cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Persèu
Naissença
esquèrra|vinheta|Danaèa e la pluèja d'aur. Cratèri beocin, vèrs [[-425--420 Lovre.]] Persèu es ja mencionat per Omèr, que lo nomena le filh de Zèus e de Danaèa, sens autre precision. Lo Catalòg de las femnas apond que Danaèa es getada a la mar dans un cofre, , mas cal esperar Ferecid d'Atenas, al sègle V AbC, per que lo recit siá complet : Acrisios, rei d'Argos, e son espoca Eurici engendran una filha, Danaèa. L'oracle de Dèlfes, interrogat, li anóncia qu'aurà pas de filh, mas que lo fellen que li donarà Danaèa lo tuarà. De retorn a çò d'el, Acrisios fa bastir una cambre de bronze sosteranha ont embarra Danaèa e sa noiriça. Zèus apercep pasmens la joventa e la sedusís après s'èsser transformat en pluèja d'aur. Danaèa fa nàicer Persèu e l'eleva en secret, fins a ce que los crit del mainat, de tres o quatre ans, traïsson son existéncia. Acrisios fa executar la noiriça e exigís de saber qu'es lo paire de Persèu. Volent pas creire las declaracions de Danaèa, fa geter a la mar dins un cofre, amb son filh. Lo cofre es levar pels flots fins a l'illa de Serifos, ont Danaèa e Persèu secorreguts per un pescador generós, Dictis de (« ret »), qu'eleva lo mainat coma lo siueu.
Una escolia de l’Iliada fa de Proetos, fraire d'Acrisios, lo paire verai de Persèu, çò qu'auriá estat lo motiu de la brega entre ambedos fraires. Aquesta varianta, que l'escoliasta atribuís a Pindar, es tanben citada pel pseudo-Apollodor. Pindar menciona pasmens l'istòria de la pluèja d'aur alhors. Es possible que dins la font de l'escoliasta e d'Apollodor, Danaèa avent estat seducha per Proetos e emprisonada per son paire en castig, daissant atal lo camp liure a Zèus. La varianta que Danaèa es embarrada dins una tor puslèu que dins una cambra sosterrena ven d'Oraci, puèi d'Ovidi.
A Serifos
Encara segon Ferecid, Dictis es lo fraire del rei de l'illa, Polidècte. Alara que Persèu ven adult, Polidècte apercep Danaèa e s'enamora d'ela. Organiza un eranos, es a dire un banquet ont cadun pòrta sa contribucion, que convida lo jovent. Polidècte fenh d'aver besonh de presents per las nòças d'Ipodamia, filha d'Enomaos. A la demanda de Persèu, Polidècte precisa que vòl de cavals; lo jovent respond alara que portarà la tèsta de la Gorgona – per fanfaronnejar, precisa Apollodor. Polidècte respond a l'escomesa quand Persèu pòrta un caval l'endeman, refusa e insistís per obtenir la tèsta de la Gorgona, menaçant de prene de Danaèa se lo jovent o realiza pas.
Lo recit de Ferecid es pas gaire clar: se comprend pas plan quina èra l'intencion primièra de Polidècte en organizant lo banquet, que podava pas preveire que Persèu evocariá Medusa. D'autors modèrnes explican que Polidècte reclama un caval à Persèu savent plan qu'aqueste ne'n possedís pas, mas aqueste element s'encontra dins pas cap de font anciana.
Medusa
vinheta|Persèu capvirant l'agach pendent que tua [[Medusa (mitologia)|Medusa (representada aicí coma un centaure feme). Col d'un pitos orientalieant amb relèus, vèrs 660 AbC. Lovre (CA 795).]] La decapitacion de Medusa per Persèu figura pas per Omèr, mas apareis a partir de la Teogonia d'Esiòde: Medusa, filha de Ceto e Forcis, es la sola de las tres Gorgonas a èsser mortala e a èsser seducha per Poseidon; es decapitada per Persèu suls bòrds d'Ocean, e de son sang naisson lo caval alat Pegàs e lo gigant Crisaor de l'espasa d'aur. Lo Bloquier d'Eracles mostra Persèu aquipat del casco d'Adès, percaçat per las Gorgonas après aver decapitat Médusa, que la tèsta es embarrada dins un sac de franjas d'aur que pòrta sus l'esquina.
Un recit mai complet es aqueste de Ferecid. Persèu, a qui Polidècte, rei enamorat de sa maire, reclama la tèsta de Medusa per l'alunhar, se retirar per se lamentar. Ermès li apareis e, après aver conegut la causa de son lagui, lo mèna a çò de las Grèas, en companhiá d'Atena. Suls conselhs divins, Persèu pana l'unic uèilh e l'unica dent que las tres sòrres tenon, e que se passan l'una l'autra. Las Grèas son obligadas a ajudar Persèu per qu'el lor torne lor ben e indican ont poirà encontrar las nimfas que tenon tres objècte magica: la cunèa o casco d'Ades, que fa invisible son portaire, una par de sandalas aladas que permet de volar dins los aires e una biaça (en grèc ancian, kibisis) destinada conténer la tèsta de Meduse. Persèu lor torna alara uèlh e dent e se'n va a l'encontre de las nimfas per obtenir los tres objèctes. Mercé a las sandalas, Persèu ganha los bòrds d'Ocean ont demoran las Gorgonas, sempre acompanhat per Ermès e Atena que li recomandan de crosar pas l'agach de Medusa. Persèu cofat del casco d'Adès s'apròcha de las Gorgonas endormidas, copa la tèsta de Medusa, que plaça dins la biaça e fugís, percaçat per las doas autres Gorgonas, que seguisson son odor.
Lo recit d'Esquil es mai simple, que menciona pas las nimfas : Persèu recep una espasa d'Efest e lo quita Ermès dona las sandalas aladas e lo casco d'Ades. Las Grèas son las gardas de las Gorgonas, que Persèu geter lor uèlh dins lo lac Triton, per las empachar que prevengan lors sòrre a son aprochada. Apollodor apond al recit de Ferecid unes detalhs: Ermès dona a Persèu una espasa corba e Atena ajuda Persèu a decapitar Medusa tendent un bloquièr polit coma un miralh, idèa que s'encontra primièr dins Ovidi.
Dins la version d'Ovidi, Persèu torna en Grècia passant pel país d'Atlàs. Aqueste apren que Persèu es un filh de Zèus e ensag de l'alunhar per la fòrça, que Tèmis a fach la prediccion qu'un filh de Zèus panarà un jorn las pomas del jardin de las Esperidas. Encolerat Persèu petrifica Atlàs li mostrant la tèsta de Medusa, e lo transforma en una cadena de montanha suq que se pausa lo cèl. Aquesta legenda, benlèu pro tardièra, s'opausa a la version mai coneguda de la quista de las paumas d'aur realizada par Eracles ont Atlàs es encara vivent après de generacions.
Isabelle Turcan interprèta la legenda de Persèu, victoriós de la gorgona Medusa coma un mite cosmologic, aqueste un gèni solar venceire del règne de l'ivèrn. Las Grèas coma las Gorgonas son ligadas al mond negre d'Oranos, respectivament las primièras so del país de la muèch e las Gorgonas demoran al tèrle occident ont cada jorn s'amaga lo solelh. Lo poder petrificant de l'agach de Meduse es aqueste de la gelada.
Andromèda
esquèrra|vinheta|Persèu, Andromèda e lo mostre marin. Vas [[Corint|corintian. Altes Museum de Berlin (PM F1652).]] Lo Catalòg de las femnas menciona lo mariadatge de Persèu e Andromèda e l'episòdi d'Andromèda apareis primièr sus un vasa corintian de figuras negras de 575-570 AbC., es a dire abans las primièras traças de l'istòria de Medusa. Lo primièr recit desvelopat sembla èsser aqueste de Ferecid, gardat per Apollodor, puèi Sofòcle e Euripides consacran a la legenda de las tragèdias tituladas Andromèda, que demora pas que de fragments.
Persèu esposa Andromèda pasmens s'èra promesa a Finèu, fraire de Cefèu. Una brèga esclata pendent de nòças entre los dos òmes e Persèu cambia Finèu en pèira mercé a la tèsta de la Gorgona. Per Igin, Agenor e non pas Finèu es lo pretendent malastruc d'Andromèda; es dificil de determinar se s'agís d'una varianta o d'una confusion de l'autor. Andromèda dona a Persèu mai d'uns enfants. Omèr e lo Catalòg des femnas citan sonque Estenelos. La tradicion ulteriora, coma Apollodor, nomenan tanben Perses, que Persèu confia a Cefèu, Alcèu, Eleos, Mestor, Electrion, e una filha, Gorgofonèa (« la tuaira de Gorgona »).
Lo retorn
A Serifos, desliura sa maire de Polidècte se servissent encara de la tèsta de Medusa, cambiant atal en pèire lo rei e sos partisans. Persèu daissa a Dictis lo poder sus Serifos e s'anèt amb Andromèda a Argos, reialme d'Acrisios. Aqueste, aprenon la venguda de son fellen, fugís a Larissa en Tessàlia, de crenhe que la profecia se realize. De retorn en Grècia, Persèu participa e de jòcs funèbres que lo rei taessalian Teutamides donava en l'onor de son paire e qu'assistissiá Acrisios. Passant sa cibla al lançar lo disc, tòca e tua accidentalament lo vièlh, complissent atal la profecia.
Ovide conta que tornant a Argos, Persèu descobrís que Proetos, lo besson d'Acrisios, e segon unes, lo paire verai de Persèu, aviá usurpat lo tròn de son fraire. L'eròi lo tua lo transformant en ròc e pujant sul tròn de la vila. Mas preferís pas regnar sus Argos, avent tuao le rei precedent. Escambiarà donc son reialme contra aqueste de Tirint que lo rei èra Megapentes e i fonda las vilas de Micenas e de Midèa.
Coma lo prestzfach de Persèu èra complit, Atena li recomanda de donar los objèctes magics a Ermès, que los tornarà a lors proprietaris respectius. Segon unas tradicions, Atena garda lo bloquièr sus que plaça la tèsta de la Gorgona. Persèu torna en Asia, ont son filh Perses ven lo fondator legendari de l'empèri dels Perses; Platon dich que los Perses venon d'el, e Xenofon conta dins sa Ciropedia que Cir II ven d'el.
Igin dona una version plan diferenta dels eveniments mitics. Per el, Polidècte foguèt un rei pasible qu'esposa Danaèa e plaça Persèu al servici d'Atena. Mai, Acrisios foguèt tuat per escasença pel jovent a Serifos, pendent los jòcs funèbres en l'onor de Polidècte. Igin indica tanben, coma dins la version d'Ovide, que Persèu foguèt tuat per Megapentes, que venjava la mòrt de son paire Proetos.
Se conta que Persèu se peleja amb als servicials de Dionís, que lo culte foguèt introduch en Argolida a la mèsma epòca. Persèu tanben lancèt une estatua dins lo lac de Lèrne e combtèt contra una cèrta « Femna de la Mar ». Atena plaça Andromèda e Cefèu al nombre de las constellacions del cèl e Zèus fa çò mèsme amb Persèu e le mostre marin,.
Representacions literàrias
drecha|vinheta|Retrach de l'actor grèc Euiaon jogant Persèu, dotat d'un capèl alat e de botas, identificada per una inscripcion sul vas. Cratèri de calici atic de fons blanc, vèrs 430 AbC. Se lo mite de Persèu es atestat din des tèxtes conservats sonque a partir del sègle V AbC, es benlèu mai ancian. Al sègle IV AbC, un personatge de la Samiana de Menandre s'exclama atal:« As pas ausit çò que contan, aquò, ditz-me, Niceratos, los poètas tragics, cossí, après s'èsser encargat en aur, Zèus se daissèt càser d'un teulat fins a una reclausa, tota joventa, per la seduire? »
Persèu es en efièch un subjècte plan frequent a l'epòca classica. Simonid de Ceos cante dins l'un de sos poèmas lo planh de Danaèa, embarrada dins lo cofre, e sa crida a Zèus. Esquil consacra e Danaèa e Persèu une trilogia complèta. Se coneis de las tragèdias que dos títol, Las Forcidas e Polidècte, e unes fragments. Lo drama satiric qui completava la trilogia es conservat melhor; titulat Los Satirs tiraires de rets, evòca lo salvament de Danaèa e Persèu per Dictis. Sofòcles compausa tanben un Acrisios, una Danaèa e Las Gens de Larisa
Legenda e folclòre internacional
Dins The Folktale, Stith Thompson signala un estudi de Hartland sus la legenda de Persèu, ont l'autor compara de contes tradicionals del mond entièr sus aqueste tèma; situa la legende en relacion amb lo contes-tipes del Tuaire de dragons (AT 300) e dels Dos Fraires (AT 303), quitament s'es pas possible de garantir qu'aquestes contes venon dirèctament de la legenda. Thompson menciona diferents motius que s'encontran tanben dins la legenda grèga coma dins fòrça contes populars, atal: T511 (naissença subrenaturala de l'eròis), S301 (l'eròi persecutat e abandonat en companhiá de sa maire), K333.2 (l'uèlh unic panat a las Forcidas), D581 (la victòria sus Meduse d'agach petrificant), T68.1 (la liberacion de l'eròia liurada al mostre marin). De motius coma la joventa embarrada dins la tor, las sandalas aladas o lo casco d'invisibilitat an tanben de resson dins los contes.
Pintura
vinheta|Félix Vallotton, Persèu tuant le dragon (1910), Musèu d'art e d'istòria de Genèva Las diferentas aventuras de Persèu foguèron de subjèctes a la pintura e a l'esculptura de la Renaissença al neoclassisisme e quitament fins a l'epòca contemporanèa. Los artistas principals que li consacrèron d'obrtatges, cal citar : Oficis, Florença; E tanben Pierre Puget, Pablo Picasso e Salvador Dalí.
Escultura
drecha|vinheta|Persèu e Andromèda, bas-relièu de [[Julius Troschel (1840-1850) à la Novèla Pinacotèca de Munic.]] Dins lo domèni de l'esculptura, Benvenuto Cellini realizèt un bronze, Persèu tenent la tèta de Medusa (de 1545 à 1554). Florença, loggia del Lanzi. Pierre Puget donèt un marbre Persèu e Andromèda (1684) (Lovre). Antonio Canova faguèt una esculptura nomenada Persèu tenent la tèsta de Medusa en 1801 (Musèu Pio-Clementino al Vatican). Persèu e la Gorgona es una escultura de Camille Claudel datada de 1902. Es tanben aqueste d'una esculptura de Laurent Marqueste realizada en 1890.
Le tèma de Persèu combatent lo mostre marin e desliurant Andromèda se destria de legendas similàrias per d'aisinas evocant las autras aventuras de l'eròi: tèta de Medusa, sandalas d'Ermès, casco d'Ades. A vegada, Persèu a caval sus Pegàs, nascut de la mòrt de Medusa.
Teatre e musica
Jean-Baptiste Lully compausa en 1682 una tragèdia lirica titulada Persèu.
Cinéma
Al cinèma, las aventuras de Persèu foguèron adaptadas liurament per de peplum. En 1963, Persèu l'invincible (Perseo l'invincibile), film italo-espanhòl de Alberto De Martino, mòstra Persèu afrontant Acrisios e Galeron e una une Medusa, mena de planta amb tentaculs e un uèlh unic, que pòt animar e contrarotlar los òmes qu'aviá comabiat en estatuas; Persèu afronta tanben un monstruós dragon. Un peplum americain inspirat de l'istòria de Persèu es Lo Tust dels Titans, realisat en 1981. Lo Tust dels titans, un autre de Louis Leterrier amb una seguida La Colèra dels Titans, de Jonathan Liebesman en 2012.
Tréprel
Tréprel es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.emerck
(del nom de l’industrial alemand Emanuel Merck) es un nom de domeni generic enregistrat per la societat alemanda Merck. Es en servici dempuei lo 22 d'octobre de 2014.
Prado de la Guzpeña
Prado de la Guzpeña es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sherif
thumb|Perry Owens, sherif d'un comtat en [[Arizòna|Arizona]] Sherif (en anglés sheriff) es le nom donat a una foncion politica e publica (en vigor al Reialme Unit, als Estats Units d'America, al Canadà, en Austràlia, en Irlanda e en Índia), e tanben a la persona encargada d'aquela foncion.
Reialme Unit
La foncion de sherif es originària de l’Anglatèrra prenormanda. Lo tèrme nasquèt d'una contraccion dels mots anglosaxons Shire reeve, designant respectivament : Fin finala, lo sherif èra un grade superior de la quita foncion de Reeve, correspondent literalament a aquela d'un « viguièr de la comtat ». Après la conquista de l'Anglatèrra par Guilhèm l Conquerent, la foncion contunhèt, dins lo domèni de la vescomtat. Pren fin finala lo nom de sherif, alara que vescomte ven un títol ereditari de pariá.
Estats Units d'America
thumb|Sagèl del United States Marshals Service Als EUA, lo sherif es un oficièr elegit, responsable de la justícia au nivèl d'un comtat d'un comtat. Cada Estat se divisa en comtats (levat Alaska e Loïsiana), que comprenon de municipalitats. Lo sherif es una mena de ministre de l'òrdre public sus son territròi. Es responsable de las prisons del comtat, dels tribunals civils, e de mesuras de prene per far aplicar las leis e reglaments. Le burèl del sherif es tanben encargat d'assegurar lo servici policièr dins las zonas non incorporadas come de donar de servicis de polícia municipalas amb contrate a las municipalitats que possedisson pas de polcíia. Per çò far, nomena de deputies (supleants o substituts) qu'an lo ròtle de policièr. Lo sherif es elegit cada 2 o 4 ans. En 2007, i aviá 3 084 sherifs que 40 femnas.
A l'epcòa de l'Oèst american, una foncion similara èra aquela de Marshal (o Town Marshal). Aqueles darrièrs èran nomenats o elegit segon los cases per assegurar las foncions de polícias dins las vilòtas. Los Marshals federals èran eles encargats d'intervenir sus de sectors mai espandits dins los territòris pionièrs. Lo tèrme es encara d'usatge subretot dins los Estats del Sud.
Austràlia
Lo prètzfach del sherif foguèt establit en Austràlia en 1824. Lo ròtle del sherif evoluèt, executa los arrèsts de la cort de justcícia, a l'emplec de coroner, transfersís los presonièrs, administra las prisons e procedís a las execucions capitalas (quand existián)
Lo sherif es ara en granda partida responsable de l'execucion de las ordonanças de la cort (sasissent e vendent los bens dels debitor desfalhants), assegurant la seguretat de la cort, executa las arrestacions, expulsions, e gerís las juradas. Dins unes Estats executa d'autras sanccions coma sanctions coma la supression dels permises de conduire e organiza los servicis de l'òrdre de la comunautat e al darrièr recors procedís a las arrestacions.
Islàndia
En Islàndia, los sherifs (or magistrates (islandés sýslumaður (singular), sýslumenn (plural)) son los administrators de l'Estat, titularis del poder executiu dins lor jurisdiccion e al cap dels burels delsherif. Los sherifs an per carga de matèrias certain en relacion a l'enregistrament e l'execucion dels òrdres de cort de justícia. Lo prètzfch dels sherifs difèra segon la jurisdiction mas se pòt destriar:
I a 24 jurisdiccions e sherifs en Islàndia. Las jurisdiccions son pas definidas administrativament mas una mescla de Comtat e Municipalitat.
Índia
D'entre la vilas d'Índia, sonque Bombai, Calcuta e Madras, las tres ancianas presidéncias britanicas, an un sherif. Lo sherif a un ròtle apolitic, non executiu. Los sherifs presidisson diferentas foncions al respècte de la vila e de reünions e acuèlh dels forastièrs. Van en segond après lo conse màger dins la lista de protocòl.
British Airways
British Airways es una companhiá aeriana màger del Reialme Unit. Ten son sèti a Hillingdon, prèp de Londres al vesinatge de son hub principal, l'Aeropòrt de Londres-Heathrow. Es la pus granda companhiá aeriana britannica de per sa flòta, sos vòls e lo nombre de sas destinacions internacionalas e la segonda per nombre de passatgièrs trasportats après easyJet.
Flavigny-sur-Moselle
Flavigny-sur-Moselle es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Flavigny-Sus-Moselle a format de la reünion de divèrses pichons pòbles trucats antany : vila bassa, vila nòva e correder (uèi lo prieuré). La Nòva, Bassa e d'Anautitas Vilas remontan a una epòca força aluenhada.
Vilatge typiquement lorrain, vorejat per la Moselle, Flavigny-sus-Moselle pòt se enorgueillir egalament d'un passat e d'un patrimòni prestigiós amb lo prieuré dels Bénédictins.
Flavigny-sur-Moselle est formée de la réunion de plusieurs petits villages appelés autrefois : ville basse, ville neuve et couloir (aujourd'hui le prieuré). Les Neuve, Basse et Haute Villes remontent à une époque fort éloignée.
Sistèma de noms de domeni
Lo sistèma de noms de domeni (en anglés Domain Name Server, DNS) es un protocòl d'internet que fa lo ligam entre un nom de domeni (exèmple: oc.wikipedia.org) e una adreiça IP (exèmple : 192.168.1.1).
Flavigny-sur-Moselle
Istòria
Village typiquement lorrain, bordé par la Moselle, Flavigny-sur-Moselle peut s'enorgueillir également d'un passé et d'un patrimoine prestigieux avec le prieuré des Bénédictins.
Baudufa
vinheta|Baudufa Una baudufa, baudufla, boduflam cibòt o piroleta es un jòc cilindric, troncoconic o redon per la part superiòra e conic per la part inferiora, fach tradicionalament de fusta en forma de pera, amb una pichona marga, que se fa dançar en la contornejar amb una cordeta e la lançar sus tèrra. En grop se jòga tirant una baudufa de costat sus una autra per la far sortir o s'arrestar. Temps enrè los gojats fasián aquel joguet d'un agland migpartit, d'un bocin de rodet de fil o d'un bocin de fusta.
Pel cap mai prim a lo un bocinet de fèrre a la part inferiora de la baudufa, e qu'aquela bara sus el. Pel cap mai ample, una marga cilindrica, ont s'i enrotlla primièr la còrda.
Quand òm tira la baudufa, la còrda li fa prene un moment angular o movement de rotacion, que causa, la baudufa vira sus lo sieu ais (que va de la punta metallica fins al centre) que se manten vertical, fins que, siá per la pèrda de la impulsió, siá per las oscil·lacions que las irregularitats del tèrra, introdusisson en son virement, cavòta e pèrd çò que li rèsta d'impulsion en fregant per tèrra. La baudufa, se basa en lo meteis principi que lo giròscopi.
Los jòcs amb la baudufa pòdon èsser la far virar dins un espaci delimitat pels jogaires, o la far far cèrtas figuras, coma la prène e la far virar sus la man, o traire las baudufas dels autres jogaires de l'espaci limitat ont se jògue.
Marshal
Marshal es un mot anglés que pòt aver mai d'una significacions ligadas a l'armada o al manten de l'òrdre. Lo tèrme vendriá del vielh naut alemand marah « caval » e schalh « servicial » que donèt lo <span class="page_h">marescal <span class="page_h">. Se los pòt aprochar del prebòst.
Leberon (mitologia)
ligam=https://oc.wikipedia.org/wiki/Fichi%C3%A8r:Loup_garou.jpg|vinheta|Representacion d'un lop garon. Un lop garon o leberon o licantròp es una creatura legendària d'origina europèa. Generalament, es un èsser uman que pòu se transformar parcialament ò totalament en lop. A l'origina, aquela transformacion èra entraïnada per una malediccion ò un rituau volontari. Per la seguida, d'autrei causas possiblas apareguèron coma la mordedura d'un lop ò d'un autre lop garon. La transformacion a sovent luòc de nuèch, especialament pendent lei periòdes de Luna plena. Aquelei creaturas son generalament consideradas coma marridas, dotadas d'una fòrça e d'una ferocitat gròssas e capablas de tuar mai d'una persona dins lo corrent d'una nuech.
En Lemosin e Peiregòrd, lo leberon es pas un lop, mas un òme qu'es estat condemnat a se vestir, la nuèch, d'una peu de lop que quita lo jorn. Per se desliurar d'aquela malediccion, deu sautar per dessús set (o nòu) clochiers de set (o nòu) paròfias diferentas. Si zo pòt pas far, demòra leberon. De còps, òm lo rencontra ad una caforcha. Se plai de lambar sus vòstras espatlas e de se far portar, e pèsa son fais, mas tua jamai lo monde. Es tanben possible de rencontrar de leberonas, es a dire de femnas condemnadas elas tanben a portar aquela peu de lop, mas son mens nombrosas que los òmes. Lo jorn, lo leberon escond sa peu darrier una peira dins la chaminèia. Es pas tròp clar si l'òm pòt la li prener ou non : d'unes dison que quò lo desliurarà, d'autres que quò es lo condemnar a tornar començar sa pena. Dau mesme biais, es pas tròp clar si l'òm deu lo nafrar o non. Los tesmonhatges reculhits per l'IEO Lemosin concòrdan pas, nimai çò que ne'n ditz per exemple l'escrivana Marcela Delpastre. D'autres escrivans en lenga lemosina ne'n an parlat : Antoineta Conhon (Antoinette Cougnoux) dins sos Contes de las Monedièras, Enric Delaja (Henri Delage) dins sas istòrias de Jan Picatau de Sent-Barrancon.
(218) Bianca
(218) Bianca es un asteroïde.
Mordelles
Morzhell (en breton e oficialament en francés: Mordelles) es una comuna bretona, situada administrativament dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Priaranza del Bierzo
Priaranza del Bierzo es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
18 de març
Decèsses
Veire tanben :
Frontonh
Frontonh (Fronton en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Es una comuna de l'Airal urban de Tolosa al nòrd de la vila
(219) Thusnelda
(219) Thusnelda es un asteroïde.
Reserva Naturala Nacionala de l'Estanh de las Landas
La Reserva Naturala Nacionala de l'Estanh de las Landas, situada a Luçac, dins la partida sud-est de la plana sedimentària de Gosom (un daus darriers bacins sedimentaris de Lemosin), fuguet creada en 2004. Ocupa 'na superficia de e protegís un estanh de mai de  creat en 1684 e sos environs. Òm i tròba 5 espècias vegetalas protegidas nacionalament e 6 regionalament. L'avifauna compta 212 espècias que 127 nisairas. Lo site presenta la diversitat de libellulas mai granda de tota la region. Òm i tròba tanben 22 espècias de mamifers que la loira europea. Lo site conten mantun observatòri ornitologic. Per fin de respectar la tranquillitat de la fauna e de la flòra, los visitaires deven pas sortir daus chaminòus). De las airas de pique-nique son a la disposicion de las familhas. Lo torn de l'estanh se pòt far a pe (aperaquí segon lo chamin chausit).
Luna Parker
Luna Parker èra un grop synthpop e mai globalament pop francés format en 1986 a París (França) pel duò compausat de Rachel Ortas au cant, nascuda sus l'isla de Malhòrca (Balearas, Espanha) en 1960, e de Éric Tabuchi, nascut a París en 1959. Luna Parker es mai que mai conegut en Occitània pel tube Tes états d'âme... Éric sortit a la fin de l'annada 1986.
Prioro
Prioro es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
(220) Stephania
(220) Stephania es un asteroïde.
Pierlàs
Pierlàs (Pierlas en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Geografia
thumb|left|350px|Vista generala de Pierlàs.
Istòria
L'escòla primària se barrèt al començament de las annadas 2000, fauta d'escolans.
Sent Miquèu de Fronsac
Sent Miquèu de Fronsac (Saint-Michel-de-Fronsac en francés) es una comuna d'Occitània, en Guiana e en Bordalés, lingüisticament gascona, administrada preu departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Compigny
Compigny es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Guenviller
Guenviller es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Compigny
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Guenviller
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Villette-de-Vienne
Nom desconegut en arpitan (Villette-de-Vienne en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Compigny
Nòtas
<references group=N/>
Puebla de Lillo
Puebla de Lillo es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Criptografia
La criptografia (mot creat a partir del grèc ancian: κρυπτός "amagat" e γράφειν "escritura") es una disciplina de la criptologia que son objectiu es d'estudiar la proteccion dei messatges. Apareguèt tre l'Antiquitat mai conoguèt d'evolucions importantas dins lo corrent dau sègle XX gràcias au desvolopament de l'informatica.
Boeing 747-8
Lo Boeing 747-8 es un avion de reaccion de fuselatge larg desvolopat per Boeing. L'avion, anonciat oficialament en 2005, es la version de quatrena generacion del Boeing 747, amb un fuselatge alongat, d'alas redessenhadas e amb una eficiéncia melhorada. Lo 747-8 es la version mai granda del 747, l'avion comercial mai grand bastit als Estats Units, e l'avion de passatgièrs mai long de tot lo mond.
Marey
Marey es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Aquela municipalitat #que se trucava initialement Salinestapes a la fin del XIIe sègle, i aguèt rebatejat Marey qualques decenis mai tard. Lo drech de ban #qu'aperteniá a Aubert Boullée de Serocourt al mièg del XIIIe sègle #tornar a la siá descendència fins al XVe sègle.
Cette commune qui s'appelait initialement Salinestapes à la fin du XIIe siècle, fut rebaptisée Marey quelques décennies plus tard. Le droit de ban qui appartenait à Aubert Boullée de Serocourt au milieu du XIIIe siècle revint à sa descendance jusqu'au XVe siècle.
Berlin (grop)
right|250px|thumb|Berlin sus l'empont en 2010
Berlin es un grop anglofòn american de musica pop new wave fondat en 1979 a Los Angeles (Califòrnia, Estats Units) e compausat de la cantaira Terri Nunn, de John Crawford (bassa), de Dan Van Patten (batariá) e de Chris Ruiz-Velasco (guitarra), que lo primièr cantaire èra au debut Ty Cobb.
Berlin es conegut internacionalament gràcias au tube Take my breath away en 1986 qu'èra la cançon d'un filme american fòrça popular (quitament culte) de las annadas 1980 : Top Gun.
Se son oficialament separats en 1987, pr'aquò, Terri Nunn tornèt formar Berlin en 1999 ambe d'autres musicians, Mitchell Sigman, Carlton Bost e Chris Olivas, e doncas canta dempuèi sus l'empont en tant que Berlin.
Plan de desplaçaments urbans
En França, un plan de desplaçaments urbans (PDU) es un document de planificacion definit als articles L.1214-1 e segons del còdi dels transpòrts que determina, dins l'encastre d'un perimetre de transpòrt urban (TPU), l'organizacion del transpòrt dels personas e dels merças, la circulacion e l'estacionament.
Aghol
L'aghol es una lenga caucasenca del nòrd-èst parlada en Russia.
Localisacion
L'aghol es parlat dins la Republica de Daguestan dins lo Caucàs rus.
Classificacion e dialèctes
L'aghol es classificat dins la familha de las lengas caucasencas del nòrd-èst, ont forma lo grop lesguic amb l'agvan, l'archi, lo bodokh, lo kryz, lo lesguian, l'odi, lo rotol, lo tabassaran e lo tsakhor. La lenga a coma dialèctes lo l'aghol al sens stricte, lo koshan, lo keren e lo guerun (o borkikhan).
Estatut
En 1990, l'aghol obtenguèt un estatut oficial dins lo quadre de la Republica de Daguestan, amb l'establiment d'un alfabet estandardizat, en meteis temps que lo tsakhor e lo rotol.
Euclides Tsakalotos
Euclides Tsakalotos, en grèc : Ευκλείδης Τσακαλώτος a vegada transliterat en Efklídis Tsakalótos, nascut en 1960 a Rotterdam (Païses Basses), es un economista e òme politic grèc, ministre de las Finanças de Grècia dempuèi julhèt de 2015.
Estudis e carrièra professionala
Nacut a Rotterdam, estudièt la politica, la filosofia e l'economia a l'universitat d'Oxford. En 1989, intrèt a l'universitat del Kent, a Canterbury, per se consacrar a la recerca, puèi per i ensenhar l'economia. Es professor a l'universitat d'economia d'Atenas.
Engatjament politic
Fa partit de l'equipa designada per redigir lo programa economic de SYRIZA (coalicion de l'esquèrra radicala). A partir de 2012, encargat de las finanças dins le cabinet fantauma del partit.
A l'eissida de las eleccions legislativas grègas de mai de 2012, es elegit membre del Parlament à Atenas. De nòu es elegit en junh de 2012 e 2015.
Pòrta paraula sus las questions economicas per SYRIZA al Parlament grèc, vice ministre dels Afars estrangièrs encargat de las questions economicas, Efklídis Tsakalótos es enargat per Alexis Tsipras, en junh de 2015, de remplaçar lo ministre de las Finanças, Yanis Varoufakis, dins mai d'una reunions de negociacions amb l'Eurogrop.
Lo 6 de julhet de 2015, l'endeman de la victòria del « non » al referendum portant sus las negociacions entre Grècia e la troïca dins l'encastre de la crisi del deute public grèc, es nomenat ministre de las Finanças a la plaça de Yenis Varoufakis, demissionari.
Notes et références
<div data-cx-weight="235" data-cx-state="source" data-source="254" class="references-small decimal" id="cx254" style="" contenteditable="true">
(221) Eos
(221) Eos es un asteroïde.
La Veiruna (Vivarés)
La Veiruna (Laveyrune en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
(222) Lucia
(222) Lucia es un asteroïde.
Granhòu
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [grɒ’ɲɔw]. Las fòrmas ancianas son d'interès inegal: Granol, en 1072, Grainol, en 1099, Granolium, en latin, en 1135 e Granolhium, en 1245, nos ensenhan que lo nom deviá èsser Granhòl, diferent de la fòrma modèrna sonque per l'l finala qu'èra pas enquera vocalizada. Las atestacions seguentas mòstran una creativitat toponimica que chamnhet probablament pas grand causa a la prononciacion autentica : Granolh a la fin dau sègle XII, Greniols (francizacion sus lo modèle gran/grain ?) en 1310, Grignaux en 1450 (que testimònia de la vocalizacion de la consonanta finala -l), Grouignouls en 1503, Grignoulx en 1675, [Grignol en 1793], Grignols au sègle XIX. L'etime es benlèu un derivat de granum, « grun, gran », coma graneolum o son eretier, o, autra solucion, un nom de persona gallés Grannus, sigut de *ialo. Mas *ialo, « champ, esclarziera, estenduda descoberta », sembla pas donar ni òu, ni iòu en Peiregòrd (veire Maruelh, Eissiduelh, o Valaujors, en Sarladés), çò que roina un pauc la solucion *Grannoialo. Lo site de las comunas de Dordonha chausís lo gallic *Grannusialo (sic, per *Grannialo), « l'esclariera dau diu Grannus » puei l'atraccion dau latin graneolum, « granier » donet au nom sa fòrma actuala. Xavier Delamarre chausís tanben Granno-ialon en se basant sus l'atestacion Granolium.
Granhòl (òc ancian, B. de Bòrn) au segle XII o XIII.
Emir
Un emir (de l'arab أمير, amir, "aquel qu'ordona", "cap", "governaire", a l'encòp derivat del vèrb amara, "comandar") es un cap militar, governaire o prince d'un país islamic. Lo títol d'emir cambièt de sens pendent lo cors de l'istòria e dels territòris: Al començament de l'Egira lo tèrme emir designava lo cap del mond islamic. Designava tanben e designa a totes los descendents de Maomet. Venguèt mai tard una mena de títol mièg nobiliari mièg politic qu'encara uèi se dona dins fòrça luòcs. Lo país governat per un emir es un emirat. Vaquí d'exemples d'emirats actuals, malgrat s'an de forma de govèrn diferents: Kowait, Qatar, Bahrayn e los Emirats Arabis Units. Après la creacion dels títols de sultan e rei (malic), lo títol d'emir venguèt a designar de dignitats mendres o d'oficièrs militars. Dins aquel sens militar foguèt utilizat a Siria o Egipte a l'epòca dels aïobidas e dels mamelocs. Los emirs comandavan de grops de 100 òmes e los emirs de la gàrdia 1000. A l'ora d'ara tanben designa los princes dels ostals reials. En l'Índia es tanben sinonim de ric. Emir foguèt tanben lo títol d'un cap religiós d'una secta minoritària de Lahore nomenada Ahmadiyya anjuman ishaat-e Islam. Emir es tanben un nom d'ostal dins unas regions balcanicas (per exemple, lo cineasta Emir Kusturica).
Leberon (omonimia)
Leberon pòt designar:
Pòlo
thumb|right|250px|Dos jogaires de pòlo a se pelejar per la palma thumb|left|250px|Pòlo en Argentina Lo pòlo es un espòrt equèstre collectiu. Doas equipas fan a luchas per menar una palma de fusta o de plastic entre los pals advèrses. Los jogadors tustan la palma amb una maça del margue long de bambó. Lo jòc de pòlo de referéncia se jòga amb velocitat per un camp de 300 iardes de long e 200 de larg (environ 275 m per 160 m). Cada equipa es constituida de 4 jogadors e lor montura. Los pòstes se repartisson aital: lo numèro 1 es l’atacant; lo numèro 2 fa lo centre ofensiu; lo numèro 3 lo centre defensiu; lo numèro 4, l’arrièr, li dison tanben lo “back”.
Las partidas son constituidas de 4 a 8 periòdes o chukka (lo u es accentuat e se pronóncia coma a Seta). Cada periòde dura 7½ minutas de jòc efectiu.
Dos cavalièrs (umpires en anglés) arbitran la partida; un tresen arbitre (lo referí) se ten solet, a distància, per las tribunas. Deu s’agir d’un ancian jogaire plan coneissent o d’un arbitre fòrça experimentat.
Lo pòlo se practica a un nivèl amator, e mai es a créisser d’un biais espectaclós jos aquela forma en particular en Occitània e en França. Las equipas pòdon èsser de 3 jogaires. Se pòt jogar amb un balon al luòc de la palma. Lo terren de pòlo pòt èsser dividit per dètz. Se parla de paddock pòlo o de pòlo pichon (per oposicion al pòlo bèl).
L'expression "pòlo bèl" o "pòlo grand" se referís al pòlo professional de nivèl naut o high goal. Parlam de partidas que los andicaps cumulats dels jogadors tòca ensús 23 gòls (per exemple 3 jogaires 6 d'andicap e un jogaire 7). Fins a 12 gòls se parla de nivèl bas o low goal, entre las doas extrimitats de mièg-gòl.
Lo pòlo es un espòrt pus dubèrt que se pòt generalament creire. Es un espòrt passionant que demanda qualitats de jogaire, de cavalièr, d'elevaire e mai qualitats pròprias als gents de caval.
Oviedo
thumb|400px|left|Universitat d'Oviedo.
(223) Rosa
(223) Rosa es un asteroïde.
Valgius Rufus
Valgius Rufus (a l'entorn de 65 a.C. – sègle Ièr a.C.) siaguèt un poèta, gramatician, retor, senador e noble roman.
Jakie Quartz
Jacqueline Cuchet, coneguda coma Jakie Quartz, es una cantaira francesa de synthpop e mai globalament de musica pop nascuda a París (França) lo 31 de julhet de 1955. A avut son primièr succès en 1983 ambe la cançon Mise au point. Per son tresen album Jour et nuit, trabalha ambe lo grop new wave suedés Secret Service e obteng aital un autre gròs tube synthpop en 1986 ambe lo tròç Vivre ailleurs.
18 de setembre
Decèsses
Vejatz tanben:
Augustin Louis Cauchy
Lo baron Augustin Louis Cauchy (París, 21 d'agost de 1789 – Sceaux, França, 23 de mai de 1857) foguèt un matematician francés.
Aqueste scientific, dels mai prolifics e brilhants de son temps, se revelèt un pionièr en matematicas gràcias a sos trabalhs sus las permutacions de la teoria dels grops e en optica estudièt la propagacion de las ondas electromagneticas.
Òc (revista)
La revista Òc, revista literària occitana, foguèt creada en 1923 a Tolosa per Ismaèl Girard. Se vòl representativa d'un luòc de desvolopament e d'expression independents per la cultura occitana. Sa lenga d'emplec gaireben general es l'occitan mas fòrabandís pas las autras lengas coma per exemple lo catalan qu'i apareisson de còps que i a. Sa directritz actualament es Maria Loïsa Gordon. Dins son comitat comptèt Max Roqueta e Bernat Manciet demest d'autres escrivans de la lenga d'òc.
Quintana del Castillo
Quintana del Castillo es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
(224) Oceana
(224) Oceana es un asteroïde.
Edward Heath
Edward Heath (1916-2005) jornalista, ex-militar e òme politic foguèt primièr ministre del Reialme Unit entre 1970 e 1974.
Biografia
Nasquèt lo 9 de julhet de 1916 dins la vila de Broadstaris, situada dins lo comtat de Kent. D'originas modèstas, estudièt economia e sciéncias politicas a l'Universitat d'Oxford, d'ont foguèt nomenat president de l'associacion d'estudiants conservadores l'an 1937. Lo 1938 s'opausèt activament a la politica de concessions a l'Alemanda nazi defenduda per lo primièr ministre conservador Neville Chamberlain.
Lo 24 d'abril de 1992 foguèt nomenat Cavalièr de la part de la reina Elisabet II del Reialme Unit. Heath Moriguèt lo 17 de julhet de 2005 dins la vila de Salisbury, populacion situada dins lo comtat de Wiltshire.
Activitat politica
L'an 1950 foguèt elegit membre del parlament pel Partit Conservador. Nomenat Ministre de Trabalh dins lo govèrn del primièr ministre Harold Macmillan, ocupèt aquela carga dempuèi l'an 1959 fins lo 1960, data que dintrèt prestar de servicis al Ministèri d'Afars exteriors, ont foguèt cap de la delegacion que negocièt l'intrada del Reialme Unit a la Comunautat Economica Europèa (CEE). L'an 1963 foguèt premiat amb lo Prèmi Internacional Carlesmanhe, atribuit per la vila de Aquisgran, en reconeissença dels sieus esfòrces en favor de l'unitat europèa.
Sent Giniés
Sos abitants s'apelan los sent-giniés.
Geografia
miniatura|centre|Situacion de Sent Giniés en Nauta Vinhana
Victòria (omonimia)
Victòria se pòt referir a:
Edward Heath
Activitat politica
Après lo fracàs de las eleccions de 1974, que perdèt davant los trabalhistas de Harold Wilson, foguèt remplaçat coma cap del sieu partit per Margaret Thatcher lo 1975.
Clímaco Calderón
Clímaco Calderón Reyes (1852-1913) avocat, escrivan, professor, diplomatic foguèt President de Colómbia entre lo 21 e lo 22 de decembre de 1882
Gouy-en-Artois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
(225) Henrietta
(225) Henrietta es un asteroïde.
La Ternitat
La Ternitat o La Ternitat Victor (La Trinité en francés ) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament deis Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
(226) Weringia
(226) Weringia es un asteroïde.
Morsalines
Morsalines es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
19 d'abril
Decèsses
Vejatz tanben:
Secret Service
Secret Service es un grop anglofòn suedés new wave de synthpop format en 1976, mai que mai conegut per dos tubes, Oh Susie a la fin de l'annada 1979 e Flash in the night en 1982.
Musèu etnografic de Kommern
Lo musèu etnografic de Kommern (LVR-Freilichtmuseum Kommern und Rheinische Landesmuseum für Volkskunde in Kommern/Eifel in Trägerschaft des Landschaftsverbandes Rheinland), situat en Renania, es amb sos 95 ectaras lo mai grand musèu etnografic d'Euròpa.
Secret Service
Secret Service es compausat de Ola Håkansson au cant, de Ulf Wahlberg aus clavièrs, de Tonny Lindberg a la guitarra, de Leif Paulsén a la bassa, de Leif Johansson a la batariá e de Tim Norell aus clavièrs.
An tanben participat au tresen album Jour et nuit de 1986 de la cantaira francesa Jakie Quartz (cançon Vivre ailleurs).
Breçairòla
La breçairòla es una cançoneta doça qu'a per tòca d'ajudar los nenons a s'endormir. La tradicion populara occitana es rica de cançons d'aquesta mena.
Fourcatier-et-Maison-Neuve
Fourcatier-et-Maison-Neuve es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Unicòde
L’Unicòde (Unicode en anglés) es un estandard informatic que permet los escambis de tèxtes en lengas diferentas a un nivèl mondial. Es estat desvolopat pel Consòrci Unicòde, qu'a per tòca de permetre lo codatge de tèxt escrich en donar a tot caractèr de quin sistèma d'escritura que siá un nom e un identificant numeric, e d'un biais unificat, quina que siá la plataforma informatica o lo logicial. L'estandard es ligat a la nòrma ISO 10646. Sa darrièra version, Unicòde 14 (o ISO/IEC 10646:2021), foguèt publicada en setembre de 2021.
Quintana del Marco
Quintana del Marco es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Roche-la-Molière
Roche-la-Molière es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
(227) Philosophia
(227) Philosophia es un asteroïde.
Quintana y Congosto
Quintana y Congosto es un municipi de la província espanhòla de Leon e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Flight of the Navigator
Flight of the Navigator es un filme de sciéncia-ficcion american realizat per Randal Kleiser e sortit lo 30 de julhet de 1986.
Alinhament (Dungeons & Dragons)
Definicion de l'alinhament
L'alinhament representa la o puslèu los trachs de caractèr d'un personatge. Òm destinguirà per aquò doas causas :
Arcens
Arcen (Arcens en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Toponimia
La prononciacion a La Chalm Rafaièl es [ar'sens]. de Arcenno 2024 E. Nègre
Ville-sur-Retourne
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Geografia
Ciutat-tòrna-Dessús se tròba en lo sud del Departament de las Ardenas a 5 km de Juniville e a 15 km de Rethel. La municipalitat a traversat pel riu la Tòrna.
Ville-sur-Retourne se trouve dans le sud du Département des Ardennes à 5 km de Juniville et à 15 km de Rethel. La commune est traversée par la rivière la Retourne.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La municipalitat es un luòc de peuplement ancian. Dels enregistres an meses a jorn dels nécropoles crématoires en datant de La Tène II e III. Entre las rèstas de ceramica se trobavan sustot jarres a perfil en S e de las bols carénés a près concave évasé. Lo nombre de pòdes en contenent d'òmes acompanhats d'una espasa, a #èsser limitat a uèch, del temps que las pòdes en contenent d'òmes sens espasas, de las femnas e dels mainats, èran fòrça mai nombroses.
Aqueles cementèris an #èsser utilizats de contunh pels gaulois e los romains. Al luòc-dich Lo Pichon Wetz, de las rèstas d'una cabane gauloise an #èsser de descobèrtas.
Vila-tòrna-Dessús a #èsser erigit en parròquia l'an 1679 jol vocalbe de Sant Martin.
Vila-tòrna-Dessús s'es trobat de divèrsas fes sul camin de las tropas armadas : pendent las guèrras de Réligion (notemment en 1561-1562), la guèrra de 1870-1871, la Revolucion, e la Granda Guèrra. Lo bourg en guarda dels dolentes remembres.
La commune est un lieu de peuplement ancien. Des fouilles ont mis au jour des nécropoles crématoires datant de La Tène II et III. Parmi les restes de céramique se trouvaient surtout des jarres à profil en S et des bols carénés à bord concave évasé. Le nombre de pots contenant des hommes accompagnés d'une épée, a été limité à huit, alors que les pots contenant des hommes sans épées, des femmes et des enfants, étaient beaucoup plus nombreux.
Ces cimetières ont été utilisés ensuite par les gaulois et les romains. Au lieu-dit Le Petit Wetz, des restes d'une cabane gauloise ont été découvertes.
Ville-sur-Retourne a été érigé en paroisse en 1679 sous le vocalbe de Saint Martin.
Ville-sur-Retourne s'est trouvée plusieurs fois sur le chemin des troupes armées : pendant les guerres de Réligion (notemment en 1561-1562), la guerre de 1870-1871, la Révolution, et la Grande Guerre. Le bourg en garde des mauvais souvenirs.
La municipalitat es un luòc de peuplement ancian. S'es mes a jorn dels cavòts en datant de La Tène II e III.
La commune est un lieu de peuplement ancien. On a mis au jour des tombes datant de La Tène II et III.
La Cheppe
La Cheppe es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Cazac
Lo cazac (cazac: Қазақ тили, qazaq tili, قازاق تىلى) es una lenga del grop turqués, parlada essencialament en Cazacstan e dins de païses vesins.
Se pòt escriure amb l'alfabet cirillic (en i apondent 9 letras: Ә, Ғ, Қ, Ң, Ө, Ұ, Ү, Һ, İ), amb l'alfabet latin modificat, o amb l'alfabet arabi tanben modificat.
Blandy (Essonne)
Blandy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Charlotte Amalie
thumb|right|250px|Charlotte Amalie Charlotte Amalie es la capitala del territòri de las Illas de las Verges Americanas qu'aperten als Estats Units. En 2004 la populacion estimada èra d'aperaquí 19,000 abitants.
Charlotte Amalie es situada del costat sud de l'illa de Saint Thomas. Dispausa d'un pòrt natural que foguèt un paradís pels piratas e que uèi es una escala importanta per las naus que fan de crosièras per la Mar Cariba.
La vila se nomena Charlotte Amalie en onor de la reina Carlòta Amalia (1650-1714), conjunta del rei Cristian V de Danemarc.
L'illa de Saint Thomas foguèt una possession danesa de 1672 fins a 1917.
Maretz
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Istòria
Dempuèi la, la municipalitat de Maretz a aculhit fòrça filatures coma de nombrosas localités del Cambrésis. Dempuèi los ans 1970, totas aquelas filatures texilas an barrat en explicant lo déclin démographique relatiu del pòble. Entre las entrepresas passadas importantas, retendrem G.T.N. (Groupement Texil del Nòrd) délocalisé e las Entrepresas Lasson.