cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Masargas
Joan Glaudi Gaudin, cònsol de Marselha de l'an 2001 fin a l'an 2020, es originari d'aqueu quartier.
Despuei 2015, Masargas es pas mai capluòc de canton. Es remplaçat per lo canton de Marselha-9 (mai grand) dau noveu Conselh departamenta u.
Personalitats ligadas a Masargas
L'escrivan Joan Francés Ros nascut aicí.
Rollancourt
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Khondaker Mostaq Ahmad
Khondaker Mostaq Ahmad, tanben Khondakar Mostaq Ahmad (1918-1996) òme politic, foguèt president de Bangladèsh entre 15 d'agost e 6 de novembre de 1975.
Sant Bartomieu (Marselha)
Sant Bartomieu es un quartier dau quatorzen arrondiment de Marselha.
Maugrat lo fach que fa partida dei Quartiers Nòrd de Marselha, Sant Bartomieu, coma fòrça quartiers marselhés, a totjorn un còr de vilatge pichòt, emai siegue environat d'Ostalàs.
Lo canton de Marselha Sant Bartomieu es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
Jornadas de Junh
Lei Jornadas de Junh son un movement de revòuta armada de la populacion parisenca còntra la decision dau govèrn francés de sarrar leis Obredors Nacionaus. L'armada foguèt mandada per reprimir la revòuta e de combats se debanèron dins París dau 22 au 26 de junh de 1848. S'acabèron per una repression saunosa dei revòutats. Aqueleis jornadas marquèron una rompedura prefonda entre la classa obriera e lo poder de la Segonda Republica que va favorizar l'eleccion de Napoleon III.
Lèi de Hooke
La lèi de Hooke es una lèi fisica edictada en 1676 per lo fisician anglés Robert Hooke (1635-1705). Permet de modelizar lo comportament d'un solid elastic somés a una constrencha fisica. Valida per lei deformacions pichonas, considèra que la deformacion elastica es una foncion lineara dei constrenchas aplicadas. Es fòrça utilizada dins de disciplinas tecnicas e scientificas coma la sismologia, l'acostica e la mecanica moleculara.
Klemens Wenzel von Metternich
Klemens Wenzel von Metternich (15 de mai de 1773 - 11 de junh de 1859) èra un diplomat e un òme politic austrian. Aguèt un ròtle primordiau dins la lucha còntra Napoleon I, dins lo debanament dau Congrès de Viena e dins lo mantenement de l'equilibri europèu fins a 1848.
Batalha de Waterloo
La batalha de Waterloo se debanèt lo 18 de junh de 1815, en Belgica, a vint quilomètres au nòrd de Brussèlas, entre França e una coalicion d'estats europèus (Reialme Unit, Prússia, Païses Basses, Hannover, Brunswick e Nassau). S'acabèt per un succès decisiu dei Coalizats que va entraïnar l'afondrament de l'armada principala de França e la segonda abdicion de Napoleon I.
Nombre de Reynolds
Lo nombre de Reynolds, notat Re, es un nombre sensa dimension utilizat en mecanica dei fluids per caracterizar un escolament, especialament la natura de son regim (laminar, transitòri, turbulent... etc.). Foguèt descubèrt en 1883 per lo fisician Irlandés Osborne Reynolds (1842-1912).
Lo nombre de Reynolds representa lo rapòrt entre lei fòrças d'inercia e lei fòrças congreadas per la viscositat dau fluid. Aparéis a partir d'una transformacion deis equüacions de Navier-Stokes. Es definit per la relacion :
Touffreville
Touffreville pòt essèr:
Hèishas
Geografia
Autes vilatges o quartièrs : Heishetas, Arreboc, Leishan. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, Negre, R. Aymard, Hèishas qu'a lo sens de « grasa erbosa d'accès mauaisit », (definicion presa a Palay); l'etime qu'ei eth latin fascia,.
Mei prudent sus eth semantisme, Miquèu Grosclaude que's contenta de nocions simplas : eth latin fascia, « benda », qui mia ath mot gascon hèisha, « benda de terren ».
Paulinh
Paulinh es un toponim occitan:
Saint-Germain-des-Bois (Nièvre)
Saint-Germain-des-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
La municipalitat compren tres caserius :
La comuna e lo cementèri se tròban a Sant-Germain-de detlos-Bòsques, situat sus un tuc. Cervenon A situat a 3 km al sud-es e Thurigny a 1 km a l'oèst.
Lo Beuvron travèrsa la municipalitat a Thurigny. thumb|220px|left|Lo Beuvron
La commune comprend trois hameaux :
La mairie et le cimetière se trouvent à Saint-Germain-des-Bois, situé sur une colline. Cervenon est situé à 3 km au sud-est et Thurigny à 1 km à l'ouest.
Le Beuvron traverse la commune à Thurigny. thumb|220px|left|Le Beuvron
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sètge de Constantinòble
Sètge de Constantinòble pòu designar :
Saint-Loup (Nièvre)
Saint-Loup es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Aigla
thumb|Aigla en vòl Una Aigla (var. agla) es comunament lo nom vernacular donat a de grands aucèls rapaces planaires diurnes. Totes apartenon a la famillha dels Accipitridae. Qualques espècias son apagada.
Etimologia
Lo nom ven del latin aquila que designa ara le genre biologic
Caracteristica
Las aiglas son de grands rapaces planaires diurnes am qu'emigran fòrça, çò que los distria dels Falconidae (falcons, esparvièrs). Son mai grandas que las busas e an de tarsas amb plumas.
Los aiglas possedisson de grandas arpias per sasir lor presas e de patas poderosas. An tanben una vista aguda lor permetant de localizar la presa de luènh.
Simbolisme
L'aigla es lo simbòl de fòrça organismes e nacions. Representa las idèas de beutat, de força e de prestigi. Los Romans l'utilizavan coma emblèma per lors armadas.
L'aigla, capabla de s'auçar al dessús dels nívols e de fixar lo solelh, es universalament considerada coma un simbòl a l'encòp celèst e solar.
Es dins l'antiquitat classica, l'aucèl de Zèus, e qu'aquel podava s'indentificar al quite aucèl; son ròtle de rei del cèl es tanben explicita pels chamans siberians. Son identificacion al solelh, font e rai de la lutz, es subretot pels Amerindians que, portant de plumas d'aigla, s'identifiquèron a aquel rai. Las plumas e lo fuilet en òs d'aigla son utilizats dins la dança qu'agacha lo solelh. Meteissa identificacion pels Astècs, e tanben al Japon : lo « Kami » que lo messatgièr o lo supòrt es un aigla es nomenat Aigla del solelh celèst. En Grècia, las aiglas partidas del tèrme del mond, s'arrèston, çò dichà, a la verticala de l'Omphalos de Dèlfes: atal seguisson lo camin del solelh, de l'auçada al zenit, que correspond amb l'axe del mond.
L'aigla fixant lo solelh, es tanben lo simbòl de la percepcion dirècta de la lutz intellectiva. Angelus Silesius escriguèt. Simbolisme de contemplacion que liga l'atribucion de l'aigla a sant Joan e a son evangili. Qualques òbras d'art del Edat Mejana l'identifican al quita Crist, que significa l'Ascension e a vegada la Reailtat. Aquela segonda interpretacion es una transposicion del simbòl roman de l'Empèri. Los psaumes ne fan un simbòl de regeneracion esperitala, coma lo fènix.
Lo simbòl de l'aigla a tanben un aspècte malefic. La capvirada del simbòl de Crist ne fa un imatge de l'Antecrist: l'aigla es lo rapaç crudel, la raubadora. Es tanben a vegadas simbòl d'orgulh e d'opression (aquò es ligat al poder imperial). Es la perversion de son poder.
Dans l'art
L'aigla apareis sovent dins las arts plasticas. Dins l'art grècoroman, es un dels atributs de Jupitèr, que prenguèt sa forma per raubar Ganimèda, e apareis dins las representacions de Prometèu suppliciat. Dins l'iconografia crestiana, es lo simbòl o l'atribut de Sant Joan Evangelista (d'escai l'Aigla de Patmos). . L'aigla en efècte s'ataca a las sèrps, simbòl du mal dempuèi lo primièr Libre biblic: la Genèsi; s'auça dins los nauts del cèl coma lo Crist al moment de l'ascension. L'aigla es tanben l'emblèma de las legions romanas, utilizat per Napoleon que ne faguèt un simbòl imperial.
En eraldica
L'aigla se trapa dins los escuts de fòrça païses, coma aquela d'Alemanha, de Mexic, d'Egipte, d'Albania, de Polonha o d'Àustria.
L'« aigla » qu'es lo simbòl american es en fach un pigarg, o aigla pescadora: lo Pigarg de cap blanc. <Gallery> Imatge:Vexilloid of the Roman Empire.svg|Vexillum amb l'aigla e l'acronim de l'Empèri roman Imatge:Andr37.jpg|Raube de Ganimèda, Miquèl Àngel Imatge:Taisten-St. Georg 24.jpg|Aigla de sant Joan l'evangelista, St.Georg in Taisten Imatge:Bartolomeo Pinelli 001.jpg|Bartolomeo Pinelli, L'Aiglon, 1811 Imatge:Herbert Matter World War II poster.jpg|L'« Aigla » american (cartèl ,1941).
Revolucion russa de 1905
La revolucion russa de 1905 es l'ensemble dels trebles politics e socials bolegant l'Empèri rus en 1905.Comença lo 9 de genièr de 1905 (22 de genièr de 1905 dins lo calendièr gregorian), pendent lo « Dimenge roge », e menant detz meses mai tard a la promesa d'una constitucion, lo Manifèst d'octobre.
L'evolucion economica e sociala del país aviá fach pujar las oposicions liberalas, democratas, socialistas e revolucionàris al regim tsariste. La fusilhada murtrièra del Dimenge Roge a Sant Petersborg desencadena lo procediment. Lo regim imperial surbrevisquèt a aquesta prilièra ataca de tria, mas lo malcontentament grandís e l'oposicion se radicaliza. La cauma generala d'octobre de 1905 capita a far plegar lo regim. Una constitucion liberala foguèt autrejada; mas dins los dos ans que seguisson, la contraataca de Nicolau II aclapa las esperanças soslevadas per aquesta revolucion.
La motineriá del cuirassat Potemkin, imortalizada en 1925 per Lo Cuirassat Potemkin, film de Sergueï Eisenstein, ne demorèt un simbòl.
Contèxte politic
vinheta|Nicolau II Après lo règne reaccionari de Nicolau I, l'emperaire Alexandre II abolís lo servatge en 1861 e mèna una politica mai liberala pendent los ans 1860. Conscient del retard economic e social de l'Empèri rus, Alexandre procedís a una seriá de reformas, fins a crear d'institucions localas e provincialas, las zemstva.
Pasmens, aquestas reformas son de simples amenatjaments, pas de revolums. Tot demora encara jos la copa del sobeiran, pas res es delegat. Lo poder de las assembladas localas demora limitada (educacion, santat e vias). La liberalizacion del regim permet pasmens lo desvolopament d'una oposicion noirida pel populisme, lo niilisme o lo terrorisme, alara que las nacionalitats, coma la Polonha ne profeitan per s'agitar. L'insurreccion polonesa de 1863-1864 e los multiples atemptats contra lo regime lo fan cambiar de politica. L'assassinat d'Alexandre II en març de 1881 pel grop terrorista Narodnaïa Volia provòca l'instauracion d'una politica de repression e de reaccion que s'acaba provisòriament en 1905.
Alexandre puèi son filh Nicolas  ensajan de contrarotlar mai estrechament possible le paí s : retorn sus totas las avançadas liberalas amb per exemple la mesa en plaça d'una polícia secrèta fòrça poderosa, l'Okhrana, dins l'encastre dels Reglaments provisòris. Publicats lo 14 s'agost de 1881, an per tòca, segon Alexandre III, "de desrabar l'odiosa subversion que desonora nòstra tèrra russa, de tornar afirmar la fe e las mòrs, e d'elevar nòtres enfants dins lo ben" e de "far tornar l'òrdre de la justícia dins las institucions balhadas a la Russia per son benfactor". Los Reglements provisòris permeton de metre en plaça un quasi estat de sètge. La polícia pòt procedir e d'escorcolhs e a d'arrestacions somàrias, a d'emprisonaments sens jutjament. Aquesta prison preventiva podava durar de quatre a sièis meses. En cas d'abséncia de pròvas o de pròvas insufisentas, las autoritats pòdon emprisonar o desportar administrativament tot suspècte per una durada d'un a cinc ans. Pels « crimes contra l'Estat », e lor definicion es pro vasta per ne prene mai possible, se realiza de proceses en cort marciala fasent sesilha a pòrtas tancadas, quitament pels civils. Lo govèrn obliga las corts marcialas a d'aplicar lo paragrafe 279 del Còde de justícia militara, que prevei la pena de mòrt en cas de crimes contra l'Estat. La novèla polícia secrèta es encargada de far aplicar los Reglaments provisòris, lèu renduts definitius per Nicolau al començament de son regne.
De 1881 a 1904, la Russia viu dins un estat d'urgéncia o un estat de sètge quasi permanent. En parallèl, lo país coneis un rapid vam economic : la revolucion industriala russa data dels ans 1890.
Las causas estructuralas
Lo malcontentament de contunh créis que la societat russa se transforma, alara que lo sistèma politic sembla incapable d'evoluar. Las classas mejanas, dichas tanben Tresen Element en Russia, son sempre mai nombrosas. Lo pes de l'administracion russa compta fòrça: lo desvelopament de las Zemstva e la bureaucracia sempre mai pesuga aumentan lo nombre de foncionaris que rejongan la classa mejana. Las professions liberalas, es a dire los avocats, mètges o veterinaris, fòrça influencidas per las idèas liberalas, prenon una plaça de sempre mai importanta dins la societat. Las classas mejanas son pasmens frustradas, que gaireben exclusidas del poder politic. L'industrializacion e lo desvelopament del capitalisme an tanben de consequéncias socialas amb la naissença del proletariat e la migracion dels obrièrs cap a las vilas. La pauperisacion dels païsans pels camps noirís lo proletariat rural. Aquestas doas categorias socialas constituisson una sèrva imensa de malcontents e de las massas utilisables per de grands mouvements de protestacion.
L'autocracia demora intransigenta fàcia a une oposicion ela tanben sempre mai intransigenta. L'Union de liberacion, fòrça influenta dins las classas mejanas, organiza la campanha dels Banquets a partir de decembre de 1904. Los socialistas revolucionaris son fòrça presents pels camps, ont las susmautas païsanas se multipliacavan : entre 200 e 300 dins los cinc ans precedent 1900. vinheta|Pintura de Władysław Skoczylas representant une manifestacion a [[Sant Petersborg]] Lo govèrn ensag d'anar contra las accions de propaganda del POSDR pels metòdes de repression abitualas, mas tanben ensejant de canalizar los malcontentaments. L'Okhrana jòga un ròtle fòrça important dins la mesa en plaça d'una organizacion obrièra legala. Fa fracaç a Moscòu, mas capita a Sant Petersborg : un dels agents de l'Okhrana, le prèstre Gueorgui Gapon, organiza onze seccions obrièras amassant de millièrs d'obrièrs.
Las causas conjoncturalas
Los malcontents multiplicavan las accions : atemptats pels socialistas revolucionnaris, que capitan a assassinar lo ministre de l'Interior Viatcheslav Plehve (julhet de 1904) o de manifestacions de carrièras de Sant Petersborg après la tancadura de las universitats. Aquestas manifestacions quotidianas son durament reprimidas per la polícia e los cosacs.
La crisi economica toquèt fortament la populacion entre 1901 e 1903. Dins un contèxte de crisi mondiala, las falhidas industrialas se multiplican, tot coma las faminas pels camps a causa de las marridas culhidas. Entre 1900 e 1904, i a 670 susmautas païsanas. Mai, los obrièrs, al caumatge en vila, amb pas pus l'esper de trobar refugi al camp, tocada ela tanben per la crisi.
La desfacha dins la guèrra fàcia al Japon damatja lo prestigi del govèrn e de l'emperaire. Nicolas II a podut esperar desviar l'atencion de l'opinion publica dels problèmas interiors mercé a una guèrra aisida contra aquestes que nomena « les macaques ». La populacion, d'en primièr totalament indiferenta aquela guèrra alunhada, s'i opausa complètament quand las levadas de tropas se fan sempre mai nombrosas, que los impòstes per financiar lo conflicte aumentèron e que las novèlas de las desfachas successivas de l'armada russa se multiplican. esquèrra|vinheta|La perspectiva Nevski e la glèisa armeniana de Santa Caterina Nicolau II a pas sabut se conciliar las classas mejanas. Remandèt las demandas que considèra "inadmissiblas" de l'Assemblada de las Zemstva de novembre de 1904, al subjècte de las libertats fondamentalas, l'egalitat dels drechs per totes e la libertat totala de pensada.
Las caumas se multiplican dins los grands centres industrials : Bakó, Moscòu e Sant Petersborg. Menan dins aquesta vila sul massacre del Dimenge roge lo 9/22 de genièr de 1905.Tot comencèt en decembre de 1904 dins las usinas Potilov, centre industrial mai grand (12 000 obrièrs) de la capitala. Los obrièrrs demandan a la direccion un cert nombre de reformas moderadas. L'influéncia de Gueorgui Gapone se fa plan fortament sentir amb aquesta utilizacion de la via legala, que lo govèrn es favorable. Mas la direciion refusa d'acceptar las demandas e remanda los menaires. Lo 21 de genièr se debana una manifestacion per lor reintegracion. Gapone se trapa al cap del cortègi qu'amassa gaireben totes los obrièrs de Sant Petersborg : 220 000 personas. Se fa alara l'idèa de portar al Tsar una peticion per li far saber la misèria de son pòble. Los socialistas revolucionariss intervenon dins la redaction de la peticion. vinheta|Los soldats tirant sus la fola pendent lo Dimenge roge (scèna fictiva venguda d'un film sovietic de 1925). Lo tèxte es respectuós pel tsar, mas torna sus l'autocracia. Demanda totas las libertats, los dreches de se sindicar e de far cauma, una reforma agrària e subretot una assemblada elegida al sufragi universal.
Lo 22 de genièr, una procession reire lo prèstre Gapone, d'icònas e de retrachs del tsar deu anar respectuosament portar la peticion al palais d'Ivèrn, ont se supausa que Nicolau II demora. Mas l'emperaire se'n anèt daissant los poders a las fòrça de l'òrdre. La tropa tira sus la fola. Lo nombre de mòrts es divergent; de 130 a mai de 1 000 e d'uns centenat a de milièrs de ferits. La tropa tira al palais d'ivèrn, mas tanben un pauc pertot dins la capitala. La populacion russa pèrd definitivament fisança a son tsar.
Lo desvolopament de l'agitacion
Lo desvelopament de l'agitacion foguèt la consequéncia dels massacres de genièr.
Afirmacion de l'oposicion
En 1896-1897, a Sant Petersborg se faguèt una cauma generala lo primièr ensag d'organizacion autonòma dels trabalhadors. Per resistir a la repression policièra e al caumatge, de comitats de cauma illegals se developan, vertadièrs centres de raliament dels trabalhadors en luta per la direccion de las caumas e l'ajuda financièra als caumaires.
En 1905, una primièra flambada de caumas se desvelopan en genièr e subretot febrièr. Los socialistas revolucionaris tornan far d'aemptats, e assassinan lo grand duc Sèrgi. Los liberals s'organisan. Las diferentas Unions professionalas (mètges, avocats, engenhaires…) s'amassant en mai en Union de las Unions, jos la presidéncia de Pavel Milioukov. Lor objectiu d'obtenir un regim de monarquia constitucionala amb doas cambras, las libertats fondamentalas e un aument del lòt de tèrra des païsans. Las revendicacions politicas dels patrons rejongan aíci las revendicacions politicas dels obrièrs. Mas aqueles an tanben de revendicacions economicas.
Actitud de govèrn
vinheta|Les escalièrs Richelieu a [[Odessa]] L'actitud governamentala es pro ambigüa e indecisa. Doas tendéncias s'afrontan plan al sen del govèrn: aqueles favorables a la repression, amassats a l'entorn del govenaire de Sant Petersborg, lo general Trepov; e aqueles favorables a la negociacion, a l'entorn del comte Sèrgi Witte. En decembre de 1904, un manifèst imperial anoncièt la liberalizacion del regim, mas aguèt pas de seguida. Las caumas de febrièr provoquèron una repression dura de la tropa jols òrdres de Trepov.
En març, lo ministre de l'Interior Bolyguin anoncièt la probabla convocacion d'una assemblada consultativa, la tolerança religiosa e l'abrogacion de las leis de russificacion, alara que Trepov obten l'interdiccion d'una reünion d'obrièrs que deurián discutir de lors problèmas economics e l'arrestacion dels menaires. En agost, un manifèst imperial anóncia la convocacion d'una Doma consultativa elegit al sufragi restrenh e indirècte. Aquesta anóncia arriba tròp tard. Tota l'oposicion, de liberals als extremistas, vòl una Doma deliberativa elagida al sufragi universal. Aquò provòca una repression fòrta. La tropa interven pertot. La celèbra fusilhada dins l'escalièr Richelieu a Odessa data d'aquete moment.
La reaccion de l'oposicion es a la mesura de la repression governementala.
La cauma: 7-17 d'octobre de 1905
La cauma es l'apogèu del movement. Es menada pel POSDR e lo Soviet dels obrièrs de Sant Petersborg. Comença dins las universitats. Lo govèrn aviá accordat lo drech de reünion als estudiants en setembre de 1905. Las universitats proclaman alara lor autonomia e organisèron de reunions ont totas las classas socialas se crosan e confrontan lors revendicacions. Los borgeses demandan las libertats constitucionalas e politicas; los obrièrs an de revendicacions socialas : jornadas de uèit oras e aument dels salaris. Los païsans contunhan a occupar los grands domènis. Las nacionalitats en Polonha, en Finlándia, dins lo Caucàs e dins las regions baltas s'agitan e demandan lor autonomia.
Trepov crei que pòt espotir lo movement mercé a las tropas frescas e fidèlas tornant del front oriental. Lo 7 d'octobre, fa arrestar los dirigents de l'Union dels agents ferroviaris e fa intervenir los cosacs dins la capitala. Aquò provòca la cauma generala que paralisa progressivament tot lo país. L'armada es alara incapabla d'agir.
La populacion crida una constitucion, una Doma e las libertats. A Sant Petersborg, los socialistas revolucionaris, los bolchevics e los menchevics s'unisson al sen del soviet obrièr, que publica las Izvestia.
Lo Manifèst del 17 d'octobre
Amb lo fracaç de Trepov, se'n ven a las solucions prepausadas per Sèrgi Witte, que dispausa alara d'una aura importanta: ven de signar als Estats Units d'America una patz pas tròp umilianta per son país amb lo Japon. Lo tsar crèa per el lo pòste de president del Conselh dels ministres. Fa signar al tsar lo Manifèst del 17 d'octobre de 1905. Se vòl (far) creire qu'es la fin de l'autocracia e le primièr pas de la Russia cap a la monarquia constitucionala.
Lo Manifèst balha a d'unes de libertats subte: consciéncia, paraula, reünion, associacion. Un ministèri omogèn es constituit jos la direccion de Sèrgi Witte, nomenat Primièr ministre. Lo govèrn anóncia que va pas se mesclar dins las futuras eleccions per la Doma legislativa elegida al sufragi universal. Los Reglaments provisòris son abrogats.
Demora pasmens diferentas ambiguïtats : la Doma d'Estat de l'Empèri rus aurà un ròtle constitucional e los ministres seràn responsables, e davant qui?
Division de l'oposicion
A l'anóncia del Manifèst, la populacion daissa esclatar sa jòia, abandiera las carrièras e canta La Marselhesa dels Trabalhadors. La victòri es satisfasanta per pas degun, pels liberals, los socialistas e los obrièrs, lo Manifèst es pas qu'un primièr pas.
Los liberals crean lo Partit constitucional democratic o KD, dirigit par Miliokov e Malakov. Los moderats d'entre los socialistas revolucionaris crean en genièr de 1906 lo Partit social del pòble, que fa lo jòc de la democracia e de la Doma.
Lo govèrn jòga alara sus las divisions de l'oposicion : en 1906, diminuís de mitat las somas encara degudas pels païsans per lors crompa de tèrras datant de l'abolicion del servatge en 1861. En 1907, aqueste deute es totalament escafada. Lo fermatge es diminuit, e los salaris dels obrièrs agricòls aumentats.
Los conservators s'organizan dins l'Union del pòble rus, dirigida per Dimitri Chipov e Alexandre Gotchkov. La drècha extrèma crèa las Centurias negras, mai o mens sostengudas pel govèrn, per lutar contra los liberals, loss intellectuals, los socialistas e los Josieus, per exemple l'organizacion de pogròms coma aqueles de Kichinev.
A la fin del mes de novembre de 1905, demora pas mai coma oposicion sonque lo movement obrièr e l'Union païsana panrussa. Witte fa arrestar los dirigents de l'Union païsana lo 27 de novembre e los membres del soviet obrièr de Sant Petersborg, amb LevTrotski lo 16 de decembre. Lo soviet de Saint-Petersburg appelle à la révolution. Le soviet de Moscòu pren lo relais. De trpas nombrosas son menadas per tren a Moscòu. Del 22 de decembre de 1905 al primièr de genièr de 1906 de combats que fan mai d'un milièr de mòrts opausan los obrièrs de Moscòu a la polícia e a l'armada. Malgrat d'agitacions esporadicas en 1906, amb caumas, sosmautas païsanas, motinariás dins l'armada o la marina, lo govèrn capita a mantenir l'òrdre.
Consequéncias
Presentadas per la vulgata de l'istòria revolucionària coma una « repeticion generala » de la revolucion de 1917, los eveniments de 1905 se debanan dins un contèxte sensiblament diferent. Pasmens, l'episòdi daissa de traças e modifica lo climat politic general. Amb lo chaple del « Dimenge roge », la monarquia tsarista trentalha e vei son autoritat mesa en causa, lo tsar pèrd son aura e ven desacralizat.
Turcey
Turcey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sètge de Constantinòble (626)
thumb|250px|Illustracion de la Cronica de Constantin Manassés del sètge de Constantinòble
Lo sètge de Constantinòble (626) se debanèt en 626 entre l'Empèri Bizantin e una coalicion formada d'Avars, d'Eslaus e de Sassanidas. La coalicion capitèt d'amassar unei desenaus de milièrs d'òmes per atacar una garnison de 12,000 soudats. Pasmens, lo patriarcat de la capitala bizantina cridèt la populacion de luchar còntra una invasion pagana permetent de motivar lu abitants dins l'idèa de resistir e d'ajudar lu soudats. Lu assauts còntra lu barris mau capitèron e lu asalhidors deguèron se retirar après la destruccion dei flòtas avara e pèrsa per lu Bizantins.
Vèuna
Vèuna ò Evèuna (Huveaune en francés) es un pichòt flume provençau (48 km long) qu'a sa fònt a la Santa Bauma e que desemboca dins lo golf de Marselha, pròchi dei plajas dau Prado, atraversant lo sud de la ciutat marselhesa d'èst en oèst.
Comunas atraversadas
Var : Bocas de Ròse :
Afluents
Vèuna a força de pichots afluents, e un important : Jarret (14 km long), que se geta dins Vèuna a Marselha.
Boca
Despuèi cauques anadas, Vèuna desemboca pas mai dins la mar. Sas aigas son destornadas 2,5 quilometres davans devers una estation d'espurgamen, puei escampadas dins lei calancas (òc !). Vèuna es agotada sus 2 quilometres, e fin finale la boca es emplida d'aiga de la mar. Solamen après de plueias importantas, Vèuna ana a la mar, amb molon de bordilhas que s'espandisson sus las plajas.
Toponim
Vèuna a donat son nom a la comuna de La Pena d'Evèuna.
Lo pichot Estadi de Vèuna, a Marselha, era l'ancian estadi de l'Olimpic de Marselha ; n'en demòra una carriera que son nom es la travèrsa de l'Olimpic.
Frederic II de Prússia
Frederic II de Prússia (24 de genier de 1712, Berlin - 17 d'aost de 1786, Potsdam), tanben dich Frederic lo Grand, èra un rèi de Prússia que reinèt de 1740 a 1786.
Rumaucourt
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Istòria
thumb|left|Avion anglés e de pilòts a Rumaucourt, en lo moment de la [[Primièra Guèrra mondiala, en 1915]]
thumb|left|Avion anglais et pilotes à Rumaucourt, lors de la [[Première Guerre mondiale, en 1915]]
Paulinh (Albigés)
Paulinh es lo nom que portavan, abans 1897, la comuna occitana de Paulinet, en Albigés. Teniá lo nom del masatge e sustot del castèl de Paulinh, tengut pels vescomtes del meteis nom.
Rumilly (Pas de Calais)
Rumilly es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bavans
Bavans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fescamps
Fécamp (Sonme) en picard (Fescamps en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En decembre 1466, per las siás cartas brevets, lo rei Louis XI (1423-1483) octroya lo sieu amortissement al abbaye bénédicine de Fescamps.
En décembre 1466, par ses lettres patentes, le roi Louis XI (1423-1483) octroya son amortissement à l'abbaye bénédicine de Fescamps.
Nòtas
<references group=N/>
Lenny Kravitz
Leonard Albert "Lenny" Kravitz, nascut a Nòva York Estats Units d'America, lo 26 de mai de 1964, es un cantaire popular, compositor, instrumentista e productor, l'estil que " retro " n'incorpòra d'elements del blues, rock, soul, funk, reggae, hard rock, psichedelic, folk e balada.
En mai d'èsser la votz principala e las de supòrt, tòca sovent totas las guitarras, bas, batariá, teclats e percussion el meteis quand graua. Lenny ganhèt lo prèmi Grammy al "Best Male Rock Vocal Performance", quatre ans seguits, de 1999 a 2002; e es situat en la 93a posicion dels "100 melhors artistas de Hard Rock" de VH1.
Lenny Kravitz A vendut unes vint milions de discs dins tot lo mond. Mas a de mai en lo sieu poder un dels mai amples ensems de hits musicales que la an auçada al apogeu dempuèi la siá primièra aparicion lo 1989.
Biografia
A la recèrca del succès musical, adòpta lo subernòm de "Romeo Blue", donada la siá admiracion pel tanben cantaire Prince, mas atenguèt pas cap de contracte musical amb cap de ostal discografic e decidís tornar a Nòva York.
Lo 1987 se marida amb l'actritz Lisa Bonet, qu'a amb el una filha nomenada Zoe. Aquela relacion se trinquèt quatre ans après, en vivent Zoe a l'ora d'ara amb lo sieu paire.
Es alavetz quand Virgin se fixa en el e edita lo sieu primièr album Let Love Rule, en atenhent tot un nombre un en las listas de succèsses e en iniciant una prometeira carrièra, que contunha actualament.
En lo 2004, recebèt la siá sièisena nominacion als Grammy en aquela categoria per "If I Could Fall In Love" de lo sieu sièisen album d'estudi, Lenny. L'atractiu de Kravitz es estat reconegut tanben per los sieus collègas de profession; las siás collaboracions son tan variadas coma las siás pròprias influéncias, en avent trabalhat amb Madonna, Slash, Aerosmith, Jay-z N.E.R.D., Mick Jagger, P. Diddy E Alicia Keys.
Tostes
Tostes en normand (Tostes en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Geografia
Tostes A situat en una part défrichée, en plen mièg de la bòsc de Près-Louviers en formant una sòrta de fèrre a caval sus la rota départementale en connectant Pont-de-l'Arc al Neubourg.
Tostes est situé dans une partie défrichée, en plein milieu de la forêt de Bord-Louviers formant une sorte de fer à cheval sur la route départementale reliant Pont-de-l'Arche au Neubourg.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Prima dels pòbles
vinheta|Barricada, carrirèra de Soufflot, près del [[Panteon (París)|Panteon de París en 1848, pintura de Horace Vernet.]] vinheta|Revolucion de març 1848 a Berlin. La Prima dels pòbles o Prima de las revolucions es un ensemble de revolucions que coneis l’Euròpa en 1848. Pasmens reprimidas, aquestas crisis foguèron sovent determinantas per l'evolucion dels païses concernits, per exemple en Alemanha que, malgrat lo fracaç del tractat de Francfòrt, comencèt lo procediment de l'unificacion que se realiza en 1871.
Originas
Se pòt veire la Prima dels pòbles coma una consequéncia dirècta del Congrès de Viena. En efièch, los venceires de Napoleon Bonaparte foguèron temptats d'agrandir lo territòri dels empèris, al prejudici de las envejas nacionalas de l'epòca. La volontat de conténer aquestas aspiracions es consacrada pel Tractat qu'instaura la Santa Aliança (quitament se foguèt pas signada pel Reialme Unit) en 1815. Ignorats, aquestes movements venon fòrts.
Pujada del liberalisme contra lo sistèma Metternich
Lo Congrès de Viena restaura las monarquias dins totes los Estats conquerits per la França pendent las guèrras de la Revolucion francesa o de guèrras napoleonianas.
Pasmens los corrents politics opausats nascuts de la Revolucion, coma lo liberalisme o lo nacionalisme, progressan. En 1830, Carles X es caçat al benefici de Loís-Felip I (instauracion d'una monarquia mai parlementària) en França (Tres Gloriosas); la Grècia e la Belgica obtenon lor independéncia lo meteis an, e los Poloneses se sosmautan sens succès en 1830-31 contra l’Empèri rus (Insurreccion de Novembre).
En Itàlia, Piu IX fa de reformas moderadas (censura confiada e de laícs, creacion d'un garda civic,...) mas que provòca l'entosiasme dels liberals.
Debanament
A partir de 1830, Paris s'activa. Capvira lo conservator Carles X e installa Loís-Felip I, qu'es nomenat lo Rei ciutadan. Insistís sul principi de sobeiranetat nacionala, çò qu'es lo primièr estraç al Congrès de Viena qu'instaurava lo drech d'ingeréncia. La França de l'epòca es una fòrça granda poténcia. La Polonha, la Belgica, l'Alemanha e l'Itàlia  vontul modèl van se revoltar. I a una volontat d'unitat nacionala pels tres darrièrrs, d'independéncia pels primièrs. Las paraulas del Cant dels Alemands son escrichas a l'epòca, en 1841. En Itàlia, se sonha a l'epòca antica ont l'Itàlia èra unida. Es lo Risorgimento. A l'epòca, los carbonari son un poderós movement politic italian, pasmens s'es illegal (combatut a l'encòp pel Pemont e par l'empèri d'Àustria). Mazzini, activista e un dels grands dirigents d'aquestes carbonari, a una volontat fòrta. Ensag de realizar l'unitat italiana jos la Republica romana, amb son amic Garibaldi, mas fa fracaç. Lo compositor Verdi esciu de musica italiana per una Itàlia unida. Opausat a l'idèa d'una independéncia, Metternich declara : « l'Itàlia es pas un país mas un tèrme de geografia »; Victor Hugo replica e dich als Italians  : « N'ayez qu'une pensée, vivre chez vous de votre vie à vous ».
Sent Privat de Perigòrd
Sent Privat de Perigòrd (en francés : Saint Privat en Périgord), es, dempuei lo 1èr de genier de 2017, una comuna novela d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha e la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània. A naissut dau regropament de las tres comunas de Festalems, Sent Antòni e Cucmont e Sent Privat daus Prats, vengudas chascuna de las comunas delegadas.
Prima dels pòbles
Debanament
L'an 1848 marca lo trescòl e la fin de la Prima dels pòbles. Lo sufragi universal es remandat pel Rei dels Franceses. aqueste darrièr es capvirat e la IIa Republica es proclamada. Metternich deu fugir la cort d'Àustria lo 13 de març. D'aspiracions nacionalas son una causa centrala dels trebles dins l'empèri (fòrça mai qu'en França). L'aspiracion a l'unitat alemanda se fa sempre mai fòrta, mas i a una question essenciala, plan formulada pels istorians Vernus e Caron : cossí conciliar l'integritat austriaca e capitar a crear un Estat alemand englobant los territòris de la Confederacion e aquestes de l'Empèri? Caldrà causir entre concèpte de granda Alemanha qu'amassa a l'encòp çò que se nomena uèi encara l'Alemanha e totes los territòris germanics inerents a l'empèri e la pichona Alemanha, ja unida economicament amb lo Zollverein, e donc sens Àustria. Mai, fòrça movements començan a Budapèst lo 3 de març, Praga l'11, contaminan enseguida l'Alemanha, l'Itàlia e los Venèts. Coma al començament del sègle, demandan de reformas liberalas mas tanben mai d'autonomia pels Chècs e los Ongreses, veire una independéncia totala pels Italians (pasmens se son partejats entre monarquistas e republicans).
Sent Privat de Perigòrd
Toponimia
Per chasca anciana comuna, veire a Festalems, Sent Antòni e Cucmont e a Sent Privat daus Prats.
Prima dels pòbles
Debanament
Malgrat la poténcia e l'espandida del movement, qu'estaliva pas que la Russia e l'Espanha (quitament al Reialme Unit se faguèt de manifestacions liberalas), l'aspiracion nacionala dels pòbles e a vegada quitament las revendicacions liberalas avortan, dins l'ensemble. Lo rei de Prussa concedís una constitucion que garantís l'egalitat dels ciutadans debans la lei. Francés Josèp, recentament pujat sul tròn d'Àustria, met totas las formas de la democracia : parlament bicameral, eleccions, mas — en realitat — met en plaça un neoabsolutisme. Ven popular s'apièjant pasmens sus una politica nacionalista: executiu fòrt, centralizacion, germanizacion, clericalisme. L'Ongria, que s'èra levada en un reialme gaireben independent dirigit per Kossuth, es represa en man, tot coma l'Itàlia.
Sent Privat de Perigòrd
Istòria
La comuna de Sent Privat de Perigòrd es una comuna novela creada lo 24 de setembre 2016 per préner efech au 1er de genier 2017.
Prima dels pòbles
Debanament
Quitament en França, torna lo calme. Lo novèl president de la Republica es Loís-Napoleon Bonaparte. Nebòt de l'emperaire, es partisan d'una societat ont l'òrdre règna. Lo 2 de decembre de 1851, fa un còp d’Estat e pren lo cap del Segond Empèri jol nom de Napoleon III. Torna l'statu quo.
Sent Privat de Perigòrd
Demografia
Per l'evolucion demografica de chasca anciana comuna, veire a Festalems, Sent Antòni e Cucmont e a Sent Privat daus Prats.
Prima dels pòbles
Pujada dels sentiments nacionals
vinheta|[[Familha (parentala)|Familha sus las barricadas : la representacion remembra los personatges fictius d'Éponine e Gavroche pendent l'Insurreccion republicana a París en junh de 1832. Pintura realista d'Honoré Daumier, sègle XIX]] Los sentiments nacionals, ligats al romantisme, se noirissent a l'encòp d'aspiracions d'emancipacion sociala e de la mutacion de las identitats popularas que s'alunhan ara de las fidelitats a quina dinastia que siá, per s'apiejar sus una lenga, una cultura, una istòria o de las tradicions comunas : atal los Alemands, los Poloneses, los Italians e los Romaneses volon a l'encòp escapar a las dominacions imperialas, e a s'unir al sen d'un meteis Estat; d'autres pòbles coma los Chècs o los Ongreses volon tornar a los independéncia perduda, alara qu'en França la restauracion monarquica, quitament venguda constitucionala, es contrada per las fòrça republicanas e bonapartistas ligadas. vinheta|« L'Assemblada de mai » de Pavle Simić, proclamacion de la Voïvodina de Serbia a Sremski Karlovci, en mai de 1848, alara al sen de l'empèri [[Àustria-Ongria.]] Alara que las unitats alemanda e italiana se realizan per estapas, la Prussia dels Hohenzollern e l'empèri d'Àustria-Ongria dels Absborg subisson las pujadas centrifugas de las aspiracions de diferents pòbles que los compausan, mas se restablisson, las aspiracions dels Eslaus e Romaneses demoran, per l'ora, sens reson. Pasmens se l'Empèri rus se pausa volontièrs en protector dels pòbles eslaus de l'Empèri d'Àustria e dels Balcans otomans, l'ostilitat del regim imperial a tot movement d'emancipacion sociala o nacionala, buta la Russia a espotir los revolucionaris dels païses austriacs e dels principas romaneses vassals de la « Sublima Pòrta » otomana: lo Tsar apareis alara coma lo salvador dels Absborgs e del Sultan turc.
Sent Privat de Perigòrd
Luecs e monuments
Veire a Festalems, Sent Antòni e Cucmont e a Sent Privat daus Prats.
Prima dels pòbles
Lista de las revolucions de 1848
vinheta|La revolucion de 1848 en Euròpa.
Ret informatica
Una ret informatica es un grop interconnectat d'ordenadors. La finalitat principala per la creacion d'una ret es lo partatge de las ressorsas e de l'informacion a distància, assegurar la confidencialitat e la disponibilitat de l'informacion, augmentar la velocitat de transmission de las donadas e reduire lo cost general d'aquestes accions.
Feuillères
Fuillère (Sonme) en picard (Feuillères en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Lèbre
Las lèbres son finas, leugièras e possedisson de longas patas posterioras, fòrça muscladas que lor permeton de se traire per sauts subtes quand es necessari; la lèbre d'Euròpa pòt atal se desplaçar fòrça aviat a una velocitat maximala de e tanben far de grands sauts.
Las lèbres constituisson una presa de caça.
Per la lèbre d'Euròpa, lo periòde de reproduccion va de genièr a novembre.
Etologia
La lèbre es un animal territorial, que se vei capable de desplaçaments significatius (quand es pas confrontat a de fragmentacions de l'abitat importantas).
De grandas variacions sasonièras e individualas caracterizan las distàncias percorrida, e l'espandida del domeni vital.
En zòna de tèrra lauradissa, una seguida telemetrica (fach al centre de l'Alemanha) conclugut que la lèbre s'alunha pas luènh de son jaç (172 a de jorn o de nuèch), amb a vegada d'importantas variacions individualas. Los domenis vitals s'espandisson dins aquel cas en mejana sur 21 ectaras, amb una talha de domeni vital inversament proporcional a la talha de la populacion). Trenta dos per cent de la superfícia del domeni vital d'una lèbre se partatge amb aquel dels vesins. Quand la populacion d'adultas aumenta a la prima, une domèni vital individual mejan èra comun amb 13 a 21 mai lèbres.
Menaças
thumb|left|La lèbre es reputada per sa rapiditat La lèbre fòrça memèt dins fòrça regions, coma en Euròpa, e desapareguèt d'una partida de son territòri. Se vei mai sensible que lo conilh a la fragmentacion de son territòri per las rotas qu'aima pas traversar. S'es mercé per aquò qu'es mens sensible a l'esclafada pels veïculs, seriá mai vulnerabla a la malautiá per l'apagament de sos predators naturals e per la consangiinitat qu'aumenta quand lo territòri redusís.
Aerodinamica
thumb|right|[[Fotografia d'una mesura aerodinamica realizada sus un avion.]]
Akseli Gallen-Kallela
Akseli Gallen-Kallela (26 d'abriu de 1865, Pori - 7 de març de 1931, Estocòlme) es un pintaire e un escultaire finlandés de la fin dau sègle XIX e de la premiera mitat dau sègle XX. Son òbra es largament associada au movement romantic nacionau finlandés.
Nascut dins una familha parlant suedés, Akseli Gallen-Kallela s'interessèt a la cultura finesa tre leis ans 1870. Comencèt d'estudiar lo dessenh en 1879 e intrèt au cors de l'associacion artistica de Finlàndia en 1881. De 1884 a 1889, anèt a París e comencèt sa carriera. Premier, son òbra èra d'estile realista mai evolucionèt pauc a pauc vèrs lo neoromantisme ambé de limits marcats e de colors vivas. De mai, s'inspirèt fòrça de la cultura finesa e defendiguèt un art destinat a promòure l'afiermacion de la nacion finlandesa. En particular, illustrèt plusors episòdis dau Kalevala qu'es la granda epopèia literària nacionala de Finlàndia.
Ministre-president
Ministre-president es lo títol oficiau de certanei caps de govèrn europèus.
Citizen Kane
thumb|right|Aficha origina dau film.
Citizen Kane es un film de l'artista estatsunidenc Orson Welles (1915-1985) sortit en 1941. Venceire de l'Oscar dau melhor scenari originau en 1942, es considerat coma un dei melhors films de l'istòria dau cinèma gràcias a seis innovacions cinematograficas, musicalas e narrativas.
L'intriga cònta la vida de Charles Foster Kane, un magnat de la premsa inspirat per leis òmes d'afaires estatsunidencs William Randolph Hearst (1918-1958), Samuel Insull (1859-1938) e Harold McCormick (1872-1941). Inicialament sostenguda per un ideau d'integritat, la carriera de Kane evolucionèt vèrs un poder e una richessa quasi illimitats. Pasmens, l'intriga comença amb la mòrt de Kane e la màger part de la narracion es constituïda per l'enquista d'un jornalista per assaiar de comprendre lo sens dau mot « rosebud » prononciat per l'òme d'afaires dins son agonia. Aquò entraïna l'espectator dins un ensemble de flashbacks que li permèton de comprendre que Kane regrèta son enfança e son innoncéncia raubadas per lei personas a l'origina de son ascension.
Lo film foguèt un succès critic mai una revirada comerciala car William Randolph Hearst enebiguèt la mendra mencion dau film dins sei jornaus. Pasmens, lo film conoguèt una popularitat novèla dins leis ans 1950. Dempuei aquela data, es l'objècte de reedicions regularas qu'an assegurat sa popularitat.
Intriga
Au començament deis ans 1940, Charles Foster Kane (Orson Welles) mòr dins son castelet de Xanadu, un important domeni de Florida. Dins son agonia, pronòncia lo mot « rosebud » (« boton de ròsa » en occitan) e laissa escapar de sei mans una bola de nèu. En causa de sa fortuna, sa mòrt es un eveniment important dins lo mond e lo jornalista Jerry Thompson (William Alland) es cargat de descubrir lo sens dau mot « rosebud ». Per descubrir aqueu mistèri, Thompson rescòntra totei lei personas qu'an conegut Kane (amics, associats, esposas... etc.). Aqueleis entrevistas son acompanhadas per de flashbacks que permèton de mostrar d'episòdis de la vida de Kane. Lo film pren ansin la forma d'una necrologia cinematografica dau personatge.
Per començar, Thompson assaia de questionar Susan Alexander Kane (Dorothy Comingore), la segonda esposa de Kane qu'es venguda alcoolica e gerenta d'una discotèca, que refusa de li parlar. Après aquela revirada, Thompson consulta leis archius privats dau banquier, defuntat, Walter Parks Thatcher (George Coulouris). De memòrias escrichas permetèron de veire l'enfança de Kane en Colorado. En 1871, après la descubèrta d'una mina d'aur sus sa proprietat, la maire de Kane, Mary Kane (Agnes Moorehead), manda son fiu viure en cò de Thatcher, gerent d'una banca, per li donar accès a una educacion corrècta afin de gerir la futura fortuna familiala. Vòu tanben alunchar son fiu car es espaurida per la violéncia de son marit (Harry Shannon). Durant aquelei negociacions entre Thatcher e sei parents, Charles es a jogar, urós, amb un tirassèu dins la nèu. Furiós d'èsser obligat de quitar son ostau, protèsta, pica Thatcher amb son tirassèu e assaia de s'escapar.
Pus tard, gràcias a sa fortuna, Charles Foster Kane venguèt un magnat de la premsa. Espós de la neboda Ruth Warrick dau president deis Estats Units d'America, vòu començar una carriera politica. Dins aquò, son projècte es arrestat per la descubèrta d'una liason adultèra amb Susan, una cantatritz sensa talent. Sa femna demanda lo divòrci e Kane esposa Susan. Pasmens, lo pareu se separa rapidament e Kane mòr finalament solet dins son castelet inacabat.
Cada testimòni qu'a costejar Kane a una percepcion ben particulara dau personatge, sovent diferenta d'aquela deis autrei personatges. Lei diferents racòntes permèton donc pas d'esclairar totei leis aspèctes de la personalitat vertadiera de Charles Foster Kane. De mai, lo sens dau mot « Rosebud » demòra enigmatic. Fin finala, Thompson concluguèt qu'es incapable de resòuvre lo mistèri. En parallèl, dins lo domeni de Xanadu, lei domestics de Kane realizan l'inventari deis objèctes presents dins lo castelet. Aquelei jutjats sens valor son gitats ò cremats. A la fin dau film, la camerà mòstra lo tirassèu dins lo fuòc e revèla a l'espectator que « Rosebud » es lo nom dau tirassèu.