cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Albi
Personalitats ligadas a la comuna
thumb|left|upright|Fotografia d'[[Enric de Tolosa-Lautrèc]] thumb|upright|[[Joan Jaurés foguèt professor de filosofia al Licèu Lapeirosa d'Albi e deputat de Tarn]]
Economia
De l'èra del carbon dins lo bacin de Carmauç-Albi, rèsta pas pus que de traças coma la Veirariá obrièra d'Albi (VOA) e la centrala termica Le Pélissier (en cors de desmantelament), ancians eissida del carbon, tot coma Lo Saut de Tarn. Albi es lo segond pòl economic de la region amb 14 zònas d'activitat dins l'aglomeracion sus mai de 250 ectaras. Albi es tanben lo sèti de la Cambra de Comèrci e d'Industria d'Albi-Carmauç-Galhac. Administra lo CFA, l'aerodròm, las zònas industrialas de Jarlard, de Fonlabor, de Garric, de Montplaisir.
Emplec
L'agricultura es fòrça pauc representada dins los emplecs albigeses amb 0,80 %. L'industria e la construccion representan tanben pauc d'emplecs amb respectivament 10,95 % e 4,98 %. Lo sector terciari representa gaireben la totalitat de l'emplec amb un taus de 83,28 %. Lo taus d'albigeses que seguèron d'estudis superiors es de 19,8 % (18,1 % en mejana en França metropolitana). Lo taus de caumatge es de gaireben 9,8 % (2005) (mejana nacionala: 9,6 %), e lo revengut mejan per ostal es de gaireben per an (mejana nacionala:  par an).
Lo 1èr de genièr de 2007, los emplegaires pus importants de la region èran la Veirariá obrièra d'Albi amb 297 salariats, Teddy Smith amb 161 emplegats e S.A.F.R.A, una usina de carroçariá industriala e arrengament boticas amb 145 emplegats.
Torisme
Albi es una vila toristica d'Occitània. I a 84% de toristas franceses e 16% d'autres païses. La durada mejana de las demoranças es de 1,6 nuèch, lo taus d'ocupacion de las ostalariás es de 50%. .
Lo musèu Tolosa-Lautrèc as Albi es lo primièr musèu de Tarn amb 137,566 dintradas en 2006 (79 % foguèron pagantas). Mas lo monument mai visitat es plan segur la catedrala de Santa Ceselha d'Albi amb un total de 700,042 dintradas per la catedrala, lo còr e lo tresaur.
Monuments e luòcs toristics
thumb|Pont vièlh Albi es ric en monuments istorics. Lo centre vila es remarcablament plan aparat e i a fòrça testimònis de l'edat d'aur d'Albi. De quartièrs vièlhs son rics en carrièras apreissant coma a l'Edat Mejana, als ostals Renaissença e los panoramas sus Tarn e sos ponts balhan a aquel espaci urban un caractèr unic. Lo center urban de la vila d'Albi es inscrit sus la lista del Patrimòni Mondial de l'UNESCO.
Monuments civils
Als sègles XV e XVI, Albi prosperèt fòrça gràcias a la cultura e al comèrci del pastèl dins la region. De rics Albigeses faguèron construire fòrça ostals de familha amb de torres e de lòtjas. Los mai bèls:
Monuments religiós
thumb|Lo palais de la Berbiá e la catedrala de Santa Ceselha thumb|left|Lo palais de la Berbiá
Lo Palais e los jardins de la Berbiá forman amb la catedrala l'ensemble de la ciutat episcopala bastit aprèp la Crosada dels Albigeses. Aquel bastit aparèt los avesques d'Albi dels catars e dels borgeses d'Albi. Permetèt tanben de s'aparar d'eventualas atacas exterioras e d'afortir la preséncia de l'Inquisicion. Al sègle XIII, l'evesque Bernard de Castanet es lo personatge decisiu dins la construccion d'aquel ensemble. Faguèt bastir lo donjon naut de cinquanta mètres, las quatre torres e las muralhas. Enrodèt lo palais de cortinas e de barris exteriors fins a Tarn. Es l'origina del castèl fòrt que se transformèt pauc a pauc en demorança. En 1905, lo palais venguèt lo domeni del departament e lo cònsol Andrieu i installèt lo musèu d'Albi; puèi aprèp sa mòrt lo musèu de Tolosa-Lautrèc i foguèt installat.
thumb|left|upright|Cloquièr de la catedrala de Santa Ceselha d'Albi thumb|upright|Lo pòrge en forma de baldaquin de la catedrala de Santa Ceselha La Catedrala de Santa Ceselha d'Albi foguèt bastida entre los sègles XIII e XVI pels evesques d'Albi, senhors d'Albi aprèp la Crosada dels Albigeses. Es un cap d'òbra del gotic occitan mercé a son arquitectura unica de brica e sa decoracion interiora constituida del pus grand ensemble de pinturas italianas de França tota. La catedrala a de dimensions importantas: 114 m de long, 35 m de larg e 40 m de naut. Las torres del cloquièr an 78 m de naut. La dintrada se fa pels costat dins la nau ela meteissa e non pas pel portal jol cloquièr pr'amor de la manca de plaça. La catedrala foguèt restaurada al sègle XIX per l'arquitècte César Daly qu'enaucèt los murs e los contrafòrts de sèt mètres. D'autras modificacions datan del sègle amb la pòrta Domergue de Florença e lo baldaquin del sègle XVI. En 1948, la catedrala es elevada al reng de Basilica. La plaça a l'entorn del meteis nom foguèt en 2005.
La glèisa de Santa Magdalena es pus recenta
I a tanben una glèisa ortodòxa, glèisa de Sant Danís, e un temple protestant.
Michael J. Fox
thumb Michael Andrew Fox es un actor American de comèdias del cinèma.
Albi
Musèus
thumb|Au salon de la rue des Moulins, òbra majora d'[[Enric de Tolosa-Lautrèc]] Lo Musèu Tolosa-Lautrèc es dedicat a las òbras d'Enric de Tolosa-Lautrèc, nascut as Albi. .
Lo Musèu Lapeirosa amassa la colleccion de l'explorator Joan Francés de La Peirosa.
Espacis verds
thumb|left|upright|Estatua de Joan Francés de La Peirosa dins lo jardin public Albi a fòrça espacis verds e doas basas de lésers.
Dempuèi 2002, Albi es recompensada amb quatre flors al concors de las vilas e vilatges florits.
I a doas basas de lésers situadas lo long de Tarn: las basas de Cantepau e de Pratgraussals.
Musica
I a un centre nacional de creacion musicala, lo GMEA.
Bibliotècas
La vila d'Albi ten una ret de bibliotècas constituida amb la mediatèca Pierre-Amalric, la bibliotèca de Cantepau e lo médiabus.
Eclipsi solar der 11 d'aost de 1999
Er Eclipsi totau de Só der 11 d'aost de 1999 qu'estó eth darrèr deth sègle XX e deth millenni II, per'mor eths eclipsis der an 2000 qu'estón parciaus. A maugrat dera sua durada braca, qu'avó observators nombrós.
Balanava
Balanava ou Bèlanava (Bellenaves, en francés, en 1800 Bellenave ) es una comuna dau Borbonés occitan dins lo departament d’Alèir, dins la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Balanava (1115 "Balanavia") vendriá del preïndoeuropèu bal-, bauç, e del celtic nava, la plana al ras d'un bauç.
Dampvalley-Saint-Pancras
Dampvalley-Saint-Pancras es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Eminem
Marshall Bruce Mathers III, mai conegut coma Eminem (St. Joseph, Missorí, 17 d'octobre de 1972) es un cantaire de rap, productor musical, actor e entrepreneire american.
Pam
Localisacion
Lo pam es parlat dins los arrondiments de Rey-Bouba e de Tcholliré del departament del Mayo-Rey, dins la region del Nòrd en Cameron.
Classificacion
Lo pam es classat dins lo grop de las lengas mbom, que fan partida de las lengas adamawa.
Carriera de la Republica (Tolon)
thumb|left|Carriera de la republica ambé la mairia modèrna thumb|Dòs arquitecturas diferentas dei dòs costats La Carriera de la Republica a Tolon sieguèt creada au començament dau sègle XVII (entre 1608 e 1610s ubre lei noveleis terrenhs ganhats sus la mar gràsias au rei Enric III de Navarra e IV de França (mai precisament, a l'occident de la presenta Carriera d'Alger, li aviá jà un secant dei pescadors).
Es la premiera carrira parallela au pòrt e donc son costat meridionau cambièt completament après la Segonda Guèrra Mondiala ; son costat septentrionau sieguèt fòrça tocat per lei bombardaments. La novela mairia li siegièt bastida, dins una arquitectura e un volume fòrça diferent dau reste de la Bassa Vila.
Son nom originau èra Carriera de Borbon mai cambièt mantun còp de nom puei Carrira de la Republica, Carriera de Napoleon a l'epòca revolucionària, Carriera de Borbon en 1814, Carriera d'Orleans en 1830, Carriera de Borbon en 1840, puei son non actuau en 1870.
Aubiac (Òlt e Garona)
Aubiac (en francés tanplan com en occitan) es una comuna gascona d'Agenés, en Brulhés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Serazereux
Serazereux es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Aubiac (Òlt e Garona)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Serazereux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aubiac (Òlt e Garona)
Toponimia
La prononciacion es [aw'bjat]. Las fòrmas ancianas son : gleisa de nostra dona Sancta Maria d'Aubiac en 1281, prioratus de Abbiaco, en latin, en 1308, capella de Ambiaco, prior de Ambiaco, en latin, en 1326, prior de la medisha gleisa de Aubiac, shens data, citat en 1899, Annales du Midi.
Aubiac ven deu nom latin d'òme (nomen) Albius, damb lo sufixe -acum, , latinizacion deu sufixe gallic -ācon. Aubiac èra donc probablament una anciana grana proprietat antica qu'avè per mèste Albius.
Chasaus
Chasaus (Chazeaux en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups.
Canton de Jura
Lo Canton de Jura es un dei 26 cantons de Soïssa.
Chasaus
Toponimia
La prononciacion es, d'un informator de Prunet.
Canton de Jura
Istòria
Lo parçan èra de las possessions de l'avèsque sobiran de Basel. A la revolucion francesa, lo territòri es annexat per França e consistuís lo departament del Mont Terrible. En 1801, lo departament es suprimit e lo territòri rejonh lo departament de Naut Ren. En 1815, lo congrès de Vienna atribuís lo territòri a Soïssa, e deven part del canton de Bèrna. Après una longa lucha per se destacar d'aquel (protestant e parlaallemand, quora Jura es puslèu catolic e parlafrancés), la republica e canton de Jura es creada en 1978.
Geografia
Lo canton es devesit en 3 districtes e 53 comunas. La comuna de Moûtier, dins lo canton de Bèrna, votèt son restacament a Jura en març de 2021. Lo cambiament deuriá se far lo 1èr de genièr de 2026.
Codificacion
L'abreviacion oficiala del canton es JU.
Coronel Fabriciano
Coronel Fabriciano es una ciutat màger de Brasil. Sa populacion èra estimada a 105 037 abitants en 2009. Sa superfícia totala es de 221 km². Es situada a una distància de 198 km de la ciutat de Belo Horizonte, capitala de l'estat.
Marchéville-en-Woëvre
Marchéville-en-Woëvre es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
, elle passe par le mariage de Louise d'Apremont à Regnaut de Gournay (mort en 1613), seigneur de Villers, bailly de Nancy et chef du conseil d'État de Lorraine, dans la maison de Gournay.
Arleux-en-Gohelle
Arleux-en-Gohelle es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Jean Darcet
Jean Darcet qu’es un quimista deu sègle XVIIIau. Vadut lo 7 de seteme de 1724, probablament a Doasit, on damorava la soa familha, mes batiat dens la parròpia vesia, a Audinhon. Que s’es mort a París lo 12 de heurèr de 1801.
Qu’estó preceptor deus hilhs deu Carles de Montesquiu, dont s’estarà l’amic dinc a la mort de l’escrivan. Qu’es recebut medecin en 1762, puish, amistoat dab Guillaume-François Rouelle, qu'estudia la quimia. En 1774, qu’es nomat professor au Collègi de França, puish Director de la Manufactura de Sèvres, Inspector de las Monedas, membre de l’Acadèmia de las Sciéncias en plaça de Pierre Joseph Macquer. Que’u devem :
Nomentat au Senat conservator lo 4 de nivòse de l’an VIII, qu’es l’un deus representants de la compausanta sapienta d’aquera assemblada.
Jean Darcet qu’es lo pair deu Jean-Pierre-Joseph Darcet, eth tanbenh quimista, inventor de las pastilhas Vichèi.
Amanita caesarea
La mojòla, o domergal/domengal o ovièra,  o oronge,  o romanèl/romanèla es un campairòl excellent comestible de l'òrdre dels agaricals e un dels mai apreciats benlèu tanben perque es pauc comun. Ja èra conegut pels romans, çò qu'explica lo sieu nom latin: Amanita caesarea, es a dire "amanita dels cesars".
Comestibilitat
Excellent comestible, se pòt manjar tan fregit coma cru, talhat en lescas finas e macerat amb òli d'oliva.
Sant Marcel de Marcilhac
Sant Marcel de Marcilhac, fòrma dobtosa, (Saint-Marcel-en-Marcillat en francés) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Charles Bukowski
Charles Bukowski, nascut Heinrich Karl Bukowski (1920-1994) foguèt un escrivan e poèta nòrd-american. Bukowski Foguèt un autor prolífic, escriguèt mai de cinquanta libres, incomptables relats cuertes e multitud de poèmas. Se menciona sovent la siá influéncia en autors contemporanèus e lo sieu estil s'imita freqüentment. Moriguèt de leucemia lo 1994, a l'edat de 73 ans. Lo se considèra uèi lo jorn un dels grands escrivans americanes e simbòl del "realisme brut" e la literatura independenta.
Annouville-Vilmesnil
Annouville-Vilmesnil es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Comuna del país de Caux situada en lo costat de Goderville.
Commune du pays de Caux située dans le canton de Goderville.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En junh 1901, la foudre destruit lo campanal de la glèisa en fasent una desena de ferits.
En juin 1901, la foudre détruit le clocher de l'église en faisant une dizaine de blessés.
Dinha
Dinha (Digne-les-Bains en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Es la segonda vila dau departament amb 16000 abitants.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Canton de Bèrna
Lo Canton de Bèrna (Kanton Bern en alemand; Canton de Berne en francés) es un dels 26 cantons de Soïssa.
Lengas
L'alemand es la lenga principala del canton. Lo francés es pasmens present dins lo districte de Bienne, a la frontièra amb lo canton del Jura.
Preïstòria
A l'oèst del platèl, rejonh la fòssa de Sens e lo lac de Neuchâtel, a l'èst lo Napf e lo còl del Susten. Aquela diversitat dels miègs naturals, combinada al cambiament climatic, a agut d'efièches duradisses sus la populacion als tempses preïstorics e protoïstorics. Las zònas mai importantas per l'alimentacion e l'abitat èran d'un costat lo bas Platèl, amb lo Seeland, d'autras planas grandas e los corses d'aiga, ja corruts a l'epòca preïstorica, de l'autre los prigonds fonzes de vals dessenhats dins lo naut Platèl per l'Aar. , la Gürbe e l'Emme, amb lors aglomeracions nautas, a l'abric de las inondacions e dels marescatges. Las òbras grandas de las correccions de las doas aigas del Jura, de las rotas nacionalas e dels tròces novèls dels Camins de fèrre federals soïsses , conjugats a una activitat de construccion en fòrta creissença dempuèi la fin de las annadas 1950, an mes al jorn de nombrosas traças d'abitacions e sepulcralas de las populacions prat-romanas.
Traças dels primièrs colons installats
Los resultats de las perquisicions menadas a Twann èran indicatius, ont dins lo dèlta del Twannbach se son succedits bon 25 vilatges, amb d'interrupcions causadas per las inondacions, entre 3800 e 2950 av. De mesuras dendrochronologiques e dels estudis sus la terralha atribuïdas a la cultura Cortaillod e a la cultura Horgen an fornit de donadas sus la succession e l'evolucion de la construccion dels vilatges individuals. A la partença, las zònas de poblament demoravan abans tot las ribas dels lacs e dels rius, mas las condicions climaticas favorablas - de còps amb lo limit de la fusta s'auçant quitament al dessús de 2000 m - permetián d'abitar e de córrer las regions préalpines e alpinas. La zòna situada entre lo lac de Thun e lo Niedersimmental sembla densément ocupada.
De grands ensembles de descobèrtas de l'edat del bronze final provenon d'establiments alara submergits sus las ribas del lac de Bienne.
L'edat del bronze tardiu es estada seguida per la cultura del fèrre ancian o de Hallstatt sens cap de cambiament reconeissable de la populacion. L'agravacion climatica a forçat l'abandon dels poblaments costièrs e de fons de val e lo transferiment cap a las terrassas, amb una reduccion iniciala probabla de las zònas de poblament. D'autres ornaments consistissián en de braçalets e de las bagas en jai e en lignit. La terralha, modelada a man mas tanben ja al torn, dins las troças sepulcralas presenta dels ornaments pintrats de diferentas colors.
Antiquitat
La ret de transpòrt existent foguèt agrandida, e als còls alpins del Grimsel, del Brünig e del Susten s'ajustèron lo Kaltwasserpass o Col de las Aigas Frejas - una varianta al còl del Rawil, amb una estacion rotièra e benlèu un santuari sus la riba oèst de l'Igiffsee - e dins lo Jura bernés, lo còl del Mont Raimeux e lo Pèira-Pertús. Los tips de construccion los mai frequents sul territòri bernés èran la villa a portic e la a còs salhent, mas mancava pas de tips arquitecturals mens comuns coma la villa qüadrangulara. Petinesca s'aucèt al pè del Jensberg sus la transversala jurassenca, completada a l'epòca tardiva pel passatge fortificat sus la Thielle dintra Aegerten e Brügg. Dins lo culte de l'epòca gallo-romana, los elements celtics e romans èran mesclats, mas nos referissiam tanben a de cresenças d'Asia menora.
Antiquitat tardiva
Malgrat que dins la zòna bernesa los centres de culte sián inhabituellement nombroses, se sap pas se las airas sacradas de Petinesca, de Bèrna-peninsula d'Enge e de Thun-Allmendingen, clausuradas e amb d'estatuas de divinitats dins d'unes cases mai grands que natural, sián egalament los pivòts dels regiones que se tira d'epigrafs. A la debuta del sègle V, Roma retira sas tropas del limas renan, mas renóncia pas a sas pretensions sus la Helvétie e en 443, per securizar lo territòri, installa de grops de burgondes dins l'actuala Romandie.
Nauta Edat Mejana
La colonizacion alemanica, partida del sud d'Alemanha, aguèt luòc al mièg del sègle VI amb una infiltracion progressiva, aparentament per la màger part pacifica, que durèt mantuna decennia. Al sègle VII, los alamans penetrèron dins las zònas favorablas situadas al sud-èst de l'Aar e, en remontant lo riu dempuèi lo Platèl, atenguèron las regions dels lacs de Thoune e de Brienz. En aquel temps carolingiana, es possible d'o documentar dins la zòna qu'interèssa aicí lo sistèma comital franc, amb los comtats d'Argòvia, Alta Argovia e Bargen. Lo tractat de despartiment signat a Verdun establís sus l'Aar la frontièra entre lo reialme central e lo reialme oriental, dividend
A Bienne, Burgdorf, Thoune, Erlach e Büren an der Aare, aquel desvolopament se realizèt jos la direccion del senhor ciutadan, eclesiastic o secular, mentre qu'a Bèrna, vila dirèctament somesa al rei d'Alemanha, A partir del sègle XIII, foguèt a l'origina de conflictes amb lo sobeiran o sos representants. La politica territoriala bernesa comença en 1298, après la victòria d'Oberwangen suls nòbles romands e sus l'austrian Friborg. Cap a 1300, Bèrna aquerís las quatre parròquias a l'entorn de Bolligen, Vechigen, Stettlen e Muri, destruch doas fortalesas tròp pròchas e fa un pacte de comborghesia amb los barons von Montenach. La construccion de la vila-Estat bernés a agut luòc als XIV e sègles XV, siá per l'expansion territoriala, siá pel refortiment intèrn de la senhoriá.
Al sègle XIV, los principals concurrents e adversaris de Bèrna èran las Habsborg-Àustria, las Von Kyburg e la vila de Friborg. Après la victòria de Ludovic lo Bavarés contra son rival Frederic lo Polit a la batalha de Mühldorf am Inn, en 1323, Bèrna conclutz sa primièra aliança amb los païses forestièrs anti-exotics, Obliga Eberhard II von Kyburg a un pacte de comborghesia e aquerís una senhoriá dirècta sus Thoune. Fòrça mai tard, l'istoriografia nacionala a fach de 1353 la data de dintrada de Bèrna dins la Confederacion, malgrat que Bèrna siá pas en fach demorat longtemps qu'indirèctament aliat amb Zuric e Lucèrna. Las relacions estrechas dintra Bèrna e Bienne conduson en 1367-1368 a una guèrra contra lo senhor territorial d'aquela darrièra, lo prince-avesque de Basilèa, e a la devastacion de Bienne e del Jura meridional.
Lo conflicte decisiu amb Àustria e Friborg a agut luòc dins l'encastre de la guèrra de Sempach. Malgrat la patz de cinquanta ans entre la Confederacion e Àustria, en 1415, Bèrna, exortada pel rei Sigismond e lo concili de Constance, s'adreça al duc Frederic IV de Habsborg-Àustria, ocupa la màger partida de l'Argòvia.
Epòca moderna
Fins al sègle XVIII, l'evolucion demografica pòt pas qu'èsser estimada; la basa mai importanta per aquelas estimacions es constituïda, per la partida dicha «anciana» del canton, principalament pels recensaments dels fuòcs, e per l'actual Jura del Sud a partir de las listas de familha e de tropas establidas per la principautat episcopala de Basilèa. En 1558/1559, los abitants de la « partida anciana » devián oscillar entre 58'000 e 64'000. Las fasas de creissença favorizadas pel climat alternèron amb de fasas de regression e d'estagnacion. Una epidèmia de dissentariá, qu'en 1750 dalhèt 5% dels abitants, determinèt fins en 1800 env. una creissença mendre que dins los cantons vesins ; perceptibles après 1760, los efièches de l'epidèmia foguèron interpretats coma simptòma d'un despoblament creissent e possèron las autoritats, en 1764, a realizar un primièr recensament. L'evolucion demografica variava d'una region a l'autre. Dins lo sud del Jura, i a agut una estagnacion de 1722/1723 a 1770/1771; cap a la fin del sègle XVIII, los excedents de natalitat aumentèron, mas la creissença es estada contrabalançada per l'emigracion. Dins la Nauta-Argòvia del sègle XVIII, la penetracion de l'industria a domicili se manifèsta per una densitat de populacion relativament nauta; l'emmental - amb una edat noviala un pauc mai bas e una feconditat superiora a la mejana - enregistra los mai grands excedents de naissenças, una densitat de populacion maximala e una emigracion constanta.
Geografia
Es lo segond plus grand canton de Soïssa, d'una superficia totala de 5 958 km². Bòrda lo canton del Jura e lo canton de Solothurn al nòrd. A l'oèst se tròban lo canton de Neuchâtel, lo canton de Friborg e lo canton de Vaud, al sud lo canton de Valés. A l'èst del canton de Bèrna se tròban lo canton d'Uri, lo canton de Nidwald, lo canton d'Obwald, lo canton de Lucèrna e lo canton d'Argòvia.
La superficia del canton es comunament dividida en tres partidas. L'Oberland bernés que se tròba dins la partida sud del canton e fa partida dels Alps, mai al nòrd del canton se tròba la region dels lacs, concentrada a l'entorn del lac de Bienne. Lo Jura bernés es la region mai septentrionala del canton, la lenga oficiala d'aquela region es lo francés. Lo canton de Bèrna a una enclava, a saber Münchenwiler, dins lo canton de Friborg.
Nòtas e referéncias
<references responsive="1" group="">
Talha (impòst)
La talha era un impòst directe dau Regim Ancian francés. Venguet annau e permanent en 1439 durant la Guerra de Cent Ans.
A l'origina, lo terme designava un baston de talha: bagueta de fust asclada, que permetiá de servar la traça de valors chifradas. Era un sistema de comptabilitat accessible a las personas que sabián pas legir ni mai escriure. S'empleguet d'en prumier per los pagaments a crèdit, puei s'apliquet a la fiscalitat.
Lo 2 de novembre de 1439, los Estats Generaus, reunits dempuei octòbre a Orleans, decidigueren l'entretenença de 'na armada permanenta per poder bandir definitivament los angleses fòra de França. Aquesta decision suscitet 'na revòlta daus nòbles: la Pragariá (1440). Per finançar l'esfòrç de guerra, los Estats Generaus instituigueren un impòst noveu, que seriá levat dins chada familha dau reiaume: la. Los delegats autregeren a Charles VII la permission d'alevar la talha tots los ans. Aqueste noveu impòst annau s'aboliguet a la Revolucion.
Chivres-en-Laonnois
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Fins a la siá supression en 1879, la municipalitat de Chivres-en-Laonnois e Mâchecourt formavan un sol comuna telefonada Chivres-e-Mâchecourt
Jusqu'à sa suppression en 1879, la commune de Chivres-en-Laonnois et Mâchecourt formaient une seul commune appelée Chivres-et-Mâchecourt
Montigné-lès-Rairies
Montigné-lès-Rairies es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Aquel vilatge angevin de l'oèst de la França se situa en lo Baugeois.
Ce village angevin de l’ouest de la France se situe dans le Baugeois.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo 3 de setembre de 1955 Montigné ven Montigné-lès-Rairies.
Le 3 septembre 1955 Montigné devient Montigné-lès-Rairies.
Emmerin
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|180px|Emmerin en lo sieu [[Costat de Haubourdin|costat e lo sieu arrondissement]]
thumb|left|180px|Emmerin dans son [[Canton d'Haubourdin|canton et son arrondissement]]==Istòria==
Faches istorics : Tèrra en dependent de l'empèri, longtemps amassada a aquela de Haubourdin. — La châtellenie de Emmerin conta- nait 104 bonniers 600 vèrges. — Meteissa costum #que Haùbourdin.
Lo marais de Emmerin, per continuament de contestations començadas l'an 1689 , i aguèt partejat e separat d'aquel de Haubourdin per estancada del Conselh, del 4 d'abril de 1752.
Faits historiques : Terre dépendante de l'empire, longtemps réunie à celle d'Haubourdin. — La châtellenie d'Emmerin conte- nait 104 bonniers 600 verges. — Même coutume qu'Haùbourdin.
Le marais d'Emmerin, par suite de contestations commencées en 1689 , fut partagé et séparé de celui d'Haubourdin par arrêt du Conseil , du 4 avril 1752.
Cesny-Bois-Halbout
Cesny-Bois-Halbout es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Guèrra de Peloponès
La guèrra de Peloponès foguèt un conflicte major de l'Antiquitat grèga que se debanèt de 431 a 404 avC maugrat quauqueis interrupcions. Opausèt principalament Atenas e seis aliats de la Liga de Delos a Esparta e seis aliats de la Liga de Peloponès.
Cesny-Bois-Halbout
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1828, Cesny-en-Cinglais ven Cesny-Bòsc-Halbout.
Guèrra de Peloponès
Aqueu tractat dura pas lòngtemps. Leis Atenencs assaièron de sostenir leis esfòrç d'Argos de crear una liga rivala d'aquela d'Esparta en Peloponès. Pasmens, Esparta ganhèt la Batalha de Mantinèa en 418 avC restaurant sa dominacion sus lo sud dau país. En 415, Atenas mandèt una expedicion en Sicília per luchar còntra Siracusa que s'acabèt en 413 avC per un desastre militar ambé la pèrda de la flòta atenenca e d'aperaquí 40,000 òmes. De mai, en consequéncia, lei membres de la Liga de Delos aprofichèron la desfacha en Sicília per reprendre son independéncia.
Cesny-Bois-Halbout
Istòria
En 1828, Cesny-en-Cinglais devient Cesny-Bois-Halbout.
Guèrra de Peloponès
Ansin, leis Atenencs foguèron reduchs a la defensiva enterin que seis enemics atacavan sei proviments. Una tièra de còntraofensivas permetèron ais Atenencs de conservar lo contraròtle dei destrechs. Pasmens, Esparta obtenguèt lo sostèn dei Pèrsas per equipar de flòtas novèlas. Ansin, en 405 avC, la darriera flòta atenenca foguèt destrucha a la Batalha d'Aegospotami e la vila foguèt assetjada per lei tropas de la Liga de Peloponès. Deguèt capitular en 404 avC marcant la victòria d'Esparta e la fin de la dominacion deis Atenencs.
Marson-sur-Barboure
Marson-sur-Barboure es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Martin-des-Lais
Saint-Martin-des-Lais es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Anquetierville
Anquetierville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Comuna del país de Caux situada en lo costat de Caudebec-en-Caux.
Saint-Martin-des-Lais
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Anquetierville
Geografia
Commune du pays de Caux située dans le canton de Caudebec-en-Caux.
Heugars
Heugars pron. [huˈɣas] (en francés: Heugas) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [hu'ɣas]. Las fòrmas ancianas que son : Felgars cap a 1070, Falgars en 1080, Falgars, Faugars, Felgars, Feugars aus sègles XI e XII, Falgarensis, en latin (medisha epòca), Hougas (mapa de 1638), Heugas (duas mapas deu sègle XVIII).
Per Dauzat e Rostaing, lo nom que vien deu latin filex « heuç, heuèra, heuguèra » e sufixe -arium. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'i ved lo gascon heugà « heugar, haugar » au plurau; Astor, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que tròba [dab hòrt de confusion] la fòrma gascona de l'ancian occitan *falgue (sic) dab lo sufixe collectiu -às; lo sens que seré lo d'un lòc on la heuguèra se plai.
Bénédicte Boyrie-Fénié que ved tanben l'eretèr deu mot latin filex, filice, mès lo sufixe qu'ei -are e non pas -ariu (qui auré miat a hèuguèir o a heuguèr). Com explicar l's finau ? ua insisténcia suu caractèr collectiu deu nom o simplament adventici. NB. Com lo plurau e pareish tanlèu l'origina, lo sens qu'ei d'un lòc compausat d'un ensemble de heugars, on las bonas tèrras e son absentas; un pur caractèr grafic o d'azard qu'ei donc improbable.
Bena (lenga adamawa)
Lo bena (o yungur, yongor) es una lenga adamawa, de la familha nigèrocongolesa parlada al Nigèria.
Localisacion
Lo bena es parlat dins la zòna de govèrn local de Song, dins l'estat d'Adamawa.
Classificacion
Lo bena es classat dins lo grop de las lengas bena-mboi, que fan partida de las lengas adamawa.
La Ferrassiá
Los primièrs cavaments s'i realizèron en 1896. Denis Peironin e Louis Capitan i menèron las recèrcas principalas entrò a 1922, puèi Henri Delporte de 1968 a 1975.
La Trèna
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Trene (Arnaldus de La ~), en occitan, en 1235, Latrena, en occitan, en 1246, Trena (captalis de ~), en latin, en 1273, Trena, en latin, en 1285, Trena (de ~), en latin, en 1288, La Trena, en occitan, en 1289, La Trenne, en occitan, en 1293, Latrene (La Mote de ~), en occitan, en 1294, Latrena (cap. ~ arch. de Inter-duo-Maria), en occitan, en 1326, La Trena, en occitan, en 1361. Coma las fòrmas ancianas ac han veire, lo grop -sn- en francés es analogic. L'origina de La Trena es una fòrma femenina dau mot tren (cf. Bausiac), encara viu a la Laca d'Arcaishon e qu'a lo sens de « riba, ribatge », aquí lo d'un riu Pimpina (e non pas de Garòna). Mès Bénédicte Boyrie-Fénié, que perpausa aquera origina, dona tanben la prononciacion [latrɛnə] e escriu lo nom La Trèna, shens cap de briga s'interrogar sus la contradiccion. Coma las prononciacions que hornís son generalament supausadas e non pas observadas dens l'èst de l'Entre Duas Mars, es logic que sia atau dens una partida dau departament encara mèi desoccitanizada e de hèit sa prononciacion es la dau francés locau. Sembla donc naturau de restablir la prononciacion corrècta [la'trenə] e d'escriure La Trena.
Concerto per violoncèl (Schumann)
left|thumb|200px|Robert Schumann de cap a 1850Lo concerto per violoncèl en La m Op. 129 de Robert Schumann qu'ei ua de las principaus òbras deu repertòri d'aqueth instrument. Que ho compausat en 1850 mes interpretat peu prumèr còp sonque en 1860 peu violoncelista Ludwig Ebert.
Que compta dab tres movement qui son :
Qu'ei escrivut entau violoncèl solista acompanhat per 2 flabutas, 2 clarinetas, 2 clarins, 2 bassons, 2 trompas, 2 trompetas, timpani e còrdas.
Plaça de l'Òli
thumb|left|Canton nòrd-oèst de la plaça thumb|Canton sud-est, ambé lo novèu Ostau dei Tèstas La Plaça de l'Òli a Tolon se tròba dins la Bassa Vila (lo quartier naissut a l'Edat Mejana). A l'origina èra una plaça sus la riba de la mar que li dien La Platea. Lei rempart bastits a l'Edat Mejana l'embarreron e comencèron a li dire Plaça de la Mar. A la fin dau sègle XIV, li sieguèt bastit lo Castèu de la Mar, residéncia dau Rei e sietge de la justícia e dau balhatge que s'espandiá entre aquesta plaça a lo valat (l'actuau Cors de La Faieta a l'autor de la Plaça de Loís Blanc). La plaça venguèt Plaça del Palays o Plaça del Castel.
Sieguèt dempui lo començament la plaça dau mercat dei paisans e pescadors amb una peirà curada que permetía d'emplena lo volum d'un setier (un còp emplenat, un trauc dins sa partida inferior permetiá de la vuejar e conclure ansin la transaccion).
Lo castèu sieguèt avalit en 1483 e lei remparts au començament dau sègle XVII sota Enric III de Navarra e IV de França per faire recular la riba e bastir la Carirriera de Borbon (uei Carriera de la Republica).
En 1989 lo malastre toquèt la Plaça de l'Òli ambé l'explosion de l'Ostau dei Tèstas que faguèt 13 mòrts.
Vallorcine
Vallorcine en arpitan (Vallorcine en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lista daus sobeirans de Tièrn
Dinastia daus vescomtes d'Auvèrnhe
vinheta|Blason de l'ostal de Tièrn, D'aur au lion de [[gules.]] Los italics indican los noms e datas probables; veire las nòtas.
v = vèrs; ab = abans; ap = après.
Vescomtes de Tièrn
vinheta|Blason de Marquesa de Forés, partit en 1 de Tièrn D'aur au lion de [[gules e en 2 de Forés, de gules au daufin d'aur.]]
A notar: Existís tanben 'na autra genealogia dins la quenha Estève II e sos descendents provendrián de la linha daus comtes de Carcassona.
Après 1301
vinheta|Blason de Tièrn dempueis [[1450: De gules d'un naviri d'argent sus 'na mar dau mesme.]]
Vaissa
Vaissa (en francés Bellerive-sur-Allier, abans 1903 Vesse o Vaisse ) es una comuna dau Borbonés occitan dins lo departament d’Alèir e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups.
Geografia
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Vaissa (s. XII "Vessa") ven de vaissa, avelanièr.
Istòria
La comuna de Vaissa es dins lo districte de Gatnat puèi dins l'arrondiment de Gatnat.
En 1789 Vaissa depend:
Es dins lo canton de Brujat, puèi dins lo d'Escuròlas.
En 1926, passa dins l'arrondiment de La Paliça (1942, de Vichèi).
En 2015, ven chapluòc del canton novèl de Vaissa.
Personalitats
Raymond Badiou, cònsol de Tolosa de 1944 a 1958, i nasquèt.
La Lande-sur-Drôme
Geografia
La Lande-sus-Drôme es una municipalitat situada a l'oèst del Calvados dins lo país del Bessin, a 5 quilomètres de Caumont-lo Ventilat e 17 quilomètres de Sant-Lô. Es la mai pichona municipalitat del costat de Caumont-lo Ventilat per la siá populacion. La localité a lo sieu nom del riu la Drôme #que la voreja.
La Lande-sur-Drôme est une commune située à l'ouest du Calvados dans le pays du Bessin, à 5 kilomètres de Caumont-l'Éventé et 17 kilomètres de Saint-Lô. Elle est la plus petite commune du canton de Caumont-l'Éventé par sa population. La localité tient son nom de la rivière la Drôme qui la borde.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Coni
Coni (Cuneo en italian), es una ciutat italiana chapluec de la província omonima en Piemont.
Condat (Cantal)
Condat  (Condat en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Parrochia Condatensis, en latin, en 1202, Condacum, latinizacion de 1304, Condat en 1310, Condatum, en latin, en 1320, Conda en 1345, Condatum en Feniers en 1535, Comdat en 1550, Condac ès Feniers en 1671, Condat-en-Feniers en 1784. Las fòrmas ipèrcorrèctas en Condac s'explican per l'abasiment del sufixe -ac en [-at] de l'Auvèrnhe a l'Agenés, mas aicí avèm pas aquel sufixe; Feniers es lo nom d'una abadiá près de Condat. Condāte es un mot gallés per « ajustant, jonhent, ajustador », ,. Una prononciacion constatada es, curiosament, [kɔn'da] a Condat e a Montbodiu, mas [kun'da] a Champs.
Nòtas
<references group="N"/>
Augsborg
Augsborg (en alemand Augsburg) es una vila de Bavièra, en Alemanha. Sa populacion èra estimada a 263 804 abitants en 2006. Sa superfícia totala es 147 km².
thumb|230px
Erebidae
Leis Erebidae son una familha de lepidoptères (parpalhons) que sovent son activitat es nocturna.
Vièlhprat
Vièlhprat (Vielprat en francés) z-es una comuna occitana, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe.
Erebidae
Recentament subjècta a de remanejaments nomenclaturaus importants, la familha inclutz uei toi leis espècias qu'aguèron plaçadas a passat temps dins lei familhas deis Arctiidae e dei Lymantriidae (que retrogradèron au reng de sotafamilhas, ensin que mai d'una sotafamilha qu'aguèron plaçadas dins lei Noctuidae aperavans. Aquò fa deis Erebidae la familha de lepidoptères mai diversificada, emé mai de 24 500 espècias descrichas.
Vièlhprat
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Henry Ford
Henry Ford (30 de julhet de 1863, Springwells Township - 7 d'abriu de 1947, Dearborn) es un entrepreneire estatsunidenc, fondator de la Ford Motor Company en 1903. Es conoissut per lo fordisme, un desvolopament de l'organizacion scientific dau trabalh de Frederick Winslow Taylor, que li permetèt de concebre e de vendre la premiera veitura producha en massa. Aqueu succès li permetèt de venir un deis òmes pus riche de la planeta e sa companhiá fa totjorn partida dei constructors automobils majors. Pasmens, Henry Ford èra tanben conservator dins mai que d'un domeni e, a partir deis ans 1920, foguèt lo centre de divèrseis escandòls en causa de seis idèas antisemitas, de sa simpatia per lo faissisme e de son ròtle dins la repression dei sindicats de l'automobila.
Biografia
Henry Ford es lo fiu ainat d'un rendier d'origina irlandesa installat en Michigan. Quitèt l'escòla a 15 ans e venguèt aprendís dins una usina de maquinas otís de Detroit. S'interessèt pereu a la relotjariá. En 1882, tornèt trabalhar coma païsan mai aquò l'interessava pas. En 1891, anèt donc s'installar a Detroit onte trabalhèt, fins a 1899, coma engenhaire a la Edison Illuminating Company. Dins aqueu mitan, descurbiguèt lo motor de combustion intèrna concebut per l'Alemand Nikolaus Otto (1832-1891). En 1893, assemblèt un motor dins l'obrador de son ostau e, tres ans pus tard, èra capable de faire rodelar un veïcul dotat d'un motor de quatre temps. Depausèt un brevet per aquela invencion mai o vendèt rapidament per finançar de projèctes novèus.
Desvolopèt alora una passion per lei veituras de corsa mai sei premiereis assais per concebre una automobila individuala demorèron infructuós. Pasmens, trobèt finalament lei capitaus per fondar la sieuna companhiá, la Ford Motor Company, en 1903. Son premier modèl, la Ford A, rescontrèt un certan succès amb 1,750 exemplaris venduts. Tre 1906, Ford Motor Company venguèt lo premier constructor automobil estatsunidenc gràcias au succès de la Ford N (7,000 exemplaris venduts). Pasmens, aquelei succès èran ren a respècte de la revolucion de la Ford T qu'intrèt en produccion en 1908.
D'efiech, la Ford T èra lo premier veïcul estandardizat, concebut per redurre lei còsts de produccion e assemblat sus una cadena de fabricacion accelerada per l'usatge de carrejaires portant lo trabalh a l'obrier. Dich fordisme, aqueu sistèma es una evolucion dau taylorisme. Assegurèt la prosperitat de la Ford Motor Company amb 15 milions de Ford T venduts de 1908 a 1927.
Dins leis ans 1920, Ford contunièt de conéisser una creissença rapida de seis activitats. De mai, Henry Ford constituïguèt una companhiá independenta e integrada qu'èra capabla de produrre d'acier gràcias a de minas de fèrre e d'usinas siderurgicas. Pasmens, lo refús d'integrar d'innovacions tecnicas dins la Ford T, considerada coma « perfècta » per son creator, permetèt ais entrepresas concurrentas (General Motors...) de ragantar son retàrd. En 1927, Ford acceptèt finalament de comercializar una segonda Ford A que foguèt un succès (4 milions d'exemplaris venduts). Inaugurèt tanben d'usinas dins d'autrei país (Canadà, Reiaume Unit, Alemanha...), çò que li permetèt de venir lo premier constructor automobil mondiau. En 1932, un tèrç dei veituras produchas dins lo monde l'èran dins d'usinas Ford. Durant aqueu periòde, Ford se diversifiquèt dins l'aviacion. Lo Ford Trimotor, un avion de transpòrt civiu, foguèt considerat coma una capitada mai l'entrepresa se concentrèt sustot sus la fabricacion de motors. En particular, durant la Segonda Guèrra Mondiala, fabriquèt de motors de B-24 Liberator.
Pasmens, leis ans 1930 son globalament un periòde d'estagnacion per Ford. Ostil au New Deal e ai cambiaments entraïnats per la crisi economica de 1929, intrèt en conflicte amb lei sindicats de l'industria automobila e engatjèt de mercenaris e de bandits per mantenir l'òrdre dins seis usinas. Refusèt pereu de cooperar amb l'administracion encargada de preparar lo redreiçament de l'economia e sei posicions favorablas au faissisme entraïnèron d'escandòls. A la fin deis ans 1930, perdiguèt sa plaça de premier constructor automobil sus lo mercat estatsunidenc e son entrepresa conoissèt de dificultats financieras. Per empachar son afondrament, un projècte de presa de contraròtle de la Ford Motor Company per lo govèrn de Franklin Roosevelt foguèt estudiat durant la Segonda Guèrra Mondiala mai pas aplicat. Finalament, lei besonhs militars permetèron de sauver l'entrepresa. Ford abandonèt finalament la direccion de sa companhiá en setembre de 1945. Moriguèt lo 7 d'abriu de 1947.
Lo fordisme e sei derivas
Lo fordisme es l'eiretatge principau de Ford. Es un modèl d'organizacion e de desvolopament d'entrepresa imaginat e adoptat en 1908 a l'ocasion de la produccion de la Ford T. Es basat sus lei principis de l'organizacion scientific dau trabalh (OST) instaurats per lo taylorisme. I ajustèt d'autrei principis coma l'usatge generalizat de carrejaires per formar una cadena d'assemblatge e l'idèa d'una indexacion dei salaris deis obriers sus lei gasanhs de productivitat de l'entrepresa. Aquelei concepcions prefiguravan l'organizacion dau trabalh industriau adoptat après la Segonda Guèrra Mondiala e lo keynesianisme.
Pasmens, Ford foguèt un adversari decidit dau New Deal. De mai, accusat de sostèn au regim nazi e d'antisemitisme, Ford foguèt tanben un enemic dei sindicats. D'efiech, per eu, aqueleis organizacions entraïnavan una baissa de la productivitat. Lo fordisme originau es donc egalament un corrent fòrça ostil ai sindicats e Ford creèt una mena de milícia intèrna per reprimir leis activitats sindicalas per fòrça. Aviá tanben un ret d'informators pagats per l'informar deis opinions dei salariats de seis usinas. Dins aquò, la violéncia de sa repression sindicala aguèt l'efiech opausat a aqueu cercat, especialament après la batalha de l'Overpass en 1937.
La fondacion de l'industria automobila modèrna
La Ford T e Henry Ford son leis iniciators d'una revolucion de l'industria automobila. D'efiech, avans lo desvolopament dei tecnicas de Ford, la produccion automobila èra limitada a de serias pichonas e la possession d'una automobila èra reservat a un elèit. Òr, lo fordisme permetèt d'aumentar la produccion a de nivèus sensa precedents e de demenir lei còsts. Ansin, en 1914, Ford produsiá mai de 50 % dei veituras construchas dins lo monde e podiá prepausar un prètz de 850 dolars (còntra 2,000 per de modèls concurrents). A la fin deis ans 1920, lo prètz d'una Ford T aviá demenit fins a 300 dolars. En causa de son eficacitat, son modèl economic e industriau foguèt copiat per leis autrei fabricants de veituras
La fondacion de Ford
La Ford Motor Company subrevisquèt a son fondator. Uei, fa totjorn partida dei constructors automobils pus importants amb una chifra d'afaires de 136,3 miliards de dolars en 2021. En 2016, èra lo cinquen fabricant mondiau amb 6,5 milions d'automobilas vendudas. La familha Ford i garda un ròtle important car, gràcias a de drechs particulars, dispausa totjorn de 40 % dei drechs de vòte au sen dau grop.
Souvigny-en-Sologne
Souvigny-en-Sologne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Georges Braque
Georges Braque (1882-1963) foguèt un pintre e escultor considerable del sègle XX francés que, amassa amb Pablo Picasso, desvolopèt lo movement artistic conegut coma cubisme.
Noctuidae
Lei Noctuidae (o Noctuidats) constituisson una familha de lepidoptères (parpalhons) que son majorament nocturnes. Son una dei familhas de lepidoptères mai diversificada, emé environ 12 000 espècias descrichas.
Toi sei toaras son fitofagas (franc d'una espècia predatora de cochenilhas).
Hins
Hins (en francés: Hinx-sur-l'Adour) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Dauzat qu'explica lo latin finis : « limit enter duas ciutats galas ».
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'escriu hins ei l'equivalent gascon de l'occitan fins, « bòrnas, cohins, hitas, limits ». Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, qu'escriu lo nom vien deu latin fines « frontièra »; Hins que seré a l'estrèm deus Tarbelli.
Bénédicte Boyrie-Fénié qu'accèpta la tèsi deus autors. Lo nom que data de l'epòca imperiala e lo lòc qu'èra situat au limit deu pagus de Dacs, dens la ciutat deus Aquenses, [nom navèth deus Tarbelli]. L'autora compara dab Hins (Hauts Pirenèus).
Saint-Paul-d'Uzore
Saint-Paul-d'Uzore es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Jonathan Lipnicki
thumb Jonathan Lipnicki es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Marville
Marville pòt essèr:
Trémel
Tremael en breton ( Trémel en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Trémel Es un pòbli carrièra, es-a dire s'es bastit al bòrd d'una rota.
Carlos Alazraqui
thumb
Carlos Alazraqui (20 de julhet de 1962) es un actor e productor de cinèma american.
Bert (França)
Bert es una comuna francofòna de Borbonés del departament d’Alèir, dins la region d’Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa