cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Apartheid
Leis assais de liberalizacion e lo succès dau Partit Nacionau
En 1924, lo govèrn de Jan Smuts foguèt batut ais eleccions per lo partit de James Hertzog. Aqueu darrier aprofichèt lo retorn de la prosperitat per melhorar la situacion economica dau país gràcias a una politica dirigida per l'aumentacion deis exportacions. La segregacion foguèt tanben renfòrçada per empachar de manifestacions novèlas de la classa obriera blanca. Puei, la Segonda Guèrra Mondiala (1939-1945), onte Sud-Africa participèt dins lo camp britanic, veguèt l'industrializacion rapidà. Aquò entraïnèt una creissença novèla dei zonas urbanas onte la populacion negra venguèt pus importanta que la populacion blanca. En parralèl, lei movements politics e sindicaus non blancs conoguèron un dinamisme important. Per se parar còntra lei trebols causats per aquela agitacion, lo patronat blanc assaièt de liberalizar lo regime de segregacion per permetre l'aparicion d'una elèit africana capabla de contraròtlar lei populacions negras. Aquela volontat de cambiaments sociaus espauriguèt la màger part de l'electorat blanc que votèt en favor dau Partit Nacionau, de son aliat, lo Partit afrikaner, e de son programa d'apartheid ais eleccions de 1948.
L'apartheid oficiau (1948-1991)
Ja prefigurat per lei lèis adoptadas a partir deis annadas 1910, l'apartheid acomencèt oficialament en 1948 e s'acabèt en 1991. Èra basat sus una tièra de mesuras legislativas. Aquelei lèis permetián d'assegurar la separacion entre Blancs e non Blancs, principalament lei populacions negras devesidas entre diferenteis etnias, au nivèu sociala, espaciala, economic e politic.
Lei lèis fondamentalas de l'apartheid
Dos tèxtes votats en 1950 representavan la basa fondamentala dau regime d'apartheid. Lo premier foguèt lo Group Areas Act definiguèt de zonas de poblament diferentas per cada categoria de populacion. Aquelei categorias foguèron precisadas per lo Population Registration Act que rendèt obligatòri l'enregistrament de cada abitant coma Blanc, Negre, Indian o Metis. Oficialament, l'objectiu èra de permetre lo desvolopament de cada grop de populacion d'un biais separat e independent. En realitat, lei Blancs obtenguèron lo contraròtle dei zonas pus desvolopadas e ricas e esplechèron economicament leis autrei grops.
L'apartheid pichon
thumb|right|Panèu bilingüe anglés/afrikaner marcant una segregacion raciala au profiech dei Blancs.
L'apartheid pichon designava l'ensems dei lèis que l'objectiu èra d'assegurar la separacion entre lei Blancs e lei non Blancs. Foguèt l'aspèct pus visible dau sistèma ambé, per exemple, la creacion de transpòrts publics o de plajas reservats solament ai Blancs. Lei lèis principalas d'aquela dimension de l'apartheid foguèron lo Prohibition of Mixed Marriages Act (1949) defendent lei maridatges mixtes, l'Immorality Act (1950) enebent lei relacions sexualas entre Blancs e Negres e lo Reservation of Separate Amenities Act (1953) separant lei privats, lei fònts e totei leis installacions publicas.
L'apartheid economic
L'apartheid economic èra l'ensems dei mesuras legislativas permetent d'exclure leis abitants non blancs deis emplechs qualificats e d'assegurar lo plen emplech de la populacion blanca. Formèron un ensems de mesuras per gerir una man d'òbra industriala au profiech de l'elèit economic en luchant còntra lo comunisme. Leis elements majors d'aquela politica foguèron lo Suppression of Communism Act (1950) permetent d'enebir lei movements politics sospichats de comunisme, lo Mines and Works Act (1956) renfòrçant la discriminacion raciala au nivèu dau trabalh e la lèi de 1976 defendent la formacion professionala ai Negres
La politica dei bantostans
La politica dei bantostans foguèt lo compliment de la logica separatista de la politica d'apartheid. L'unitat territoriala de Sud-Africa foguèt abandonada per formar de regions reservadas ai populacion negras teoricament independentas o fòrça autonòma. Lei bantostans foguèron centrats sus lo territòri d'un etnia negra e deviaá venir lo luòc de residéncia normala dei membres d'aquela etnia.
Aquela politica apareguèt en 1959 après l'adopcion dau Promotion of Bantu Self-Government Act creant lei premiers bantostans sota administracion non blanca. En 1970, la lèi Black Homeland Citizenship Act permetèt de retirar lo ciutadanatge ais abitants negres eissits de communautats etnicas tenent ja una bantostans. De milièrs de Negres perdiguèron donc la nacionalitat sud-africana e venguèron d'emigrats dins lor país pròpri car venián de « ciutadans » dei bantostans. Entraïnèt tanben l'eliminacion finala dei Negres deis institucions nacionalas de Sud-Africa per de rasons similaras.
Lei factors de disparicion de l'apartheid
Lo regime d'apartheid conoguèt son apogèu durant lei premiers decennis de la Guèrra Freja e va se mantenir fins a la fin de la confrontacion entre lei blòts comunistas e capitalistas en 1991. Son engatjament dins la lucha anti-comunista es un premier factor permetent d'explicar son existéncia e son afebliment a partir deis annadas 1970 gràcias au sostèn mai o mens afirmats deis estats principaus de l'OTAN e de seis aliats. La disparicion d'aqueu conflicte li faguèt perdre aquelei sostèns e entraïnèt sa casuda. Lei dificultats economicas causadas per lei campanhas internacionalas organizadas còntra lo regime e lei mutacions intèrnas de l'economia sud-africana causèron tanben la disparicion de la justificacion de l'apartheid coma otís de gestion de la man d'òbra industriala. La revirada de la politica de seperacion que foguèt jamai completada e la lucha intèrna dei movements e dei populacions opausats o oprimits per lo sistèma foguèt lo darrier ponch que rendiguèt necessari l'abolicion de l'apartheid en 1991.
La fin de la Guèrra Freja e la revirada dei guèrras exterioras
thumb|right|Esquèma generau dei guèrras sud-africanas durant leis ans 1980-1990.
Mikhail Bakunin
drecha|sens_quadre Mikhail Aleksandrovich Bakunin (en rus Михаил Александрович Бакунин), nascut lo 18 de mai de 1814 a Priamukhino en Rus e mòrt lo 1èr de julhet de 1876 a Bèrna en Soïssa, foguèt un revolucionari, teorician de l'anarquisme e filosòf rus que particularament escriguèt sul ròtle de l'Estat. Amb sos escrits metèt los fondaments de la socialisme libertària.
1èr de genièr
Lo 1 de genièr es lo primièr jorn de l'an dels calendièrs julian e gregorian.
Apartheid
Lei cambiaments e lei dificultats economicas
thumb|right|Representacion dei victimas dei massacres de Sharpville.
1èr de genièr
Decèsses
Vejatz tanben :
Reuss
Reuss es un riu de Soïssa, long de, afluent d'Aar (riba dreita). Es lo quatren riu soís per sa longor, après Ren, Aar e Ròse. Nais al massís d'Aar-Gothard, prèp del pas de Sant Gothard, a una altitud de 2.431 m. Forma la val d'Andermatt abans de dintrar dins lo lac dels Quatre Cantons (Vierwaldstaettersee) d'ont sortís per Lucèrna. Seguís cap al nòrd, fins a l'Aar pauc abans de son jonhent amb Limmat.
Senta He (omonimia)
Senta He pòt designar:
Delaware
L'estat ten son nom de Thomas West, 3en Baron De La Warr, un nòble britanic que foguèt lo primièr governador colonial de Virgínia.
Delaware èra un dels 13 estats originals que  participèron a la Revolucion americana, e lo 7 de decembre de 1787, foguèt lo primièr de ratificar la Constitucion dels Estats Units.
Corsegolas
Corsegolas (Coursegoules en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Diccionari geografic, istoric, estadistic e commercial dels Estats de sa majestat le rei de Sardenha
Lo Diccionari geografic, istoric, estadistic e commercial dels Estats de sa majestat le rei de Sardenha (títol original Dizionario geografico, storico, statistico, commerciale degli stati di S. M. il Re di Sardegna) es un diccionari de totes los lòcs dels estats sardes publicat per Goffredo Casalis entre 1833 e 1856. Es una sorsa de la mai utilas per la coneissença de las comunas occitanas d'aquel estat: país de Niça, Valadas. Lo primièr article del diccionari es subre la comuna occitana de L'Abaia (uèi annexada a Pinairòi).
Apartheid
Lei cambiaments e lei dificultats economicas
Lei cambiaments e lei dificultats economicas deis annadas 1980 aguèron un ròtle decisiu dins l'abolicion de l'apartheid. D'efèct, lo regime foguèt bastit parcialament coma un otís per gerir una man d'òbra industriala e miniera. Òr, a partir deis annadas 1960, l'importància dau sector minièr demeniguèt au profiech deis activitats ligadas ai servicis. Aquela tendància venguèt preponderanta e lei lèis de l'apartheid èra d'ara endavant plus adaptadas ai besonhs dau patronat. De mai, ambé la fin de la Guèrra Freja, lei pressions economicas aumentèron e lo sostèn dei país de l'Oèst demeniguèt rendent la situacion economica dau país mau segura meme per la minoritat blanca.
Éringes
Éringes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Apartheid
La revirada de la politica de separacion espaciala
Un autre paramètre que precipitèt la revirada de la politica d'apartheid foguèt l'impossibilitat per lo govèrn blanc d'assegurar una separacion espaciala vertadiera entre Blancs e Negres. D'efèct maugrat la politica de promocion dei bantostans e lei transferiments de populacion dins aquelei regions, la màger part deis abitants negras dau país vivián encara en fòra d'aquelei territòris. De mai, lo govèrn aguèt de dificultas grandas per contraròtlar lei quartiers negres urbans (townships) que conoguèron una agitacion regulara e unei revòutas majoras. Enfin, en causa dei dificultats economicas e deis embargos internacionaus, la man d'òbra negra destinada ais òbras pus malaisadas èra venguda un element essenciau de l'economia.
Éringes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Apartheid
La lucha intèrna
thumb|right|Retrach de [[Steve Biko (1946-1977, cap major de la lucha intèrna dei populacions negras còntra l'apartheid.]]
Garrebourg
Garrebourg es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Apartheid
La lucha intèrna
Lo darrier factor major de casuda dau regime d'apartheid foguèt l'oposicion intèrna au sistèma. Prenguèt principalament la forma d'una oposicion politica, de temptativas per rendre incontraròtlable lei quartiers negres e d'una lucha armada còntra lei fòrças dau poder blanc. Inicialament afeblida per la repression, aquela oposicion s'organizèt a partir de la fin deis annadas 1950. En 1960, après la repression saunosa de la revòuta de Sharpeville lei movements politics anti-apartheid principaus coma l'ANC foguèron interdichs. Lo començament de la lucha armada per la branca militara de l'ANC conoguèt tanben unei reviradas dins leis annadas 1960 ambé l'arrestacion d'unei caps (Mandela, Sisulu...).
Garrebourg
Geografia
Situat a la reünion d'un pichon mont vosgien gréseux al pè #que flueix la Zorn, Garrebourg n'es uèi (aquel pas #èsser pas totjorn lo cas antany) un vilatge sens sortida : cal prene la meteissa rota per i pujar e per ne davalar. De mai, environat de bòsques, #encobrir ne fa un vilatge aperaquí pauc isolat mas fòrça protegit, amb una vista meravellosa suls monts vosgiens environnants. Situat a l'extrèm es del departament de la Moselle, entre Sarrebourg (Lorraine) e Saverne (Alsace), lo pòble es a aperaquí a panatòri d'ausèl del Bas-Rhin.
En fach, Garrebourg a fach partida dempuèi la de la Camina de Marmoutier, doncas d'un territòri alsacien alavetz délimité a l'oèst pel riu Zorn. Mas la délimitation dels departaments franceses l'an 1790 l'a situada en la Meurthe, doncas en Lorraine, e aquel malgrat los protestations dels abitants de Phalsbourg, de Lixheim e de Garrebourg, e malgrat l'acòrdi del district de Haguenau dels integrar al Bas-Rhin.
Apartheid
La lucha intèrna
Après aquelei desfacha, l'oposicion reprenguèt en 1976 pendent leis esmogudas de Soweto violentament reprimidas. Dins leis annadas 1980, lo govèrn assaièt d'introdurre quauquei reformas per sauvar lo regime (introduccion de parlaments especiaus per leis Indians e lei Metis) mai l'agitacion dei populacions negras s'estendiguèt. En 1984, unei townships se revoutèron e Pretoria deguèt i mandar d'unitats militars per restablir l'òrdre. Enterin, l'ANC mandèt una tièra d'atacas e realizèt uneis atemptats murtriers còntra de simbòls de l'estat (Church Street...). Ansin, a la fin deis annadas 1980, existiá un clima de guèrra civila dins unei regions de Sud-Africa que va minar la fisança dei populacions blancs per lo regime.
Garrebourg
Geografia
Per çò qu'es de las mapas géographiques ancianes, son pas gaire d'acòrdi sus la situacion de Garburg : aquela de Daniel Specklin (1575) lo situa defòra del Alsace, aital coma aquelas de Gérard Mercator e de Nicolas Visscher (1680) , Del temps qu'aquela de Nicolas Sanson (1659) lo situa plan en Alsace.
En clauson, Garrebourg es un pòble de cultura e de lenga alsacienne vengut lorrain al continuament de la réorganisation administrativa #qu'a seguit la Revolucion francesa.
Situé au sommet d’un petit mont vosgien gréseux au pied duquel coule la Zorn, Garrebourg est aujourd’hui (ce ne fut pas toujours le cas autrefois) un village sans issue : il faut prendre la même route pour y monter et pour en descendre. De plus, entouré de forêts, cela en fait un village quelque peu isolé mais très protégé, avec une vue merveilleuse sur les monts vosgiens environnants. Situé à l’extrême est du département de la Moselle, entre Sarrebourg (Lorraine) et Saverne (Alsace), le village est à environ 5 km à vol d’oiseau du Bas-Rhin.
En fait, Garrebourg a fait partie dès le de la Marche de Marmoutier, donc d’un territoire alsacien alors délimité à l’ouest par la rivière Zorn. Mais la délimitation des départements français en 1790 l’a situé dans la Meurthe, donc en Lorraine, et ce malgré les protestations des habitants de Phalsbourg, de Lixheim et de Garrebourg, et malgré l’accord du district de Haguenau de les intégrer au Bas-Rhin.
Quant aux cartes géographiques anciennes, elles ne sont guère d’accord sur la situation de Garburg : celle de Daniel Specklin (1575) le situe hors de l’Alsace, ainsi que celles de Gérard Mercator et de Nicolas Visscher (1680) , alors que celle de Nicolas Sanson (1659) le situe bien en Alsace.
En conclusion, Garrebourg est un village de culture et de langue alsacienne devenu lorrain à la suite de la réorganisation administrative qui a suivi la Révolution française.
Apartheid
L'acceptacion de la dubèrtura de negociacions
thumb|right|Rescòntre oficiau entre lo cap dau govèrn de Pretoria Frederik de Klerk e lo cap de l'ANC Nelson Mandela en 1992.
Garrebourg
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Apartheid
L'acceptacion de la dubèrtura de negociacions
Dins leis annadas 1980, lei trebols aumentèron fòrtament dins lo país e lei quartiers negres venguèron mai e mai malaisats de contraròtlar. Lo regime assaièt d'introdurre unei reformas per atenuar leis efècts de l'apartheid tot en gardant lo còr dau sistèma mai aquelei temptativas de sauvament mau capitèron. La question dei townships, quartiers negres dins lei zonas blancas, aguèt un ròtle major dins aquela evolucion. Ansin, en 1983 sota la direccion de Pieter Botha, lo govèrn creèt d'autoritats localas negras per gerir aquelei territòris mai leis eleccions de 1984 foguèron largament boïcotadas. En 1985, la màger part dei townships se revoutèron e l'estat d'urgéncia foguèt decretat en 1986. Pasmens, se la repression foguèt fòrça violenta (1,000 mòrts en 1985, 8,000 presoniers en 1986), l'economia dau país deguèt faciar de grèvas importantas dins l'industría.
En 1989, en causa de la revirada dei reformas limitadas e de la repression dau govèrn Botha, aqueu darrier foguèt remplaçat per Frederik de Klerk. Annoncièt lo començament de negociacions ambé l'ANC e de reformas fondamentalas. En 1990, lei partits politics enebits (ANC, Partit Comunista...) foguèron legalizats e Nelson Mandela foguèt liberat. Unei caps dei movements anti-apartheid èran estats ja liberats dempuei 1989 e l'ANC acceptèt donc de renonciar a la lucha armada meme se de combats aguèron luòc entre organizacions anti-apartheid entre 1989 e 1991.
L'abolicion dei lèis segregacionistas e la victòria electorala de l'ANC
L'abolicion de l'òbra legislativa que serviá de basa au regime de l'apartheid foguèt realizat entre 1985 e 1991 sota lei govèrns Botha e de Klerk. Per lo premier, l'objectiu èra de reformar d'un biais limitat lo sistèma e lei lèis suprimidas foguèron entre lei pus simbolicas. Per exemple, en 1985, foguèt abolit la lèi defendent lei maridatges mixtes e, en 1986, lei lèis subre lo sauveconduch interior o la discriminacion dins lei luòcs publics. Après l'arribada au poder de Frederik de Klerk, lo movement s'accelerèt e totei lei lèis segregacionistas foguèron abolidas fins a la disparicion oficiala de l'apartheid votada lo 30 de junh de 1991. En març de 1992, la populacion blanca confirmèt aquela politica per referendum ambé 68% de vòtes positius. Après aqueu succès electorau, de negociacions aguèron luòc per definir una constitucion provisòria de 1992 a 1993. Aqueleis annadas foguèron tanben marcadas per d'accions saunosas de movements politics negres o blancs en rivalitat còntra l'ANC o luchant còntra l'abolicion de l'apartheid. Pasmens, lei violèncias poguèron pas empachar la contuniacion dei negociacions que desboquèron sus leis eleccions legislativas de 1994. L'ANC i foguèt victoriosa e Nelson Mandela foguèt elegit marcat donc la fin finala dau periòde de l'apartheid. Lei bantostans foguèron suprimits e reintegrats en Sud-Africa maugrat quauquei resisténcias deis autoritats localas de certanei territòris (Bophuthatswana, Ciskei).
Douchy-lès-Ayette
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Montbrison (Léger)
Montbrison [mɔ̃bʁəˈzu] (Montbréson en francoprovençal) es una comuna arpitana dau Forés situada dins lo departament de Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Montbrison, ciutat istorica mencionada tre la fin dau sègle XI, es considerat coma la capitala istorica de Forés e succediguèt a Feurs (Forum segusiavorum) qu'es senhalat tre lo començament de nòstra èra. D'aquel passat prestigiós, la ciutat consèrva un patrimòni important, coma la collegiala Nòstra-Dòna-d’Esperança.
Montbrison es, amb Roanne, una de las doas sosprefecturas del departament de Léger. Fusionèt amb Moingt en 1973.
Sinonime (taxinomia)
Dins la nomenclatura scientifica dau monde viu, lei sinonimes (var. sinonims) son de noms scientifics diferents per designar un meme taxon. Son la consequéncia dei remanejaments, de còups foaça nombrós, que poartan lei scientifics a la classificacion scientifica deis espècias (genres fusionats, sota-espècias promogudas au reng d'espècia, doblons, errors, etc.). Leis autoritats, datas e elements de tipografia son indispensables de prendre en còmpte per evitar lei confusions e seis interpretacions varián segon lei còdis de nomenclatura.
Lo nom scientific que validan darrier es pas foçadament aqueu que publiquèron lo mai recentament. Per exemple, Hyperolius viridiflavus admete foaça sinonimes, entre qué lei darriers son posteriors a 1970, mentre que lo nom valide actualament es Hyperolius viridiflavus (Duméril e Bibron, 1841).
Lez-Fontaine
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Gavisse
Gavisse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Lez-Fontaine
Geografia
Lez-Fontaine Se situa en lo sud-es del departament del Nòrd (Enaut) en plena cœur del Parc natural regional del Avesnois. Lo Avesnois a conegut per lo sieu bocage e lo sieu relief un pauc vallonné en la siá part sud-es (començament dels contreforts dels Ardennes), dicha "pichona Soïssa del Nòrd".
Gavisse
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lez-Fontaine
Geografia
En fach, Lez-Fontaine facha part administrativement de la Avesnois, istoricament del Enaut e los sieus païsatges remembran la Thiérache.
Lez-Fontaine Se tròba
a : * de Lille, (Prefectura del Nòrd) e de Brusselles (B),
La Belgica se tròba.
Lez-Fontaine se situe dans le sud-est du département du Nord (Hainaut) en plein cœur du Parc naturel régional de l'Avesnois. L'Avesnois est connu pour son bocage et son relief un peu vallonné dans sa partie sud-est (début des contreforts des Ardennes), dite "petite Suisse du Nord".
En fait, Lez-Fontaine fait partie administrativement de l'Avesnois, historiquement du Hainaut et ses paysages rappellent la Thiérache.
Lez-Fontaine se trouve à :
La Belgique se trouve à 7 km.
Lesquin
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Carlo Tessarini
200px|thumb|Carlo TessariniCarlo Tessarini (Rimini, 1690 – Amsterdam) que ho un violonista e tanben un compositor italian deus temps barròcs.
Que tribalhè a Venècia dens la Basilica de San Marco a l'epòca d'Antonio Vivaldi. Que perseguiscó adarrond ua carrièra europèa.
Domgermain
Domgermain es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Geografia
Domgermain se situa en bas del talus del plan de la Lorena.
Domgermain se situe en bas du talus du plateau de la lorraine.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Carlo Farina
200px|thumb|left|Carlo FarinaCarlo Farina (Màntoa, 1600 - Viena, 1639) que ho un violonista e un compositor italian deus temps barròcs.
Hilh d'un altista que he ua partida de la soa carrièra en Alemanha (a Drèsda on tribalhè dab Heinrich Schütz puish a Bonn) abans de tornar en Italia e de tribalhar a Viena on e's morí.
Galloromanic
Las lengas galloromanicas son un sosgròp de las lengas romanicas – eissidas de latin vulgar – qu'es situat en anciana Gàllia.
Perreux (Léger)
Pèrrués [pa.ˈrø] en arpitan (Perreux en francés) es una comuna francesa administrada per lo departament de Léger de la region de Ròse-Aups.
Olavo Bilac
Olavo Bilac (nascut Olavo Brás Martins dos Guimarães Bilac en 1865, m. 1918) foguèt un poèta e jornalista brasilièr del sègle XIX e començament del sègle XX, d'estil Parnassianista. Amb l'escrivan Machado de Assis e altres, foguèt membre fondator de l'Academia Brasileira de Letras (Acadèmia Brasilièra de Literatura), en 1897.
Mercuri (element)
Lo mercuri (tanben anomenat argent-viu), es un element quimic de simbòl Hg e de numèro atomic 80. Es un metal qu'a temperatura ambienta se presenta jos la forma d'un líquid argentat inodòr. Tre que sa temperatura aumenta produsís de vapors toxicas e corrosivas, mai pesantas que l'aire. A d'efièches irritants e mai nocius s'es inalat, ingerit o mes en contacte amb la pèl.
Gui Denielou
thumb|200px|left|Denielou jove en unifòrme thumb|200px|Denielou alara president de l'UTC Gui Denielou (Tolon, lo 14 de junh de 1923 - Chabuelh, lo 12 de decembre de 2008) sieguèt oficiau de marina dins lei fòrças luiras puei un engenhaire fondator de l'UTC (Universitat de Tecnologia de Compenha).
2 de genièr
Decèsses
Vejatz tanben :
Linha 14 del mètro de París
vinheta|La linha a l'[[Châtelet (mètro de París)|estacion Châtelet.]] La linha 14 del mètro de París es una linha del malhum de mètro a París. Dobriguèt lo 15 d'octobre de 1998, es la primièra linha del malhum entièrament automatica a sa mesa en servici.
Vitry-sur-Loire
Vitry-sur-Loire es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Shilka
right|250px|thumb|Localizacion de Shilka dens lo bacin d'Amur Shilka (Шилка en rus) qu'ei una aiga deu krai de Zabaikalie, au sud-èst de Russia. Lo son confluent dab Argun que da neishença a Amor.
Aqueth arriu qu'a ua longor de 560 km e lo son bacin qu'a ua superfícia de 206 000 km².
Malam Bacai Sanhá
Malam Bacai Sanhá (1947-2012) òme politic, foguèt dos còps president de Guinèa Bissau. Elegit pel segond còp lo 28 de junh de 2009 e assumiguèt la carga lo 8 d'octobre del meteis an. Diabetic, moriguèt a París lo 9 de genièr de 2012.
Bacai Sanhá tanben foguèt president del país, entre 1999 e 2000.
Elias Boirac
Elias Boirac (Elie Boirac), vadut au Pian (Gironda) lo 5 de janvèir 1810 de Caterina Marròt e Pèir Boirac, mòrt a Sent Macari lo 27 de març 1884, es un poèta occitan d’expression occitana.
Bolantgèir, republican convinçut, fondèt en 1848 lo Cercle Republican de Lo Pian de Garona dont estut secretari, au bèth miei empèri autoritari. Son naturau lengut e bramassaire li hasut escríver panflets que prenen la fòrma de poesias epicas e satiricas dens lasquaus ataca personatges locaus, clarament designats per lor nom.
Augent compausat un tèxte agressiu sus Badinguet, estut horabandit de Sent Macari per decision prefectorau, s’exilièt… a cent mètres de son ostau, dens la comuna vesina, chès un de sa familha.
Lo 20 de julhet 1930, lòrs de la 8a Felibrèia, lo comitat macarian dau Felibritge rassemblèt un brave milèir de gents sus la plaça dau Mercadiu, a Sent Macari, per onorar en mèsme temps la memòria d'Elie Boirac. Lo dishuren bon pair de familha, ardent republican, fervent Macarian.
Adara, una placa commemorativa es apausada sus son ostau de la rua d'Yquem.
Òbras
Deishèt bocins d’antologia, coma Lou Tintamarre (1846), poèma satiricoepic, qu’arrepresenta una batalha rengada entre los Costilhans de Lo Pian de Garona (vilatge capsús Sent Macari, pitat sau costalat) e los Macarencs, en òrdi de batalha. L’epic se hèi burlesc, quora la batalha fanfaronada se compara a las grandas batalhas de l’Antiquitat.
De citar tanben lo Riguedoundoun (1868), shens dobte son cap d’òbra, longa diatriba hasent seguida a la lei de l’Empèri sus las cooperativas, e l’obertura d’una panisseria cooperativa a Sent Macari, au ras de la sua. Lo gerant, Gilaressa, i es atacat personaument e d’un biais frem maishant. D’autes comerçants macarencs i son tanben brocardats.
L’òbra de Boirac, tota manescriuta, es inedita. Nos estut transmesa per tradicion familiau sonque. Son estil quita pas de hèser pensar, a còps, au de Victòr Gelu.
Rencountre de Moussu FERBOS paÿ maire de Sen-Macary et dé Moussu GRESEAUX docteur-médecin, sus les alleyes a prépaou dé les électiouns municipales doun M. FERBOS ère renoumat présidént (1842)
Lou Tintamarre (1846)
Lous Trotoirs de Maouargat (1865)
Riguedoundoun (1868)
Debat l’emban dou Mercadiou (cançon non datada)
Bar-sur-Seine
Bar-sur-Seine es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Elle fut chef-lieu de district en 1790 puis sous-préfecture de 1800 jusqu'en 1926.
Saint-Aubin-Épinay
Saint-Aubin-Épinay es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de  Normandia.
Geografia
La municipalitat de Sant-Aubin-Épinay a constituit de dos pòbles : Sant-Aubin e Épinay. Çò Cap de-luòc de la municipalitat es lo vilatge de Sant-Aubin. Sa-Aubin a situat a aperaquí 120 km de París.
La commune de Saint-Aubin-Épinay est constituée de deux villages : Saint-Aubin et Épinay. Le chef-lieu de la commune est le village de Saint-Aubin. Sain-Aubin est situé à environ 120 km de Paris.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Senta Gema (Gironda)
Senta Gema (Sainte-Gemme en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament maròta e benlèu gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Etimologia
Segon la legenda, Senta Gemma (latin gemma = pèira preciosa), èra l'una de las nau sòrs bessonas, dont èra tanben Senta Quitèira.
La Giettaz
La Zyèta / La Giéta en arpitan (La Giettaz en Aravis en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
John Lee Hooker
John Lee Hooker (nascut en 1917, m.2001) foguèt un influent musician, cantaire e compositor american de blues del sègle XX.
Émiéville
Émiéville es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Chava Ròcha
Chavaròcha (Chaveroche en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Émiéville
Geografia
La municipalitat a situat a dètz quilomètres a l'èst de Can e a quatre quilomètres de Troarn.
La commune est située à dix kilomètres à l'est de Caen et à quatre kilomètres de Troarn.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Pendent l'estiu 1944, Émiéville a constituit la linha de tèsta entre tropas aliadas e alemandas pendent un mes, del 18 de julhet al 17 d'agost, fins al operacion Goodwood. Lo vilatge a patit fòrça destruccions, #que la siá glèisa.
Pendant l'été 1944, Émiéville a constitué la ligne de front entre troupes alliées et allemandes durant un mois, du 18 juillet au 17 août, jusqu'à l'opération Goodwood. Le village a subi beaucoup de destructions, dont son église.
Itzcoatl
Itzcoal (mòrt vèrs 1440) foguèt tlatoani de la vila astèca de Tenochtitlan de 1427 a 1440. Succediguèt a son oncle Chimalpopoca (1417-1427) e foguèt remplaçat per son nebòt Moctezuma I (1440-1469). Son rèine es marcat per la formacion de la Tripla Aliança entre Texcoco, Tlacopan e Tenochtitlan. Basa de la poissança astèca en Mesoamerica, aquela politica li permetèt de vencre lei Tepanècs en 1428-1430 prefigurant ansin l'expansion militara dau rèine de son successor.
Chassanuelh
Chassanuelh (Chasseneuil-sur-Bonnieure en francés) es una comuna occitana situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Urcerey
Urcerey es una comuna francesa, situada dins lo departament del Territòri de Belfòrt e la region de la Franca Comtat.
Chassanuelh
Comunas limitròfas
miniatura|gaucha|upright=1.8|Mapa de Chassanuelh e de sas comunas vesinas.
Urcerey
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chassanuelh
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Lista daus maires
miniatura|centre|La mairariá.miniatura|dreita|Roge: La [[Comunautat de comunas de Charanta Lemosina|CC de Charanta Lemosina dins Charanta A. Frontiera òc/oïl<br/ >B. Comunas occitanas<br/ >C. Comunas emb un bocin occitan<br/ >D. Comunas peitavinas-sentongesas]]
Sent Laurenç de Leveson
Sent Laurenç de Leveson (Saint-Laurent-de-Lévézou en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Tourville-en-Auge
Tourville-en-Auge es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Fernando Alonso
Filh de José Luis Alonso e Ana Díaz. Fins l'an 2000, estudièt al Institut Leopoldo Alas Clarín de San Lázaro, moment en lo qu'abandonèt los estudis a causa de los sieus compromises esportius.
Biografia
Fernando Alonso nais a Uviéu un 29 de julhet de 1981. Dempuèi fòrça pichon sabiá que lo sieu futur anariá ligat al automobilisme. Comencèt a pilotar amb 3 ans, edat que li comencèt a el a condusir karts, l'escor melhor, segon Ayrton Senna e Michael Schumacher, per la Formula 1.
O a ganhat tot en divèrsas categorias de karts. Es tricampion de Espanha, vicecampion de Euròpa e campion del mond en 1996.
Ludvík Svoboda
Ludvík Svoboda (1895-1979) militar (general) e òme politic, foguèt president de Checoslovaquia entre 1968 e 1975.
Venècia arroia
Venècia arroia qu'ei un filme francoitalian de 1989 realizat per Étienne Périer, l'accion deu quau e's passa dens los mondes musicau e cortesans de Venècia dens la purmèra meitat deu sègle XVII.
Intriga
Durant lo carnavau de 1735 Giro Goldoni e Antonio Vivaldi que vòlen empontar ua opèra en bèth cercà's mecènas e mentre qui Goldoni ensaja d'obtiéner la man d'ua gojata e tot aquò sus un hons d'assessinats misteriós on l'assassin e deisha mocadèr arrois suus la soas victimas.
Antonio Vivaldi
Biografia
thumb|right|Pertrèit de Vivaldi (gravadura de François Morellon de La Cave)
Vivaldi que ho batejat de d'òra a casa e per la mairolèra per'mor d'estar en "dangèr de mort". Que's discuteish enqüèra s'aqueth dangèr e's referia au tèrratrem qui segotí Venècia aqueth dia o s'èra per'mor de la soa santat flaca (qu'avèva ua "estretor de piet", çò qui volèva certanament díser qu'èra bohabrac). La mair, Camilla Calicchio, qu'èra hilha d'un sarto e lo pair, Giovanni Battista Vivaldi, qu'era barbèr e violonista e que jogava a la Basilica de Sant Marc. Qu'ensenhè lo vriulon au petit Antonio e lèu, que joguèn amassas ; ambs que demorèn hèra pròches dinc a la mort de Giovanni Battista en 1736, pauc d'annadas abans la deu quite Antonio. Que's cred que Vivaldi e ho tanben aprenenedís de Giovanni Legrenzi, lo gran compositor venecian deu moment.
De d'òra (au torn deus dètz ans), que ho destinat a estar prèste (durant la soa vita, e tanben per'mor de la color deu son peu, que l'aperèn lo « Prèste Ros »), ua causida mei que mei interessada puish qu'atau que podó víver de e per la musica. Que s'ordinè en 1703, a l'atge de vint e cinc ans. Vivaldi non hore pas jamei un prèste deus seriós ; a còps que deishava de díser la messa entà s'anar notar idèas musicaus e que pretextè de la soa santat entà haut o baish non pas jamei díser la messa. Los sons enemics (enter los quaus be cau mentàver Tomaso Albinoni, autor deu panflet antiVivaldi, Il Teatro alla Moda) que l'acusèn quitament d'aver ua vita amorosa en contradiccion dab los sons vòts. En 1706 que deishè d'estar prèste e que vadó maestro di violino de l'orfalinat Pio Ospedale della Pietà.
200px|thumb|Il Teatro alla Moda, violent panflet anti Vivaldi
Qu'èra ua famosa institucion veneciana qui educava gojatas, qui las ensenhava la musica en bèth apitar concèrts hèra presats. Los toristas (Jean-Jacques Rousseau ne ho un d'eths) que las anavan escotar (e sonque escotar, puish que non las podèvan pas véder).
A còps, los venecians rics que s'i anavan cercar molhèr. Aqueth emplec b'èra hèra prestigiós e que balhè a Vivaldi lo parat de compausar per ua bona orquèstra dab ua grana varietat d'instruments. A maugrat de las rivalitats, Vivaldi que ho presat en Euròpa sancèra, per d'autes compositors com Johann Sebastian Bach, peu Papa e peu rei d'Àustria. Que viatgè hèra e cada còp que demandè ua autorizacion a l'Ospedale della Pietà qui, cada còp, li tornè lo son emplec au son retorn a Venècia.
Vivaldi que s'anava justament cercar un tribalh a la cort de Viena, quan lo rei, lo son admirator, e's morí. Qu'ei atau qui lo gran musician e s'estupè en 1741, luenh de casa e dens lo praubèr. La legenda vivaldiana que perpausa qu'un mainatge de nau ans, Josèp Haydn, qu'auré cantat peu defunt. S'aquò n'ei pas brica segur, que n'auré avut lo parat.
Òbra
200px|thumb|Paja de l'Estro Armonico
Concerto
Vivaldi qu'ei l'autor, haut o baish, de 500 concèrtos, ua forma que desvelopè eth medish, mei que mei dab los tres movements : rapid, lent, rapid. Lo son estil de concèrto barròc qu'ei caracterizat per un ritornelo que l'orquèstra e hè tornar enter las envoladas deu solista. Los concèrtos de Vivaldi que's caracterizan tanben per la grana varietat d'instruments solistas causits peu Prèste Ros. Deu vriulon (lo son instrument) a la trompeta (un instrument hèra limitat ad aquera epòca puish que non podèva pas jogar sonque dab nòtas armonicas e non pas cromaticas) en passant peu basson (pauc de compositors barròcs b'escrivèn aitant de paginas solistas per aqueth instrument) o la viòla d'amor, Vivaldi qu'aproheitè lo parat d'estar lo mèste de joenas hilhas de talent qui jogavan instruments de tot escantilh entà variar los intruments solistas.
Opèras
Que compausè tanben ua pièla d'opèras, dab mei o mens de suenh per'mor qu'ad aquera epòca l'opèra qu'èra sonque un lòc de passatge on lo monde devisavan en prestant mei o mens d'atencion, çò qui vòu díser que quauques uas de las soas òbras que hon escrivudas mei entà durar que non pas entà estar escotadas dab atencion. Après la Revolucion Francesa, l'òbra de Vivaldi que ho desbrembada e, mantuns còps, destrusida. Que lo tornèn descobrir au sègle XXau quan los musicològs e volèn saber de quina traca de compositor be podèva estar aqueth venecian qui plasèva tant a Johann Sebastian Bach, au punt de har transcripcions peu clavèr deus sons concèrtos.
Sancy-les-Cheminots
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Geografia
Lo vilatge de Sancy-los-Cheminots a situat en lo departament de l'Aisne de la region de la Picardie. Lo vilatge de Sancy-los-Cheminots aperten al arrondissement de Soissons e al costat de Vailly-sus-Aisne. La populacion de Sancy-las-Cheminots èra de 106 al recensement de 1999, de 110 l'an 2006 e de 111 l'an 2007. Lo nombre de personas en avent una residéncia secondaire a Sancy-las-Cheminots èra de 3 l'an 2006. Lo còdi Insee del pòble de Sancy-los-Cheminots es lo 02698. Lo còdi postal del pòble de Sancy-los-Cheminots es lo 02880.
Geografia de Sancy-las-Cheminots : l'altitud de Sancy-las-Cheminots es de 110.00 mètres aperaquí. La superficie de Sancy-las-Cheminots es de 4.53 km ². La densitat de populacion de Sancy-las-Cheminots es de 24.50 abitants per km². La latitud de Sancy-las-Cheminots es de 49.433 gras e la longitude de Sancy-las-Cheminots es de 3.472 gras. Las vilas e de pòbles prèps de Sancy-los-Cheminots son : Nanteuil-la-Fosse (02) a 1.48 km, Aquelas-sus-Aisne (02)  a 3.03 km, Aizy-Jouy (02)  a 3.26 km, Allemant (02)  a 3.37 km, Laffaux (02)  a 3.71 km. (Las distàncias amb aquelas municipalitats prèpas de Sancy-los-Cheminots an calculat a panatòri d'ausèl - Veire la lista de las vilas de l'Aisne)
Le village de Sancy-les-Cheminots est situé dans le département de l'Aisne de la région de la Picardie. Le village de Sancy-les-Cheminots appartient à l'arrondissement de Soissons et au canton de Vailly-sur-Aisne. La population de Sancy-les-Cheminots était de 106 au recensement de 1999, de 110 en 2006 et de 111 en 2007. Le nombre de personnes ayant une résidence secondaire à Sancy-les-Cheminots était de 3 en 2006. Le code Insee du village de Sancy-les-Cheminots est le 02698. Le code postal du village de Sancy-les-Cheminots est le 02880.
Géographie de Sancy-les-Cheminots : l'altitude de Sancy-les-Cheminots est de 110.00 mètres environ. La superficie de Sancy-les-Cheminots est de 4.53 km ². La densité de population de Sancy-les-Cheminots est de 24.50 habitants par km². La latitude de Sancy-les-Cheminots est de 49.433 degrés et la longitude de Sancy-les-Cheminots est de 3.472 degrés. Les villes et villages proches de Sancy-les-Cheminots sont : Nanteuil-la-Fosse (02) à 1.48 km, Celles-sur-Aisne (02)  à 3.03 km, Aizy-Jouy (02)  à 3.26 km, Allemant (02)  à 3.37 km, Laffaux (02)  à 3.71 km. (Les distances avec ces communes proches de Sancy-les-Cheminots sont calculées à vol d'oiseau - Voir la liste des villes de l'Aisne)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Pilonné, Esclafat, preses e represes per la una de contunh l'autre de las armadas entre 1914 e 1918, Sancy, al Armistice, fasiá partida d'aqueles pòbles situats dins zòna roja e totalament destruits, e #que la situacion géographique li caliá èsser remembrada per un poteau en portant l'inscripcion : " AICÍ #ÈSSER SANCY ".
Paul Busquet, lo paire, #cercar longtemps lo cavòt de los sieus fils. La #descobrir fin finala, en un canton del pòble, al mièg de las ruïnes.
A l'escasença d'un pelegrinatge #que fasiá en aquel luòc douloureux, Paul Busquet #trobar un òme alacaigut, pensatiu e prigondament magolat : lo cònsol del pòble. Partejava amb lo instituteur una maisonnette en bòsc. #Jurar de tot metre en œuvre per far renàisser Sancy de los sieus cendres. Dempuèi l'endeman, Paul Busquet #far part d'aquela vœu al President de l'Union Nacionala de las Cheminots, lo Sr. Louis Olivier, ancian cònsol del 13ème arrondissement de París, #que li caliá venir lo primièr President d'onor del œuvre de Sancy-los-Cheminots. Mercés al supòrt de la Presidenta del Comitat american en favor de las regions dévastées, Madame Murray Dike, la reconstruction del pòble #poder començar.
Qualques col·lectas aguèron organizat a la échelon nacionala entre las cheminots, e los sieus impòrts aponduts als nombroses dons recebuts #permetre:
- de metre n'estat los camins,
- de restablir lo captage de las aigas de la font de St-Ouen e de n'a/de n'assegurar la distribucion,
- de bastir la Comuna-Escor, #que i aguèt inaugurat lo 3 de setembre de 1922.
- De dotar lo pòble d'un material de lucha contra l'incendi.
- De crear un " Jardin del Remembre " : lo Clos Margaret Mc Intyre inaugurat lo 6 de setembre de 1925, ont pausa d'ara endavant Lucien Busquet, entre los stèles elevadas a la memòria dels fils e gendre de Madame Wurtz, cheminote gérante de halte a Lutterbach (Alsace), de l'eròi tchèque Venceslas Dostal, de Giuseppe Garibaldi e de los sieus pichons-fils, de Quentin Roosevelt, fils de l'ex-President d'Estats Units, aviateur aucit lo 14 de julhet de 1918 a Coulanges, e de nombrós cheminots mòrts al camp d'onor, #qu'Albert Deluce, aucit a Corbeny lo 7 d'abril de 1918.
De mai, lo œuvre de Sancy-los-cheminots #contribuir a accelerar la reconstruction de la glèisa #que i n'aguèt mes a Monseigneur Mennechet, avesque de Soissons, e dubèrta al culte lo 30 de setembre de 1928.
La reconeissença d'aquel pòble, totalament aniquilat l'an 1918, es lo resultat de la granda Fraternité de las cheminots.
3 de genièr
Decèsses
Vejatz tanben:
Allichamps
Allichamps es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sancy-les-Cheminots
Istòria
Es pels mercejar que la municipalitat #demandar e #obténer per decrèt del 17 de novembre de 1929, l'autorizacion de se trucar Sancy-las-Cheminots.
Cette modeste bourgade d’une centaine d’habitants n’est desservie par aucune ligne de chemin de fer, mais entretient depuis plus de soixante dix ans, des liens étroits avec les cheminots.
Durant la Première Guerre mondiale de 1914 à 1918, les furieux combats qui se déroulèrent au Chemin des Dames n’épargnèrent pas Sancy qui tomba aux mains des Allemands le 30 octobre 1914. Ceux-ci transformèrent l’église du village en hôpital de campagne. Or parmi les blessés se trouvait le fils d’un chef de bureau du chemin de fer de l’État, Lucien Busquet, qui mourut des suites de ses blessures, et fut enterré au milieu des décombres.
Pilonné, écrasé, pris et repris par l’une puis l’autre des armées entre 1914 et 1918, Sancy, à l’Armistice, faisait partie de ces villages situés en zone rouge et totalement détruits, et dont la situation géographique devait être rappelée par un poteau portant l’inscription : " ICI FUT SANCY ".
Paul Busquet, le père, chercha longtemps la tombe de son fils. Il la découvrit enfin, dans un coin du village, au milieu des ruines.
À l’occasion d’un pèlerinage qu’il faisait dans ce lieu douloureux, Paul Busquet rencontra un homme abattu, pensif et profondément meurtri : le maire du village. Il partageait avec l’instituteur une maisonnette en bois. Ils jurèrent de tout mettre en œuvre pour faire renaître Sancy de ses cendres. Dès le lendemain, Paul Busquet fit part de ce vœu au Président de l’Union Nationale des Cheminots, M. Louis Olivier, ancien maire du 13ème arrondissement de Paris, qui devait devenir le premier Président d’honneur de l’œuvre de Sancy-les-Cheminots. Grâce à l’appui de la Présidente du Comité américain en faveur des régions dévastées, Madame Murray Dike, la reconstruction du village put commencer.
Des collectes furent organisées à l’échelon national parmi les cheminots, et leurs montants ajoutés aux nombreux dons reçus permirent:
- de remettre en état les chemins,
- de rétablir le captage des eaux de la source de St-Ouen et d’en assurer la distribution,
La Crotz de Rodola
La Crotz de Rodola (La Croix-sur-Roudoule en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Sancy-les-Cheminots
Istòria
- de doter le village d’un matériel de lutte contre l’incendie.
École de l'Air
L’Escòla de l'Air (en francés École de l'Air o pus simplament EA) es una granda escòla francesa situada a Selon de Provença.
Sancy-les-Cheminots
Istòria
- d’acquérir une maison communale pour y loger un garde-champêtre.
- de créer un " Jardin du Souvenir " : le Clos Margaret Mc Intyre inauguré le 6 septembre 1925, où repose désormais Lucien Busquet, entre les stèles élevées à la mémoire des fils et gendre de Madame Wurtz, cheminote gérante de halte à Lutterbach (Alsace), du héros tchèque Venceslas Dostal, de Giuseppe Garibaldi et de ses petits-fils, de Quentin Roosevelt, fils de l’ex-Président de États-Unis, aviateur tué le 14 juillet 1918 à Coulanges, et de nombreux cheminots morts au champ d’honneur, dont Albert Deluce, tué à Corbeny le 7 avril 1918.
De plus, l’œuvre de Sancy-les-cheminots contribua à accélérer la reconstruction de l’église qui fut remise à Monseigneur Mennechet, évêque de Soissons, et ouverte au culte le 30 septembre 1928.
La reconnaissance de ce village, entièrement anéanti en 1918, est le résultat de la grande Fraternité des cheminots.
C’est pour les remercier que la commune demanda et obtint par décret du 17 novembre 1929, l’autorisation de s’appeler Sancy-les-Cheminots.
Tatgiquistan
Tatgiquistan es un país d'Asia qu'a pas cap de frontièra maritima. Bordeja Afganistan, China, Quirguizstan e Ozbequistan.
Lo gentilici es tatgic -a.
Clima
Lo clima de Tatgiquistan es dominada per d'influéncia continentala e montanhosa. Lo clima varia donc fòrça en foncion de l'altitud e es sovent dictat per la preséncia de cadenas de montanhas que blòcan lo passatge dei massas d'èr umidas en provenància de l'Ocean Indian. Ansin, una partida dau territòri tatgic, au sud-oèst, es desertic ò semidesertic caud ò freg amb de precipitacions que pòdon èsser inferioras a 100 mm. Pasmens, dins lei zònas pus autas, lo clima es pus umide e la quantitat de pluejas pòt agantar 600 mm. Dins aquelei regions, lo clima vèn continentau amb de sasons ben marcadas mai un efiech moderator de l'altitud sus lei temperaturas. Enfin, dins lei montanhas, lo clima es de tipe montanhòl amb, en certaneis endrechs, de glaciers.