cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Candèla
Usatge uèi
Simboliza tanben las annadas passantas suls la còcas d'anniversari. Aqueste usatge ven de cresenças ancianas ligadas al fuòc e a la lutz. Dins la Roma antica, sembla que l'anniversari del pater familias èra celebrada d'aquesta mena. Lo fach de bufar de candelas lo jorn de son anniversari vendriá d'una tradicion que, a l'origina, permetava a las personas d'edat màger de mostrar que malgrat las annadas èra encara capables per l'exercici (e donc en pro bona santat). Ara, las candelas d'anniversari prenon diferentas formas segon los gosts e se las bufa simplament dens l'esper de veire se realizar un vòt.
Lo Carnaval de Roma s'acabava alara per una grandiosa batalha de candèlas via del Corso. Lo jòc consistissiá a portar una candèla alucada, (moccolo en italian) e apagar aquesta dels autres. I aviá de milièrs de participants a aqueste festum nocturn gaujós.
Crea tanben l'intimitat pendent lo sopar a las candèlas, al restaurant o a l'ostal, al mesn que se multiplican suls lustres e candelièrs o las reconstitucions istoricas o recepcions. esquèrra|vinheta|Pietat mariala esquèrra|vinheta|Crompa de candèla a l'unitat en [[Zambia]] L'usatge de candèlas es encara utilizat dins los rituals religioses (son alara de ciris) coma lo ciri pascal crestian e participa a enlusir de ceremonias. La pietat catolica es tenben sempre utilisatritz de candèlas alucada per acompanhar una pregaria, subretot a la Verge Maria o a de sants.
La candèla es tanben utilizada dins d'autras religions coma la Wicca.
Las candèlas aurián de proprietats dichas magicas segon la color, odor e forma.
Al Magrèb, en mai de las utilzacions per las festas (manlèu d'Euròpa), l'utilizacion principala es l'ofrenda als marabóts. Mas son pas alucadas e son una ajuda per l'entreten dels luòcs (la zaoia), e son vendudas al visitors. Existisson tanben de candèlas de cera d'abelha que sont decoradas e presentadas pendent las grandas festas (bòdas, retorn del hajj...), son pas jamai alucadas e demoran coma decòrs dins l'ostal.
Ara las candèlas servisson a practicar de massatges. Per realizar de massatges amb de candèlas s'utiliza puslèu de ceras naturalas coma la cera d'abelha associadas a d'estearina o d'òli vegetals per baissar lo punt de fusion de las candèlas e evitar tota quemadura. La baissa del punt de fusion permet per exemple l'apond d'òlis essencials dins aquestas candèlas sens riscs de veire las candèlas de prene fuòc a l'alucar.
Free European Song Contest
El Free European Song Contest es un concors musical televisiu, que debana annalament, dempuèi la siá creacion l'an 2020 e qu'es produsit per el canal ProSieben e per la productora Brainpool.
Reglaments del Festival
Son los mesmos que a Eurovision.
Réhon
Réhon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region del Grand Èst.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La vila de Réhon es principalament coneguda per la siá sidérurgie amb la fabrica de la Providence #que la produccion se n'es arturat l'an 1987.
La ville de Réhon est principalement connue pour sa sidérurgie avec l'usine de la Providence dont la production s'est arrêtée en 1987.
Sahara
Sahara es un desèrt caud dau nòrd d'Africa. Pus important desèrt terrèstre d'aqueu tipe, ocupa una superficia d'aperaquí 9 milions de quilomètres carrats delimitada per Magrèb e la Mar Mediterranèa au nòrd, la Mar Roja a l'èst, Sahèl au sud e l'Ocean Atlantic a l'oèst. Es caracterizat per una ariditat extrèma, de temperaturas fòrça importantas e un ensolelhament considerable. Pasmens, es de formacion recenta (mens de 6,000 ans) car son existéncia periodica sembla liada a d'oscillacions periodicas de l'aisse de rotacion de Tèrra que modifican la pluviometria sus lo tèrç nòrd dau continent african.
Durant la Preïstòria, Sahara èra donc un espaci « verd » amb una fauna e una flòra de tipe savana tropicala e de biòmas d'origina mediterranèa. Èra poblat per de populacions de caçaires culheires que laissèron de vestigis importants (art rupèstre, otís...) e que conoguèron en certaneis endrechs la Revolucion Neolitica (aparicion de l'agricultura sedentària...). Pasmens, lo començament de l'assecament actuau de Sahara, vèrs 3,900 avC, trebolèt aquelei populacions que migrèron probablament vèrs la vau de Nil e d'autrei regions pus favorablas. Franc dei zònas umidas (oasís...), lo nomadisme venguèt lo mòde de vida principau dei populacions dau desèrt. Aquò favorizèt l'establiment de rets comerciaus (comèrci transsaharian) que foguèron a l'origina d'una prosperitat importanta per lei reiaumes de Sahèl de l'Edat Mejana. Aprofichant aquelei rotas, l'islam se difusèt pauc a pauc venent la religion majoritària de l'espaci saharian. S'estendiguèt pereu la cultura araba mai son influéncia foguèt mens importanta car se turtèt a d'estats amb un raionament culturau important en Sahèl.
Dins aquò, aqueu sistèma economic declinèt amb lo desvolopament de la tracha negriera e l'establiment de comptadors europèus lòng de l'Ocean Atlantic. Ai sègles XVIII e XIX, Sahara venguèt pauc a pauc una region isolada que foguèt aisament conquista per lei poissanças colonialas (França, Reiaume Unit, Itàlia, Espanha). Leis Europèus construguèron quauqueis infrastructuras per esplechar lei ressorsas saharianas (petròli). Pasmens, dins la màger part dei regions, se contentèron de mantenir l'òrdre entre nomadas e sedentaris. L'independéncia dei colonias africanas cambièt pauc aquela situacion mai permetèt ai populacions nomadas, especialament ai Toarègs, d'apielar sei revendicacions per leis armas. En parallèl, plusors crisis opausèt leis estats novèus a prepaus dau traçat dei frontieras. Durant la segonda mitat dau sègle XX, Sahara venguèt ansin un espaci instable e propici ai guerilhas toarègas e jihadistas.
Aquelei revendicacions d'autonòmia ò d'independéncia son liadas au particularisme culturau eissit de la vida dins lo desèrt. D'efiech, en causa de sei condicions climaticas extrèmas, fòrma un biòma caracteristic marcat per l'ariditat e la manca d'aiga. Una fauna e una flòra adaptadas s'i tròban donc, principalament constituïdas d'espècias residualas datant dau periòde dau « Sahara Verd ». Pasmens, quauqueis espècias endemicas i son aparegudas. Aqueleis adaptacions foguèron tanben necessaris per lei societats umanas que dèvon economisar l'aiga, congreant ansin l'aparicion d'una agricultura sahariana dins leis oasís.
Lo gentilici es saharian -a.
Geografia
thumb|right|Imatge satellit de Sahara en [[2002.]]
Lo Sahara ocupa la totalitat ò una partida dei territòris dei país seguents :
Formacion e evolucion
Sahara es un espaci geologic recent que sa formacion es la consequéncia de la disparicion de l'ocean Tetis. Separant Laurasia e Gondwana durant lo Triassic, aquel ocean se rebarrèt a partir dau Jurassic quand lei africana, araba e indiana comencèron de se desplaçar vèrs lo nòrd. I intrèron en collision amb la placa eurasiatica entraïnant la formacion d'un vast ensems montanhós anant de la Mar Mediterranèa a Imalaia. Mogut per de corrents magmatics agantant una velocitat de mai de 50 mm/an, aqueu movement foguèt fòrça rapide a l'èst ont Imalaia apareguèt i a 50 milions d'ans. Foguèt pus lent a l'oèst.
Geomorfologia e idrografia
La màger part dau desèrt es constituïda de plans rocalhós (reg) ò arenós (erg) cubèrts de sediments d'origina continentala. Lei montanhas principalas son aquelei de Hoggar que culmina au Mont Tahat (2,918 m) e de Tibesti qu'assosta l'Emi Koussi (3,415 m), la cima pus auta de Sahara. D'origina volcanica, ocupan lei regions centralas de Sahara.
Lei regs e lei montanhas rocassosas cubrisson aperaquí 80% de la superficia. Lo rèsta es principalament ocupat per leis ergs qu'emplisson lo fons dei depressions. Certanei agantan de dimensions considerablas coma lo Grand Erg Orientau (120,000 km2). Dins lei dos cas, l'erosion eoliana es lo motor principau de la formacion d'aquelei païsatges.
L'idrografia sahariana es dominada per l'ariditat extrèma e la raretat dei precipitacions. Ansin, franc de Nil, existís ges de riu permanent dins lo desèrt. En plaça, se tròban de corrents d'aiga provisòris, dichs oeds, que sa durada d'existéncia pòu variar de quauqueis oras a quauquei mes. Dins lei regions litoralas, capitan generalament de se traire dins la mar. En revènge, dins lei tèrras interioras, an pas un debit sufisent per sortir dei depressions localas. Son donc somés a una evaporacion rapida ò a una disparicion dins leis ergs onte pòdon formar de jaç freatics. L'endoreïsme e l'areïsme caracterizan donc la màger part de l'idrografia sahariana.
Clima
Sahara a un clima desertic caud caracterizat per de precipitacions fòrça feblas, un taus d'evaporacion considerable, de temperaturas autas, de variacions termicas fòrça importantas entre lo jorn e la nuech e un ensolelhament excepcionau. Aquò s'explica per la circulacion atmosferica lòng dins lei regions eqüatorialas e tropicalas qu'entraïna la formacion d'una zòna de pression auta permanenta au dessüs dau desèrt.
D'efiech, a l'origina, dins lei regions eqüatorialas d'importantei massas d'èr umid e caud montan dins l'atmosfèra. Se refrejan amb l'altitud e congrean de precipitacions importantas. Puei, portadas per leis alisis, contunian son cors vèrs lei tropics onte tomban vèrs lei latituds 20° nòrd e sud. Aquò i aumenta la pression atmosferica e, subretot, i empedís l'èr dei jaçs inferiors de montar dins l'atmosfèra. Coma aqueu fenomèn es fòrça estable, aquò entraïna lo mantenement prolongat de condicions aridas, çò que permet la naissença d'un desèrt caud (Sahara au nòrd e Kalahari au sud).
Pasmens, Sahara conoís una ariditat extrèma car 31% de sa superficia (siá 2,800,000 km²) recep mens de 10 mm de precipitacions anualas. En particular, dins mai d'una region dau Sahara Orientau, lo nivèu mejan de plueja es de 0,5 mm, es a dire que plusors annadas pòdon i passar sensa precipitacion. La pluviometria es pus auta dins lei regions medidionalas onte de corrents d'èr umid pòdon passar entre julhet e aost. Dins aquò, lo nivèu anuau demòra inferior a 250 mm. L'ensolhament e la temperatura agantan tanben de valors recòrd, especialament dins lei zònas centralas d'Argeria onte de valors superioras a 50°C son regularament enregistradas.
Demografia
thumb|Demografia de Sahara.
La populacion sahariana es mau coneguda car son estimacion varia segon lei limits adoptats e la precision deis operacions de recensament. En fòra de la vau de Nil, se situariá entre 1,5 e 7 milions d'abitants, la màger part deis estudis donant una proporcion de 50% de nomadas. Dins totei lei cas, aquò dòna una densitat de populacion fòrça febla, inferiora a 1 ab/km².
Lei populacions sedentàrias son principalament installadas dins d'oasís ò dins de vilas petrolieras. Lei nomadas vivon subretot dins lei regions semiaridas ont entretènon generalament de relacions comercialas amb leis oasís. Pasmens, aqueu mòde de vida disparéis pauc a pauc dempuei la segonda mitat dau sègle XX en causa de la progression de la desertificacion e de politicas de sedentarizacion.
Au nivèu etnic, Sahara es fragmentat entre plusors pòbles, especialament dins lei regions perifericas onte de populacions vivon dins lo desèrt e dins de regions pus drudas coma Magrèb, Sahèl ò Sodan. Ansin, leis Arabs e lei Berbèrs dei regions mediterranèas s'installèron pauc a pauc lòng dei rotas caravanieras onte formèron una partida importanta dei populacions sedentàrias. Regardant lei pòbles tradicionalament installats unicament dins lei regions aridas, lei principaus son lei Moros, populacion araboberbèra « blanca » vivent dins lei regions occidentalas, lei Toarègs, pòble berbèr nomada demorant dins lei regions septentrionalas de Mali e de Nigèr e lo sud d'Argeria e lei Tubus, de nomadas que son airau tradicionau s'estend dau nòrd de Chad au sud de Libia. Un espaci demografic fòrça complèx, amb mai d'un pòble indigèn, existís en Sodan onte se formèt a partir de migracions successivas dins la vau mejana de Nil e sei regions vesinas.
Lengas
Sahara es cubèrt per dos ensems principaus de lengas : lei lengas nilosaharianas dins lei regions centralas e lei lengas afroasiaticas dins lo rèsta dau desèrt. Pus reduch, lo premier grop s'estend sus lo nòrd de Chad, lo sud de Libia e l'èst de Nigèr. Sa lenga principala es lo dazaga, parlat per 381,000 locutors en 2006. Dins lo segond grop, dominan l'arabi (devesit en plusors dialèctes) e lei lengas berbèras. Lo premier es fòrça present dins lei regions de poblament arab coma lo litorau mediterranèu, Egipte, Sodan e Mauritània. Lo segond es establit dins lei montanhas liadas au massís d'Atlàs, en certaneis oasís e dins lei regions toarègas dau sud d'Argeria, dau nòrd-èst de Mali e dau nòrd-oèst de Nigèr.
Au nivèu linguïstic, se fau tanben nòtar l'importància dau francés e de l'anglés, lengas eissidas de la colonizacion, qu'an gardat un ròtle fòrça important dins mai d'una societat sahariana.
Religions
La dominacion de l'islam demenís vèrs lo sud onte lo desèrt arriba dins lei regions crestianas ò animistas dau continent africans. Minoritàrias dins lei regions saharianas, pòdon pasmens i formar de grops demografics localament non negligibles coma en Chad.
La Preïstòria
thumb|right|[[Fotografia de pinturas rupèstras dau Tassili n'Ajjer.]]
De traças nombrosas de preséncia umanas preïstoricas (art rupèstre dau Tassili n'Ajjer...) existisson en Sahara. D'efiech, vèrs 8,500 avC, la region èra relativament umida amb de lacs e de rius permanents. De seuvas ocupavan lei massís montanhós e lei corrents d'aiga (principalament dins lei vaus). Lo rèsta èra ocupat per una savana tropicala ò de biòmas mediterranèus.
Aquel environament foguèt favorable a l'installacion de comunautats de caçaires culheires que conoguèron la revolucion neolitica vèrs 6,000 avC coma o mòstra lei vestigis descubèrts per leis arqueològs (terralhas, otís, tropèu de buòus...). Pasmens, lo retorn de l'ariditat, vèrs 5,900 avC, entraïnèt lo declin d'aquelei populacions. Una partida migrèt probablament vèrs la vau de Nil onte participèt benlèu a l'emergéncia d'Egipte. Lo destin deis autrei populacions saharianas demòra largament desconegut.
Lo periòde antic e l'aparicion dau comèrci transsaharian
Durant l'Antiquitat, Sahara èra poblat per de populacions nomadas practicant lo pastoralisme a l'entorn de nuclèus sedentaris establits dins d'oasís. Divèrsei pòbles berbèrs, probablament eissits de la cultura capsiana qu'ocupava lo litorau de Magrèb, i tenguèron un ròtle primordiau. En particular, lei Garamantes, un ensems tribau aparegut vèrs 1000 avC en Fezzan, formèron un reiaume estructurat que demorèt la premiera poissança dau desèrt de 700 avC a 500 apC gràcias a l'esplecha de jaç freatics fossils.
Au començament dau milleni I avC, de Fenicians e de Grècs s'installèron lòng dau litorau nòrd-african e intrèron en contacte amb lei pòbles dau desèrt. Aquò entraïnèt l'aparicion dau comèrci transsaharian que permetiá ai Romans, au començament dau milleni I apC, d'importar d'aur, d'esclaus e de produchs exotics (evòri, plumas d'estruci...). Vèrs aquela epòca, l'introduccion dau dromadari foguèt necessària per permetre aquelei trafecs car lei progrès de la desertificacion obliguèron pauc a pauc d'utilizar d'animaus adaptats ais environaments arids.
Pasmens, en despiech d'aquela activitat marchanda relativament importanta, lei relacions entre sedentaris e nomadas foguèron pas totjorn pacificas. Lei Romans fortifiquèron ansin plusors sectors de sa frontiera sahariana per contraròtlar leis incursions de pilhaires. Organizèron tanben plusors expedicions punitivas en direccion de la capitala dei Garamantes.
Lo periòde medievau
L'Edat Mejana foguèt marcada per l'islamizacion e l'arabizacion de Sahara e per l'apogèu dau comèrci transsaharian. Lo premier ponch foguèt la consequéncia dau declin de l'Empèri Roman. D'efiech, minat per de tensions religiosas grèvas entre lei clergats de Constantinòble e d'Alexàndria, l'Empèri Bizantin mau capitèt de resistir a l'expansionisme arabe. La pèrda definitiva de Cartage, en 698, marquèt la fin de la preséncia romana en Africa. Quatre ans pus tard, leis Arabes rompèron tanben la resisténcia berbèra.
Progressiva, l'arabizacion de l'espaci saharian avancèt amb l'adopcion de la cultura araba per de populacions indigènas e per l'arribada d'ondas de populacions novèlas en provenància d'Orient Mejan. L'islam foguèt pas impausat avans la fin dau periòde medievau. Pasmens, son influéncia aumentèt rapidament en causa dei reglas comercialas musulmanas que limitan la libertat economica dei marchands non musulmans. Seguissent leis itineraris marchands, la religion novèla ganhèt ansin Sahara e Sahèl. Nubia, dins la vau mejana de Nil, foguèt l'unic centre de resisténcia a aquela penetracion e lo cristianisme ortodòx s'i mantenguèt fins au sègle XVI.
Durant aqueu periòde, lo comèrci transsaharian aumentèt pron per permetre l'establiment d'un ensems d'estats poderós en Sahèl. Liats ai regions mediterranèas per de rotas caravanieras utilizant leis oasís coma ponch d'avitalhament, conoguèron un desvolopament economic fòrt a l'origina d'un trafec economic intens entre lo nòrd e lo sud dau desèrt. Pasmens, coma pendent l'Antiquitat, lei relacions foguèron pas totjorn pacificas amb plusors intervencions dei dinastias de Magrèb per s'assegurar lo contraròtle d'aquela manna (destruccion dau Ghana medievau en 1076 per leis Almoravids ò de l'Empèri Songai per Marròc en 1591). De mai, lo comèrci demorèt desequilibrat amb de cambis principalament dirigits vèrs lo nòrd e sempre centrat sus lei metaus preciós, leis esclaus e lei produchs exotics.
Lo declin dei cambis transsaharians
A partir dei sègles XVI e XVII, leis Europèus comencèron d'installar de comptadors marchands lòng de la còsta atlantica d'Africa. I crompèron principalament d'esclaus per sei colonias americanas mai i desvolopèron tanben d'autrei negòcis (produchs exotics...). Concurrencièron lo comèrci transsaharian que declinèt pauc a pauc dins lei regions occidentalas dau desèrt ont aviá largament disparegut au sègle XVIII. L'activitat marchanda resistiguèt mai a l'èst onte poguèt aprofichar lo dinamisme economic dau Sultanat d'Oman – que dominava la màger part dau litorau orientau d'Africa – per se mantenir fins au sègle XIX.
La consequéncia majora d'aquela demenicion de l'activitat comerciala transsahariana foguèt lo declin deis estats de Sahèl e de Magrèb a partir dau sègle XVII. Poguèron ansin pas s'opausar a l'extension de l'influéncia europèa que venguèt pauc a pauc pus preissanta. Ansin, leis Europèus, especialament lei Francés, renforcèron pauc a pauc sa preséncia dins lei regions perifericas de Sahara (Senegal, Argier...).
Lo periòde coloniau
thumb|right|Partiment [[colonialisme|coloniau d'Africa entre lei poissanças europèas.]]
La colonizacion entraïnèt la quasi disparicion dau comèrci transsaharian car lei cambis comerciaus majors foguèron desenant orientats vèrs lei pòrts. Quauqueis infrastructuras foguèron bastidas per sostenir aquelei trafecs mai lei projèctes pus ambiciós, coma lo camin de fèrre transsaharian, foguèron jamai realizats. En parallèl, la preséncia militara deis Europèus dins lei zònas deserticas demorèt limitada au mantenement de l'òrdre. Trebolèt donc pauc la vida dei pòbles dau desèrt que demorèron fòrça autonóms en causa de sa dispersion.
Sahara dempuei leis indepéndencias africanas
Dins lo corrent deis ans 1950-1960, la disparicion deis empèris coloniaus entraïnèt la formacion d'un desenau d'estats independents dins l'espaci saharian. Aquò a entraïnat l'aparicion d'una region fragmentada, amb l'instauracion de frontieras e l'aparicion de crisis entre certanei país (Sahara Occidentau, guèrra deis arenas, Darfor...), e politicament instabla car lei revendicacions dei pòbles indigèns, especialament aquelei dei Toarègs, son mau contentadas. Enfin, l'endrech es vengut una zòna estrategica amb la descubèrta de ressorsas petrolieras importantas.
Sahara es ansin vengut una region marcada per l'oposicion entre la volontat de contraròtle d'estats generalament centrats sus de regions situadas en Sahèl ò en Magrèb e la demanda d'autonòmia (e de còps d'independéncia dei populacions nomadas). Durant la segonda mitat dau sègle XX, foguèron donc iniciadas de politicas de sedentarizacion e de desvolopament accelerat per assaiar d'integrar aquelei pòbles. Pasmens, aquò mau capitèt entraïnant l'aparicion de guerilhas qu'adoptèron mai e mai sovent, a partir de la fin dau sègle XX, d'ideologias jihadistas. Sostenguda per la contrabanda transsahariana (qu'es vengut un aspèct non negligibla dau comèrci transsaharian actuau), son uei capabla de subreviure a un afrontament amb d'armadas modèrnas coma o mòstra lei limits de l'intervencion francesa en Mali (dempuei 2013).
En parallèl, se pausa la question de l'avançada dau desèrt vèrs lo sud que menaça lei populacions de Sahèl e que destabiliza mai d'estats febles e pauc organizats. En particular, suscitèt de tensions mai e mai grèvas entre lei populacions sedentarizadas vivent de l'agricultura e lei pòbles tradicionalament nomadas aguent besonh de tèrras per far pàisser lei tropèus.
L'agricultura
thumb|right|[[Fotografia d'un tenement dins un oasís argerian.]]
L'energia solara
Sahara constituís una fònt potenciala considerabla d'energia solara gràcias a un taus d'ensolelhament excepcionau (entre 80% e 98% dau maximom teoric) e una importanta quantitat d'energia recebuda au sòu. Ansin, dins doas regions de Sahara Centrau, l'energia solara teorica es de 220 kcal.cm-1.an-1 còntra 120 kcal.cm-1.an-1 dins lei regions mediterranèas d'Occitània. Dins lo rèsta dau desèrt, la quantitat d'energia anualament recebuda passa pas en dessota de 180 kcal.cm-1.an-1.
Aguas Calientes
right|240px|thumb|Aguas Calientes vista dempuèi la rota que mena a Machu Picchu right|240px|thumb|Plaça d'armas d'Aguas Calientes
Sahara
L'energia solara
En teoria, Sahara podriá aisament contentar la demanda d'electricitat d'Euròpa e d'Africa (projècte Desertec). Pasmens, dins lei fachs, aquò necessita de melhorar la produccion dei centralas solaras actualas, de melhorar lei tecnologias de transpòrt d'electricitat e d'estabilizar politicament la region. De mai, pausa de problemas importants de dependéncia entre país productors e consumators d'electricitat.
Aguas Calientes
Aguas Calientes es un vilatge de Peró situat près del site inca de Machu Picchu. Sa fondacion data de 1928 quand foguèt construida la linha de camin de fèrre entre Cusco e Santa Ana.
Sahara
La fauna e la flòra sahariana
Sahara es ocupat per una fauna e una flòra adaptadas a sei condicions de secaressa e de calor extrèma. Formada d'un nombre relativament reduch d'espècias, la fauna es principalament formada per de vegetaus residuaus que s'installèron dins la region durant leis episòdis plujós dau Quaternari. Generalament d'origina tropicala ò mediterranèa, es refugiat dins leis oasís, leis oeds e lei zònas onte l'altitud favoriza un pauc l'umiditat. Tèn generalament de fuelhas estrechas per limitar l'evaporacion, de mejans de defensa còntra leis erbivòrs (espinas...) e de racinas prefondas. Leis aubres son rars.
Aguas Calientes
Per sa localizacion geografica (a 30 minutas en autobus de Machu Picchu) es lo luòc ont arriban en trin dempuèi Cuzco los que vòlon visitar las roïnas de Machu Picchu.
Sahara
La fauna e la flòra sahariana
La fauna es compausada d'animaus capables d'economisar l'aiga. Per aquò, la màger part demòran esconduts durant la jornada e vivon durant la nuech. Fòrman de cadenas alimentàrias complètas anant d'insèctes a de predators superiors de gròssa talha coma lo guepard de Sahara. De pòchis d'espècias residualas, coma de crocodils de Nil, existisson dins certaneis oasís.
L'avançada dau desèrt vèrs lo sud
Sahara avança vèrs lo sud, especialament en causa de l'intensificacion de l'agricultura en Sahèl. Ansin, durant lo sègle XX, lo desèrt s'estendiguèt de 250 km lòng d'una benda de 6,000 km, çò que representa un gasanh de 1,5 milions de quilomètres quarrats. Per faciar aqueu fenomèn, de plantacions d'aubres son en cors per assaiar d'arrestar lei progrès de la desertificacion (granda muralha verda) e de tèrras novèlas foguèron mesas en cultura. Ansin, gràcias a una leugiera aumentacion dei precipitacions, l'avançada dau desèrt sembla de s'arrestar, e mai s'inversar dins certanei regions, dempuei leis ans 2000. Pasmens, la question demòra un problema sociau important car lo partiment dei tèrras entre agricultors e norriguiers es una fònt de tensions dins mai d'un país.
Aguas Calientes
Demest sas atraccions toristicas mai importantas se trapan los banhs termals situats a 800 m del vilatge e reputats per aver de proprietats terapeuticas.
La Palú de Verdon
La Palú de Verdon (La Palud-sur-Verdon en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Abaia de Nòstra Dòna de Boscodon
L'abaia de Nòstra Dòna de Boscodon, dau sègle XII, se tròba prèp de las Cròtas e pròche dau barratge de Sèrra-Ponçon, dins lo Daufinat e lo departament dels Auts Aups.
Chiré-en-Montreuil
es una comuna francesa dau departament de Viena e de la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Héctor Enrique
Héctor Enrique qu'ei un fotbolaire argentin qui joguè entà Lanús, Deportivo Español e River Plate.
Dab aqueth darrèr e devath la direccion tenica d'Héctor Veira que ganhè lo campionat nacionau, la Copa Libertadores e la Copa Intercontinentau en 1986.
La medisha annada que ho campion deu monde dab la Seleccion Nacionau e que passè lo balon a Diego Armando Maradona abans qu'aqueth e marcosse lo famós Gòl deu sègle.
Murtre
vinheta|Lo murtre de sant Thomas Becket, per Joseph Martin Kronheim, [[sègle XIX.]] Un murtre es un omicidi volontari.
En drech francés
En França, lo murtre se definís a l’article 221-1 del còde penal francés. S'agís del « fach de donar volontariament la mòrt a altrú » e se punís de trenta ans de reclusion criminala.
Lo murtre supausa la realizacion d’un element moral e material. L’element moral se caracteriza per un dòl general e un dòl especial.
L’autor deu aver comés de violéncias volontàrias dins l’intencion de provocar la mòrt d'altrú. Se lo resultat capita pas malgrat la volontat de l'autor, i a temptativa de murtre.
Un murtre per autodefensa es un acte volontari mas a causas atenuantas. Es flacament castigat s'i a pròva de l'agression.
S'i a premeditacion, es un assassinat.
L'element material
Se caracteriza per l'execucion d'aquela volontat. Atal, practicar lo vodó e emmascar es pas considerat coma essent un acte podent vertadièrament abotir a la mòrt. Aquela practica pòr donc pas constituir una temptativa de murtre. E tanben, imaginar l'scenari de la mòrt de qualcun es pas reprensible que relèva de la pensada. A contrari, realizar materialament aquel plan constituís lo crime (es lo resultat efectiu que diferéncia murtre e temptativa de murtre).
Élodie Bouchez
vinheta|Élodie Bouchez al [[Festenal de Canas 2018.]] Élodie Bouchez, nascuda lo 5 d'abril de 1973 a Montreuil, es una actritz francesa.
Economia de Sodan
thumb|250px|left|Agricultura. thumb|250px|left|Idroelectrica de Merowe, al [[Nil.]] Lo Sodan es un país amb de nauts indicis de pauretat. A un deute extèrne fòrça naut, depend de l'ajuda internacionala e las contunhas guèrras fan impossibla un plan de viabilitat, a l'encòp que fan tirar l'inflacion. La secada a causat divèrsas crisis de fam. Expòrta aur e petròli mejançant entrepresas estrangièras. Es lo principal productor de goma arabica del mond e lo tresen productor de sucre d'Africa.
Fins a la segonda mitat de 2008 l'economia de Sodan cresquèt rapidament mercé a l'aument de la produccion e dels prèses del petròli, e mai de l'investiment estrangièr. La creissença annala passèt 10% entre 2006 e 2007. Lo país comencèt d'exportar de petròli en 1999.
Dempuèi 1997 lo país trabalha amb lo Fons Monetari Internacional per implementar de reformas macroeconomica, en se comprenent la flotacion de la taxa de cambiament. La produccion agricòla demòra importanta, doncas emplega 80% de la fòrça de trabalh.
Senneçay
Senneçay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Baudrières
Baudrières es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Geografia
Baudrières, petit village de campagne, est situé au sud de la Bourgogne, au centre du triangle Chalon-sur-Saône / Louhans / Tournus et fait partie de la Bresse bourguignonne.
Istòria
Las primièras traces escrichas sus aquel vilatge datan de l'epòca Gallo-romaine. Se sonava alavetz Balderiae. De contunh lo nom a evolucionat : Baldérioe (a la 12 sègle), Baldreoe, de contunh Baldéria. Lo nom ultime a conegut de divèrsas alteracions orthographiques : Beaudrière, de contunh Beaudrières cap a 1635, de nòu Beaudrière en 1760, de contunh Beaudrières en 1836 e fin finala Baudrières en 1844.
Les premières traces écrites sur ce village datent de l'époque Gallo-romaine. Il s'appelait alors Balderiae. Puis le nom a évolué : Baldérioe (au 12 siècle), Baldreoe, puis Baldéria. Le nom ultime a connu plusieurs altérations orthographiques : Beaudrière, puis Beaudrières vers 1635, de nouveau Beaudrière en 1760, puis Beaudrières en 1836 et enfin Baudrières en 1844.
Districte de Lower Subansiri
Lo districte de Lower Subansiri es un districte de l'estat d'Arunachal Pradesh en Índia. Lo Subansiri, que dona son nom al districte, es un afluent del Bramapotra
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Ziro. En octòbre de 2017, parts del districte e d'aquel d'Upper Subansiri foguèron destacats per fondar lo nòu districte de Kamle.
Populacion
La populacion del districte èra de 83 030 abitants al recensament de 2011 e èra a 84,58% campèstra, e a sonque 15,52% ciutadina. La lenga mai parlada es l'apatani.
Rosèla de Califòrnia
La rosèla de Califòrnia (Eschscholzia californica) es una espècia de plantas dicotiledònas de la familha de las Papaveraceae. Es una planta originària de Califòrnia e del sud-oèst dels Estats Units ont cobrís de vastas estendudas a proximitat dels bòsques de sequòias. Gràcia als alcaloïdes de las proprietats somnifèras que conten e a son abséncia d'acostumança, , , , la rosèla de Califòrnia es utilizada coma una alternativa doça als somnifèrs de tipe barbiturics, benzodiazepinas e antiistaminics H🇮🇳 de primièra generacion.
Descripcion
D'una nautor de 30-60 cm, ten una raiç axonomorfa, una camba erbacèa languida a la debuta e quilhada posteriorament, amb un color verd blavós. Presenta de fuèlhas verdas, glaucas, finament pubescentas o lisas e fermament devesidas, amb de tonalitats blavas. Sen ermafroditas amb la flor dispausada solitària amb un larg pecol de color jauna iranjat (pus rarament blanc). La flor a una forma de copa de 2 a 4 cm de diàmetre, conten 4 sepals fusionats, 4 petals crenats e un ovari super. La flor tanben es constituïda per fòrça estaminas e un ginecèu pluricarpellar amb un sol estigmat fin. Lo fruit es una capsula de fins a 8 cm de larg, glabra amb de granas globulosas, reticuladas o puntejadas.
Noms vernaculars
Rosèla de Califòrnia
Montier-en-Der
Montier-en-Der es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Erstein
Erstein en alemannisch (Erstein en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Geografia
thumb|Braç del [[Ill (França)|Ill.]] La vila a situat a una vintena de quilomètres al sud de Estrasburg, en la plana de Alsace, a una desena de quilomètres del Rhin e de la frontièra amb la Alemanha. La vila voreja çò canal del Rhône al Rhin.
Traversada per la Ill, Erstein es sul limit entre lo « Grand Ried » del Rhin (zòna inundable de prés e bòsc luxuriants) del costat es e la fèrtil plana de lœss (agricultura) del costat oèst.
Lo hydrographie e la proximitat de la cobrís phréatique retin cèrtas zònas limitrophes de la vila facilament inundables malgrat la disposicion de disis e écluses.
Se tròba en bordure de la vila :
thumb|Bras de l'[[Ill (France)|Ill.]] La ville est située à une vingtaine de kilomètres au sud de Strasbourg, dans la plaine d'Alsace, à une dizaine de kilomètres du Rhin et de la frontière avec l'Allemagne. La ville borde le canal du Rhône au Rhin.
Traversée par l'Ill, Erstein est sur la limite entre le « Grand Ried » du Rhin (zone inondable de prés et bois luxuriants) du côté est et la fertile plaine de lœss (agriculture) du côté ouest.
L'hydrographie et la proximité de la nappe phréatique rendent certaines zones limitrophes de la ville facilement inondables malgré l'aménagement de digues et écluses.
On trouve en bordure de la ville :
Istòria
Erstein A conegut en Alsace dempuèi lo Mièja Edat per lo sieu abbaye bénédictine. Vilatge ancian, près d'una rota romaine, la siá existéncia a testificat per vestigis mérovingiens.
Erstein est connu en Alsace dès le Moyen Âge pour son abbaye bénédictine. Village ancien, à proximité d'une route romaine, son existence est attestée par des vestiges mérovingiens.
Cerièra
thumbnail|right|190px|Cerièras rojas
La cer(i)èira, cer(i)èisa, cirera o cerièra (Alibert) e cerièsa (e ancianament cerísia) es lo fruch del cerièr dins los dialèctes:
Lista dels presidents d'Angòla
thumb|250px|Bandièra del president d'Angòla. Lo president d'Angòla es lo cap d'Estat e comandant d'Armada del país.
Vaquí la lista dels presidents d'Angòla de 1975 fins a uèi.
Paroy (Sèina e Marna)
Paroy  es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pringy (Marna)
Pringy es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region de Champanha-Ardena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Literatura augusta
vinheta|Retrach de la reina Anna d'Anglatèrra, gravadura colorada d'un atlàs comandat per August lo Fòrt, Duc de Saxònia, 1706-1710. vinheta|Jòrgi I de Grand Bretanha.
La Literatura augusta (en anglés: Augustan Literature) es un estil de literatura anglesa que correspond aperaquí als reinatges de la reina Anna, lo rei Jòrgi I, e Jòrge II. Los critics se fan referéncia amb aqueste nom a la literatura creada entre 1700 e 1760 (o, per qualqu'uns, fins al 1789). Es una epòca que vegèt lo rapid desvolopament del roman, una explosion de la satira, l'evolucion del teatre, de la satira politica fins al melodrama, e una evolucion cap a la poesia d'exploracion personala. En filosofia, èra una epòca dominada per l'empirisme, del temps que los escrits economia politica marquèron l'evolucion del mercantilisme en un sens scientific, lo desvolopament del capitalisme, e lo triomfe del comèrci.
Los limits cronologics de l'epòca son imprecises, principalament pr'amor que l'origina del tèrme en la critica del sègle XVIII ne faguèt una etiqueta per tal de designar vagament tota una epòca de satira. Aqueste nòu periòde august vegèt nàisser d'escrits politics excepcionalment audaces en totes los genres, amb las satiras de l'epòca marcada per un ton ironic, plen de calhetadas, e un aire superficial de digna calma qu'amagava per dejós unas criticas agudas.
Creissèt l'alfabetizacion e la populacion, en particular la de Londres, per çò que la literatura se difondèt per tot lo reialme. Los autors gradualament creèren una literatura qu'anava en de direccions pròprias, mai que seguir las convencions monoliticas prealablas e, amb gràcias a acò, comencèron lentament a respectar e recrear divèrsas composicions folcloricas. Jos l'aparença d'una seria d'estils d'escritura placids e extrèmament regulats, s'entamenan en aquela epòca de tendéncias desvolopadas largament en l'epòca romantica posteriora — mentre politicament, filosoficament e literàriament, la consciéncia modèrna començava a nàisser d'entre las nocions feudalas e cortesanas de las epòcas precedentas.
Lo contèxt istoric
vinheta|Jòrgi II de Grand Bretanha. Lo tèrme "august" o "augustan" proven de Jòrgi I e del sieu desir de se veire coma un nòu Cesar August, puè que lo sieu nom èra Jòrgi August. Alexander Pope, en imitant Oraci, escriguèt una Epistle to Augustus (Epistòla a August) adreiçada a Jòrgi II que reforçava aparentament l'idèa d'aquesta epòca coma semblabla a la d'August, quand la poesia se faguèt mai amanierada, politica e satirica qu'en l'epòca de Juli Cesar. Voltaire e Oliver Goldsmith en lor Istòria de la literatura (History of litterature) emplegaron lontèrme "August (Augustan)" per secreferir a la literatura dels ans 1720 e 1730.
Endefòra de la poesia, totun, l'epòca augusta es coneguda generalament amb d'autres noms. Doas etiquetas imprecisas son estadas aplicadas a aquesta epòca: l'èra del Neoclassicisme e l'Edat de la Rason. Los dos tèrmes an cèrta utilitat, mas ambedós tanben escuresisson lo tèma. E mai la critica neoclassica en França foguèt importada en França a las letras anglesas, durant lo decènni de 1720, l'anglés aviá abandonat las siás restriccions en tot, levat del nom. E en çò que tanh a saber si se tractava o non d'una epòca de "Lums", lo critic Donald Greene escriguèt vigorosament contra acò, en argumentant persuasivament que la caldriá apelar "L'epòca de l'exuberància", mentre que T. H. White defendèt l'expression "L'epòca de l'escandal." Mai recentament, Roy Porter argumentèt tornar, que lo desvolopament de la sciéncia dominèt la rèsta dels airals de la coneissença, çò que faguèt d'aquestes tempses una epòca inconfusiblament de las Lums (Porter, 2000).
Un dels fachs mai transcendentals del sègle XVIII foguèt la creissenta disponibilitat de material imprimit, tant pels lectors coma pels autors. Los libres baissèron de prètz radicalament, e se vendián de libres usats en la Fièira de Sant Bartomèu e autras fièiras. En mai, un energic comèrci de "chapbooks" (de pichons libres que contenián baladas, de poèmas, de contes, de tractats e de jornals de grand format aportaren l'informacion e las tendéncias londresencas fins als confins mai aluenhats del reialme. Doncas, non solament las gents de York coneissián los eveniments del Parlament e de la cort, mas los de Londres èran mai conscients de çò qu'arribava en la ciutat de York. Mai encara, en aquesta epòca anteriora als dreches de copyright, èran frequentaa las edicions piratas, mai que mai dins los airals sens contacte frequent amb Londres; aquestas edicions piratas encoratgèron los libraris a aumentar los enviaments cap a de centres periferics coma Dublín, çò qu'augmentèt, nòvament, la coneissença a travèrs de tot lo reialme.
Totes los tipes de literatura s'escampèron rapidament en lèu. Comencèt non solament d'i aver jornals, mas se multipliquèron e se faguèron extrèmament populars. Mai encara, los periodics se comprometèron immediatament, doncas las faccions politicas creèren los sieus pròpris periodics, filtraban d'istòrias e sobornaron als jornalistas. Los clèrgues mai destacats fasián estampar los sieus sermones, e èran de libres superventas. Doncas que las òbras religiosas dels dissidents, dels establits e dels independentes èran impresas, lo movement constant d'aquestas òbras ajudèt a amendrir la homogeneidad religiosa e alimentèt la creissenta tolerància religiosa. L'art d'escriure d'assages èra gaireben dins lo sieu ponch culminant. Las reünions de la Royal Society se publicavan amb regularidad, e aquestes eveniments se tractavan e explicavan o aplaudissián en la premsa mai populara. Los darrièrs libres dels estudioses avián "claus", "d'indèxes" e "de resumits" faches tre eles que poguèsson popularizar, resumir e los explicar a un public ample. Los indèxes de referéncias crosadas, uèi lo jorn abitualas, èran una novetat dins lo sègle XVIII, e de divèrsas personas creèren d'indèxes per de libres ancians d'aprendissatge, de sòrta que qui que siá podiá trobar rapidament çò qu'un autor aviá dich envolopa un tèma determinat. Se multipliquèron los libres d'etiqueta, de correspondéncia, e d'instruccion morala e higiene. L'economia comencèt coma una disciplina seriosa, mas o faguèt en forma de nombroses "projèctes" per resòlver los mals d'Anglatèrra (e d'Irlanda, e d'Escòcia). Las colleccions de sermones, disertaciones sobre de controvèrsias religiosas, e de profecias, tant nòvas coma vièlhas e explicadas, creisheren en la siá infinida varietat. Per resumir, los lectors del sègle XVIII èran aclapats per las voses que concorrián entre se. Çò de veritable e çò de fals èran amassa en las estanterías, e qui que siá podiá èsser un autor publicat, çò de meteis que qui que siá podiá preténer passar per erudito en usant d'indèxes e de resumits.
Lo costat positiu de l'explosion d'informacion foguèt que lo sègle XVIII resultèt marcadamente mai educat que los sègles precedents. L'educacion demorèt mens reservada per las classas superioras que dins de sègles anteriors, e en consequéncia las contribucions a la sciéncia, la filosofia, l'economia e la literatura arribèron dempuèi totas las parts del nòu Reialme Jonhut. Pel primièr còp, tot çò qu'una persona aviá de besonh per èsser educada èra l'alfabetizacion e una bibliotèca. Èra una epòca d'"illustracion" en lo sens que l'insisténcia e l'impuls per trobar d'explicacions rasonablas de la natura e l'umanitat se convertiguèt en una obsession; e una "edat de la rason" en lo sens qu'èra una epòca que considerava los metòdes clares e racionales superiors a la tradicion. Malgrat aiçò, aquesta instruccion aviá tanben un costat escur, que los autors dieciochescos sentiguèron constantament, e es que l'absurd e la baujum atenhián mai adeptos que jamai. Los barlòcas e timadores enganhavan mai, çò de meteis que los savis educavan mai, e los Apocalipsis fascinantes e espeluznantes concorreguèron en las estanterías amb la sobria filosofia. Çò de meteis qu'arriba amb Internet dins lo sègle XXI, la democratización de la publicacion signifiquèt que los vièlhs sistèmas per determinar la valor e uniformidad del ponch de vista èran confuses. Aital, èra de mai en mai malaisit confiar en los libres dins lo sègle XVIII, doncas aquestes èran de mai en mai facils de far e crompar.
Contèxt istoric, politic e religiós
vinheta|Una reina Ana «malhumoradamente estúpida». Lo periòde de la Restauracion s'acabèt amb la crisi de l'exclusion e la Revolucion Gloriosa, que lo Parlament creèc en el una nòva nòrma per la succession al tròn britanic que favoririá totjorn al Protestantismo per lo dessús de la proximitat familiala. Aquò amièc al tròn a Guillermo e María coma de successors de Jacobo II, e se codificó en l'Acta d'Establiment (1701). Jacobo Partiguèt en França dempuèi a on lo sieu filh Jacobo Francisco Estuardo lancèt un assag de recuperar lo tròn en 1715. Autre assag foguèt menat a tèrme pel filh d'aqueste darrièr, Carlos Eduardo Estuardo en 1745. Aquestes assages d'invasion se solien aperar abreviadamente coma "lo 15" e "lo 45". Quand Guillermo moric, Ana Estuardo o succediguèt en lo tròn. L'estupiditat de la reina Ana èra proverbial: Thomas Babbington Macaulay diriá d'ela que "quand èra de bona umor, [ela] èra mansamente estúpida e, quand èra de marrida umor, malhumoradamente estúpida." Lo reinatge d'Ana vegèt se liurar doas guèrras, amb de grandes triomfees de la part de John Churchill, lo Duque de Marlborough. L'esposa de Marlborough, Sarah Churchill, èra la melhora amiga d'Ana, e fòrça supausavan que controtlava secretamente a la reina en totes los aspèctes. Amb un governant flac e la cresença que lo veritable poder èra dins de mans dels ministres destacats, las doas de faccions politicas intensificaron la siá oposicion mutuau: los whigs e los tories se lancèron los òm dirèctament a pels autres. Aquesta feblesa del tròn faguèt que s'incrementèsson rapidament los poders del partit que comandès dins lo Parlament e amièc a l'establiment, de facto, d'un Primièr Ministre (e mai se encara pas s'usès aqueste tèrme) en la persona de Robert Walpole. Quand Ana moric sens descendencia, la succediguèt en lo tròn Jorge I, Elector de Hanóver. Jorge I se preocupèt jamai per aprene anglés, e lo sieu isolament respecto dins lo pòble anglés foguèt decisiu per manténer lo caractèr irrelevante de lo sieu poder. Lo sieu filh, Jorge II, per la siá part, parlava qualquarren d'anglés e encara francés, e lo sieu foguèt lo primièr reinatge plenament hanoveriano en Anglatèrra. Per alavetz, los poders del Parlament s'èran ampliadi silenciosamente, amb çò que lo poder de Jorge II benlèu sonque poguèt igualar al del Parlament.
La populacion de Londres creishec espectacularmente. Pendent la Restauracion, creishec de 30.000 a 600.000 abitants en 1700 (Old Bailey) (Millwall history). Per 1800, aviá atengut los 950.000. Pas totes aquestes residents en Londres èran prósperos. L'acta de cercamiento aviá destruit las granjas de las familhas mai modèstas, e las zònas ruralas experimentèron una dolorosa praubesa. Quand l'Acta Negra s'estendèt per inclure a totes los opausants als cercamientos, las comunitats ruralas pauras se vegèron forçadas a emigrar o a patir (vejatz-vos Thompson, Whigs). Doncas, los joves del camp partissián sovent en Londres amb l'esperança de trionfar, e aquò incrementèt las filas dels paures urbans e de trabalhadors bon mercat pels empresaris de la vila. Signifiquèt tanben un increment del nombre de criminales, prostitutas e mendigos. La paur als delictes patrimoniales, la violacion e a la fam que se tròban en la literatura augusta a de se plaçar en lo contèxt del creissement de Londres, aital coma en la despoblacion del camp.
En partida a causa d'aquesta pression de la populacion, los delictes patrimoniales se convertiguèron en un negòci tant pels criminales coma per aqueles que se ganhavan la vida en los atrapant. Destacats senhors del crim coma Jonathan Wild inventèron de nòvas formas de panatòri, e los periodics èran ansiosos per relatar de notícias de crims. Se faguèron populars las biografias de criminalas ausats, çò que provoquèt a lo sieu còp lo creissement de biografias fictivas de criminalas fictius. Se solien liéger de contes admonitorios sobratz de femnas del camp enganhat per sofisticados libertinos (coma Anne Bond) que se'n supausava que abundaban en las depravadas de vilas. Los relats fictius de femnas d'exemplars violats (o que s'escapan de la violacion per fòrça pauc) se faguèron populars.