cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nombre racional
Un nombre real qu'es pas racional es dich nombre irracional. L'ensemble dels nombres racionals es un còrs commutatiu, notat Q o ℚ (atal nomenat per Peano en 1895 segon l'iniciala del mot italian quoziente, lo quocient). Segon sa definition:
ont ℤ es l'anèl intègre dels entièrs relatius.
Desvelopament decimal
Coma totes los reals, los racionals admeton una representacion en desvelopament decimal illimitat. Lo desvelopament decimal dels nombres racionals ten la particularitat d'èsser periodic. Es a dire qu'existís un sufixe constituit d'una sequéncia finida de chifres se repetissent de contunh. Aquesta sequéncia es nomenada : « periòde del desvelopament decimal illimitat ».
Lo desvelopament decimal illimitat d'un nombre real, e a fortiori d'un nombre racional, es unic se s'interdit de finir per una sequéncia periodica compausada de ’9’. En efièch, dins aqueste darrièr cas, existiriá una escritura equivalenta se terminant per un periòde compausat de ’0’, e encara melhor, un desvelopament decimal limitat equivalent.
Convencionalament, quand escrivèm un nombre amb los chifres arabs dins lo sistèma decimal traçam, se cal, una barra orizontala al dejós de la sequéncia periodica. Es tanben possible de metre un punt al dessús de cada chifre del periòde, mas aquesta notacion es fòrça mens utilizada.
Quand un periòde es indicat devèm far referéncia a un nombre racional e es per aquesta rason que d'un biais rigorós:
.sony
(marca) es un nom de domeni generic depausat per Sony. Es en servici dempuèi lo 16 d’abril de 2015.
Nombre racional
Desvelopament decimal
Atal, lo nombre (ont avèm de sequéncias de ’2’ sempre mai longas) es irracional que ten pas de periòde.
Aritmetica dels racionals
Sián a, b, c, d quatre entièrs, amb b e d non nuls.
Los dos nombres racionals representats per a/b e c/d son egals se e solament se ad = bc.
L'addicion e donada per :
Se mòstra qu'aquesta egalitat depend pas de la causida dels representants "a/b" e "c/d".
La multiplicacion per :
L'opausat e l'invèrs per:
Morlans
Morlans (Morlaàs en francés) qu'ei ua vila de Bearn ; que'n ho la capitala abans Ortès e que s'i batèva la moneda bearnesa, lo florin de Morlans. Qu'ei situada dens lo departament francés deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Nombre racional
Aritmetica dels racionals
Se'n deduit que lo quocient es donat per:
Sant Joanet
thumb
Nombre racional
Fraccion egipciana
Tot nombre racional positiu pòt s'exprimir coma soma d'inverses distinctes d'entièrs naturals distinctes. Per exemple, avèm :
Morlans
Geografia
right|thumb|Carrèra Borg Major, la carrèra màger. vignette|upright=2.1|centre|Comunas a l'entorn.
Sant Joanet
Sant Joanet es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Nombre racional
Construccion formala
vinheta|Construccion dels nombres racionals Se pòt veire un nombre racional coma la classa d'equivaléncia d'un parelh ordonat d'entièrs, per la relacion d'equivaléncia seguenta :
Morlans
Toponimia
La prononciacion qu'ei [mur'la n a]. Las fòrmas ancianas que son Morlaas, Villa morlensis en 1080, de Morlanis en 1109, Sancta Fides et Sanctus Andreas Morlanenses en 1115, Vicaria Morlanensis en 1123, Morlars au sègle XIIau, Morlanum en 1270, Castellum Mollans (Guillaume de Nangis), Morlens, Morlans en Berne (Froissart),  Sancta Fe de Morlaas en 1537, Morlaas (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Nombre racional
Construccion formala
Se nòta alara, es a dire que l'ensemble dels nombres racionals es lo quocient de per la relacion d'equivaléncia.
Morlans
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Morlana que pòt representar lo nom latin d'òmi *Maurilus o Maurellus, dab lo sufixe -ana.
Segon Miquèu Grosclaude, i auré probablament pas de toponimes en -anum [o-ana] en Bearn. Dens l'ensemble, l'explicacion qu'ei la medisha que per Morlana, qui contién lo mot lana e l'arrasic toponimic *mor (preindoeuropèu), qui ei a l'origina de mor o morre en occitan, « som arredondit, mus ». Mès Morlans que pausa mei de problèmas.
Nombre racional
Construccion formala
Se pòt enseguida injectar ls entièrs dins los racionals, e definir de leis de composicion intèrna per se donar una estructura de còrs.
Aquesta construccion es valabla a partir de quin que siá anèl intègre, se dich alara còrs de las fraccions.
Morlans
Toponimia
A 30 km de distància que son situats sus la medisha cordelada de tucas, en suspart de la medisha lana, longa de 30 km e larga de 4. Dens la comuna de Morlana, que i a un quartièr dens la lana, aperat Lanne en francés. Medisha causa per la comuna de Morlans, qui contién un quartièr dens la lana, nommat Berlanne.
Nombre racional
Proprietats
drecha|vinheta|240x240px|La denombrabilitat dels racionals estrictament positius
Topologia
Dotada de la topologia de l'òrdre usual, ℚ es un còrs topologic. Aquò significa que las operacions aritmeticas son continuas. L'addicion es mai compatibla amb l'òrdre (se parla de grop ordonat).
Limitacions
Per contra, ℚ possedís pas la proprietat de la bòrna superiora : l'ensemble dels nombres racionals x tals que x2 < 2 es majorat mas possedís pas de mai pichon majorant.
Mai, ℚ es pas un espaci complet : existís de seguidas de Cauchy de nombres racionals que convergisson pas cap a un nombre racional, coma la seguida (xn) definida per recurréncia seguent lo metòde de Héron  :
Aquestas doas limitacions mòstran per exemple que de nombres essencials en matematicas, coma √ 2 o π, son pas racionals. Aquò mena a completar ℚ en bastissent un ensemble mai grand, que possedís la proprietat de la bòrna superiora e ont tota seguida de Cauchy convergís : l'ensemble dels nombres reals.
Nombre p-adic
Se pòt dotar ℚ d'una autra metrica.
Siá p un nombre primièr. Pausam:
La foncion atal definida es complètament multiplicativa, çò que permet de pausar sens ambiguïtat, per tot nombre racional a/b :
Alara definís un espaci metric.
L'espaci metric es pas complet, e sa complecion es lo còrs ℚp dels nombres p-adics. Le teorèma d'Ostrowski mòstra que tota valor absoluda non triviala sus ℚ es topologicament equivalenta o de valor absoluda usuala, o amb una valor absoluda p-adica.
Vejatz taben
Arbre de Stern-Brocot
Joana d'Anglatèrra (1165-1199)
Joana d'Anglatèrra, foguèt reina de Sicília puèi comtessa de Tolosa.
Biografia
Nasquèt en 1165 d'Enric II, rei d'Anglatèrra e d'Alienòr d'Aquitània. Dos de sos fraires, Ricard Còr de Leon e Joan sens Tèrra, son estats reis d’Anglatèrra.
Alienòr d’Aquitània confièt son educacion a l’abadiá de Fontevraud.
Veusa, acompanhèt son fraire Ricard Còr de Leon que participèt a la Tresena Crosada en Tèrra Santa. Lo rei envisatgèt quitament de la maridar a Al-Adel, fraire de Saladin e de fisar als dos esposes lo reialme de Jerusalèm, mas Joana refusèt d'esposar un prince musulman e Saladin refusèt d'autorizar son fraire a se convertir al cristianisme, çò que metèt fin al projècte. Tornat de Tèrra Santa, Ricard, qu'aviá de pretencions sus Tolosa, las poguèt pas defendre per las armas, ocupat a combatre Felip August e preferiguèt se far un aligat del comte Raimon VI de Tolosa en li balhant sa sòrre en maridatge.
Tentsuiu
Lo tentsuiu (てんつゆ/天汁 en japonés) es une saussa japonesa e se manja ambé de tempura.
Joana d'Anglatèrra (1165-1199)
Biografia
Esposèt doncas, en octobre de 1196, a Roan e en segondas nòças, Raimon VI (VIII), comte de Tolosa († 1222) que n'aguèt :
Tentsuiu
La saussa se compausa de dashi, de mirin e de saussa de sòja.
Joana d'Anglatèrra (1165-1199)
Biografia
Foguèt pas una comtessa passiva. En març de 1199, alara que son marit reglava un litigi en Provença, un vassal de Lauragués se revoltèt e Joana venguèt ela meteissa assetjar lo castèl. Afectat per la mòrt de Ricard Còr de Leon, lo 6 d'abril de 1199, se rendèt a Roan alprèp de son autre fraire Joan sens Tèrra, mas afeblida per son emprensa, se retirèt a Fontevrault, mainadèt una enfant mòrt-nascuda e moriguèt pauc aprèp.
Sarlat e La Canedat
Sarlat e La Canedat (Sarlat-la-Canéda en francés) es una comuna occitana, que se tròba en Perigòrd (departament de Dordonha e region de . Las doas comunas de Sarlat e de La Canedat fusioneron en març de 1965.
Geografia
La vila se tròba dins lo Peiregòrd Negre.
Sarlat
La prononciacion es [ʂɒr’la]. Las fòrmas ancianas son monasterium Sancti Salvadori quod vocatur Sarlatum, en latin, en 817 (monastèri), Villa Sarlatae e Sarlats en 1130, Sarlat en 1318. Los autors explican Sarlat d'un biais diferent, mas totjorn emb l'element sèrra/sèrre.
Temniac
Temniac (nom en francés) fuguèt integrat a Sarlat en 1793; èra primitivament un priorat, puèi bastiguèron una glèisa al sègle XII e lo castèl dels avesques. Las fòrmas ancianas son Tempniacum en 1305 e Tempnhacum en 1396; un nom d'òme d'epòca galloromana, malsegur, es associat al sufixe -acum, latinizacion del sufixe celtic -acon.
La Canedat
La prononciacion es [lɒkɒne’da]. Las fòrmas ancianas son La Canada (o La Cavada) al sègle XIV (Cartulari de l'Òrde de Malta), al moment onte lo priorat veniá d'èsser transferit a l'Òrdre de Sant Joan de Jerusalèm, Caneta al sègle XV. Chantal Tanet e Tristan Hordé pensan al mot occitan canet, « sanha emb de canaveras », del latin cannetum, derivat de canna, mot que ven del grèc ; mas Albèrt Dauzat constata que la topografia s'i opausa; una autra possibilitat seriá un transferiment del nom de la vila cretesa de La Canea, , mas de mistèris demòran dins la fonetica del nom.
D’origina preceltica, lo nom de Sarlat remembra la configuracion dels luòcs onte la vila fuguèt bastida. Lo prumièr element es lo preceltic °serr-, volent dire « mont, linha de crestas », tornat prene en bas-latin puèi que donèt l’occitan serra (cf. Sarlanda, Sèrras e Montguiard mai tots los luòcsdichs « (La) Serra »). Lo segond element, pus escur, seriá un determinant preceltic o bas-latin, volent dire «alongat» o «larg». L’origina del nom de La Canedat es mens segura. L'ipotèsi de l’occitan caneda («luòc plantat de canas, molhièra») es sedusenta, mas correspond pas brica a la topografia (lo vilatge es bastit sus un costal sec e sablonós). Dels autors que i a pensèron que lo toponim veniá de la vila cretesa de La Canea, lo ligam podent èsser un mostièr estacat a un òrdre de Creta.
Demografia
Comuna sola :
Airal urban : (17 comunas)
Luècs e monuments
thumb|250px|left|Vila vièlha de Sarlat [[Fichièr:Sarlat-medieval-city-by-night-13.jpg|thumb|290px|right|Ostal de La Boetiá - fòto: Luc Viatour / clicar per veire d'autras fòtos sus Commons]]
La vila es classada vila d'art e d'istòria. Es coneguda per aver la pus granda densitat de monuments istorics classats o inscrichs dins lo monde.
Arròs
<mapframe zoom=11 latitude=42.735 longitude=0.795278 height=600 width=600 align=center text="Arrós (auriòu) dens Vielha e Mijaran" > [{ "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q12647",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ff1010"  }}, { "type": "ExternalData",  "service": "geopoint",  "ids": "Q28039909",  "properties": {  "fill": "#ff0",  "stroke": "#ffff00", "marker-color": "ffff11", "title": "Arròs" }}]
Bologne
Bologne pòt essèr:
.ky
.ky es lo nom de domeni d'Internet per las Illas Caiman.
Referéncias
Toppdomän
Chelles (Sèina e Marna)
Chelles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region de Illa de França.
Nòtas
<references group=N/>
Referéncias
Montfermeil
Aquel a fach un uòu
Aquel a fach un uòu es una comptina occitana :
Jòc de dets
Aquel a fach un uòu Aquel l'a pres Aquel l'a fach còire Aquel l'a manjat E lo pichon-pichon a pas res tastat.
Sedaví
Sedaví es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Aquel va quèrre de pan
Aquel va quèrre de pan es una comptina occitana :
Jòc de dets
Aquel va quèrre de pan Aquel va quèrre de vin Aquel bota la taula Aquel trempa la sopa Aquel ditz: Bon apetís
Arctic Red
La ribiera Arctic Red (literalament Artic Roge) es un afluent dau Mackenzie dins lei territòris dau Nòrd-Oèst en Canadà. Es tanben lo nom d'una comunautat sus Mackenzie que rèsta au nivèu de la confluéncia, coneguda sota lo nom de Tsiigehtchic. L'autorota Dempster travèrsa Mackenzie en aqueu ponch.
La ribiera Arctic Red pren sorgent dins lei montanhas Mackenzie e raia pendent vèrs lo nòrd-oèst fins a la confluéncia ambé lo Mackenzie. La ribiera travèrsa un caniòn prefond quand travèrsa lo plan Peel. Lo nom indigèna significa. Lei en avau de la ribiera son navegables per caiac e canoe sens besonh de portatge.
Saint-Maurice-aux-Riches-Hommes
Saint-Maurice-aux-Riches-Hommes es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Ladirat
Ladirat (Ladirat en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Passais
Passais es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Escargòl (comptina)
Escargòl Ventre mòl Sortís la testeta Sortís las banetas, Te donarai un grun de sal Te menarai a l'espital.
Ibrahim Boubacar Keïta
Ibrahim Boubacar Keïta (nascut lo 29 de genièr de 1945 - 16 genièr de 2022) foguèt president de Mali entre septembre de 2013 e agost de 2020 Tanben foguèt primièr ministre del país entre 1994 e 2000.
Niederschaeffolsheim
Nìderschafelse (alemannisch; Niederschäffolsheim en alemand estandard, Niederschaeffolsheim oficialament en francés, Schaeffolsheim Sotiran) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Villers-le-Lac
Villers-le-Lac es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Geografia
La municipalitat de Villers-lo-Lac a situat sus la rota départementale D461 #que pòrta de Morteau (França) a Lo Locle (Soïssa), a vorejat a l'èst pel Doubs #que marca la frontièra amb la Soïssa.
Comuna francesas limitrophes Montlebon
Comuna suisses limitrophes
La commune de Villers-le-Lac est située sur la route départementale D461 qui mène de Morteau (France) à Le Locle (Suisse), elle est bordée à l'est par le Doubs qui marque la frontière avec la Suisse.
Communes françaises limitrophes
Communes suisses limitrophes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L’ancre de marine orne le blason de la cité, prouvant, s’il est besoin, que Villers-le-Lac doit ses origines à l’activité des pêcheurs. On a retrouvé un site néolithique au bord du lac attestant de la transhumance estivale des premiers occupants. Les habitants de la Tène (village Suisse), montaient de Neuchâtel en été, suivant les troupeaux de rennes. Ils s’installaient à la Roche aux Pêcheurs.
Molin
Lo molin es una maquina per mòudre los grans de cereala en farina e, per analogia, una maquina per trissar, pilar, embrenicar divèrsas substàncias e extraire certans produits (òli, pomas, polvera, espècias, formatge, legums, pebre, sal, cana de sucre, sucre glaç).
Un molin mogut per l'aiga se ditz una molina que pòt tanben fornir l'energia per un ressèc.
Presentacion
Del latin molinum eissit de mola, lo molin designa una installacion preïndustriala o semiindustriala. Son mecanisme pòt mòure per la fòrça umana o animala (molin de sang), per l’aiga (molina) o lo vent (molin de vent, molin d'aura). Redusís los grans de cerealas en farina, o ben ne trai lo chuc (molin de farina, d'òli, de pomat…). thumb|250px|Molins de vent tradicionals ([[Ucraïna)]] thumb|250px|right|[[Molin de vent|Molins de vent (Espanha).]] thumb|250px|Molina amb una ròda de palas. thumb|right|250px|Una mòla de man utilizada per afilar los espleches. thumb|300px|Molina
En un sens pus larg, lo tèrme designa l'installacion que mòu e abriga lo molin, o tota installacion semblabla, mòu una pompa, un generador o tot autre mecanisme rotatiu, mogut par una fòrça naturala. Lo nom de molin se dona tanben als Folona, e a d'establiments que trabalhan de vegetals (fibras per teissuts o papièrs) o ben de metals (martinets), o encara d’autres per l’asagatge.
Lo molin pòt èsser mogut per diferentas fòrças :
Entièr natural
En matematicas, un entièr natural es un nombre permetent fondamentalament de denombrar una quantitat d'objèctes comptant cadun per un  e donc de comptar d'objèctes considerats coma equivalents : un geton, dos getons… una carta, dos cartas, tres cartas…Èra peraquís la definicion donada per Euclides  "comptar una colleccion o quantitat  d'unitats entièras".
D'aquela definicion, seguís :
- un tal nombre entièr pòt s'escriure amb una seguida finida de chifras en notacion decimana posicionala (sens signe e sens virgula).
- cada nombre entièr a un successor unic, es a dire un entièr que li es imediatament superior. La lista dels entièrs naturals es infinida.
- la situacion del nombre zèro foguèt discutada a la fin del sègle XIX  (Pas cap d'entièr natural a 0 per successor e es pas un nombre positiu : es un entièr natural ? ),
- los entièrs naturals s'identifican als entièrs relatius positius o nuls, tanben als nombres racionals positius o nuls podent s'escriure jos la forma d'una fraccion de denominator 1, e d'un biais mai general als nombres reals positius o nuls de partida fraccionària nula.
L'estudi dels entièrs naturals e de lors relacions, amb las operacions d'addicion e de multiplicacion per exemple, constituís dempuèi l'Antiquitat grèga una branca de las matematicas nomenada « aritmetica ».
Al sègle 19, i aviá fòrça discussions sobre l'existéncia filosofica d'aquels nombres (son "naturals" o creats ?) amai la cèrca d'una construccion rigorosa de l'aritmetica e la ligason amb la teoria dels ensembles. En 1889, Peano faguèt una sintèsi praticament definitiva del trabalh de fòrça matematicians de l'epoca (Richard Dedekind, Grassmann, Frege,..) publicant sos axiomas de l'estructura dels entièrs naturals. Inclutz lo nombre zèro coma natural e la lista dels entièrs naturals es donc :
0; 1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 ; 6 ; 7 ; 8 ; 9 ; 10 ; 11 ; …
(La definicion de Richard Dedekind, de l'ensemble dels entièrs naturals exclutz lo nombre zèro ; . Aquestas doas definicions coexistisson uèi encara .)
Ernst Zermelo, quand axiomatizèt la teoria dels ensembles, montrèt que los entièrs naturals podavan èsser definits en tèrmes ensemblistas (s'utiliza uèi mai sovent un metòde degut a von Neumann).
L'ensemble dels entièrs naturals, que contenga o non lo nombre zèro, es notat « N » o « ℕ ». La notacion es deguda a Dedekind en 1888, que l'utiliza per l'ensemble dels entièrs naturals non nuls. Uèi aqueste darrièr ensemble es tanben sovent notat « N* » (o « ℕ* »).
vinheta|Los entièrs naturals permeton de comptar (una poma, doas pomas, tres pomas…).
De l'enumeracion cap a l'abstraccion
La nocion d'entièr natural, ocupant d'en primièr (e fins al sègle XVII ) tota l'idèa de nombre, es belèu eissit de la nocion de colleccion : lo nombre entièr es d'enprimièr concebut coma un cardenal. Unes objèctes o animals, tot essent distinctes los uns dels autres, pòdon admetre une designacion comuna, del fach de lor semblança o d'una autra caracteristica partejada. Lor amassada constituís una colleccion, tal coma un tropèl de vacas, un collar de pèrlas, un molon de pèiras.
Lo nombre es en grelh dins l'enumeracion d'una colleccion, es a dire lo fach de far desfilar totes sos elements, un a un e sens repaticion. Pren consisténcia dons lo constat que doas enumeracions esimultanèas (d'un tropèl cap un enclaus e de pèiras dins un sac, par exemple) se terminan o sempre en mèsme temps, o sempre en escart. Lo nombre es fin finala presentat quand lo sac de pèiras o lo baston d'òsca es utilizat per indicar una quantitat.
Pasmens, lo concèpte d'entièr nàis veraiament sonque quand es destriat de son representant, es a dire quand represent pas pus de pèiras, o d'òscas, o vacas : i a aquí una primièra abstraccion ont cada objècte es considerada coma una unitar pura e sens qualitat. Aqueste procediment mental es conegut jol nom d'abstraccion : es fach abstraccion de la qualitat de l'objècte per s'interessar unicament a la quantitat. Una segonda abstraccion mèna alara a la consideracion d'aquestas unitats coma una colleccion d'unitats.
Euclides dona al Libre VII dels Elements la definicion seguenta : « L'unitat es çò relativament a que tot objècte es nomenat Un. » Aquesta abstraccion li permet de definir enseguida lo nombre (entièr natural) coma « colleccion d'unitats ».
Definicion avortada dels entièrs en tèrmes de classa de bijectabilitat
Frege pensèt (Fondements de l'arithmétique, 1884) a definir los entièrs en tèrmes de classa de bijectabilitat.
Aquesta idèa consistís a definir cada entièr n coma lamassada de totes los ensembles avent n' elements.
Totela
Lo totela es una lenga banto parlada en Namibia e en Zambia.
Entièr natural
Definicion avortada dels entièrs en tèrmes de classa de bijectabilitat
Aquò que, levat per l'entièr 0, identificat a l'ensemble void, per tot autre entièr n le'massada dels ensembles avent n elements es una quita classa e donc es pas un ensemble.
Totela
Localisacion
Lo totela es parlat dins l'èst de la Zambia e dins lo Caprivi en Namibia.
Classificacion
Per Nurse e Philippson (2003), lo totela fa partida d'un grop subiya amb lo subiya, lo mbalangwe e lo fwe.
Entièr natural
Construccion pels ordinals
Los entièrs naturals pòdon èsser definits coma dels ordinals, es a dire, pel metòde de von Neumann, coma d'ensembles ben ordonat totes comparables per inclusion. Los entièrs naturals son los ordinals finits, aquestes que l'òrdre recipròc es tanben un bon òrdre, o encara los ordinals successors que totes los minorants son tanben d'ordinals successors.
Enonciacion
La designacion dels entièrs dins lo lengatge es pas la mèsma d'una lenga a l'autre, quitament se se fonda en general sus uns metòdes simples.
Los primièrs entièrs an un nom especific sens ligam los uns amb los autres. En occitan, s'agís dels entièrs de un a dètz (los noms dels entièrs d'onze a quinze son de desformacions de noms compausats). De lengas an pas de mot especific al delà de dos.
L'accòlament de dos noms pòt designar lo resultat de l'addicion (coma dins detz e sièis) dels entièrs correspondants. D'autres procediments existisson utilizant la multiplicacion, la sostraccion, la division o la protraccion.
Al delà de las limitas impausadas pel le vocabulari, la lenga ne pòt prepausar pas que de designacions per acòlament : « mila miliards de miliards… »
Escritura chifrada
Se l'escritura dels entièrs varièt fòrça dins l'istòria de las civilizacions, es uèi gaireben pertot fondada sus un mèsme sistèma de notacion decimala posicionala, quitament se la grafia dels chifres pòt subir de variacions mai o mens importantas d'un país a l'autre.
Cada entièr natural se descompausa de biais unic en una soma de multiples de poténcia de detz, de biais que cada coeficient multiplicator siá estrictament inferior a detz, donc representat per l'un dels detz chifres arabis de 0 a 9. L'escritura d'aqueste nombre se fa alara en acolant aquestes chifres renjats per òrdre desressent de las poténcias de detz correspondentas.
L'interés màger d'aquesta escritura es la simplicitat conjunta dels algoritmes de calcul pels quatre operacions aritmeticas elementàrias.
Codatge
La practica del calcul podèt se pièjar sus la manipulacion de pèiras o d'autres simbòls concrèts, d'en primièr per simbolizar una unitat per pèira, puèi en diferenciant la valor dels simbòls (una cauquilha marcant per exemple detz pèira).
La notacion posicionala permetèt de diferenciar las valors dels simbols segon lor posicion e non pas pus lor natura, çò que se traduguèt pel desvolopament de l'abac. Aqueste pricipi es encara en vigor dins las calculatridoiras e ordinators.
Representacion de las operacions
Representant cada entièr per una colleccion d'objèctes (de pèiras o de getons per exemple), l'operacion d'addicion es representada per la reunion de doas colleccions, alara que la sostraccion ne ven a levar una colleccion d'una autra. Aquesta representacion mòstra plan l'impossibilitat de sostraire (dins los entièrs naturals ) un nombre a un autre estrictament mai pichon.
La multiplicacion de dos entièrs naturals correspon a l'emplissatge d'un rectangle que dos costats adjacents representon cadun un dels factors.
La division euclidiana d'un entièr (nomenada dividend) per un autre (nomenat divisor e necessàriament non nul) es illustrada pel renjament de la colleccion representant lo dividend dins un rectangle qu'un costat representa lo divisor. Lo nombre de rengs complèts representa alara lo quocient alara que l'eventuala renjada incomplèta representa lo rèste, necessàriament estrictament inferior al divisor.
Multiple e divisor
Donat un entièr natural non nul, l’ensemble de sos multiples es infinit mas regularament despartit e aisidament de descriure per una seguida aritmetica. Per exemple, los multiples de 2 son los nombres pars, que sont alternats amb los nombres impars d'entre totes los entièrs.
Al contrari, l’ensemble dels divisors d’un entièr non nul es sempre finit e sa reparticion a pas gaire lo mèsme biais de regularitat. Conten de segur lo nombre de divisar e lo nombre 1, los eventuals autres divisors se situisson entre los dos extrèms. Mas es en general dificil de listar aquestes autres divisors a partir d’una escritura del nombre dins una basa donada.
Aqueste problèma es ligada en partida a la raretat dels critèris simples per determinar sens calcul se un nombre es divisible per un autre. Dins un sistèma de numeracion posicionala decimala, diferents critèris de divisibilitat son coneguts poer de pichons divisors (subretot per 2, 3, 5, 9 e 10), mas levat aquestes cases, es subretot la division euclidiana que permet de respondre a aquesta question.
Nombre primièr
Levat lo nombre 1, qu'es son sol divisor, tot nombre admet donc al mens dos divisors distinctes. Aquestes que n'admeton exactament pas que dos son nomenats nombres primièrs. Son los sols a poder reduire d’autres nombres per division, sens èsser d'esperse decomposables en produch de nombres estrictament mai pichons. N'existís una infinitat e cada nombre se descompausa de biais unic en un produch de nombres primièrs. Aquesta descomposicion permet entre autres de comprene l'estructura de l’ensemble dels divisors.
Notacions
Diferentas notacions per l'ensemble dels entièrs naturals, comprenent o non zèro:
N
En 1894, Giuseppe Peano utiliza las notacions « N » per « nombre entièr positiu » e « N0 » per « nombre entièr positiu o nul » dins sas Notacions de logica matematica, que servisson d'introduccion a son grand projècte de formalizacion des matematicas, lo Formular de matematicas. L'utiliza coma predicat una nocion plan pròche d'aquesta d'ensemble. Atal Peano escrich « x ε N » (que s'escich uèi « x ∈ N ») çò que per el se legís « x es un nombre entièr positiu ».
La notacion istorica de l'ensemble dels entièrs naturals en imprimeria ven « N », letra capitala grassa. En escritura manuscrita aqueste caractèr es destriat d'una letra « N » doblant la primièra barra verticala, o de la barra oblica. L'edicion matematica modèrna utiliza ara los caractèrs « doblats », mas l'usatge del gras tipografic tanben contunha.
Per levar l'ambiguïtat al subjècte de la presa en compte del zèro coma entièr natural, l'ensemble es a vegada notat « N0 ». L'indici 1 nòstra de biais similar que l'ensemble comença amb l'entièr 1. Un usatge espandit per exclure lo zèro es l'apond d'un asterisc en expausant.
Teoria dels ensembles
Lo mai pichon ordinal infinit es la bòrna superiora de totes los ordinals finits, qui son los entièrs naturals. Foguèt introduch per Georg Cantor que la notèt ω (letra minuscula grèga omèga) o ω0. John von Neumann montrèt que los ordinals podavan èsser definits de biais a identificar un ordinal a l'ensemble de sos minorants estrictes, e l'ordinal ω s'identifica alara a l'ensemble dels entièrs naturals (un entièr natural essent d'esperel identificat a l'ensemble dels entièrs naturals que li son estrictament inferiors). En teoria dels ensembles, la letra ω es donc tanben utilizada per designar l'ensemble dels entièrs naturals. L'axiòma de l'infinit permet de mostrar l'existéncia d'aqueste ensemble.
Un ensemble denombrable es un ensemble qu'a lo mèsme cardinal que l'ensemble dels entièrs naturals (se precisa a vegada « infinit denombrable », denombrable podent tanben significar « finit o de mèsme cardinal que N »). Lo cardinal del denombrable, aqueste de N, es lo mai pichon cardinal infinit, es notat ℵ0, alef-zèro.
En teria dels ensembles, formalament ℵ0, se definís coma lo mai pichon ordinal infinit denombrable, o ω, e donc encara coma l'ensemble dels entièrs naturals.
Proprietats
Las operacions d'addition e de multiplicacion essent associativas, comutativas, munidas de neutres e satisfasent una proprietat de distributivitat, l'ensemble dels entièrs naturals es un semianèl.
Es ordonat per la relacion d'òrdre usuala inducha per l'addition, que li dona una estructura de bon òrdre, es a dire que tota partida non voida admet un mai pichon element. Aquesta propriatat es a la basa del rasonament per recurréncia.
L'ensemble es tanben munit de la relacion de divisibilitat qu'es un òrdre parcial.
Axiomatica de Peano
Quin que siá lo biais d'introduire los entièrs naturals, aquestes an las mèsmas proprietats fondamentalas a partir de que se desvelopa l'aritmetica. Richard Dedekind e Giuseppe Peano ne prepausèron de biais independent de las axiomatizacions qu'èran sobretot equivalentas. S'agissiá d'axiomatizacion que se dich a vegada uèi del segond òrdre : la nocion d'ensemble (o de predicat) es supausat coneguda e es pas presa en compte per l'axiomatizacion. Vaquí una presentacion modèrna d'aquestes axiòmas (dichs axiòmas de Peano) :
Lo primièr axiòma permet de pausar que l'ensemble dels entièrs naturals es pas void, lo segond que lo successor es una foncion, lo quatren qu'aquesta foncion es injectiva, lo tresen que possedís un primièr element (aquestes dos axiòmas asseguran que l'ensemble dels entièrs naturals es infinit). Lo cinquen es una formulacion del principi de recurréncia.
Una proprietat importanta, demostrada per Richard Dedekind a partir d'aquestes axiòmas, es lo principi de definicion per recuréncia. Permet per exemple de definir las operacions usualas.
La construccion de Von Neumann
Von Neumann bastís l'ensemble dels entièrs naturals del biais seguissent (dins las annadas 1940) :
A l'ensemble voide es appariat lo nombre 0.
A l'ensemble composat de l'ensemble void es appariat lo nombre 1 ....
A l'ensemble composat dels dos d'avant  es appariat lo nombre 2 ....etc
L'ensemble dels entièrs naturals es donc bastit amb unencament dels ensembles (.voides !).
Ligams extèrne
Nombres : curiosités, théorie et usages, site de G. Villemin
Ormoy
Ormoy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Avricourt (Meurthe e Mosèla)
Avricourt  es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region de Lorena.
Ormoy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Avricourt (Meurthe e Mosèla)
Istòria
Lo anciana comuna de Avricourt fasiá partida del departament de la Meurthe, en lo arrondissement de Sarrebourg e lo costat de Réchicourt-lo-Castèl.
I aguèt arribat a pel camin de fèrre en 1852 amb la creacion d'una estacion homonyme, la ponduda en servici en la siá totalitat de la linha París-Estrasburg en essent la œuvre de la companhiá de l'Èst. En 1864, Avricourt #venir una estacion d'embrancament per la ponduda en servici de la linha a via normala e unica de 18 km en prenent Dieuze (Meurthe) per l'espleitacion de salines (d'ont la appellation de « linha de las salines »), espetada per la companhiá de l'Èst. En 1870 #èsser ponduda en servici (fins en 1969) la linha a via unica e normala de Avricourt a Blâmont e a Cirey-sus-Vezouze, espetada per la companhiá privada ABC (Linha de Avricourt a Blâmont e a Cirey).
En 1871, en lo moment del annexion del Alsace-Lorraine, continuament al Tractat de Frankfurt signat lo 10 de mai de 1871, la nòva frontièra li caliá inclure la arrondissement de Sarrebourg (Meurthe) en l'Empèri alemand, i #comprene Avricourt e Igney. L'estacion d'embrancament e la linha ferroviaire ABC (en partida) se trobavan doncas a Alemanha. Continuament a las doléances francesas, los Alemands #acceptar, per una convencion additionnelle signada a Berlin lo 12 d'octòbre de 1871, de modificar lo traçat de la frontièra: l'Alemanda retia a la França las municipalitats de Raon-lès-Leau (Meurthe) e de Raon-sus-Plana (Vòges) al pè del Donon en exclusent las tèrras apertenentas dins l'estat, aital coma la municipalitat de Igney e la part de Avricourt al sud de la via ferrée. La nòva frontièra anava doncas èsser fixada sus sièis quilomètres la quita longitud de la via ferrée unica ABC e d'aquela a via dobla de París-Estrasburg costat Lunéville. Las porcions de vias aicí-dessus, las installacions de l'estacion de Avricourt (#que pren lo nom de Igney-Avricourt) redeviennent francesas.
Arrondiment de Pau
L’Arrondiment de Pau qu'ei ua division administrativa e ua anciana division electorau francesa situada en Bearn, dens lo departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, anteriorament d'Aquitània. L'arrondiment que s'espandeísh en Bearn. La lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon dens la varianta bearnesa.
Avricourt (Meurthe e Mosèla)
Istòria
La municipalitat de Avricourt #èsser doncas scindée. Lo bourg de Avricourt #venir alemand e se #trucar Deutsch-Avricourt, nom germanisé l'an 1915 en Elfringen, la municipalitat de Igney redevint francesa.
Arrondiment de Pau
Istòria
L'arrondiment que's creè en 1800. Que'u modifiquèn en 1926 quan dispareishón los ancians arrondiments de Maulion e d'Ortès. Dab la refòrma cantonau de 2014, aplicada en 2015, lo nombre de cantons qu'estó dividit per dus, un canton navèth que pòt estar sus dus arrondiments.
Avricourt (Meurthe e Mosèla)
Istòria
En escambi de la cession de las municipalitats, la convencion exigait dins lo govèrn francés de finançar lo bastiment d'una estacion termierèra en territòri alemand, #que i aguèt acabat l'an 1875 a 1,3 km de l'estacion francesa e a 800 m de la nòva frontièra.
Tombèt son mochador
Cançon de ronda
Tombèt son mochador E lanlà driretulà Dins la valsa jolia Mirlanlirà Dins la valsa jolia Mirlanlà.
Arrondiment de Pau
Istòria
Lo nombre de comunas que demorè a 269.
Avricourt (Meurthe e Mosèla)
Istòria
En 1919, en lo moment de la restitution de la Alsace-Lorraine a la França, aquela division i aguèt mantengut en creant doas comuna còsta-a còsta, una en cada departament, en Moselle e en Meurthe e Mosèla. L'estacion de « Deutsch Avricourt » es vengut « Nòu Avricourt ».
Arrondiment de Pau
Composicion dinc a 2015
thumb|center|450px|L'arrondiment de Pau en Aquitània abans 2015. L'imatge que muisha l'arrondiment d'Auloron non tocava lo departament de las Lanas e adara si
Composicion de 2017 ençà
269 comunas.
Geranium
Los extraches de geranium d'unes produches o d'unes medicaments provenon pas dels geraniums dels floristas o Pelargonium. Tanben, las proprietats e interèsses medicinals del Geranium son pas los del Pelargonium e vice versa.
Lo plural tanben se pòt escriure gerania.
Avricourt (Meurthe e Mosèla)
Istòria
Dempuèi lo 1er en genièr 2011, Avricourt practica lo tri selectiu.
L'ancienne commune d'Avricourt faisait partie du département de la Meurthe, dans l'arrondissement de Sarrebourg et le canton de Réchicourt-le-Château.
Osroes Ièr (rei part)
Osroes Ièr (o Chosroes Ièr) foguèt un emperaire part que regnèt sens dobte de 108-109 a 127-128. Es un rei concurrent de Vologés III.
Avricourt (Meurthe e Mosèla)
Istòria
Elle fut atteinte par le chemin de fer en 1852 avec la création d’une gare homonyme, la mise en service dans sa totalité de la ligne Paris-Strasbourg étant l’œuvre de la compagnie de l’Est. En 1864, Avricourt devint une gare d’embranchement par la mise en service de la ligne à voie normale et unique de 18 km rejoignant Dieuze (Meurthe) pour l’exploitation de salines (d’où l’appellation de « ligne des salines »), exploitée par la compagnie de l’Est. En 1870 fut mise en service (jusqu'en 1969) la ligne à voie unique et normale d’Avricourt à Blâmont et à Cirey-sur-Vezouze, exploitée par la compagnie privée ABC (Ligne d'Avricourt à Blâmont et à Cirey).
En 1871, lors de l'annexion de l'Alsace-Lorraine, suite au Traité de Francfort signé le 10 mai 1871, la nouvelle frontière devait inclure l'arrondissement de Sarrebourg (Meurthe) dans l'Empire allemand, y compris Avricourt et Igney. La gare d’embranchement et la ligne ferroviaire ABC (en partie) se trouvaient donc en Allemagne. Suite aux doléances françaises, les Allemands acceptèrent, par une convention additionnelle signée à Berlin le 12 octobre 1871, de modifier le tracé de la frontière: l'Allemagne rendait à la France les communes de Raon-lès-Leau (Meurthe) et de Raon-sur-Plaine (Vosges) au pied du Donon en excluant les terres appartenant à l'état, ainsi que la commune d'Igney et la partie d'Avricourt au sud de la voie ferrée. La nouvelle frontière allait donc être fixée sur six kilomètres le long même de la voie ferrée unique ABC et de celle à voie double de Paris-Strasbourg côté Lunéville. Les portions de voies ci-dessus, les installations de la gare d’Avricourt (qui prend le nom d'Igney-Avricourt) redeviennent françaises.
La commune d'Avricourt fut donc scindée. Le bourg d’Avricourt devint allemand et s'appela Deutsch-Avricourt, nom germanisé en 1915 en Elfringen, la commune d’Igney redevint française.
En échange de la cession des communes, la convention exigait au gouvernement français de financer la construction d’une gare frontalière en territoire allemand, qui fut terminée en 1875 à 1,3 km de la gare française et à 800 m de la nouvelle frontière.
Sauf pour l'Orient-Express créé en 1883, les trains français (Compagnie de l'Est) circulant à gauche en provenance de Lunéville et Nancy avaient pour terminus la gare de Deutsch-Avricourt dont tous les panneaux étaient écrits en allemand en écriture gothique et aucun en français. Les passagers étaient débarqués et aussitôt le train français repartait à vide stationner en gare d'Igney-Avricourt. Les passagers, après avoir franchi les contrôles allemands de police et de douanes, attendaient la mise à quai du train allemand (compagnie Elsass-Lothringen) qui partait en circulation à droite avec signalisation allemande pour Sarrebourg et Strasbourg.
En 1919, lors de la restitution de l'Alsace-Lorraine à la France, cette division fut maintenue en créant deux communes côte-à côte, une dans chaque département, en Moselle et en Meurthe e Mosèla. La gare de « Deutsch Avricourt » est devenue « Nouvel Avricourt ».
Depuis le 1er janvier 2011, Avricourt pratique le tri sélectif.
Saugeot
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.kw
.kw es lo nom de domeni d'Internet per Kowait.
Referéncias
Toppdomän
Carlsberg
Carlsberg es una compania de bièrra danesa. Es una dei mai importantas dau monde, e es presenta dins mai de 50 país. Lo sèti sociau es a Valby, Copenaga. La principala bièrra de la compania es la Carlsberg, mai lo grop braça tanben la Tuborg, ensi que de nombrosas bièrras localas. La compania èra fondada en 1847 per Jacob Christian Jacobsen e a comptat son fiu, lo mecènas Carl Jacobsen dins son conseu d'administracion.
En absorbant lo grop norvegian Orkla ASA en genier 2001, Carlsberg es devengut lo cinquen brassor mondiau, e emplega ara pròche de 31000 personas. En 2003 Carlsberg pren possession dau brassor soïsse Feldschlösschen Boissons SA.
Ligams
Saint-Lubin-en-Vergonnois
Saint-Lubin-en-Vergonnois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Geografia
Sant-Lubin en Vergonnois a situat a 7 km de Bles, en la direccion de Angieus.
Avensac
Avensac, , o Avençac (Avensac en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
James Prescott Joule
Jovença e promiers trabalhs
Fiu d'un braçaire, succedèt a son paire mas abandonèt rapidament la direccion de l'entrepresa per si consacrar a la sciéncia e installar un laboratòri dins la braçaria familhala. Foguèt l'estudiant dau fisician e quimista John Dalton (1766-1844) que l'associèt ai sieu recèrcas sus lu gas e li vapors. En lo 1838, comencèt de recèrcas personali en electromagnetisme. Estudiant lu electroaimants, demostrèt l'existéncia d'una fòrça d'atraccion proporcionala au carrat de l'intensitat dau corrent utilizat per activar l'aimant. Utilizèt aqueli descubèrtas per concebre un motor electric. Pi, en lo 1840, foguèt l'autor de la descubèrta dau fenomèn de saturacion magnetica.
Saint-Lubin-en-Vergonnois
Geografia
Saint-Lubin en Vergonnois est situé à 7 km de Blois, dans la direction d'Angers.
Villeneuve-le-Comte
Villeneuve-le-Comte es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Saint-Lubin-en-Vergonnois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
James Prescott Joule
L'estudi dei fenomèns termics
Pi, l'interès de Joule si dirigissèt vèrs la determinacion de la quantitat d'energia desliurabla per una foant d'energia donada. En lo 1843, aprefondissèt li sieu recèrcas sus l'efièch Joule. Trobèt que la calor desgatjada èra producha dins lo materiau conductor e non per un transferiment despí un autre materiau. Aquelu trabalhs permetèron de sostenir li tèsis de Sadi Carnot (1796-1832) sus li maquinas termiqui. Totun, lo prestigi de la teoria dau caloric, basat sus li recèrcas de Lavoisier, alentissèt encara longtemps l'acceptacion dei teorias atomisticas. Durant aqueu periòde, gràcias a una experiença famosa, Joule mesurèt l'equivalent mecanic de la caloria. Mas non publiquèt aquela descubèrta avant lo 1847. Melhorèt son experiença en lo 1849.
Avensac
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
James Prescott Joule
L'estudi dei fenomèns termodinamics
Durant lu sieu trabalhs, Joule si ralièt a la teoria atomistica de la matèria. Segon aquela teoria, la calor èra explicada per l'agitacion dei atòms. Realizèt alora d'experienças sus l'expansion dei gas e interpretèt la lèi de Mariotte a partir de la teoria cinetica dei gas en lo 1851. Aquò li permetèt de calcular la velocitat mejana dei moleculas gasoï. Dau 1852 au 1856, s'associèt finda a William Thomson per estudiar lu fenomèns termodinamics. Gràcias a l'abiletat experimentala de Joule, lu doi sabents estudièron lo refreiament d'un gas sotamés a una destenda lenta (efièch Joule-Thomson).
Avensac
Toponimia
Segon Dauzat, Avençac que veng deu nom latin d'òme Aventius, dambe'l sufixe -acum. Negre qu'aima mei Avencius, dambe'l medish sufixe. Delamarre que considèra lo nom pòt estar un derivat d'un nom gallic *Auantios, dambe la derivacion en -ācon; que's justifica per quauques observacions [un chic contradictòrias], la preséncia d'Avantici en Narbonesa (Plini lo Vièlh) e d'ua divessa Aventia a Avenches (Soïssa). Es pas impossible, mes de segur especulatiu.
Villeneuve-le-Comte
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Religions
thumb|380px|
Villeneuve-le-Comte
Nòtas
<references group=N/>
James Prescott Joule
Transformacions de l'energia
En matèria de transformacion de l'energia, Joule es sobretot conoissut per sa descubèrta de l'efièch que poarta lo sieu nom. Es la manifestacion termica de la resistença electrica que s'opausa au passatge de l'electricitat dins un materiau conductor. Aquela descubèrta aguèt un ròtle important dins la compreneson dei fenomèns electrics e dins l'adopcion de la teoria atomistica. Encuèi, l'efièch Joule es utilisat dins lo foncionament dei convectors, dei aparelhs d'escaufatge electric e dei lampas a incandescença. Permet finda d'explicar li perdas en linha en lu rets electrics.
Religions
Lo periòde d'aparicion dei premierei religions es desconegut mai lo fenomèn es probablament liat a aqueu dei rites funeraris fa mai de 100,000 ans. Lei crèires pus ancians devián donc èsser similars a l'aninisme. Pasmens, lei concepcions religiosas conoguèron un lent procès de complexificacion. Lo desvolopament d'estructuras socialas mai e mai sofisticadas e lo progrès scientific e filosofic son probablament lei causas d'aqueu mecanisme. Entraïnèron l'aparicion de religions estructuradas a l'entorn de panteons, dotadas d'un clergat organizat e de dògmas relativament estables. Uei, existís ansin quatre grops de religions principaus : lei religions abraamicas monoteïstas derivadas dau culte de Yahve (judaïsme, cristianisme, islam), lei religions indoiranianas basadas sus l'existéncia d'un cicle de reïncarnacions, lei religions tradicionalas africanas relativament pròchas de l'animisme e lei religions tradicionalas de l'Extrèm Orient, egalament fòrça influenciada per l'animisme mai que presentan de trachs eissits de la pensada confucianista ò taoïsta.
James Prescott Joule
Transformacions de l'energia
Joule comparèt egalament l'energia desliura per de materiaus diferents. En efècte, mesurèt l'energia desgatjada per una mema massa de carbon, cremada en una maquina de vapor, e de zinc consumada dins una cellula de Groove. Trobèt una valor cinc còups superiora per lo carbon.
Religions
L'adesion a una religion, pus rarament a plusors religions, es un trach caracteristic de la màger part dei societats umanas. Dins aquò, de corrents de pensada sceptics ò opausats ai religions existisson (agnostisme, ateïsme). Dempuei lo sègle XIX, an una certana influéncia dins mai d'un país desvolopat mai demòran minoritaris dins lo mond.