cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pelut (violoncèl)
thumb|200px|Lo Pelut dab [[Maurice Maréchal]] Lo Pelut qu'ei un violoncèl fabricat entau violoncelista Maurice Maréchal suu front de la Purmèra Guèrra Mondiau peus sons camaradas. Qu'ei conservat dehens lo musèu deus instruments de musica deu Conservatòri de París.
Òme de Cròsmanhon
Cròsmanhon es una cauna d'Occitània ont se trapèt un fossil d'aquel tipe uman. Lo geològ Loís Lartet descubriguèt los primièrs cinc esquelets en març de 1868 dins l'abric de Cròsmanhon (pròche de las Aisiás, en Peiregòrd, region d'Occitània). Sa talha mejana èra d'1,85 m, superiora de 25 cm a la de sos predecessors. Es lo primièr representant d'Homo sapiens o òme actual, e son arribada marca lo començament del Paleolitic Superior. Aviá lo nas grand, lo menton prominent e lo front grand. L'arribada de l'òme de Cròsmanhon es ligada a l'industria litica apelada Aurinhacian que foguèt identificada pauc abans la descubèrta de las rèstas fossilas. Viviá dins de caunas e temporàriament dins de campaments (tendas) a l'aire liure. Caçava en grop; los animals grands, amb trapèlas; e los pichons, amb pèiras e flèchas. La femna culhiá de fruches. Se crei qu'èra pas nomada. Son adaptacion al mitan e sa capacitat fisica e culturala èra fòrça superiora a la de l'òme de Neandertal que, sens tèrras de caça, combatuts, desapareguèt coma espècia. Son arribada en Euròpa se poguèt produsir en ondadas. D'en primièr arribariá una tribú qu'ocupariá mantuna tèrra dels neandertalians. Cal pas pensar qu'entre los neandertalians i aviá un sentiment d'unitat. La lucha supausada entre los òmes de Cromanhon e los de Neandertal comencèt probablament coma una concurréncia simpla per la caça. A la fin del Paleolitic superior, l'òme de Cròsmanhon s'èra ja impausat dins la zòna, e l'òme de Neandertal èra desaparegut.
Armilhac
Armilhac (Armillac en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Armilhac es atestat en 1520, Armilhaco (latinizacion). La prononciacion es [armi'ja]. Lo nom es format emb lo sufixe -ac, de -āco(n), en gallés, e son radical es lo nom d'un propietari antic. Albèrt Dauzat prepausa *Armilius, que presenta coma una varianta del nom latin Armalius, Jacques Astor (citat per Bénédicte Boyrie-Fénié) tanben Armilius, mès format a partir de armilla, « braçalet » o d' armillum, « vas de vin », Ernèst Negre (tanben citat per Bénédicte Boyrie-Fénié) lo nom germanic Ermilus, Pierre-Henri Billy (tanben citat per Bénédicte Boyrie-Fénié) lo nom francic Armagilus e Bénédicte Boyrie-Fénié dels derivats del cognomen latin Armillus, atestat, *Armilius o *Armillius,. Notem que lo nom donat per Dauzat, Armalius, a pas besonh de varianta : coma los Montanhacs venguts Montinhacs, *Armalhac se pòt dissimilar en Armilhac. Pr'aquò, aquò's pas aisit de causir entre totas las proposicions dels toponimistas.
An Dosenneg
An Dosenneg en breton (Les Touches en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Saint-Germain-sur-Sarthe
Saint-Germain-sur-Sarthe es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Maizeray
Maizeray es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Riam
Riam (Riom en francés) es una vila d'Occitània, en Auvèrnhe, dins la planura de Limanha. Se situa dins lo departament dau Puèi de Doma e n'es una sosprefectura. Sa populacion es de 18,000 abitants (2005).
Lo gentilici es rianaire -a o riamaire -a.
Riam qu'ei lo sèti d'una cort d'apèl que cobrís tota la region d'Auvèrnhe. Fuguèt la capitala dau duchat d'Auvèrnha, 'na principautat auvernhata dau temps mitandier. Fuguèt maitot durant lo Regim Ancian, en concurréncia 'bei Clarmont-Ferrand, la vila de l'evesque, per lo títol de capitala de tot l'Auvèrnhe.
Toponimia
La forma arcaïca de Riam es Riòm, dau latin Ricòmagus, dau gallés rigo- "rei" e magus "merchat").
Segon Dauzat e Rostaing, que citan una atestacion del sègle VI, Ricomagensi vico, lo nom de Riam deriva del gallés rix, rigo-, rèi, e de magos, merchat, champ ; magos es inaccentuat. Los Feniés precison : *rix/rigo + ó-magos, aquò's donc lo merchat reial.
Nòtas
<references group="N"/>
Écuélin
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Écuélin est située dans l'Avesnois sur le ruisseau des Ecrolies à 6 km de Hautmont et à 77 km de Lille. ==Istòria==
Mekong
Mekong es un dels flumes màgers al mond. Per la longor, estimada a 4350 km, es lo 10 flume al mond e lo 7 en Asia. Drena un bacin de.
Dempuèi lo replanat tibetan lo flume raja a travèrs la província chinesa de Yunnan, Birmania, Laos, Tailàndia, Cambòtja e Vietnam.
La variabilitat sasonièra extrèma del debit e la preséncia de rajals e de cascadas i fan la navegacion fòrça malaisida.
Aperaquí 70 milions d'abitants vivon directament dins lo bacin de Mekong. Lo flume s'utiliza per l'irrigacion, lo drenatge de las aigas usadas, la pesca, la piscicultura, la produccion idroelectrica (mercé a las paissièras coma lo barratge de Yunnan), lo carreg e lo provesiment d'aiga per l'industria e la populacion. Es tanben conegut per sas abitacions e sos mercats flotejants.
Una comission internacionala (la Mekong River Commission) es consacrada a una gestion transregionala dels conflictes e problèmas ligats al fluvi, dins una perspectiva afichada de desvolopament sostenible signada per Tailàndia, Laos, Cambòtja e Vietnam.
Maurice Maréchal
200px|thumb|Marechal sedut dab lo [[Pelut (violoncèl)|Pelut]] Maurice Maréchal (Dijon, 1892 – París, lo 19 d'abriu de 1964) que ho un deus màgers violoncelistas francés deu sègle XX.
Qu'estudiè au Conservatòri de París abans d'estar mobilizat durant la Purmèra Guèrra Mondiau. Durant lo conflicte los sons camaradas que'u frabriquè un violoncèl nomat lo Pelut dab caishas de municions.
Après la guèrra que he partida deus Concerts Lemoureux puish que perseguí la soa carrièra ua tempsada aus Estats Units d'America.
Canton de Genèva
Lo canton de Genèva (en francés: Canton de Geneva; en arpitan: Quenton de Geneva), oficialament la Republica e canton de Genèva. Repues un dei 26 cantons de Soïssa. Son capluòc es Genèva. La populacion atenhiá 507 649 abitants en març de 2020.
Succediguèt a la Republica de Genèva, independanta del sègle en fins a son integracion dins la Republica françesa en 1798. Tornèt préner son independéncia lo 31 de decembre de 1813 après la partença de las armadas de Napoleon Ièr, puèi venguèt un canton soís lo 19 de mai de 1815.
Lo canton de Genèva ten una superfícia modesta mas es densament poblat. Se situa a l'extrémitat oèst de Soïssa e del Lac Leman, e es enrodat en granda part per la França.
Saint-Léger-sur-Vouzance
Saint-Léger-sur-Vouzance es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Geografia
La municipalitat se situa en los Bassas Caminas del Bourbonnais, a l'èst del departament de l'Aliar.
Aydoilles
Aydoilles es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Léger-sur-Vouzance
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montsauche-les-Settons
Montsauche-les-Settons es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Saint-Léger-sur-Vouzance
Istòria
Del temps que se sonava Sant-Leugièr-de detlos-Bruyères, la municipalitat #portar, al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), lo nom de Los Bruyères. Es en 1899 que lo sieu nom actual i aguèt escuelhut.
Montsauche-les-Settons
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Artas
Artas en arpitan (Artas en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Kim (lenga)
Lo kim (o kwasap, kosop) es una lenga adamawa, de la familha nigèrocongolesa parlada en Chad.
Artas
Geografia
Artas est situé à 15 km de Bourgoin et à 7 km de St-Jean-de-Bournay.
Kim (lenga)
Localisacion
Lo kim es parlat lo long de la ribièra Logone dins, entre Bongor e Lai, qu'es a dire dins lo departament de Mayo-Boneye de la region del Mayo-Kebbi, que se situa dins lo sud-oèst de Chad.
Artas
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Kim (lenga)
Classificacion
Lo kim es una de las tres lengas del grop de las lengas kim, que fan partida de las lengas adamawa.
Artas
Istòria
Artas Reivindica èsser lo berceau de la fèsta de las maires, a França.
Jol regna de Louis XIV, los roures renommés del bòsc de Artas porgián en granda part los bòsques de marina de las galeres del rei a Marselha.
Artas revendique être le berceau de la fête des mères, en France.
Sous le règne de Louis XIV, les chênes renommés de la forêt d'Artas fournissaient en grande partie les bois de marine des galères du roi à Marseille.
Campanha de Cabaret (1210)
La campanha de Cabaret de 1210 es un ensems de combats que se debanèron durant la Crosada deis Albigés. Après la victòria crosada de Carcassona, l'objectiu de Simon de Montfòrt èra de conquistar lei domenis Trencavel totjorn tenguts per de senhors occitans locaus enemics de la Crosada e dei Francés. La region de Cabaret representava donc un objectiu important car lei senhors de Cabaret tenián un domeni grand ambé de ressorsas importantas (especialament una industria d'armament) fòrça ben protegit per sei defensas naturalas e l'ensems fortificat dei castèus de Las Tors.
Amb una armada demenida per la partença d'unei senhors importants qu'avián finit lor servici d'ost au profiech de la Crosada, Montfòrt assaièt sensa succès de conquistar la region. Au contrari, deguèt faciar una tièra de reviradas coma la captura de son luòctenent Bouchard de Marly per Pèire Rogièr de Cabaret. De mai, dins lo rèsta dei domenis Trencavel, d'autrei senhors occitan aprofichèron l'absència de Montfòrt per atacar lei posicions crosadas entraïnant l'anientament de la garnison de Puègserguièr. Una autra consequéncia de la revirada de Cabaret foguèt la partença dau còmte de Borgonha que rintrèt dins sei territòris.
Coltinas
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Coltinae, en 1258, Cultinae, en 1445, Coultines, en 1508. I a pas acòrdi entre los toponimistas sus l'origina de Coltinas. Dauzat i tròba un nom latin d'òme *Collitius, inferit de Collius, e lo sufixe -inum : *Collitinae (villae). . Los Féniés chausisson Collatinus, de Collatia. Xavier Delamarre es per Colītinā, d'un nom gallés d'òme, *Colītinos, non atestat, descompausat en *co-līt-ino, amb *līt(u)- qu'auriá lo sens de « fèsta ». Tots aquelhs noms supausan una sincòpa plan aboriva de la vocala qu'es davant -t-, autrament -t- demorat intervocalic se seriá vocalizat en -d-; aquò pausa problèma mai que mai amb un -i- long o amb un -a-. La prononciacion, notada a Farjas, comuna de Virargues, doncas a una certana distància, es [kɔl'tinə] o [kɔr'tinə]; mas a La Vaissenet, comuna situada un pauc pus près, la prononciacion exclusiva es [kɔr'tinə] e, a la suggestion de la prononciacion [kur'tinə], los informators respondon qu'es un autre luòc. Lo nom a doncas un ò- dubèrt anormal, que s'explica benlèu en partida per la volontat de distinguir dos luòcs; lo fenomèn sembla posterior al sègle XVII. La grafia pòt èsser Còrtinas o Còltinas (l'alteracion de -l après vocala es regulara, cf. Chastèl prononciat [tsas'tɛr]).
Nòtas
<references group="N"/>
Thilouze
Thilouze es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Geografia
La municipalitat a traversat pel riu homonyme : la Thilouze mas #que se truca tanben en aquela municipalitat e en la siá part elevada lo ruisseau del Pont Thibault.
La geografia umana d'aquela municipalitat es principalament marcada pels fenomèns de foisonnement pavillonnaire e de mitage, del fach de la siá proximitat a l'aglomeracion tourangelle.
La commune est traversée par la rivière homonyme : la Thilouze mais qui s'appelle aussi dans cette commune et dans sa partie haute le ruisseau du Pont Thibault.
La géographie humaine de cette commune est principalement marquée par les phénomènes de foisonnement pavillonnaire et de mitage, du fait de sa proximité à l'agglomération tourangelle.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Çò de celèbre romancier tourangeau Aunorat de Balzac #evocar aquela municipalitat en lo un de los sieus contes drolatiques, intitulat La pucelle de Thilouze.
Le célèbre romancier tourangeau Honoré de Balzac évoqua cette commune dans l'un de ses contes drolatiques, intitulé La pucelle de Thilouze.
Campendut
Campendut o Camppendut, pron. (Capendu en francés), es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Day (lenga)
Lo day es una lenga adamawa, de la familha nigèrocongolesa parlada en Chad.
Localisacion
Lo day es parlat al sud-oèst de la ciutat de Sarh, dins las sosprefecturas de Moïssala e Koumra.
Classificacion
Lo day es considerat coma una lenga isolada al sen de las lengas adamawa.
Saint-Georges-des-Agoûts
Saint-Georges-des-Agoûts es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Charvonnex
Geografia
La Municipalitat de CHARVONNEX a situat en lo costat d'Anecí-lo-Vièlh e fa partida de la arrondissement d'Anecí, Prefectura de l'Anautita-Savoie.D'una superficie de 471 ectaras, lo nòstre vilatge #que compta 15 km de voiries a un relief pro mouvementé: l'altitud vària de 500m al mai bas, los marges de la Fillière, en transeünt pel cap de-luòc a 580m per arribar a 730m al ponch culminant. Lo territòri a talhat en lo sentit nòrd-sud per: - la via ferrée Anecí-Chamonix - la Rota Nacionala 203 en connectant Anecí a Chamonix, de contunh l'Itàlia pel tunèl del Mont Blanc A l'èst flueix la Fillière, e a l'oèst un magnific bòsc fach limit amb "los nòstres vesins de Sant Martin Bellevue".
Saint-Georges-des-Agoûts
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Charvonnex
Geografia
La Commune de CHARVONNEX est située dans le canton d'Annecy-le-Vieux et fait partie de l'arrondissement d'Annecy, Préfecture de la Haute-Savoie.D'une superficie de 471 hectares, notre village qui compte 15 km de voiries a un relief assez mouvementé: l'altitude varie de 500m au plus bas, les berges de la Fillière, en passant par le chef-lieu à 580m pour atteindre 730m au point culminant. Le territoire est coupé dans le sens nord-sud par: - la voie ferrée Annecy-Chamonix - la Route Nationale 203 reliant Annecy à Chamonix, puis l'Italie par le tunnel du Mont Blanc À l'est coule la Fillière, et à l'ouest une magnifique forêt fait limite avec "nos voisins de Saint Martin Bellevue".
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lista dels presidents de Tatgiquistan
thumb|120px|Blason de Tatgiquistan. Aquesta es la lista dels presidents de Tatgiquistan.
Lengas samba-duru
Las lengas samba-duru son un grop de lengas adamawa parladas dins l'èst de Nigèria, dins l'estat d'Adamawa e en Cameron.
Classificacion
Kleinewillinghöfer (2017) classa las lengas samba-duru en cinc brancas, coma presentat çaijós :
Lilly
Lilly pòt essèr:
Senonches
| cp =28250 | mandat        = 2008-2014 | gentilici =Senonchois, Senonchoises (en francés) | longitud=1.03138888889 | latitud=48.5622222222 | alt mej = | alt maxi =278 | km²           =62.48 }} Senonches es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Geografia
Senonches Se situa al nòrd-oèst del departament de l'Eure-e-Loir e al limit nòrd-es del Parc natural regional del Portamantèl, a un encreuament entre las vilas de Verneuil-sus-Avre, Mortagne-a lo-Portamantèl , Nogent-lo-Rotrou , Chartres e Dreux.
Amb los sieus 4,287 ectaras, la bòsc domaniale de Senonches es la mai granda del departament e la una dels mai importants de França. La siá part privada dobla almens aquela superfícia e es fòrça mai rica n'espècias vegetalas e arbustives sustot. Es, a l'origina, una hêtraie a houx, tractada en rovièra per la ONF, (en 2007 : 18 % de hêtres segon lo ONF, #que considerariá d'amendrir aquela taxa.) L'ensems del massís forestala es probablament la rèsta del grand bòsc dels Carnutes: tòca gaireben als massises vesins (Bellême, Montécôt, Châteauneuf-en-Thymerais, La Ferté-Vidame, èca.). Lo país es egalament conegut per las siás fonts e la siá capa d'aiga sosterranha (jol bòsc) #que alimentent una part de l'aiga distribuida a París e es captée a Rueil-la-Gadelière.
Senonches se situe au nord-ouest du département de l'Eure-et-Loir et à la limite nord-est du Parc naturel régional du Perche, à un carrefour entre les villes de Verneuil-sur-Avre (22 km), Mortagne-au-Perche (41 km), Nogent-le-Rotrou (33 km), Chartres (37 km) et Dreux (38 km).
Avec ses 4,287 hectares, la forêt domaniale de Senonches est la plus grande du département et l'une des plus importantes de France. Sa partie privée double au moins cette surface et est beaucoup plus riche en espèces végétales et arbustives notamment. C'est, à l'origine, une hêtraie à houx, traitée en chênaie par l'ONF, (en 2007 : 18 % de hêtres selon l'ONF, qui envisagerait de diminuer ce taux.) L'ensemble du massif forestier est probablement le reste de la grande forêt des Carnutes: il touche presque aux massifs voisins (Bellême, Montécôt, Châteauneuf-en-Thymerais, La Ferté-Vidame, etc.). Le pays est également connu pour ses sources et sa nappe d'eau souterraine (sous la forêt) qui alimentent une partie de l'eau distribuée à Paris et est captée à Rueil-la-Gadelière.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sètge de Sestos
Lo sètge de Sestos es una batalha dei Guèrras Medicas entre una coalicion de ciutats dirigidas per Atenas e una garnison pèrsa. Se debanèt vèrs 479-478 e foguèt una victòria grèga après un sètge d'unei mes. Lei Pèrsas assaièron de batre en retirada fòra de la vila mai un nombre important, que lei caps Artayctes e Oeobazus, foguèron capturats e tuats.
Joan de Cabanas
thumb|200px|[[Ais de Provença dau temps de Joan de Cabanas]]Joan de Cabanas (Ais de Provença, batejat lo 28 de març de 1654 - lo 26 de febrier de 1717 ; en francés ortografiat Cabannes o Cabanes ) foguèt un escrivan provençau de lenga occitana dei sègles XVII e XVIII autor, entre d'autrei causas, d'òbras de teatre, de còntes (totei conservadas en fòrma manuscrita puei que non foguèron jamai estampadas dau temps de Cabanas) e d'enigmas poetics.
Vida
Joan de Cabanas es naissut as Ais de Provença d'un paire avocat nomat Joan Agustin de Cabanas (en francés Jean-Augustin de Cabannes) e de Catarina de Tisaty (Catherine de Tisaty). Èra capdet, çò que l'obligava e l'obliguèt a se ganhar la vida e ansin serviguèt dins l'armada dau duc de Savòia.
La mòrt de son fraire qu'èra l'eiretier dau paire faguèt de Joan a son torn eiretier, e ansin lo sortiguèt dau besonh de trabalhar, au ponch de d'escriure, coma o cita Gardy : Ay de ben, siou content dau miou / Em'aquo me douni carriero / D'escrioüre tout ce que voudray
Teatre
400px|thumb|Manuscrit de Joan de Cabanas De seis òbras teatralas en vèrs conservam : Lo Païsan Astrològ (pèça bilingüa onte l'occitan es la lenga dau païsan, com dins la Pastorala deu Paisan dau bearnés Joan Enric de Fondevila), Liseta o la Cortisana amorosa, Lei Bigòts, Lo Jutgi avare e Marra o lo Fòu sage.
Còntes
Lo critic literari occitan Felip Gardy publiquèt 20 dei 100 còntes de Cabanas : Lo desesper, Lo pòrc, La clara, Lei cabudelàs, Lo lach, La truita, Lo braier, La gageura , Lo bòn choix , La mòrt, Lo recipiendari, Lo pachi, L'imposteur, Lo quietista, La conversacien, Lo dobte esclarcit, Lo masc, Crespin, L'ase, Lo caractère.
Dins lo prològ de sei còntes, Joan de Cabanas revindica lo ton leugier de sei modèls qu'èran lo Decameron de Giovanni Boccaccio e tanben l'Eptameron de Margarida de Navarra.
Extrach dei còntes
Per joïr plenament dei doçors dau mariatge , La frema & lo marit devon se ren cachar, ''&, de concèrt toei dos, l'un, l'autre, prendre part, A tot ce que porrà li donar avantatge ; D'aquela estrecha unien, vendrà lo resultat, Que, ben luenh de trobar dedins aquel etat, Penas, soenhs, maus, chagrins, fachariás & suplicis, Ai quaus tot maridat tomba per son malur, Auràn doçor, plesirs, gaugs, charmes & delicis! La confidença dona aqueu parfet bònur. Prevenguts & certens d'aquela politica, Doi noveus esposats la botan en practica.
Lo premier soir, cochats ensems dedins lo liech, Après certen plesirs que lo dever voliá, Atendent lo talent de faire autra reprisa, Resonan totei dos emé granda franchisa. ''Molher ! Ditz lo marit, pusque siáu tant urós ,'' Que d'aver esposat frema tala que vos, Trocariá pas mon sòrt emé lo Rei de França; Non parce que siatz genta, acomplida d'apàs, Saja, vertuosa en tot, coma per l'esperança, Qu'entre nautres jamai n'aurem ges debats; Possedant lo bòn sens, me sembla emé confiença, Qu'auretz a mon egard un pauc de complasença; & fondat sus aquò, vòli vos declarar, Un secret, qu'emé dau temps, porriá vos faire pena; Mai, m'amor, se sau pro onte la joinessa mena; & qu'agís ben sovent sensa considerar. Folejant autreifes em' una mia mestressa, Profitèri d'abòrd de tota sa tendressa, & la sarrant de près, n'aguèri au bot de l'an, Per fruch de son amor, un tendre e bèl enfant : Ara es assés grandet, & d'agreabla mina; L'aduerai a l'ostau, s'aquò non vos chagrina ? _ Me fètz plesir, mon còr, ditz la pruda molher ! Fau qu'au començament tot siá sus un bòn pè, Afin qu'a l'avenir ren nos pareisse estrange, & que en ce veirem prenguessiam pas lo change Ieu mesme, pusque fau nos parlar librament, Vòli vos avoar, qu'estant ben prevenguda D'un galant, que m'amava en tota certituda, Me laissèri tombar : que, malurosament, Sabètz qu'en jòinei gens la natura petilha, Me fèt faire en nòu mes una polida filha. Se va trobaviatz bòn, prendriàn nòstreis enfants, & s'aquò li conven, quand seràn toti dos grands, Li darem l'un & l'autre un pichòt avantatge , E farem totei dos un benesit mariatge!"
Lista dei 100 còntes
1. Lo desespèr - 2. Lo pòrc - 3. Lo charlatan - 4. Lo bòn conseu - 5. L'escudèla - 6. la clara - 7. Lei cabudelàs - 8. Lo tetaire - 9. Leis engenh - 10. Lo lach - 11. L'inquisicien - 12. Lo mariagi - 13. Lo penet - 14. Rodrigue - 15. La truita - 16. Lo prègui Dieu - 17. Lo carema - 18. L'enflura - 19. Lo vòt - 20. Lo braier
Enigmas
En 2007 Gardy publiquèt Enigmas de Cabanas, revelant ansin un genre literari e poetic onte Cabanas saup desplegar umor, estil e ambigüitat coma per exemple dins violon :
Un membre gròs ambé nèrvis tenduts fòrça sovent lei plus cruèlas d'èstre ni fieras ni rebèllas ai pas deis amants assidús
Quand leis a botadas en trin son piegi que d'abandonadas elei fan e sauts e gambadas jusques a ne'n susar a la fin
Trémargat
Tremargad en breton ( Trémargat en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Istòria
Trémargat Èra initialement una succursale de la parròquia de Plounévez-Quintin e dépendait antany de la évêché de Kemper, de la subdélégation de Kemper e del banc reial de Carhaix. Trémargat Ven parròquia per la ordonnance del 29 de junh de 1841 e comuna l'an 1851 (lei del 8 d'agost de 1851).
Trémargat était initialement une succursale de la paroisse de Plounévez-Quintin et dépendait jadis de l'évêché de Quimper, de la subdélégation de Quimper et du siège royal de Carhaix. Trémargat devient paroisse par l'ordonnance du 29 juin 1841 et commune en 1851 (loi du 8 août 1851).
Le Pontet
Le Pontet en arpitan (Le Pontet en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Batalha de Salamina
La Batalha de Salamina foguèt una batalha navala de la Segonda Guèrra Medica qu'aguèt luòc lo 29 de setembre de 480 avC. Se debanèt entre la flòta dei ciutats grègas coalizadas e la flòta de l'Empèri Pèrsa. Lei Grècs capitèron de destruire una partida importanta de la flòta e d'empachar una ofensiva terrèstra còntra Peloponès.
Auguste-Joseph Franchomme
200px|thumb|left|Auguste-Joseph Franchomme Auguste-Joseph Franchomme (Lilla, lo 10 d'abriu de 1808 – París, lo 21 de genèr de 1884) que ho un violoncelista, un pedagòg e un compositor francés deu sègle XIX.
Qu'estudiè au Conservatòri de París. Qu'èra un amic deus compositors Felix Mendelssohn e Frédéric Chopin (dab qui e tribalhè). Com musician que he partida deu Quatuor de Jean-Delphin Alard. Que ho proprietari de dus violoncèls deus famós : lo stradivarius de Duport e lo stradivarius de De Munk.
Com professor que prengó la seguida au Conservatòri de París deu son ancian professor Louis-Pierre Norblin.
Batalha de Salamina
Fòrças grègi
Segon l'istorian grèc Erodòt, la flòta grèga èra compausadi de 360 a 380 naviris. Segon l'escriban atenenc Èsquil — que participèt a la batalha dins la flòta de sa ciutat — lei Grècs tenián 310 naviris sus lo prat batalhier. Enfin, segon lo mètge e filosof Ctesias, la flòta grèga coalizada alinhava solament 210 naviris. Lo contingent principau èra aqueu d'Atenas (110 a 180 unitats). Lo comandament èra dirigit nominalament per lo generau espartenc Euribiades e sota la direccion vertadiera dau generau atenenc Temístocles. Lu caps de la flòta èran donc devesits. Lu caps atenencs volián atacar lu Pèrs per reconquistar Atenas e una partida dau nòrd de Grècia. Lu caps dei ciutats de Peloponés volián se replegar per evitar la destruccion dei naviris grècs e protegir lo sud de Grècia d'una accion de la flòta enemiga.
Auguste-Joseph Franchomme
Que compausè estudis e capricis entau violoncèl.
En 1884 qu'arrecebó la Legion d'Aunor per lo son tribalh musicau.
Anglesqueville-l'Esneval
Anglesqueville-l'Esneval es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Rastèu (arquitectura)
300px|right|thumb|Portau dau castèu de Rushen, dins l'[[illa de Man, defendut per un rastèu doble (s'entrevei au fons lo rastèu interior)]] Lo rastèu (var. rastèl), o la sarrasina, o la grasilha, èra un dispositiu movedís de defensa dei pòrtas d'un castèu o d'una vila embarriada, constituit d'un cledat coladís de metau o/e de fusta que s'auborava o se baissava (per mejan d'un torn e de còntrapés) per durbir o barrar lo passatge. Aqueu dispositiu s'utilizèt dins lei fortificacions medievalas; segon Viollet-le-Duc, èra ja conegut dins la Roma antica.
Lei portaus principaus èran sovent defenduts per dos rastèus, un exterior, l'autre interior. Lo portau Narbonés de la ciutat de Carcassona n'es un exemple.
Anglesqueville-l'Esneval
Geografia
Comuna del país de Caux, situada en lo costat de Criquetot-lo Esneval.
Commune du pays de Caux, située dans le canton de Criquetot-l'Esneval.
Batalha de Salamina
Fòrças pèrsi
Segon Erodòt, la flòta pèrsa èra compausada au començament de la guèrra de 1207 naviris. Pasmens, li pèrdas èran ja importanti avans la batalha de Salamina en causa dei dificultats de navigacion dins la Mar Egèa. Totjorn segon Erodòt, un tèrç dei naviris pèrs foguèt aprefondats per una premiera tempèsta au larg de Magnesia. Puei, una segonda tempèsta dins la region de l'illa d'Eubèa auriá entraïnat la pèrda de 200 naviris. Enfin, lu atacas enemigi, especialament lo combat navau de l'Artemission, aurián destruch 50 unitats. Lo racònte d'Erodòt declara que li pèrdas foguèron remplaçi mai cita solament un renfòrç de 120 naviris siá un efectiu d'aperaquí 670 unitats pèrsi per la batalha de Salamina. Segon d'autrei testimoniatges, lu Pèrs tenián 1000 naviris segon Platon e Ctesias, 1200 segon Doriskos, 1300 segon Isocrates. Lo nombre iniciau de 1207 naviris es regularament citat. Lu istorians modèrns consideravan que l'Empèri Pèrs èra pas capable de gardar mai de 600 naviris actius dins la Mar Egèa. Pasmens, un nombre tant feble es tanben gaire acceptat. Ansin, li estimacions modèrni situan lo nombre de naviris pèrs entre 600 e 800.
Lo comandament de la flòta èra nominalament sota lo contraròtle dau rèi Xerxès I que va observar la batalha dempuei la costat. De mai, certanei contingents èran ostils entre elei e la division lingüistica de l'Empèri èra una fònt suplementària de dificultats dins l'organizacion dau comandament. En revènge, au nivèu tactic, lu naviris pèrs avián un avantatge de manobrabilitat. Li rasons d'aquel avantatge son pas clari : diferéncia de fusta, manca d'entretenh dei naviris grècs en causa de la pèrda dau pòrt d'Atenas o benlèu massa suplementària de l'infantariá pesuca grèga embarcada sus lu naviris per atacar a l'arrambatge lu Pèrs ?
Debanament
Li descripcions anticas de la batalha son relativament pauc precisi. Coma la geografia locala es relativament malaisada, es donc possible que degun ague una vision clara dau debanament dau combat dins lu rengs grècs.
Lo luòc de la batalha foguèt impausat per lu Grècs. Èra un destrech fòrça estrech per demenir la largor dau prat batalhier e limitar l'avantatge numeric de la flòta pèrsa. Aquela tactica aviá ja foncionat corrèctament a l'Artemission onte lu Pèrs avián perdut dos naviris per un naviri grèc destruch. Pasmens, en causa de l'avantatge numeric fòrça superior dei Pèrs, lu Grècs s'èran retirats ambé la conclusion d'un endrech encara mai estrech que l'Artemission èra necessari per batre la flòta pèrsa. En fòra d'aquelei consideracions tacticas, la dificultat premiera dei Grècs èra la division entre lu partisans d'una batalha a Salamina e aquelei d'una retirada per protegir Peloponés. L'entraïnament de la batalha foguèt fòrçat per Temístocles que mandèt un espion a Xerxès per li donar un avans-gost dei divisions grègi e lo convencre de l'oportunitat d'una ataca.
La flòta grèga èra probablament organizada segon doas linhas orientadi sus un axe nòrd-oèst sud-èst. L'aila senèstra èra ocupada per lei naviris atenencs, l'aila drecha per lo contingent espartenc e lo centre per lo rèsta dei naviris coalizats. Lu naviris pèrs foguèron probablament devesits en dos grops. Lo premier èra cargat d'atacar dirèctament lu Grècs a partir d'una organizacion en tres rengs. Lo segond, compausat de naviris egipcians, èra cargat de far lo torn de l'illa de Salamina per enceuclar totalament lu naviris grècs.
Consequéncias militaras
La desfacha de Salamina marquèt l'aplant de l'avançada pèrsa vèrs lo sud de Grècia e la fin deis operacions principali per l'annada 480 avC. Lo morau dei soudats grècs foguèt renfòrçat e poguèron bastir un sistèma de fortificacions per protegir la region de Peloponés. En revènge, lo prestigi de l'Empèri Pèrs e lu capacitats militari de la sieuna armada èran d'ara endavant limitadi car la sieuna flòta èra plus capabla d'avitalhar li tropas terrèstri. Li conquistas pèrsi dins la Mar Egèa èran tanben menaçadi per d'atacas navali grègi. La batalha de Salamina es donc un succès decisiu per lu Grècs e marca lo retornament de l'iniciativa dins lo conflicte.
Consequéncias istoricas
Coma lu batalhas de Maraton e dei Termopilas, la batalha de Salamina a un estatut « legendari » dins l'istòria grèga probablament en causa dau contèxte fòrça desfavorable ai Grècs avans lo combat. Eclipsa generalament la batalha de Platèa que s'acabèt per la desfacha vertadiera dei Pèrs durant la Segonda Guèrra Medica. D'autra part, en considerant que Grècia antica, especialament Atenas, foguèt lo premier endrech ont apareguèron li basas de la filosofia e de la sciéncia occidentala, mai d'un istorian a declarat qu'una desfacha grèga a Salamina auriá cambiat l'evolucion de l'istòria umana en empachant o limitant l'emergéncia de la civilizacion grèga dau sègle V avC. Pasmens es totjorn malaisat d'escriure l'Istòria a partir d'eveniments fictius. D'efèct, l'exemple dei ciutats grègi d'Anatòlia ja conquisti au sègle precedent mostra qu'èra possible per lu pòbles conquists per lei Pèrs de gardar e desvolopar li sieunas culturas. De mai, la civilizacion atenenca foguèt permesa per la concentracion de poders e de riquesas dins Atenas precisament gràcias ai sieus succès còntra lu Pèrs.
Bouy
Bouy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Avempace
Abu-Bakr Muhàmmad ibn Yahya ibn al-Sàïgh ibn Bajja (en arabi: أبو بكر محمد بن يحيى بن الصايغ, Abū Bakr Muhammad ibn Jahya ibn al-Sājig ibn Bājjah) o, simplament Ibn Bajja (en arabi ابن باجة), conegut en Euròpa jol nom latinizat d'Avempace, foguèt un filosòf andalós nascut a Saragossa entre 1070 e 1090, e mòrt a Fes en 1138, erudit tanben en medecina, poesia, fisica, botanica, musica e astronomia.
Lo sieu pensament aguèt una granda influéncia subre Averroès e Albert Magne. Foguèt mèstre de l'erudit andalós Ibn Tufayl e exerciguèt una influéncia decisiva dins son òbra. La majoritat dels sieus escrits foguèron pas acabats, pr'amor de sa mòrt precipitada.
Son òbra màger, Lo regim del solitari, es una protèsta morala contra lo materialisme e la vida mondana de las classas dominantas de l'epòca. Afirmava que, essent la corrupcion de la societat, l'òme qu'a comprés sa veritabla condicion a de se mantenir a la talvera, coma a minim en pensament.
Víctor Jara
thumb|250px|Mural dedicat a Víctor Jara a Santiago de Chile Víctor Lidio Jara Martínez (San Ignacio, Chile, 28 de setembre de 1932 - Santiago de Chile, 16 de setembre de 1973) foguèt un cantautor, poèta, director de teatre e activista politic chilen. Per encausa de son engatjament politic foguèt arrestat aprèp lo Còp d'estat de Chile de l'11 de setembre de 1973. Moriguèt qualques jorns mai tard, lo 16 de setembre en seguida de las torturas exercidas pels militars chilens durant son interrogatòri.
Biografia
Víctor Jara nasquèt en 1932 a Longuén dins una familha fòrça modèsta. Sos parents, Manuel Jara e Amanda Martínez, èran de pageses paures. Sa mainadesa se debanèt ailà, dins aquela localitat prèpa de la capitala. Passèt puèi sa joventut a Santiago, dins la Población Nogales. A la mòrt de la maire dintrèt al Seminari Redemptorista de San Bernardo. Demorèt lai un pauc mai d'un an.
En 1957, s'integrèt a l'ensems de cants e danças folcloricas Cuncumén, creat ras d'unes corses de sason faches per Margot Loyola. Foguèt durant aquel temps, tanben, que se faguèron sos primièrs contactes amb Violeta Parra, que l'encoratgèt a contunhar sus la dralha de cantaire.
Dos ans mai tard, en 1959, quand aviá pas que 27 ans, realizèt sa primièra experiéncia dins lo domeni de la direccion teatrala: dirigiguèt Parecido a la felicidad, una òbra d'Alejandro Siveking. Viatgèt puèi en portar l'òbra per Argentina, Uruguai, Veneçuèla e Cuba. Aquel meteis an enregistrèt amb l'ostal discografic Emi-Odeon, en cantant coma solista del Cuncumén, dos nadalets que li aviá ensenhat Violeta Parra.
En 1960 assistís en l'en direccion cap Pedro de la Barra en lo montatge de La viuda de Abaplaza, de Germán Luco Cruchaga. Posteriorament, dirigís La mandràgora, de Nicolau Maquiavèl.
La Pojada
La Pojada (en francés Lapouyade) es una comuna francofòna, administrada peu departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània.
Toponimia
Dialectalament, la comuna es dens lo maine dau sentongés (lenga d'oïl); lo maine dau gascon (lenga d'òc) comença pas qu'au sud de Gauriaguet.
Geografia
Comuna situada dens lo nòrd èst dau departament de Gironda e limitròfa damb la Charanta Maritima, La Pojada se trobava dens lo canton de Guîtres e, dempuèi 2015, dens lo dau Nòrd-Libornés.
Arrondiment de Tolosa
L'arrondiment de Tolosa es una division administrativa francesa, situada dins lo departament de Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Caors
Caors [kaˈurs, ˈkɔws, ˈkɔw] (Cahors en francés) es una comuna occitana, capitala de Carcin, situada dins lo departament d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Lo gentilici es caorsin -a o caorsenc -a.
La divisa de la vila es «Sèm de Caors, avèm pas paur».
Geografia
La comuna se situa a 115 km al nòrd de Tolosa, sus l'axe RN 20 / A 20 que religa la vila ròsa a París. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Eraldica
thumb|100 px|left|Blason
Economia
La vila es coneguda per sas vinhas.
Céline Bara
Céline Bara qu'ei ua actora de cinèma pornografic francesa, neishuda lo 9 de setembre 1978 a Antony (92) Que comencè la soa carrièra a 20 ans, en 1999.
Venesós
Venesós (Vézézoux en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Goliat
thumb|Dàvid e Goliat, una litografia en color d'[[Osmar Schindler (a l'entorn de 1888)]]
Goliat (en ebrèu: גָּלְיָת) es un personatge biblic, conegut per son afrontament amb lo futur rei d'Israèl, Dàvid. Es descrich coma un gigant de Gat, amb una auçada de sièis coides e un pam (siá gaireben 2,90 m) amb sièis dets a cada man e a cada pè. Goliat es anat desfiar los israelitas e es entrat en combat singular amb Dàvid que foguèt lo sol a gausar luchar contra el. Dàvid botèt un calhau dins sa fonda e tirèt sus Goliat. La pèira se clavelèt al bèl mitan del front del gigant, que tombèt al sòl. Dàvid correguèt cap a Goliat, li prenguèt l'espasa e amb l'arma li talhèt lo cap.
La frasa "Dàvid contra Goliat" exprimís l'idèa d'un combat inegal mas valent.
Richard Ièr d'Anglatèrra
Richard o Ricard Ièr d'Anglatèrra, tanben conegut coma Ricard Còr de Leon (Richard Còr de Leon, Lo Rei Richart d'Anglaterra en occitan ancian) èra nascut lo 5 de març de 1133 a Lo Mans e foguèt tuat dabans lo chastèu de Chasluç, lo 6 d'abriu de 1199.
Filh d'Enric II d'Anglatèrra e d'Alienòr d'Aquitània, fuguèt rei d'Anglatèrra dau 3 de setembre de 1189 al 6 d'abriu de 1199.
Rei trobador
Ricard foguèt escaissat « Oc e non » per Bertran de Bòrn, amor de son umor cambiadissa. . Èra tanben trobador e compausava sas cançons en occitan, ja que visquèt pro longtemps en Occitània, dins lo ducat d'Aquitània. Ricard participèt a la Tresena Crosada. Es mòrt a Chasluç lo 6 d'abril de 1199.
Eecke
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Richard Ièr d'Anglatèrra
Rei trobador
D'eu conservam aumens un tèxte en occitan (Ja nuls hom pres non dira sa rason) e en vers escriut durant sa captivitat qu'es una mena de messatge a sos vassaus per dire que seriá una vergonha se demorèsse mai de dos ivèrns en preson. Coma una version existís en francés, demòran quauques dobtes sobre lo fach que lo rei d'Anglatèrra siá l'autor daus dos tèxtes. Segon Martín de Riquer, las diferéncias entre los dos mòstran que lo tèxte francés es anterior mas tanben que i a d'especificitats dins lo tèxte occitan que fan pensar de qu'es plan originau e de la man dau rei d'Anglatèrra.
Eecke
Istòria
Lo vilatge i auriá #èsser fondat per Sant Wulmar en 698, #que i auriá évangélisé la region al, en lotjant en lo void d'un roure("Eik" en Néerlandais). La glèisa del vilatge es dédiée a Santa-Dorothée. Se tròba la primièra mencion istoric del pòble en 1263, jol nom Eeke.
Eecke Significa roure en dialècte del flamenc occidental. Es jumelée a quatre unes autres Eecke, quatre unes autres roures, en Soïssa, Belgica, e Alemanha. Totes los quatre ans, en la una d'aquelas municipalitats, a luòc la fèsta dels quatre roures. La primièra fèsta europèa a #aver luòc l'an 1965 en (Alemanha).
Richard Ièr d'Anglatèrra
Nòtas
<references group=N/>
Eecke
Istòria
Le village aurait été fondé par Saint Wulmar en 698, qui aurait évangélisé la région au, logeant dans le creux d'un chêne("Eik" en Néerlandais). La glèisa du village est dédiée à Sainte-Dorothée. On trouve la première mention historique du village en 1263, sous le nom Eeke.
Eecke signifie chêne en dialecte du flamand occidental. Elle est jumelée à quatre autres Eecke, quatre autres chênes, en Suisse, Belgique, et Allemagne. Tous les quatre ans, dans l'une de ces communes, a lieu la fête des quatre chênes. La première fête européenne a eu lieu en 1965 en (Allemagne).
Girocens
Girocens (Giroussens en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. La comuna es reputada per sa produccion de tèrra cuècha pintada e vernissada al plomb.
Geografia
Lo vilatge es situat sus un puèg en dessús del val d'Agot entre La Vaur, Graulhet e Sant Somplesi dins lo departament francés de Tarn. Girocens se tròba a 40 km al nòrd-èst de Tolosa. Se va dins aquela vila per la rota departamentala 12 que jonh l'A68 al nivèl de l'entrada n°7 (Rabastens).
280px|thumb|left|Ostal de la comuna de Girocens.
Istòria
A l'origina, lo vilatge se situava a de son emplaçament actual. Una villa galloromana se trapava sus la riba d'Agot. De rèstas d'esculturas e de mosaïcas foguèron trobadas en 1899. Foguèt ocupada al sègle V pels visigòts que daissèron una necropòli (actualament als Martèls) que son nom ja èra Girocens, benlèu lo nom d'una persona (visigòt?) non identificada.
A l'Edat Mejana, la populacion se desplacèt dins un castrum sul bauç a 80 m de naut. Se ne parla a partir de 1156. Mai naut al nòrd, un castèl, lo Puèg Masson, es bastit sus la riba d'Agot al sègle XIII. Lo senhor Almaric de Lautrec fa a Girocens una bastida. Alara una vila se desvolopèt e prosperèt, aparada de barris. La glèisa de Sant Salvi tornèt èsser bastida a la fin del sègle XIV.
Entre 1330 e 1356, Gui de Comenge, senhor de la tèrra bassa d'Albigés, demorèt a Girocens. Foguèt al cap d'una banda de brigands e viviá de raubes e pilhatges de la region. En 1381, lo comte de Fois e Bearn, Gaston Febus venquèt aqueles pilhards dins lo plan d'Albi. A la mòrt del comte, Girocens dintrèt dins lo domeni de Carles VI. Puèi la vila passèt a Matieu de Fois e Graillis per Carles VII en 1425. Jos Carles VIII, lo domeni tornèt a la corona reiala. Mas Loís XIV de França balhèt la senhoriá a Francés de Gelas, vescomte de Lautrèc e marqués d'Ambres, en 1695. Demorèt dins sa familha fin a la Revolucion Francesa.
Las terralhas de Girocens
Lo vilatge es conegut per sa produccion de tèrra cuècha pintada e vernissada al plomb dempuèi 1538. Al sègle XVI, existissiá una trentena de potièrs a Girocens. En 1618, fondèron una confrariá jol patronatge de santa Rufina. Los potièrs foguèron 50 pendent los sègles XVII e XVIII. De plats de color violeta, verda, jauna e blava son pintats pel rei Loís XIV. Jos la Regéncia, las comandas baissèron a causa de la concurréncia de la vaissèla d'estam e de faiença. Los potièrs produsián alara de vaissèla pus simpla per Loïsiana e Quebèc. Mas, la Guèrra de Sèt Ans e la conquèsta de Canadà pels angleses acaba aquel comèrci. En plen sègle XVIII, la terralha es pas mai de vam e remplaçada par la porcelana e l'argentariá. Los forns son destruits e la produccion cèssa al sègle XIX. Lo Musèu del País Rabastinés vesin consèrva una colleccion de mai de cent pèças. En 1991, la terralha renais mercé a l'associacion Arts e Terralhas de Girocens.
Hauteville-la-Guichard
Hauteville-la-Guichard es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pèire Rogièr de Cabaret
thumb|right|250px|Los quatres castèls de Las tors: Cabaret, Tor Regina, Flor d'espina e Quertinhós Pèire Rogièr de Cabaret, èra un cavalièr occitan del sègle XIII. Al començament de la crosada dels albigeses partejava amb son faire Jordan de Cabaret la possession dins las Corbièras de tres dels castèls de Las Tors Cabaret, Flor d'Espina e Quertinhós. Venguèt puèi un cavalièr faidit.
Cabaret assostava una comunautat catara que s'i èra refugida. Al començament de la crosada dels albigeses, Pèire Rogièr assitèt Raimon Rogièr Trencavel al sètge de Carcassona, pasmens las condicions de rendicion de la vila li permetèron de servar sa libertat e de tornar a Cabaret. Après l’anóncia de la mòrt de Raimon Rogièr Trencavel (10 de novembre de 1209), qu'èra demorat presonièr a Carcassona, puèi del refús de Pèire II d'Aragon de reconeisser Simon de Montfòrt, lo cap de crosada novèl, coma son vassal pour las vescomtats de Trencavel, de trebolaments agitèron la vescomtat de Carcassona e Pèire Rogièr capitèt de capturar Bouchard de Marly dins una emboscada. Un autre cavalièr occitan, Giraud de Pepius, s'emparèt del castèl de Puègserguièr, chaplèt una part de la garnison de Montfòrt e eissorbèt l’autra part.
Bouchard de Marly foguèt gardat presonièr a Cabaret, e Montfòrt fauta de poder assètjar lo castèl ne bassaquèt los a l'entorns en mars de 1210. Montfòrt se virèt alara cap a d'autres plaças fòrtas, prenguèt Fanjaus, e Bram. Dins aquesta darrièra vila, faguèt pròva d’una crueltat identica a la de Giraud de Pepieus, eissorbèt un centenat de presonièrs levat un qu'embornhèt e envièt aquesta tropa martirizada à Cabaret per fin de mòstrar sa determinacion.
Los senhors de Cabaret e de Tèrme s’èran sostenguts mutualament durant las diferentas accions militaras. Raimond de Termes aviá encontrat mantuns còps l'armada crosada quora operava a l'entorn de Cabaret en 1210. Al mes d’agost de 1210, Simon de Montfòrt metèt lo sètge davant Tèrme. Pèire Rogièr de Cabaret temptèt d’atacar lo camp dels crosats, mas o capitèt pas e lo castèl foguèt pres lo 22 de novembre de 1210.
Moulins-Engilbert
Moulins-Engilbert es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Louis-Pierre Norblin
Louis Pierre Martin Norblin (Varsòvia, lo 2 de deceme de 1781 - Connantre, lo 14 de julhet de 1854) que ho un violoncelista francés deu sègle XIX e un professor d'aqueth instrument au Conservatòri de París. Qu'èra lo hilh deu pintre francés naturalizat polonés Jean Pierre Norblin de La Gourdaine.
Qu'avó Jacques Offenbach, Auguste-Joseph Franchomme, Charles Lebouc com eslhèves e que joguè dab lo violonista Pierre Baillot e dehens lo quatuor de Baillot.
Comunautat de comunas de la Lomanha Tarnegaronesa
La comunautat de comunas de la Lomanha Tarnegaronesa es ua intercomunalitat, gascona, situada dens lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Lo son còdi SIREN es 248200065.
La lenga autoctòna es l'occitan gascon de Lomanha.
Istòria
La comunautat de comunas de la Lomanha Tarnegaronesa se creèc lo 2 de junh de 1997. Mansonvila quitèc la CC lo 1er de genèr de 2014 per aderir a la Comunautat de comunas de las Duas Ribas.
Abans la partença de Mansonvila, la comunautat de comunas corresponèva a la totalitat de las comunas deu canton de Bèumont de Lomanha (composicion abans 2015) e deu canton de La Vit de Lomanha.
Composicion
thumb|500px|center|Mapa de las las comunas de la CC (i a d'errors au Nòrd, comparatz damb la mapa de las densitats). thumb|500px|center|Mapa de las densitats de populacion.
Véder tanben
thumb|450px|left|Mapa deus EPCI de Tarn e Garona lo 1èr de genèr de 2019
Annoux
Annoux es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.