cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pata d'Auca (mètro de Tolosa)
Dessèrta
Coma dins l'ensemble del mètro tolosenc, la primièra partença dels caps de linha es a 5h15, e la darrièra es a 0h del dimenge al dijòus, e 3h lo divendres e dissabte.
Intermodalitat
L'estacion es desservida per las linhas 14, 45 e 66 del malhum de bus Tisséo e per las linhas 343, 362, 363, 365, 369 e 373 del ret Arc-en-Ciel.
Arquitectura
L'òbra d'art associada a l'estacion es compausada, a l’interior, de dos volums plans (« doas paginas d’un libre compausat de placas de granit marbrat clar ») e a l'exterior, al centre de la plaça, d'un « grand quadre vironat placat de granit blau ». Aquela òbra es de Noël Cuin.
Adelina Yzac
Òbras en francés
- Enea la cathare, roman ado-adulte, l'Hydre Edicions, Illustracions Michel Gertou, 2000.
- Un train pour toi toute seule, relat, Edicions Jorn, 2002. Prèmi Jaufre Rudel 2002.
- Le temps d'un retour, roman, Edicions del Roergue, 2002.
- Mondane, de Fénelon, roman ado-adulte, l'Hydre Edicions, 2003.
- Le jardin de Jeanne, roman, Edicions del Roergue, octobre de 2005
Lengas oceanianas de l'oèst
Las lengas oceanianas de l'oèst son un grop de lengas oceanianas parladas en Papoa-Nòva Guinèa e a las Illas Salamon.
Adelina Yzac
Òbras en francés
- Les larmes de mon père, roman, Zanzibar, Milan, 1995. - La légende oubliée, roman, Castor Poche Flammarion, 1996.
Lengas oceanianas de l'oèst
Classificacion
Las lengas oceanianas de l'oèst son una de las brancas primàrias de l'oceanian e acampan quatre grops de lengas :
Adelina Yzac
Òbras en francés
- Il y avait une fois, album, Magnard, illustracions Claire Nadaud, 1997.
- Histoires courtes et amusantes d'animaux de la ferme/ Un drôle d'oeuf, album collectiu, Lito, 1998.
- Enéa la cathare, roman, l'Hydre Edicions, illustracions Michel Gertou, 2000.
- Tout Doudou Caramel Mou, album, Alice Edicions, illustracion Isabelle Faure, 2002.
- Mondane, de Fénelon, roman, l'Hydre Edicions, 2003.
- Le Prince qui voit juste, album, l'Hydre Edicions, illustracions Karine Jacquinet, (Sèt contes de Peiregòrd), 2003.
- Le jour des oies sauvages, collectcon Do à Do, Edicions del Roergue, març de 2004.(2nd del Prèmi Tam Tam Je bouquine 2004, Prèmi Octogones 2004 categoria romans).
Saint-Pierre-d'Entremont
Saint-Pierre-d'Entremont es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de Normandia.
Adelina Yzac
Òbras en francés
- Le radeau des poèmes, roman 7-10 ans, L'Hydre Edicions, abril de 2005.
- T.O.C, roman à partir de 11 ans, Edicions Magnard, octobre de 2005.
Saint-Pierre-d'Entremont
Geografia
La commune est aux confins du Bocage flérien et du Bocage virois, à proximité également de la Suisse normande. Son bourg est à 6 km au sud de Vassy, à 8 km au nord-est de Tinchebray, à 9.5 km au sud-ouest de Condé-sur-Noireau et à 10 km au nord-ouest de Flers.
Adelina Yzac
Òbras en francés
- L'enfant à la bouche de silence, roman a partir de 11 ans, Alice Edicions, abril de 2006.
Saint-Pierre-d'Entremont
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Adelina Yzac
Òbras en francés
- Les trois rives du fleuve, roman a partir de 11 ans, Alice Edicions, Auton de 2006.
- L'Almanavache, album, illustracions de Montse Gisbert, Alice Edicions, Auton de 2006.
Heana
Heana foguèt un ensí de Babilònia durant lo Millenni III aC.
Sépeaux
Sépeaux es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha Franca Comtat.
Geografia
Situada entre Sant-Romain-lo-Preux e Précy-sus-Vrin, lo vilatge es a costat de la D943 e de l'A6 (autoroute del Sol), la municipalitat s'estend dessús nombroses quilomètres en caserius a l'oèst aital coma a l'èst (tal que lo grand Bailly), lo terren se compausa sustot de camps als alentours del vilatge coma tota campanha, manca tanben informar que Sépeaux es, gaireben a l'identic de la municipalitat vesina, Precy, en una cuvette, entre divèrses tucs (a l'èst coma l'oèst).
Située entre Saint-Romain-le-Preux et Précy-sur-Vrin, le village est à côté de la D943 et de l'A6 (autoroute du Soleil), la commune s'étend sur de nombreux kilomètres dans des hameaux à l'ouest ainsi qu'à l'Est (tel que le grand Bailly), le terrain se compose surtout de champs aux alentours du village comme toute campagne, il faut aussi informer que Sépeaux est, presque à l'identique de la commune voisine, Precy, dans une cuvette, entre plusieurs collines (à l'est comme à l'ouest).
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Joan Antòni Injalbèrt
Joan Antòni Injalbèrt (en francés Jean-Antoine Injalbert, Besièrs, 23 de febrièr de 1845 – París, 20 de genièr de 1933) foguèt un escultor occitan plan famós.
Biografia
thumb|left|250px|Monument a l'escrivan francés Molière (a Pesenàs) Joan Antòni Injalbèrt nasquèt a Besièrs en 1845 dins una familha modèsta, son paire èra un picapeirièr e aital s’inicièt al trabalh de la pèira. En 1861, comencèt a estudiar amb l’escalpraire Pau Teodòr. Sa primièra òbra foguèt la realizacion del timpan de la Capèla del Bon Pastor.
En 1866 capitèt de dintrar a l’Escòla de Bèlas Arts a París. Pr'amor de l’ajudar, la vila de Besièrs li balhèt una borsa que foguèt completada lèu pel Conselh General d’Erau. L'an seguent Injalbèrt participava ja al talhièr d'escultura d'Augustin Alexandre Dumont. I perfeccionèt a tal ponch son art qu'en 1874 se ganhèt lo 1èr grand Prèmi de Roma amb una òbra sonada La dolor d’Orfèu. Per l'Exposicion Universala de 1878 realizèt Lo Crist. Prepausèt aquela meteissa annada d'ondrar lo Platèu dels Poètas amb de bustes de personatges celèbres. En 1880 decidiguèt de s'installar definitivament a París ont recebèt subran un nombre considerable de comandas. Ensenhèt a l’Escòla de las Bèlas Arts ont èra tanben cap de talhièr.
Faguèt don a la vila de Besièrs d'una de sas òbras màgers: lo Titan. Puèi tornèt ganhar lo grand Prèmi a l’Exposicion Universala de 1889. Se maridèt en 1907 amb Louise Pin. Coma sa notorietat cresquèt e se faguèt internacionala participèt a d’exposicions dins mantun país coma per exemple en Itàlia, a Brasil o en Alemanha. Foguèt fach comandador de la Legion d’onor en 1910.
La màger part de sas creacions son al musèu Fayet a Besièrs dempuèi la donacion que faguèt sa veusa en 1934 de la villa Antonina, residéncia d'estiu de l'artista, e del fons del talhièr de l'ostal.
Tasso
Tassu en còrs (Tasso en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Geografia
Tasso Es un pichon vilatge #qu'a situat a 65 quilomètres de la granda vila Aiacciu. Lo vilatge a situat près de municipalitats mai o mens pobladas. Ciamanacce, Palneca, Zicavo O encara Cozzano. La populacion del pòble difereix en foncion de las estacions, l'estiu lo pòble ganha d'an n'an en abitants e pòt arribar a un total de près de 350 abitants.
Tasso est un petit village qui est situé à 65 kilomètres de la grande ville Ajaccio. Le village est situé à proximité de communes plus ou moins peuplées. Ciamanacce, Palneca, Zicavo ou encore Cozzano. La population du village diffère en fonction des saisons, l'été le village gagne d'année en année en habitants et peut atteindre un total de près de 350 habitants.
Istòria
Lo pòble de Tasso a cargat d'istòria. N'efièch, se se'n crei las fonts de libres, aquel pichon pòble de Corsega-de detlo-Sud li caliá initialement portar lo nom de Bonelli a l'epòca. Perque en lo moment d'un viatge en tota la Corsega, un @dénommer Bonelli #metre un pè al se del pòble e #far escriure las linhas de la siá istòria. Mas en s'essent jonch als sieus camarades de familhas #que lo un se'n nomenava Tasso, #decidir pas escuélher Bonelli coma nom per inaugurar lo pòble mas plan Tasso (prétextant que lo nom de Tasso passava melhor e fasiá referéncia a l'arbre corse #que pòrta lo nom d'"U Tassu"), vet aicí coma s'es escrich l'istòria del pòble.
Le village de Tasso est chargé d'histoire. En effet, si l'on en croit les sources de livres, ce petit village de Corse-du-Sud devait initialement porter le nom de Bonelli à l'époque. Car lors d'un voyage dans toute la Corse, un dénommé Bonelli mit un pied au sein du village et fit écrire les lignes de son histoire. Mais s'étant joint à ses camarades de familles dont l'un se nommait Tasso, il décida non pas de choisir Bonelli comme nom pour inaugurer le village mais bien Tasso (prétextant que le nom de Tasso passait mieux et faisait référence à l'arbre corse qui porte le nom de "U Tassu"), voilà comment s'est écrite l'histoire du village.
La Barteta
La Barteta (Labarthète en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Barteta qu'ei un diminutiu [(sufixe derivat de -itta)] de barta, « terrenh cobèrt de broishòcs » o quitament « petit bòsc »; lo mot qu'es prelatin e considerat generalament com preceltic (qu'ei absent de las lengas celticas actualas). Negre que'u considerava d'origina gallica. En realitat, en Gasconha, lo sens qu'es diferent. Lo mot qu'ei emplegat per tèrras bassas, umidas, près d'un cors d'aiga, sens confirmat peu diccionari Palai, sense exclúser lo sens panoccitan, au mens dens lo derivat bartàs, senhalat com gersés dens aqueth diccionari. Lo borg de La Barteta es pas dens ua barta, çò qui ei evident, mès sus las tèrras eishugadas d'ua tuqueta e que's tròba a 1500 m de las bartas deu riu Saget (nom francés), mès que i a autes rius intermitents pus près.
Economia
Viticultura : Costalats de Sent Mont (AOVDQS)
SU-100
Lo SU-100 es un caçaire de carris sovietic utilizat durant la Segonda Guèrra Mondiala e plusors conflictes de la premiera mitat de la Guèrra Freja.
Desvolopat en 1944 a partir dau quadre dau T-34/85, èra vist coma un melhorament dau caçaire de carris SU-85. Mai de 2,500 unitats foguèron produchs entre 1944 e leis ans 1950. Dotat d'un canon poderós que foguèt per la seguida installat sus lo T-55, èra capable de destrurre un carri Panther a una distància de 1,500 m, se destrièt en març de 1945 sus lo frònt de l'Èst durant lei còntra-ofensivas alemandas a l'entorn dau Lac Balaton.
Après la guèrra, demorèt en servici au sen de l'armada sovietica fins a 1957. Plusors autrei país dau blòt socialista l'utilizèron tanben durant la segonda mitat dau sègle XX. En China, foguèt adoptat per formar la premiera division blindada de l'Armada Populara en 1955. En Orient Mejan, participèt ai guèrras successivas còntra Israèl. Enfin, au començament dau sègle XXI, de SU-100 èran totjorn en servici en Vietnam e en Corèa dau Nòrd.
Piratuba
Piratuba es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
M10 Wolverine
Lo M10 Wolverine es un caçaire de carris estatsunidenc utilizat durant la Segonda Guèrra Mondiala.
Desvolopat au començament deis ans 1940 dins un quadre pus generau destinat a dotar l'armada estatsunidenca d'armaments anticarris eficaç còntra lei blindats alemands, foguèt produch de 1942-1943 e aperaquí 6,400 unitats jonhèron lei rengs deis armadas aliadas. Eficaç còntra lei carris mejans dau tipe Panzer IV, èra tanben capable de batre de blindats pesucs còntra lo Tiger I ò lo Panther. Pasmens, èra fòrça vulnerable ais atacas d'infantariá e ai tirs d'artilhariá en causa de sa torèla duberta. Lei Britanics lo modifiguèron per i adaptar son canon de 17 liuras e desvolopar una version pus poderosa dicha « M10 Achilles ».
Après la guèrra, de M10 foguèron utilizats fins ais ans 1950, especialament per Israèl.
Planalto Alegre
Planalto Alegre es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Namzu
Namzu foguèt un ensí de Babilònia durant lo Millenni III aC.
Cavanac
Cavanac (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Andenne
Andenne es una comuna de la província bèlga de Namur dins la Valonia.
Amnanum
Amnanum foguèt un ensí de Babilònia durant lo Millenni III aC.
Saint-Mard-de-Vaux
Saint-Mard-de-Vaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Situé sur la Côte Chalonnaise dans la Vallée des Vaux, Saint-Mard-de-Vaux est une des banlieues résidentielles et de loisir de Chalon-sur-Saône, à une dizaine de kilomètres de Givry.
Trezilide
Trezilide en breton ( Trézilidé en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Canton de Moissídan
Lo canton de Moissídan es una anciana division administrativa de Perigòrd, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Periguers, lo departament de Dordonha e la region d'Aquitània, aura de Novela Aquitània. Las 11 comunas son dempuei 2015 dins lo canton de la Vau d'Eila (burèu centralizator Nuòuvic) e son tanben dins la Comunautat de comunas d'Eila e Cremsa en Perigòrd, manca de Sorzac. La lenga autoctòna es l'occitan lemosin.
Istòria
Lo canton de Moissídan se creet en 1790 dins lo districte de Moissídan. Lo 13 de brumaire an X (4 de novembre 1801), lo canton de Moissídan se conservet dins l'arrondiment de Rabairac,.
A las eleccions departamentalas del 22 de març 2015, en aplicacion dau decret dau 21 de feurier de 2014 que delimita los cantons dau departament de Dordonha, lo canton de Moissídan fuguèt suprimit.
Brûlon
Brûlon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Nòtas
<references group=N/>
Beauvois-en-Cambrésis
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Istòria
Lo vilatge se trucava Beauvois en Beauvoysin, Jean de Pardieu, neveu de Valentin de Pardieu a #èsser lo senhor dels luòcs
Le village s'appelait Beauvois en Beauvoysin, Jean de Pardieu, neveu de Valentin de Pardieu a été le seigneur des lieux
Canton de Vièla (d'Aura)
Eth canton de Vièla qu'ei ua anciana division administrativa de Gasconha e de Comenge, en Vath d'Aura, suprimida en 2015, situada dens eth arrondiment de Banhèras de Bigòrra, eth departament deths Hauts Pirenèus e era region de Mieidia-Pirenèus, ara d'. Eras 14 comunas que son despuish 2015 dens eth canton de Nestés, Aura e Loron (burèu centralizator Capvèrn). Que son tanben totas dens era CC d'Aura e Loron (residéncia Àrreu). Era lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon. Eth canton qu'utiliza eth article pirenenc.
Istòria
Sembla qu'eth canton de Vièla d'Aura se creè après era Revolucion, o en 1790.
Aras eleccions departamentalas dau 22 de març de 2015, en aplicacion deth decret deth 25 de heurèr de 2014 qui delimita eths cantons deths Hauts Pirenèus, eth canton de Vièla qu'estó suprimit.
PSY
Park Jae-sang (en corean: 박재상, 朴載相; Gangnam, Seol, 31 de decembre de 1977), mai conegut coma PSY (en corean: 싸이) es un cantaire e compositor de Corèa del Sud, especializat en rap. Aquesta artista, qu'es tanben productor, se faguèt conéisser internacionalament en julh de 2012 gràcias al succès de sa cançon umoristica "Gangnam Style". Lo 6 de novembre de 2012 lo cantaire capitèt que mai de 20.000 personas participèssen a la dança de sa cançon a París, al pè de la torre Eiffel. Lo 21 de decembre de 2012 la vidèo de sa cançon arribèt al recòrd de 1.000 milions de visitas sus Youtube, çò que faguèt d'ela la vidèo mai vista sus aqueste canal d'Internet.
Giovanni Agresti
Giovanni Agresti es un universitari e cercaire italian nascut lo 26 d'agost de 1973 a Pescara (sud d'Itàlia). Es actualament cargat de cors a l'Universitat de Pescara (Abruç). Faguèt sa tèsi que compta dos volums en 1997 sus la cultura occitana contemporanèa. La literatura contemporanèa occitana es un de sos tèmas de predileccion a mai de la literatura francesa que coneis tanben fòrça plan.
Yakrurum
Yakrurum foguèt un ensí de Babilònia durant lo Millenni III aC.
Boriàtia
La Republica de Boriàtia (rus: Респу́блика Буря́тия, tr. Respublika Buryatiya, AFI: [rʲɪsˈpublʲɪkə bʊˈrʲætʲɪjə]; boriat: Буряад Улас, romanizat: Buryaad Ulas, prononciat [bʊˈrʲɑːt ʊˈlɑs], mongòl: Буриад Улс, romanizat: Buriad Uls) es un Subjècte de la Federacion de Russia (una republica), situada en Siberia en Asia. Ancianament part del Districte federal Siberian, aparten a l'Extrèm Orient Rus dempuèi 2018. La capitala es la vila de Olan-Ode. La superfícia es de 351300 km2 amb una populacion de 972021 abitants al recensament de 2010. La Republica se situa al sud de Siberia long de la riba èst del lac Baikal.
Lengas oceanianas centralas orientalas
Las lengas oceanianas centralas orientalas son un grop de lengas oceanianas parladas de Micronesia a l'Illa de Pascas.
Classificacion
Las lengas oceanianas centralas orientalas son una de las brancas primàrias de l'oceanian e acampan quatre grops de lengas :
La classificacion de Lynch, Ross e Crowley (2002) compren un cinquen grop, las lengas utupua-vanikoro; En 2007, Næss e Ross, l'an levat del central oriental, per ne'n far una branca primària de l'oceanian sonat las lengas temotu.
Sent Arcònç de Barjas
Sent Arcònç de Barjas o Sent Arconç de Barjas (Saint-Arcons-de-Barges en francés) z-es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las fòrmas ancianas son parrochia S. Arconcii, en latin, en 1234, ''S. Arcontius, prior secularis ecclesiae S. Arconsii, Vivariens. dioc., en latin, en 1459, S. Arcons, en 1563, Arcons-Méjanne, Arcons-de-Barges'', en 1793. Sant/Sent Arcònç representa un nom d'origina grèga, Archontius, avesque de Vivièrs, mòrt en 800. La grafia es probablament Sent Arcònç de Barjas, mas i a un dobte sus sent o sant e tanben sus Barjas o Barja (veire Barges).
Istòria
Sant / Sent Arcònç èra de la diocèsi de Vivièrs e de l'archipreirat de Sablièras. Barja(s) dependiá de la parròquia (fòrma occitana a verificar).
Enric II d'Anglatèrra
thumb|right|200px|Enric II d'Anglatèrra Enric Plantagenèst (5 de març de 1133– 6 de julhet de 1189), escaissat Enric del Cort Mantèl, regnèt jol nom d'Enric II d'Anglatèrra (1154–1189), Duc de Normandia e d'Aquitània, comte d'Anjau, de Maine e de Torena, e Senhor d'Irlanda. Èra lo rèirefelen de Guilhèm Ièr d'Anglatèrra e foguèt lo primièr monarca anglés de l'Ostal de Plantagenèst.
Canal lateral a Garona
Lo Canal de Garona, ancianament nomenat Canal lateral a Garona, es un canal d'Occitània de pichon gabarit que religa las vilas de Tolosa e Bordèu
Pomerode
Pomerode es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Ponte Alta
Ponte Alta es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Étang-sur-Arroux
Étang-sur-Arroux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pierre Hurmic
Pierre Hurmic (n. lo 10 d'abriu de 1955 a Donapaleu) qu'ei un jurista e òme politic basco, deu partit Euròpa Ecologia Los Verds. En 2020, qu'ei elejut conse de Bordèu.
Lorigas
Lorigas (en francés Loriges) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Alwin Kuhn
Alwin Kuhn (Berlin, 13 de genièr de 1902 - Innsbruck, Àustria, 30 de junh de 1968) foguèt un linguïsta e romanista alemand. Aportèt una contribucion importanta dins lo domeni de las lengas romanicas qu'estudièt prigondament l'aragonés e ne divulguèt sos resultats e conclusions dins son òbra màger Der hocharagonesische Dialekt, que foguèt publicada en 1935.
Dirigiguèt la publicacion dels recuèlhs bibliografics de la revista Zeitschrift für romanische Philologie. Sintetizèt sas vastas coneissenças sus las lengas neolatinas dins un dels primièrs manuals de filologia romanica Die romanischen Sprachen que foguèt publicat en 1951.
Venguèt membre de l'Académia de Sciéncies de Viena en 1958 e de l'Académia de Sciéncias, Arts e Letras de Michigan en 1963.
Biografia
Alwin Kuhn faguèt sos estudis primièr a Chemnitz ont deguèt trabalhar de 1921 a 1926 aprèp la mòrt prematurada de son paire. Partiguèt puèi estudiar entre 1927 e 1931 la filologia romanica e la filologia anglesa a las universitats de Tübingen (amb Gerhard Rohlfs), de Bonn (amb Wilhelm Meyer-Lübke) e Leipzig (amb Walther von Wartburg e Theodor Frings). En 1931 obtenguèt son doctorat jos la direccion de Wartburg amb sa tèsi ''Die französische Handelssprache im 17. Jahrhundert'', que foguèt publicada a Leipzig aquel meteis an. Passèt son abilitacion en 1936 a Leipzig amb l'òbra Der hocharagonesische Dialekt. Venguèt aprèp professor a l'Universitat Albert-Ludwigs de Friborg, abans d'ensenhar a l'Universitat de Marborg e finalament a l'Universitat d'Innsbruck.
M18 Hellcat
Lo M18 Hellcat es un caçaire de carris estatsunidenc utilizat durant la Segonda Guèrra Mondiala.
Desvolopat a partir de l'experiéncia obtenguda dei combats en Africa dau Nòrd, èra dotat de divèrsei melhoraments per facilitar lei reparacions e la vida de l'equipatge. Pasmens, gardava la torèla duberta caracteristica dei caçaires de carris estatsunidencs e l'equipatge èra donc fòrça vulnerable ais atacas de l'infantariá e ai tirs d'artilhariá. De mai, son canon de 57 mm aviá pas la poissança necessària per rompre lei blindatges frontaus dei carris Tiger I e Panther. Foguèt produch de julhet de 1943 a octòbre de 1944. 2,507 unitat sortiguèron deis usinas estatsunidencas e lo veïcul participèt a totei lei combats dau frònt de l'Oèst a partir dau començament de l'annada 1944.
Joan Carles I d'Espanha
Joan Carles I d'Espanha (var. Joan Charles I), de son nom complèt Joan Carles Anfós Victor Maria de Borbon e Borbon de las Doas Sicílias (en castelhan: Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias; Roma, 5 de genièr de 1938), foguèt rei d'Espanha de 1975 a 2014.
Es lo filh de Joan de Borbon e de Maria de las Mercedas de Borbon e Orleans. Del costat de son paire, Anfós XIII es son grand e Victoria Eugenia de Battenberg sa grand. Del costat de sa maire, Don Carlos de Borbón-Doas Sicílias es son grand e Luisa de Orleans sa grand.
Es l'espós de la reina Sofia.
Es lo paire d'Elena de Borbon, de Cristina de Borbon, e del rei Felip VI.
Ponte Alta do Norte
Ponte Alta do Norte es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Triangle
right|thumb|alt=Triangle que l'interior es blau clar e los costats blau mai escur.|Un triangle. En geometria euclidiana, un triangle es une figura plana, formada de tres punts nomenat vertèxes, pels tres segments que los ligan, nomenat costats, terminant un domeni del plan nomenat interior. Quand los vertèxes son distinctes dos a dos, dins cada vertèx los costats delimitant un angle interior, que lo nom de « triangle ».
Lo triangle es tanben lo poligòn mai simple que délimita una partida del plan e servís atal d'element fondamental pel decopatge e l'aproximacion de superfícias.
Fòrça construccions geometricas de punts, drechas e cercles associats a un triangle son ligadas per de propriatats qu'èran plan sovent ja enonciats dins los Elements d'Euclides, prèp de 300 ans abans Crist. Las relacions entre las mesures dels angles e las longors dels costats son sobretot a l'origina de tecnicas de calcul de distàncias per triangulacion. Lo desvolopament d'aquelas tecnicas constituís encara una branca de las matematicas nomenada trigonometria.
Fòra de la geometria euclidiana, los costats d'un triangle son remplaçat per d'arcs geodesics e fòrça de las siás proprietats son modificada.
La forma triangulara se torna trobar dins fòrça objèctes, matematics o non, e se carguèt de simbolicas divèrsas. fòrça caractèrs tipografics presentan una forma meteissa.
Notacions
thumb|left|alt=Triangle ABC amb las notacions AB=c, AC=b e BC=a, los angles en A, B e C essent respectivament notats alfa, bèta, gammá|Notacions usualas per un triangle ABC Un triangle es completament determinat per la donada de sos tres vertèxes e se nota en general ne juxtapausant las tres letras (a priori capitalas) que los designan. L'òrdre d'aquelas letras a pas d'importéncia pasmens se l'òrdre d'enonciacion correspond en general a un parcors dins lo sens trigonometric a l'entorn del triangle. La longor d'un costat es classicament notada amb la letra minuscula correspondent al vertèx oposat.
Se totes los vertèxes son distinctes, cada angle geometric pòt èsser identificat per la letra del vertèx correspondent, amb un accent circonflèx. Dins lo cas que la figura comprend d'autres segments passant pels vertèxes, los costats de l'angle son precizats per las letras designant los dos autres vertèxes de cada costat de l'accent circonflèx. Aqueles angles pòdon tanben èsser notats amb una letra grèga en minuscula.
Inegalitat triangulara
Lo postulat euclidian segon que s'illustra pel fach que dins un triangle, la longor de cada costat es inferiora a la soma de las longors dels dos autres costats: Lo cas d'egalitat caracteriza los triangles plans, ont un dels vertèxes aparten al segment que liga los dos autres.
Recipròcament, donadas tres longors (donadas per tres nombres reals positius) que cap es superiora a la soma dels dos autres, es possible de construire un triangle avent aquelas longors de costat. La verificacion d'aquelas inegalitats se pòt far sonque comparant la mai granda de las tres longors amb la soma de las doas autras, perque las doas autras inegalitats son necessàriament vertadièras.
Ponte Serrada
Ponte Serrada es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Triangle
Inegalitat triangulara
Sufís alara de construire d'en primièr un segment d'una de las tres longors volgudas, puèi de traçar dos cercles centrats sus las extremitats d'aquel segment amb per rai cada de las doas autres longors. Ambedós cercles an alara dos punts d'interseccion e quin que siá d'aquel dos punts definís lo triangle de dimensions volguda amb lo vertèx inicial.
Vertèxes
right|thumb|La soma de las mesuras dels angles d'un triangle val 180°.
La soma dels angles d'un triangle es egala a un angle plan, d'una autra mena la soma de lors mesuras val 180° (gra) es a dire π radians. Aquela proprietat es una caracteristica de la geometria euclidiana. Existís d'autras geometrias, dichas geometrias non euclidianas, ont la soma dels angles d'un triangle es totjorn superiora a 180° (se diche alara de geometria elliptica) o al contrari inferiora (la geometria es alara dicha geometria iperbolica).
Recipròcament, essent donadas tres mesuras (non nullas) d'angles geometrics que la soma val un angle plan, existís un triangle avent aquelas mesuras d'angles. Sufís de traçar un segment d'una longor quina que siá e de traçar una miègdrecha en cada extremitat mas del meteis costat del segment, de biais que forme dos dels angles volguts amb lo segment inicial. Ambedoas miègdrechas aurán un punt d'interseccion que l'angle interior será lo tresen angle volgut.
Casses particulièrs
Un triangle qu'al mens dos vertèxes son confonduts es dich degenerat o en agulha.
Un triangle plan es un triangle que los vertèxes son alinhats.
Un triangle isocèl es un triangle avent al mens dos costats de meteissa longor. Ambedós angles adjacents al tresen costat son alara de meteissa mesura. Recipròcament, tot triangle avent dos angles de meteissa mesura es isocèl. Los triangles isocèls son los sols a aver un axe de simetria levat los triangles plans.
Un triangle equilateral es un triangle que los tres costats an la meteissa longor. Aqueles tres angles an alara la meteissa mesura que val doncas 60° e admet tres axes de simetria.
Un triangle qu'es ni isocèl (exclusissent tanben lo cas equilateral) ni plan se sona scalèn (del grèc σκαληνός (skalenos) : garrèl, inegal, desequilibrat, de biais...) S'agís donca d'un triangle avent tres costats de longors diferentas, tres angles de mesuras diferentas e ges d'axe de simetria.
Un triangle se sona bisocèl s'una de sas bissectriças lo partatja en dos triangles isocèls. Sonque pòt s'agir que d'un miègcarrat o d'un triangle d'aur.
Aira e perimètre
L'aira d'un triangle es donada per mai d'una formulas, la primièra essent foncion de la longor d'un costat, nomenada basa, e de la distància del vertèx opausat a la drecha que porta aquel costat, nonenada nautor. Aquela formula es derivada d'aquela de l'aira d'un parallelogram e demonstrada dins los Elements d'Euclides.
D'autres formulas fan apèl a la longor dels costats (formula d'Eron) o a las coordonadas dels vertèx dins un repèri ortonormat.
Lo perimètre d'un triangle es simplament la soma de las tres longors de costat. Per un perimètre p donat, l'aira interiora del triangle es majorada per aquela del triangle equilateral correspondent:
Relacions trigonometricas
Las longors dels costats d'un triangle e las mesuras dels sièus angles satisfaran mai d'una relacions que permeton totas de las calcular dempuèi calque d'unas. S'agís d'un costat, en mai de la formula de la soma dels angles, d'una relacion entre l'aira, la mesura d'un angle e la longor dels dos cestats adjacents: que permet d'obtenir la formula dels sinus : e mai, del teorèma d'Al-Kashi (o lei dels cosinus) que generaliza lo teorèma de Pitagores:
Triangulacion
Las relacions metricas dins lo triangle permeton d'evaluar de distàncias dempuèi de mesuras angularas, coma per la navigacion maritima, en geodesia e en astronomia. Es segon aquel principi que foguèt mesurat lo meridian terrèstre per la definicion del mètre.
Descomposicion de superfícia
thumb|Los tres polièdres regulars convèxes de fàcias triangularas Sul plan, lo calcul de l'aira d'un domeni pòt èsser evaluada en raprochant aquel domeni per una reünion de triangles disjonches.
Mai d'un polièdres (regulars o non) an de fàcias triangularas, coma lo tetraèdre, l'octaèdre, l'icosaèdre e lo grand icosaèdre. Los polièdres que totas las fàcias son de triangles equilaterals se sonant deltaèdres.
Encara, tot poligò se pòt descopar en un nombre finit de triangles que forman alara una triangulacion d'aquel poligòn. Lo nombre minimal de triangles necessari per çò far es n-2, que n es lo nombre de costats del poligòn. L'estudi dels triangles es fondamental per aquela dels demai poligòns, per exemple per la demonstracion del teorèma de Pick.
Triangle median
Lo triangle ligant los tres mitans dels costats d'un triangle es nomenat triangle median. Segon lo teorèma dels mitans, aquel triangle median a de costats parallèls al triangle inicial e de longors de costat proporcionalas dins un rapòrt de 1/2. thumb|Triangle median, medianas e centre de gravitat.
Medianas e centre de gravitat
Dins un triangle scalèn, una mediana es un segment que liga un vertèx al mitan del costat oposat. Cada mediana divisa un triangle en dos triangles d'airas egalas.
Se lo triangle es non plan, las tres medianas son concorentas en un punt nomenat centre de gravitat. Aquel punt, sovent notat G e situat als dos tresens de cada mediana partent del vertèx, es a l'encòp l'isobaricentre dels tres vertèxes e lo centra de massa de l'interieur del triangle.
Las tres medianas concorentas divisan lo triangle en sièis triangles de meteissa aira.
La longor de la mediana es ligada a las longors dels autres costats pel teorèma de la mediana ou teorèma d'Apolloni.
Mediatriças e centre del cercle circonscrich
thumb|Mediatriças e cercle circonscrich. Se lo triangle es non plat, las tres mediatriças dels costats (las drechas copant los costats a angle drech a lor mitan) son concorentas en un punt nomenat centre du cercle circonscrich, perqu'es lo sol equidistant dels tres vertèxes, es a dire qu'es lo centre del sol cercle passant pels tres vetèxes. Aquel centre es souvent notat O o \Omega (« omega »).
Un triangle es rectangle se e pas que se son centre del cercle circonscrich es lo mitan de l'un de sos costats (qu'es alara son ipotenusa).
Per un triangle acutangle, lo centre del cercle circonscrich es a l'interior del quita triangle. Per un triangle obtusangle, aquel centre es a l'exterior.
Lo produch del rai del cercle circonscrich e de l'aira del triangle es lo quart del produch de las longors dels costats del triangle.
Nautors e ortocentre
thumb|Nautors e ortocentre.
Se los tres vertèxes son distinctes, una nautor es una drecha passant per un vertèx e perpendiculara al costat oposat. Se lo triangle es non plat, las tres nautors sont concorentas en un punt nomenat ortocentre, sovent notat H.
Wimmenau
Wimmenau en alemannisch (Wimmenau en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Triangle
Nautors e ortocentre
Un triangle es rectangle se e pas que se son ortocentre es l'un dels vertèxes (ont se tròba alara l'angle drech). Per un triangle acutangle, l'ortocentre es a l'interior del triangle. Per un triangle obtusangle, es a l'exterior.
Wimmenau
Istòria
Wimmenau #Aperténer al Mejan-Age (XIIIe e XIVe de sègles) als senhors de Ettendorf (a 16,5 km d'ailà a panatòri d'ausèl).
Triangle
Nautors e ortocentre
Las tres mediatriças d'un triangle son las tres nautors de son triangle median e en consequéncia, lo centre del cercle circonscrich a un triangle es l'ortocentre del triangle median.
Lo punt de Longchamps es lo simetric de l'ortocentre al repècte del centre del cercle circonscrich.
Wimmenau
Istòria
Wimmenau appartint au Moyen-Age (XIIIe et XIVe siècles) aux seigneurs d’Ettendorf (à 16,5 km de là à vol d'oiseau).
Triangle
Bissectriças e cercle inscrich
thumb|Bissectriças e cercle inscrich. So lo triangle es non plat, las tres bissectriças de sos angles (las miègdrechas que partejan los angles en dos angles de meteissa mesura) son concorantas en un punt nomenat centre del cercle inscrich, perqu'es lo centre del sol cercle tangent als tres costats. Aquel centre es en general notat I o J.
Los punts de contacte d'aquel cercle inscrich amb los costats forman lo triangle de Gergonne. Los segments ligant aqueles punts de contacte amb los vetèxes oposats dins lo triangle son concorentas en un punt nomenat punt de Gergonne.
Cada bissectritz divisa lo costat oposat en dos segments que las longors son ligadas a aquelas dels costats de l'angle mercé a la lei dels sinus.
Lo rai del cercle inscrich es lo quocient de l'aira del triangle per son miègperimètre.
Drecha e cercle d'Euler
thumb|Drecha e cercle d'Euler. Lo centre de gravitat, lo centre del cercle circonscrich e l'ortocentre son alinhats sus una drecha nomenada drecha d'Euler e satisfason la relacion vectoriala:
E mai, los mitans dels costats, los pés de las nautors e los mitans dels segments ligant l'ortocentre als vertèxes son totes sus un meteis cercle nomenat cercle d'Euler.
Triangles isometrics
Dos triangles son diches isometrics, superposables s'an las meteissas longors de costat. Dins aquel cas es possible far correspondre los vertèxes de l'un amb los vertèxes de l'autre per una isometria (per exemple una translacion, une rotacion o una simetria) e aquela correspondéncia liga alara d'angles de meteissa mesura. Aqueles triangles an doncas tanben la meteissa aira.
Aquela premièra definicion es equivalenta a cada de las tres seguentas:
Triangles semblables
Dos triangles avent las meteissas mesuras d'angle son dichs semblables. Son pas necessàriament isometrics, mas lors longors de costats son proporcionalas amb un meteis coeficient de proporcionalitat k. Lors airas son alara ligadas per un factor k^2.
Existís en efècte una similitud (qu'es la compausada d'una isometria e d'un omotecia) que transforma l'un en l'autre. Aquela definicion equival a: o encora a:
Dos triangles isometrics son totjorn semblables. Dos triangles equilaterals (non necessàriament isometrics) tanben.
Autras figuras relativas
Existís tres autres cercles tangents a las drechas que pòrtan los costats d'un triangle, e sont totes tres exteriors a aquel triangle. Los punts d'interseccion d'aqueles cercles amb los costats del triangle forman lo triangle de Nagel. Los segments ligant aqueles punts de contacte amb los vertèxes del triangle son concorents en un punt nomenat punt de Nagel.
Lo cercle qu'un diamètre liga lo punt de Nagel a l'ortocentre es nomenat cercle de Fuhrmann e son rai es egal a la distància entre los centres dels cercles inscrich e circonscrich.
Los centres dels tres cercles forman lo triangle de Bevan, qu'es omotetic al triangle de Gergonne. Lo centre de son cercle circonscrich se nomena punt de Bevan.
Los tres cercles exinscriches son tangents interiorament a un cercle nomenat cercle d'Apolloni. Las drechas ligant los punts de contacte als vertèxes correspondents del triangle son concorents en un punt nomenat punt d'Apolloni.
Lo cercle inscrich e los tres cercles exinscriches son totes tangents al cercle d'Euler. Los punts de contacte son nomenats punts de Feuerbach.
Simedianas e punt de Lemoine
Una simediana es una drecha simetrica de la mediana al repècte a una bissectritz eissida del quita vertèx. Las tres simedianas son concorentas en un punt nomenat punt de Lemoine.
Punt de Fermat
Dins un triangle acutangle, existís un unic punt que minimisa la soma de las distàncias als vertèxes. Dins aquel punt, nomenat punt de Fermat, los angles formats pels segments cap al vertèxes del triangle son totes de 120°.
Punts, drecha e cercle de Brocard
thumb|right|Punts de Brocard Se un triangle es non plat, existís dos punts nomenats punts de Brocard per quines los segments cap als vertèxes subdivisan lo triangle en tres triangles avent un angle de meteissa mesura per permutacion dels vertèxes del triangle inicial. La mesura d'aquel angle es alara la meteissa pels dos punts.
La drecha de Brocard es la drecha que passa per aqueles dos punts.
Los punts de Brocard apartenon al cercle de Brocard qu'un diamètre a per tèrmes lo centre del cercle circonscrich e lo punt de Lemoine.
Segon lo teorèma d'Alasia, la drecha de Brocard es parallèla a un dels costats se e pas que se lo triangle es isocèl amb aquel costat per basa.
Ellipsa de Steiner
Dins un triangle non plat, existís una unica ellipsa tangenta a cada costat en son mitan.
Autres resultats
Lo teorèma de Talés liga las longors de costats de dos triangles semblables avent un vertèx comun e los costats oposats parallèls.
Lo teorèma de Napoleon afirma que los centres dels triangles equilaterals formats exteriorament suls costats d'un triangle son quitament los vertèxes d'un triangle equilateral.
Lo teorèma de Carnot liga los rais dels cercles inscrich e circonscrich a las distàncias dels vertèxes al centre del cercle circonscrich.
Lo teorèma de Menelaús dona une condicion necessària e sufisenta per l'alinhament de tres punts alinhats respectivament amb los costats d'un triangle.
Lo teorèma de Morley afirma que las interseccions de las trissectriças dels angles d'un triangle forman un triangle equilateral.
Lo teorèma de Nagel mòstra que la bissectritz d'un angle d'un triangle es la meteissa qu'aquela de l'angle dins aquel vertèx que los costats passan per l'ortocentre e lo centre del cercle circonscrich.
Lo teorèma de Neuberg establís que los centres de tres carrats obtenguts per una construccion geometrica particulièra sus un triangle que los mitans dels costats d'aquel triangle.
Lo teorèma d'Hamilton dich que lo cercle d'Euler es lo meteis pels quatre triangles formats par un grope ortocentric.
Lo teorèma d'Euler en geometria exprima la distància d entre los centres dels cercles inscrich e circonscrich en foncion de lors rais respectius r e R per. Se deduís que lo rai del cercle inscrich es al mens dos còps mai pichon qu'aquel del cercle circonscrich (inegalitat d'Euler).
Amb de cevianas
Lo teorèma de Ceva dona una condicion necessària e sufisenta per que tres drechas (nomenadas cevianas) passant respectivament pels tres vertèxes d'un triangle sián parallèlas o concorentas.
Lo teorèma de Gergonne dona alara una relacion entre las longors de las cevianas e las longors dels segments que ligan lor pint d'interseccion als vertèxes.
Lo teorèma de Stewart liga la longor d'una ceviana a las longors dels costats dels dos triangles que forma.
Lo teorèma de Terquem mòstra que lo cercle pedal, circonscrich al triangle pedal format pels tres pés de cevianas concorentas, copa los costats del triangle en tres punts que son tanben los pés de cevianas concorentas.
Amb de cercles
Lo teorèma dels sièis cercles mòstra qu'una seguida de cercles successivament tangents exteriorament e tangents interiorament a dos costats d'un triangle (los costats variant per permutacion circulara) es 6-periodic.
La recipròca del teorèma dels tres cercles de Miquel mòstra que tres cercles passant respectivament pels vertèxes d'un triangle e secants lo long dels costats correspondents son concorents en un punt nomenat punt de Miquel.
Poligòns
200px|thumb|Un quadrilatèr, amb sas diagonalas Un triangle essent un poligòn de tres costats, qualques proprietats se generalizan per un mai grand nombre de costats, coma l'inegalitat triangulara o la soma dels angles (per un poligòn non crosat), mas l'aira e los angles dependent pas mai que de las longors dels costats. I a tanben mens de resultats valables en tota generalitat sus las drechas o punts remarcables. Pasmens, qualques condicions permeton de'n tornar trobar coma dins le cas de quadrilatèrs particulièrs (parallelograms subretot) o inscriptibles dins un cercle.
En mai granda dimension
120px||thumb|Un tetraèdre Dins l'espaci, tres punts son totjorn coplanaires e sufison doncas pas per definir un element de volum. Mas quatre punts non coplanaires forman un tetraèdre. Mai generalament, un simplèx es une figura geometrica convèxe eissit de n punts dins un espaci d'al mens n−1 dimensions.
Istòria
right|thumb|200px|Problèmas R49→R55 del [[papyrus Rhind]] right|thumb|200px|figura del triangle representada dins lo problèma R51 del [[papyrus Rhind]] Cap de document matematic de l'Ancian Empèri nos es conegut. Mas l'arquitectura monumentala de las dinastias egipsiana III e IV constituís una pròba remarcable que los egipcians d'aquela epòca avián de coneissenças relativament elaboradas en geométria, e subretot dins l'estudi dels triangles.
Lo calcul de l'aira d'aquela figura es estudiada dins los problèmas R51 del papirus Rhind, M4, M7 e M17 del papirus de Moscòu e datant totes del Empèri Mejan. Lo problèma R51 constituís, dins l'istòria mondiala de las matematicas, lo primièr testinòni escrich tractant del calcul de l'aira d'un triangle.
Lo tèrme mryt significa benlèu nautor, o costat. Mas la formula utilizada pel calcul de l'aira fa penjar l'interpretacion en favor de la premièra solucion. L'escriba prengava la mitat de la basa del triangle e calculava l'aira del rectangle format per aquel costat e la nautor, siá equivalenta a la formula generala utilizada ara:
Coivert
Coivert es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Triangle
Istòria
Lo fach qu'un triangle de costats 3-4-5 es rectangle èra tanben conegut dels Egipcians ancians e mesopotamians.
Coivert
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Porto Belo
Porto Belo es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Triangle
Istòria
Euclides, dins lo libre I de sos Elements, vèrs 300 AbC, enoncia la proprietat sus la soma dels angles del triangle e los tres casses d'egalitat dels triangles (vejatz çò naut lo paragrafe suls triangles isometrics).
Coivert
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Bellaing
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais. Sa populacion en.
Sebastián Lerdo de Tejada
Sebastián Lerdo de Tejada y Corral (1823-1889) avocat e òme politic foguèt president de Mexic entre 1872 e 1876.
Kabol
Kabol es la capitala d'Afganistan. Sa populacion èra estimada a 3,043,589 abitants, en 2005. thumb|430px|left|Vista de Kabol.
Òrus Leon
Òrus Leon es un rei ipotetic qu'auriá demorat amb aqueste nom pendent lo periòde protodinastic egipcian o dinastia 0. Lo sieu nom non a estat encara trobat escrich en cap serekh o segèl reial mas es conegut per la paleta de Djehenu o paleta de las vilas, ont i seriá abans del rei Escorpion. La problematica es malaisida pr'amor qu'es un nom que tanben poiriá aver tingut lo rei Escorpion o a un autre. Qualqu'ns egiptològs pensan encara que i avián agut dos reis Escorpion. Aqueste nom a estat tanben trobat en Mahasna.
Abi-Yamuta
Abi-Yamuta foguèt un ensí de Babilònia vèrs 1970 aC.
Michaël Delafosse
Michaël Delafosse (nascut lo 13 d'abril de 1977 a Montpelhièr) es un ensenhaire e òme politic francés, membre del Partit socialista francés. En 2020 es elegit conse de Montpelhièr.
La Chaume (Còsta d'Aur)
La Chaume  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Edat de la Pèira
L’Edat de la Pèira es un periòde de la Preïstòria caracterizat per la fabricacion e l'utilizacion d'otís de pèira. Aparegut au sègle XIX, lo tèrme es uei considerat coma imprecís per lei scientifics qu'an abandonat son usatge. Dins aquò, demòra encara fòrça utilizat per lo public. Recuebre tres epòcas principalas, lo Paleolitic, lo Mesolitic e lo Neolitic, que veguèron lo desvolopament de l'umanitat, l'aparicion de l'òme modèrne (Homo sapiens) e lo passatge progressiu d'una societat basada sus la caça e lo nomadisme a una economia productiva centrada sus d'abitats sedentaris e agricòla. En parallèl, apareguèron divèrsei tecnicas de fabricacion permetent un melhorament continü deis otís e, subretot, divèrsei formas artisticas atestant de reflexions esteticas e, benlèu, espiritualas.
Origina e significacion dau tèrme
La nocion « d'Edat de la Pèira » es una idèa anciana, apareguda tre l'Antiquitat dins leis escrichs dau filosòf roman Lucrèci (sègle I avC). Pasmens, lo concèpte demorèt pauc utilizat fins ai sègles XVIII e XIX quand dos precursors deis estudis preïstorics, lo Francés Nicolas Mahudel (1673-1747) e lo Danés Christian Jürgensen Thomsen (1788-1865), comencèron de l'utilizar dins de trabalhs scientifics ò per organizar lei collecions de musèus. En parallèl, desvolopèron lei nocions d'Edat dau Bronze e d'Edat dau Fèrre.