cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Le Quillio
Ar C'hillioù en breton ( Le Quillio en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Istòria
Lo Quillio es un démembrement de la parròquia primitive de Merléac. Los bòsques del Quillio (in nemoribus de Killiou, in parochia de Meleriac) an mencionat l'an 1285, en un document establit per Eudon Gilbert en benefici de Josselin de Rohan. Lo Quillio (Killiou) a citat coma parròquia del diocèse de Kemper dempuèi 1286 (Morís., Pr. E, 1078 e 1081).
Lo Quillio (Killiou) es, fins a la fin de l'Ancian Regim, una trève de la parròquia de Merléac e dépendait de la évêché de Kemper. Quillio Aviá per subdélégation Quintin e per ressort lo banc reial de Ploërmel. Lo Quillio a erigit en municipalitat l'an 1790 e ven parròquia al Concordat.
Le Quillio est un démembrement de la paroisse primitive de Merléac. Les bois du Quillio (in nemoribus de Killiou, in parochia de Meleriac) sont mentionnés en 1285, dans un document établi par Eudon Gilbert au profit de Josselin de Rohan. Le Quillio (Killiou) est cité comme paroisse du diocèse de Quimper dès 1286 (Mor., Pr. I, 1078 et 1081).
Le Quillio (Killiou) est, jusqu'à la fin de l'Ancien Régime, une trève de la paroisse de Merléac et dépendait de l'évêché de Quimper. Quillio avait pour subdélégation Quintin et pour ressort le siège royal de Ploërmel. Le Quillio est érigé en commune en 1790 et devient paroisse au Concordat.
On rencontre les appellations suivantes : Killiou (en 1285), Par. de Killiou (en 1286), Quilio (en 1464), Guillio (en 1492), treffve du Quillio (en 1535-1536). On trouve Quillio dès 1635 (archives des Côtes d’Armor, 1E 2738).
La paroisse du Quillio et les trois paroisses voisines de St-Thélo, St-Caradec et Trévé, formaient aux XVI et XVIII siècles ce que l’on appelle « les poumons de la manufacture » (manufacture des toiles fines en lin dites Bretagne, compris dans un espace compris entre Quintin, Moncontour, Loudéac et Pontivy). Il s’agissait pourtant de quatre petites paroisses rurales dominées par un bourg de taille très moyenne, mais leur position géographique (entre Quintin et Pontivy) fit du Quillio et des trois villages voisins le centre d’une intense activité marchande : sur les 450 marchands (petits et grands) que compte la manufacture entre 1781 et 1790, plus du tiers habite ces quatre paroisses.
Ces marchands habitent soit dans les bourgs soit sur leurs domaines où ils s’occupent de négoce mais aussi de l’exploitation des terres agricoles. Ces marchands s’étaient fait bâtir sur ces terres des demeures qui aujourd’hui encore sont les témoins du passé de la région.
Louis J. Ignarro
Louis José Ignarro (n. en 1941) es un biologista american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1998.
Chris Evert
Chirs Evert aguèt coma granda rivala Martina Navratilova. Se retirèt en 1989, aviá ganhat 1309 partidas e perdut 146.
Salentin
Lo salentin (en italian, salentino, en salentin, salentinu) es lo dialècte polhés (del genre italian meridional extrèm) parlat en Salento (província de Lecce, província de Brindisi e dins la part meridionala de la província de Tarent) dins la region de Polha.
Alcatraz
thumbnail|250px|Alcatraz Alcatraz o l'illa d'Alcatraz es una illa situada dins la baia de San Francisco. L'illa a agudas divèrsas foncions mas es subretot coneguda per per aver albergat una prison federala.
A l'ora d'ara, l'illa, considerada coma un site istoric, es administrada pel servici dels pargues nacionals : lo National Park Service. Los visitaires pòdon accedir a l'illa dempuèi San Francisco amb un batèl ibrid, lo trajècte es gerit per una sola companhiá.
Abans 1769
Las primièras personas que visitèron l'illa foguèron los pòbles qu'arribèron entre 10,000 e 20,000 annadas abans nòstre sègle. Los dos màgers grops que visquèron a l'entorn de la baia foguèron los Miwok per la partida nòrd de l'illa, e los Ohlone.
Los usatges recents de l'illa per aquela populacion son de mal reconstituir. Los istorians pensan que s'utilizèt coma campament e coma airal per reculhir de noiridura coma los uòus d'aucèls. Aquela illa foguèt tanben utilizada coma luòc de bandiment pels membres tribals que respectavan pas las leis tribalas.
Juhani Kärkinen
Juhani Kärkinen (Kotka, Finlàndia, 28 de octòbre 1935) es un ancian sautaire amb esquís finlandés.
Alcatraz
Abans 1769
Quand los primièrs explorators espanhòls arribèron en 1769, mai de 10,000 personas vivián encara a l'entorn de la baia de San Francisco.
Fortalesa militara & preson
Lo 5 d'agost de 1775, lo lòctenent espanhòl Juan de Ayala descobriguèt la baia de San Francisco e passèt un fum de setmanas dins la baia per ne far una mapa. Nomenèt l'illa.
En decembre de 1859, una fortalesa militara foguèt construcha per l'armada americana, puèi se construguèt un far sus l'illa per ajudar los milièrs de batèls de la baia; foguèt capitat lo 1 de junh de 1854.
L'armada americana comencèt de mandar de soldats dins la fortalesa que serviguèt tanben de preson militara tre lo començament de las annadas 1860. Puèi l'illa foguèt oficialament utilizada solament coma preson militara en 1907.
Montaut (Perigòrd)
Montaut ( Montaut en francés), es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Alcatraz
Fortalesa militara & preson
En 1915 l'armada tornèt nomenar l'illa en "Pacific Branch, U.S. Disciplinary Barracks" abans de tampar la preson militara en 1933.
Montaut (Perigòrd)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Alcatraz
Preson federala
L'armada abandonèt l'illa per ne far una preson civila pendent l'annada en 1934. Lo burèus de las presons foguèt alara la causida de convertir la preson militara en un penitencièr civil de nauta seguretat. Alcatraz venguèt lèu la mai populara preson de l'istòria dels Estats Units d'America.
Montaut (Perigòrd)
Toponimia
La prononciacion es [mũ n ’taw]. Las fòrmas ancianas son Monteacon in Baianesio en 1273, Ecclesia de Montedalto en 1278, Monte Altus en 1298 (tot en latin). La primièra atestacion contén un nom gallic d'òme, Aco, que seriá a l'origina d'Agonac. Montaut es format de l'eretièr del latin mons, montem, « montanha, tuca » e de l'eretièr del latin altus, « naut », ,.
Formacion de Crato
thumb|Ena epoca ena qual se formec era Formacion de Crato er Atlantic deth sud que's dubria pauc a pauc e eth territori ère un mar interior. Era Formacion de Crato ei ua formacion geologica deth Cretacèu inferior plaçat ena conca d'Araripe, en eth nòrd-èst deth Brasil. Ei un lòc de descubèrta de fossils importanta pes paleontològs. Es estrates son dera epoca deth Albian, hè 108 milions d'ans e queigueren laguens d'un mar interior. Ena epòca er Atlantic del Sud qu'es dubria en un estret mar.
Alcatraz
Preson federala
36 presonièrs foguèron implicats dins dins 14 diferents ensages d'escap. 23 òmes foguèron trapats, 6 foguèron tuats, 2 foguèron negats, 5 desapareguèron.
Formacion de Crato
Qu'a guanhat era sua forma pr'amor que s'an trapat plan ben conservats diuerses amassades de fossils. Enquia 25 espècies de peishi damb contengut en sòns estomacs an sigut trapats aciu, mès tanben delicats exemplars de pterosaure, reptil e amfibi atau coma invertebrats (insectes) e plantes. Enquia dinosaures; uns paucs maniraptors sigueren descrits en 1996. Era tafonomia pauc comuna deth lòc permetèc plaques caucinoses damb noduls e organismes mòrts e es conservaren es tròçi dera sua anatomia.
Alcatraz
Ocupacion indiana
thumbnail|"Indians benvenguts, territòri indian"
Formacion de Crato
Istòria
Ja en 1823 se parla de pesihi fossils. Quan se publicaren es trabalhs sus aguesti, en 1993, es plaques caucinoses dera Formacion de Crato desvelhéc un nau lòc tà descurbir pterosaures e insectes que queien en quauqu'n lac e tanben peishi conservats sus caucinosa. Es llibelules fossils e mosques fossils tanben son comunes:s'an descrubert enquia 384 fossils, 264 adults e 120 larves d'insectes plan ben conservats. tanben s'i an trapat despulhes de plantes.
Alcatraz
Ocupacion indiana
D'indians d'America, de mai d'una tribú tornèron dins l'illa en novembre de 1969 un pauc abans Thanksgiving e revendiquèron l'illa coma "Indian Land" (territòri indian). Foguèt un messatge politic per protestar a prepaus de la situacion de los indians d'America.
Formacion de Crato
Istòria
Era mineria tà hèr bastides e estanques a hèt mau ar environament e era beutat deth lòc. I a un comerç illegal de fossils pendent es darrèrs dètz ans e arran d'açò a vadut ua industria local plan importanta. Es paleontològs hè temps que demanden un programa tà conservar eth lòc damb urgencia.
Alcatraz
Ocupacion indiana
L'unitat dels indians foguèt l'element principal de la capitada del movement. La tòca foguèt d'establir un centre cultural indian sus l'illa. Un de mai coneguts indians foguèt Richard Oakes, un jove estudiant Mohawk. Los mèdias l'aguèron designat coma lo cap del movement, a la debuta de 1970 sa nòra Yvonne moriguèt a la seguida d'una casuda sus l'illa. Richard Oakes quitèt l'illa pauc de temps après aquel eveniment e l'ocupacion indiana comencèt de pèrdre en intensitat.
Formacion de Crato
Istòria
Ath delà, es formacions de Crato e de Santana an ues tèrres meravelhoses. Eth Manakin d'Araripe (Antilopia bokermanni) ei un audèth pauc comun descurbert hè paucs ans e se pensa que sonque demora en es bòsqui dera Chapada d'Araripe en aguesti lòcs.
Alcatraz
Ocupacion indiana
L'ocupacion durèt 18 meses, pr'aquò l'interès de l'ocupacion pel public comencèt de demenir un còp Richard Oakes partit. Lo site foguèt voidat en junh de 1971.
Formacion de Crato
Istòria
Era Formacion de Crato a sigut considerada tradicionauments coma eth membre mès baish dera Formacion de Santana ( o formacion Araripina). Ei producte d'ua soleta fase e es sòn strata mostren ues condicions que cambiaven quan era mar ère duberta.
Alcatraz
Ocupacion indiana
Dempuèi aquel eveniment, cada annada d'indians de totas las tribús tornan sus l'illa pel Thanksgiving Day e pel Columbus Day per commemorar l'eveniment.
Formacion de Crato
Istòria
Era edat d'aguestes strata a sigut malaisit de díder mès plan de scientifics pensen qu'ei ena termièra der Aptian-Albian, hè uns 112 milions d'ans.
Alcatraz
Pargue nacional
En 1972, lo Congrès american decidiguèt de crear un pargue nacional e pel primièr còp se dobriguèt l'illa al public en octobre de 1973. Mai de 50,000 personas la visitèron la primièra annada. A l'ora d'ara, cada annada mai d'1,3 milions de personas la visitan, siá mai de 3,500 personas per jorn. L'illa es venguda un luòc important de torisme de la vila de San Francisco amb de visitas guidadas e de botigas per crompar divèrses objèctes relatius a l'istòria de l'illa.
Formacion de Crato
Istòria
Era extension dera unitat de Crato e era sua relacion damb era Formacion de Santana siguec dejà descrita hè temps. Siguec pas enquia 2007 que Martin, Bechly e Loveridge qu'era formacion de Crato ère d'un tipe de tèrra local e qu'açò la desseparava dera formacion de Santana, qu'ei 10 milions d'ans mès joena.
Sarthe (ribièra)
Sarthe es una ribièra del nòrd-oèst de França, qui raja dins los quatre departaments d'Orne, de Mayenne, de Sarthe e de Maine e Léger, dins las doas regions de Normandia e dels Païses de Léger. Forma, en jonhent amb Mayenne, Maine, que s'escampa dins Léger. Balha lo nom del departament omonim.
Pontekroaz
Pontekroaz en breton (Pont-Croix en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Kuntzig
Kuntzig es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Lo vilatge se situa a quatre quilomètres al sud-es de Yutz.
Le village se situe à quatre kilomètres au sud-est de Yutz.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al començament de la, lo vilatge se engrandeix perque dels talhièrs ferroviaires dédiés a la mantenença del material en rodant an bastit entre Yutz e Kuntzig. De nombroses obrièrs venon alavetz installar la siá familha a Kuntzig.
Dempuèi 1996, la municipalitat acuèlh un centre de loisirs (lo C.L.A.S.) En prepausant un accueil périscolaire, dels CLSH, de las activitats vertebradas e de las manifestacions excepcionalas.
Una part de la municipalitat a #èsser desligada e a preses lo nom de Stuckange l'an 1988.
Au début du, le village s’agrandit car des ateliers ferroviaires dédiés à l'entretien du matériel roulant sont construits entre Yutz et Kuntzig. De nombreux ouvriers viennent alors installer leur famille à Kuntzig.
Depuis 1996, la commune accueille un centre de loisirs (le C.L.A.S.) proposant un accueil périscolaire, des CLSH, des activités structurées et des manifestations exceptionnelles.
Une partie de la commune a été détachée et a pris le nom de Stuckange en 1988.
Institut de las sciéncias e industrias del vivent e de l'environament
L’Institut de las sciéncias e industrias del vivent e de l'environament (en francés, Institut des sciences et industries du vivant et de l'environnement o pus simplament Agro ParisTech) es una granda escòla francesa situada a París.
Monsols
(en francés) | longitud=4.52 | latitud=46.2194444444 | alt mej = | alt maxi =1008 | km²           =19.82 }} Monsols en arpitan (Monsols en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Monsols Fa partida del Beaujolais.
La reünion del Mont Sant-Rigaud ponch culminant dels monts del Beaujolais e del departament del Rhône se situa sus la municipalitat de Monsols.
Monsols fait partie du Beaujolais.
Le sommet du Mont Saint-Rigaud point culminant des monts du Beaujolais et du département du Rhône se situe sur la commune de Monsols.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
A, lo vilatge de Monsols apareis jol nom de Monciocus e constituissi una subdivision, la ager Monciocensis, del diocèse de Autun. Lo caulet de Crida constituissi alavetz la frontièra amb las tèrras beaujolaises en levant del diocèse de Mâcon. En aqueles tempses entrebolits, es çò Glèisa catolica romaine #qu'assegura l'essenciala de l'administracion locala mas, progressivament, los senhors locales cercan aquerir lo sieu pròpri de las tèrras.
En 954, Maïeul de Clunhic, coadjucateur e abbé de Clunhic, i aviá ja mes los prieurés de Ajoux (de Alto Jògui) e de Galina-las-Écharmeaux (de Pola) jos la proteccion de Humbert de Beaujeu. Guichard de Beaujeu contestent tanben al Òrdre de Clunhic, las tèrras de Monsols pendent la  e es en lo moment del regna de lo sieu successor, Guichard II de Beaujeu, que los senhors de Beaujeu se'n arrogent fin finala la possession. A partir de la fin de la, Monsols ven beaujolaise e lo demorarà tot a la longitud de la Mièja-Edat.
Au, le village de Monsols apparaît sous le nom de Monciocus et constitue une subdivision, l'ager Monciocensis, du diocèse d'Autun. Le col de Crie constitue alors la frontière avec les terres beaujolaises relevant du diocèse de Mâcon. En ces temps troublés, c'est l'Église catholique romaine qui assure l'essentiel de l'administration locale mais, progressivement, les seigneurs locaux cherchent à acquérir leurs propre des terres.
En 954, Maïeul de Cluny, coadjucateur et abbé de Cluny, avait déjà placé les prieurés d'Ajoux (de Alto Jugo) et de Poule-les-Écharmeaux (de Pola) sous la protection d'Humbert de Beaujeu. Guichard de Beaujeu contestent aussi à l'Ordre de Cluny, les terres de Monsols durant le  et c'est lors du règne de son successeur, Guichard II de Beaujeu, que les seigneurs de Beaujeu s'en arrogent finalement la possession. À partir de la fin du, Monsols devient beaujolaise et le restera tout au long du Moyen-Âge.
Arrondiments de París
Los arrondiments de París que son divisions administrativas intracommunales qui partatjan lo capdulh francés en vint arrondiments municipaus. Que sèrven de quadre a l'eleccion deus conselhèrs de París, investits de las competéncias conjuntas de conselhèrs municipaus e de conselhèrs departamentaus.
La division de París en arrondiments data de la lei deu 19 vendemiari an IV (11 d'octobre de 1795), qui instaura un descopatge en dotze arrondiments. Los arrondiments actuaus que son delimitats per la lei deu 16 de junh de 18591, qui pòrta lo lor nombre a vint en seguit de l'annexion deus barris situats enter las fortificacions deu barri de Thiers e la paret deus Bordièrs generaus.
Aqueths arrondiments municipaus ne deven pas estar confonuts dab los arrondiments departamentaus, aute subdivision administrativa. En França, las comunas de Lion e Marselha que son egaument divididas en arrondiments municipaus.
Joshua Wong
vinheta|Joshua Wong en 2019. Joshua Wong Chi-fung (黃之鋒), nascut lo 13 d'octobre de 1996 a Hong Kong, es un militant hongkongués, fondator del grop Scholarism.
Biografia
Après èsser estat escolan dins un licèu anglican, estúdi a l'Open University of Hong Kong. Atira l'atencion en 2012, quand critica los cors d'educacion morala e nacionala, considerats coma de.
Lo 27 de setembre de 2014, fa partida de las 78 personas arrestadas per la polícia de Hong Kong après aver investit los locals del govèrn en reaccion a la reforma electorala de 2014. Es relargat après dos jorns.
Lo movement pren una amplor sens precedent, en amassant, per carrièras, mai de 100 000 personas. La mobilizacion pren lo nom de o.
Milita principalament pel sufragi universal malgrat qu'aviá pas lo drech de vòte al moment dels faches. Sos modèls son pas d'étrangièrs coma Martin Luther King o Nelson Mandela, mas chinés coma lo controversat Liu Xiaobo, prèmi Nobel de la Patz condemnat a la preson en China, o l'artista Ai Weiwei.
En agost de 2017, es condemnat per son ròtle dins lo movement dels parapluèjas a 6 mes de preson ferma, alara qu'en parallèla, Alex Chow e Nathan Law son condemnats respectivament a 7 e 8 mes de preson ferma. Passan dos mes en preson abans d'èsser liberats amb caucion. Lo 6 de febrièr de 2018, la Cort Suprèma de Hong Kong anullèt la pena de preson dels tres militants del movement democratic. Es jutjat en apèl e desbauçat de sa demanda lo 16 de mai de 2019. Lo jutge Jeremy Poon ordena son plaçament en detencion. Joshua Wong es condemnat a dos mes d'empresonament al centre de detencion de Lai Chi Kok.
Luís Vaz de Camões
thumb|Right|Luís de Camões per François Gérard thumb|Monument dedicat a Camões, ·[[Lisbona.]] thumb|Estatua de Camões.
Joshua Wong
Biografia
Lo 17 de junh de 2019, Joshua Wong es liberat de preson a la seguida de las manifestacions de junh de 2019 concernissent lo projècte de lei sus la seguretat nacionala avent per objectiu d'autorizar las extradicions cap a la China. A pena remés en libertat, demanda la demission de la cap de l'executiu Carrie Lam e denóncia las violéncias policièras pendent la manifestacion del 12 de junh. Al matin del divendres 30 d'agost de 2019, es tornamai interpelat.
Luís Vaz de Camões
Luís Vaz de Camões o Camoens (v. 1524 — 10 de junh de 1580) es frequentament considerat coma lo pus grand poèta de lenga portuguesa e un dels pus grands de l'Umanitat. Lo seu gèni es comparable a aquel de Virgili, Dante, Cervantes o Shakespeare; de sas òbras, L'epopèia Os Lusíadas es la pus significativa.
Joshua Wong
Biografia
Lo 29 d'octobre de 2019, declara èsser seguida a sa candidatura invalidada per la commission electorala per las eleccions previstas lo 24 de novembre segon lo motiu que son engatjament al drech a l'autodeterminacion de Hong Kong es contrària a la lei fondamentala.
Luís Vaz de Camões
Originas e jovença
Coneissèm pas la data e lo luòc ont nasquèt Camões. Seriá nascut entre 1517 e 1525. Sa familha foguèt d'origina galèca que se fixèt a Vilar de Nantes, freguesia de Chaves e pus tard anèt a Coïmbra e Lisbona, luòcs que revendican èsser lo seu luòc de naissença. Frequentament se parla tanben d'Alenquer, mas aquò seriá una interpretacion falsa de del sonet, ont Camões escriguèt "[…] / Me créissèt Portugal dins la verda e cara / patria meuna Alenquer […]". Aquela frasa isolada e escrita del sonet a la primièra persona menariam a pensar que Camões parlèt d'el meteis. Mas amb una lectura atentiva e completa del sonet podem conclure que los eveniments aquí presentats son pas associats a la vida de Camões.
Lo seu paire foguèt Simão Vaz de Camões e la seuna maire Ana de Sá e Macedo. Dins branca pairala, se tròba el trobador galèc Vasco Pires de Camões, e de branca mairala, lo navigador Vasco de Gama.
Entre 1542 e 1545, visquèt a Lisbona, daissant los estudis per l'ambient de la cort de D. João III, ganhèt fama de poèta e fach cavalièr.
Visquèt qualque temps a Coïmbra ont frequentèt los corses de las Umanitats, benlèu al Mosteiro de Santa Cruz, ont aviá un oncle fraire, D. Bento de Camões.
Aliat amb lo Conde de Linhares, D. Francisco de Noronha, e benlèu preceptor del filh D. António, los seguiguèt cap a Ceuta en 1549 e i demorèt fins a 1551. Foguèt una aventura comuna dins carrièra militar de los joves.
De retorn a Lisbona, manquèt pas lèu tornar a la vida boèmia. Li foguèron atribuida mai d'unas amors, pas solament per damas de la cort mas tanben per la pròpria sòrre del Rei D. Manuel I. Tombèt en disgràcia.
Lo jorn de Corpus Christi de 1552 luchèt en duèl, e feriguèt un certan Gonçalo Borges. Prisonièr, foguèt liberat per carta reiala de perdon lo 3 de març de 1553. Puèi embarquèt dins l'armada de Fernão Álvares Cabral, lo 24 del meteis mes.
Orient
Arribant a Goa, Camões prenguèt part a l'exposicion del vicerei D. Afonso de Noronha contra lo rei de Chembe, conegut coma lo "rei del pebre". D'aquela primièra exposicion s'inspirèt per l'elegia "O Poeta Simónides falando". Dempuèi Camões se fixèt a Goa ont escriguèt una granda partida de son òbra epica. Considerèt la vila coma una mairastra de totes los òmes onèstes e ali estudièt las costumes dels crestians e dels indós, la geografia e l'istòria localas. Prenguèt part en mai d'una exposicion militaras. Entre Febrièr e Novembre de 1554 integrèt l'Armada de D. Fernando de Meneses, constituida per mai de mila òmes e trenta naus, dins lo Golf Persic, ali sentiguèt amarum qu'esprimèt dins la cançon "Prèp d'un sec, ferit e esteril monte". Quand tornèt foguèt nomenat pel Governador Francisco Barreto, per que escriguèt Auto do Filodemo.
En 1556 partiguèt a Macau, ont perseguèt escriure. Visquèt dins una balma, que pòrta uèi lo seu nom, e aquí escriguèt un bona partida d'Os Lusíadas. Naufraguèt dins las bocas del Mekong, ont salvèt de forma eroïca lo manuscrit de l'òbra (cf. Lus., X, 128). Dins lo desastre defuntèt la seuna companha chinesa Dinamene, celebrada dins sus sonets. E a aquela epòca auriá escrich los rondèls Sôbolos rio.
Tornèt a Goa abans agost de 1560 e perdèt l'apara del Vicerei D. Constantino de Bragança que contèt dins un long poèma en ochen. Empreisonat per deutes, mandèt suplicas en vèrses al novèl Vicerei, D. Francisco Coutinho, conte de Redondo. thumb|200px|left|Camões dins la prison de Goa, Moreaux De retorn al reialme, en 1568 faguèt escala dins l'illa de Moçambic ont demorèt dos ans; Diogo do Couto relata en son òbra que lo poèta foguèt tan paure que visquèt d'amics (Década 8.ª da Ásia). Puèi trabalhèt a la revision de Os Lusíadas e dins la composicion de "un Parnaso de Luís de Camões, amb poesia, filosofia e d'autras sciéncias", òbra raubada. Diogo do Couto li paguèt la rèsta del viatgem fins a Lisbona, ont Camões apontèt en Abril de 1570, dins la nau Santa Clara : "A Cascais, las naus ancoradas esperèron que Diogo do Couto tornèsse de Almeirim, ont li foguèt sollicitat pel rei a sua entrada al Tage, porque Lisbona foguèt barrada per causa de pèsta. Fins que l'ordre venguèt que ''Santa Clara"" entre amb la barra." (Oliveira Martins)
En 1580, a Lisbona, assistiguèt al despart de l'armada portuguesa per l'Africa del Nòrd.
Defuntèt dins un ostal de Santana, e Lisbona, e foguèt enterrat dins una tomba somària d'una glèisa vesina. Las rèstas se tròban uèi al Monastèri dels Jeronimos.
Retrait de Camões
L'unic retrait conegut, pintat del viu Camões, per un pintre professional, es perdut. Mas existís una còpia, fòrça fidèla còpia facha per Luís José Pereira de Resende. La Comission Nacionala per las Commemoracions de las Descobèrtas Portuguesas comprèt a un antiquari american (Richard C. Ramer, especializat en bibliografia portuguesa) lo "retrato pintado a vermelho" per Fernão Gomes. Data del periòde 1573 - 1579, segond Vasco Graça Moura.
Os Lusíadas e a òbra lirica
L'òbra lirica de Camões foguèt publicada en "Rimas", i a pas d'acòrdi entre los diferents editors sul nombre de sonets escrits pel poèta e sus la composicion de qualques pièças liricas.
L'estil
Es facil de reconéisser dins l'òbra poetica de Camões dos estils que son pas solament diferents, mas entrò opausats: l'un, l'estil dels rondèls e d'uns sonets, dins la tradicion do Cancioneiro Geral (colleccion de poemas iberics dels sègles XV e XVI); l'autre, l'estil d'inspiracion latina o italiana de fòrça de sonets e de las composicions d'onze sillabas.
Cadenet
Cadenet (en occitan e en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Mieres (Astúrias)
Mieres es un conceyu (en asturleonés, concejo es espanhòl), una soma de municipis de la província d'Astúrias. Sa capitala es Mieres del Camino. L'activitat principala del país èra l'explotacion del carbon desempuèi lo sègle XIX mas l'industria siderurgica conosquèt una davalada durant lo sègle XX e periclitèt definitivament a l'entorn de 1970.
Bearnés
Lo bearnés o biarnés qu'ei lo nom dat a l'occitan parlat en Bearn. Qu'ei ua version deu gascon e era medisha que presenta variantas segon lo parçan bearnés qui la parla. Qu'ei estada emplegada coma lenga administrativa e juridica en Bearn e dens los país ligats dab eth : Reiaume de Navarra, Sola e Foish. En Bearn, lo son emplec oficiau qu'entrè en concurréncia dab lo francés despuish la Reneishença e mei que mei a partir de l'Edicte d'integracion Bearn dens lo Reiaume de França (1620). Totun, lo bearnés que continuè d'estar emplegat dens lo actes oficiaus e legaus dinc a le Revolucion Francesa, quan lo francés e vadó lenga oficiau.
Literatura
Fondevila, Joan Enric de. Calvinisme de Bean Divisat en siex ecloges. C.E.P.B : Ortès, 2002.
Joan Enric de Fondevila. La pastorala deu paisan. Per Noste : Pau, 2001.
Saleta, Arnaut de. Los Psalmes de David metuts en rima bernesa. Per Noste : Ortès, 1983.
Julia Kykkänen
thumb|Julia Kykkänen (2014) Julia Kykkänen (Lahti, Finlàndia, 17 d'abril de 1994) es una sautaira amb esquís finlandesa.
Saint-Ouen-du-Breuil
Saint-Ouen-du-Breuil es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Anabasi (Xenofont)
L’Anabasi (del grèc ancian / anábasis, « l'ascension, la pujada [cap al País Naut] ») es una de las òbras mai celèbras de l'autor grèc Xenofont.
Raconta lo periple dels Detz mila, un còrs expedicionari de grècs (subretot esparciatas) engatjats per Cir lo Jove dins sa luta contra son fraire Artaxerxès II, rei de Pèrsia, puèi lor retirada cap a l'Ellespont (Mar Negra) passnt lo país enautat d'Armenia (d'una altitud mejan de  amb de pas de mai de  ) qu'atenguèron Trapezos (actuala Trebizonda).
Los Detz Mila, malgrat de rivalitats intèrnas, gardèron lor coesion fin a lor retorn a Pergama acabant una caminada de de Sardas a Cunaxa, d'una retirada de  cap al nòrd (mar Negra), puèi una autra caminada de  lo long de la mar per aténher lo Bosfòr. vinheta|Sus aqueste mapa de l'empèri de Pèrsia jos Cir, la linha roja mòstra lo camin seguit pels Detz Mila, de Sardas (Pergama) à Cunaxa (près de Babilònia) puèi cap al nòrd a Trapezus (Trapizone).
Contèxte
En 401, Cir lo Jove, lo filh de Darius II, se soslèva contra son aïnat Artaxerxès II per li prene lo tròn. Fòrt d'una armada de centenats de milièrs d'òmes, amb una unitat de grècs recrutats per sos òstes ellène, afrontaArtaxerxès II a la batalha de Conaxa, en Mesopotamia a un centenat de quilomètres de Babilònia. Cir i morís, son còrs d’armada es vencut alara que los mercenaris grècs son, ele, venceires de las tropas que lor son opausadas.
Ara sols en país ostil, los Detz Mila assajan de negociar amb Artaxerxès II e son intermediari lo satrapa Tissafèrn. Aqueste ganha la confiança dels generals grècs Clearc e Mennon mas lor tend una trapanèla e los fa assassinar. Menats per Xenofont, los Grècs capitan e escapar a las tropas reialas malgrat lor manca de cavaleria. Rejonhon l'Armenia puèi las còstas miègjornalas del Pont-Euxin près de Trapezont. Arribat dins la region dels Dardanèls (l'Ellespont), començan de luchas intèrnas entre los tràcias.
Resumit
L’Anabasi es ric en descripcions de pòbles exotics a vegada tant ostils als Grècs qu'als Pèrsias, de combats dificils, de rapòrts umans conflictuals. Subretot, aqueste episòdi estigmatiza la flaqueza de l'Empèri pèrsia, çò qu’Agésilas II e mai tard Alexandre lo Grand obliaràn pas. L’Anabasi a podut servir de comparason a d’eveniments de l’istòria. Atal, la retirada de Russia per la Granda Armada de Napoleon se pòt comparar a aqueste episòdi de l’Antiquitat grèga.
Lo decopatge en libres e capítols es pas de Xenofont, foguèt instaurat mai tard per un traductor puèi utilizats per los seguents. Son utilizat dins aqueste article pas que los passatges significatius.
Divali
vinheta|Divalí, la fèsta de la lutz, s'acompanha sempre mai de sparklers, fonts de fums toxic, e de petards sempre mai poderoses (que las autoritats començon a contrarotlar). vinheta|Ostal illuminadas per de garlandas luminosas a Karnal ([[Haryana), per Divalí de 2010.]] Divali o dipavali (indi : o ) es una fèsta màger dins lo mond indian. « Divali » es la forma contractada de « Dipavali », tirat del sanskrit « reng de lampas » (« dipa avali »). Indissociabla de la granda fèsta de Dussehra, que se ten vint jorns abans, remembra lo retorn de Rama a Ayodhya. Sos abitants avián alara enlusit las carrièras ont passava lo rei amb de calelhs.
Divali es une fèsta fòrça populara en Índia : es aquesta de las luses, a l'escasença de qué s'ofrís de presents e se tira de fuòcs d'artifici. Las festivitats duran cinc jorns, que lo tresen, lo mai important (« Bari Divali », « la granda Divali »), es consacrat a la divesa Lakshmi, los quatre autres essent associats a diferentas legendas e tradicions. Aqueste tresen jorn es tanben lo darrièr de l'annada del calendièr indoa Vikram, utilizat dins lo nòrd de l'Índia. L'endeman, lo començament de la novèla annada indoa, es conegut jol nom d’Annakut dins lo nòrd de l'Índia. Dins l'Índia del Sud, Divali correspond pas al començament de la novèla annada, per amor qu'un autre calendièr es utilizat, lo calendièr Shalivahana.
En mai dels indós, los sikhs e los jaïns festejan tanben Divali; li ligan d'autras valors simbolicas e de referéncias istoricas diferentas. Divali es tanben festejat al Nepal (ont la majoritat de la populacion es indó) e dins fòrça païses ont vivon d'importantas comunautats indianas, coma Malàisia, Singapor, Maurici o l'Africa del Sud.
Divinitats indoas associadas a Divali
vinheta|La destruccion de Ravana, celebrada a l'escasença de fèsta de Dussehra Divali convòca fòrça mites e legendas de l'indoïsme, se raportant subretot a Vishnó e à son esposa Lakshmi.
Amb Brahma, dieu de la creacion, e Shiva, dieu de la destruccion, Vishnó, dieu de la preservacion, fa partit de la Trimurti, la trinitat de l'indoisme que a pauc a pauc remplacèt dins la fervor populara la trinitat vedica que constituaissiá Agni (lo fuòc), Vaió (lo vent) e Suria (lo solelh). Aquestas tres divinitats son cadunas acompanhadas de lors parèdra (o shakti), la divesa que lor es associada. Atal, l'esposa de Brahma es Sarasvati, divesa del saber, aquesta de Shiva es Parvati (qui pòt prene las formas terriblas que son Durga e Kali), e enfin, aquesta de Vishnó es Lakshmi, que personifica la riquesa interiora e la prosperitat.
D'en primièr, Divali celèbra lo retorn dins sa capitala, Ayodhya, de Rama amb son esposa Sita, que tornèt prene après una batalha dificila sul demòni Ravana, episòdi contat dins lo Ramayana. Divali (o Dipavali), que lo sens es « reng de luses », remembre lo camin de calelhs fachs a Rama pels abitants d'Ayodhya per esclairar son retorn. Divali perlonga la fèsta de Dussehra, que celèbra la victòria de Rama sus Ravana, e se debana exactament vint jorns abans Divali. Pendent de fetenals de Dussehra, las gigantèscas efigidas de Ravana, son brutladas amb fòrça petards.
Divali a per trescòl la jornada d'adoracion de la divesa Lakshmi, mas es tanben una seguida de festenals que s'espandisson sus cinc jorns complets: cadun d'eles celèbre de biais diferent, e segon un ceremonial apropriat, tota una seriá de legendas e de tradicions. En mai de Lakshmi e los dos avatars de Vishnó que son Krishna e Rama, Divali celèbra tanben Ganesha, lo dieu al cal d'elefant, filh de Shiva e de Parvati, qu'es « aqueste que lèva los obstacles de l'ego ».
Debanament de Divali
La data de Divali es fixada segon los calendièrs indós tradicionals, de tipe lunisolar desviat de l'antic calendièr vedic son : lo Vikram en Índia del Nòrd — segon que lo Novèl An es lo quatren jorns de las fèstas de Divali — e lo Shalivahana en Índia del Sud. vinheta|Vacas decoradas per Divali vinheta|Bostia de fuòc d'artificis individuals, fòrça popularas per las fèstas de Diwali, subretot a l'oèst del [[Bengala]] Los festenals començon amb Dhanteras, la primièra jornada, qu'evòca lo Senhor de la Mòrt, Yama. La segonda es Narak Chaturdashi, nomenada lo « pichon Divali » (Chhoṭi Divali), que celèbra la desfacha de Narakasura, lo demòni del brutitge.
A l'escasença de Divali, joves e vièlhs, rics e paures, se vestisson de nòu, escambian de sucrariá. e fan explosar de petards, de fuòcs de Bengala e de fuòcs d'artifici. L'endeman de Divali marca lo començament de l'annada fiscala en Índia del Nòrd, çò qu'es apropriat, que Lakshmi es censada portar riquesa e prosperitat.
Preparatius e festenals
Divali es l'escasença de decorar los ostals e carrièras e de se regaler de diferents plats. Dins las vilas los amics e las familhas se reünisson mai d'un jorn abans per far de jòcs de cartas, beure e manjar.
Lampas
vinheta|Lampas diya dispausadas sus un rangoli Divali es inseparable dels calelhs diya o dip, de terralha mai sovent, a vegada de metal. Son emplidas d'òli o de ghi, burre clarificat, e brutlan amb una meca, mai sovent de coton. Tanben s'utiliza de candèlas.
Rangoli
Los rangoli son las decoracions que, pendent la fèsta, ornan los ostals, cotrs, sanctuaris e autres edificis. Destinadas a mostrar d'una calorosa espitalitat - que pendent lo tresen jorn, Lakshmi, segon la cresença populara, d'esperel ven visitar los ostals - los rangoli son dessenhats sul sol amb de farina de ris en signe d'aculhença e per remandar los esperits malins. De polveras de color son tanben utilizadas, per formar des dessenhs de formas geometricas. Aquesta decoracion se complèta amb de fuèlhas de manguièr e de garlandas de gaugs.
Thali per la puja
esquèrra|vinheta|Un thali prèst per la puja Un cèrt nombre d'objèctes son necessaris per celebrar a puja, la ceremonia religiosa realizada en l'onor de Lakshmi e de Ganesha.
Es bon que totes aquests objèctes siá preparats de per abanç, de biais armoniós e plasent a l'uèlh, sus un platèl (thali) ad hoc : s'i pausa lo roli, mescla de curcuma e de calç per far lo tilac, la marca colorada que se pausa sul front de son fraire o de sa sòrre; i a tanben l’akshat (granas de ris), una ghanti (l'esquila per cridar la divinitat), un pichon kalash (pòt) emplit d'aiga, un kalava que se liga a l'entorn de son ponhet, unas pèças d'aur e d'argent e tanben de flors. Una lampa diya, brutlant al ghi, serà enseguida pausada sul platèl de ris, qu'es a son torn plaçat sul kalash per representar Lakshmi.
Se pòt crompar de thali decoratius ja realizats, mas es un dels plasers dels preparatius de Divali que d'organizat d'esperse un thali de tria.
Puja de Lakshmi e de Ganesha
vinheta|L'estatua de Ganesha, pendent la puja de Divali Pendent la granda puja del tresen jorn, es adorat Lakshmi (que son associats Kali e Sarasvati), e Ganesha (qu'es associat Vighnaharta). La puja es la ceremonia per que la divinitat, nomenada per l'oficiant (lo pujari) amb l'esquila ghanti, va davalar d'entre sos adorators.
Après que se voguèt plan netjat la pèça, las estatuas de Lakshmi e Ganesh son banhadas amb d'aiga, puèi amb un enguent nomenat panchamrita ; se plaça alara un calelh diya davant cada divinitat per caçar los esperits marrits. La puja scontunha per l'ofèrta a las divinitats de flors frescas, de colors (roge abir e vermelhon sindur), e del curcuma, que s'apond de lecariás, de fruchs e d'argent, que poiriá enseguida donada als pavres. Se fa alara las incantacions (arti) en l'onor de Lakshmi e de Ganesha.
Après la celebration, los participants manjan las lecariás ofèrtas (prasad), e sortisson far explausar los petards e tirar los fuòcs d'artifici.
Fuòc d'artifici e petards
Divali, la fèsta de las luces, seriá incomplèta sens fuòcs d'artificis. A causa des costs, mas tanben de la pollucion que se generalisa, es la comunautat que tend a organizar los tirs. Al subjècte dels petards, lor nombre e poténcia de contunh créis fins al començament de las annadas 2000, que las autoritats decidiguèron de limitar aquesta escalada.
Divali, en efièch, es l'escasença per unes d' s'afirmar en crompant les petards mai poderoses possibles, e los mai brusents. Lor nivèls sonor podava passar 125, veire 145 Decibèls a quatre mètres. Son ara enebits. Mai, d'accidents ligat als petards e fuòcs d'artifici se debanan cada annada.
Lecariás
vinheta|Los gulab jamun, un regal a l'escasença de Divali vinheta|De jalebi, sempre agradius, per Divali o autras escasenças L'escambi de lecariás fa partit de las tradicions de Divali. Se nomenan prasad (« ofèrtas »). Existís una granda varietat de lacariás que varián segon la region o comunautat. D'entre las mai conegudas:
Dins de comunautats, se beu lo charnamrit, bevenda a basa de iaort, de lach e de cardamoma.
Escambi de presents
Los escambis de presents per Divali se fa coma dins lo Nadal crestian. Cadun se vòl ofrir quicòm, benlèu util, inesperat e novèl, mas que que siá, mostrant d'atmosfèra calorosa e gauga que caracterisa la fèsta. uèi, las donas son d'una larga gama de produchs: lecariás o flors, ustensils de cosina, jòia, aparelh multimedia, etc.
Mela
esquèrra|vinheta|Decoracion de las mains amb de  mehndi pendent una mela Los mela, del mot sanscrit significant « rassemblament », amassant de folas importantas dins una atmosfèra de finfa populara: fièras, manifestacions religiosas, comercialas o esportivas. A Divali se dona de des mela, mai sovent de dimejada après las celebracions : es l'escasença per la comunautat indoa de se rassemblar, en Índia e dins los païsaes ont i a una diaspòra.
Se pòt assistir a d'espectacles de magia, de mariòtas, o visitar des exposicions d'artesanat, frequentar de lòtjas comercialas ont se dessenha de tatoatges mehndi sus las mans, d'autres ont se crompa totas menas de plats. De segur, los fuòcs d'artificis son de la partida. A causa de lor popularitat, las mela de Divali aculhisson sovent dels celebritats del cinèma de Bollywood o dels cantaires coneguts.
Los « cinc jorns » de Divali
Diferentas legendas o tradicions son associadas a Divali e motivan de celebracions diferentas. Mai sovent, las festivitats de Divali s'espandissen donc sus cinc jorns (lo nombre pòt variar), cadun avent son ròtle e son sens,. Aquestes jorns se situisson a caval suls meses del calendièr indó de ashwin e de Kartik. vinheta|Lo batatge de la mar de lach, d'ont sortisson — entre autres — Dhanvantari e Lakshmi. Se vei lo mont Mandara, que sevís de baratoira, e lo rei de las sèrps Vasuki, que servís de còrde de batre
Dhanteras, lo primièr jorn
Dhanteras, o Dhanvantari Triodasi, es lo 13n jorn de la segonda quinzena (paksha) del mes lunar de ashwin. Aqueste jorn, lo Senhor Dhanvantari, mètge dels dieus, sortís de la mar de lach en portant a l'umanitat sa medecina ayurvedica.
Al solelh colcar, los Indós se banhan e aluman de calelhs dichas yama diya, que fan brutlar tota la nuèch. Lor lusor esclaira e onora tot a l'encòp Yama, Senhor de la Mòrt, que se li ofrís de lecariás e que se prega per s'estalivar una fin prematurada. Las ofèrtas devon èsser fachas près d'un arbre sacrat que, per aquesta rason, de personas fan butar dins lor jardin. Es tanben tradicional de crompar un pòrtabonaür: un novèl ustensil, veire una pèça d'aur o d'argent.
Chhoti Divali, lo segond jorn
Lo segond jorn de Divali es nomenat Narak Chaturdasi o Chhoti Divali (pichon Divali). Es aqueste ont Krishna destrusís lo demòni de la lordièra. Narakasura. Conven alara de se massar lo còrs amb d'òli que se'n ane la fatiga, de se banhar e se repausar, de biais a poder celebrar Divali amb vam e devocion que cal.
De vespre, a la diferéncia de la velha, s'aluman pas de lampas yama diya: los shastras, dison que son exclusivament reservadas a Dhanteras.
Lakshmi Puja, lo tresen jorn
Es lo jorn mai important de totes, nomenat Bari Divali o « grand Divali » , es consacrat a la puja de la divesa Lakshmi. Pendent aquesta puja que se debana lo jorn d'Amavasya, Luna novèla, cinc divinitats son celebradas. Son la trimurti de las divesas: MahaLakshmi, divesa de la riquesa, MahaSarasvati, divesa del saber, e Mahakali ; e tanben Ganesha e Vighnaharta.
Aqueste jorn los indós realizan lors ablucions abans de se jónher a lor familha e a lor Pandit, per adorar ensemble la divina Lakshmi, que los benesisca de riquesa e prosperitat, e permeta lo trionf del ben sul mal, de la lutz sus l'escur.
Es pendent aqueste tresen jorn troisième que los preparatius per la puja  son los mai importants: decoracion de l'ostal amb los rangoli (motius decoratius per aculhir Lakshmi), preparacion dels thali, platèls d'ofèrtas e aisinas per la puja.
Puja de Padwa e de Govardhan, l quatren jorn
Aqueste jorna dos sens. Es lo Gudi Padwa, que simboliza l'amor e la devocion unissant los esposes; dins aqueste jorn, las nòvias son convidadas avec lor espós a de taulejadas especialas e recebon de presents. Tanben se celèbra la puja de Govardhana. Fa fòrça temps, lp Senhor Krishna salvèt los abitants del vilatge de Gokul del deluvi desencadenat per Indra. Dempuèi alara, los indós onoran cada annada Govardhan en omenatge a la primièra puja antan celebrada pels abitants de Gokul.
Maine (riu)
Maine (en francés la Maine) es un riu de França. Nais amb la confluéncia de Sarthe e de Mayenne e es un afluent de Léger. Travèrsa la vila d'Angieus e ten una extension de 12 km.
Divali
Bhai Duj, lo cinquen jorn
Bhai Duj, o alara Bhrati Duj es una jornada dicha « dels fraires » qu'es dicada a las sòrres. Remembra que Yama Raj, Senhòr de la Mòrt, visitèt sa sòrre e li acordèt lo don (vardhan) de liberar de sos pescats qual que siá que vendriá lo veire aqueste jorn, balhant alara als visitors lo poder d'aténher la liberacion finala (moksha). Dempuèi, los fraires se fan un dever, a aquesta data, de tornar veire los sòrres e de prene de lors novèlas.
Retorn de Rama e Sita
Rama, rei d'Ayodhya (una de las set vilas sacradas dels indós), que la quista de son esposa Sita ocupa una granda partida de l'epopèia del Ramayana, es en realitat un dels avatars de Vishnó, sa femna es una incarnacion de Lakshmi. Après una longa recerca, menada amb de son miègfraire Lakshmana, e del dieu-monin Hanuman, Rama afronta lo demòni Ravana dins un combat de detz jours e lo tuèt. Aquesta victòria es festejada uèi en Índia per Dussehra.
Lista dels presidents de Còsta Rica
thumb|right|125px|Blason de Còsta Rica. Lo President de la Republica de Còsta Rica es lo cap d'Estat e cap de govèrn de Còsta Rica. Es elegit amb dos vicepresidents en una meteissa lista, per sufragi dirècte per un periòde de quatre ans sens reeleccion immediata. Li ajudan en los sieus prètzfaches los ministres del govèrn acampats dins lo Conselh de Govèrn, dirigit per lo President de la Republica.
Divali
La medecina ayurvedica desvelda als òmes per Dhanvantari
vinheta|Dhanvantari Aquesta legenda ligada al jorn de Dhanteras fa referéncia aa batatge de la mar de lach, complit pels <i id="mwAiE">devas</i> (dieus) e los asuras (demònis) a l'juda del Mont Mandara dins lor quista de l'ambrosia (amrita), l'elixir d'immortalitat. Après lo batatge, lo Senhor Dhanvantari, mètge dels dieus, sortit de l'ocean, amb sas mans una copa (kumbha) contenent l'elixir preciós. Los demònis danava, ostils als dieus, cerquèron alara a lo prene. Mas Vishnó vigilava: prenent la forma de la bèla Mohini, sasit lèu la copa d'ambrosia e la lor ofriguèt; plens d'una novèla vigor, vencèron alara los danava sens se batre.
Lista dels presidents de Còsta Rica
La taula seguenta conten una lista dels governants (Caps d'Estat, Comandants Generals de las Armas, Presidents de l'Estat e presidents) de la Republica de Còsta Rica dempuèi 1825. De 1822 a 1823 Còsta Rica apertenguèt a l'Empèri Mexican e de 1824 a 1838 a la Republica Federala d'America Centrala.
Divali
La medecina ayurvedica desvelda als òmes per Dhanvantari
Lo Senhor Dhanvantari faguèt tanben don als òmes de la mdecina ayurvedica, que lor confièt per lor mai grand benefici. Dhanvantari se tornèt incerir dins la familha reiala de Kashi, uèi Benares, vila renomenada per son ròtle eminent dins la medecina.
Las vertuts del basilic, la planta de Vishnó
Los calelhs que brilhan pendent lo mes de Kartik relèvan tanben de l'adoracion del tulsi, lo basilic, èrba considerada coma avent de grandas vertuts qu'augura plan del futur tot en fasent créisser las fòrças vitalas.
Tauno Käyhkö
Tauno Käyhkö (Rovaniemi, 6 de mai de 1950) es un ancian sautaire amb esquís finlandés.
Divali
Salvament del vilatge de Gokul
Krishna, alara qu'èra encara jovent, viviá dins lo vilatjòt de Gokul, ont folastrejava amb de pastorèls, los gopi. Mas, los abitants de Gokul, pròche de Mathura, avián costum de celebrar lo dieu Indra a la fin de cada monson; mas una annada, Krishna lor enjonhguèt d'acabar aquestas preguièras.
Enrabiada, Indra faguèt tombar un deluvi d'aiga per negar Gokul. Los abitants esglasiats se vegèron alara assegurats per Krishna que pas res de mal lor arribariá. De fach, quand foguèron totes refugiats amb lor bestial près de Krishna, aqueste aucèt lo mont Govardhana que ten del bot de son sol det pichon. Jos aquesta proteccion improvisada, los vilatgeses e lor bestial escapèron a la negada. Après set jorns pendent que Krishna portèt Govardhan sens flaquir, Indra foguèt contrench de se clinar e de reconéisser son inferioritat.
Aquesta legenda mòstra plan de l'evolucion de l'indoïsme, que s'escarta de l'anciana divinitat vedica qu'èra Indra, per anar cap al culte novèl que constituissiá aqueste de Vishnó e de son avatar Krishna.