laguna es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Senhòssa
Senhòssa (en francés: Seignosse) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [sə'ɲɔsə lu pənu'ŋ]. Las fòrmas ancianas que son Sanctus Andreas de Sinosse aus sègles XI-XII, de Sinossa, en latin, aus sègles XI-XII, Segnosse (mapas de 1638 e de 1647), Seignosse (mapa de 1714), Sagnosse (mapa de 1733).
Segon Dauzat e Rostaing, Senhòssa que vien deu nom galloroman d'òmi Senius, deu gallic Senos,dab lo sufixe aquitanic -ossa. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié qu'aima mei lo nom gallic de persona Sennius.
Delamarre que torna a « la proprietat de Senios », Seniossā (e per eth, lo sufixe qu'ei indoeuropèu); qu'adòpta ua explicacion completament celtica.
Bernardswiller
Bernhardsweiler en alemannisch (Bernardswiller en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region del Grand Èst.
Geografia
thumb|left|200px|Intrada del vilatge de Bernardswiller thumb|left|right|200px|La carrièra principala a Bernardswiller Bernardswiller (en alsacien : Batschwiller) es un vilatge #qu'a situat al pè del mont Sainte-Odile. Fa partida del costat de Obernai e lo arrondissement de Sélestat-Erstein.
thumb|left|200px|Entrée du village de Bernardswiller thumb|left|right|200px|La rue principale à Bernardswiller Bernardswiller (en alsacien : Batschwiller) est un village qui est situé au pied du mont sainte-Odile. Il fait partie du canton d'Obernai et l'arrondissement de Sélestat-Erstein.
Istòria
Bernardswiller Es un pòble #qu'a #èsser ligat a Obernai. Bernardswiller Deu lo sieu nom a personalitat nòbla, Bernhard #que se #installar amb las siás colons sus las tèrras. Lo pòble se constituissi al a l'entorn d'un fief imperial ont los emperaires germaniques #impausar de desparièrs senhors #que çò de mès de poderós de ne dintratz eles, Conrad Werher de Hattstatt. Los abbayes de Hohenbourg e de Niedermunster son possessionnés en la comuna. Cap a 1349 Bernardswiler a integrat definitivament dins la vila de Obernai e la siá istòria es estretament ligat de contunh amb aquela de Obernai fins a la Revolucion.Una descripcion del mièg de la soslinha l'existéncia de las rèstas de tres pòrtas d'aquel pòble, desaparegudas al. Sus la pòrta superiora se trobava la écusson de la vila de Obernai #que Bernardswiller n'a longtemps #èsser una dependéncia fins en 1789. Al cors de la guèrra de Trenta Ans Bernardswiller comptava aperaquí 800 armas. En 1622 la localité #conéisser de grands parrabastatges. Cap a 1674, jos Turenne, lo pòble se trucarà Bertschwiller.La municipalitat a conservat lo remembre en los sieus armoiries (agla a un cap) presentes suls potzes e los ostals. La viticulture se desvolòpa dempuèi lo sus las tèrras de la abbaye de Niedermunster,e demòra encara de los nòstres jorns l'activitat principala dels abitants del luòc amb en particular la produccion del Roge de Ottrott. Los pòrtas cochères arborent egalament los emblèmes de las vignerons e d'unes autres mestièrs testimònis de la vida economica del pòble. La municipalitat aviá per marca un agla.Pas luènh del pòble e al pè del Ungersberg se trobava una barralha telefonada Baumgarten; ocupa la localizacion del monastèri del meteis nom de l'òrdre dels Cîteaux fondat en 1125 per Cunon de Michelbach, avesque de Estrasburg.
Bernardswiller est un village qui a été rattaché à Obernai. Bernardswiller doit son nom à personnalité noble, Bernhard qui s'installa avec ses colons sur les terres. Le village se constitue au autour d'un fief impérial où les empereurs germaniques imposèrent différents seigneurs dont le plus puissant d'entre eux, Conrad Werher de Hattstatt. Les abbayes de Hohenbourg et de Niedermunster sont possessionnés dans la commune. Vers 1349 Bernardswiler est intégré définitivement à la ville d'Obernai et son histoire est étroitement lié ensuite avec celle d'Obernai jusqu'à la Révolution.Une description du milieu du signale l'existence des restes de trois portes de ce village, disparues au. Sur la porte supérieure se trouvait l'écusson de la ville d'Obernai dont Bernardswiller a longtemps été une dépendance jusqu'en 1789. Au cours de la guerre de Trente Ans Bernardswiller comptait environ 800 âmes. En 1622 la localité connut de grands désordres. Vers 1674, sous Turenne, le village s'appellera Bertschwiller.La commune a conservé le souvenir dans ses armoiries (aigle à une tête) présentes sur les puits et les maisons. La viticulture se développe dès le sur les terres de l'abbaye de Niedermunster,et reste encore de nos jours l'activité principale des habitants du lieu avec en particulier la production du Rouge d'Ottrott. Les portes cochères arborent également les emblèmes des vignerons et d'autres métiers témoins de la vie économique du village. La commune avait pour marque un aigle.Non loin du village et au pied de l'Ungersberg se trouvait une ferme appelée Baumgarten; elle occupe l'emplacement du monastère du même nom de l'ordre des Cîteaux fondé en 1125 par Cunon de Michelbach, évêque de Strasbourg.
Pantieg
Pantieg en breton ( Pancé en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Geografia
Luòc natural : lo Tertre-Gris e lo bòsc de la Saudrais 20 ectaras (#que 10 n'a apertenenta a la municipalitat de Pancé) de pins, bruyères, asphodèles (plantas pro escassas a flors blancas), genêts, ... Ancianas carrièras de pèiras. La font dels pescadors o font de Uline situada sus la municipalitat de Pancé e pas de Poligné : la siá aiga seriá totjorn potabla de los nòstres jorns. La font del Bélier (lo bélier : maquina per elevar l'aiga) a present tarie, alimentait lo bourg. Lo castèl d'aiga situada en bordure del bòsc, carrièra del Bélier, a #èsser destruit al començament dels ans 2000.
Site naturel : le Tertre-Gris et le bois de la Saudrais 20 hectares (dont 10 ha appartenant à la commune de Pancé) de pins, bruyères, asphodèles (plantes assez rares à fleurs blanches), genêts, ... Anciennes carrières de pierres. La source des pêcheurs ou source d'Uline située sur la commune de Pancé et non de Poligné : son eau serait toujours potable de nos jours. La source du Bélier (le bélier : machine pour élever l'eau) à présent tarie, alimentait le bourg. Le château d'eau situé en bordure du bois, rue du Bélier, a été détruit au début des années 2000.
Istòria
L'archiu de la comuna : NMD : de 1813 als nòstres jorns TD : a partir de 1793 BMS : 1633 a 1666, 1671 a 1792 BS : 1624 a 1632, 1667 a 1668 B : 1602 a 1623 NMD : 1793 a 1879
Dius egipcians per vila
La lista juson que balha las vilas màgers de l'Egipte antica estruçadas per nomes seguidas peus los lors dius tutelars.
Pantieg
Istòria
Au, le roi Breton Salomon y avait une résidence.
Les archives de la commune : NMD : de 1813 à nos jours TD : à partir de 1793 BMS : 1633 à 1666, 1671 à 1792 BS : 1624 à 1632, 1667 à 1668 B : 1602 à 1623 NMD : 1793 à 1879
Castèuvièlh
Castèuvièlh (Châteauvieux en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Situat au nòrd dau departament a proximitat dau limit deis Aups de Provença Auta, Castèuvièlh es un vilatge relativament isolat que si situa a mai de 1,000 m d'altitud. Lo clima li es donc de tipe mediterranèu amb d'influéncias montanhardas marcadas. Coma lei vilatges vesins, son territòri es integrat dins lo Pargue Naturau Regionau de Verdon e dins la Resèrva Naturala Geologica d'Auta Provença. L'abitat es devesit a l'entorn d'un vilatge aut centrat a l'entorn de la glèisa e d'un vilatge bas organizat a l'entorn dau castèu. Aquela particularitat es liada a l'istòria trebolada de l'endrech.
D'efiech, poblat tre la Preïstòria, lo territòri de Castèuvièlh foguèt chausit per l'installacion au sègle XI o au sègle XII d'una abadiá de fremas que fasiá partida de l'òrdre de Cîteaux. L'endrech conoissèt son apogèu durant lo sègle XIV e foguèt destruch per lei tropas dau senhor brigand Ramon de Turena. En 1342, lo vilatge de Castèuvièlh es mencionat dins un document que sinhala son restacament a la vigariá de Castelana per lo còmte de Provença. Fèu de l'Ostau de Castelana, lo vilatge passèt entre lei mans de divèrsei familhas coma l'Ostau de Demandòus. En 1575, lo castèu e lo vilatge aut foguèron destruchs per lei tropas de la Liga Catolica menada per lo baron de Vins. Aquò entraïnèt la reconstruccion dau castèu dins lo vilatge bas.
En 1677, Castèuvièlh foguèt vendut a l'Ostau d'Arbaud de Castèuvièlh, un linhatge noble locau que conoissèt una certana favor dins leis armadas reialas durant lo sègle XVIII. Durant la Revolucion, aquela familha deguèt abandonar lo vilatge e son castèu foguèt sasit per leis autoritats. Pasmens, la veusa dau darrier senhor de Castèuvièlh posquèt recuperar sa proprietat en 1815. A sa mòrt, va donèt a sa cosina e lo castèu venguèt la proprietat de captaus de la region durant lo sègle XIX.
Cap Guardafui
Lo Cap Gardafui ou Guardafui (Gees Gwardafuy, Ras Asir), en Somalia, es lo punt mai a l'Èst de l'Africa continentala, formant la punta de la bana d'Africa.
Sas coordenadas geograficas son : 11.81667°N, 51.25°W.
Omega (mòstras)
Omega es una entrepresa soïssa de relotjariá establida a Bienne. Apartèn a Swatch Group.
Per son ancianetat, sa longevitat, sa visibilitat (cronometratge esportiu, conquista espaciala) e sa talha, Omega es una dei societats principalas de l'industria relotgiera soïssa. D'efèct siguèt la pioniera en matèria d'industrializacion de la produccion (mecanizacion, produccion de massa). Outra l'excelléncia dei produchs, reconeissuda per de prèmis internacionaus fòrça nombrós, siguèt tanben un dei luecs de la lucha obriera e dau melhorament progressiu dei condicions de trabalh.
Uei, après lei torments e leis erraments provocats per l'invasion dau qüars e dei produccions japonesas deis ans 1970, la marca es de nòu una figura de proa de l'industria. Omega desvelopèt de solucions tecnicas originalas (escapament coaxiau, calibres de la maion) e l'estil siguèt modernizat. Coma apartèn a Swatch Group, si situa encuei dins lo segment "prestigi" dau mercat, e certanei dei produccions amiran clarament lo posicionament dins lo segment "luxe". De mai, fa quauques ans que la societat desvelopa un sector joielariá.
Fidèla a la region biennesa, Omega a pasmens esplechat de sucursalas o d'ataliers a Cortébert, Genèva, Köniz, Lausana, Le Sentier, Les Genevez e Villeret.
La companhiá es activa dins lo cronometratge esportiu, lo tractament e l'afichatge dei donadas despuei 1909. Assumissèt aqueu pretzfach lo premier còup au moment dei Juecs Olimpics d'estiu de 1932 a Los Angeles e, mai recentament, au moment dei Juecs Olimpics de Turin en 2006, de Beijing en 2008 e de Vancouver en 2010.
Palacios del Arzobispo
Palacios del Arzobispo es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Hewlett-Packard
thumb|Pancarta de benvenguda a la sedença centrala de Hewlett-Packard a Palo Alto (Califòrnia) Hewlett-Packard o HP es una entrepresa de tecnologia de l'informacion, fabrica e comercializa ordenadors, estampadoiras e logicial en mai de brindar de servicis d'assisténcia ligada a la informatica. A la siá sedença a Palo Alto, Califòrnia e la companhiá data de 1939. Originalment se consacrava a la fabricacion d'instruments de mesura electronica e de laboratòri.
Maxstadt
Geografia
Lo païsatge de Maxstadt a constituit de vastes de pradas, de tèrras labourables e de bòsques. De pichons ruisseaux, afluents del Langenbach de contunh de la Nied Alemanda, delimitan lo vilatge per l'èst.
Le paysage de Maxstadt est constitué de vastes prairies, de terres labourables et de forêts. De petits ruisseaux, affluents du Langenbach puis de la Nied Allemande, encerclent le village par l'est.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Palaciosrubios
Palaciosrubios es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Benoît Fourneyron
thumb|200px Benoît Fourneyron (31 d'octòbre de 1802, Sant Estève – 31 de julhet de 1867, París) foguèt un engenhaire francés que desvolopèt la premiera turbina de reaccion entre 1827 e 1832. Per la seguida, melhorèt sei modèls de turbina e creèt divèrsei companhiás en Euròpa (principalament de filaturas). S'interessèt tanben a la politica e venguèt pròche dau sant-simonisme e dau liberalisme. Foguèt elegit deputat (republican) de Léger de 1848 a 1849).
Recebèt un nombre important de prèmis e de guierdons per son trabalh coma la Legion d’Onor (1839), una medalha d'onor de l'Exposicion Universala de 1855 ò una plaça dins la jurada de l'Exposicion Universala de 1867.
Occitània Granda
L’Occitània Granda es lo nom donat, especialament pels occitans de las Valadas, a la part de l’Occitània qu’es dins las raras de l’Estat francés.
Sa populacion estimada èra de 0 abitants en.
Prevel
Geografia
Primelin Es una municipalitat de la baia de Audierne, limitrophe de Plogoff, a l'oèst, Cléden-Cap de-Sizun e Goulien al nòrd, e Esquibien, a l'èst, vorejada al sud pel Ocean Atlantic, que # se llauren los pichons pòrts de Porstarz,al sud, e del Loc'h, a l'oèst.
Primelin est une commune de la baie d'Audierne, limitrophe de Plogoff, à l'ouest, Cléden-Cap-Sizun et Goulien au nord, et Esquibien, à l'est, bordée au sud par l'Océan Atlantique, sur lequel s'ouvrent les petits ports de Porstarz,au sud, et du Loc'h, à l'ouest.
Faraons per òrdre alfabetic
Un meteis faraon pòt èsser present mantun còp dins aquesta lista jos sos diferents noms (nom egipcian, nom grèc, transcripcions multiplas).
Teodòr lo Lector
Teodòr lo Lector foguèt un clerc e un istorian bizantin dau sègle VI qu'ocupèt lo pòste de legeire dins la Catedrala de Santa Sofia.
Sa vida es desconeguda. Foguèt l'autor de dos obratges istorics importants dei premiers sègles de la literatura bizantina. Lo premier es una cronica eclesiastica dicha Historia Tripartita qu'estudia e compara lei trabalhs sus lo subjècte de tres istorians majors dau sègle V (Sozomèn, Teodoret de Cir e Sòcrates Escolàstic). La segonda es egalament una cronica dicha Historia Ecclesiastica qu'es la seguida de sa premiera òbra e que conta leis eveniments liats a la vida de la Glèisa de 440 a 527. Perduda, aquela segonda òbra es coneguda gràcias a d'extrachs citats per mai d'un autor ulterior coma Joan Damascèn.
Coman
Lo coman es una lenga turquesa atudada parlada a l'Edat Mejana al nòrd de la mar Caspiana, puèi, aprèp l'invasion mongòla del sègle XIII, en Ongria.
Atestacion
Lo coman es conegut per un manuscript medieval, lo Codex cumanicus, que compren un vocabulari e de frasas dins la lenga.
Marthemont
Marthemont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
thumb|left|Vist de Marthemont amb mirabelliers en flors
thumb|left|vue de Marthemont avec mirabelliers en fleurs
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Vilatge natal d'Anne Claudot nascuda abans 1682 (veusa de François Janson) #qu'a épousé Jacques René Depardieu dicha Duval lo 12 de genièr de 1717 a Nancy (parròquia La nòstra Madama).
Font :Robert Depardieu, membre UCGL
Village natal d'Anne Claudot née avant 1682 (veuve de François Janson) qui a épousé Jacques René Depardieu dit Duval le 12 janvier 1717 à Nancy (paroisse Notre Dame).
Source :Robert Depardieu, membre UCGL
La Chapela daus Bròsts
La Chapela daus Bròsts (La Chapelle-aux-Brocs en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Lassy (Val d'Oise)
Lassy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa