cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Quadratura del cercle
right|thumb|200px|Qualques solucions falsas aparentament realas donèron pendent de temps falsas esperanças sus la solucion del problèma. Dins aquel dessenh l'aira de la figura escuresida es egala a l'aira del triangle ABC (trobat per [[Ipocrates).]] Lo terme  quadratura del cercle de còps qu'i a s'utiliza coma sinonims per se referir a l'aproximacion del metòdes numerics de l'aira d'un cercle.
Istòria
Los matematicians babilonians ja coneissián diferents metòdes per l'aproximacion de l'aira d'un cercle amb un carrat. Lo papirus egipcian de Rhind de 1800 AbC dóna l'aira d'un cercle coma (64/81) d2, ont D es lo diametre del cercle, i&pies aproximat per 256/81, un nombre qu'apareis dins los ancians papirus matematics de Moscòu e utilizan d'aproximacions pel volum (es a dire, hekat (unitat de volum)). De matematicians indians tanben trobèron un metòde d'aproximacion, mas mens precisa, mencionat dins la Sulba Sūtra . Arquimèdes mostrèt que la valor de pi se tròba entre 3 + 1/7 (aproximadament 3,1429) e 3 + 10/71 (aproximadament 3,1408). .
Anaxagòras foguèt lo primèr grèc que s'ensajèt a resòlvre lo problèma, qu'i trabalhèt en preson. Foguèt seguit per d'autres coma Ipocrates. Antifonas lo sofista considerava que l'inscripcion de poligòns regulars dins un cercle e duplicar lo nombre de partidas emplirà l'aira del cercle, e alara que un poligòn pòt èsser quadrat, vòl dire que lo cercle pòt èsser quadrat. Pasmens èran de sceptics (Eudemus) que postulavan que las grandors se pòdon pas divisar sens limita, per aquò l'aira del cercle jamai poirá èsser utilizada. E mai se cita lo probèma dins l'òbra teatrala d'Aristofanes Los aucèls.
Se pensa qu'Oenopides foguèt lo primèr grèc qu'exigiguèt una solucion utilizant pas qu'una règla e compàs. James Gregory tentèt de provar l'impossibilitat de Vera Circuli et Hyperbolae Quadratura (la vertadièra quadratura del cercle e de l'iperbòla) en 1667. Pasmens la seuna pròva es incorrècta, foguèt lo primièr document qu'ensajèt de resòlvre lo problèma utilizant las propietats algebricas de π. Sonque foguèt en 1882 que Ferdinand von Lindemann demostrèt rigorosament la seuna impossibilitat.
Impossibilitat
La solucion del problèma de la quadratura del cercle amb règla e compàs exigís la construccion del nombre \sqrt{\pi}, e l'impossibilitat d'aquela construccion se dedusís del fach que π es un nombre transcendent (no algebric e, alara, no construsïble). Se lo problema de la quadratura del cercle se resòlv utilizant pas que règla e compàs e, en seguida, se trobariá una valor algebrica de π, çò qu'es absurd. Johann Heinrich Lambert conjecturèt en 1768 que π es transcendent dins lo meteis document que demostrar l'irracionalitat. Sonque en 1882 Ferdinand von Lindemann demostrèt la transcendent.
Es possible construire un carrat amb una aira arbitràriament pròcha a aquela d'un cercle donat. Se s'utiliza un nombre racional coma una aproximacion de π, alara es possible obtenir la quadratura del cercle coma funcion de las valors causidas. Pasmens, aquò es pas qu'una aproximacion e capita pas les limitas de las anticas normas per resòlvre lo problèma..
Prenent en compte que la transcendéncia de π implica tan l'impossibilitat d'"encerlcar" exactament lo carrat, coma de quadrar exactament lo cercle.
Construccions aproximativas modèrnas
Pasmens que la quadratura del cercle es un problèma impossible utilizant pas que règla e compàs, se pòt far d'aproximacions de la quadratura del cercle mejans la construccion d'aproximacions de π. Sonque cal un minimum de coneissença en geometria elementala per cambiar quina que siá aproximacion racionala de π dins una construccion amb règla e compàs. Pasmens las construccions fachas d'aquel biais tendon a èsser fòrça longas en comparason amb l'exactitud que se pòt capitar. Aprèp que foguèt demostrada l'irresolvibilitat del problema, qualques matematicians apliquèron lo lor gèni per trobar d'aproximacions elegantas a la quadratura del cercle.
D'entre las construccions aproximativas modèrnas E. W. Hobson en 1913. Aquela foguèt una construccion fòrça precisa que se basa dins la construccion del valor aproximatiu de 3.14164079 ..., qu'a una precision de 4 decimalas.
Lo matematician indian Srinivasa Ramanujan en 1913, C. D. Olds en 1963, Martin Gardner en 1966, e Benjamin Negreta en 1982 va donèron totas las construccions geometricas de
qu'es exacta a 6 decimalas de π.
right|thumb|Construccion aproximativa d'[[Adam Adamandy Kochański|Kochańskis ]] right|thumb|Construccion aproximativa d'[[Adam Adamandy Kochański|Kochańskis ]] Srinivasa Ramanujan en 1914 trobèt una construccion amb règla e compàs qu'èra equivalent a prene la seguenta aproximimacion de π
donant la notable aproximacion de 8 chifras decimals correctas de π.
En 1991, Robert Dixon donèt de construccions per
(aproximacion de Kochanski), mas aqueles èran d'aproximacions bonas fins la 4 chifra decimala de π.
La quadratura o integracion
Lo problèma de trobar l'aira jos una corba, coneguda coma integracion en calcul o quadratura d'analisi numerica, es conegut coma quadratura abans l'invencion del calcul. Abans d'apareisson del calcul infinitesimal se pressupausèt qu'una quadratura se deviá far mejans de construccions geometricas, es a dire, per règla e compàs. Aprèp que Newton e Leibniz inventèron lo calcul, encara se fa referéncia a aquel problema d'integracion coma la quadratura (rectificacion) d'una corba.
"La quadratura del cercle" coma metafòra
L'inutilitat d'exercicis destinats a trobar la quadratura del cercle donèt luòc a de metafòras que descrivan una esperança, dralha, o entrepresa vanas.
Jean-Paul Sartre
Jean-Paul Sartre (París, lo 21 de junh de 1905, París, lo 15 d'abrial de 1980) foguèt un filosòf e escrivan francés, representant del corrent existencialist, dont l'òbra e la personalitat marquèron la vida intelectuala e politica francesa de 1945 entrò la fin dels ans 1970.
Escrivan prolific, fondator e director de la revista Les Temps modernes (1945), es conegut tant per l'òbra filosofica e literària coma per los engatjaments politics, d'en primièr ligat al Partit comunista, puèi amb los corrents esqueristas, al sens leninista del tèrme, especialament maoïsts, dins los ans 1970.
Intransigent e fisèl a las seunas idèas, rejetèt sempre los onors e tota forma de censura ; refusèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1964. Excepcion notabla, acceptèt pasmens lo títol de doctor honoris causa de l'Universitat de Jerusalèm en 1976.
Visquèt amb Simone de Beauvoir, filosòfa de l'existencialisme e feminista, amb la quala formèt un parèl famós del sègle XXen. Las lors filosofias e mai que fòrças pròchas, devon pas èsser confondudas. De 1949 entrò la mòrt, visquèt simultaneament una ligason amb Michelle Vian, primièra molhèr de Boris Vian, que picava los tèxtes a la maquina per la lor parucion dins la revista Les Temps modernes.
Teatre
Adaptacion a la television TV de Huis clos per Michel Mitrani en 1965.
Saint-Dizant-du-Bois
Probablament Sent Disenç dau Bòsc (fòrma etimologica; veire Sent Idènç) (Saint-Dizant-du-Bois en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Saint-Jean-de-Beauregard
Saint-Jean-de-Beauregard es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'istòria de Sants-Texans-de-Beauregard es ric, malgrat la pichona talha del pòble.
En 1162, Nantier de Orsay amb lo consentement de la siá filha, dona a la abbaye de las Vali de Cernay, tota la siá tèrra de la Bussière (grange als fraires), a carga pels religioses de lududes servir doas muids de blat.
Philippe Auguste confirma lo cinquen an de lo sieu regna 1183, la donation en aumosne facha al prieuré de Longpont, d'una porció de bòsc de Puja falconis, en lo fief del roy, #que lududes i aviá #èsser donat per Béatrice de Pierrefond.
Un primièr castèl existís jol nom de Montfaucon sus tèrras en avent apertengut als fraires del abbaye dels Vali de Cernay. La parròquia venguèt autonòma al XIV sègle en se separant d'aquela de Sant Wandrille a Marcoussis ; se sona d'ara endavant Sant-Jean Baptiste''.
François Dupoux, plaidejat al conselh del rei, ven senhor del endroit en 1612. Un nòu castèl (lo castèl actual) es alavetz bastit al luòc de las ruïnes de Montfaucon #qu'afrontava l'ancian castèl de Montlhéry. Lo nòu senhor dels luòcs demanda a Louis XIII la substitution del nom de Montfaucon, de sinistra reputacion, en Beauregard. Lo rei ordonne lo cambiament de nom del luòc de Sants-Texans-de-Monfaucon en Sants-Texans-de-Beauregard.
François Garnier, genet, se ret acquéreur del domeni en 1638. De contunh, lo domeni passa en las mans de Charles Doullet de Neufville, de contunh de Gabriel de Mehertin de Sant Pierre, de contunh en 1669 d'un conselhièr del Rei, Pèira de la Mosca.
L'histoire de Saint-Jean-de-Beauregard est riche, malgré la petite taille du village.
Philippe Auguste confirme la cinquième année de son règne 1183, la donation en aumosne faite au prieuré de Longpont, d'une portion de bois de Monte falconis, dans le fief du roy, qui lui avait été donné par Béatrice de Pierrefond.
Un premier château existe sous le nom de Montfaucon sur des terres ayant appartenu aux moines de l'abbaye des Vaux de Cernay. La paroisse va devenir autonome au XIV siècle en se séparant de celle de Saint Wandrille à Marcoussis ; elle s'appelle désormais Saint-Jean Baptiste.
François Garnier, écuyer, se rend acquéreur du domaine en 1638. Ensuite, le domaine passe dans les mains de Charles Doullet de Neufville, puis de Gabriel de Mehertin de Saint Pierre, puis en 1669 d'un conseiller du Roi, Pierre de La Mouche.
Cent ans plus tard le château est vendu à Laurent Charron, Receveur général des Domaines et Forêts de la généralité de Paris (1678-1751). Françoise Matagon, sa veuve, reste seule maîtresse du domaine. Habitant rue Sainte-Avoye à Paris, elle en fait sa maison de campagne. Elle décède en 1768 et son fils unique, Laurent Charron (bapt. 1706) décède à son tour l'année suivante. Le château et domaine revient à la troisième fille de ce dernier, Françoise-Mélanie Charron, épouse de Victor-Amédée d'Auberjon, comte de Murinais, brigadier, maréchal de camp, chevalier de l'ordre de Saint-Louis. Le parc évolue timidement alors vers la mode anglaise. Le château est légué en 1866 à M. Quatresolz de Marolles, puis en 1879 le comte puis duc de Caraman achète le domaine. Les propriétaires actuels font partie de la famille de Caraman.
Aussona
Aussona es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Aussona èra de la diocèsi civila de Tolosa, donc de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa es Sent Cirgue. En 1790, Aussona èra deu canton de Blanhac, en l'an IX, deu canton de Granada.
Meritenh
left|250px|thumb|Lo vilatge Meritenh (Meritiñe en basco, Méritein en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion qu'ei [meri'teɲ]. Las fòrmas ancianas que son Sanctus Meritensis/Meritengs au sègle XIau, Meriteing en 1205, Meriteng au sègle XIIIau, Meritenh en 1384 e 1385, Meritain en 1481, Meritein (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Segon Dauzat e Rostaing, Meritenh que vien deu nom latin d'òmi Meritus dab lo sufixe germanic -ing (segon Gamillscheg). Lo mot sent qu'a dispareishut hèra lèu.
Segon Miquèu Grosclaude, lo nom que vien deu nom latin d'òmi Meritus dab lo sufixe -enh. Lo sufixe -enh ei pas germanic. Los escribas notariaus an pas trobat d'aute biais de'u escríver que dab lo sufixe -ensis (atau com a Bererencs).
Lac Malawi
thumb|250px|Lo lac Malawi Lo lac Malawi es un lac d'Africa de l'Èst, ancianament nomenat lac Nyasa, lac Nyassa o encara lac Niassa en Moçambic. Es lo pus miègjornal dels grands lacs de la Granda Val del Rift. Tresen lac african per sa talha, a lo cinquen reng dels grands lacs mondials per son volum. Las ribas del lac Malawi se partejan entre tres Estats : Malawi, Moçambic e Tanzania.
Aquel lac es somés a de fòrtas variacions de temperatura degudas au ritme regular dels cicles sasonièrs reinant jos aquela latitud fòrça pus australa qu'aquela dels lacs Tanganyika e Victòria.
Fauna aqüatica
thumb|Cíclids dins lo lac Malawi Una de las particularitats del lac Malawi es la riquesa excepcionala de sa fauna aqüatica, que compòrta mai d’espècias que tot autre lac. La familha dels Cíclids (cichlidae), notablament, gaireben tota endemica, es fòrça representada, amb mai d'un milièr d'espècias diferentas estimat — se coneis uèi prèp de uèit cents). Son de peisses fòrça apreciats pels aqüariofils per lors colors dignas de las espècias marinas, e per lors comportaments variats e interessants.
Geografia
Lo lac Malawi s’espandís sus una longor aproximativa de, alara que sa largor vària entre e. Es un dels pus grands lacs del mond, que se plaça en cinquena posicion en tèrmes de volum amb e en novena posicion en tèrmes de superfícia amb.
Un dels punts importants de las caracteristicas fisicas d'aquel lac es que sus 90% de son espandida, lo fons es prigond de mai de (prigondor maximala de  e mejana de ).
Quimia de l'aiga
Las aigas del lac Malawi son fòrça puras ; la visibilitat es excepcionala perque pòrta a mai de jos l’aiga.
La temperatura mejana de las aigas de superfícia vària entre e , alara que dins lo fons demòra gaireben a l'entorn de.
Los paramètres fisicoquimics fondamentals son:
Serpentes
Las sèrps, (o serpents dins qualques parlars), forman lo sosòrdre Serpentes  inclús  dins l'òrdre Squamata. Son totes de reptils carnivòrs de sang freja de còs cilindric e alongat, sens membres aparents.
Lo sens de l'ausida de las sèrps
Degut a sas caracteristicas anatomicas, s'es considerat sovent que las serps son sordas. Las darrièras recèrcas dels erpetològs, an revelat que las sèrps an una capacitat auditiva comparabla a la dels lusèrts.
Ten la sèrp d'estructuras situadas de cada costat del cap que li permeton d'ausir. La pèl e un teissut muscular de cada part del cap, protegisson un osset mobil, sonat columèla, que fa de pichòts desplaçaments en responsa a las ondas sonoras. Lo movement de la columèla es transferit a travèrs d'estructuras intermediàrias a la coclèa, ont se produsisson de senhals electrics dins sas cellulas pilosas que correspondon a las ondas de son, relativas al reng de frequéncia determinada, que permet a son sistèma auditiu de percebre, e transferidas al cervèl.
Fin finala, contràriament a çò que se pensa abitualament, las sèrps an una ausida per percebre los sons transmeses a travèrs de l'aire. D'un autre caire, i veson sovent mal e son ausida es preparada per percebre de sons de bassa frequéncia. Aqueles sons, segon d'estudis recents, se situan dins una frequéncia entre 200-300 Hz, mentre que per l'òme lo reng maximal d'audicion es situa d'entre 15-20000 Hz.
Las sèrps doncas, son pas sordas mas entendon los sons grèus dins de frequéncias fòrça bassas e limitadas, es a dire entre 200-300 Hz. Totes los sons que son superior o inferior a aquesta zona de freqüència son pas percebut. Es, probable, per encausa d'aquesta limitacion auditiva, qu'an desvolopat un autre sistèma per poder percebre las vibracions del sòl o de tota mena d'objècte que i pòdon èsser en contacte. Las vibracions del sòl passan a travèrs dels muscles del ventre a de receptors especials situats dins tota l'esquina e son transmeses al cervèl.
Canton de Frontonh
Lo canton de Frontonh es una anciana division administrativa de Lengadòc, situada dins l'arrondiment de Tolosa, lo departament de Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, adara d'. 10 de las 16 comunas son dempuèi 2015 dins lo canton de Vilamur e la Comunautat de comunas de Frontonés, 4 dins lo canton de Castèlginèst e la Comunautat d'aglomeracion Tolosa Metropòli, una dins lo canton de Puègbonieu e la Comunautat de comunas Costièras de Bèlvéser (Côteaux Bellevue) e una dins lo canton de Puègbonieu e la Comunautat de comunas Costièras de Giron. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, dins sa varianta meridionala.
Val d'Aran
{|class="infobox_v2" Lengües oficiaus Occitan (aranés), catalan e espanhòu Sindica Maria Vergés Populacion  0 abitants Estenuda 633,60 km2 Densitat de populacion 0 ab/km2 Municipis 9 Terçons 6 Aran o era Val d'Aran (mens locaument era/la Vath d'Aran, la Vau d'Aran) ei un parçan d'Occitània, situat ena region istorica de Gasconha, e formant ua comarca semiautonòma, administratiuament e istoricament associada en Catalonha.
Generalitats
Era Val d’Aran se trape ena part centrau dera sarrada pirenenca e ei era soleta val des Pirenèus espanhòus d'aiguavessant atlantic. Era sua estenuda ei de, tèrmie ath nòrd tamb eths parçans occitans de Comenge e Coserans (oficiaument en França, enes departaments d'Arièja e Nauta Garona), ath sud damb era comarca dera Nauta Ribagòrça e era region d'Aragon, ar èst damb era comarca catalana deth Palhars Sobeiran. Eth sòn arriu principau, Garona, trauèsse e vertèbre tota era Val e desbòque en Atlantic (Bordèu). Aguest emplaçament geografic, ei a díder era sua orientacion naturau cap ara rèsta d'Occitània, amassa damb era manca ath long des sègles d’unes bones comunicacions tamb Catalonha e Aragon, an hèt qu’era Val d’Aran age clares diferéncies damb es vals e contrades catalanes vesies tant en aspècte fisic com culturau. Era pròva mès clara d’aguesta diferéncia se manifèste en hèt d’auer coma lengua pròpia er occitan, coneishut en Aran com aranés. Era populacion censada ena Val d’Aran er an ei de 0 abitants e era sua economia ei completament orientada tath sector des servicis.
Toponimia
Segon las teorias admetudas, lo nom Vath d'Aran que vien deu proto-basco, puishqu'Aran significa dirèctament vath (Haran, Harana), qu'ei a díser que s'ageish d'un tautotoponime.
Era Antiquitat
Era toponimia aranesa semble justificar qu'era poblacion anteriora as Romans ère mixta: cèlta e bascona. Polibi nomente es airenosi. Era romanizacion siguec prohonda e siguec alavetz quan s'introdusic eth cultiu dera vinha, totun non s'efacèren pas es caracteristiques araneses. Era ciutat principal ere "Vetula", era Vielha d'aué, e siguec un pagus deth Convent juridic de Lugdunum (Sant Bertran de Comenge). Ua via romana anaue des dera actuau Tolosa a Esterri d'Anèu, e a Urgèl. Formèc part dempús de Novempopulània, e dempús queiguec en mas des problacions germaniques enquia colsolidà-se eth domeni visigòt en tota era region. Es musulmans estèren bèth viatge ena Val enes sues expedicions de pilhatge e represalha, totun jamès i auec ua aucupacion permanenta.
Era Edat Mejana
thumb|Bossòst Sometuda as francs demorèc integrada ath comdat de Comenge, mès a compdar deth segle X apartien soent ath comdat de Palhars. Es disputes territoriaus feudaus afavoriren eth manteniment d'ua independéncia reiau encara que non juridica.
En 1036 Gerbèrga de Fois aportèc era Val coma dòt ath sòn òme Ramir I d'Aragon, totun es comdes de Comenge sagèren fòrça viatges de hèr a valer es sòns drets, mès es aranesi se i opausèren e es soldats deth comde sigueren refusats.
En 1130 es autoritats dera Val se meteren jos era proteccion d'Anfós I, rei d'Aragon: eth Tractat de Sant Andrèu de Barrabés, dit Tractat d'Emparança, establic era emparança catalana a cambi deth pagament d'un galin reiau o tribut de blat. Mès eth rei, damb motiu des sues actuacions politiques, ne hec donacion a Centul III de Bigòrra a cambi de vassalatge d'aguest e des sòns successors, tant tara Val coma tath madeish comdat de Bigòrra. Era arrehilla de Centul III, Peironèla, se maridèc damb Gaston VI de Bearn en 1192, e Anfós I les balhèc eth comdat de Bigòrra mès se sauvèc eth domeni util dera Val. Eth nau rei de Catalonha e Aragon, Pèire II, cedic era Val en 1201 ath comte Bernat IV de Comenge, a cambi (com auie estat abantes tà Bigòrra) deth vassalatge de Bernat, tant tara Val com tath madeish comdat de Comenge. Es aranesi non acceptèren damb resignacion eth domeni de Bernat e lo combatiren damb es armes. Era des·hèta des fòrces occitanocatalanes en front des imperialistes fondamentalistes francesi en Murèth, en 1213, metec fin ara aliança occitanocatalana. Era Val d'Aran demorèc en mans dera corona catalana e Jaume I pretenec infeudà-la tà Guilhèm d'Entença en 1220, mès es aranesi mostrèren era sua oposicion. Alavetz Jaume I acceptec era decision aranesa e prometec qu'era Val jamès tornarie a serà-se dera corona catalana. Era fidelitat des aranesi des d'alavetz siguec constanta.
En 1295 era invasion francesa contra Catalonha siguec des·hèta, totun es francesi aucupèren era Val en tot annexà-la ara senescalia de Tolosa e en tot abolir es intitucions pròpies dera Val, e caleren negociacions fòrça dures entara sua restitucion. En 1298 er acòrd d'Argelers transferic era sobeiranetat dera Val a un sobeiran nèutre, eth rei Jaume II de Malhòrca (que comprenie tanben Rosselhon). Pendent uns ans es governadors malhorquins (Arnau de Sant Marçal de 1298 a 1307, Pere Bernat d'Asnava, de 1307 ath 1310, e Pere de Castell, de 1310 a 1313) restabliren es institucions araneses. En 1313 un arbitratge retornèc era Val ath rei Jaume II de Catalonha, qui confirmèc es Usatges e Constitucions des sòns abitants amassadi en Privilègi dera Querimònia, confirmat de nau peth rei Anfós III en 1328, e respectat tanben per Pèire III dempús d'acceptar era oposicion aranesa ara venta deth territòri ath comde Uc de Palhars en 1385. Non guaire mès tard eth rei Joan II concedic as aranesi diuèrses exempcions e drets e en 1389 es Corts de Montson declarèren era Val part deth territòri deth Principat de Catalonha (integracion confirmada dempús pera Generalitat pendent er interregne esdevengut ena mòrt deth Rei Martin en 1410), çò que metec fin de hèt ara independéncia dera Val qu'enquia alavetz sonque ère ligada a Catalonha pera comunautat de sobeiran. En 1390 es francesi manats per Loís d'Anjau tornèren a atacar era Val mès sigueren refusats. En 1396 era invasion deth comde de Fois siguec tanben refusada, e dempús era deth rei de França Carles VI en 1410, eth quau aprofitèc era mòrt deth rei catalan. Totun era mancança de guarnison permanenta afavoric era presa de poder ena Val des capdulhs Cabdet, Ramonet e Maixicot que la dominèren enquia que sigueren vençuts en 1477. Eth rei Ferrand II d'artenhec era pacificacion completa en 1491.
Era Edat Modèrna
thumb|210px|Cobèrta des Privilegis, franqueses i llibertats concedidi ara Val d'Aran En 1579 es uganauds arribèren tara Val mès sigueren refusadi pes aranesi ajudats pes fòrces enviades peth rei Felip II de Castelha.
Ena Guèrra des Segadors, ena qué era Generalitat de Catalonha nomentèc un nau rei (eth francés Loís XIII, I de Catalonha) opausat ath rei de Castelha, es aranesi non acceptèren eth sobeiran francés e siguec de besonh era preséncia des tropes catalanes. En 1651 es castelhans aucupèren era Val mès es libertats araneses sigueren respectades.
Era Patz des Pirenèus en 1659 permetec a França dominar ua part de Catalonha (domeni qu'encara dure) mès era Val d'Aran se mantenguec ena sua situacion juridica d'abantes dera guèrra. En sègle XVIII quan esclatèc era Guèrra de Succession, ena quau Catalonha pren part ath costat deth rei-archiduc Carles III, es aranesi sigueren tanben partidaris deth madeish; totun es francesi artenheren plaçar coma rei a Felip V e era Val siguec conquerida peth francés Arpajon en tot èster sometuda a hòrti tributs. Gaspar, baron de Les, siguec nomentat governador (era familha senhorau de Les ère tradicionaument francofila e sigueren ath cap de quauques revòutes a favor de França; eth pair de Gaspar siguec executat pr'amor dera sua actitud a favor de França ena Guèrra de Succession). Eth nau governador se caracterizèc peth sòn despotisme.
En 1715 era Val demorèc excluida deth decret de Nava Planta que metec fin ara independéncia des reines dera Corona Catalana (eth Principat, Aragon, Valéncia e Malhòrca). Felip V confirmèc es drets des aranesi mès en 1717 Gaspar tornèc a èster nomenat governador.
En 1719 es tropes franceses aucupèren era Val e exerciren ua repression forena (mès encara que Gaspar) jos eth comandament deth francés Champier, que finaument siguec destituit en conseishé-se es sòns excèssi. Eth Tractat de Madrid retornèc era Val a Espanha e Felip V restablic es libertats des aranesi e eth dret deth liure comèrci damb França. En 1735 les concedic era exempcion der impòst deth papèr segerat (Privilègi qu'encara se manten).
Eth periòde contemporanèu
thumb|Senhalizacion oficiala en [[Aranés (parlar)|aranés a Bossòst, Val d'Aran]] thumb|left|L'estacion d'esquí de [[Vaquèira-Beret|Vaquèira]] Eclesiasticament era Val d'Aran depenie deth Bisbe de Comenge mès en 1770 eth Sant Pare Clement XIV accedic a que passèsse tara jurisdiccion deth Bisbat d'Urgèl, traspàs que siguec efectiu en 1804. En 1794 siguec aucupada pes francesi pendent era Gran Guèrra e retornada dempús (1796) a cambi d'auantatges ena isla de Sant Domingo. Conquerida Catalonha per Napoleon pendent era Guèrra deth Francés (1810), era Val siguec aucupada pes tropes franceses establides en Principat. En 1812 siguec incorporada ath departament francés dera Nauta Garona e totes es libertats sigueren abolides. Derrotadi es francesi (1814) era aucupacion encara contunhèc damb era esperança de conservà-la enquia qu'en 1815 Ferrand VII n'ordenèc eth conqueriment e era incorporacion ath corregiment der Talarn, causa que non siguec acceptada de bon grad pes aranesi.
En 1820 era Constitucion liberau includís era Val ena província de Lhèida, en tot créisher eth descontet e en tot méter as aranesi en braci der absolutiste Carles. En 1822 se proclame era regéncia d'Urgèl en nòm deth rei Carles, e encara que vençuda era regéncia, era Val se mantenguec carlina enquia 1823 damb era queiguda deth regim liberau. En 1835 torne a èster en mas deth pretendent carlin Carles, totun es liberaus la recupèren as pògui mesi, maugrat que tornèc a quèir en mans des carlins diuèrsi còps enquia 1840. Dempús d'ans de tranquillitat, en 1944, damb era derrota de Hitler en França, es exilats catalans e espanhòus, dirigits sustot peth Partit Socialista Unificat de Catalonha e eth Partit Comunista d'Espanha dominèren era region ben lèu. Franco manèc er exercit mès enquiar an 1948, en qué se dauric un tunèl que permetec mantíer es conunicacions en iuèrn, non se podec expulsar as resistents antifranquistes.
En 1979 er Estatut d'Autonomia de Catalonha remassèc es singularitats dera Val en tot reconéisher es peculiaritats istoriques e administratiues e restablic es sues institucions, eth Conselh Generau e eth Sindic, restabliment efectiu en 1991. En 1983 eth President dera Generalitat signèc eth Decret qu'adoptaue nòrmes ortografiques tar aranés. Eren ues nòrmes elaborades per ua comission d'expèrts occitans (dont aranesi) e catalans e que seguien es plantejaments dera grafia tradicionau qu'establie er Institut d'Estudis Occitans; dab ua actualizacion ulteriora segontes eth trabalh normatiu deth Conselh dera Lengua Occitana. Desempuish 1982 er aranés comencèc a impartí-se en totes es escòles dera Val, e en 1994 eth Conselh Generau aprovèc eth reglament der usatge oficiau der aranés.
Es municipis aranesi
thumb|450px|Es municipis d'Aran dempús 1970 Municipis actuaus:
Es ancians municipis:
thumb|280px|Es municipis d'Aran enter 1968 e 1970 {{legend|#0005d7|Arres}} {{legend|#ffd42a|Arròs e Vila}} {{legend|#ff5555|Bausen}} {{legend|#ffdd55|Betlan}} {{legend|#000080|Es Bòrdes}} {{legend|#800000|Bossòst}} {{legend|#aa0000|Canejan}} {{legend|#d42aff|Escunhau}} {{legend|#e580ff|Gausac}} {{legend|#d40000|Les}} {{legend|#44aa00|Naut Aran (Arties e Garòs)}} {{legend|#dc5800|Naut Aran (Pujòlo)}} {{legend|#aa00d4|Vielha}} {{legend|#ffeeaa|Vilac}} {{legend|#0000ff|Vilamòs}} thumb|280px|Es municipis d'Aran enter 1885 e 1968{{legend|#0005d7|Arres}} {{legend|#ffd42a|Arròs e Vila}} {{legend|#44aa00|Arties }} {{legend|#ff6600|Bagergue}} {{legend|#ff5555|Bausen}} {{legend|#ffdd55|Betlan}} {{legend|#000080|Es Bòrdes}} {{legend|#800000|Bossòst}} {{legend|#aa0000|Canejan}} {{legend|#d42aff|Escunhau}} {{legend|#e580ff|Gausac}} {{legend|#ffb380|Gessa}} {{legend|#d40000|Les}} {{legend|#dc5800|Salardú}} {{legend|#ff9955|Tredòs}} {{legend|#aa00d4|Vielha}} {{legend|#ffeeaa|Vilac}} {{legend|#0000ff|Vilamòs}} {{legend|#ffe6d5|condominis en Naut Aran}} 450px|thumb|Es municipis d'Aran enter 1857 e 1885
Es terçons aranesi
thumb|Es sièis [[terçons, representats superposats as limits municipaus, fòrman era division territoriau tradicionau ena val e son tanben es circonscripcions electoraus deth Conselh Generau.]] Aran ei divisada en sièis terçons, qui serveishen tanben com circonscripcions electoraus deth Conselh Generau :
Kapellen (Belgica)
Kapellen (Belgica) es una comuna de la província bèlga d'Anvèrs.
Seur
Seur es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Geografia
La municipalitat se tròba al sud de Bles.
La municipalitat de Seur se situa en lo departament del Loir-e-Doncas que. A 12 quilomètres al sud de Bles, la municipalitat beneficia pleinement de la siá localizacion : prèp d'una conca de trabalh dinamic, a la cœur d'un entorn ric e d'un patrimòni touristique celèbre. Fa partida del costat de Contres, e aperten egalament dins lo País dels Castells e a la Comunitat d'Aglomeracion de Bles, Agglopolys.
La commune se trouve au sud de Blois.
La commune de Seur se situe dans le département du Loir-et-Cher. À 12 kilomètres au sud de Blois, la commune bénéficie pleinement de sa localisation : proche d’un bassin d’emploi dynamique, au cœur d’un environnement riche et d’un patrimoine touristique célèbre. Elle fait partie du canton de Contres, et appartient également au Pays des Châteaux et à la Communauté d’Agglomération de Blois, Agglopolys.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En Sologne,la pénétration humaine a lentement débuté le long des cours d'eau depuis le. Le phénomène s’est ensuite accentué avec l’arrivée d’un peuple gaulois: les Carnutes. Ainsi Beuvron est un nom gaulois qui signifie la rivière des bièvres, la rivière des castors. Le site de Seur entouré de bois a pu se trouver à l’écart de la pénétration romaine, comme plus tard de l’arrivée des Normands, puisque ces invasions ont eu lieu par les vallées de la Loire et du Cher.Par le passé, de nombreux moulins ont été construits sur le Beuvrons, permettant au grain issu des grandes cultures de Beauce d’être moulu. Un de ces moulins est aujourd’hui encore en activité sur le territoire de la commune : le Moulin de Souvigny. L’église Saint Pantaléon qui marque le coeur du bourg, fut construite au, mais a été complètement remaniée au .Elle se caractérise par une nef unique et un chevet plat. Ses vitraux datent également du. Si elle ne fait l’objet d’aucun classement patrimonial, elle demeure néanmoins une construction d’architecture de qualité. À noter également, la présence de deux châteaux sur la commune : le château de La Motte et le château de Beau-séjour toutes deux propriétés privées aujourd’hui.
Despensas publicas
Las despensas publicas son l’ensems de las depensas realizadas per las administracions publicas. Lor finançament es afortit d'un costat per las recèptas publicas (impòsts, taxas, e cotisacions socialas) e de l'autre pel deficit public.
Autorizacion de las despensas
L'autorizacion es l'operacion comptable que rebat l'acte, en virtut de que, l'autoritat competenta administra una despensa en cambi d'un credit ne determinant lo montant del biais mai segur posible (quitament a far de resèrvas s'es pas possible) per que s'afortissís en totalitat o en partida pel credit del budgèt. Aquel acte se fa sonque al respècte de la quita entitat es a dire solament lo processús administratiu d'esperel que genera las despensas publicas: aquisicion dels bens e servicis que fa l'Administracion Publica, que sián ben de consumacion (material de burèl, servicis de seguritat e netetat...), o los elements d'investiment (ordenadors, construccion de rotas, espitals, escòlas...). Tanben inclusion lo pagament dels foncionaris.
Pasmens compren pas las despensas de las pensions: quand paga un funcionari compra un servici, lo seu trabalh (existís una transaccion economica), alara que quand paga una pension es simplament un transferiment de rendas (recep pas res en cambi), atal se comptabiliza pas dins lo PIB.
Portada de las despensas
Las despensas realizadas pel govèrn son de natura divèrsa. Van del recòbrament de las obligacions dirèctas coma la compra d'un ben o servici fins a las obligacions acumuladas los ans fiscals presedents. Pasmens, fòrça d'aquelas son dirigidas en granda partida fins a la populacion per mermar lo marge d'inegalitat de la distribucion dels revenguts.
Atal, saber cossí se despensa l'argent del budjèt public es indispensable e san, perque m ejans aquelas despensas se sap qui es ajudat de biais dirècte o indirècte per çó far es documentat per far lo lum cossí se despensa l'argent public e qui ne beneficia.
Classificacion economica de las despensas
D'un punt de vista economic se distinguisson en tres tipes: Desvolopament Social, Economic, e del Govèrn.
Desvolopament Social
Educacion, Santat, Seguritat Sociala, Urbanizacion, Lòtjaments socials, Desvolopament Regional, Aiga Potable e Assaniment, Ajuda Sociala, e Eliminacion de la Pauretat.
Desvolopament Economic
Provesir las Infrastructuras, Energia, Comunicacions e Transpòrts, Desvolopament agricòl e forestièr, Questions ligadas al trabalh e las entrepresas, Ciéncia e Tecnologia, Promocion de la formacion e emplec, Lanç competitiu entreprenarial.
Clasificacion de las despensas del punt de vista macroeconomic
Despensas correntas o de consomacion: Despensas per provesir los servicis publics, pagament dels foncionaris e compra de biens e servicis.
Despensas de capital: Despensas per mantener o melhorar la capacitat productiva del país, sobre tot las infrastructuras.
Despensas de transferiment: Capital que l'estado conseda a las entrepresas e a las familhas qu'o necesitan
Transferiments
Son las despensas realizadas pel sector publico sens obtèner cap res en cambi, es a dire sens compensacion venent dels recepiendaris. Un exemple de transferiment corrents seriá las prestacios de cauma, las pensions publicas de la Seguritat Sociala o per la santat.
Cerfontaine (Nòrd)
Cerfontaine es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Istòria
Las formas ancianas del nom Cerfontaine son Serfontaine, Serrefontaine, Sierrefontaine. Estrenh en celtique significa nautor, #çò que fa de Cerfontaine font sus la nautor.
Pendent lo periòde de la féodalité, Cerfontaine èra una tèrra #que las intradas n'apertenián al évêché de Cambrai. A, Cerfontaine èra la proprietat dels senhors #que ne portavan lo nom: Cerfontaine o Sierrefontaine. Lo castèl de Cerfontaine, #que ne demòra pas mai que la granja, i aguèt bastit cap a 1400. I a traça de divèrsas proprietàrias consecutivas de Cerfontaine. En 1528, Nicolas de Boussois vendrà lo castèl pel continuament a Texans de la Biche. Nicolas de la Biche emboish en 1614 un hospice per pauras, gerit pel curé de la parròquia. A, lo domeni passa per matrimòni de la familha de la Biche en la familha de Haynin, e mai tard, tanben per matrimòni, en la familha de Maulde #que lo possedís encara al moment de la Revolucion.
En 1814, pendent lo banc de Maubeuge, los Prussiens avián lo sieu quartièr-general a Cerfontaine. En 1815, i tornavan per saquejar lo pòble.
Après la desbranda de 1870, se bastís lo fòrt de Cerfontaine, #que jogarà un pichon papièr l'an 1914, quand Cerfontaine se tròba de nòu acarat amb una armada alemanda. Après lo retrach de las tropas francesas de la Belgica, sobrevingut lo 24 d'agost de 1914, los Alemands començan la traversada de la Sambre e pretenon l'èst de Maubeuge en principi lo fòrt de Cerfontaine. Aquel en essent plan defendut, se se pren mai dins lo vilatge vesin de Ferrière-la-Pichona. Lo 6 de setembre, los Alemands prenon lo vilatge de Cerfontaine, #que i aurà ocupat fins a gaireben la fin de la guèrra.
Les formes anciennes du nom Cerfontaine sont Serfontaine, Serrefontaine, Sierrefontaine. Serre en celtique signifie hauteur, ce qui fait de Cerfontaine source sur la hauteur.
Pendant la période de la féodalité, Cerfontaine était une terre dont les revenus appartenaient à l'évêché de Cambrai. Au, Cerfontaine était la propriété des seigneurs qui en portaient le nom: Cerfontaine ou Sierrefontaine. Le château de Cerfontaine, dont il ne reste plus que la ferme, fut construit vers 1400. Il y a trace de plusieurs propriétaires consécutives de Cerfontaine. En 1528, Nicolas de Boussois vendra le château par la suite à Jean de la Biche. Nicolas de la Biche fonde en 1614 un hospice pour pauvres, géré par le curé de la paroisse. Au, le domaine passe par mariage de la famille de la Biche dans la famille de Haynin, et plus tard, aussi par mariage, dans la famille de Maulde qui le possède encore au moment de la Révolution.
Après la défaite de 1870, on construit le fort de Cerfontaine, qui jouera un petit rôle en 1914, quand Cerfontaine se trouve de nouveau confronté avec une armée allemande. Après le retrait des troupes françaises de la Belgique, survenu le 24 août 1914, les Allemands commencent la traversée de la Sambre et ils visent à l'est de Maubeuge d'abord le fort de Cerfontaine. Celui-ci étant bien défendu, on se prend davantage au village voisin de Ferrière-la-Petite. Le 6 septembre, les Allemands prennent le village de Cerfontaine, qui sera occupé jusqu'à presque la fin de la guerre.
Héry
Héry pòt essèr:
Guérigny
Guérigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
Amb la dubertura d'un tròç autoroutier en connectant Nivèrns a París e débouchant a proximitat immediata de Urzy, la vila se tròba en una posicion relativament priviliegiada per çò qu'es de la rèsta del departament. La promocion immobiliària s'es desvolopada continuament a aquela dubertura cap a la region parisienne. N'indigne, una expedís départementale connècta Guérigny a Nivèrns, distant de 15 km, en qualques minutas. Guérigny Acuèlh un mercat setmanièr, e un supermarché i a implantat dempuèi lo començament dels ans 1980.
Avec l'ouverture d'un tronçon autoroutier reliant Nevers à Paris et débouchant à proximité immédiate de Urzy, la ville se trouve dans une position relativement privilégiée par rapport au reste du département. La promotion immobilière s'est développée suite à cette ouverture vers la région parisienne. En outre, une route départementale relie Guérigny à Nevers, distante de 15 km, en quelques minutes. Guérigny accueille un marché hebdomadaire, et un supermarché y est implanté depuis le début des années 1980.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'istòria de Guérigny es íntimament ligada a aquela de Pèira Babaud de la Chaussade (1706-1792). En aprofechant de recorses naturales environnantes, principalament lo minaré de fèrre, los bòsques de roures e de nombrós cors d'aiga, aquel implanta e desvolòpa las forgis reialas. Aquela manufacture, totalament ligada a la bastiment naval, ven la una de las mai importantas de França al. En 1781, l'Estat aquerís lo luòc. Los forges prossegueixin la siá activitat fins en 1971.
N'efièch, dempuèi la fin dels ans 1960, l'espleitacion del luòc ven de mens en mens rendable. A l'estancada definitiva del luòc de la Marina nacionala, una part dels emplegats es délocalisée. Dels qualques grandas indústrias localas de l'epòca en avent empench en marge dels forges, en métallurgie e pétrochimie principalament, demòra pas gaireben mai res.
L'histoire de Guérigny est intimement liée à celle de Pierre Babaud de la Chaussade (1706-1792). Profitant des ressources naturelles environnantes, principalement le minerai de fer, les forêts de chênes et de nombreux cours d'eau, celui-ci implante et développe les forges royales. Cette manufacture, totalement liée à la construction navale, devient l'une des plus importantes de France au. En 1781, l'État acquiert le site. Les forges poursuivent leur activité jusqu'en 1971.
En effet, dès la fin des années 1960, l'exploitation du site devient de moins en moins rentable. À l'arrêt définitif du site de la Marine nationale, une partie des employés est délocalisée. Des quelques grandes industries locales de l'époque ayant poussé en marge des forges, en métallurgie et pétrochimie principalement, il ne reste presque plus rien.
Revolucion permanenta
La revolucion permanenta es un mot d'òrdre lançat per Karl Marx puèi desvelopat per Trotsky e Parvus per designar lo procediment per que la revolucion s'arrèsta pas tan qu'a pas atengut totes sos objectius. Aquò significa en particular, per Trotsky, que las revolucions de nòstre temps saupriá pas s'arrestar e de realizacions nacionalas e borgesas, e que lo proletariat deu prene lo movement per començar una revolucion mondiala e comunista.
Tielt-Winge
Tielt-Winge es una comuna de la província bèlga del Brabant Flamenc.
Barges (Còsta d'Aur)
Barges  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Seuva (omonimia)
La Seuva pòt essèr :
Guipy
Guipy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vilanava d'Arribèra
Vilanava d'Arribèra (Villeneuve-de-Rivière en francés) qu'ei una comuna gascona situada laguens eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Vilanava d'Arribèra qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa qu'es Nòsta Dauna. Tanlèu 1790, Vilanava d'Arribèra qu'èra deth canton de Sent Gaudenç.
La Chapelle-d'Armentières
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
La Seuva Pròpra
La Seuva Pròpra (Lasseube-Propre en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, La Seuva que veng deu latin silva « ahorèst, bòscs ». Segon Negre, Seuva que representa lo gascon seuva « ahorèst, bòscs »; pròpra qu'es « proprietat particulara », es a díser « pas domaniala ».
Tagalòg
Lo tagalòg ( pron. : [tɐˈɡaːloɡ]) es una lenga austronesiana parlada per un terç de la populacion de las Filipinas coma primièra lenga e coma segonda lenga per la major part de la resta de la populacion. Es la primièra lenga de la region IV filipina (Calabarzon e Mimaropa) e de Metro Manila. Sa forma estandardizada se ditz filipino o pilipino, es l'idioma nacional e una de las doas lengas oficialas de las Filipinas, l'autra essent l'anglés.
Consonantisme
Avètz çai-jos lo tablèu de las consonantas del tagalòg. La nasala velara, escricha -ng-, apareis dins totas las posicions e mai al començament d'una paraula.
Costoja (Aude)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Villa Custodia en 834, Villa Custoia en 963, Castogae = villa Custogae en 1119, Custogia en 1162, Costoia en 1172, Costoya en 1177, Castrum de Costogia en 1271, Costoja en 1272, Costogia en 1298, Costoga al sègle XIV, Costohiza en 1521, El loc de Coustouja en Corbieyra (origina Narbona) en 1540, Costujanum als sègles XIII-XVIII, Coustouge en 1781. Lo nom ven del latin custodia, « pòste de garda »,. Lo site, al jonhent de doás vals pichonas, justifica lo nom per una « posicion estrategica ».
Nicholas Georgescu-Roegen
Biografia
Nicholas Georgescu nasquèt a Constanța lo 4 de febrièr de 1906. Sa maire, eissida d'una familha modèsta, ensenhava la cordura dins una escòla de comerci per joventas; son paire, oficièr dins l'armada, moriguèt quand Nicholas aviá sèt ans. Escolan brilhant, recebèt una bona formacion en matematicas qu'utilisèt mai tard pels sos trabalhas en teoria economica. En 1926, encra estudiant a l'universitat de Bucarèst, s'inscriguèt a un seminari sus las singularitats de las equacions diferencialas, sus l'ensenhament que se fondèt per un dels seus mai importants articles, The Pure Theory of Consumer's Behaviour, publicat en agost de 1936. Als mèsme temps, assistiquèt a de conferéncias de Grigore Antipa, director del Museum de Bucarèst e fondator de la geonomia. Obtenguèt en seguida una borsa per estudiar a París.
Entre 1927 e 1930, estudièt a l'Institut d'Estatistica de l'Universitat de París ne sortissiá doctor en estatistica. Sa tèsi, publicada dins lo Journal de la Société de statistique de Paris, se titula Le problème de la recherche des composantes cycliques d'un phénomène. Son trabalh suls fenomèns periodics o convenquèt que los fenomèns socials podan cap de biais èsser descrichs per de metòdes « mecanics » de l'estatistica classica. Pasmens que prenguèt sonque dos cors d'economia a la Sorbona, concluguèt que « los fenomèns economics podavan pas èsser descrichs per un sistèma matematic ».