cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Henri Gaussen
Marcel-Henri Gaussen, nascut a Cabrièras d'Egues (Provença) lo 14 de julhèt de 1891 e mòrt a Tolosa lo 27 de julhet de 1981, es un botanista e biogeografe.
thumb|right|290px| [[Musèu d'Istòria Naturala de Tolosa - Jardin botanic Henri Gaussen - L'espirala etnobotanica. ]] En 1926, sostenguèt sa tèsi que pòrta sus « la vegetacion de la mitat orientala dels Pirenèus », que pausa las basas dels seus futurs trabalhs, al tèrme entre biogeografia e cartografia de la vegetacion. Gaussen es a l'origina de la nocion d'estatges e de successions de la vegetacion, fondatritz de la fitogeografia. Son trabalh permèt per exemple la realizacion d'una mapa de la vegetacion de França al 1/200 000 (acabada après sa mòrt pel servici del CNRS qu'aviá creat e dirigit) e de fòrça projèctes analogs dins d'autres païses. Sos trabalh de fitogeografia menèt a un grand nombre d'avaçadas e d'aisina coma l'index de Gaussen, l'index xerotermic e lo diagrama ombrotermic. Coma reconeissença per son òbra scientifica dins la cartografia del tapís vegetal e de l'ecologia, recebèt en 1971 lo Grand prèmi de la Societat de geografia per sas òbras e publicacions geograficas.
Tanben creèt en 1922 lo Laboratoire sylvo-pastoral de Jouéou (futur Laboratòri forestièr) e faguèt viure lo dinamisme e la renomada dels ensenhaments e de la recerca en botanica a l'universitat de Tolosa. Grand viatgaire, tanben creèt una seccion scientifica a l'Institut francés de Pondicherry.
Henri Gaussen foguèt tota sa vida professor a Tolosa, ont foguèt elegit manteneire de l'Acadèmia dels Jòcs Florals en 1958.
Nauta Egipte
vinheta|Mapa de las [[Nome (Egipte antica)|nomes de Nauta Egipte.]] vinheta|Principals sites de l'Egipte antica
Phoenix (pop anglesa)
Phoenix es un grop plan popular de musica electronica e pop rock fondat còsta Versalhas en 1999. Quitament grop francés, cantan mai que mai en anglés. Es compausat de Thomas Mars, Deck d'Arcy, Laurent Brancowitz e Christian Mazzalai. En Euròpa (Reialme Unit, França e forçalament Occitània), lor cançon la mai coneguda es de 2001 e se titola If I Ever Feel Better. Per contra, son mai coneguts aus Estats Units per lor cançon Lisztomania de 2009.
Nauta Egipte
La Nauta Egipte (صعيد مصر o الصعيد  prononciacion egipciana: ) es la region situada al sud de l'actuala Egipte. De tot temps, lo Nil avent estat l'ais de preocupacion principala dels egipcians, es donc a el que fa referéncia lo qualificatiu naut.
Lo Nil, que pren sa font en Africa centrala (dins la region dels Grands Lacs), desemboca dins la mar Mediterranèa dins lo dèlta al nòrd. Es doncas logic (segon la lei de l'escorrement dels fluvis) que lo sud del país siá mai naut que lo nòrd. Es perque la Nauta Egipte correspond a la partida sud del país, de la region d'Afroditopòlis (al sud de Menfis) fins a la nauta restanca d'Assoan e als confins de Nubia.
Vilas de Nauta Egipte
Vilas classificadas del Nòrd al Sud.
Josep Forment
Josep Forment (Bossòst, 1962 - Barcelona, 9 de junhsèga de 2014) siguec un editor, escrivan e arrevirador aranés.
Neishut ena Val d'Aran e hilh de mair francesa, estudièc Filosofia e Direccion Cinematografica, maugrat que centrèc era sua activitat professionau en sector editoriau coma comerciau e editor (Ediciones B, La Magrana, El Andén), e sustot ar editoriau Alrevés, que trabalhèc dempús deth sòn inici. Ère un especialista en Arthur Rimbaud, de qui auie tradusit es sues òbres complètes e diuèrses assaigs, Arthur Rimbaud, La belleza del diablo (2009) e Arthur Rimbaud, Poesía al raso (2011). Collaborèc damb era emissora en catalan Ràdio 4. Coma escrivan publiquèc un poemari, un libre de relats e un roman. Ère maridat e auie un hilh. Tanben difonec era òbra de Jean-Jacques Lafaye e Víctor del Árbol, atau coma classics coma Chrétien de Troyes.
Etnologia
L'etnologia (del grèc ancian: èthnos, «familha, estirp, pòble» e logía, «estudis») es una de las sciéncias socialas. Se basa dins la comparason sistematica de las societats, subretot a partir de las seunas practicas e cresenças. Entre los seus objectius i a la reconstruccion de l'istòria umana, la formulacion de leis sus la cultura e lo cambiament cultural, e la formulacion de generalizacions sus la natura umana.
Istòria
L'etnologia es un tèrme introduch per Alexandre-André-César de Chavannes en 1787, dins son òbra sur l'éducation intellectuelle: avec le projet d'une science nouvelle"'' amb lo sens "estudi dels grops umans", lo tèrme creat per Chavannes patiguèt amb lo temps de diferents cambis de sens, los erudits europèus anèron totjorn cap a una mai granda complexitat de çò que nomenavan lo pòbles "primitius" o pòbles "salvatges", que d'en primièr sonque se consideravan las formas simplas d'organizacion sociala e alara de descripcion e compreneson aisidas. Lo tèrme foguèt utilizat d'en primièr dins sa dimencion fisica, la sciéncia qu'estudia la classificacion de las raças, e mai tard, pendent lo sègle XX, designava l'ensems de las disciplinas qu'estudian las "societats primitivas".
Perrier (Puèi Domat)
Perrier (Perrier en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Etnologia
Istòria
Ara la tendéncia es de donar a la descripcion etnografica una importància plan superiora al respècte del passat, aquel fach es motivat especialament per la naissença d'una concepcion textuala de l'etnologia, l’antropologia. La descripcion etnografica èra considerada coma un processus estrictament tecnic del trabalh de recerca, reculhir de "donadas" e "fachs" observables, la descripcion etnografica pren en compte ara la question de l'interpretacion de l'objècte etnografic, coma la perspectiva del subjècte observant e la dimension "dialogica", interaccion entre etnografe e "natiu", pendent lo trabalh in situ. Lo tèrme etnologia cambia ara encara de sens, segon las diferentas escolas academicas de la disciplina e del país d'ont ven, subretot lo Reialme Unit, França e los Estats Units d'America, corrents diferents que se basan en teorias e metòdes d'interpretacion de la realitat istorica dels grops umans plan sovent en contraste entre eles. Claude Lévi-Strauss conscient d'aquela situacion, o rebat dins la seuna òbra 1954 "Las sciéncias socialas dins l'educacion superiora" publicat per l'UNESCO, i reproducha dins Antropologia Estructural (1958), que contunha èsser encara un tèxte de referéncia.
Lo desevolopament de la recerca demostrèt qu'es gaire possible de separar l'etnologia, de l'antropologia e de l'istòria. Lo mond academic britanic parla en general d'antropologia sociala. En França, se dich etnologia sociala o l'antropologia sociala, als Estats Units d'America simplament antropologia, unissent atal totes los aspèctes: arqueologia, antropologia fisica, de la sociologia a l'antropologia culturala.
Quergut
Quergut o Querigut (Quérigut en francés) es una comuna occitana de Donasan, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Toponimia
Lo nom es citat en catalan Queragut en 1288. Quier Agut o Quieragut es atestat mai d'un còp a la fin de l'Edat Mejana. La segonda partida del nom es l'adjectiu agut, del latin acutum, e la primièra es un mot pre-indoeuropèu, eretièr de la basa *kar-, « pèira » (los Féniés) o d'un mot tanben pre-indo-europèu, *car-ium, « ròc » (Dauzat). Lo mot se tròba tanben dins Quirbajon, Quièr (autre lòc del meteis nom en Avairon), lo Castèl de Querbús, le Picoulet de Quirhaut, etc,. Lo nom deguèt passar de Queragut a Quergut per l'intermediari de Querigut, prononciacion qu'atestèt en 1911 lo lingüista Fritz Krüger (se son aurelha alemanda e l'influéncia del nom francés li faguèron pas ausir çò qu'èra pas). La possibilitat d'un polimorfisme demòra.
Bousse (Sarthe)
Bousse  es una comuna francesa administrada per lo departament de Sarta de la region dels Païses de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Arboçòls
Arboçòls (Arboçols en catalan, Arboussols en francés) es una comuna catalana de la comarca de Conflent, situada dins lo departament dels Pirenèus Orientals e la region d'. Los abitants son escaissats los pentinabruixes (penchenabruèissas).
Hamelincourt
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ham-en-Artois
Geografia
Situat a 250 km de París, a 60 km de Lille, Calava, Boulogne-sus-Mar, a 50 km de Arras. La municipalitat de Ham-en-Artés es aital situat al centre de la region Nòrd—Calava. Ham-En-Artés es desservie, a proximitat, per un ensems d'infrastructura importanta compausada del autoroute A26, de la nacionala 43 e de la connexion ferroviaire Arras-Dunkerqueavec la Parca de Ham-en-Artés.
Situé à 250 km de Paris, à 60 km de Lille, Calais, Boulogne-sur-Mer, à 50 km de Arras. La commune de Ham-en-Artois est ainsi situé au centre de la région Nord-Pas-de-Calais. Ham-en-Artois est desservie, à proximité, par un ensemble d'infrastructure important composé de l'autoroute A26, de la nationale 43 et de la liaison ferroviaire Arras-Dunkerqueavec la Gare de Ham-en-Artois.
Istòria
Demòra a l'ora d'ara la glèisa abbatiale aital coma l'abitatge dels abbés.
Elle fut en grande partie détruite en 1793. Il reste actuellement l'église abbatiale ainsi que le logis des abbés.
Peschadoira
Peschadoira (Peschadoires en francés) es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Toponimia
Pont-de-Dore: vès Dòra
Nòtas
<references group="N"/>
Ansinhan
Ansinhan (Ansignan en francés) es una comuna d'Occitània, en Lengadòc, situada dins lo parçan de Fenolhedés o la Fenolheda, lo departament dels Pirenèus Orientals e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Istòria
La glèisa pre-romanica, situada al lòcdich « lo Molin » (près del confluent de l'Aglin e de la Desix), marca l'ancian emplaçament del vilatge. Sa construccion data dels alentorns del sègle IX o del sègle X. Es dedicada a Sant Nasari e Sant-Celse. Los abitants se son desplaçats sus la sèrra, a qualques centenas de mètres, per evitar sembla los aigats repetits del riu pròche. Una pòrta fortificada romanica, marca d'una anciana fortificacion, situa la naissença del vilatge novèl a l'entorn del sègle XIII.
Del sègle XIV fins a la Revolucion, la familha del Vivièr possedís la màger part del territòri. Après Antoine del Vivièr, Pierre del Vivièr es senhor d'Ansinhan en 1503. Puèi en 1750, es al torn del sénher de Ròcafòrt del Vivièr, degan del capítol de Sant Pau de Fenolhet.
Santa Sara
thumb|220px|Imatge de Santa Sara ai Santas Sara la Negra (Egipte?, sègle I - Provença, segonda mitat del sègle I, en lenga romaní Sara e Kali), es un personatge legendari que, segon la tradicion gitana, acompanhèt Maria Magdalena dins son viatge legendari en Provença. Es venerada coma una santa pels gitans, dins un culte tradicional tolerat per la Glèisa catolica. Sa figura, probablament, se fondamenta sus de mites d'origina indó e sus la figura de la diva Kali.
Legenda
Long de l'Edat mejana, se desvolopèt dins las tèrras occitanas una tradicion a prepaus d'un viatge supausat de Maria Magdalena, Marta e de Làzer de Betània, que se serián establits dins lo país d'Ais de Provença.
Segon aquesta tradicion, Sara èra la serviciala egipciana negra, de Maria Salomé e Maria Jacobé, qu'acompanhavan los fraires de Betània. Aprèp la mòrt de Jèsus, se sentiguèron menaçats e totes tres fraires fugiguèron de Palestina, las doas Marias, Sara, l'intendent Maximí, la serviciala Marcèlla, Celidòni, Josèp d'Arimatèa que portava lo Sant Greal, Trofime d'Arle e d'autres discipols de Jèsus. S'embarquèt dins una nau miraclosa que, malgrat qu'aguèsse ni timon ni velas, travèrsèt la Mediterranèa e arribèt al lòc sonat Oppidum-Râ, o Nòstra Dòna de Ratis (Ratis vòl dire barca), que venguèt Nòstra Dòna de la Mar e, dempuèi 1838, las Santas Marias de la Mar, al costat d'Arle, on s'arrestèt.
Èra en 48 e del temps que Làzer anèt presicar a Marselha, Marta e Marcèlla anèron a Tarascon, Trofime a Arle e Maria s'i faguèt ermita, e se retirèt dins una bauma de las montanhas de la Santa Bauma e Maximin se n'anèt a Ais de Provença.
La figura de Sara foguèt integrada puèi dins la legenda medievala, e n'avèm ja d'atestacions dins d'escriches de 1521. Sara demandava l'aumoina per sas mestressas, e doncas se pensèt qu'èra gitana. E doncas lo pòble gitan la prenguèt coma sa santa patrona.
Lo pelegrinatge
thumb|200px|Cripta ont es servada l'estatua de Santa Sara La celebracion de Santa Sara amassa durant un desenat de jorns un grand nombre de gitans venguts de mantun endrech a las Santas Marias. Las ceremonias se fan entre lo 24 e 26 de mai. Lo 24 se fa la davalada de las caissas e puèi l'estatua de Sara es portada pels gitans fins a la mar per tal de simbolizar l'espèra e l'aculhida pels santencs de la patrona dels gitans. En seguida la procession tòrna a la glèisa acompanhada de crits, de musica de tota mena e del bruch de las campanas de la glèisa.
Louise Attaque
Louise Attaque es un grop de pop rock francés de París format en 1994. Lo primièr album del grop, Louise Attaque, sortit en abril de 1997, s'es vendut a 2,8 millions d'exemplaris en França, fasent d'el lo mai vendut per un grop de tota l'istòria del rock francés.
Mantuns albums de Louise Attaque foguèron produits per Gordon Gano, cantaire american del grop Violent Femmes. Lo nom del grop Louise Attaque es evidentament en referéncia a Violent Femmes, Louise per Femme (femna) e Attaque per Violent.
Biografia
Quitament grop parisenc, en realitat lo nuclèu inicial de Louise Attaque que se disiá Caravage s'es pr'aquò format a Montargis e èra d'en primièr sonque compausat del duo Robin Feix e Gaëtan Roussel, Gaëtan Roussel de son costat nascut en Occitània, a Rodès. Caravage intègra lèu a la batariá Alexandre Margraff. Es ambe l'arribada en 1994 al violon de Arnaud Samuel que lo grop s'establís a París e pren per nom Louise Attaque.
En 1997, lor cançon J't'emmène au vent, pop festiva acostica d'influéncia fòlc (violon) jogada ambe una velocitat rock mès sens guitarra electrica, completament a contra briu de çò que se fasiá musicalament a l'epòca (en matéria de rock, sèm en plena periòda post grunge, noise e nu metal), ambe lo cant del Gaëtan Roussel a las intonacions fòrça curiosas, sospren tot lo monde per son originalitat e ven un tube enòrme en França. Aital, las ventas de lor primièr album explosan, deven n°1 au mes de mai de 1998, fasen d'el l'album lo mai vendut per un grop dit rock francés.
Lo Gaëtan Roussel a un autre grop en mai de Louise Attaque que se ditz Tarmac. Sortís tanben d'albums en son nom pròpi.
Châtaincourt
Châtaincourt es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Istòria
Dix Résistants sont exécutés à Neuville-les-Bois, village dépendant de Châtaincourt, le 11 ; une stèle et un odonyme (Place du 11-Août-1944) rappellent cet évènement de la seconde Guerre mondiale [http://www.memorial-genweb.org/~memorial2/html/fr/resultcommune.php?insee= 28087
Ravat
Ravat (Rabat-les-Trois-Seigneurs en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Toponimia
Lo siti histariege dona doás fòrmas ancianas : castrum de Ravado, en 1213, Ravat, en 1390. Ni Dauzat nimai los Féniés dison pas res de Ravat.
Chapel-Braen
Chapel-Braen en breton ( La Chapelle-de-Brain en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Chanceaux-près-Loches
Chanceaux-près-Loches es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Geografia
Au cœur d'une forêt, l'allée principale du village est bordée de platanes majestueux et centenaires.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La tèrra de Chanceaux aperteniá fins en 1792 al Marques de la Fayette. Una exposicion de pintoras n'en agost e sustot dempuèi setembre 1995 Lo Bòsc dels Libres transformen aquel pòble de 143 ectaras en una fourmilière de 30 000 armas per una dimenjada.
Une exposition de peintres en août et surtout depuis septembre 1995 La Forêt des Livres transforment ce village de 143 hectares en une fourmilière de 30 000 âmes pour un week-end.
Volcan de Bèuluòc
thumb|Basalt dau volcan de Bèuluòc.
Lo volcan de Bèuluòc es un volcan ancian situat sus la comuna de Ronha dins lo nòrd dei Bocas dau Ròse. Actiu i a aperaquí 18,2 milions d'ans, es un edifici de tipe maar format per una erupcion freatomagmatica que laissèt un cratèr prefond enviroutat per un pichon edifici volcanic compausat de brigas de ròca piroclastica. Puei, un lac de lava ocupèt l'endrech. Sa solidificacion marquèt la fin de l'activitat volcanica. Fòrça limat per l'erosion, lo volcan es desenant pauc visible. Pasmens, sa preséncia es aisada de caracterizar en causa de la diferéncia de color entre lei ròcas volcanicas sornas encara presentas a la superficia e lei calcaris blancs que forman lei sòus vesins.
Changé (Sarthe)
Nòtas
<references group=N/>
Guèrra Sociala
La Guèrra Sociala foguèt un conflicte antic que se debanèt de 91 a 88 avC entre la Republica Romana e una partida de seis aliats italians. La causa principala de la guèrra foguèt la revendicacion de la ciutadanetat romana per lei ciutats d'Itàlia aliadas ai Romans. Après una guèrra acarnada, totei lei revòutas deis aliats de Roma foguèron reprimidas. Pasmens, maugrat la desfacha militara, lo drech de ciutadanetat foguèt donat ais autrei vilas italianas.
Pailèiras
Pailèiras [pwiˈlið̞a] (Peslières en francés) es 'na comuna auvernhata dau departament dau Puei de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Geografia
vinheta|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Dauzat, lo nom vendriá dau latin *pisellum, derivat de pĭsum « pese », ame'l sufixe -aria.
Los Féniés parton de l'atestacion Paylleyras au sègle XIV per explicar que lo nom ven de palhè[i]ra, au sens de « granèir de palha, granja » .
Nòtas
<references group="N"/>
Adanero
Adanero es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
La Adrada
La Adrada es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Test
Test es un grop rock occitan fondat en 1982 per Christian Almerge (cant, guitarra). Al començament, fasián sus l'empont de represas coma per exemple O Carole de Chuck Berry o Antisocial de Trust, puèi petit a petit se son virats cap al rock parodic, ambe de segur lors composicions mès tanben en fasent plan sovent d'adaptacions risolièras en occitan dels estandards de la pop e del rock. Aital, I love rock'n'roll es desvirat en I love cagaròls, Only you en Mildió, Harley-Davidson en Massey-Ferguson etc.
Reialme d'Axom
vinheta|250x250px|situacion del reialme d'Axom
Lo reialme d'Axom o Empèri axomita (guèz: አክሱም) èra un important e prospèr Estat del nòrd èst d'Africa, que se desvolopèt a partir del sègle IV AbC. per aténher son apogèu al Sègle I ApC. Son anciana capitala, Axom, se situava dins lo nòrd de l'actuala Etiopia. A partir del sègle IV, lo reialme utiliza lo nom « Etiopia » que, dins la geografia antica, designava l'Africa (Africa essent alara sonque l'actuala Tunisia). Es tanben lo luòc presumat ont demora l'Arca d'aliança e l'ostal la reina de Saba. Axom foguèt tanben lo primièr grand empèri a se convertir al cristianisme (Hooker1999).
Originas
Axom foguèt longtemps considerada coma fondada per de Sabèus de lenga semitica qu'auriá passat la mar Roja venent de l'Arabia del Sud (l'actual Iemèn), mas gaireben totes los cercaires s'acòrdan ara per dire que foguèt un desvolopament autoctòn. Fin finala, l'ancian reialme D'mt existissiá ja abans tota migracion sabèa als Sègles V e IV AbC e lo gueez, anciana lenga semitica d'Eritrèa e d'Etiopia, es ara conegut per èsser diferent de la lenga de Saba: i a de rèstes de preséncia de lengas semiticas en Etiopia e en Eritrèa al mens 2000 ans AbC. L'influéncia del reialme de Saba sembla ara que foguèt menora, limitada a unas localitats, e despareissant après unas deceniás o un sègle. Per apondre a la confusion, dins l'Antiquitat, existissiá en Etiopia une vila nomenada Saba que ne sembla pasmens pas aver estat una possession del reialme de Saba.
La pojada del reialme
Situada al nòrd de l'Etiopia, Jiboti e de l'Eritrèa, Axom èra a la crosada de las rotas comercialas entre l'Índia e la Mediterranèa.
Dons lo Periple de la mar Eritrèa, Axom es mencionat al Sègle I ApC coma un important merca per l'evòri qu'èra exportat per tot lo mond antic. Es precisat qu'a aquel periòde lo rei d'Axom èra Zoscales que contrarotlava dos pòrts sus la mar Roja: Adulis (près de Massaoa) e Avalites (Obock).
Lo reialme d'Axom beneficièt d'una evolucion majora del sistèma de comèrci maritim ligan l'Empèri roman e l'Índia, qu'advenguèt al començament de l'Èra comuna. L'ancian sistèma comercial repausava sus de velièrs navigant lo long de las còstas en cabotant entre fòrça pòrts. La mar Roja aviá alara pas qu'una impotança segondària al respècte del golf Persic e a las rotas terrèstras cap al Levant. A partir de 100 AbC, una rota maritima mai dirècta entre l'Egipte e l'Índia es establida, passant per la mar Roja e utilizant los vents de la monson per passar la mar d'Arabia dirèctament cap al Sud de l'Índia. En l'an 100 Apc, lo volum del trafec comercial sus aquela novèla rota aviá amagat las ancianas rotas, al punt que l’Egipte romana dispausava d'una coloniá al larg de la bana de l'Africa: l’illa Socotra. La demanda dels Romans d'Orient per las mèrças venent de l’Índia (seda, espècias, pèiras preciosas, evòri, metals precioses) aumentèt de biais espectacular, provocan un creis del nombre de grandas naus passant la mar Roja de l’Egipte romana cap a la mar d’Arabia (alara nomenada mar Eritrèa) e l’Índia. vinheta|300x300px|Pròche Orient vèrs l'an 600, amb l’itinerari del Periple de la mar Eritrèa. Lo reialme d’Axom èra idealament situada per profiechar d'aquel comèrci novèl. Adulis es rapidament vengut lo pòrt màger per l'exportacion de mèrças venent d’Africa, coma l’evòri, l’encens, l’aur e los animals exotics. Per fornir de tals mèrças, los reis d'Axom obrèron a desvelopar e agrandir un malhum comercial a l’interior del reialme. Deguèron enfrentar un rival qu'expleitava lo meteis malhum comercial dempuèi d'ora: lo reialme de Kush, que fornissiá l’Egipte en mèrças d’Africa tropicala pel Nil e las rotas que lo lojava. Pasmens, al sègle I, Axom prenguèt lo contraròtle dels territòris Kushitas. Lo Periple de la mar Eritrèa descrui explicitament cossí l'evòri presa sul territòri Koshita èra exportada pel pòrt d’Adulis puslèu que de passar per Meroe, la capitala del Kush.
Pendent los sègles II e III, lo reialme d'Axom espandís son contraròtle sus la mar Roja. En mai de la flòta comerciala, una via caravanièra cap a l’Egipte fuguèt traçada a tèrra, a l'escart de corredor del Nil. Lo reialme d’Axom tanben parvenguèt a venir lo fornissaire màger de produchs africans per l’Empèri roman.
Al sègle III, Axom es tan poderós per prene lo contraròtle de la region de la Tihama, e Arabia del Sud. A la fin del sègle III, lo reialme bat la sieuna moneda e es mencionat pel profèta Mani coma una de las quatre grandas poténcias de son temps, amb la Pèrsea, l’Empèri roman e la China. L’elèit d'Axom se convertís a cristianisme, alara monofista, entre 325 e 328, jom reialme del rei Ezana, venent lo segon Estat a adoptar aquela religion après l’Armenia, e lo primièr a batre la crotz sus sas pèças de monedas. La populacion seguís, e la conversion sembla complèta al Sègle VI.
L'Empèri
Jol reialme dels successors d’Ezana, coneguts pas que lors monedas, lo reialme d’Axom es a l’apogèu de sa poténcia: segon los autors bizantins, sa capitala es en relacion amb Constantinòble, l’Iran, l’Índia e Ceilan. Sas ambassadas li permeton de far liberar en Pèrsia un evesque emprisonat. Comença per la mar Roja, per las rotas de caravanas pojant d’Egipte o partant del Iemèn cap a la Mesopotamia. Expòrta d'esmeraudas vengudas de las cataractas del Nil, d'espècias, d’encens e se fornís fins a de distanças de cinquanta jornadas de viatge d’Adulis. Expòrta tanben de produchs indigèns: de buòus, de fèrre e de sal de çò dels Agao del país de Sasó, al delà del lac Tana.
A son apogèu, l’Empèri d’Axom contrarotlavan lo nòrd de l’Etiopia, l’Eritrèa, lo nòrd èst de Sodan, lo sud èst de l'Egipte, Jiboti, lo Iemèn e tanben lo sud de l’Arabia Saudita, o un total de 1,25 milion de km².
Se l’anciana capitala imperiala es pas mai ara una vila segondària de província, èra a l’epòca una metropòli animada, un centre cultural e economic de tria. Dos puèges e dos ruis son situats a l’èst e a l’oèst de la vila, çò qu'explica benlèu la causida iniciala d’installacion de la ciutat antica. Suls penjals dels puèges e dins la plana situada a l’exterior, los Axomitas avián establit de cimentèris amb de pèiras gravadas nomenadas estèlas, o obelisques.
Las autras vilas d’importanças de l’Estat d’Axom, son Ieha, Aoulti, Matara, Adulis e Qohaito, las tres darrièras fasent ara partida de l’Eritrèa.
Declin
L’Empèri d'Axom èra un quasialiat de l’Empèri bizantin dins sa luta contra lor concurrent comun, l’Empèri pèrsa. Après una segonda edat d'aur al començament de sègle VI, l'empèri commencèt a declinar, arrestant sa produccion de pèças de moneda axomita al començament del sègle VII. Lo reialme foguèt fin finala dissolgut amb l’invasion de la legendària reina pagana o josieva, Iodit, al sègle IX o X. Auriá vencut l'empèri d'Axom e faguèt brutlar las glèisas e la literatura.
L'existéncia d'aquela reina es pas segura, de cercaires donèron una autra teoria que lo reialme axomita auriá acabat amb l’arribada d’una reina pagana nomenada Bani al-Hamwiyah, possiblament de la tribú al-Damutah o Damoti (Sidama).
La fin de l'empèri d'Axom es un periode escur que se sap pauc de causas fins a la de la dynastie Zagüé al sègle XI o XII. Yekouno Amlak, que tuèt lo darrièr rei Zagüé e fonda la dinastia salomonida al sègle XIII, se disiá descendent del darrièr Emperaire d’Axom, Del Naòd.
Estructura sociala
Los reis axomitas portavan lo títol oficial de ነገሠ ፡ ነገሠተ (ngś ngśt - Rei dels Rois) que ven mai tard dins la lenga Guèza, ንጉሠ ፡ ነገሥት (negusä nägäst o negús).
Los Axomitas possedavan d'esclaus e modifiquèron lo sistèma feudal per permetre la cultura de las tèrras.
Relacions estrangièras e economia
vinheta|Axom e l'Arabia del Sud a la fin del règne de GDRT al sègle III
Axom comerçavat amb l'Índia e l'Empèri roman, puèi mai tard amb los Bizantins, exportant d'evòri, d'escatas de tortuga, d'aur e d'esmeraudas, e fòrça seda e espècias. Axom aviá a l'encòp un accès a la mar Roja e lo Nil çò que permetava a son imposanta flòta maritima de profeitar del comèrci entre fòrça païses africans (Nubia), d'Arabia (Iemèn) e d'Índia. Al Sègle III, lo reialme d'Axom aqueriguèt una influéncia suls Estats de la peninsula arabica per la mar Roja, e vèrs 350, conqueriguèt lo reialme de Kush.
Los principals produchs d'exportacion d'Axom venián de l'agricultura, coma la majora partida dels Estats a l'epòca. Las tèrras èran mai fertilas al temps dels axomitas qu'ara e lors principalas produccions èran de cerealas, coma lo blat e l'òrdi. Los axomitas elevián tanben de bestial, de cabras e de camèls. Los animals fèrs èran caçats, per exemple per l'evòri e las banas de rinocèros. Lo reialme èra tanben ric en aur e en jaces de fèrre. Aqueles metals èra precioses pel comèrci, mas un autre mineral èra ja largament comrcializat, la sal.
Fin finala, l'empèri islamic prenguèt lo contreròtle de la mar Roja e la majora partida del Nil, menant Axom a l'isolament economic. Pasmens, lo reialme aviá conservat de pro bona relacions amb los mejacièrs musulmans. Dos Estats crestian al nòrd oèst d'Axom (dins l'actual Sodan), Makuria e Alodia, subrevisquèt fins al sègle XIII quand fin finala foguèron forçat pels musulmans a se convertir a l'islam.
Religion
vinheta|Glèisa del monastèri de Debré Damo.
Axom es tanben lo luòc presumit ont seriá servada l'Arca d'aliança. Segon la legenda, l'arca seriá estat pausada a la glèisa de Santa Maria de Sion per Menelik I, lo filh del rei Salamon e de la reina de Saba segon la Kebra Negest. Una controvèrsia se fa encara sus la preséncia de la relíquia que, levat lo prèire l'aparant, pas degun es autorizar a penetrar dins aquela glèisa e donc de s'assegurar de la preséncia de l'Arca.
Cultura
vinheta|Una inscripcion del roi Ezana, a Axom L'empèri d'Axom èra remarcable per un cèrt nombre de realizacions, coma lo sieu alfabet, l'alfabet guèz qu'enseguida evoluèt per inclure de vocalas, venent alara unealfasillabari. Mai, dins los primièrs ans de l'Empèri, i a près de 1700 ans, d'obelisques gigants en l'onor dels emperaires e tanben de pèiras tombalas (dins de cambras sosterrenas) foguèron bastits, lo mia celèbre es l'obelisc d'Axom.
Moneda
esquèrra|vinheta|Triens d’aur del reialme Axomita amb la cara del rei Endubis
Lo reialme d'Axom foguèt lo primièr Estat african a aver las sieunas pèças de moneda. Dempuèi lo reialme d'Endubis fins Armah (entre 270 e 610), de pèças d'aur, argent e bronze, foguèron batudas. Lo fach d'aver sa moneda èra, dins l'Antiquitat, un acte de granda importança que fasiá de l'Empèri d'Axom l'egal dels vesins. Fòrça pèças son caracteristicas de çò que se passava al moment ont èran batudas. Un exemple es l'apond d'una crotz sus las pèças après la conversion de l'Empèri al cristianisme. La preséncias de pèças de moneda tanben simplifiquèt lo comèrci e èran a l'encòp un instrument util de propaganda e un font de benefici per l'empèri.
Estèlas
vinheta|L'obelisc d'Axom es lo simbòl de la civilizacion axomita. Las estèlas son de segur los elements màger de l'eritatge axomita. Aqueles monolits gigants èran utilizat per marcar las tombas o decorar de bastits magnifics. Lo mai important d'aqueles immenses obelisques mesurava 33 mètres de naut. Las estèlas èran mai sovent gravadas amb l'emblèma del rei o aquel d'un personatge nòble.
RFID
vinheta|Fig.1 Xip Rfid "passiu" encapsulat en usatge pels unifòrmes e dins lo domèni texil. Resisténcia estudias per laveriás (veire  'sector texil'). L'Identificacion per Radiofrequéncia o RFID (de l'anglés Radio Frequency Identification) es un sistèma de cartas d'identificacion amb lectura sens contacte. Las aplicacions mai comunas son per exemple la substitucion dels còdis de barras e de las cartas magneticas.
Concèpte
Se compausa d'un interrogator (o sistèma de basa que legís e escriu de donadas disponiblas) e un transmetor (que respond al interrogator). Lo foncionament basic es lo seguent: Lo senhal recebut pel interrogator dempuèi la carta es a un nivèl de -60 dB en dejós deo portaire de transmission. Lo reng de lectura es abitualament entre los 30 e 60 cm de distància entre l'interrogator e la carta.
Tipe de interrogators: La màger part dels sistèmas utilizan una memòria EEPROM ont s'emmagazinan de donadas.
De sistèmas utilizan encriptafia de clau publica per aténher seguretat.
Estat de l'art
La frequéncia que s'utiliza mai a l'ora d'ara es la UHF. Lo motiu es que permet un reng de lectura màger que LH e HF (fins a 12 mètres) mercés a sa nauta frequéncia e, de mai, permetent d'èsser utilizada en grandas cadenas de distribucion e dins fòrça mai aplicacions practicas. A l'ora d'ara, se realizan una seria de melhoraments tecnologics per eliminar las limitas que pòdon melhorar la traçabilitat dels produchs. Qualques exemples de melhoraments son: Un autre aspècte que la tecnologia RFID preten melhorar es la sieuna integracion amb d'autras tecnologias existissentas coma los NFC o las rets mesh dls captors. Dins lo cas del NFC ("Near Field Communication") que comença a èsser utilizar dins las transaccions de pagament, s'utiliza la RFID en la benda HF. D'autra benda, l'integracion de RFID amb las rets mesh permet que cada nos siá identificat e pòsca interagir de bias dinamic entre eles.
Risques
L'usatge del RFID compòrta tanben de risques. Unes exemples son:
Nièras Espionas
vinheta| Logo de la campanha anti-RFID de grop alemand de prevesença FoeBuD. Lo tèrme nièras espionas foguèt introduch per Katrine Albretch e Liz McIntyre de l'Associacion Contra lo Denombrament dels Consumators e l'Invasion de la vida privada (CASPIAN).
Katrine Albretch e Liz McIntyre, descrivon la RFID coma una tecnologia qu'utiliza de nièras munusculas informatizada, mai pichons qu'una gran de sable per seguir d'objèctes a longa distància. Aqueles dispositius minisculs son nomenadas coma Nièras Espionas que son utilizada per l'espionatge.
Lo libre descriu lo mond de la RFID coma aqueste planificat per las grandas entrepresas internacionalas coma Wal-Mart, Procter & Gamble e d'agéncias governamentalas coma lo Servici Postal dels Estats Units d'America.
Los opausants de la RFID cridan l'atencion sus las nièras d'implantar suls umans nomenats Verichip e ​​creats per Applied Digital Solutions, Inc. E dins son plan per l'usatge dins las transaccions bancàrias introdusent un sistèma monetari sens argent.
Byte
Lo byte es, levat l'adreçatge fisic de la memòria, l'unitat mai pichona «logicament» adreçabla per un programa sus un ordinator. Ara, lo besonh d'una estructura comuna pel partatge de l'informacion faguèt que los bytes de 8 bits se generalizèron en informatica, pasmens Aquesta generalizacion menèt a çò que sovent se confond la nocion de byte amb la nocion d'octet que, coma son nom l’indica, conten exactament 8 bits (en anglés eight-bit byte).
Istòria
Lo tèrme Byte foguèt creat en 1956 per Werner Buchholz alara que trabalhava a la concepcion de l'IBM Stretch. Es una deformacion ortografica volontària de l'anglés bite, literalament « bocada », per evitar la confusion amb bit per elision de la e finala. Lo tèrme designa per analogia l'unitat mai pichona de donadas accessibla via un bus de donadas.
Lo byte es l'unitat de sèrva d'un emplaçament memòria, que segon lo processor pòt variar de quatre a de desenas de bits. Cada constructor definissiá la talha del byte segon sos besonhs del moment. Atal, per exemple, lo PDP-10 utiliza un byte pel jòc d'instruccions en langatge maquine, qu'a una talha variabla. Sus aquesta mèsma arquitectura, los mots, utilizats per l'adreçatge memòria, fan 36 bits.
Confusion entre bit e byte
La capacitat memòria d'una nièra de memòria informatica es mai sovent donada en bits (b), megabits (Mb) o gigabits (Gb), alara que la capacitat memòria de l'ensemble de las nièras d'un ordinator es mai sovent donada en bytes (B), megabytes (MB) o gigabytes (GB), o en octets (o), megaoctets (Mo) o gigaoctets (Go).
La capacitat de las cartochas de videojòc es mai sovent donada en bits, çò que fa excepcion a l'usatge espandida del byte o de l'octet per la mesura d'una memòria complèta. Aquò permet d'utilizar de nombres mai dins la comunicacion, escrivant « cartouche de 8 Mb » (8 mégabits) au lieu de « cartouche de 1 Mo » (1 mégaoctet).
Jean-Baptiste Vaquette de Gribeauval
thumb|right|Retrach de Jean-Baptiste Vaquette de Gribeauval realizat entre [[1835-1836.]]
Jean-Baptiste Vaquette de Gribeauval (15 de setembre de 1715, Amians - 9 de mai de 1789, París) es un oficier e un engenhaire francés dau sègle XVIII. Es famós per sa reorganizacion de l'artilhariá que donèt ai canons francés un avantatge important sus seis adversaris durant lei guèrras de la Revolucion Francesa e de l'Empèri.
Biografia
Fiu dau senhor de Gribeauval, intrèt dins l'artilhariá reiala en 1732 e i venguèt oficier tres ans pus tard. Coma fòrça caps d'aquela arma, considerada coma sabenta, menava d'estudis scientifics en parallèl de sa carriera e viatjèt en Euròpa. Capitani en 1752, luòctenent-coronèu en 1757, participèt a la Guèrra de Sèt Ans (1756-1763). Se destrièt au sètge de Glatz mai foguèt capturat durant de combats ulteriors. Liberat gràcias a un cambi de presoniers, recebèt l'Òrdre de Mariá Terèsa per son ròtle dins la defensa de Schweidnitz.
A son retorn en França, foguèt nomat inspector de l'artilhariá e promougut au grade de luòctenent generau en 1764. L'an seguent, participèt a la modernizacion dau còrs dei minas e de l'artilhariá. Après quauqueis experiéncias, prepausèt lo premier sistèma complèt d'artilhariá a l'entorn d'una artilhariá de campanha, d'una artilhariá de sètge, d'una artilhariá de plaça e d'una artilhariá costiera. Aprobat en 1765, aqueu sistèma èra una revolucion gràcias a sa racionalizacion dei pèças e l'introduccion de tecnicas d'estandardizacion dins la fabricacion dei pèças. Pasmens, en 1772, d'intrigas de cort, menadas per de nobles conservators, entraïnèron la desgràcia de Gribeauval. Aquò empediguèt l'extension de sei reformas a la produccion de fusius.
Dins aquò, Gribeauval aviá de partisans nombrós dins l'armada. Tre 1774, quatre manescaus empachèron l'abandon dau sistèma Gribeauval que venguèt la nòrma de l'artilhariá francesa. Dos ans pus tard, Gribeauval eu meteis foguèt restablit dins sei foncions d'inspector de l'artilhariá per lo secretari d'Estat a la Guèrra, lo còmte de Saint-Germain, que li demandèt de perseguir son trabalh dins lei domenis de l'organizacion, de l'instruccion dei tropas e dau melhorament dau materiau. Gribeauval modernizèt ansin fòrça l'artilhariá de campanha gràcias a una aumentacion de sa mobilitat, un melhorament de son entretenença, una racionalizacion de sa fabricacion e la mesa en plaça de contraròtles qualitat estrictes. Favorizèt tanben lo perfeccionament dei tecnicas de fabricacion de la pouvera.
Lo sistèma Gribeauval
thumb|right|[[Canon dau sistèma Gribeauval.]]
Lo sistèma Gribeauval foguèt inspirat per lei melhoraments adoptats per leis artilhariás prussiana e austriana. Per l'artilhariá de campanha, definiguèt quatre pèças de bronze capablas de tirar de bolets de 4, 6, 8 e 12 liuras. Pus leugieras que lei pèças utilizadas per lei Francés durant la Guèrra de Sèt Ans, èran capables de tirs dirèctes fins a 800 m. Lo tir indirècte, de rebombeta, podiá tuar un fantassin a 2,000 m. Per facilitar l'utilizacion d'aquelei canons, lo materiau d'acompanhament e lo nombre de servent foguèt previst tre la concepcion de la pèça. Leis organs de mira foguèron tanben perfeccionats. L'artilhariá de sètge e de plaça conoguèron d'evolucions similaras a l'entorn de pèças de 8, 10, 12, 16 e 24 liuras.
L'artilhariá reorganizada per Gribeauval foguèt utilizada per lo còrs expedicionari francés mandat en America durant la Guèrra d'Independéncia deis Estats Units d'America (1775-1783), lei Guèrras Revolucionàrias (1792-1802) e lei Guèrras Napoleonencas (1803-1815). Foguèt melhorada per la militarizacion dau tren de l'artilhariá en 1800 mai gaire modificat. Leis unitats organizadas segon lei principis de Gribeauval aguèron un ròtle major dins mai d'una victòria francesa. De mai, Napoleon Bonaparte èra inicialament un oficier d'artilhariá. Per aquelei rasons, lei reformas de Gribeauval son consideradas coma una capitada e una etapa importanta de l'evolucion de l'artilhariá.
Albornos
Albornos es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Pessat e Vianèva
Nòtas
<references group="N"/>
Bargazh
Bargazh en breton ( Barbechat en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Lac de lava
thumb|right|[[Fotografia dau lac de lava de Kilauea en 1954.]]
Un lac de lava es una massa de lava liquida qu'ocupa un cratèr volcanica. Generalament basaltica, es mantenguda fluida per sa temperatura auta e per la remontada regulara de gas volcanics cauds.
Segon lei conoissenças actualas, existís tres procès de formacion d'un lac de lava. Lo premier es l'arribada d'una gròssa quantitat de lava dins un cratèr. Lo segond es una consequéncia d'un desbordament de lava que ven emplir una depression. Enfin, durant una erupcion, la solidificacion dei materiaus ejectats per un volcan pòu entraïnar una aumentacion de l'altitud dei bòrds d'un cratèr susceptibla de blocar la lava dedins. Lei lacs de lava son generalament de fenomèns provisòris que son existéncia despend de l'activitat dau volcan. Sa temperatura se situa generalament entre 1,000 e 1,250 °C. Una baissa d'aquela temperatura pòu menar a sa solidificacion.
Lei lacs de lava son de fenomèns rars. En 2018, solament tres volcans èran coneguts per aver un lac estable dempuei de decennis : lo Mont Erebus en Antartida, l'Erta Ale en Etiopia e lo Nyiragongo en Republica Democratica de Còngo. Aqueu darrier representa una menaça per lei populacions localas car sei lavas, fòrça fluidas, pòdon agantar la vila de Goma. En mai d'aquò, entre 10 e 15 volcans an au mens un cratèr regularament emplit per un lac de lava efemèr.
En defòra de la Tèrra, dins lo rèsta dau Sistèma Solar, de lacs de lava son estats observats a la superficia d'Io, un satellit de Jupitèr.
Aldeanueva de Santa Cruz
Aldeanueva de Santa Cruz es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Aldeaseca
Aldeaseca es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Cyclocybe aegerita
La pibolada (var.  pibolet, pibolenc, mossalon de pìbol, aubadera, bolet de sause, Sausenada) es un campairòl comestible del genre Cyclocybe e de la familha Strophariaceae, que buta en matas, al pè dels arbres e sus las socas, especialament los pibols mas tanben d'autres fulhoses.
Descripcion
Capèl 6-10cm convèxe, glabre o mat puèi rugat e crebassat, burèl, blanquinós. Lamas, pallas puèi rossèlas, adneas a subdecurentas. Pè 8-12x1cm blanc crèma amb anèl fugidís. Carn palla d'odor e sabor agradivas. Bon comestible.
La Aldehuela
vinheta
La Aldehuela es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Lactarius deliciosus
Lo robilhon o rosilhon (var. barigola, bolet brigetat, bolet sanhós, catalan, pinhasa, pinhièr, sanguin, pissa-lach roge) es un campairòl basidiomicèta de la familha russulacèas.
Descripcion
Espècia robusta amb capèl de 10-15cm de marge en lòbe amb tacas concentricas dessús sus fons irange. Lamas irange viu. Pè 3-6x-2.5cm cort rabasset. Carn e lach irange. Bon comestible.
Arrondiment de Sent Gaudenç
L'arrondiment de Sent Gaudenç qu'es ua division administrativa francesa, situada dens lo departament de Hauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Composicion d'aquí a 2015
Lista deus cantons de l’arrondiment de Sent Gaudenç:
Raiçac (País d'Òlmes)
Raiçac, Raissac o Raishac (Raissac en francés) es una comuna occitana del País d'Òlmes)) ([[Lengadòc). Administrativament es dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Toponimia
La prononciacion es [raj'ʃak] e la grafia causida per Patrici Pojada es Raishac. Las fòrmas ancianas son Raychaco en 1338, Rayssiaco en 1390. Lo sufixe gallés -āco(n), latinizat en -acum, pausa pas de problèmas. Los toponimistas l'associan a un nom d'òme. Dauzat e Rostaing (seguits d'Alan Novèl e dels Féniés) seguíshon Petar Skok que i vei un nom gallic Rixa e los Féniés postulan Riccius. Per Raiçac (Tarn), Negre utiliza los noms galleses Riccius (o Recius). Astor, citat per P. Pojada, se basa sul nom gallic d'òme Risca. Segon Delamarre, Raishac èra la proprietat de Riccios (nom celtic atestat). L'origina de Riccios es benlèu *rīg- « rei » o pus probablament es aparentat al galés rhech « pet » (de l'indoeuropèu *prd-kā); Riccios seriá donc un petaire e benlèu un palhassa, un bofon (malaisit per un proprietari). Per l'ensemble dels Raissac/Raiçac, las fòrmas ancianas (Resciacum per Raissac de Lampi, Rexaco per Raissac d'Aude) mòstran que lo nom a desvolopat un -a- qu'es pas etimologic, probablament en passant per *Rii- > *Rei-. Patrici Pojada accèpta los noms d'òme Riccius o Risca, ambe'l sufixe -acum, que correspond a un nom de granda proprietat.
Ar Forest-Landerne
Ar Forest-Landerne en breton ( La Forest-Landerneau en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Geografia
La Forest-Landerneau es una municipalitat riveraine del Élorn (marge drech), situada entre Brèst e Landerneau.
Halinghen
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
Halinghen Se situa suls tucs del Boulonnais a 177 m d'altitud. Halinghen Es tanben en lo parc natural-regional del Boulonnais.
Halinghen se situe sur les collines du Boulonnais à 177 m d'altitude. Halinghen est aussi dans le parc naturel-régional du Boulonnais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Oneux (Sòma)
Oneux (Somme) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunicacion de camp pròche
La comunicacion de camp pròche o NFC (de l'anglés near field communication) es una tecnologia estandardizada qu'a coma intencion de facilitar l'interconnexion de dispositius e l'escambi de donadas dins un entorn limitat. Nais a partir de l'identificacion per radiofrequéncia (RFID), tecnologia qu'utiliza d'ondas de ràdio per transferir de donadas dempuèi una etiqueta o una carta cap a un lector que la pòsca identificar o pistar sens besonh de cap de contacte entre eles. drecha|vinheta|450x450px|Figura 1:Dispositiu mobil dotat de la tecnologia NFC interagissent amb un aficha intelligenta
Istòria
La tecnologia NFC se basa sus l'identificacion per radiofrequéncia (RFID), una tecnologia sens fils qu'es en desvolopament dempuèi fa gaireben quatre decènnis, que comencèt a èsser utilizada pendent la Segonda Guèrra Mondiala. RFID Permet l'usatge d'un objècte (nomenat tag RFID) que s'apond a un produch, animal o persona amb l'intencion de l'identificar e de lo seguiment en utilizant d'ondas ràdio. Una de las caracteristicas principalas de la tecnologia NFC es que combina las foncions emetritz e receptritz dels  tags RFID dins un unic dispositiu. Mai, d'èsser una estenduda del RFID es compatible amb tota sas infrastructura ja presentas. En 2004 sorgís lo NFC Forum que, en se basant sus aquestz estandard, crèa una sèria de protocòls que normalizan la NFC per garantir la interoperabilitat dels dispositius de diferents fabricants.
Oneux (Sòma)
Geografia
Situat a aperaquí de la vila de Abbeville, lo vilatge se tròba sus un scenari #que culmini a 53 m a lo-dessus del nivèl de la mar. Lo climat i es océanique.
Comunicacion de camp pròche
Caracteristicas e especificacions tecnicas
Coma es una tecnologia que deriva del RFID, que s'utiliza en multiplas aplicacions en mitan reals, NFC pren en carga los tauses variables de transferiment per assegurar l'interoperabilitat amb l'infrastructura ja existenta. Ofrís a l'ora d'ara de tauses de transferiment de donadas de 106, 212 e 424 Kbps, e mai se s'espèran valors mai elevadas per los ans venents.