cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dnièpre
Istòria
thumb|250 px|Lo DnieproGuES en construccion dins los ans 1930. Dnièpre èra ja conegut dels ancians Grècs e lo primièr que lo mencionèt es Erodòt al sègle V AbC. Lo nomenava Borysthenes, un mot d'origina scit significant « las tèrras largas », benlèu en referéncia a l'estepa ucraïniana; (Boristèn èra tanben lo nom du caval preferit de l'emperaire Adrian).
A l'Edat Mejana, lo flum venguèt una importanta via de navigacion fluviala entre la mar Baltica e l'Empèri Bizantin. Foguèt utilizat per exemple pels Varègs.
Al sègle XVIII, de canals foguèron cavats per ligar lo flum a d'autres rius: lo canal Oginski de Dnièpre al Niemen a partir de 1783 e lo canal Dniepr-Bog a la Vistula a partir de 1775.
Afluents
thumb|210 px|Lo bacin del Dniepr dempuèi l'espaci.
Centralas idroelectricas e restancas
Lo Dniepr es celèbre per sas restancas e centralas idroelectricas. Lor produccion d'electricitat representa 10 % de la produccion totala de l'Ucraïna. Las aigas presas forman 6 grandas restancas:
El Casar de Escalona
El Casar de Escalona es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Livet-en-Saosnois
Livet-en-Saosnois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Rechila
Rechila (en galician e portugués: Requila) foguèt un rei sueu que regnèt de 438 a 448.
Règne
thumb|left|260px|Las conquistas de Rechila
En 439, Rechila prend Emerita, l'actuala Mérida, puèi Sevilha, la Betica e la província de Cartagena en 441. En 446, desfa una armada romana conducha per lo futur emperaire Avitus. Quand Rechila mòr, en 448 a Mérida, la màger part d'Ispània es contrarotlada per los sueves.
Jos son règne Mérida ven la segonda granda vila del reialme, pasmens que lo centre politic del poder demòra a Bracara Augusta, l'actuala Braga en Portugal.
En 448, son filh Rechiar li succediguèt.
Ermeric
Ermeric (o Hermeric) foguèt un rei sueu que regnèt de 409 a 438.
Fondacion del reialme dels sueves
En 409 los sueus conduches per Ermeric, amb los vandals asdinges de Gonderic, los vandals sillinges e los alans entran en Ispània,. Dusqua 409, pilhan e saquetjan lo país.
En 411, Ispània es partejada entre los quatre pòbles. Los vandals asdinges de Gonderic ocupan lo Nòrd de Gallaecia, los sueus, lo Sud de la província, los vandals sillinges, la Betica, e los alans, la Lusitània e Cartagena.
Roma enveja alara, en 416, los visigòts, coma fœderati per los combatre. En 418, Walia desfa los vandals sillinges e los alans subrevivents qu'an perdut lor rei Attaces a la guèrra se plaçan jos la proteccion de Gonderic en Gallaecia.
en 429, los visigòts tornats en Gàllia, los vandals e los alans de Genseric passats en Africa, los sueus demòran los sols « barbars » en Ispània. Ermeric entrepren una politica d'espandiment, venguda aisida, en l'abséncia d'una oposicion militara vertadièra.
En 438, Ermeric, malaut, laissa lo poder a son filh Rechila, avant de morir en 441.
Sent Lari e Bojan
Sent Lari e Bojan (Saint-Lary-Boujean en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Toponimia
De Sent Ilari, amb una aferèsi, que fa passar a Sent Lari.
Sent Ilari, en latin Hilarius, èra mai que mai un avesque de Peitieus, Sant Alari de Peitieus, al sègle IV, un papa, al sègle V, o un avesque d'Arle, al sègle V,.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Sent Lari d'Aurinhac qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa, annèxa de Saman, qu'es Sent (a)Lari. Tanlèu 1790, Sent Lari e Bojan qu'èra deth canton de Bolonha de Gessa. Per decret deth 22 de junh 1921, era comuna que pren eth nom de Saint-Lary-Bonjean, rectificat en -Boujean per decret deth 1èr d'agost 1955.
Borbonés
thumb|Mapa de Borbonés en Occitània thumb|Escut d'origina de Borbonés
Borbonés o Barbonés es una anciana província au nòrd d'Occitània e au centre de França. Correspond au departament d'Alèir e a una partida de Char. Lai se parla occitan auvernhat dins la mitat sud e qu'apelon arverno-barbonés, vèrs Montluçon e Vichèi, e berrichon-borbonés, una « lenga d'oïl » dins la mitat nòrd, vèrs Molins.
Lo gentilici es borbonés -esa o barbonés -esa.
Forua
Forua es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Oda Nobunaga
thumb|right|Representacion d'Oba Nobunaga.
La presa de contraròtle dau clan Oda
Nascut en 1534, Oda Nobunaga es lo premier fiu legitim dau daimio Oda Nobuhide. Èra donc l'eiretier dau clan Oda e dau domeni d'Owari, possession personala de son paire. Son educacion foguèt premier fisada a Hirate Masahide, un vassau dau clan Oda. Puei, pres coma ostatge, Nobunaga foguèt educat per de samorais mercenaris. Passèt donc sa jovença amb de samorais e de roturiers, çò que l'empachèt d'aquistar l'ensemble dei còdis dei corts senhorialas. En parallèl, Hirate Masahide negocièt un important acòrdi de patz entre Oda Nobuhide e un senhor rivau dich Saito Dosan. Per renforçar aqueu tractat, un maridatge foguèt organizat entre Nobunaga e Nohime, una filha de Dosan. Lo projècte capitèt e una aliança se metèt en plaça entre lei dos clans.
En 1551, moriguèt Oda Nobuhide e Nobunaga escandalizèt sei vassaus per son comportament durant lei funeralhas. Segon la tradicion, aquò entraïnèt lo seppuku de Hirate Masahide. Plusors nobles dau clan contestèron donc la succession. Oda Nobutomo èra un fraire d'Oda Nobuhide. Organizèt un complòt per assassinar Nobunaga mai son plan foguèt traït. Nobutomo foguèt ansin obligat de se suicidar en 1555. Puei, foguèt lo torn d'Oda Nobuyuki, un fraire de Nobunaga de se revòutar. Batut a la batalha d'Ino en 1556, foguèt perdonat un premier còp mai finalament executat après un segond complòt en 1557. Enfin, deguèt reprimir una temptativa de revòuta de Shiba Yoshimune, un vassau important. Pasmens, en 1559, Nobunaga aviá lo contraròtle complèt de son clan.
La guèrra còntra lo clan Imagawa
En 1560, lo daimio Imagawa Yoshimoto decidèt de prendre lo contraròtle de Quiòto per reclamar la posicion de shogun. Gràcias au sostèn dei clans Takeda e Hojo, reüniguèt una armada d'au mens 25,000 òmes. Durant son camin, deguèt passar per lo territòri d'Oda Nobunaga que refusèt de se sometre. Amb solament 3,000 òmes, menèt una ataca suspresa que li permetèt de tuar Imagawa Yoshimoto a la batalha d'Okehazama. Lo clan Imagawa enregistrèt tanben de pèrdas importantas e sei vassaus aprofichèron aquel afebliment per sortir de lor esfèra d'influéncia. Nobunaga venguèt ansin l'aliat de Matsudaira Motoyasu, cap dau clan Matsudaira, que prenguèt lo nom de Tokugawa Ieyasu en 1564. Aquò èra un succès important car lo futur clan Tokugawa èra un aliat important per protegir lei regions orientalas dau clan Oda. De mai, Tokugawa Ieyasu èra un cap militar eficaç que participèt a mai d'una campanha per leis Oda.
L'unificacion dau país
thumb|right|Extension territòriala d'Oda Nobunaga e de [[Toyotomi Hideyoshi.]]
De 1561 a 1582, Oda Nobunaga menèt plusors campanhas militaras que li permetèron d'unificar la màger part de l'archipèla sota son autoritat. En 1568, aprofichèt lei dificultats dau Shogunat Ashikaga per conquistar Quiòto au nom dau shogun Ashikaga Yoshiaki. Dins aquò, Ashikaga Yoshiaki èra un cap feble e dependent de son aliat qu'exerciguèt pauc a pauc la realitat dau poder. Inquiet, Yoshiaki organizèt donc un complòt per assassinar Nobunaga que descurbiguèt lo projècte en 1573. Prenguèt alora lo contraròtle de Quiòto e expulsèt Yoshiaki en defòra de la vila. Aquò marquèt la fin dau Shogunat Ashikaga e agravèt lei conflictes entre daimios per la conquistar dau poder suprèm.
Après aquela victòria, Oda Nobunaga agantèt son apogèu e mandèt de fòrças dins totei lei direccions per conquistar lo territòri japonés.
La mòrt e la succession de Nobunaga
Lo 21 de junh de 1582, Nobunaga foguèt traït per Akechi Mitsuhide, un de sei generaus, que l'ataquèt dins un temple de Quiòto. Susprés amb quauquei desenaus de gardas e de servitors, Nobunaga poguèt pas rebutar l'ataca e preferiguèt donc se suicidar. Akechi Mitsuhide se proclamèt shogun mai foguèt vencut a Yamazaki lo 2 de julhet seguent per Toyotomi Hideyoshi. Moriguèt probablament dos jorns pus tard tuat per de bandits. Lo venceire li succediguèt e venguèt lo cap de facto dau país après divèrsei guèrras còntra de fius e de vassaus de Nobunaga.
Politica
Oda Nobunaga reformèt largament l'art militar, la societat e l'economia japonés. Dins lo premier domeni, integrèt lei fantassins equipats d'armas d'asta e d'armas de fuòc dins de formacions eficaças, capablas de rompre de cargas de cavalariá. Au nivèu maritim, encoratjèt la fabricacion de naviris dotats de blindatges metallics que prefiguravan lei cuirassats dau sègle XIX. Tanben, adaptèt lei fortificacions ais evolucions recentas de la tecnologia militara. Enfin, tornèt organizar la noblesa, especialament sei vassaus, en foncion de sei competéncias e dei capacitats de produccion de sei fèus.
En economia, Nobunaga suprimiguèt plusors privilègis que datavan de l'Edat Mejana. Aquò èra destinat a eliminar certanei monopòlis que blocavan lo foncionament d'activitats economicas. Ordonèt egalament la construccion de castèus enviroutats per de vilas per crear de centres de produccion novèus. Una ret de rotas, tanben destinada au desplaçament dei tropas, permetiá de facilitar lei cambis comerciaus. Enfin, favorizèt la mesa en plaça de relacions marchandas amb leis autrei país asiatics e leis Europèus.
Enfin, Nobunaga protegiguèt pauc a pauc leis arts, principalament per de rasons de prestigi. La construccion de castèus fòrça decorats, coma lo castèu d'Azuchi, èra una illustracion d'aquela politica. Pasmens, promouguèt pereu la ceremònia dau tè e de formas novèlas de teatre kabuki. Nobunaga èra egalament interessat per l'art occidentau e acceptèt sensa dificultat la preséncia de missionaris jesuistas en Japon.
Enric II de França
200px|right|thumb|Enric II de França Enric II (1519-1559) que ho rei de França a partir de 1547 e dinc a la soa mort. Qu'èra hilh de Francés I e de la regina Clauda.
En 1536, a la mort deu son hrair ainat que vadó eretèr deu tròn, daufin de França e duc de Bretanha. A la mort de Francés Ièr que ho coronat rei a Rems lo 25 de julhet de 1547.
Durant lo son regnat que contunhè l'òbra deu son pair : lo desenvolopament de las arts e la luta contra l'Empèri de Carles V (V d'Alemanha e Ièr d'Espanha) en contunhant las Guèrras d'Italia. Que lutè tanben contra la Reforma qui s'espandiva alavetz en França.
La fin deu son regnat que ho marcada per la des.hèita de Saint Quentin qui miè au Tractat de Cateau-Cambrésis.
Que's morí accidentaument en ua josta, aucit per Gabriel Ièr de Montgomery qui avó de quitar França e qui gavidore la campanha anticatolica en Bearn, en tot perpetrar lo massacre d'Ortès.
Cremps
Cremps (Cremps en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Aup d'Ueis
L'Aup d'Ueis es una estacion d'esqui situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Filibustièr
Filibustièr (del francés flibustier, e aqueste de l'anglés freebooter, e aqueste del neerlandés vrijbuiter 'que s'apropia un butin liurament'; atanben podriá venir de l'anglés fly-boat 'tipe de velièr rapid') èra lo nom que recebiá lo pirata qu'al sègle XVII fasiá partida dels grops agissents dins la mar de las Antilhas. Lo darrièr trionf d'aquestes piratas foguèt la presa de Cartagena de Indias en 1697, amb l'ajuda d'una flòta de corsaris franceses. Tre aquel moment son nombre s'es amendrit rapidament, e se trapa pas de referéncias istoricas d'els a comptar del sègle XVIII.
Autra accepcion
Lo nom de filibustièr foguèt recuperat al sègle XIX, subretot dins los païses anglosaxons, per designar los aventuraires americans qu'ensagèron de jogar dins aquesta epòca un ròtle politic en Mexic e America Centrala, generalament a l'encontra dels govèrns establits, en utilizant de metòdes pròches de la piratariá. Lo mai conegut foguèt William Walker.
Mandarin estandard
Lo mandarin estandard (en caractèrs simplificats : 普通话 ; en caractèrs tradicionals : 普通話 ; en pinyin : Pǔtōnghuà, o en chinés simplificat : 汉语 ; en chinés tradicional : 漢語 ; en pinyin : Hànyǔ « lenga dels Hans », l'etnia dominanta en China) es la lenga oficiala de la Republica Populara de China, Taiwan e Singapor.
Lo mandarin estandard es basat mai que mai sul dialècte mandarin de Beijing. L'ensemble dels dialèctes del mandarin representan la lenga mairala de gaireben 75% de la populacion chinesa mas los qu'an lo mandarin estandard coma lenga mairala son pauc nombroses.
Totun se lo mandarin estandard es mai o mens conoscut per 70% de la populacion (lenga mairala o seconda), un estudi oficial de 2014 mostrèt que sols 7% de la populacion parlava vertadièrament lo mandarin estandard a un nivèl natiu. De fach la majoritat de la populacion viu dins un situacion de diglossia amb un usatge plan dinamic dels dialèctes.
Aquesta diglossia a tres nivèls:
- mandarin estandard e mandarin dialectal
- mandarin estandard e lenga non chinesa (mongòl, corean...)
Mai de 30% de la populacion de la Republica Populara de China sap pas brica s'exprimir en mandarin estandard.
Diprotodontia
Los Diprotodontes son lo grop mai representat de mamifèrs marsupials. Se despartisson en dètz s comportant 117 s :
Lor caracteristica principala es qu'an pas qu'un sol parelh d'incisivas largas sus la maissa inferiora. D'autra part los dets 2 e 3 de lors membres posteriors son completament fusionats a l'excepcion de las àrpias, son sindactils.
La màger part dels diprotodontes an 3 parelhs d'incisivas sus la maissa superiora mas los Vombatidae n'an pas pus qu'una. Las caninas inferioras son absentas alara que las caninas superioras son variablas en talha e en forma.
La majoritat dels Diprotodontes es erbivòra, d'unes son venguts segondàriament d'insectivòrs e d'autres se noirisson de saba et de nectar.
Origina
Los Diprotodontes èran los pus grands dels Marsupials qu'aguèssen jamai existit. Visquèron entre -1,6 milions d'annadas (Ma) e - 50 000 ans (durant la mai granda partida del Pleïstocèn). S'es trobat de fossils de Diprotodon spp. en divèrses luòcs d'Austràlia, amb de crans e d'esqueletas completas, de pèls e d'emprentas de patas. Mai d'una esqueleta de femèlas son estadas retrobadas amb lo de son pichon lotjat dins la pòcha marsupiala.
Grop nanai
Lo grop nanai es un grop de lengas tongozas, branca meridionala. Constituís amb lo grop manchó-xibe l'ensemble meridional de las lengas tongozas.
Es compausaut de tres lengas, lo nanai, l'ulch e l'orok. En 2010, aquestas tres lengas èran parladas per 1 588 personas. Lo grop es amenaçat.
Saint-Jean-Kerdaniel
Sant-Yann-Gerdaniel en breton ( Saint-Jean-Kerdaniel en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Al encreuament del país gallo e del país breton, entre Sant Brieuc e Guingamp, Sant-Jean-Kerdaniel a pres en étau pel bòsc de Malaunay e la municipalitat de Plouagat.
La RN12 (Roazhon-Brèst) travèrsa lo sud de la comuna. S'arriba al bourg dempuèi Plouagat per la D65.
Au carrefour du pays gallo et du pays breton, entre Saint Brieuc et Guingamp, Saint-Jean-Kerdaniel est pris en étau par le bois de Malaunay et la commune de Plouagat.
La RN12 (Rennes-Brest) traverse le sud de la commune. On arrive au bourg depuis Plouagat par la D65.
Pressigny (Nauta Marna)
Pressigny es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Marna de la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Casarrubios del Monte
Casarrubios del Monte es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Orkhon
Orkhon es un riu de Mongolia que se gita dins Selenga qu'es un afluent d'Ienissei. D'una longor de 1,124 km, sa fònt se situa dins lei Monts Khangai e sa confluéncia dins la region de la vila de Sükhbaatar. Son debit mejan finau es de 96 m3/s. Brèç dei culturas turca e mongola, la vau d'Orkhon es una region d'aperaquí 1,500 km² que foguèt inscricha au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat en 2004.
Geografia
Orkhon a una longor de 1,124 km e es lo riu pus lòng de Mongolia. De sa fònt, raja globalament en direccion dau nòrd-èst e son bacin versent a una superficia de 132,835 km². A dos afluents principaus que son Tuul (que passa per la capitala Ulan Bator) e Tamir. Es un riu peissonós onte se pòu trobar de bechets, de carpas ò de pèrcas.
Fruiz
Fruiz es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Orkhon
Geografia
La lama d'aiga es de 22,9 mm, çò qu'es una valor relativament importanta en comparason de l'ariditat dau clima de l'Asia Centrala. L'idrometria es fòrça irregulara car l'aiga dau riu vèn principalament de la fonda dei nèus ivernencas e dei precipitacions fòrtas de la fin de l'estiu mongòl. Ansin, s'observa dos maximoms de debits, generalament en mai (175 m3/s) e en julhet-aost (250 m3/s). Lei debits minimoms s'observan de novembre a abriu e pòdon alora venir fòrça febla (mens de 10 m3/s entre genier e març).
Cultura
La vau d'Orkhon es una region fòrça importanta per lei pòbles nomadas de l'estèpa eurasiatica dempuei au mens lo sègle III av. JC. D'efèct, l'endrech èra lo còr de l'Empèri Xiongnu e tenguèt per la seguida un ròtle similar per divèrsei pòbles ulteriors coma lei Tujue ò lei Mongòls de Genghis Khan. Ansin, incricha au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat de l'UNESCO dempuei 2004, la vau assosta plusors monuments e vestigis majors :
Bedřich Smetana
Bedřich Smetana (pronunciacion chèca : [ˈbɛdr̝ɪx ˈsmɛtana]), nascut lo 2 de març 1824 e mòrt lo 12 de mai 1884, foguèt un compositor chèc.
Musica per piano
3. V Čechách: Vesnický výjev «En Boèmia, scèna rurala»; 4. V salóně «Al Salon»; 5. Před hradem «Davant lo Castèl»; 6. Slavnost českých venkovanů/Selská slavnost «La Fèsta dels Paisans chècs».
Recuèlh I, 4 polcàs : 1. Non molto allegro (fa dièsi menor); 2. Moderato (la menor); 3. Allegro (fa major); 4. Lento (si bemòl major).
Recuèlh II : 1. Furiant (presto, en la menor); 2. Slepička «La Galineta» (moderato, en si bemòl major); 3. Oves «La Civada» (andantino, en la bemòl major); 4. Medvěd «L'Ors» (allegro, en ut major); 5. Cibulička «La petita Ceba» (moderato, en sòl major; 6. Dupák «Dança trepejanta» (vivacissimo, en si bemòl major); 7. Hulán «Lo Lancièr» (andantino, en la major); 8. Obkročák «L'encambanta» (allegro, en mi bemòl major; 9. Sousedská «Dança del vesin» (moderato, en si major); 10. Skočná / Skočrst «Sautaira» (vivace, en la major).
Bòxa pès-ponhs
Entre los mai coneguts avèm:
Ligams extèrnes
Kickboxing
Charles Dickens
Charles John Huffam Dickens (1812-1870) foguèt un important escrivan britanic del sègle XIX.
Letras
Dickens's letters publicat en 1949 per Rupert Hart-Davis.
Vincenç de Pau
thumb|200px|left|Vincenç de Pau Vincenç de Pau (Poi - ara Sent Vincenç de Pau, lo 24 d'abriu de 1581 – París, lo 27 de seteme de 1660) que ho un prèste gascon venerat com un sant per la Glèisa Catolica.
Que ho aumonièr au près deus galerians, deus mainatges trobats e deus paisans. Que ho tanben aumonièr de la regina Margarida de Medici, esposa deu rei Enric III de Navarra e IV de França.
Que fondè dus òrdres : la Congregacion de la Mission e la Companhia de las Hilhas de la Caritat (uei las Sòrs de Sent Vincenç de Pau)
Adrienne Blanc
Hyacinthe Marie Adrienne BLANC que neish a Mont de Marsan (Lanas) lo 31 de genèr de 1884. Que’s marida en 1915 dab l’engenhaire e astronòme Julian Peridièr. N’auràn pas nat mainat.
Qu’escriu dab lo nom Adrienne Blanc-Péridier e tanben dab lo chafre Adrienne Boglione.
Pendent la guèrra 1914-1918, qu’ei infirmièra d’ambulància. Que publica en 1918 un recuelh poetic de grana escaduda : Le cantique de la Patrie 1914-1917, aus edicions Plon.
Que rejonh l’Union Nationale pour le Vote des Femmes a partir de la fin de la guèrra. Que defenerà la causa de las Hemnas tota la vita. Qu’escriu en 1936 la biografia de Juliette Adam, ua feminista francesa presenta au moment de la signatura deu tractat de Versalhas lo 28 du junh de 1919.
Que recep lo títol de Chevalier de la Légion d’Honneur. Que’s mòr lo 6 d’aost 1965 au Hogar (Gèrs, Armanhac).
La sua bibliografia.
Le Merlerault
Le Merlerault es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Lo Merlerault a situat sus la N12 a :
Le Merlerault est situé sur la N12 à :
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al, Richard Santa-Scolasse, compagnon d'arma de Richard de Normandie (dicha Richard « la Irascible » o Richard lo « Bon », pòrti de Normandie de 996 a 1026) #far don del domeni del Merle al un de los sieus soldats.
Lo nom de Merlerault vendriá del senhor d'aquel domeni, « Raoult » « del Merle », d'ont la distincion del Merle-Raoult.
Lo Merlerault #èsser sovent destruit pendent la guèrra de (en 1346 per un incendi, en 1359 ocupat pels Angleses, represes l'an 1364, mas en piteux estat après violentes combats contra Ferrando de Ayens, chevalier angleses #qu'èra en comandant alavetz del Merlerault).
A la Mièja Edat, las Montgoméry i possedisson un haras.
Sully e Henri i crèan lo Haras del Rei.
En 1665, Louis a l'iniciativa de Colbert, crèa lo Haras del Pi, primièr depaus d'estendam de la siá istòria.
En 1715, lo Haras nacional del Pi a bastit per amassar en Normandie los haras del rei. Remplaça los haras reials del Merlerault e de Montfort-lo Amaury.
En 1822, Lo Merlerault (1,264 abitants l'an 1821) absorbeix Mont-Marcey (133 abitants) a l'oèst de lo sieu territòri.
Lo 7 d'agost 1830, Charles X, en fugent al continuament de las Tres Glorioses Rambouillet per Cherbourg ont un paquebot a destination de l'America l'espera (escuelherà fin finala lo Escòcia de contunh la Bohême), a pres al Merlerault pel coronèl Caradoc, émissaire britanic de Louis-Philippe, #que lududes met la proposicion de confiar al nòu poder l'eretièr del tròn, lo pòrti de Bordèu|Bordèu, #çò que la siá maire, la duchesse del Berrí e lo sieu pepin refusent.
1831 : met de la primièra pèira de las lòtjas
1868 : dubertura de la estacion del Merlerault sus la linha París-Granville
Lo Data|18|de, lo luòc de la comuna a destruit per l'explosion de tres camions americanes emplits de munitions. Es reconstruite melhor #qu'a l'identic.
Au, Richard Sainte-Scolasse, compagnon d'arme de Richard de Normandie (dit Richard « l'Irascible » ou Richard le « Bon », duc de Normandie de 996 à 1026) fit don du domaine du Merle à l'un de ses soldats.
Le Merlerault fut souvent détruit pendant la guerre de Cent Ans (en 1346 par un incendie, en 1359 occupé par les Anglais, repris en 1364, mais en piteux état après de violents combats contre Ferrando d'Ayens, chevalier anglais qui était alors commandant du Merlerault).
Casasbuenas
Casasbuenas es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Le Merlerault
Istòria
Au Moyen Âge, les Montgoméry y possèdent un haras.
Au, le bourg est rebâti à deux kilomètres au nord-est de l'ancien village.
Sully et Henri y créent le Haras du Roi.
En 1665, Louis à l'initiative de Colbert, crée le Haras du Pin, premier dépôt d'étalons de son histoire.
En 1715, le Haras national du Pin est construit pour rassembler en Normandie les haras du roi. Il remplace les haras royaux du Merlerault et de Montfort-l'Amaury.
Au, le Merlerault devient un des dix-huit relais de poste de la route royale d'Alençon à Rouen (déplacé à Nonant-le-Pin en 1784 à l'achèvement de la nouvelle route 138).
En 1822, Le Merlerault (1,264 abitants en 1821) absorbe Mont-Marcey (133 habitants) à l'ouest de son territoire.
Le 7 août 1830, Charles X, fuyant à la suite des Trois Glorieuses Rambouillet pour Cherbourg où un paquebot à destination de l'Amérique l'attend (il choisira finalement l'Écosse puis la Bohême), est rejoint au Merlerault par le colonel Caradoc, émissaire britannique de Louis-Philippe, qui lui remet la proposition de confier au nouveau pouvoir l'héritier du trône, le duc de Bordèu|Bordèu, ce que sa mère, la duchesse du Berry et son grand-père refusent.
1831 : pose de la première pierre des halles
1868 : ouverture de la gare du Merlerault sur la ligne Paris-Granville
Le 18, la place de la mairie est détruite par l'explosion de trois camions américains remplis de munitions. Elle est reconstruite mieux qu'à l'identique.
Myzopodidae
Aquesta familha es constituida d'un sol genre e d'una sola espècia de ratapenada, localizada a Madagascar :
Plaça Esquiròl
La plaça Esquiròl (francés place Esquirol) es una plaça de centre de la vila de Tolosa. Se situa prèp del Pont Nòu, dins lo quartièr Esquiròl.
Es una de las plaças pus importantas de Tolosa, aprèp la plaça del Capitòli. De forma rectangulara, constituís un important caireforc entre las carrièras d'Alsàcia e Lorena e de Mètz, d'autras carrièras importantas (carrièra de Lengadòc) e d'autras mai pichonas: carrièra de la Veronica, dels Tornejaires, dels Cambis e dels Filatièrs.
I a un parcatge sosterranh en dejós.
Istòria
Los escavaments de 1993 per la construccion del parcatge, mostrèron l'origina romana e que l'antic capitòli de Tolosa se situava aquí. Es lo luòc del martiri de Sant Sarnin, primièr avesque crestian de Tolosa al sègle III.
thumb|250px|L'ancian mercat cobèrt, vendut a la vila de [[Lorda.]] Sus la plaça se trobava lo « Mercat de pèira », demolit en 1863. Un mercat cobèrt seguèt, desmontat en 1892. La plaça dins sa configuracion actuala foguèt dubèrta a la fin del sègle XIX per religar la novèla carrièra de Mètz e lo Pont Nòu.
thumb|160px|[[Joan Estève Esquiròl]] Dempuèi lo 8 d'octobre de 1867, lo luòc pòrta lo nom de Joan Estève Esquiròl, celèbre metge alienista nascut a Tolosa lo 4 de genièr de 1772.
Arca d'Aliança
L'arca d'Aliança (var. archa d'Aliança) (en ebrèu ארון העדות, Aron ha'Edut, ) qu'ei un cròfe longarut de husta cobèrt d'aur guardat per dus anjos d'aur massarcís qui conten las Taulas de la Lei (Dètz Comandaments) balhadas per Diu a Moïses au som deu mont Sinai, ce ditz lo raconte biblic.
Sent Lop de Comenge
Sent Lop de Comenge (Saint-Loup-en-Comminges en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Galdakao
Galdakao es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Sent Lop de Comenge
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Sent Lop qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa, annèxa de Gençac de Bolonha, qu'es Sent Lop. Tanlèu 1790, Sent Lop qu'èra deth canton de Bolonha de Gessa. Eth nom revolucionari qu'es Salut en eth an II. La comuna que pren eth nom oficiau de Saint-Loup-en-Comminges per decret deth 31 de deceme 1929.
Agde
Agde (Ate, Agte en grafia mistralenca ; Agde en francés) es una comuna lengadociana, en riba de la mar Mediterranèa. Aquesta comuna se situa dins lo departament d'Erau e la region administrativa d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Foguèt capitala d'Agadés (parièr en grafia mistralenca ), lo vescomtat e diocèsi d'Agde, creat a la debuta del sègle X.
Lo gentilici es dagdenc -a o agatenc -a (agaten -enco, daten -enco en grafia mistralenca).
Toponimia
thumb|left|Placa anciana portant lo nom d'Agate Tiche
Mela). Ἀγαθὴ τύχη (sens data); Agatha (sens data); Agathe (sens data); Agatæ (sens data); Agatha, civitas Agathensis en 506; Agatha, civitas Agathensis en 546; Agatha, cap a 678; Agathem, en 752; ecclesiae S. Mariae de Agathe, en 824; infra Agathe civitate, ad Agathen civitatem, en 885; in Agathe civitate, en 936; sede de Agade, en 961; civitate quae vocant Agatham, en 990, Agda (sens data); Agde en 1107; Agde e Agadez en 1118; Acde e Agadez, en 1129; Acde en 1424, . Prononciacion:.
I a atanben la forma poetica e sabenta Agata. Lo nom d'Agde deriva de lo de la colonia grèca d'origina, Αγαθή Τύχη (Agathḗ Týche), la "bona fortuna", o Αγαθή πόλις (Agathḗ Pólis), la "bona vila" (Estrabon e Plini). Nom mistic que le primièr tèrme evolucionèt en Agata cap a 678, vengut en occitan Agde tre lo , toponim atestat en 1107 e représ a l'identic en francés.
Geografia
La comuna d'Agde se situa sul litoral lengadocian dins lo fons del golf del Lion, a las bocas del riu Erau. Per çò qu'es de las vilas màgers del país Agde se tròba a 24 km a l'èst de Besièrs, qu'es lo capluòc de son arrondiment, a 24 km a l'oèst de Seta e a 52 km al sudoèst de la capitala departamentala e regionala Montpelhièr.
Arblada de'n Haut
Arblada de'n Haut (Arblade-le-Haut en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Agde
Geografia
Lo territòri de la comuna es pro ample qu'ocupa mai de 5 000 ectaras e s'espandís aperaquí sus 9 km d'èst en oèst e de nòrd a sud. Las comunas vesinas son Marselhan a l'èst, Floreçac al nòrd, Bessan al nordoèst e Viàs a l'oèst.
Arblada de'n Haut
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Agde
Istòria
Se pensa generalament que los primièrs pòbles qu'ocupèron lo país d'Agde foguèron los ligurs e los ibèrs, e que cap al sègle III abans Crist, s'i installèron de cèltas, los vòlcas tectosages.
Arblada de'n Haut
Arblada
D'aquí a 1791, lo nom francés qu'èra Arblada Comtal (Arblada Comdau en occitan ?). Albèrt Dauzat que gausa, dab pro d'incertitud, un *aerabulus, « aseròu », varianta deu latin vulgar *acerabulus, medish sens, dab lo sufixe -ata. En realitat, *acerabulus, fòrma celtizada deu latin classic acer, qu'auré perdut lo resultat de -c- posteriorament. En mèi d'aquò, es pas segur que *acerabulus aja viscut en Gasconha, qui coneish aseròu, eretèr deu latin classic -acer dab lo sufixe -olus, e sa varianta auseròu. Segon Negre, Arblada que poiré vénguer deu gascon arreblada « çò que talhan en lescas », o meilèu com lo lengadocian reblat, reblada « paret bastida en pèira de bastir, per oposicion a las parets de teulas de bastir ». Un etime arbor + -ata, « cobèrt d'arbes » qu'explica tanben Arblada hòrt plan se las fòrmas ancianas non mian pas a ua auta etimologia : *arborata > *arborada > arb'rada > arblada (la dissimilacion qu'es tant vau díser obligatòria).
Agde
Istòria
Pasmens lo nom d'Agde, derivat del grèc Αγαθή Τύχη ("bon astre") o mai Αγαθή πόλις ("bona vila"), ven de l'implantacion dins l'airal de focèus venguts de Marselha a l'entorn del sègle VII abans Crist, pr'aquò venguèt pas colonia de la ciutat focèa fins a 400 abans Crist. La prosperitat de la vila demesiguèt en epòca romana subretot a partir de la construccion de la via Domícia que passava mai al nòrd.
Arblada de'n Haut
Loishan
Que seré lo resultat de Lucianus segon Jòrdi Cortés.
Agde
Istòria
Cap a 475, Agde foguèt presa pels visigòts e puèi aquel periòde de dominacion visigotica durèt aperaquí tres sègles, fins que foguèt destrantalhada per l'invasion musulmana, durant lo sègle VII.
Castillo de Bayuela
Castillo de Bayuela es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Agde
Istòria
En 506, jol règne del roi visigòt Alaric II, se faguèt dins la glèisa de Sant Andrieu lo concili d'Agde que presidiguèt Sant Cesari d'Arle.
Arblada de'n Haut
Istòria
Lo Bion (nom supausat) qu'estó incorporada a Arblada en 1837.
Division de l'Atlantic de l'NBA
La Division de l’Atlantic es una division de la Conferéncia de l’Èst de l’NBA. Los Celtics de Boston son los campions actuals (2009).
Agde
Istòria
Las tropas sarrasinas, menadas pel general Zama, agarriguèron las tèrras litoralas occitanas e, aprèp l'ocupacion de Narbona en 720, s'apoderèron d'Agde en 725. La vila foguèt atacada puèi e destrucha en 737 pel guerrièr franc Carles Martèl.
En 859, Agde foguèt victima dels pilhatges dels vikings menats per Hasting, que venián de Nantas e avián ivernat en Camarga.
Geoffrey Hull
Geoffrey Stephen Hull, nascut lo 6 de setembre de 1955, es un lingüista, etnològ e istorian australian, que faguèt de contribucions importantas a l'estudi de las lengas romanicas, celticas, eslavas, semiticas, austronesianas (coma lo tetom de Timòr Èst, una lenga qu'a fòrça manlèus lexicals al portugués-galhèc) e papós, e en particular a la relacion entre lengatge e cultura.
Biografia
Es d'ascendéncia anglesa e escocesa del costat pairal. Sa familha mairala aperteniá a la comunautat latina d'Egipte (d'origina mesclada maltesa, veneciana, triestina e francesa) que daissèt lo país pendent lo periòde de nacionalizacion de la post-guèrra (1946-1957). Cresquèt en una familha espandida, que s'i utilizava un fum de lengas: lo francés, lo maltés, divèrses dialèctes d'Itàlia, l'occitan, l'eslovèn, lo grèc e l'arabi.
Educacion e carrièra academica
Hull estudièt las Arts a l'Universitat de Sydney (1974-1982), en acabant per una tèsi de doctorat en lingüistica istorica, basada en sas recèrcas dialectologicas en Itàlia e en Soïssa. Sa tèsi, foguèt una reconstruccion de la lenga padanesa sosjacenta als dialèctes galloitalics, venecians e retoromanics modèrnes. Abans de completar lo doctorat, realizèt tanben estudis de filosofia e teologia en l'Aquinas Academy de Sydney. Dins sa carrièra academica Hull a ensenhat la lingüistica e las lengas europèas modèrnas e classicas en divèrsas universitats australianas: Sydney University, Melbourne University, University of Wollongong e d'autras institucions d'ensenhament superior australianas; es tanben un lexicograf professional e un traductor que trabalha en mai d'una dotzena de lengas. Es a l'ora d'ara professor adjunt de la Macquarie University, en Sydney.
Realizacions a Timòr Èst e trabalh en favor de la lenga tétun
Sos servicis per las lengas de Timòr Èst son de la màger importància, e foguèron aguts en nauta consideracion per l'Administracion Transicionala de las Nacions Unidas en Timòr Èst, jos la direccion, de decembre de 1999 en mai de 2002, del brasilhan Sérgio Vieira de Mello. Per sieu trabalh fondamental en favor del tetún, Geoffrey Hull es comparable amb figuras coma Koldo Mitxelena pel basc (euskara), Eliezer Ben Yehuda per l'ebrieu), Ivar Aasen e Knud Knudsen pel norvegian, Johannes Aavik per l'estonian, Tares Shevchenko per l'ucraïnés, etc.
Autres airals d'interès
Defòra del camp de la lingüistica, Geoffrey Hull es conegut per seus trabalhs sus questions religiosas, principalament las causas istoricas e l'impacte sociocultural de las reformas de la glèisa en lo decenni dels ans 1960 sus la Glèisa Catolica Latina e las tradicions orientalas catolicas.
Vitamina B12
La vitamina B12 o cianocobalamina, es un complèxe exacoordinat de cobalt. De vegadas es tanben nomenada cobalamina encara qu'es pas exactament lo meteis compausat. Quatre posicions de coordinacion son ocupadas per un macrocicle de corrina. Una de las posicions axialas se complèta amb un grop cian, CN-. Una cadena laterala de l'anèl de corrina compausada per una amida, un grop fosfat, una ribosa e un nucleotid complètan la coordinacion a travèrs lo rèste 5,6-dimetilbenzimidazòl a son extrèmitat. La corrina, lo grop fosfat e lo CN- portan cadun una carga negativa, en presentant lo cobalt dins d'estat d'oxidacion 3. Lo complèxe que ne'n resulta es d'espin bas.
Villers-la-Chèvre
Villers-la-Chèvre es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Galdames
Galdames es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Villers-la-Chèvre
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montasic
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Ain·harp
Ain·harp (en basco: Ainharbe; en francés: Ainharp) qu'ei ua comuna de la província tradicionau de Sola.
Istòria
Paul Raymond anòta que la municipalitat èra un ancià prieuré del diocèse de Oloron e #que s'i trobava un espital pels pelegrins : Benta.
Paul Raymond note que la commune était un ancien prieuré du diocèse d'Oloron et qu'on y trouvait un hôpital pour les pèlerins : Benta.
Legum
thumb|330px|right Un legum, var. legume, lieume, ortalha, ortalissa es al sens estricte la part comestible d'una ortalha. Dins son sens culinari, lo mot legum designa tota partida comestibla d'un vivent non animal siá vegetal, campairòl, o protista (qualques algas), que siá pas sucrada al gost. S'inclutz tanben jos aqueste nom las plantas que nos provesisson los condiments e las èrbas finas. Per oposicion, las partidas comestiblas de gost mai doç son dins lo sens culinari de fruches.
En botanica, legum designa la teca, fruch especific de las leguminosas.
Even
L’even (en even: Эвэды торэн; en rus: Эве́нский язы́к, autrescòps sonat lamot - Ламутский язы́к), es una lenga tongoza septentrionala parlada dins lo nòrd-èst de Siberia per 5656 personas en 2010 (sus un grop etnic de 22 383 membres).
La lenga es ensenhada e s'escriu amb l’alfabet cirillic. Emai siá ensenhada, la lenga es amenaçada que, en 2010, 75% dels evencs avián lo rus (o tanben de còps que i a lo iacot) coma lenga mairala. La lenga es parlada subretot pels ancians.
Tancrou
Tancrou es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Fruch sec
thumb|right|400px| les glaneuses de [[avelana|noisettes, pintura bucolica (òbra de William Bouguereau - Sègle XIX) ]]
Berzé-le-Châtel
Berzé-le-Châtel es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gamiz-Fika
Gamiz-Fika es una comuna de Biscaia dins la comunautat autonòma espanhòla del País Basc.
Pradèra e les Borguets
Pradèra e les Borguets (Pradère-les-Bourguets en francés) qu'es ua anciana comuna gascona de Comenge, en Savés, situada dens le departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Lo 1èr de genièr de 2018, fusionè damb La Sèrra dens la comuna novèla de La Sèrra e Pradèra.
Geografia
Comuna situada en Savés sens l'airal urban de Tolosa a 27 km à l'oèst de la vila.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Pradèra èra de l'eleccion de Ribèra-Verdun, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa es Sent Simforian. En 1790, Pradèra èra deu canton de Levinhac, en l'an IX passèc au canton de Legavin.
Espin
En fisica, l'espin (de l'anglés spin) es un moment angular intrinsec ligat a de particulas microscopicas. Es un fenomèn que fa partida de la mecanica quantica, sens cap d'analogia amb la mecanica classica. Encara que lo moment angular es pròpri de la rotacion d'un objècte grand, l'espin es pas ligat a cap de rotacion intèrna de massas, mas es intrinsec a una particula. Las particulas elementàrias coma l'electron pòdon aver un espin diferent de zèro, encara que se crei qu'es una particula pontuala qu'a pas d'estructura intèrna. Lo concèpte d'espin foguèt introdusit en 1925 per Ralph Kroning, e de manièra independenta per George Uhlenbeck e Samuel Goudsmit.
La Mesnière
La Mesnière es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.信息
(punycode .xn--vuq861b, xìnxī, "informacions, nòvas" en chinés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 18 de març de 2015.
Myzopoda
Aqueste genre de ratapenada compren una sola espècia localizada a Madagascar :
Plaça Roais
La plaça Roais es una plaça del centre de la vila de Tolosa
Istòria
Lo nom del luòc es atestat dempuèi lo sègle XII, "Roais" èra tanben lo nom d'una familha tolosana illustra e fòrça anciana. Trescòl de la vila anciana (146m), es ont terminavan las aigas de l'aquaduc de Lardèna. La font, realizada par l'arquitècte Raynaud, foguèt erigida en 1828.
Situacion
La plaça es traversada (costat èst) per una granda via de comunicacion ont arriban doas largas carrièras, aquela d'Alsàcia e Lorena e aquela de Lengadòc. I arriban tanben d'autras mai pichonas las carrièras dels tornejaires, de la Trinitat, de la Crotz Baranhon, dels Boquièras, e Malatacha.
La plaça es a meteissa distància de doas estacions de mètro fòrça prèpa: l'estacion Esquiròl (Linha A) e l'estacion Carmes (linha B).
Activitats
Sus la plaça se tròba fòrça comèrcis e bars. S'i trapa tanben lo Palai Consulari lo sèti de la Cambra del Comèrci e de l'Industria de Tolosa
Cazalegas
Cazalegas es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
.baby
("nenon" en anglés) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa americana Johnson & Johnson Services, Inc. Es en servici dempuèi lo 8 d’abril de 2016.
Lo Capital
Es a l’observar l'industria britanica contemporanèa e sas condicions de trabalh e se piejant suls precedents teoricians de l’economia politica (coma David Ricardo o Adam Smith) e las criticant, que Marx pretend demostrar la natura reala del capitalisme, e incistís sus las contradiccions intèrnas d’aqueste sistèma.
L'autor considerava d’esprel son obratge coma essent « de segur lo missil de crénher mai que lancèt a la tèsta de la borgesiá ».
Primièra seccion: La merça e la moneda
Marx i explica las basas de l'escambi mercand. Mòstra qu’aqueste escambi repausa sus un element especial, la merça, qu’es un objècte produch en vista de l'escambi (per èsser vendut e non dirèctament consomat pel productor). En mai de son utilitat, aqueste element va donc aver una valor d'escambi, que determina en quina proporcion la merça producha pòt èsser cambiada contra d'autras merças (o lor equivalent en argent). S’agís alara de determinar mai precisament cossí se pòt mesurar aquesta valor.
Capítol 1: La merça
« La riquesa de las societats ont règna lo mòde de produccion capitalista s'anóncia coma una immensa acumulacion de merça ». Es a partir d’aqueste postulat que Marx fa de l'analisi de la merça al començament de sas recercas.
Una merça es pas un quin que siá produch resultat del trabalh uman, es un objècte qu’a estat produch dins l’objectiu d'èsser escambiat, d'èsser vendut. Una merça a donc una utilitat, çò que Marx nomena una "valor d'usatge", mas a tanben una "valor d'escambi" (o valor). Mas segon Marx, çò que determina aquesta valor, es la quantitat de trabalh uman qu’a estat necessari per la produire, e que se cristllizèt en ela: « Totes aquestes objèctes [merças] manifèstan pas mai qu'una causa, es que dins lor produccion una fòrça de trabalh uman foguèt despensada, que de trabalh uman i es acumulat. Coma cristals d’aquesta substéncia sociala comuna, son reputats valors (valor d'escambi) ». Es çò que se nomena la teoria de la valor de Marx, qu’utiliza la nocion de valor trabalh desvolopada al sègle XVIII per Adam Smith, puèi David Ricardo que la sola causa qu’es comuna a totas las merças avent de valors d'usatge diferentas, la sola permetent de comparar totas aquestas merças entre elas per determinar lo valor d'escambi, es la quantitat de trabalh umain qu’es materializada dins cada merça. Es atal que la grandor de la valor d'escambi es foncion de la quantitat de trabalh necessari a la fabricacion de l'objècte, aquesta quantitat podent èsser mesurada per sa durada dins lo temps.
Aquò significa pasmens pas qu'una merça va aver mai de valor se pren mai de temps a èsser producha. En efièch, una merça producha per un trabalhador malabil val pas mai al motiu que prenguèt mai de temps a realizar. Es perque per determinar la valor d'una merça, e atal calculada la quantitat de trabalh presenta dins caduna d'entre elas, conven de considerar una fòrça unica, es a dire una fòrça mejana de trabalh utilizada coma punt de comparason a totas las fòrças de trabalh umanas utilizadas per cada merça. Aquesta fòrça comuna pòt èsser calculada sus la basa del temps de trabalh socialament necessari per la produccion de totas las merças de la societat. Es per aquesta mejana del trabalh socialament necessari a la produccion de la merças de la societat que se pòt determinar la valor d'una merça en foncion del temps necessari a sa produccion. Per aqueste metòde la valor de las merças e actualizada de contunh amb las evolucions de la productivitat del trabalh. Una volor fixa del trabalh uman fariá falç en efièch la veria valor d’aquesta. Coma lo trabalh evoluís, la valor d'una merça diferís donc ela tanben amb lo temps.
Mai, sufís pas d'aumentar la quantitat de merças produchas per aumentar lor valor. En efièch mai sovent se realiza un aument de la produccion d'una merça donada diminuís sa valor. Aqueste paradòxe s'explica pel fach qu'un aument de merças produchs s’acompanha sovent un aument de la productivitat du trabalh. Aqueste aument de la productivitat provòca una baissa del trabalh necesari ala produccion de cada merça, e donc una baissa de quantitat de trabalh uman present dins aquesta, çò que provòca una baissa de sa valor.